องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง 95 มาถึงนึกวา่เป็ นคนทา โลง เสือจึงเล่าเรื่องราวใหฟ้ ังอีก นายยะออกอุบายใหเ ้สือเขา ้ไปอยใู่น โลงไม ้ ช่วยช้ีวา่ตรงไหนเป็ นรูเห ็ นแสงสวา่งก ็ ช่วยบอกทีพอปิดโลงไมม ้ิดชิดแลว ้ จะปล่อยเสือ ออกมาและจะช่วยดึงไมท ้ี่กน ้ ออก เสือหลงเชื่อจึงเขา ้ไปในโลงไม ้ พอนายยะปิดโลงไมม ้ิดชิด ก ็ไม่ปล่อยเสือออกมา นายยะเดินทางไปพบแม่หมีกา ลงัหาน้า ผ้ึงใหล ู้กกิน โดยเอาหวัมุดเขา ้ ไปในโพรงไมแ ้ ละยนื่น้า ผ้ึงมาใหล ู้ก นายยะหลอกลูกหมีหนีไปและตนเองก ็ กินน้า ผ้ึงที่แม่หมี ส่งให ้ พอน้า ผ้ึงหมดแม่หมีโผล่หวัออกมามองไม่เห ็ นลกูของมนัเห ็ นแต่นายยะ แม่หมีโกรธ มากจะกินนายยะ นายยะขอร ้ องและบอกวา่จะพาไปเอาน้า ผ้ึงรังใหม่นายยะพาแม่หมีไปที่โลง ไมท ้ี่ขงัเสือไว ้ บอกแม่หมีวา่ขา ้ งในมีผ้งึรังใหญ่นายยะกลวัผ้ึงขอไปอยบู่นตน ้ไมใ้ หแ ้ ม่หมี เจาะโลงเอง แม่หมีเจาะไปเจอเสือท้งัสองจึงตอ่สู้ กนัเสือขอร ้ องใหห ้ ยดุและคุยกนัก่อน ท้งั สองจึงเล่ารายละเอียดใหก ้ นัและกนั ฟัง พอรู้ ความจริงท้งัสองกช ็ ่วยกนัตามหานายยะ เห ็ นเส้ือ ของนายยะที่ถอดทิ้งไวบ ้ นตน ้ ไม ้ นึกวา่เป็ นนายยะท้งัสองจึงช่วยกนั ฟันตน ้ ไม ้ ขณะที่ตน ้ ไม ้ ค่อยๆ ลม ้ ลงท้งัเสือกบัแม่หมีต่างวิ่งไปรอ หวงัจะแยง่กนักินนายยะ สุดทา ้ ยตน ้ ไมล ้ ม ้ มาทบัท้งั คู่เสียชีวิต…..จบ นิทานเรื่อง เด็กขี้แย ผู้เล่า นายวือ แซ่เฮ้อ(บ้านขุนแม่วาก) นานมาแลว ้ มีผหู้ ญิงคนหน่ึงกา ลงัต้งัครรภ์ต่อมานางไดค ้ ลอดลูกเป็ นเพศชาย เด ็ กนอ ้ ย ข้ีแยมากร ้ องไหง ้ อแงทุกวนัๆ นางปลอบโยนเท่าไหร่เด ็ กนอ ้ ยก ็ไม่หยดุร ้ อง ในที่สุดนางคิดวา่ เด ็ กนอ ้ ยคงจะเป็ นลูกฑูตผีปิศาจมาเกิด นางจึงทิ้งเด ็ กนอ ้ ยไวแ ้ ละหนีจากบ้านไป เมื่อเด็กน้อยมี อายไุดห ้ า ้ ขวบ เด ็ กนอ ้ ยจึงออกเดินทางตามหาแม่ท้งัๆ ที่ไมรู่้ วา่แม่ไปอยู่ณ ที่แห่งใด เด ็ กนอ ้ ย เดินทางไปเจอชายชรากา ลงัตีเหลก ็ อยู่เด ็ กนอ ้ ยถามชายชราวา่เห ็ นแม่ของตนม้ยัชายชราตอบ วา่ ไม่เห ็ นและสอบถามวา่เป็ นอะไรรึจึงมาตามหาแม่เด ็ กนอ ้ ยเล่าใหช ้ ายชราฟังวา่ตนร ้ องไห ้ ทุกวนัๆ จนแม่ทนไมไ่ดแ ้ ม่เลยทิง้ตนไวต ้ ามลา พงัเมื่อไดฟ้ ังเรื่องราวท้งัหมดชายชราก ็ ตีคีม เหลก ็ใหเ ้ ด ็ กนอ ้ ยหน่ึงคู่และสอนวา่ถา ้ เดินไปเจอสัตวอ์ะไร ก ็ เอาคีมหนีบสัตวเ์หล่าน้นัและ ถามวา่เห ็ นแม่ของตนหรือไม่ถา ้ไม่เห ็ นจะฆ่าใหต ้ าย เด ็ กนอ ้ ยลาชายชราและออกเดินทางไป ตามหาแม่ต่อ เด ็ กนอ ้ ยไปเจอมด เด ็ กนอ ้ ยเอาคีมหนีบมดและถามมดวา่เห ็ นแมข่องตนผา่นมา หรือไม่มดตอบวา่ ไมเ่ห ็ น เด ็ กนอ ้ ยบอกวา่ถา ้ไม่เห ็ นจะหนีบใหม ้ ดตายเสีย มดตอบวา่เห ็ นแม่ ของเด ็ กเดินผา่นเส้ นทางน้ีไปไกลมากแลว ้ เด ็ กนอ ้ ยจึงปล่อยมดไป เด ็ กนอ ้ ยเดินทางไปตามหา แม่ต่อ เด ็ กนอ ้ ยไปเจอไส้ เดือน เด ็ กนอ ้ ยเอาคีมหนีบไส้ เดือนและถามไส้ เดือนวา่เห ็ นแมข่องตน ผา่นมาหรือไม่ ไส้ เดือนตอบวา่ ไม่เห ็ น เด ็ กนอ ้ ยบอกวา่ถา ้ไม่เห ็ นก ็ จะหนีบใหไ้ส้ เดือนตายเสีย ไส้ เดือนตอบวา่เห ็ นแมข่องเด ็ กเดินผา่นเส้ นทางน้ีไปไกลมากแลว ้ เด ็ กนอ ้ ยเดินทางต่อไปไกล
96 องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง มากๆ จนถึงแม่น้า เห ็ นปูตวัหน่ึง เด ็ กนอ ้ ยเอาคีมหนีบปูและถามปูวา่เห ็ นแมข่องตนผา่นมา หรือไม่ ปูตอบวา่ ไม่เห ็ น เด ็ กนอ ้ ยบอกวา่ถา ้ไม่เห ็ นจะหนีบใหปู้ตายเสีย ปูตอบวา่แม่ของเด ็ ก นอ ้ ยกา ลงัทอผา ้ อยใู่นน้า เด ็ กนอ ้ ยเห ็ นแม่ของตนอยใู่นน้า จริงๆ เด ็ กนอ ้ ยจึงมอบคีมเหลก ็ คู่น้นั ใหปู้เป็ นการตอบแทน ทุกวนัน้ีปูมีกา ้ มยาวแหลมคม …..จบ นิทานเรื่อง หนุ่มน้อยกบัช้าง ผู้เล่า นายจึแซ่ลี(บ้านขุนแม่วาก) นานมาแลว ้ มีสามีภรรยาคู่หน่ึง ภรรยาคลอดบุตรไดบ ุ้ตร 7 วนัท้งัสองไม่มีอาหารเลย สามีของนางบอกวา่จะไปลา่สัตวใ์นป่า ยงินก ยงิไก่ป่า มาใหภ ้ รรยากินเพื่อจะไดม ้ีน้า นมเล้ียง ลูกนอ ้ ยของท้งัสอง สามีถือคนัธนูและลูกศรหน่ึงกา มือเดินทางไปในป่า สามีนางแลว ้ไม่ กลบัมาอีกเลย จนเด ็ กนอ ้ ยเติบโตใกลจ ้ ะเป็ นหนุ่ม เด ็ กถามแม่วา่พ่อไปไหน นางก ็ เล่าเรื่องราว ที่ผา่นมาใหล ู้กไดร ้ับรู้ และบอกวา่ถา ้ อยากรู้ วา่พ่อไปไหน ใหไ้ปถามพระเจ้า เด็กน้อยไปถาม พระเจา ้ พระเจา ้ บอกวา่ตอนน้ีพ่อของเด ็ กเป็ นชา ้ งอยใู่นป่าลึก ถา ้ไปถึงใหเ ้ ด ็ กปีนข้ึนไปอยบู่น ต้นไม้เรียก “ พ่อจ๋า ตอนแมค่ลอดลูก แม่จะกินเน้ือนก พ่อถือธนูเขา ้ไปในป่า ไม่กลบัมาอีก เลย” เด ็ กเรียกหลายคร้ังไมม่ ีเสียงตอบ จึงเดินทางไปอีกผา่นภูเขาสามลูก เด ็ กปีนข้ึนไปอยบู่น ต้นไม้เรียก “ พ่อจ๋า ตอนแมค่ลอดลูก แม่จะกินเน้ือนก พ่อถือธนูเขา ้ไปในป่า ไม่กลบัมาอีก เลย” เด ็ กเรียกหลายคร้ัง ชา ้ งไดย ้ นิชา ้ งมาถึงตน ้ ไมท ้ี่เด ็ กยนือยู่เด ็ กเรียก “พ่อจ๋า พ่อจ๋า” ช้าง บอกวา่ชา ้ งไม่ใช่พ่อของเดก ็ แต่ถา ้ เด ็ กลงจากตน ้ ไมแ ้ ละไต่จากงวงช้างจนถึงหัวช้างได้ จึงจะ เป็ นลูกที่แทจ ้ ริง ถา ้ ทา ไม่ไดช ้ า ้ งจะฆ่าเด ็ กเสีย ชา ้ งเอางวงพาดข้ึนไปบนตน ้ ไมเ ้ ดก ็ ก ็ เดินลงมา และข้ึนไปอยบู่นหวัชา ้ ง ชา ้ งยอมรับเด ็ กเป็ นลูกท้งัสองเดินทางกลบับา ้ น เมื่อมาถึงปากทาง หมู่บา ้ น ชา ้ งใหเ ้ ด ็ กเขา ้ไปหาแม่ในหมู่บา ้ นก่อน ชา ้ งบอกวา่ตนเองเป็ นสัตว์ร่างกายไม่เหมือน คน สัตวต์อ ้ งอยใู่นที่ของสตัว์จะไปอยรู่ ่วมกบัคนไมไ่ด ้ใหบ ุ้ตรชายกลบัไปบา ้ นก่อนพรุ่งน้ีเชา ้ ค่อยมาหาตน ถา ้ ตนยงัอยกู่ ็ จะกลบัไปดว ้ ยกนัแต่ถา ้ไม่เห ็ นตนแลว ้ใหเ ้ อา ไหเงินสามไห ไห ทองสามไหไปเป็ นทุนต้งัตวัตอนเชา ้ เด ็ กหนุ่มมาถึงเห ็ นชางเสียชีวิตแล้ว และมีไหเงินสามไห ้ ไหทองสามไหอยตู่รงน้นัดก ็ หนุ่มจึงเอาสมบตัิเหล่าน้นั ไปเป็ นทุนสร ้ างชีวิตใหม่…..จบ
องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง 97 บรรณานุกรม ชูพินิจ เกษมณี 2518คู่ม ื อปฏิบัติงานกบัชาวเขาเผ่าแม้วเชียงใหม่ : สถาบันวิจัยชาวเขา ประสิทธ์ิลีปรีชา 2537 สุภาษิตม้ง ชุด.ภูมิปัญญาชาวบ้าน เชียงใหม่ : ศูนย์ชาติพันธุ์และการพัฒนา สถาบันวิจัยสังคม พอลและอีแลน ลูวิส 2538 ม้ง (แม้ว) ใน หกเผ่าชาวดอยเชียงใหม่ : ศูนย์หัตถกรรมชาวเขา กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ 2545 ท าเนียบชุมชนบนพ ื้นที่สูง 20 จังหวัดในประเทศไทย พ.ศ.2545 กรุงเทพ : กรมพัฒนาสังคมและสวสัดิการกระทรวงการพฒันาสังคมและความมนั่คงของมนุษย ์ เครือข่ายสิ่งแวดลอ ้ มมง ้ 2545 องค ์ ความรู้ท้องถิ่นชนเผ่าม้ง เชียงใหม่ : เครือข่ายสิ่งแวดลอ ้ มมง ้ องคก ์ ร ชุมชนบ้าน ขุนวาง-บา ้ นแม่สาใหม่สมาคมศูนยร ์ วมการศึกษาและวฒันธรรมของชาว ไทยภูเขาในประเทศไทย ส านกังานการประถมศึกษาอา เภอแม่วางและอา เภอแม่ริม สา นกังานการประถมศึกษาจงัหวดัเชียงใหม่
98 องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง ภาคผนวก
องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง 99 ภาพที่ 2 : ตัวอยา่งบา ้ นของชนเผา่มง ้ (หลงัคามุงดว ้ ยไมป้ีก) ภาพที่ 1 : หมู่บา ้ นเป้ าหมายการศึกษาวิจยั (บา ้ นแม่ยะนอ ้ ย)
100 องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง ภาพที่ 3 : ตวัอยา่งบา ้ นของชนเผา่มง ้ (หลงัคามุงดว ้ ยหญา ้ คา) ภาพที่ 4 : ท าความเข้าใจและวางแผนงาน (การวิจยัอยา่งมีส่วนร่วม)
องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง 101 ภาพที่ 5 : เก ็ บรวบรวมขอ ้ มูลองคค ์ วามรู้(ระดมกลุ่มยอ่ย) ภาพที่ 6 : ผรูู้้สอนใหเ ้ ด ็ กๆ รู้ จกัเครื่องดนตรีชนเผา่ (ขลุ่ย)
102 องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง ภาพที่ 7 : หมอทรงทา พิธีต่อสะพานใหเ ้ ด ็ ก ภาพที่ 8 : หมอทรงมดัมือใหเ ้ ด ็ ก(พิธีต่อสะพาน)
องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง 103 ภาพที่ 10: เด ็ กผชู้ ายกา ลงัเล่นกงัหนั ใบพดั ภาพที่ 9 : กี๋จวั (Kiv Cua) กงัหนั ใบพดั
104 องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง ภาพที่12: เด ็ กผหู้ ญิงกา ลงัเล่นกี๋รี(Kiv liv) สะบ้า ภาพที่ 11: กี๋รี(Kiv liv)ลูกสะบ้า
องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง 105 ภาพที่ 13: ตู้ ลู้ (Tuaj lub)ลูกข่าง ภาพที่ 14: เด ็ กผชู้ ายกา ลงัเล่นลูกข่าง
106 องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง ภาพที่ 16: การสนบัสนุนช่วยเหลือกลุ่มเด ็ กดอ ้ ยโอกาส ภาพที่ 15: ตวัอยา่งสื่อที่ผลิตจากงานศึกษาวิจยั (นิทานพ้ืนบา ้ นชนเผา่มง ้)
องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง 107 ผู้รู้ด้านต่างๆ ในชุมชน 1. วัฒนธรรม / อาคม / หมอผีอัวเน้ง นายไบ แซ่ว่าง นายเจี๊ยะ แซ่วะ นายโชคชัย วิวัฒนพนากุล 2. การรักษาโรคโดยใช้สมุนไพร นางไบ แซ่วะ นางหยวั่ แซ่วะ นางเรีย แซ่วะ 3. การท าคลอด นางลี แซ่ลี นางซัว แซ่ยะ 4. ศิลปะ/ ดนตรี นายยงิ้ แซ่วะ นายแก่น แซ่ยะ นายโชคชัย วิวัฒนพนากุล 5. การจักสาน นายไบ แซ่วะ นายลี แซ่วะ 6. การปักผ้า / ทอผ้า / ตัดเย็บ นางเดีย แซ่ยะ นางฉี แซ่ว่าง 7. การตีเหล็ก นายไบ แซ่วะ นายยงิ่ แซ่ยะ 8. การเล่านิทาน นายเจี๊ยะ แซ่ยะ นายแก่น แซ่ยะ รายชื่อผู้ทรงคุณวุฒิตามประเพณีในด้านต่างๆ บ้านแม่ยะน้อย
108 องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง ผู้รู้ด้านต่างๆ ในชุมชน 1. วัฒนธรรม / คาถาอาคม / หมอผี นายบร่าท่อ แซ่โซ้ง นายไจโต้ง แซ่หาง นายจงซา แซ่โซ้ง นายหยวั่ ถนอมรุ่งเรือง นางซัว แซ่โซ้ง 2. การรักษาโรคโดยการใช้สมุนไพร นางจง แซ่โซ้ง นางป้าง แซ่ย่าง นายไชหรือ แซ่ท้าว 3. หมอท าคลอด (หมอต าแย) นางจง แซ่โซ้ง นางป้าง แซ่ย่าง 4. ศิลปะ / ดนตรี นายจงเซี๊ยะ แซ่ท้าว นายจูเยี๊ยะ แซ่โซ้ง นายจงฝึ ก แซ่ย่าง 5. การจักสาน นายหว่างป๋ อ แซ่ย่าง นายไชหรือ แซ่โซ้ง นายย้างวะ แซ่ย่าง 6. การทอผ้า / ปักผ้า / ตัดเย็บ นางภักชนี พายุหัสวงค์ศา นางป้าง แซ่ย่าง 7. การตีเหล็ก นายโชติกุล ประกรสิทธิ์ นายเศกสิทธิ์ ประกรสิทธิ์ รายชื่อผู้ทรงคุณวุฒิตามประเพณีในด้านต่างๆ บ้านแม่สาใหม่
องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง 109 8. การเล่านิทาน นายหว่างยี แซ่ท้าว 9. การต้มเหล้า นายวิทยา ทรงกิตติกุล นายไพโรจน์ พายุหัสวงค์ศา นายหยางหรือ แซ่โซ้ง ผู้รู้ด้านต่างๆ ในชุมชน 1. วัฒนธรรม / คาถาอาคม / หมอผี นายเลาหลือ อนันต์วิไล นายจ่งจึ แซ่ว้าง นายยะสือ ภมรวิจิตร นายจู่พ้งั ภมรวิจิตร 2. การรักษาโรคโดยการใช้สมุนไพร นางป้างแย้ง อนันต์วิไล นางบัวค า อนันต์วิไล นายเพ้ง เตชะพนาลัย 3. หมอท าคลอด (หมอต าแย) นางหวั่ กุลพรพิพัฒน์ 4. ศิลปะ / ดนตรี นายยะสือ ภมรวิจิตร นายยังซัว ภมรวิจิตร 5. การจักสาน นายพ่าง ภมรวิจิตร นายเล่ง เลาหาง 6. การทอผ้า / ปักผ้า / ตัดเย็บ นางหล่า ภมรวิจิตร นางว้าง อนันต์วิไล รายชื่อผู้ทรงคุณวุฒิตามประเพณีในด้านต่างๆ บ้านบวกจั่น
110 องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง 7. การตีเหล็ก นายหลื่อ อนันต์วิไล นายเลาพะ แซ่ว้าง นายจ้าง แซ่เฒ่า 8. การเล่านิทาน นายเลาหลื่อ อนันต์วิไล นายไกล่ แซ่ว่าง 9. การต้มเหล้า นางใช แซ่ว่าง นางประทุม อนันต์วิไล นายไจพ่า แซ่ว่าง นายหยางซัว ภมรวิจิตร ผู้รู้ด้านต่างๆ ในชุมชน 1. วัฒนธรรม / คาถาอาคม / หมอผี นายไกล่ แซ่วะ นายบัวพ่า แซ่ว่าง นายเจ้ียะ แซ่ย่าง 2. การรักษาโรคโดยการใช้สมุนไพร นางชี แซ่ลี นางเมา แซ่ย่าง นางไช พนาก าเนิด 3. หมอท าคลอด (หมอต าแย) นางไม แซ่วะ นางจี๊ แซ่ลี 4. ศิลปะ / ดนตรี นายหล้า แซ่ลี รายชื่อผู้ทรงคุณวุฒิตามประเพณีในด้านต่างๆ บ้านขุนกลาง
องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง 111 นายบัวพ่า แซ่ว่าง นายไฟปั๋ว แซ่ยะ 5. การจักสาน นายจึ๊ แซ่ลี นายไฟปั๋ว แซ่ย่าง นายหน่อตุ๊ แซ่ลี 6. การร าดาบ นายบวัพ่า แซ่วา่ง นายไตรวิทย์ แซ่ยา่ง 7. การทอผ้า / ปักผ้า / ตัดเย็บ นางชี แซ่ลี นางเมา แซ่ย่าง นางเจ่า แซ่ฟ้า นางไช พนาก าเนิด 8. การตีเหล็ก นายล้ือ แซ่ย่าง นายเชอ แซ่ลี 9. การเล่านิทาน นายเปา แซ่ย่าง นายเลาวะ แซ่ยะ นายเยียะโก๊ะ แซ่วะ 10. การต้มเหล้า นายล่า แซ่ย่าง นายเกิด พนาก าเนิด
112 องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง ผู้รู้ด้านต่างๆ ในชุมชน 1. วัฒนธรรม / คาถาอาคม / หมอผี นายยงค์ แซ่ย่าง นายเซ้ง แซ่ย่าง นายนุ แซ่ย่าง นายยงค์ แซ่ลี 2. การรักษาโรคโดยการใช้สมุนไพร นางวะ แซ่ลี นางเจ่อ แซ่ย่าง นางเกี๊ยะ แซ่ลี นายนุ แซ่ย่าง 3. หมอท าคลอด (หมอต าแย) นางเจ่อ แซ่ย่าง นางหมอก แซ่ย่าง 4. ศิลปะ / ดนตรี นายนุ แซ่ย่าง นายยงิ่ แซ่ย่าง นายตวั๋นอ ้ ย แซ่ย่าง 5. การจักสาน นายกวั๊ะ แซ่ย่าง 6. การทอผ้า / ปักผ้า / ตัดเย็บ นางชี แซ่ย่าง นางอี๊แซ่ย่าง 7. การตีเหล็ก นายกวั๊ะ แซ่ย่าง 8. การเล่านิทาน นายล่าโต้ง แซ่ย่าง รายชื่อผู้ทรงคุณวุฒิตามประเพณีในด้านต่างๆ บ้านขุนวาง
องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง 113 9. การต้มเหล้า นางหมอก แซ่ย่าง นายซาเซ้ง วงค์ชยางกูร ผู้รู้ด้านต่างๆ ในชุมชน 1. วัฒนธรรม / คาถาอาคม / หมอผี นายตือ มรุพงค์ นายเล้ง แซ่เฮ่อ นายสุทิน แซ่ลี 2. การรักษาโรคโดยการใช้สมุนไพร นางเน้ง มรุพงค์ นางชี แซ่เฮ่อ 3. หมอท าคลอด (หมอต าแย) นางเช้ง แซ่เฮ่อ นางท่อ มรุพงค์ 4. ศิลปะ / ดนตรี นายสมปอง มรุพงค์ นายเล้ง แซ่เฮ่อ นายเยี่ย แซ่เฮ่อ 5. การจักสาน นายยี แซ่เฮ่อ นายจึ แซ่ลี นายยงท่อ แซ่โซ้ง รายชื่อผู้ทรงคุณวุฒิตามประเพณีในด้านต่างๆ บ้านขุนแม่วาก
114 องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง 6. การทอผ้า / ปักผ้า / ตัดเย็บ นางจือ แซ่โซ้ง นางเน้ง มรุพงค์ นางจี๊ แซ่ย่าง 7. การตีเหล็ก นายสมปอง มรุพงค์ นายยงท่อ แซ่โซ้ง 8. การเล่านิทาน นายจึ แซ่ลี 9. การต้มเหล้า นายจิ แซ่ลี นายหว่าง แซ่เฮ่อ
องค์ความรู้ภูมิปัญญาการดูแลแม่และเด็กชนเผ่าม้ง 115 การสัมภาษณ ์ เกบ็ข้อมูล เวทีชุมชนบา ้ นขนุแม่วาก หมู่18 ต.แม่นาจรอ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่ เวทีชุมชนบา ้ นแม่ยะนอ ้ ย หมู่18 ต.บา ้ นหลวงอ.จอมทองจ.เชียงใหม่ เวทีชุมชนบา ้ นแม่สาใหม่หมู่6 ต.โป่งแยงอ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ เวทีชุมชนบา ้ นบวกจนั่หมู่6 ต.โป่งแยงอ.แม่ริม จ.เชียงใหม่ เวทีระดมขอ ้ มูลบา ้ นแม่ยะนอ ้ ย 6-8 ธันวาคม 2545 ณ ศูนยเ ์ ด ็ กเลก ็ บา ้ นแม่ยะนอ ้ ย ต.บ้านหลวงอ.จอมทอง จ.เชียงใหม่ เวทีตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล 24-25 สิงหาคม 2546 ณ หอ ้ งประชุมหมู่บา ้ นขนุ กลาง ต.บ้านหลวง อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่ คณะท างานศึกษาวิจัย 1. คณะกรรมการเครือข่าย6 หมู่บา ้ น 1) นายหยวั่ถนอมรุ่งเรือง บา ้ นแม่สาใหม่ 2) นายเก ๊ า ภมรวิจิตร บา ้ นบวกจนั่ 3) นายวีรยทุธ แซ่ลี บา ้ นขนุแม่วาก 4) นายหยีแซ่ลี บ้านขุนวาง 5) นายบรรลือ แซ่ยะ บ้านขุนกลาง 6) นายว้ือ แซ่วะ บา ้ นแม่ยะนอ ้ ย 7) นายเยยีแซ่ยา ้ ง บา ้ นแม่ยะนอ ้ ย 8) คณะกรรมการเครือข่ายสิ่งแวดลอ ้ มมง ้ 2. เจ้าหน้าที่สมาคม IMPECT 1) นายศกัด์ิดา แสนมี่ที่ปรึกษาโครงการฯ 2) นายสันติชยัแซ่ยา่ง ที่ปรึกษาโครงการฯ 3) นายสวา่ง แซ่ยา ้ ง ผู้ประสานงานโครงการฯ 4) นางสาววชิราภรณ์ ภัทรเคหะ เลขานุการโครงการฯ 5) นางสาวณิชาวี กุลพรพิพัฒน์ เจ้าหน้าที่ฝ่ ายสนามโครงการฯ