การทำความสระอาดและห้องพักแขก

51

ชนดิ ของวัสดุในการทำความสะอาด
ชนิดของวัสดุในการทำความสะอาดได้แก่ น้ำยาทำความสะอาดเอนกประสงค์ นำ้ ยาฆ่าเช้อื โรคนำ้ ยาขัดเงา

น้ำยาล้างชักโครก น้ำยาเช็ดกระจก น้ำยาชัดเฟอร์นิเจอร์ แผ่นขัดชนิดต่างๆ อุปกรณ์ในการช่วยทำความสะอาด
เลก็ ๆ ไดแ้ ก่ ไม้กวาด ทีโ่ กยผง ไม้เช็ดพนื้ ไม้ปดั ฝนุ่ กระปอ้ งน้ำ กระบอกฉีดน้ำ ถงุ มือยาง แวน่ ป้องกนั ตา ผ้าขนาด
ต่างๆ ท่ใี ชใ้ นการทำความสะอาด

การสรา้ งinventory Level
ควรสร้าง minimum quantity และ maximum quantity ขึ้นมา Minimum quantityคือปริมาณของ

ทีน่ อ้ ยท่สี ดุ ที่ควรมอี ยู่ในคงคลงั ในชว่ งเวลาหนึง่ Maximum quantity คอื ปรมิ าณของทมี่ ากท่สี ดุ ทีค่ วรอยใู่ นคงคลงั
ในช่วงเวลาหนึ่ง การสร้าง minimum quantity ควรคำนึงจากระดับการใช้สิ่งของแต่ละประเภทในเวลาหนึ่งๆ
ดังนั้นระดับการใช้ในแผนกคือ หลักการคำนวณระดบั ของจำนวนที่ต้องเก็บไว้ในคงคลังสำหรับ Non-recycled
inventory

- หลักในการพจิ ารณา Minimum quantity จะดูไดจ้ ากปจั จยั ต่อไปนี้
1. พ้นื ทใ่ี นแผนกที่จะใช้เก็บของ
2. อายไุ ขของวสั ดใุ นการทำความสะอาด
3. เงินทุนที่จะต้องนำไปซื้อ-ไม่ควรที่จะสร้าง Minimum quantity ให้สูงเกินไปเพราะจะทำใหโ้ รงแรม
ต้องนำเงนิ สดไปใชใ้ นทางที่ไมเ่ กดิ ประโยชน์ และมีการซื้อของเกนิ ความตอ้ งการ

การควบคมุ inventory ของวัสดใุ นการทำความสะอาด
ระบบการควบคุมสำหรับวสั ดใุ นการทำความสะอาดน้ันจำเป็นต้องเขม้ งวดตง้ั แตก่ ารเบิกจ่ายของจากห้อง

เกบ็ ของใหญ่ไปยังตูเ้ กบ็ ของในแตล่ ะช้ัน ผจู้ ัดการแผนกแมบ่ ้านควรมกี ารสรา้ งระบบ Par Level สำหรับตู้เก็บของ
ในแต่ละช้ัน ซ่งึ พนักงานทำความสะอาดห้องพักสามารถนำไปเติมในรถเข็นได้ทนั ที ซ่ึงส่งิ น้ตี อ้ งขน้ึ อยู่กบั ระดับการ
ใช้ส่งิ ของเหลา่ นี้ ตามระดับของการเข้าพักของแขก (Occupancy rate) ของโรงแรมถา้ วัสดุในการทำความสะอาด
ในตเู้ ก็บของในแต่ละช้นั หมด ควรมกี ารเบกิ ของมาเพม่ิ จากห้องเกบ็ ของใหญ่ โดยพิจารณาวา่ มกี ารเบกิ ของจำนวน
เท่าไรจากห้องเก็บของใหญ่จะทำให้ผู้จดั การแผนกแม่บา้ นทราบถึงระดับการใช้และสามารถตรวจสอบว่า ระดับ
การใช้นั้นมากหรือน้อยไปอย่างไร ควรมีการตรวจสอบอยู่เสมอว่า Par Level ในตู้เก็บของแต่ละชั้นนั้นว่ามี
เพยี งพอหรอื ไม่ เพราะถ้าสิ่งของขาดจะทำให้เกดิ ผลเสียหลายอย่าง เชน่ ความไม่สะดวกต่อแขก ควรมกี ารทบทวน
และปรบั ปรุงบอ่ ยๆ เพื่อให้เหมาะสมกับระดับการเขา้ พักของแขก (Occupancy rate) ทีเ่ ปล่ยี นแปลงไปในแต่ละ
ช่วงเวลา นอกจากนีค้ วรมีการใช้ Perpetual inventory ควบคู่ไปกับระบu Par Level

ระบบ Perpetual inventory คือการทำบันทึกของที่มีอยู่ทั้งหมดจะแสดงให้เห็นว่ามีจำนวนของอยู่มอื
เทา่ ไร เมอื่ ใดที่จะต้องส่ังของใหม่ มกี ารยนื่ คำร้องสำหรับการสง่ั ของ เพือ่ ใหจ้ ำนวนของนน้ั ๆ กลบั คนื มาอย่ใู นระดับ
ของ maximum Level

52

การนับจำนวนของตามความเปน็ จริงควรกระทำในทกุ หอ้ งเกบ็ ของทุกห้องและกระทำเดอื นละครงั้
ของใช้สำหรับแขก (Guest Supplies) และการเติมของใช้สำหรบั แขก
ชนดิ ของใชส้ ำหรับแขก

ชนดิ และปริมาณของใชส้ ำหรับแขกจะขึ้นอยู่กบั ขนาดของโรงแรม ประเภทของแขกท่ีมาเขา้ พกั และระดับ
ของการใหบ้ รกิ ารแตส่ ว่ นใหญ่จะประกอบด้วย

- สบถู่ ตู ัว
- สบู่สำหรับล้างหนา้
- กระดาษชำระ
- กระดาษสำหรับเช็ดหน้า
- ไม้แขวนเสอ้ื
- แก้วนำ้
- ถาดพลาสตกิ
- กานำ้
- ถังน้ำแขง็
- ไมข้ ีดไฟและทเี่ ขีย่ บุหร่ี
- ถงั ขยะ
และในบางโรงแรมทีอ่ ยู่ในระดบั กลางหรือหรูหรา อาจมีของใช้สำหรับแขกเพ่มิ เติมอีก เช่น
- ครมี บำรงุ ผวิ
- แชมพู และครมี นวดผม
- สบเู่ หลวอาบน้ำ
- หมวกอาบนำ้
- พรมในหอ้ งน้ำ
- ถุงใสผ่ ้าอนามยั
- ชุดซอ่ มแชมผา้
- ผา้ ขัดรองเท้า
- รองเท้าใส่นอน
- ถงุ ชกั รีดและถุงพลาสตกิ ขนาดต่างๆ
- ขนมขบเคีย้ วหรือลูกกวาด
รวมถึงชุดอุปกรณ์การเขยี นต่างๆ เช่น ปากกา ดินสอ กระดาษ ซองจดหมาย เป็นต้น รวมทั้งป้ายประเภทต่างๆ
และแผน่ พบั

53

การสรา้ งระดับของ Inventory สำหรบั ของใช้สำหรับแขก
ในแต่ละโรงแรมจะมีมาตรฐานในการจัดของใช้สำหรับแขกที่แตกต่างกันไปสำหรับ 1 par level ของใช้

สำหรับแขกจะเทา่ กบั ของใชส้ ำหรับแขกทกุ ชนิดทีต่ อ้ งใสใ่ นทุกๆ หอ้ งพกั แขกท่ีมที งั้ หมด ดังน้ันจึงจำเปน็ ต้องมีการ
คาดคะเนจำนวนหอ้ งพกั ทง้ั หมดล่วงหน้า เพ่อื จะไดท้ ราบถึงจำนวนของใช้สำหรับแขกที่ตอ้ งการใช้ทง้ั หมดได้
วิธกี ารคำนวณ เช่น สบู่ถตู วั

1. ต้องมกี ารสร้าง minimum quantity และ maximum quantity ก่อนโดยดจู ากระดบั การเขา้ พกั ของ
แขก (Occupancy rate) และระดับการใช้ของสบถู่ ตู ัว ดังนนั้ เราตอ้ งมาพิจารณาว่าในกลอ่ งหนงึ่ ๆ ทีโ่ รงแรมสง่ั ซ้ือ
มานน้ั มจี ำนวนกีก่ อ้ น สมมติว่าใน 1 กล่องมี 1000 ก้อน

2. คำนวณวา่ ใชส้ บู่ถูตัวจำนวนก่ีก้อนในวันหน่ึงๆ ในช่วงเวลาที่มแี ขกเข้าพักมากทส่ี ุด สมมติว่าโรงแรมมี
จำนวน 200 หอ้ ง และทุกห้องต้องมีสบู่ 1 ก้อน เพราะฉะน้นั โรงแรมตอ้ งใช้สบู่ถตู วั จำนวน 200 ก้อน ในหน่งึ วัน

3. จำนวนสบ่ถู ตู ัวในหนึง่ กลอ่ งจะใช้หมดในก่ีวนั สมมตวิ า่ ใน 1 กลอ่ งจะบรรจสุ บ่จู ำนวน 1000 ก้อน ใน
วันหนึ่งตอ้ งใช้สบู่ถตู ัวจำนวน 200 ก้อน ดงั นน้ั 1 กลอ่ ง จะสามารถใช้ไดก้ ่วี ัน ดังน้ัน 1000 - 200 = 5 วนั

4. เพื่อคำนวณหา minimum quantity จำนวนกล่องสบู่ถูตัวที่ต้องซื้อเอาไว้ในโรงแรมโดยการบวก
lead-time quantityและ safety stock level สมมติว่าผู้จดั การแผนกแมบ่ ้านพิจารณาว่า safety stock level
ที่เหมาะสมสำหรับสบู่ถูตัวคือ 1 กล่อง ซึ่งเพียงพอที่จะใช้ในโรงแรมจำนวน 5 ชิ้น และ lead-time quantity
(เวลาท่ีใช้ในการสัง่ ของและส่งของมายงั โรงแรม) จะประมาณ 5 วัน = 1 กล่อง ดังนั้น minimum quantity= 1
กล่องของ safety stock level+ 1 กลอ่ ง lead-time quantity = 2 กล่อง

5. การคำนวณ maximum quantity นอกจากจะต้องคำนึงถึงสถานทีเ่ ก็บสิง่ ของและเงินสดทต่ี อ้ งใช้ใน
การซื้อแล้ว อีกปัจจัยหน่ึงคือความบ่อยในการสั่งของ การคำนวณทำได้โดยการเอาจำนวนวันที่ใช้ในการส่งั ของ
หารดว้ ยจำนวนวันท่ีจะใช้ของหมดในกลอ่ งหน่ึงจากน้นั ใหบ้ วกด้วย minimum quantity สมมติว่าผู้จัดการแผนก
แม่บ้านคำนวณแล้วว่าจะสง่ั สบถู่ ูตวั ในทุกๆ 30 วัน = 30 - 5 = 5 = 6+2 = 8 กล่อง
ปัจจยั 3 ประการทมี่ ีผลตอ่ maximum quantity และ minimum quantity คอื

- ระดับของการเข้าพักของแขก (Occupancy rate)
- ระดบั ของการใช้
- ความบ่อยในการสง่ั ของ
การควบคมุ Inventory ของใชส้ ำหรับแขก

ใชห้ ลกั การควบคุมเหมอื นกบั วสั ดใุ นการทำความสะอาด

54

ชนดิ สง่ิ ของสำหรบั ใหแ้ ขกยืม
ส่งิ ของสำหรบั ให้แขกยืมนั้นจะมีความแตกตา่ งกันจากโรงแรมหน่งึ ไปยงั อีกโรงแรมหน่งึ เช่นเตารีด โต๊ะรีด

ผ้า ชดุ ซ่อมแซมผ้า เครื่องเปา่ ผม นาฬกิ าปลุก เตียงนอนสำหรับเดก็ เลก็ หมอ้ แปลงฟ้า เป็นต้น ของใชอ้ นื่ ๆ ท่ีอาจ
มเี พมิ่ เตมิ เชน่ เครอื่ งโกนหนวด กระเป๋านำ้ ร้อน กระตกิ น้ำร้อนผา้ หม่ ไฟฟา้ หมอนไร้ฝ่นุ และรถเขน็ เปน็ ต้น
การสรา้ ง Par level สำหรับส่งิ ของสำหรับแขกยมื

การสร้าง Par level สำหรบั สิง่ ของสำหรบั แขกยมื ขึ้นอย่กู บั การระดบั การใหบ้ ริการของโรงแรมที่มีให้กับ
แขก ความต้องการของแขกที่มาพัก ขนาดของโรงแรมระดับของจำนวนแขกที่เข้ามาพักในแต่ละช่วงเวลา
และระยะเวลาในการเข้าพักของแขก ดังนั้นผู้จัดการแผนกแม่บ้านจำเป็นต้องทำงานร่วมกับผู้จัด การทั่วไป
และแผนกการตลาดในการระบุถงึ ชนดิ และจำนวนของสง่ิ ของสำหรับแขกยืมทที่ างโรงแรมควรมีให้บริการกับแขก
อีกทั้งผู้จัดการแผนกแม่บ้านยังเป้นผู้ที่ต้องรับผิดชอบในการรักษาปริมาณสิ่งของสำหรับแขกยืมชนิดต่าง ๆ
ให้เพียงพอกบั ความต้องการทจี่ ะใช้ของแขก
การควบคุม Inventory สง่ิ ของสำหรบั แขกยืม

ผ้จู ัดการ แผนกแมบ่ า้ นควรจะเปน็ ผสู้ ร้างระบบการควบคมุ สิ่งของเหลา่ นี้ ควรมกี ารนับจำนวนส่ิงของท่ีมี
อย่ทู งั้ หมดและทำบนั ทึกเอาไว้ การทำบนั ทึกควรบันทกึ รายละเอยี ดต่าง ๆ คอื ช่ือของสงิ่ ของ ผู้ผลิต ผู้ท่ีเป็นผู้ขาย
ใหก้ บั โรงแรมวนั ท่ีซ้ือ ราคา รายละเอยี ดเกีย่ วกับการประกนั สินคา้ สถานท่เี กบ็ นอกจากน้คี วรมกี ารระบุถึงจำนวน
Par Level ของส่ิงของแตล่ ะชนดิ และควรมีการปรับปรุงบันทกึ ตา่ งๆ ตลอดเวลาเมือ่ สงิ่ ของใดๆ เกิดความเสียหาย
หรือชำรุด และตอ้ งการการซอ่ มแซมหรือเปล่ยี นใหม่

สำหรับการจา่ ยของออกไปควรมขี ้ันตอนท่ีแน่นอนและชัดเจน ขัน้ ตอนควรจะออกแบบให้เข้ากับลักษณะ
ของแขกทม่ี าใช้บริการ และประวัตขิ องส่งิ ของท่มี กั จะสูญหายหรอื ถูกขโมย ในบางโรงแรมอาจมีนโยบายที่จะต้อง
ให้แขกเซ็นชือ่ ในใบรบั รองทุกคร้ัง ซึง่ กรณีจำเป็นต้องใหพ้ นักงานแผนกแมบ่ ้านบนั ทกึ ข้อมลู อืน่ ๆ ทจี่ ำเป็นเพ่ิมเติม
ดว้ ย เชน่ ชนิดของส่ิงของใหแ้ ขกยมื ชอ่ื ของแขกและเบอรห์ อ้ งพัก รวมทั้งวนั และเวลาทน่ี ำส่ิงของไปส่งด้วย ในกรณี
นี้ผู้ทีน่ ำของไปส่งตอ้ งเซ็นชื่อด้วย ในบางโรงแรมอาจต้องใหแ้ ขกจ่ายเงนิ มัดจำ ในทุกครั้งที่แขกยืมสิ่งของเหล่าน้ี
จำนวนเงนิ ทจ่ี ะมัดจำขึ้นอยู่กับสิ่งของทต่ี ้องการจะยืม ในบางครงั้ โรงแรมจะใชน้ โยบายท่ีจะคิดเงินลงในบัญชีของ
แขกเลยเป็นค่ามัดจำ แต่บางครั้งอาจกระทำได้โดยการที่จา่ ยค่ามัดจำเป็นเงินสด แต่ในกรณีนี้ต้องระมดั ระวังใน
เรื่องของการถอื เงนิ สดของพนักงาน จึงควรมกี ารกำหนดวา่ ไม่ว่าในกรณีใดๆ ก็ตามพนกั งานโรงแม้ไม่มีสิทธิในการ
ถือเงินสดใดๆ ทเี่ ป็นเงนิ มัดจำที่ได้รับมาจากแขก

สำหรับใบเสร็จเงินมัดจำนั้นควรนำกลับมาที่แฟ้มบัญชีของแขกที่แผนกบริการส่วนหน้า และไม่ควรใส่
จำนวนเงนิ ลงไปในทันทใี นเวลาน้ี เมอื่ แขกไดค้ ืนสงิ่ ของทีย่ ืมไปแลว้ ควรเอาใบเสรจ็ นีอ้ อกจากแฟม้ และทำลายทันที
เพื่อป้องกนั ความผิดพลาดทอ่ี าจจะเกดิ ข้นึ ในเวลาคดิ เงนิ ทังหมดกับแขกนโยบายและระเบยี บการปฏิบตั ิอื่นๆ ทีค่ วร
นำมาพจิ ารณาในการควบคุมสงิ่ ของท่แี ขกยมื เช่น

55

- เมื่อเป็นไปได้ควรมีการโทรติดตามผลเพื่อถามแขกว่าได้รับสิ่งของที่ต้องการจะยืมเรียบร้อยแล้วหรือไม่
และตรวจสอบดูว่าแขกต้องการความช่วยเหลอื อ่นื หรอื ไม่

- เมื่อส่ิงของท่ีแขกต้องการจะยมื ไดส้ ่งถึงมือของแขกแล้วควรจะบอกให้แขกแจ้งกลับมาที่สำนกั งานแผนก
แม่บ้านภายในหน่ึงวัน เมอ่ื ไดใ้ ช้ส่งิ ของนัน้ เสรจ็ แลว้ และในกรณีที่แขกไมโ่ ทรกลับมา ควรโทรไปหาแขกเอง

- ส่ิงของสำหรับแขกยืมไม่ควรใหย้ มื คา้ งคืน
- ส่ิงของสำหรบั แขกยมื ควรมกี ารตรวจสอบประสทิ ธภิ าพและความปลอดภัยวา่ ยงั คงสภาพท่ดี ีอยหู่ รอื ไมเ่ ปน็

ประจำกอ่ นทส่ี งิ่ ของน้ันๆ จะส่งถึงมือแขกควรมกี ารตรวจสอบการทำงานทุกครัง้ โดยเฉพาะอุปกรณไ์ ฟฟ้า
ถ้ามีส่ิงใดชำรุดเสียหายใหร้ ีบทำการซอ่ มทนั ที

วิธีการปฏบิ ตั ิของพนักงานในการทำความสะอาดห้องน้ำ และการปฏิบตั ิของพนกั งานในการทำความสะอาด
อ่างอาบนำ้ และทย่ี ืนอาบฝักบัว

1. จัดเตรยี มอุปกรณ์และเครอ่ื งใชท้ ีจ่ ำเป็น เพือ่ ความสะดวกและประหยัดเวลา
2. กวาดพ้ืนให้สะอาด เศษสกปรกทต่ี ิดอยู่บนพ้นื ใหข้ ูดออก
3. เทถังผงและเศษกระดาษ ตรวจสอบหลอดไฟ จัดการเปลี่ยนหลอดไฟท่ีชำรดุ
4. ห้องพักที่เคยมีผู้ป่วยหรือผู้ที่ท้องร่วงมาพักอยู่ก่อนพนักงานจะต้องไม่ลืมฆ่าเชื้อโรคที่ห้องน้ำ ถ้ามี
สภาพผดิ ปรกติเกิดขนึ้ จะต้องรายงานให้หัวหน้าทราบ
5. จะต้องไม่ให้มีรอยเปื้อนหลงเหลืออยู่แม้แต่นอ้ ย กระทั่งเส้นผมเพียงเส้นเดียวก็ไม่ได้จะต้องทำความ
สะอาดหอ้ งน้ำอย่างทัว่ ถึงโดยเฉพาะซอกมุมท่ีสกปรกและม่านกั้นอาบน้ำทั้งสองดา้ นจะต้องไม่ปลอ่ ยให้ข้นึ ราเป็น
อนั ขาด
6. ตอ้ งตรวจดกู อ๊ กน้ำร้อน น้ำเย็น ทอ่ ระบายน้ำว่าอดุ ตนั เสียหายหรอื ไม่ ทำความสะอาดกระจกและชั้น
วางของเหนืออา่ งล้างหน้า
7. ทำความสะอาดกระจกเงาทุกวนั ดว้ ยวธิ ีพรมนำ้ อนุ่ เชด็ ให้แห้ง ไม่ควรใช้สบ่หู รือผงซกั ฟอกลา้ งจะทำให้
ปรอทเสยี ง่ายเพราะน้ำอาจขงั อยใู่ ต้กระจก
8. ใชน้ ำ้ ยาทำความสะอาดล้างอ่างลา้ งหน้า ผนังห้องนำ้ อา่ งอาบนำ้ โถส้วมพ้ืนหอ้ งน้ำ ตามลำดับ ตรวจ
ฝกั บัววา่ ใช้ได้หรือไม่
9. ใชเ้ ครื่องดดู ฝุ่นมาเปา่ ให้แห้ง ส่วนท่เี ปน็ โลหะจะตอ้ งเช็ดใหแ้ หง้ มิฉะนั้นจะมีคราบเหลืออยู่
10. การทำความสะอาดมา่ นกน้ั อาบนำ้ ขณะที่ทำความสะอาดอ่างอาบน้ำอยู่ให้มว้ นมา่ นข้นึ กอ่ น พอเสรจ็
แล้วคอ่ ยคล่ลี งแลว้ ใช้น้ำรอ้ นล้างดา้ นในและเช็ดใหแ้ หง้ เพอ่ื ป้องกนั มีให้ข้ึนราในส่วนของผ้ามา่ นสำหรับอ่างอาบน้ำ
มักจะมีคราบสบู่ติดต้องซักใหส้ ะอาดเช็ดให้แห้งแล้วปลอ่ ยชายผา้ ไวใ้ นอ่างอาบนำ้ เพื่อกนั ไม่ใหน้ ้ำไหลลงพื้นเวลา
อาบนำ้
11. ผ้ายางกันล่นื ในอ่างอาบน้ำก็เชน่ กนั ตอ้ งลา้ งใหส้ ะอาดแห้งสนิท

56

12. เชด็ อ่างอาบนำ้ ใหแ้ หง้
13. วางของใช้จำพวกสบู่ ผา้ เช็ดตัว ฯลฯ ไวป้ ระจำท่ตี รวจประตูหอ้ งนำ้ แลว้ ปดิ ไฟกน็ บั วา่ เสรจ็ เรยี บร้อยแลว้

วิธกี ารปฏบิ ัติของพนกั งานในการทำความสะอาดพนื้ และพนังหอ้ งน้ำ
งานพ้ืนและผนงั หอ้ งนำ้ ท่ีเปน็ กระเบอ้ื งท่มี ีรอยตอ่ ของยาแนวเยอะ ๆเป็นปัญหากับงานทำความสะอาดเปน็

อย่างมาก โดยเฉพาะการใช้กระเบื้องโมเสค จะมีร่องยาแนวที่เป็นแหล่งสะสมเชื้อราเยอะมาก ทำให้พนังงาน
เสียเวลากับการทำความสะอาดร่องกระเบือ้ ง สีของกระเบ้ืองไมไ่ ด้เปน็ ปัญหาจะเป็นสีขาว หรือสีดำ ก็ล้วนแต่ทำ
ความสะอาดไมย่ าก ดังนั้นโรงแรมสมยั ใหม่จะหันมาใช้วสั ดุอื่นๆแทน การใช้กระเบื้อง บางทีก่ จ็ ะใช้งาน Art เปน็
งานปูนขัดมัน ผนังเคลือบเทคนิคสีพิเศษ ผนังปูนผสมสีสำเร็จ บางที่ก็ใช้งานสีอีพอกซี่ในการทำพื้นแทน หมด
ปัญหาเรื่องรอยต่อกระเบื้องไป แต่จะเจอปัญหาเรื่องพนักงานทำให้ผนังเป็นรอยขีดข่วนทำให้สารหรือน้ำยาท่ี
เคลอื บไว้ หายไป ฉะน้นั ต้องคอยระวัง กับการทำงานของพนกั งานในสว่ นน้ี

การทำความสะอาดพื้นและผนังห้องน้ำแต่ละที่จะไม่เหมือนกัน ดังนั้นพนกั งานในแต่ละโรงแรมจะตอ้ งมี
ความระมัดระวังในการทำงานเป็นพิเศษ งานพื้นบางชนิดโดนสารเคมีรุนแรงไม่ได้เลยเช่น งานปูนขัดมันเคลือบ
งานพนื้ อีพ็อกซี่ งานหนิ ออ่ น งานกระเบ้อื งบางชนิด พื้นหรอื ผนงั ประเภทนีห้ ้ามโดนสารเคมรี นุ แรง และแผน่ ใยขัด
ท่ีหยาบ เดด็ ขาด เพราะเม่อื งานพน้ื ผนัง เป็นรอยเมอ่ื ไหรห่ มายถึง เชอ้ื รา จะเขา้ ไปทำลายทนั ที น้ำยาเคมที ี่รุนแรง
กจ็ ะทำให้ สีของพืน้ เป็นด่าง เป็นดวง ทนั ที

การใช้น้ำยาชนิดรุนแรงราดไปที่พื้นห้องน้ำ การใช้โซดาไฟหรือน้ำยาทำความสะอาดที่มีส่วนผสมของ
โซดาไฟ หรือคลอรีน เพื่อละลายคราบต่าง ๆ เวลาใช้งานต้องระวัง เพราะมฤี ทธิก์ ดั กรอ่ นรุนแรง อาจทำใหป้ ูนที่ยา
แนวแตกและกะเทาะออกมาได้ ทงั้ ยงั มีกล่ินฉนุ แสบจมกู งานทำความสะอาดในโรงแรมส่วนมากจะไม่ใช้กัน ถ้าไม่
จำเป็นไมค่ วรใชเ้ ลยจะดีกว่า เพราะ เมือ่ ยาแนวแตกหรือหลุดออก มาจะซอ่ มยากมากและเสยี เวลามาก

วิธีล้างพืน้ หอ้ งน้ำทถี่ กู วิธี ดว้ ยวิธงี า่ ย ๆ ไม่ตอ้ งใช้สารเคมีทรี่ นุ แรง
นอกจากตอ้ งรู้จกั วัสดุทีใ่ ชใ้ นห้องแลว้ ต้องระมัดระวงั เรื่องน้ำยาที่ใช้ ด้วย วิธีทง่ี า่ ยทส่ี ดุ กใ็ ชผ้ งซกั ฟอก และ

น้ำยาทำความสะอาดชนิดอ่อน 1 น้ำยาล้างจาน น้ำส้มสายชู น้ำมะกรูด น้ำมะนาวเบคกิ้งโซดาส่วนผสมขนมเคก้
ทวั่ ไป มอี ันไหนกไ็ ด้ ผสมรวมกัน และนำมาขัด โดยเรม่ิ จากผนงั ก่อนการลา้ งหอ้ งน้ำ โดยสว่ นใหญ่จะใช้ นำ้ อ่นุ หรือ
น้ำร้อน เพราะจะทำให้ คราบสบู่ หลุดออกได้ง่ายการใช้สารธรรมชาตจิ ะมผี ลพลอยได้ตามมา มากมาย ทั้งเรื่อง
กลิน่ และไมเ่ ปน็ พิษกับตัวเรา หอ้ งน้ำจะมีกล่ินหอม สะอาด และเบคกิ้งโซดาชว่ ยลดการอุดตันของทอ่ น้ำท้ิง และ
กำจดั กลิน่ ไดด้ ว้ ย

วิธปี ฏิบัติของพนักงานในการทำความสะอาดบริเวณโต๊ะเคร่อื งแป้ง
ในการทำความสะอาดบริเวณโต๊ะเครื่องแป้งในห้องพกั ของโรงแรมน้ัน ที่สำคัญต้องกวาดเศษผม เศษฝ่นุ

บรเิ วณใต้โตะ๊ เครื่องแปง้ และบรเิ วณรอบ ให้สะอาด ในส่วนของบนโตะ๊ เครื่องแป้งนนั้ ให้ยกของออกใชผ้ า้ หมาดและ
แหง้ เชด็ แล้วจดั วางของเขา้ ทเี่ ดมิ ตอ่ จากนนั้ ใหเ้ ชด็ เงาสว่ นที่เปน็ โลหะกระจก อยา่ ให้มรี อยน้ิวมือ ถ้ามีรอยเป้ือน

57

รอยด่าง ใหใ้ ชฟ้ องน้ำแตะผงชักฟอกหรอื สบูห่ รือสบหู่ รือนำ้ ยา ลา้ งถเู บาๆ (ถา้ ถูแรงเกินไปอาจด่างได้) แลว้ เชด็ ด้วย
ผา้ หมาดและแหง้ อาจจะใช้น้ำยาเชด็ เงาด้วยก็ไดถ้ ้าจำเปน็

การทำความสระอาดสขุ ภณั ฑใ์ นหอ้ งนำ้ การดแู ลรกั ษาเครอ่ื งสุขภณั ฑ์

ท่มี า : http://www.learners.in.th/blog
กระเบ้ืองเซรามิค

ใชน้ ้ำยาสำหรบั ทำความสะอาดสุขภัณฑ์ อย่างออ่ น ท่มี ีสภาพเปน็ กลาง เชน่ น้ำยาลา้ งจาน หรือนำ้ ยาสระ
ผมห้ามใช้นำ้ ยาทเ่ี ปน็ กรด เช่นน้ำยาล้างหอ้ งน้ำ จากน้นั ใช้ผ้าฝา้ ยเน้อื น่มุ ๆ เช็ดอีกครั้ง
กอ๊ กน้ำ

หลงั การใช้งานเชด็ ให้แห้งด้วยผ้าฝ้ายเนื้อนุม่ หา้ มใชผ้ งซกั ฟอก ผ้าเน้ือหยาบ สารชำระลา้ งทเ่ี ปน็ กรดสาร
เคลอื บเงา หรอื สบใู่ นการทำความสะอาด
อ่างอาบน้ำ

ใช้น้ำยาที่สภาพเป็นกลาง หรือน้ำสบู่เหลว ห้ามใช้ผ้าหยาบ หรือ วัสดุที่อาจทำให้เกิดรอยขีดข่วนอ่าง
อาบน้ำพรอ้ มระบบนำ้ วน

ใช้นำ้ ยาลา้ งจานละลายผสมในอา่ งใหน้ ้ำสงู เกนิ หวั พ่นนำ้ วน และเปิดระบบน้ำวนท้ิงไวส้ กั 10-15 นาทแี ล้ว
จึงปลอ่ ยน้ำท้งิ และ เปดิ นำ้ ในปริมาณเทา่ เดมิ เปดี ระบบ น้ำวนใหเ้ ครื่องทำงาน 10-15นาทแี ล้วจงึ ปล่อยนำ้ ทงิ้
การดแู ลรกั ษาเครอื่ งสขุ ภณั ฑ์

1. หลกี เล่ียงของแขง็ หรือวัสดเุ น้ือหยาบ ในการดูแลรกั ษาเคร่ืองสุขภณั ฑ์ เพื่อป้องกนั รอยขีด
2. ตรวจสอบระบบไฟฟ้า สายไฟ แลสวติ ชอ์ ยเู่ สมอเพอ่ื ปอ้ งกันไฟรัว่ หรือไฟฟา้ ลดั วงจร
3. ปฏิบตั ติ ามคำแนะนำในค่มู ือติดต้งั

58

บทสรุป
การทำความสะอาดห้องน้ำตั้งแต่พื้นและผนังห้องน้ำในโรงแรมแต่ละแห่งจะไม่เหมือนกันขึ้นอยู่กับ

มาตรฐานและเทคนคิ ของโรงแรมน้ันๆ ดังนัน้ พนักงานในแตล่ ะโรงแรมจะตอ้ งมีความระมัดระวังในการทำงานเป็น
พเิ ศษ งานพ้ืนบางชนดิ โดนสารเคมรี ุนแรงไม่ไดเ้ ลย การใชน้ ้ำยานิดรนุ แรงราดไปท่ีพื้นหอ้ งน้ำ การใช้โซดาไฟหรือ
นำ้ ยาทำความสะอาดทมี่ ีส่วนผสมของโซดาไฟ หรือคลอรนี เพอื่ ละลายคราบต่าง ๆ เวลาใช้งานตอ้ งระวัง เพราะมี
ฤทธิ์กัดกร่อนรุนแรง อาจทำให้ปูนที่ยาแนวแตกและกะเทาะออกมาได้ ทั้งยังมีกลิ่นฉุนแสบจมูก งานทำความ
สะอาดในโรงแรมสว่ นมากจะไมใ่ ชก้ ัน ถา้ ไม่จำเปน็ ไมค่ วรใช้เลยจะดีกว่า เพราะ เมอ่ื ยาแนวแตกหรือหลุดออกมาจะ
ซ่อมยากมากและเสียเวลามากและอาจทำใหพ้ นกั งานไดร้ บั อนั ตรายจากสารเคมีดังกล่าวดว้ ย

59

บทที่ 6

การทำความสะอาดหอ้ งพัก

งานทำความสะอาดห้องพักของโรงแรมนั้น นับว่าเป็นงานที่ละเอียดที่สุดสำหรับฝ่ายบริการห้องพัก
เนื่องจากหอ้ งพกั ของโรงแรมจะเป็นสงิ่ ที่ถกู คาดหวังมากทีส่ ดุ เมื่อแขกมาพักทโี่ รงแรมแขกจะคาดหวงั วา่ หอ้ งพักต้อง
ดูสวย สะอาด หรูหรา สมราคา แตถ่ า้ แขกมาพักแล้วกลบั เจอกบั หอ้ งพักท่ีมีแตก่ ลิ่นอบั สกปรก แขกอาจจะต่อว่า
หรือนำไปบอกตอ่ ๆ กัน จนในทสี่ ุดก็ไมม่ ีแขกมาพกั เพราะฉะนน้ั นักธุรกจิ ทีท่ ำธรุ กิจโรงแรมจะต้องใหค้ วามสำคญั กบั
ห้องพักแขกมากที่สุด ซึ่งในบทนี้จะกล่าวถึงการปฏิบัติตามข้อกำหนดและนโยบายการทำความสะอาดห้องพัก
วิธีการปฏิบัติของพนักงานในการทำความสะอาดอุปกรณ์ติดตั้งต่าง ๆ และห้องแต่งตัว ตลอดจนวิธีปฏิบัติของ
พนักงานในการดูดฝนุ่ ตามพ้ืนหอ้ งห้องอยา่ งถูกตอ้ ง

งานทำความสะอาดห้องพกั แบบมาตรฐานสากลในแตล่ ะวนั จะเปน็ ความรบั ผิดชอบของแมบ่ ้านประจำชั้น
ร่วมกับพนักงานทำความสะอาดห้องพัก โดยต้องยืดถือปฏิบัติตามข้อกำหนดและนโยบายการทำความสะอาด
หอ้ งพกั ดงั นี้
ขอ้ กำหนดและนโยบายการทำความสะอาดหอ้ งพัก

1. โรงแรมแต่ละแห่งมีระเบยี บต่างกัน ตามปกติพนักงานต้องเปล่ยี นชดุ ทำงานก่อนแล้วจงึ ไปที่แผนกเพ่ือ
ลงเวลามาทำงาน รับมอบงาน หาอุปกรณ์ แล้วไปรายงานตัวที่ชั้นต่างๆ หลังจากนั้นแม่บ้านประจำชั้นจะมอบ
กุญแจหอ้ งให้ ซง่ึ วธิ กี ารอย่างน้ี จะช่วยสร้างความรู้สกึ การทำงานเป็นทมี

2. ต้องพยายามทกุ วิถีทางทีไ่ ม่รบกวนแขก แม้แขกจะไมไ่ ด้แขวนปา้ ย "ห้ามรบกวน" บอกไว้ถ้าเลยเวลา
14.30 น. แล้ว ยังเข้าไปทำความสะอาดไม่ได้ ตอ้ งแจ้งให้แมบ่ ้านประจำชน้ั ทราบ

3. รถเข็นควรมีผ้าและอุปกรณต์ ่างๆ ให้พร้อม เช่น ผ้าเชด็ ตวั ผ้าเช็ดหน้า ที่เขี่ยบหุ รี่ ไม้ขีดผ้าคลุมเตียง
สบู่ ฯลฯ

4. ถา้ เคาะประตูพนกั งานต้องบอกทนั ทวี ่า "แผนกแมบ่ ้าน" แลว้ ถามแขกด้วยถอ้ ยคำและนำเสียงท่ีสุภาพ
ว่าจะใหท้ ำหอ้ งพกั ได้เม่ือไร แลว้ บันทึกรายงานไวด้ ้วย

5. เปิดหนา้ ต่างหอ้ งทุกบานเพอื่ ระบายอากาศ แลว้ เรม่ิ ทำความสะอาดเตียงเปน็ อันดับแรกอย่างน้อยถ้า
แขกเขา้ มาตอนนั้นจะได้เหน็ ว่าห้องสะอาด ไมว่ ่าจะมีระเบยี บอยา่ งไรก็ต้องเปล่ียนผา้ ปูที่นอน นอกจากน้ีทางฝ่าย
บริการห้องพักอาจจะตดิ รูปอธบิ ายวธิ ีทำเตียงไวในห้องผ้าดว้ ยเพ่ือท่ีจะช่วยให้พนังงานทำความสะอาดทำงานได้
ง่ายขนึ้

6. งานตอ่ จากงานทำเตยี งคืองานทำความสะอาดห้องนำ้ ท่เี ข่ยี บุหร่ีมกั จะทำความสะอาด ในหอ้ งนำ้ สว่ น
แก้วน้ำสง่ ไปลา้ งทหี่ อ้ งครวั เพอื่ ปอ้ งกันแกว้ แตก แตใ่ นโรงแรมใหญ่ๆ จะมกั จะมที ่ลี า้ งแก้วประจำชั้นแต่บางแห่งก็ให้
ล้างเองในหอ้ งนำ้ ของแขก

60

7. งานในลำดับตอไปคือ เช็ดฝุ่นขัดเฟอร์นเิ จอรไ์ ม้ ดูดฝุ่นในห้องพัก เปลี่ยนของใช้ใหม่โดยดตู ามความ
เหมาะสมและงบประมาณของโรงแรมด้วย ตรวจสภาพห้องพกั ถา้ หาดพบสง่ิ ของไมว่ า่ จะเปน็ ส่งิ ของมีค่าหรือไม่ก็
ตามทแ่ี ขกทง้ิ ไว้ ต้องแจ้งและทำรายงายใหแ้ ม่บ้านประจำช้ันทราบ โดยเฉพาะห้องทแี่ ขกคนื ห้องแล้วย่ิงต้องตรวจ
ตรามากๆนอกจากน้ขี วดเหล้าขวดเบยี รใ์ หน้ ำสง่ แมบ่ า้ นประจำชั้นตามนโยบาย อย่าวางท้ิงไวใ้ นรถเขน็ และท่สี ำคญั
ต้องเปลี่ยนพรมห้องน้ำ พรมเตียง ใช้น้ำยาปรับอากาศ ถ้าหากจำเป็นก่อนออกจากห้องพักต้องปิดไฟให้หมด ปิด
เครือ่ งปรบั อากาศและตัง้ หนา้ ปดั อุณหภมู ิให้เรียบร้อย

หลกั การปฏบิ ตั ใิ นการทำความสะอาดห้องพกั
งานทำความสะอาดหอ้ งพกั แบบมาตรฐานสากลในแตล่ ะวนั น้นั เปน็ ความรบั ผิดชอบของแมบ่ ้านประจำชั้น

รว่ มกบั พนักงานทำความสะอาดห้องพกั ต้องถือปฏบิ ัตติ ามระเบียบปฏิบตั ดิ งั ต่อไปน้ี
ข้อเตือนใจสำหรับพนกั งานทำความสะอาดหอ้ งพัก

1. พนักงานทำความสะอาดควรใช้แต่ลฟิ ต์เฉพาะพนกั งานเท่านน้ั
2. ไมเ่ ปดิ ห้องพกั ใหค้ นอืน่ เข้าไปโดยไมไ่ ดร้ บั อนุญาต
3. ไม่ใช้โทรศัพท์ให้ห้องพักขณะเข้าไปทำความสะอาด นอกจากจะรายงาน แม่บ้านว่าทำความสะอาดห้อง

เสร็จเรียบรอ้ ยแล้วโดยใช้โทรศพั ท์ภายใน
4. ไม่ใช้หอ้ งนำ้ ของห้องพัก พนกั งานจะมีหอ้ งน้ำเฉพาะของตนอยแู่ ลว้
5. ไมใ่ ช้ผ้าเชด็ ตัวทำความสะอาดห้อง ปัดฝนุ่ หรืออน่ื ๆ
การปฏบิ ตั ิงานประจำวันของพนักงานประจำห้องและแม่บ้านประจำชั้น
1. รับส่งกุญแจให้พนักงานทำความสะอาดห้อง ตอ้ งปฏิบตั ิดังนี้

ก. ถ้านำกุญแจมาจากแผนกต้องรบั ผิดชอบอย่างเตม็ ทอ่ี ยา่ เปิดหอ้ งใหค้ นอ่ืน
ข. ลงชื่อเวลารับ-ส่งกุญแจจากแม่บ้านในเวลาเดียวกันก็ตรวจความพร้อมของพนักงานทำความ

สะอาดหอ้ งพัก เช่น เคร่อื งแตง่ กายสะอาดหรอื ไม่ แม้กล่ินตัวก็ต้องคอยสงั เกต
2. จัดทำตารางของพนักงานทำความสะอาดทั่วไป

ทีจ่ ะทำ เชน่ ดดู ฝุน่ ท่ลี อ็ บบ้ี ทำความสะอาดทเี่ ขีย่ บหุ รีท่ ใี่ ชท้ ราย ดดู ฝ่นุ หอ้ งทจี่ ะใชใ้ นวันนั้น ควรดูดฝุ่นให้
ได้วันละ 8 ห้อง อาทิตยล์ ะ 4 วนั พรอ้ มกบั ขัดกระจกตา่ ง ๆ เช่น โคมไฟ นาฬกิ า ฯลฯ
3. เตรยี มรายงานการทำความสะอาดหอ้ ง คอื

ก. เม่ือได้รับรายงานจากพนักงานทำความสะอาดห้องให้เร่มิ ทำรายงานทันที
ข. ส่งรายงานไปยงั แผนกแม่บ้าน แผนกต้อนรับ และแม่บ้านประจำชนั้
4. ตรวจความกา้ วหนา้ ในการทำงานของพนกั งานทำความสะอาดห้อง เช่น
ก. ดวู า่ ในรถมีอปุ กรณเ์ ตรียมให้พรอ้ มหรือยงั
ข. ตรวจทางออก บนั ไดหนไี ฟ หอ้ งน้ำพนกั งาน

61

5. ตรวจหอ้ งพกั ดังน้ี
ก. หอ้ งท่ีลงรายงานเรียบรอ้ ยแล้วใหต้ รวจกอ่ น เพื่อเตรยี มไว้ "ขาย" ได้ทันที
ข. ตรวจหอ้ งท่ีแขกคนื ห้องแล้ว อย่าทงิ้ ไว้นานเกินกวา่ 1 ชว่ั โมงหลังจากแขกไปแลว้ และพยายามทำ
ใหเ้ รียบร้อยเร็วที่สุดเพือ่ เตรยี มบรกิ ารตอ่ ไป
ค. หลกั การตรวจหอ้ งทท่ี ำความสะอาดเรียบร้อย คือ

หอ้ งน้ำ
เพดาน ฝาผนัง และพื้น ชำรุดหรือไม่ เครื่องตกแต่งที่เป็นมันขัดเสร็จแล้วหรือยงั ก๊อกน้ำ ฝักบัวใช้ได้ดี
หรือไม่ น้ำไหลหรือไม่ ที่ใส่สบู่ อ่างอาบน้ำ อ่างล้างหน้า ชำรุดหรือไม่ โถส้วมทำความสะอาดและคาดด้วย
sterilized band แลว้ หรอื ยัง ผา้ เช็ดตวั สบู่ ฯลฯ เปลี่ยนแลว้ หรือหรอื ยงั
หอ้ งพัก
ดดู ฝุ่นพรมลบรอยเป้ือนหรอื ยัง ฝาผนังหลงั เฟอร์นเิ จอร์ ใต้เตยี งและตู้เสือ้ ผ้า ดดู ฝนุ่ แลว้ หรอื ยังกระจกตา่ ง
ๆ และผา้ มา่ นขาดหรอื ไม่ เฟอรน์ เิ จอรม์ ีรอยเปือ้ นหรอื ไม่

ง หลกั การตรวจหอ้ งพกั ทแ่ี ขกคืนหอ้ งแลว้
- หอ้ งพกั ทนี่ อน พรม กระจก เรยี บร้อยหรือไม่
- ฝาผนงั เพดาน มีรอยร้าวและตอ้ งทำความสะอาดหรอื ไม่
- หลอดไฟ เชด็ ฝุ่น ใชไ้ ดห้ รอื ไม่
- ตูเ้ ก็บเสือ้ ผ้าสะอาด ไม่มีรอยเปื้อน ขัดท่แี ขวนเสอ้ื เรียบรอ้ ยแลว้ หรือไม่
- โตะ๊ เครื่องแป้งและกระจกเช็ดหรือยัง ล้นิ ชักมีอุปกรณค์ รบหรือไม่
- โตะ๊ ขา้ งเตยี งมีกระดาษจดบนั ทึกและดินสอดำแลว้ หรือยัง ตรวจโทรศพั ท์โดยเฉพาะกระบอก
พดู อยา่ ให้มกี ลิ่น รวมท้งั สมุดโทรศพั ท์ และวทิ ยุ เกา้ อี้ ต่างๆ จดั วางถกู ต้องหรือไม่
- ตะกรา้ ทงิ้ ขยะสะอาดหรอื ยงั
- ประตูล็อคได้เรยี บรอ้ ย ขอบประตสู ะอาดหรอื ไม่
- ถา้ พบสงิ่ ของใดท่ีแขกลมื ไว้ ลงบันทกึ ไวแ้ ล้วส่งไปแผนกของหาย

6. เตรียมรายงานข้อบกพรอ่ ง
ก. ระหวา่ งตรวจจดบนั ทกึ สภาพเสียหายไวแ้ บง่ เป็น 2 ประเภทคอื
- สิ่งที่จะเสนอให้เปลี่ยน
- ส่งิ ท่บี อกให้พนกั งานทำความสะอาดหอ้ งเปลย่ี นไดเ้ ลย
ข. จากนั้นกลับมาทำรายงาน
- แยกประเภทใหช้ ดั เจน เช่น เร่ืองชา่ งไม้ ชา่ งไฟฟา้ เปน็ ตน้

62

- หากเป็นส่งิ ทต่ี ้องเปลยี่ นทนั ที ใหแ้ จง้ แผนกท่รี ับผิดชอบทราบทนั ทแี ล้วตรวจอกี ครงั้ ว่าเปลย่ี นแลว้
หรอื ยงั

- หากพบส่งิ ทเ่ี คยรายงานไปแลว้ ยังเสยี อยใู่ หถ้ ามแผนกทีร่ ับผดิ ชอบว่าได้รับรายงานหรือไมอ่ ีกนาน
เท่าไรจงึ จะมาเปลีย่ น

- เขียนรายงาน 3 ฉบับสง่ แผนกทรี่ ับผิดชอบ หัวหน้าแมบ่ ้านและเกบ็ ไว้เอง
ค. ถา้ พบในหอ้ งประชุมเสียใหแ้ จ้งฝา่ ยจัดหอ้ งประชุม
ง. ระวังบุคคลที่มีหน้าที่ทำงานชั้นต่าง ๆ ถ้าพบแล้วแจ้งแผนกรักษาความปลอดภัยและผู้ช่วยจัดการ
ทราบ
7. เม่อื ไดร้ บั รายงานวา่ แขกป่วยให้แจง้ หัวหน้าแมบ่ ้าน
8. เมื่อได้รบั รายงานว่าผา้ คลมุ เตยี ง ผ้าปูท่นี อนหายใหแ้ จ้งหัวหนา้ แมบ่ ้านทนั ที
9. ผา้ ปูที่นอน ถา้ ไหม้ ฉีกขาด เปอ้ื นมาก ให้เปลี่ยนอนั ใหมท่ ันที ส่งของเกา่ ไปหอ้ งซัก ถา้ ต้องการอันใหม่เบิกจาก
ห้องซัก
10. อุปกรณท์ ่ีเกี่ยวกบั หอ้ งน้ำ เมอื่ สง่ ลงมาหอ้ งซักรดี ตอ้ งแจง้ จำนวนท่ีตอ้ งการสำหรบั วันรงุ่ ขน้ึ ไวด้ ว้ ย
11. ห้องทแี่ ขวนป้าย "ห้ามรบกวน" พอเวลา 14.30 น. ต้องตรวจว่าทำความสะอาดหรอื ยังถา้ ยังโทรศัพท์ไปถาม
ถา้ ไมม่ คี นรับแจ้งให้ผู้ชว่ ยผู้จัดการทราบ
12. เวลา 15.00 น.ตรวจกระดาษของพนกั งานทำความสะอาดห้องว่าห้องไหนยังไม่ได้ทำสง่ หมายเลขห้องไปให้
หัวหน้าแม่บา้ นในเวลา 16.00 น. จากนน้ั จดไว้บนกระดาษห้องแม่บ้านประจำชน้ั ใหพ้ นักทำความสะอาดห้องรอบ
กลางคืนทำ
13. เมอ่ื เลกิ งานให้ตรวจดวู ่ารถและต้พู นักงานทำความสะอาดหอ้ งสะอาดหรอื ไม่ เครอื่ งมือต่าง ๆ จัดไวเ้ รียบร้อย
หรือไม่
14. ขณะลงจากชัน้ ของตนให้ตรวจลฟิ ต์ด้วย
15. เวลา 15.50 ตอ้ งเกบ็ กุญแจคนื หวั หนา้ แม่บา้ น
16. ในการฝึกพนักงานทำความสะอาดห้อง และพนกั งานทำความสะอาดทั่วไปใหม่ ให้ใชเ้ ครือ่ งมือท่ีจัดไว้สำหรับ
การฝกึ โดยเฉพาะ
ตารางรายการตรวจสอบต้องทำอย่าละเอียด พนักงานทำความสะอาดห้องทำงานดีไม่มีข้อบกพร่อง
มีความรับผิดชอบสูง แม่บ้านประจำชั้นก็ไม่ต้องตรวจอะไรมาก การตรวจมาก ๆ อาจทำให้รู้สึกว่าหมดความ
ไว้วางใจกันได้

63

สาเหตทุ พ่ี นกั งานทำความสะอาดทำงานไมด่ ี
ส่วนสาเหตบุ างประการที่พนักงานทำความสะอาดทำงานไม่สะอาด คือ
1. แขกมาเรง่ ใหร้ บี ๆ ทำ
2. รายงานความเสียหายในวันศุกรจ์ ะแก้ไขในวันเสาร์ หรือ วันอาทิตย์ก็ไม่ทัน ความสะอาดและความ

เสยี หายจึงยังคงอยู่ ผ้ตู รวจควรทำความเข้าใจเกีย่ วกับปัญหาเชน่ น้ใี ห้ดีด้วย
จะเห็นได้ว่าการทำความสะอาดห้องพักแขกนั้น เป็นหน้าที่สำคัญอย่างยิ่ง เพราะนั่นคือสินคา้ ที่จะนำไป

ขายให้กับแขกทม่ี าพัก เทคนคิ และหลกั ในการทำความสะอาดห้องพกั นั้นอาจจะมคี วามแตกต่างกนั ในแต่ละโรงแรม
ขึน้ แอยู่กับว่าในแต่ละโรงแรมจะสรา้ งความประทับในการทำห้องพักทีส่ ะอาดและดดู แี ก่แขกอยา่ งไร

บทสรุปแนวทางการปฏบิ ตั ิงานและขั้นตอนวธิ ีทำความสะอาดห้องพักและท่ัวไป
แนวทางการปฏบิ ัติงานทำความสะอาด

1. ทำไมต้องทำความสะอาด เพราะสกปรกและเพื่อรักษาสภาพทรัพย์สินเดิมให้คงทนสวยงาม
สะดวกสบายใหน้ านที่สดุ เท่าท่จี ะนานได้ เพ่อื ใหค้ มุ้ กบั คา่ ลงทุนแต่ละครั้ง

2. จะทำความสะอาดอะไรบา้ ง โดยการจดั แยกประเภทของงาน เพอ่ื สะดวกในการควบคุมและปฏบิ ตั ิ
3. รู้จักเลือกใช้วัสดุสิ้นเปลือง รวมทั้งอุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้เครื่องทุนแรงต่างๆ พยายามติดตาม
วิทยาการใหม่ ๆ อยเู่ สมอ
4. มีข้อแนะนำหรือคู่มือการทำความสะอาดทีถ่ ูกวธิ ี เพื่อประกอบช่วยความจำหรือเสริมสร้างปรับปรุง
นสิ ยั การทำงานที่ดอี ยู่เสมอ รวมท้ังข้อเตอื นในเกีย่ วกบั จรรยาบรรณพนกั งาน เช่น ใบเตอื น คร้ังท่ี 1, 2 และ 3 จาก
หัวหน้าหน่วยงานย่อย เพื่อเสนอผู้บังคับบัญชาชั้นเหนอื ขึน้ ไปประกอบการพิจารณาความชอบของพนักงานเปน็
รายบุคคล

64

ตัวอยา่ งตารางจัดแบ่งงานซึง่ จะสมั พันธก์ ับแรงงานที่มี

ตัวอยา่ งรายงานทำความสระอาด

รายงานการทำงานทกุ วัน รายงานการทำงานวนั เวน้ วัน

1. เตรยี มของและอุปกรณ์ใชป้ ระจำห้องพกั ใหค้ รบ 1. เช็ดกระจก ประตู หน้าต่าง ฯลฯ เปิดประตู หน้าต่าง

2. เปดิ ประตู หน้าต่าง ปิดไฟ รดู ม่าน ปิดไฟ รูดม่าน

3. สำรวจเครื่องตกแต่งภายในห้องทกุ ชิน้ 2. ทำความสะอาดฆ่าเชื้อโรคโทรศัพท์ เครื่องติดต่อ

4. เก็บเตียง สงิ่ ของต่างๆ ของผมู้ าพักเขา้ ท่ี ภายใน

5. เช็ดฝุ่นและกวาด เช่น เช็ดกระจก ฝากรอบรูป 3. ทำความสะอาดรอบๆ สำนกั งาน

นาฬกิ า สวติ ช์ไฟ เคร่ืองตกแตง่ หอ้ ง ฯลฯ 4. ฉดี ยาฆ่าแมลง ฯลฯ

6. ทำความสะอาดตะกร้าทง้ิ ผง ล้างเชด็ ท่ีเขี่ยบหุ รี่ และ รายกานงาน 1 คร้ังตอ่ สัปดาห์

ของใช้ตา่ ง ๆ 1. กวาดหยากไยเ่ พดาน ฝาผนงั ของใช้ตา่ งๆ

7. เกบ็ เครื่องใชป้ ระเภทผ้าสง่ ซัก รวมทั้งเส้อื ผา้ ของผู้มา 2. ทำความสะอาดเคร่อื งนอน

ลา้ งกระจุกพักท่ตี อ้ งการสง่ ซักรดี 3. ลา้ งจาน

8. ทำตยี ง 4. ขดั เคร่อื งตกแต่งหอ้ งประเภทไม้ รวมฝาผนัง บานเกลด็

9. สำรวจ ทำความสระอาดหอ้ งน้ำ ประตูหน้าตา่ ง

10. กวาด เช็ด ดดู ฝุ่น ห้องนอนและห้องน้ำ 5. ขัดเคร่อื งตกแตง่ หอ้ งประเภทโลหะ

11. ก่อนจะปิดประตูหอ้ งพัก ตรวจครั้งสุดท้ายและเช็ด 6. ขัดหอ้ งน้ำและเคบือบเงา ฯลฯ

รายการงาน 1 ครั้งต่อเดือนต่อ 3 ถึง 6 เดือนประตู รายการงาน 1 ครง้ั ต่อเดอื น 3 ถึง 6 เดือน

หอ้ งพกั ดา้ นนอก 1. ทำความสระอาดโป๊ะไฟ โคมไฟ พัดลม

*หมายเหตุ เครื่องปรบั อากาศ เครื่องใชส้ ำนักงาน

1. ตามหลักการต้องทำห้องพักที่แขก 2. ล้าง เคลือบ ขัดเงา ฯลฯ ฝาผนัง พื้นระเบียง กรอบ

เครื่องปรับอากาศ เครื่องใช้สำนักงานคืนห้อง ประตหู น้าตา่ ง

ก่อนเพือ่ ขายต่อไป 3. เปลี่ยนซ่อมแซมมทำความสระอาด เครื่องใช้ประเภท

2. ถ้าจำเป็นอาจทำห้องพักที่แขกประตู ผ้า

หน้าตา่ งตอ้ งการดว่ นก็ได้ ฯลฯ 4. สำรวจ ตรวจสภาพเคร่อื งใชฯ้ ลฯ

5. สำรวจของใชป้ ระจำชน้ั

6. สำรวจรายการตอ้ งซอ่ มแซ่ม

7. เสนอความต้องการจำนวนวัสดุสิ้นเปลือง เครื่องใช้

ประจำงวดงบประมาณ ฯลฯ

65

ตัวอยา่ งวสั ดุอปุ กรณ์ท่ีควรมี
วัสดุถาวรและวัสดุสิ้นเปลือง เช่น ผ้าทำความสะอาด ฟองน้ำ แผ่นขัดไนล่อน ถังน้ำ ขันน้ำ

(ใส่วสั ดุชนิดนำ้ ของเหลว) กระดาษหนงั สอื พมิ พ์เกา่ ๆ กระดาษขาวสำหรับปรู อง เช่น กระดาษปฏทิ ิน สบู่ สบเู่ หลว
แชมพู ผงชักฟอก น้ำยาล้าง ลอก ลบรอยเปือ้ น นำ้ ยาเคลอื บเงา รักษาพื้น ชกั เงา น้ำยากดั สนิม ฆา่ เช้ือ ฆ่าแมลง
น้ำยาขดั โลหะ เชด็ กระจก ผงขัดตา่ ง ๆ (ผงขัด 1 ส่วน ผสมผงซักฟอก 2 สว่ น) ไม้กวาดต่าง ๆ ไม้แทงเศษกระดาษ
ใชแ้ รงงานนอ้ ยกว่ากวาด แถบยางสำหรบั ปาดนำ้ ขนาดต่าง ๆ (ชว่ ยให้นำ้ แห้งเร็ว) แปรงต่าง ๆ ฯลฯ

อุปกรณ์เครื่องใช้เครื่องทุ่นแรง เช่น บันไดขนาด 7 ฟุต และขนาด 10 ฟุต ล้อเลื่อนขนาดเล็กสำหรับ
เคลอื่ นย้ายตู้เอกสาร เครื่องขัดพ้นื เคร่ืองดดู ฝนุ่ เคร่ืองซักพรม ไมถ้ ูพื้นขนาดต่างๆเครอื่ งขนาดเล็ก เชน่ ไขควง คีม
คอ้ น กุญแจเลอ่ื น เคร่ืองมอื ไฟฟา้ ขนาดเลก็ เช่นไขควงลองไฟ ฯลฯ

ตัวอยา่ งขน้ั ตอนวธิ ที ำความสะอาดทั่วไป
1. งานเพดาน
1. ตรวจรายงานเกย่ี วกับรอยรา้ ว รอยแตกของปูนฉาบเพดาน หรือฝ้าเพดานทอี่ าจทำให้รั่วได้
2. กวาดใยแมงมมุ ตรวจดหู ลอดไฟฟา้ ทำความสะอาดหลอดไฟด้วยผา้ หมาดๆและแหง้
3. ถอดโป๊ะไฟฟ้าเพดานทำความสะอาด ล้างน้ำเช็ดให้แห้งสนิทใสเ่ ขา้ ท่ีเรียบร้อยอย่าให้มีน้ำขังโป๊ะไฟ

เพดาน
2. งานฝาผนัง ตัวอย่างวิธลี ้างฝาผนงั ฝ่าผนังห้องของโรงแรมมีลกั ษณะต่างๆ กันเชน่ ไม้ กระดาษ พลาสติก

ทาสแี ละฉาบปนู ฝาผนงั สว่ นใหญม่ กั เปน็ ฝาผนงั ทาสีที่สามารถล้างไดก้ ารกม่ันตรวจดูแลรอยคราบสกปรกบรเิ วณที่
สกปรกมาก เช่น บรเิ วณหวั เตียง ฝาผนงั ขา้ งเตียง รอบสวิตช์ไฟฟ้า บรเิ วณประตู ระเบียงทางเดินหมนั่ ล้างทำความ
สะอาดจะทำให้ประหยัดในการทาสใี หม่

เครอื่ งมอื เครื่องใช้ ทีค่ วรมี ได้แก่
1. ถงั พลาสตกิ 2 ใบ (น้ำเปลา่ 1 ใบ น้ำยา 1 ใบ)
2. ฟองนำ้ และผ้าทำความสะอาดหลายๆ ผนื
3. ผา้ ปพู น้ื กันนำ้ หยดเปือ้ น
4. บนั ไดถ้าจำเป็น

ก่อนอนื่ ต้องเอาผา้ ปพู ืน้ กันนำ้ หยด ปูบนพ้ืนชนิดขอบผนังตรงบริเวณท่จี ะล้างปดั ฝนุ่ หรอื ใช้เครื่องดดู ฝุ่นให้
สะอาดเสียก่อน ใช้ฟองน้ำจุ่มน้ำยาหรอื ผงสบู่ละลายก็ได้หมาดๆ ถูพื้นฝาผนังด้านหน้าจากบนลงล่าง ถ้าสกปรก
มากต้องถบู รเิ วณน้นั ออกใหห้ มดกอ่ น แล้วจึงใชผ้ ้าชบุ น้ำเช็ดตามรอยทลี่ งนำ้ ยาไว้ให้หมด ทงั้ นต้ี อ้ งทำอยา่ งรวดเร็ว
มิฉะนั้นถ้าปล่อยไว้จนแห้งจะทำให้เกิดรอยด่างเช็ดออกยาก จากนั้นจึงทำบริเวณต่อๆ ไปจนหมดตามต้องการ
ถ้าฝาผนังกว้างมากควรใช้ 2 คนช่วยกันทำ โดยคนหนึ่งล้างด้วยน้ำยาอีกคนหนึ่งใช้ผ้าชุบน้ำเช็ดคราบสกปรก
ให้หมด

66

ขน้ั ตอนทำความสะอาดฝาผนงั
1. ตรวจดูส่วนทีต่ อ้ งทาสใี หมห่ รอื ทำความสะอาดบางจดุ
2. ทำความสะอาดค้วิ เพดานบนและล่าง
3. สว่ นทไ่ี มถ่ ูกนำ้ หรอื สกปรกน้อยใช้ผา้ หมาดและแหง้ ทำความสะอาด
4. ส่วนที่ถูกน้ำหรือสกปรกมาก ใช้ผ้าทำความสะอาดปูชิดฝาผนังตอนล่างกันน้ำหยดก่อนจะทำความ

สะอาดใช้ฟองน้ำแตะน้ำยาลา้ งหรือผงขดั ผสมผงชักฟอกถูเบาๆ ตามขวางจากบนลงล่าง หรอื
5. เช็ดดว้ ยฟองน้ำหมาดและแห้ง ถ้าเปน็ กระจกใชท้ ีป่ าดนำ้ แทนฟองน้ำ
6. ปฏิบตั ติ ิดต่อกันโดยซำ้ ครง่ึ รอยเดิมทกุ คร้ัง เพอ่ื ใหต้ อ่ รอยเปน็ เน้อื เดยี วกนั เมอื่ แห้งสนิท
7. เชด็ รอยน้วิ มือท่เี คร่ืองควบคุม เครื่องปรบั อากาศ สวิตชไ์ ฟ รปู ภาพ นาฬกิ าเชด็ ฝ่นุ ใหส้ ะอาด กระจก

ตอ้ งใสสะอาด
8. เครื่องตกแตง่ ห้องส่วนที่เป็นโลหะห้ามใช้แผ่นขัดไนล่อนทำความสะอาดเพราะจะเป้นสนิมได้ต้องใช้

ฟองนำ้ แตะผงชกั ฟอกถูเบาๆ ถ้าเป็นมุมชอกเล็กๆ ใชแ้ ปรงสฟี ันเกา่ ๆ แตะผงชกั ฟอกผสมผงขัดถูเบาๆ แล้วเชด็ ด้วย
ผา้ หมาดและแห้ง

9. ส่วนที่เป็นประตู หน้าต่าง เป็นสว่ นประกอบส่วนหนึ่งของฝาผนังมขี ั้นตอนการปฏิบัติคือตรวจความ
เรยี บรอ้ ยของบานพบั ประตู หน้าตา่ ง กยุ แจ รายงานให้หวั หนา้ ทราบ ถ้าตอ้ งการซ่อมหรอื เปลีย่ นใหม่ เช็ดฝุ่น ชัก
เงา ส่วนที่เป็นโลหะ กระจกต้องใสสะอาด มุ้งลวด แปรงด้วยแปรงอ่อนๆทำความสะอาดบานเกล็ดขอบประตู
หนา้ ตา่ งไม้ ดว้ ยผ้าหมาดและแหง้ ใชแ้ ปรงอ่อนๆ แปรงผ้ามา่ นจัดจีบผา้ มา่ นให้เรียบร้อยเช็ดสายดึงให้สะอาด

3. งานพน้ื
1. สกปรกมากควรทำความสะอาดพ้นื แบบเปยี ก คือ ขัดทำความสะอาดด้วยผงชักฟอกผสผง ขัดทกุ วนั
2. ถ้าสกปรกเล็กน้อยควรทำความสะอาดแบบแห้ง คือ เช็ดทำความสะอาดล้างพื้นด้วยน้ำยา

หรอื ผงซักฟอกผสมผงขัด ลา้ งเชด็ ตามดว้ ยน้ำให้สะอาดแห้งสนิทและเคลอื บพื้นดว้ ยน้ำยาเคลอื บ 1 คร้งั ต่อสัปดาห์

วิธีลา้ ง ลอก และทำความสะอาดพ้ืน พนื้ มีหลายชนดิ ได้แก่
1. พ้ืนโมเสค วธิ ีทำความสะอาด คือ

- ใช้น้ำยาลา้ งพน้ื ขัดสว่ นท่สี กปรกเลก็ น้อย ถา้ สกปรกมากใช้น้ำยาลอกพ้ืนผสมนำ้ ยากดั สนมิ เลก็ นอ้ ยลง
บรเิ วณสกปรกไว้ 2 ถงึ 3 นาที เชด็ นำ้ ยาออกให้แห้งดว้ ยมอื หรอื เคร่ืองขัดพ้ืนกไ็ ด้

- ใช้ผ้าหรอื หรอื ไม้ถพู นื้ จ่มุ น้ำสะอาดเช็ดหลายๆ ครงั้ จนกว่าจะหมดตัวยาท่ีลา้ งหรือลอกไว้
- เช็ดพน้ื ดว้ ยนำ้ สะอาดใหแ้ ห้งสนิทก่อนจะเคลอื บเงาต่อไป

67

2. พน้ื กระเบ้อื งยาง วธิ ที ำความสะอาด คอื
กวาดฝนุ่ ใช้ผา้ หรอื ไมถ้ พู ้ืนหมาดๆ เช็ดฝุ่นใหท้ วั่ ไป

- ถา้ มีรอยเป้ือน เช่น หมากฝรั่ง ฯลฯ ใช้ทินเนอร์เชด็ เรว็ ๆ เพราะระเหยเร็วแล้วเช็ดดว้ ยน้ำให้แห้งก่อน
ลอกพื้นหรือล้างพื้นตามวิธีการข้างต้น (ถ้าจำเป็นต้องใช้แผ่นขัดไน ล่อนช่วยขัดและต้องใช้ชนิด
ละเอียดขดั )

- ถ้าเป็นบริเวณกว้างมากๆ เช่นห้องประชุม ระเบยี งทางเดินใช้ยางสำหรับปาดน้ำแทนไมถ้ ูพืน้ ให้แห้ง
ก่อนเคลอื บเงาตอ่ ไป

3.พื้นหินขัด วิธีทำความสะอาดคือกวาดฝุ่นละออง จากนั้นจะใช้แปรงเสี้ยนตาลหรอื แปรงกาบมะพร้าวขัดด้วย
น้ำยาหรือผงซักฟอกผสมผงขัดถูให้สะอาดจะใช้น้ำยาลอกชว่ ยก็ได้แต่ไมใ่ ช้น้ำยากัดสนิมเพราะจะกัดพ้นื ให้กร่อน
และมนั ดำเนินการลา้ งเช่นเดยี วกับท่ีกลา่ วมาข้างตน้ ก่อนจะเคลือบเงาต่อไป แต่ไมค่ วรเคลอื บบ่อยนักจะทำให้ล่ืน
เกินไป

วิธเี คลือบเงา จะทำเมอ่ื
- เมอ่ื พน้ื ทีท่ ำความสะอาดแหง้ สนทิ ดีแลว้
- ใช้ผ้าหรอื ไม้ถพู ืน้ ที่สะอาดจรงิ ๆ ชบุ หรือโรยนำ้ ยาเคลือบเงาหมาดๆ ถูใหท้ ่วั และถเู บาๆ ทิ้งไว้ให้แห้ง

สนทิ ในแตล่ ะครงั้
- เคลือบ 3 ถงึ 6 คร้งั ตามตอ้ งการ
วธิ ีรกั ษาพื้นประจำวนั หรอื วธิ ขี จดั ฝนุ่
- ปัดกวาดฝนุ่ ดว้ ยไมก้ วาดใหส้ ะอาด
- ผสมน้ำยารักษาพ้ืนหรือนำ้ ยาล้างพื้นอย่างอ่อน 1 สว่ นตอ่ นำ้ สะอาด 20 ถึง 30ส่วน
- โรยหรอื จุม่ ผ้าหรอื ไมถ้ พู นื้ หมาดๆ เช็ดถูให้ทั่วเหมือนถพู น้ื ธรรมดาโดยไมต่ อ้ งขดั ทุกวัน จะรกั ษาพ้นื ผิว

ที่เคลอื บเงาไว้ได้นานวันกว่าถูด้วยน้ำธรรมดา บางครัง้ ใช้ขดั พื้นด้วยเครือ่ งขดั พ้ืนจะช่วยรักษาพ้นื ที่
เคลือบเงาได้เช่นกัน
สรปุ วธิ ที ำความสะอาดพ้นื
1. ปดั กวาด เชด็ ถู ใหส้ ะอาด
2. ลอกท่เี คลอื บเงาเก่าออก
3. เชด็ ทำความสะดาดดว้ ยนำ้ สะอาดใหแ้ ห้งสนิทกอ่ นเคลือบใหม่
4. เคลือบเงาใหม่ แตล่ ะครง้ั ตอ้ งทง้ิ ไวใ้ ห้แห้งสนิท
5. รักษาพ้ืนประจำวัน โดยวิธีถพู ้นื ประจำวนั ดว้ ยนำ้ ยารักษาพน้ื หรือขจัดฝนุ่ ด้วยน้ำยาขจัดฝุ่นเป็นประจำ
6. ขดั เงาเป็นคร้ังคราวเมอื่ ต้องการอ

68

ข้อควรระวงั ในการใช้นำ้ ยา
- กอ่ นจะใช้นำ้ ยาแต่ละชนิดควรศึกษาป้ายสลาก คำอธบิ าย วธิ ีใช้ สัดส่วน การใชอ้ ย่างละเอยี ด
- ศกึ ษาวธิ ีปฏบิ ตั ิให้ถูกต้องตามขน้ั ตอน ถา้ มปี ญั หาใหผ้ ูจ้ ำหนา่ ยมาสาธติ พร้อมกบั ศึกษาวิธีปฏิบัติท่ีถูกต้อง
ตามไปด้วย
- พจิ ารณาจากการสาธิตและทดลองใช้วสั ดุแตล่ ะชนดิ ใหแ้ นน่ อนก่อนจะตดั สนิ ใจเลือกใชช้ นิดใด
- ตรวจ ตัดสินใจเลือกใช้ชนดิ ทำงา่ ย ประหยัดวัสดุสิน้ เปลือง เวลา และแรงงานรวมทั้งสะดวก รวดเร็ว มี
คุณภาพ มคี วามคงทนสูง

4.พน้ื พรม พรมทป่ี ตู ามโรงแรมทั่วไปมกั เปน็ พรมขนสัตว์ ซึง่ มีปญั หาในการรักษาความสะอาดเน่อื งจากเศษผง เช่น
เถ้าบุหรี่ ทรายละเอียด หรือฝุ่นละอองท่ีตกลงบนผิวหน้าของพรมเมือ่ ถูกเหยยี บย่ำไปมาผงจะแทรกขนพรมลงไป
อัดแน่นอยู่ภายใต้พรม ฉะน้นั จงึ ควรหม่นั กวาดผงท่ีตกบนพรม หรือใช้เครอ่ื งดดู ฝนุ่ เสมอส่งิ สำคัญอีกอย่างคือรอย
เปอ้ื นตา่ ง1 บนพรมอาจเกดิ จากอาหารหรอื เครอ่ื งดื่มตอ้ งรีบทำความสะอาดก่อนทีต่ ดิ แน่น ควรจะเลือกน้ำยาให้ถกู
กับชนดิ ของรอยเปือ้ นดว้ ยเพ่ือไมใ่ หเ้ กิดผลเสียหายได้ น้ำยาทคี่ วรมไี ว้คอื

1. แชมพธู รรมดาสำหรับผสมกบั นำ้ ใช้ลา้ งพวกส่งิ สกปรกธรรมดาท่ีไม่ใช่ไขมัน
2. น้ำมันล้างรอยเปื้อนพวกไขมัน หรือจะใช้น้ำยาซักแห้งก็ได้ ใช้เช็ดจำพวกรอยเปื้อนหรือจุดดำๆ

บนพรม
วิธที ำความสะอาดพรม

- ดูดฝ่นุ หรอื กวาดผิวพรมทุกวัน
- ตรวจดูว่ามรี อยเปอ้ื นหรอื ไม่ ถา้ เปน็ นำ้ มนั ใชน้ ้ำมนั ซกั แหง้ เช็ดออกเสยี กอ่ น
- ถา้ ไมแ่ น่ใจว่าเปน็ รอยเปือ้ นน้ำมนั กค็ วรใชน้ ้ำมันซักแห้งเชด็ ออก เพราะถ้าใช้น้ำยา
แชมพผู สมน้ำซักจะทำใหไ้ ขมนั แขง็ ตัวจับบนพรมแน่นยากท่จี ะล้างออกได้ เม่ือขจัดรอยเป้ือนเสร็จแล้วจึงใช้น้ำยา
แชมพูผสมน้ำชักพรม การซกั พรมด้วยเครื่องซักจะสะดวกและรวดเร็วกว่าและ แปรงที่ปัดพรมจะทำให้สม่ำเสมอ
เมื่อซักท่ัวแลว้ ขณะพรมยงั ข้นึ อย่ใู หใ้ ช้แปรงไม้หรือแปรงพลาสติกออ่ นๆปดั ขนพรมไปทางเดียวกนั ให้ขนพรมตั้งข้ึน
ต้องไมเ่ หยียบย่ำขนพรมท่ีแปรงแลว้ จนกวา่ จะเสร็จทิง้ ไวใ้ ห้แหง้ จงึ ใช้เครอ่ื งดดู ฝนุ่ ดดู ผวิ พรมอีกครง้ั จะดูเหมอื นพรม
ใหม่
ข้อควรจำ

พรมขนสัตวท์ ี่ปใู หมๆ่ ไมม่ ีความจำเป็นจะตอ้ งดูดฝนุ่ บ่อยๆ อยา่ งน้อยควรทิง้ ไวส้ กั 2 ถึง 3เดือนเพื่อให้ขน
พรมมีความแนน่ มากขึ้น ควรใช้แปรงหรือเครื่องกวาดพรมทำความสะอาดก็พอ และไม่ควรใช้ผงซักฟอกเป็นอัน
ขาด เพราะจะทำให้สพี รมซดี และเป่อื ยเร็ว

69

4.งานเกย่ี วกบั เครอื่ งอำนวยความสะดวก ตวั อยา่ งเช่น
1. พัดลม
- เปดิ ฝาครอบใบพัดออกทำความสะอาดและเช็ดใหแ้ ห้ง
- ทำความสะอาดใบพัดปัดฝุน่ ใช้ฟองน้ำแตะผงซักฟอกเช็ดเขม่าออก ขาตั้งเช็ดให้สะอาดดว้ ยผา้
หมาดและแห้ง รวมทงั้ สวทิ ซป์ ดิ เปดิ สายไฟ ปลักเสียบ หยอดนำ้ มันหลอ่ ลื่นตามตำแหนง่
- ครอบฝาครอบปดิ ใหส้ นทิ เรียบรอ้ ย ชกั เงาส่วนทีเ่ ปน้ โลหะประกอบ
2. โคมไฟ
- ตรวจดูหลอดไฟ ถ้าใชไ้ มไ่ ดเ้ ปลยี่ นใหเ้ รยี บรอ้ ยทกุ ดวง
- เชด็ ทำความสะอาดด้วยผา้ หมาดและแห้ง รวมท้ังสายไฟและปลั๊กเสียบ
- ทำความสะอาดโคมไฟชนิดผ้าด้วยแปรงอ่อนๆ หันตะเข็บโคมไฟไว้ขา้ งหลังแนวเดียวกับสายไฟ
(ถา้ โคมไฟสามารถซักน้ำไดใ้ ห้แชในอา่ งนำ้ ผสมผงซักฟอก สกั ครหู่ น่งึ เมือ่ สะอาดแล้วซักใหส้ ะอาด
ผงึ่ ให้แห้ง)
- ชกั เงาส่วนทเ่ี ปน็ โลหะ
3.โทรศพั ท์ เครอ่ื งตดิ ตอ่ ภายใน
- ทำความสะอาดด้วยผา้ หมาดและแหง้ ทกุ วัน
- เชด็ ทำความสะอาดหูฟังด้วยสำลชี บุ ยาฆา่ เชอ้ื โรควันละครง้ั หรอื สปั ดาห์ละคร้งั
- เชด็ ทำความสะอาดสายหฟู ัง และจดั ใส่เขา้ ท่ีให้เรียบรอ้ ย
- ชกั เงาสว่ นที่เปน็ โลหะ
4. ทเ่ี ขี่ยบหุ ร่ี
- หา้ มทิ้งกันบหุ รี่ เถ้าบุหรี่ ลงในโถชักโครกและโถปสั สาวะ หรือตะกรา้ ผง
- ค่อยๆ เทเถา้ บหุ ร่บี นกระดาษหนังสอื พิมพ์เกา่ ๆ หอ่ ใหเ้ รยี บรอ้ ยใส่ถงุ พลาสตกิ กอ่ นท้ิงขยะ
- ถ้าสกปรกมาเปน้ คราบเกรอะกรงั ต้องล้างด้วยน้ำสะอาด เช็ดใหแ้ ห้ง
- ชักเงาส่วนประกอบที่เปน็ โลหะ ไม้
- กรวดเลก็ ๆ ในทีเ่ ข่ียบหุ รี่ หมน่ั ล้างน้ำสะอาดตากแดดให้แห้งจงึ บรรจุใหม่
- ถ้าเป็นทรายหากสกปรกมากตกั ผวิ หน้าหรอื เททงิ้ และเติมใหม่ให้เตม็
5. ตะกรา้ ทิง้ ผง
- ห้ามใชม้ ือควานในถังผง เพราะอาจมอี นั ตรายจากเศษของมคี ม
- ค่อย ๆ เทผงลงบนกระดาษหนงั สือพมิ พ์เก่า ๆ แลว้ หอ่ ใหม้ ดิ ชิดกอ่ นท้งิ ถงั ขยะใส่ถุงพลาสติกเพ่ือกัน
เศษขยะกระจัดกระจาย
- ถา้ สกปรกมากตอ้ งล้างตะกรา้ ท้งิ ผงดว้ ยผงซักฟอกใหส้ ะอาดและแหง้ สนทิ

70

- ตัดกระดาษขาวสำหรับปูรองกันตะกร้าใหม่ทุกครั้งที่เปลีย่ นหรือรองด้วยถุงพลาสติกเพ่ือ สะดวกใน
การเปลย่ี นใหม่

6. ชน้ั ตู้ โตะ๊ เคร่อื งใช้ประเภทไม้
- ยกของออก ใช้ผ้าหมาดและแหง้ เชด็ ทกุ วนั แล้วจัดวางของเข้าทีเ่ ดิม
- ชักเงาส่วนที่เป็นโลหะ กระจก อยา่ ใหม้ ีรอยนิว้ มอื
- ถ้ามีรอยเปื้อน รอยด่าง ใช้ฟองน้ำแตะผงชักฟอกหรอื สบู่หรอื น้ำยาล้างถูเบาๆ (ถ้ากูแรงเกินไป
อาจดา่ งได้) เชด็ ดว้ ยผ้าหมาดและแห้ง
- ใช้น้ำยาชกั เงาถา้ จำเปน็ เปล่ยี นกระดาษขาวสำหรับปูรองใหม่ถ้าต้องการ

ตวั อยา่ งวิธีทำความสะอาดต้เู ส้อื ผา้
- เช็ดภายในต้เู สื้อผา้ ตงั้ แตฝ่ าผนัง พน้ื ตู้ ลิน้ ชักดว้ ยผ้าหมาดและผ้าแหง้
- เปลี่ยนกระดาษขาวสำหรบั ปรู องตู้ให้สะอาด ไม่มรี อยเปอ้ื น หรอื ฉกี ขาด
- ถา้ มีกระจกเงาตดิ ตู้ตอ้ งเชด็ ให้สะอาด
- ตรวจดหู ลอดฟา้ ในตู้ และสวิตช์ไฟตเู้ สื้อผ้า
- ไม้แขวนเส้อื แขวนให้เปน็ ระเบียบโดยหนั ขอเก่ยี วเขา้ ดา้ นในข้างละประมาณ 6 อัน ไม้ แขวนเสื้อ
ควรเป็นแบบเดยี วดนั ทัง้ ตู้ ไม่ควรเปน็ ชนดิ โลหะ และตอ้ งอยูใ่ นสภาพดีทุกอัน
- เมื่อเสร็จควรฉีดยากนั แมลงตามพ้ืนตู้ เช็ดด้านนอกและหลังตู้

7.อา่ งลา้ งมือ ลา้ งหนา้ และอ่างอาบน้ำ
- ทำความสะอาดกระจกเงาทกุ วนั ดว้ ยวิธพี รมนำ้ อนุ่ เชด็ ให้แห้ง ไมค่ วรใช้นำ้ สบูห่ รอื ผงซกั ฟอกลา้ ง
จะทำให้ปรอทเสยี ง่าย เพราะนำ้ อาจขงั อยู่ใตก้ ระจก
- ทำความสะอาดช้นั ใต้กระจกและจดั ของเข้าท่ีเดิมใหเ้ รยี บรอ้ ย
- ใช้ฟองน้ำแตะน้ำยากดั สนมิ เชด็ รอยคราบสนมิ จับท้งิ ไว้ 2 ถึง 3 นาที ถา้ ทิ้งไวน้ านจะนำ้ ยาเคลือบ
ของกระเบื้องทำให้อ่างด้านแล้วรีบล้างดว้ ยน้ำสะอาด ใช้ฟองน้ำแตะผงขดั ผสมผงซักฟอกขัดทงั้
ด้านใน ดา้ นนอกอ่างและที่ใสส่ บู่ แลว้ ล้างดว้ ยน้ำสะอาดเชด็ ให้ แหง้
- ราวมา่ น หวั ก๊อก ฝักบวั และส่วนท่เี ป็นโลหะประกอบหา้ มใช้น้ำยาขดั สนมิ เพราะจะกัด ลอกเป็น
สนิม ใหใ้ ชแ้ ปรงสีฟันเกา่ ๆ แตะผงซักฟอกผสมผงขดั ขดั ส่วนท่มี อื เข้าไมถ่ งึ แลว้ ล้างด้วยน้ำสะอาด
เชด็ ใหแ้ หง้ ชักเงาไดถ้ า้ จำเปน็
- ผา้ มา่ นสำหรับอา่ งอาบนำ้ มักมีคราบสบู่เกาะตดิ ต้องซกั ใหส้ ะอาดเชด็ ให้แห้งแลว้ ปล่อยชายผ้าไว้
ในอา่ งอาบเพอ่ื กนั ไมใ่ หน้ ำ้ ไหลลงพ้นื เวลาอาบน้ำ
- ผา้ ยางสำหรับกนั ลืน่ ในอา่ งอาบน้ำกเ็ ช่นกันตอ้ งลา้ งให้สะอาดและแห้งสนิท
- อยา่ ท้ิงเศษอาหาร เส้นผม ลงในอ่างจะทำให้อ่างอุดตนั

71

- ถ้าอดุ ตนั ใหไ้ ขคอหา่ นออกทำความสะอาดแลว้ ใสให้เรียบรอ้ ยตามเดิม
8. โถสว้ ม โถปสั สาวะ และโถลา้ ง
- ชักโครกให้สะอาดเสียแต่ครั้งแรก แล้วตักน้ำที่คอส้วมให้หมดก่อนลงมือขัดทำความสะอาด

เชน่ เดียวกับอา่ งอาบน้ำหรอื อา่ งลา้ งหนา้ รวมท้ังถงั พกั น้ำทั้งดา้ น ในและด้านนอกด้วย
- ใช้ฟองน้ำแตะผงขดั ผสมผงซักพอกทำความสะอาดฝาสว้ มทั้งด้านในและด้านนอกใชแ้ ปรงสีฟนั เก่าๆ

ขัดตารอยด้านในที่มือเข้าไม่ถึง รวมทั้งรอยคราบสนิมที่เกาะฝาด้านในด้วย ห้ามใช้แผ่นขัดไนล่อน
เชน่ กนั แล้วลา้ งนำ้ สะอาดเช็ดใหแ้ ห้งสนทิ ถ้าไมส่ ะอาดเม่ือลูบดว้ ยมือจะ รูส้ ึกระคายมอื แสดงวา่
- หยดยาฆา่ เช้อื โรค หรือยาดับกลน่ิ 2 ถงึ 3 หยดทต่ี วั โถ
- วิธีป้องกันไม่ให้อุดตัน ห้ามทิ้งเศษผา้ อนามัย สำลี กระดาษชำระชนิดเนื้อหยาบและเหนียวลงในโถ
สว้ ม
อนง่ึ พนักงานประจำหอ้ งพักนอกจากจะต้องเข้าใจวงจรงานบรกิ ารหอ้ งพักในหนงึ่ วันเช่น กอ่ นแขกมาถึง
ต้องเตรียมหอ้ งให้เรียบร้อย (general clean) ครั้งแขกมาถึงแล้วก็อาจจะมีการบริการ welcome drink ในห้อง
ตามนโยบายของโรงแรมก็ได้ หรือระหว่างท่ีแขกพักอยูท่ างโรงแรมก็จะต้องจดั บริการเป็นรอบๆ ในแต่ละวันถ้ามี
ปัญหาใดก็ควรจะไดแ้ ก้ไขปญั หาใหล้ ุล่วงไปด้วยดีและเหมาะสม เมื่อแขกคืนหอ้ งแล้วแต่ละห้องกต็ ้องรีบทำความ
สะอาด (general clean) เพอ่ื จะไดพ้ รอ้ มบรกิ ารตอ่ ไป
บทสรุป
การทำความสะอาดหอ้ งพกั แขกนน้ั พนักงานประจำหอ้ งพกั นอกจากจะต้องเขา้ ใจวงจรงานบรกิ ารหอ้ งพกั
ในหนึ่งวนั แลว้ นน้ั เพอ่ื เปน็ การบริการใหแ้ ขกทม่ี าพักในโรงแรมเกิดความประทบั ใจจากการท่หี ้องพักสวย สะอาด
สะดดุ ตาแล้วน้นั ฝ่ายบริการห้องพกั ควรต้องจดั บริการทำความสะอาดหอ้ งพกั เปน็ รอบๆ ในแตล่ ะวนั ด้วยเน่ืองจาก
ถ้ามีปัญหาใดกจ็ ะได้แก้ไขปัญหาให้ลุลว่ งไปด้วยดแี ละเหมาะสม และเมื่อแขกคืนห้องแล้วแต่ละหอ้ งก็ต้องรีบทำ
ความสะอาด (general clean) เพ่ือจะได้พรอ้ มบริการตอ่ ไป และถา้ จะให้การทำงานมปี ระสทิ ธิภาพมากย่งิ ข้นั ทาง
ผู้จดั การฝา่ ยบรกิ ารหอ้ งพกั ควรมีบนั ทกึ ช่วยจำในการปฏบิ ตั ิงานประจำวันด้วย (ค่มู อื ปฏิบตั ิงานประจำวัน)

72

บทท่ี 7

การทำความสะอาดห้องครวั และพืน้ ที่ใชส้ อยอนื่ ๆ

ในบทนี้จะกล่าวถงึ วธิ ีการทำความสะอาดห้องครัวและพน้ื ท่ีใช้สอยอ่ืนๆวธิ ีการปฏิบัติของพนักงานในการ
ตรวจสอบความพร้อมของอุปกรณ์และสิ่งของต่างๆ ที่นำมาใช้งานตลอดจนวิธีการปฏิบัติของพนักงานในการ
รายงานการซ่อมแซมห้องพกั และอุกปกรณท์ ี่ชำรดุ อยา่ งถกู ตอ้ ง เพ่ือท่ีจะได้ใชเ้ ปน็ แนวทางในการทำความสะอาด
ของฝ่ายบริการห้องพัก ซึ่งถึงแม้ว่าห้องครัวจะเปน็ ส่วนที่แขกไม่สามารถเข้าไปเห็นได้ก็ตาม แต่การปฏิบัตอิ ย่าง
ถกู ต้องจะทำใหโ้ รงแรมได้รบั การยอมรับว่ามีมาตรฐานซ่งึ รายละเอียด ดงั น้ี
การทำความสะอาดครัว

ครัวแม้จะอยู่นอกขอบขา่ ยของงานแผนกแม่บ้านก็ตาม แต่บางครัง้ ก็ต้องรับผิดชอบทำความสะอาดครวั
ซงึ่ ตอ้ งไดร้ ับความร่วมมอื จากหัวหน้าแผนกครัวเป็นอย่างดีจึงจะช่วยใหก้ ารทำความสะอาดเป็นไปด้วยดี ครัวเป็น
สถานที่ที่เดียวที่ต้องป้องกันเรื่องไฟมากที่สุด จุดที่อันตรายที่สุดคือปลอ่ งระบายควันเหนือเตาไฟควรได้รับการ
พิจารณาเป็นอนั ดับแรก พยายามขจัดขเ้ี ขมา่ หยากไยเ่ สมอๆครวั สมยั ใหม่ตดิ ทอ่ ดูดอากาศที่ชอ่ งดูดอากาศควรทำ
ความสะอาดบอ่ ยๆ

จดุ ทีอ่ นั ตรายอนั ดบั ที่สองคอื คราบอาหารและน้ำมนั เพราะจะทำใหล้ ื่นหกลม้ ได้ง่าย พ้นื หลังจากทำความ
สะอาดกล็ น่ื ง่ายตอ้ งระวังโดยเฉพาะบริเวณหน้าเตาไฟจึงมักใช้แผน่ กระดานทอดข้ามบริเวณที่แฉะเพื่อป้องกันการ
ลื่น ปกติจะใช้ไม้ถูพื้นตามด้วย wet/dry pick up spray ถ้ามีปัญหากับพื้นมากใหป้ รึกษาผู้เชี่ยวชาญทางดา้ นน้ี
โดยตรง ปัจจุบันมีผู้เชี่ยวชาญมากมายทางด้านสุขอนามัย ซึ่งในบริเวณ "หลังบ้าน" ผู้เชี่ยวชาญควรจะช่วย
วางโครงการให้ได้

เพดาน ฝาผนงั ควรทำความสะอาดทุกอาทิตยอ์ ย่างน้อยทสี่ ุดต้องทำทกุ เดือน ฝาผนังสว่ นล่างมักมีคราบ
อาหารและคราบน้ำ ปจั จบุ นั ใช้ยางและสแตนเลสเปน็ สว่ นประกอบกนั มาก ทำให้ทำความสะอาดได้ง่ายขึ้น สแตน
เลสไม่คอ่ ยทนแตจ่ ะทำให้เราเหน็ คราบไดซ้ ัด และต้องทำความสะอาดด้วยความระมัดระวัง คราบนำ้ มันจะทำให้ฝนุ่
และดนิ เกาะพอกเป็นหางหมไู ด้งา่ ย ครัวถา้ ไมร่ ีบทำความสะอาดจะทำความสะอาดยาก

การกำจัดแมลงและหนู
หลักการป้องกนั แมลงและหนอู ยา่ งง่ายๆ คอื เก็บเศษอาหารให้มิดชดิ ทำลายกระปอ้ งท่ีใชแ้ ลว้ ควรจำไว้ว่า

"หนตู วั เดยี วจะผลิตหนู่ได้อีก 20 ตัว" ปญั หาแมลงและหนูถ้าหนักมาควรให้ผเู้ ช่ียวชายกำจัดแมลงวันคนมักไม่ค่อย
สนใจจึงควรมีภาพยนตร์ให้พนักงานดถู งึ อนั ตรายของแมลงวัน ซงึ่ ปกตแิ ล้วต้องกำจดั ทกุ ๆ สัปดาห์จดุ ที่เปน็ ที่สะสม
ของแมลงวันคอื หอ้ งใตถ้ ุนอาคาร โรงแรมจะสะอาดเพียงใดถา้ สภาพแวดล้อมสกปรกกจ็ ะทำใหแ้ มลงวันมาก เมอื่ ถกู
กำจัดมนั จะพยายามหนีออกทางทอ่ ตา่ งๆ เช่น ทอ่ เดินสายไฟ ทอ่ นำ้ หนา้ ตา่ ง กองขยะนอกห้องครวั กเ็ ป็นที่สะสม

73

แมลงวนั ได้ พยายามกำจัดขยะใหเ้ ร็วทส่ี ดุ ปัจจุบันมผี ้จู ดั ทำตะเกียงไฟฟา้ ล่อแมลงวันนับวา่ เป็นสงิ่ ท่นี ่าสนใจทีเดียว
การกำจัดโดยเฉพาะการใช้สเปรย์ควรทำกลางวันป้องกนั สเปรย์ลงอาหารโดยความพล้ังเผลอไดด้ ี

การกำจัดส่ิงปฏกิ ูล

ควรได้รับการพิจารณาอย่างรอบคอบก่อนใช้ไม่ว่าจะเป็นวิธีการแบบใด หากมีระบบใหม่เกิดขึ้นมาควร

นำไปปรึกษาทนั ทีกบั ผู้บรหิ ารหลายระดับก่อนนำมาใช้ ส่งิ ปฏกิ ลู แยกเปน็ ประเภทต่างๆ เช่น

Solid Wastes - ของทไี่ ม่เปน็ ของเหลว

Trash - ของทมี่ ีสว่ นประกอบของกระดาษ พลาสตกิ ผา้ ไม้ แก้ว

Garbage - ของเหลอื จากการปรงุ อาหาร มกั เป็นของ "เปยี ก"

Food Service Wastes - เศษอาหารเหลือจากครัว หอ้ งอาหาร

Refuse - ของท่ีมี trash กับ Food Service Wastes รวมกัน

Swill - ของเหลวทีเ่ หลือจากการปรงุ อาหาร

Street Refuse - ฝุ่น ใบไม้ ส่งิ ทีอ่ ยู่ในถงั ขยะ

Construction Wastes - ของเหลือจากการกอ่ สรา้ ง

Residue - ของเหลอื จากการเผาท้ิง บางครงั้ ก็เปน็ กระป้องทีถ่ ูกเผา

Ash - ขี้เถ้า

ควรวิเคราะหด์ ูว่าเปน็ ของเสียประเภทใดแล้วหาวิธีการกำจดั ที่เหมาะสม เช่น ใช้ถุงหรือรถเข็นสายพาน

รางที่เป็นทางลาด เครอื่ งบด ฯลฯ กอ่ นจะใชไ้ มว่ า่ จะเป็นวธิ ใี ดก็ต้องพยายามฆา่ เช้อื ดบั กลนิ่ และกำจดั แมลงไปด้วย

สว่ นหลงั ของโรงแรมบริเวณ “หลงั บา้ น” น้ถี ้าโรงแรมใหญห่ ลงั บา้ นกย็ ิง่ ใหญ่ตามไปด้วย จึงควรมพี นักงาน

รับผิดชอบทำความสะอาดโดยเฉพาะ มผี กู้ ล่าวกนั ว่าหลงั บา้ นจะเปน็ เคร่อื งตดั สนิ "หน้าบ้าน" ได้อยา่ งดี แต่ผบู้ รหิ าร

ระดับสูงมักมองข้ามหลังบ้านไป คิดว่าพนักงานที่ทำความสะอาดหน้าบ้านควรทำความสะอาดหลังบา้ นด้ว ย ซึ่ง

ในทางปฏบิ ัติไมไ่ ดเ้ ป็นเชน่ น้ัน

ขอ้ เสนอแนะในการทำความสะอาดหลงั บา้ น

พ้ืน ประตู สายลฟิ ท์ ขอบประตู ควรทำความสะอาดตอนกลางคนื ปัดฝ่นุ เช็ดรอยน้ิวมอื และคราบเปื้อน

ให้หมดช่องอากาศ โป๊ะตะเกียงกลมๆ เช็ดและดดู ฝุ่นทำความสะอาดลิฟท์ด้วยการผสมน้ำยาทำความสะอาด ใช้

อัตราส่วนน้ำ 40 ส่วนตอ่ น้ำยา 1 สว่ น เครื่องมอื เช่น ถงั เครอ่ื งบิดผ้า ไม้ถูพน้ื ฯลฯ ควรใหพ้ นักงานรกั ษาเคร่ืองมอื

ของตัวเองเกบ็ เขา้ ทเี่ มื่อเลกิ งาน

มสี ถานทบี่ างแหง่ ท่ีดเู หมือนว่าทำความสะอาดไมไ่ ด้ แต่เป็นสถานท่ที ่ีจะตอ้ งสะอาด สถานท่ีเหล่าน้ีได้แก่

ทางเดิน บันไดด้านนอกโรงแรม บริเวณปลูกตน้ ไม้ บริเวณด้านนอกโรงรถ สระน้ำห้องพกั ผอ่ น และห้องเก็บของ

การทำความสะอาดบริเวณน้ที ำเท่าที่จะทำได้ มักทำกันตง้ั แตเ่ วลา11.00 น. ถึง 02.00 น. บรเิ วณทป่ี ลูกต้นไม้ควร

74

มีมอื อาชพี เกบ็ เศษกระดาษตามทางเดินบนั ได ฯลฯ จากนนั้ จึงกวาด สระน้ำก็ตอ้ งทำความสะอาดขดั ทกุ อยา่ งที่เปน็
โลหะให้เป็นเงา ทาสีทับส่วนทีห่ ลดุ เป็นตน้

การตรวจความเรยี บรอ้ ยในห้องพกั เป็นหน้าท่ขี องแม่บ้านประจำชนั้ จะต้องตรวจห้องพักท่ีทำความสะอาด
แล้วตามรายละเอยี ด ต่อไปนี้
1. ประตูชั้นนอก ก่อนอื่นต้องตรวจสอบกุญแจแล้วลองเคาะประตูเพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีใครอยูใ่ นห้องจากนัน้ สอด
กุญแจเข้าไปสังเกตด้วยว่ากุญแจหมุนคล่องหรือไม่ สลักกุญแจทำงานไดด้ ีหรอื ไม่ บานพับประตดู งั หรือฝืดหรือไม่
ถ้าเป็นเช่นน้นั ใหใ้ ส่นำ้ มันหล่อลน่ื แลว้ จดรายการทัง้ หมดส่งใหช้ ่างซ่อม
2. เพดาน สงั เกตดสู ภาพของเพดานดูรอยแตกร้าวของปูนฉาบเพดาน รอยทจ่ี ะทำให้เกดิ รรู ว่ั ได้ ดูว่าเพดานมีเขม่า
มีใยแมงมมุ ตามมุมหรือเปลา่ ตอ้ งทำความสะอาดหรือไม่ ไฟเพดานสวา่ งหรือไม่
3. ฝาผนัง ตรวจดูสภาพฝาผนังต้องทาสใี หม่หรือต้องลา้ งหรือทำเป็นบางจุด คิ้วทั้งข้างบข้างล่างสะอาดหรือไม่
เช็ดรอยนว้ิ มือมเี คร่ืองควบคุมเครื่องปรบั อากาศและขอบประตู นอกจากนย้ี ังตอ้ งตรวจดรู ายการต่อไปนด้ี ้วยผา้ มา่ น
ต่างๆ ตอ้ งสะอาดและแขวนไว้อย่างสวยงาม สังเกตสภาพของลวดลายและแน่ใจวา่ ไมม่ ีฝนุ่ หรอื เขม่าจับจนดำ

ผา้ ม่านหนา้ ตา่ งต้องสะอาดและแขวนไว้อย่างถูกต้องเปลยี่ นให้บอ่ ยเทา่ ทจี่ ำเปน็ ห้องหน่งึ ๆ ใช้เวลาเปล่ียน
ไม่มากเทา่ ไร ม่านเกล็ด ปรบั ได้ง่าย เกล็ดและสายทกุ อันต้องสะอาดเครอ่ื งปรบั อากาศปรบั ใหเ้ หมาะสมและรักษา
สภาวะนั้นไว้ แนใ่ จดว้ ยว่าบัตรแนะนำการใชม้ ีแขวนไว้แล้ว กระจกส่องหนา้ แขวนไวอ้ ยา่ งเหมาะสมและไม่มีรอย
นว้ิ มือ หน้าตา่ งสะอาด กลอนใช้ได้คล่องปิดเปดิ ง่าย รายงานให้รู้ดว้ ยวา่ สายโซค่ ลอ้ งอนั ไหนเสยี
4. เคร่อื งตกแต่งห้อง ตรวจสอบไปพร้อมๆ กบั ตรวจฝาผนงั
เตียงนอนจัดอย่างดี ผา้ คลมุ เตยี งไม่มีรอยยบั ย่นหรือมรี อยด่างเป้ือน แตล่ ะเตียงเลอ่ื นได้คล่องตัวสังเกตให้ผ้าคลุม
เตียงมสี ีตรงกนั กบั ผา้ ม่าน

- เก้าอี้และโซฟา ดูสปริงว่าแน่นหนาปลอดภัยดี ที่เท้าแขนไม่เสียหายเบาะไม่มีฝุ่นก้อนๆ หรือมีเศษ
กระดาษจดั วางไว้ในท่ที ี่ได้รบั การออกแบบมาอยา่ งเหมาะ

- สมตู้เสื้อผ้าตั้งอยู่อย่างมั่นคงข้างบนตูต้ ้องสะอาดไม่มีฝุน่ รายงานใหร้ ู้ถ้ามีมือจับเสียหายลิ้นชักควรใส่
กระดาษรองอนั ใหม่ทุกครั้ง จัดเตรยี มถุงใส่เสื้อผา้ ส่งซักและไม้แขวนเสื้อสำรองไว้ให้มากพอหากในตูเ้ ปิดไฟแบบ
อตั โนมตั หิ ลอดไฟใชก้ ารได้หรือไม่

- ดวงไฟมีทั้งไฟเพดาน ไฟหัวเตียง ไฟโต๊ะเขียนหนังสือ ไฟโต๊ะเครื่องแป้ง ไฟตั้งพื้นทุกแห่งมีหลอดไฟ
ครบหรือไม่

- โคมไฟ หันรอยตะเข็บไว้ข้างหลังให้อยู่แนวเดียวกับสายไฟหัวเตียง ใช้วางโทรศัพท์ไว้ต้องทำความ
สะอาดทุกวนั และฆา่ เชือ้ โรคอาทิตย์ละครัง้ สมดุ คมู่ ือโทรศัพท์วางให้ดา้ นสันสมุดออกมาใหเ้ ห็นชดั

- โตะ๊ เขียนหนงั สือ มักเปน็ เคร่ืองหมายบอกคณุ ภาพที่ดีของโรงแรมใหแ้ นใ่ จว่าวางอยา่ งมน่ั คงลนิ้ ชักทกุ อนั
อยใู่ นสภาพดีเรียบร้อยสะอาด ลน้ิ ชกั ควรจะใชก้ ระดาษขาวปรู องพน้ื และมเี ครื่องเขยี นสำรองไว้

75

5. พื้นห้อง ดูดฝุ่นให้หมด โดยเฉพาะใต้เตียงและข้างหลังเครือ่ งตกแต่งหอ้ งชิ้นใหญ่สวติ ช์ไฟอย่าให้มีรอยน้วิ มอื
สังเกตว่ามีรูรั่วน้ำไหลซึมจากเครื่องทำความร้อนหรือไม่ รายงานใหร้ ู้ว่าต้องช่อมแซมพรมถ้ามีสายไฟที่พื้นอย่ใู น
สภาพที่ดี ค้วิ ทีข่ อบพรมไมม่ ฝี ุ่นธรณปี ระตขู ดั อยา่ งดี
6. การสำรวจห้องน้ำ ห้องน้ำต้องสดใสสะอาด รวมทั้งสภาพเพดานฝาผนัง และพ้ืนห้องรายงานให้รู้ถึงส่ิงทีต่ อ้ ง
ทาสี ชำระล้าง หรือซ่อมแซมรอยร้าวของปูน ท่อน้ำและอ่างล้างหน้าต้องสะอาด ฝาผนังหลังอ่างอาบน้ำและ
ช่องว่างรอบๆ เครื่องทำความร้อนต้องสะอาดเสมอ ผิวของอ่างอาบน้ำต้องสะอาแขกที่ใช้อ่างอาบน้ำสามารถ
สงั เกตเหน็ ส่ิงเหลา่ น้ไี ดง้ ่าย ราวแขวนเส้อื ผ้าอยา่ ใหม้ ฝี นุ่ และขดั ให้มนั ผ้หู ญงิ สว่ นมากจะใชร้ าวแขวนเส้อื ผา้ น้ี ฝักบัว
กต็ ้องขดั ตใู้ สข่ องเล็กๆ นอ้ ยๆ ลา้ งในใหส้ ะอาด และขจดั คราบบนหิง้ ให้หมดไป ขดั ชัน้ วางของที่เปน้ กระจกให้แว่ว
วาว จานรองสบู่ขัดใหห้ มดคราบสบู่ สำรวจเครื่องสขุ ภัณฑใ์ หค้ รบ
7. การตรวจหอ้ งรับรองและห้องประชมุ การตรวจหอ้ งรบั รองของแตล่ ะชน้ั เป็นงานสำคญั ประจำวันของแม่บ้าน
ทีเดียว ห้องรับรองต้องเรียบรอ้ ย สะอาดและไม่มีเศษกระดาษตลอดเวลา เก็บก้นบุหร่ีให้เรียบร้อยห้องประชุมก็
ตอ้ งตรวจทุกวนั ตามกฎแลว้ ตอ้ งดูดฝุ่นพรมอาทติ ยล์ ะ 2 ครง้ั กวาดพรมทุกวันทไ่ี มด่ ดู ฝุ่น ทำความสะอาดผนังเป็น
จุด ๆ เมอื่ จำเป็น ตรวจไฟสญั ลักษณท์ างออกและไฟเวทแี ละให้ชา่ งไฟฟ้าเปลย่ี นหลอดไฟท่เี สียสอนใหพ้ นักงานและ
แม่ข้านสังเกตก้านไม้ขีดบนพรมทางเดนิ ภายในโรงแรมซ่ึงจะทำให้ห้องประชุมไม่สะอาด โต๊ โต๊ะต้ังอาหาร เครื่อง
ตกแต่งชนิ้ เล็กๆ ไมก้ วาด ถัง และเครื่องมืออ่ืนๆ อย่าทิ้งกระจัดกระจายเกล่ือนหอ้ งประชมุ
8. รายงานสิ่งที่ต้องซ่อมแชม ทำบัญชีรายการสิ่งที่ตอ้ งซ่อมแซมให้ช่างไฟฟ้า ช่างประปา ช่างไม้ และวิศวกร
พรอ้ มกบั รายงานให้แมบ่ า้ นทราบดว้ ย เขยี นข้อมลู ให้กระจ่างแจ้งเพอ่ื ปอ้ งกนั ความผิดพลาดเชน่ หมายเลขห้องหรอื
อะไรท่ีผดิ ปกติ
9. รายงานความประพฤตขิ องแขกท่มี าพัก หนา้ ท่ีสำคัญของแมบ่ า้ นคือการสงั เกตการณ์ หากพบเหน็ ความผิดปติ
ของแขกให้มารายงานให้หัวหน้าแมข่ ้านทราบ ความผิดปกติที่ควรรายงานคือมีคนมาใช้หอ้ งโดยไมไ่ ด้ลงทะเบยี น
หอ้ งสำหรับใช้คนเดียวกลบั มีแขกอยู่ 2 คน ช่อื ทล่ี งทะเบียนเป็นชายแต่แขกกลบั เป็นผูห้ ญิง ห้องสำหรับแขกผหู้ ญิง
อยคู่ นเดยี วกลับมผี ชู้ ายอยดู่ ้วย

เมื่อทรัพย์สินของโรงแรมเกิดเสียหายควรรายงานให้หัวหน้าแม่บ้านทราบทันทีเพื่อจะได้จัดการเรียก
ค่าเสยี หายไดอ้ ย่างถูกต้อง สิ่งท่ีควรสงั เกตคือกระจกร้าวหรอื แตก คราบเปื้อนบนพรมรอยไหมต้ ามเครอ่ื งหนังตา่ งๆ
เกา้ อ้ีหัก โคมไฟเสียหาย ผ้าเชด็ ตวั สูญหาย ฯลฯ เครือ่ งตกแต่งห้องมีราคาแพงหาย และความเสียหายท่ีเกิดข้ึนจะ
มากกวา่ ค่าเช่าห้องเสมอ รายงานทเ่ี ขยี นอย่างละเอยี ดครบครันจงึ สำคัญมากทสี่ ดุ

หากพบคนมาดอ้ ม ๆ มอง ๆ ชวนสงสยั คนแต่งกายไม่สุภาพตามช้ันตา่ ง ๆ เมอื่ แนใ่ จแล้วให้รายงานแผนก
รักษาความปลอดภยั จงใช้ชั้นเชงิ และการตดั สินใจทด่ี ใี นการสงั เกตและรายงาน ควรอย่อู ยา่ งสงบและระมดั ระวงั ไม่
ควรพูดต่อ ๆ ไปอย่าเปิดประตูให้กับคนที่ไม่รู้จัก เว้นแต่แผนกงานส่วนหน้าจะได้สอบถามแล้วและแจ้งมาเป็น
ลายลกั ษณอ์ ักษร

76

ความรบั ผิดชอบของแผนกแมบ่ า้ นในบรเิ วณพน้ื ทีส่ าธารณะหรอื พ้นื ที่ใชส้ อยอ่นื ๆ
การทำความสะอาดบรเิ วณพื้นทส่ี าธารณะมีความสำคญั เป็นอนั ดับสองรองจากการทำความสะอาดห้องพกั

แขก ซ่ึงการทำงานสว่ นใหญ่จะเน้นความสะอาด ความเป็นระเบียบเรียบรอ้ ยเป็นหลกั สำคัญแผนกแม่บ้านมีหน้าท่ี
รับผิดชอบในการทำความสะอาดพื้นที่บริเวณพื้นที่สาธารณะและบริเวณส่วนหลังของโรงแรม ( Back-of- the -
house) เนื่องจากบริเวณเหล่านี้มีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับการตัดสินใจและความพึงพอใจของเขกที่พบเห็น
ดงั น้ันจึงจำเป็นต้องเนน้ ในเร่ืองความสะอาดอย่างมากโดยไมต่ ้องคำนงึ ถงึ จำนวนของห้องพกั ทีม่ ีแขกเขา้ มาพักอยูว่ า่
มมี ากนอ้ ยเพียงใด แตใ่ นเร่อื งความสะอาดนนั้ ต้องเกิดขึ้นตลอดเวลา
งานบริการด้านนจี้ ะสามารถแบง่ ความรบั ผิดชอบ 2 สว่ นใหญ่ๆ ดงั ต่อไปนี้

1. Front of the house areas
หมายถงึ บรเิ วณท่ีแขกสามารถเดนิ ผา่ นไปมา บริเวณสว่ นนจ้ี ะตอ้ งเน้นความสะอาดมากๆจะต้องรักษาไว้
ซึ่งคุณภาพของงาน ความถี่ในการดูแล ซึ่งถ้าหากสกปรกหรือมีขยะมากในช่วงเวลาสั้นๆ สามารถทำให้รู้สึกไม่
สะอาดในสายตาของแขกทม่ี องในเวลานั้นๆ ได้ ฉะนนั้ พนกั งานทำความสะอาดทรี่ บั ผดิ ชอบจะต้องหมั่นดูแลไม่ให้
เกดิ ขึน้ ดงั จะแยกขอ้ ปลีกย่อยออกไป ดงั ตอ่ ไปน้ี

1.1 Entrances คือบริเวณทางเข้าของโรงแรมซึ่งถือเป็นด่านแรกที่แขกจะพบเห็น และสร้าง
ความประทบั ใจได้ เชน่ บริเวณรอบๆ โรงแรมดา้ นหน้าจนถึงประตทู างเข้า

1.2 Lobbyคือบริเวณห้องโถงของโรงแรม จะเป็นท่ีนั่งพักของแขกภายในอาคารซึ่งจะประดบั
ตกแต่งด้วยวัสดรุ าคาแพง งา่ ยต่อความเสยี หายและสกปรก เชน่ โตะ๊ เก้าอ้ี โซฟา พรม พน้ื ผนัง พ้ืนแขง็ ถังขยะ ท่ี
เขย่ี บหร่ี เป็นตน้

1.3 Front Desk คือบริเวณต้อนรับแขกที่จะเข้าพัก ส่วนนี้จะเป็นเคาน์เตอร์ที่สวยงามอาจมี
โลหะตกแต่งอยบู่ ้าง ความสะอาดตอ้ งมีมากเพราะใกล้สายตาจบั ตอ้ งไดง้ า่ ย

1.4 Elevators คือ ลิฟท์ตา่ งๆ ทัง้ ภายในและภายนอกบรเิ วณท่ีสังเกตได้ง่ายคอื ประตู ผนัง พ้ืน
กระจก โลหะตกแต่ง เพดาน

1.5 Public restroom คือหอ้ งน้ำสาธารณะตา่ งๆ ในโรงแรม เป็นสว่ นสำคัญส่วนหน่งึ ท่จี ะต้องมี
พนักงานประจำ ถา้ มจี ำนวนแขกมากๆ ใชบ้ ริการ โดยเฉพาะในช่วงเชา้ (08.00-10.00) และช่วงคำ่ (18.00-21.00)
ถ้าขาดคนดแู ลอาจก่อใหเ้ กดิ ปญั หา เช่น ส้วมตนั กระดาษชำระไม่เพียงพอ ขยะตามพืน้ น้ำหกสกปรกเลอะเทอะ
หรือมกี ลิ่นไม่พึงปรารถนาต่างๆ

1.6 Corridors คือบริเวณทางเดินเชื่อมต่อกับส่วนต่างๆ จะต้องเน้นความสะอาดที่บริเวณพ้ืน
ผนงั รปู ภาพ ที่ท้งิ ขยะ ทเี่ ขยี่ บุหรี่

77

1.7 Swimming pool area คือบริเวณสระน้ำทั่วไปจะมีแขกมาใช้บริการโดยจะต้องเสร์ิฟ
ผ้าเช็ดตัว และเตียงนอน ปัญหาที่พบไดบ้ ่อยคือแขกไมเ่ ก็บผ้าเช็ดตวั ที่ใช้แล้วน้ำในสระสกปรก ไม่เกบ็ ถาดอาหาร
และจัดสถานท่ไี มเ่ ป็นระเบยี บ

1.8 Exercise room หรือ Fitness Center เป็นสถานที่ออกกำลงั กาย การบริการจะเป็นแบบ
สว่ นรวม มีอุปกรณ์แบ่งเป็นห้องต่างๆ เชน่ ห้องนำ้ ห้องอบไอนำ้ จาคูซ่หี ้องนวด ห้องตดั ผมและเสรมิ สวย

1.9 Function room and Ballroom คือ ห้องจัดเลีย้ ง ห้องประชุมสัมมนาต่างๆบริเวณนี้จะมี
บริการเฉพาะเวลาทม่ี ีการจองมา จะต้องมกี ารเตรยี มทุกอยา่ งให้พร้อมก่อนท่งี านจะเรม่ิ และเมื่องานเร่ิมแลว้ ต้องมี
การดูแลความสะอาดเรียบร้อยตลอดเวลา จนงานเลกิ จึงเข้าไปทำความสะอาดใหญ่ เพื่อเตรียมรบั งานใหมต่ ่อไป

1.10 Restaurant outlet คือห้องอาหารต่างๆ ภายในโรงแรมจะมีเวลาเปิดปิดที่แน่นอน คือ
Lunch 11.30-14.30 และ Dinner 18.00-23.00 หรือ 11.00-02.00 น. หรือเปิดตลอด 24 ชั่วโมง แล้วแต่
ประเภทของแต่ละหอ้ งอาหารการบริการจะคลา้ ยกบั หอ้ งจดั เล้ยี ง ปัญหาที่พบบอ่ ยคอื การจดั ตารางบำรุงรักษาทั้ง
ระยะส้นั และระยะยาว เชน่ การซักพรม เช็ดผนัง เฟอรน์ เิ จอร์กระจก เพดาน เป็นตน้

1.11 Other area ไดแ้ ก่ พืน้ ทีท่ ่วั ไป เช่นบริเวณท่ีจอดรถ พน้ื ทร่ี อบโรงแรม ตวั ตึกและอน่ื ๆ
2. Back of the House
หมายถึง บริเวณที่พนักงานใช้ทำงานหรือติดต่องานระหว่างแผนก แขกไม่ได้มาใช้ร่วมด้วย ดังนั้นความ
สะอาดเรียบร้อยคุณภาพต่างๆ จะลดลงเพื่อลดต้นทุนและพนักงานทุกคนคอยช่วยกันดูแลรักษาความสะอาด
รว่ มกนั โดยมีแผนกแม่บ้านรับผดิ ชอบการทำความสะอาดและบำรุงรกั ษา ซ่ึงสามารถแบง่ ออกเป็นพนื้ ที่ตา่ งๆ ดงั น้ี

2.1 Locker คือ ห้องแต่งตัวและเก็บของของพนักงาน จะแบ่งเป็นห้องพนักงานหญิงและชาย
จะประกอบด้วย ตปู้ ระจำตวั ของแต่ละคน พ้นื ท่ีสว่ นกลาง ห้องนำ้ พนกั งาน Cleaner จะเปน็ ผู้ดแู ลความสะอาด

2.2 Office คือ ห้องทำงานของพนักงานแผนกต่างๆ จะมีเอกสาร อุปกรณ์ โต๊ะ ตู้เก้าอี้ ห้อง
ต่างๆ จำนวนมาก ถ้าเป็น Officeรวมจะดูแลง่าย ปัญหาที่พบบ่อยคือOffice แต่ละแผนกอยู่ห่างกันมากทำให้
เสยี เวลาในการเดินทาง

2.3 Common room คือ ห้องพกั ผอ่ นของพนกั งานใช้เป็นที่พกั ผ่อนระหว่างช่วงเวลาพกั
2.4 Corridor Public คือ เสน้ ทางเดินต้ังแตบ่ ริเวณ Timekeeper ทพี่ นักงานผ่านเข้ามาทำงาน
และพื้นท่เี ช่ือมต่อระหว่างแผนกตา่ งๆ ทัง้ หมดของโรงแรม

หลกั การทำความสะอาดพ้ืนทส่ี าธารณะ
วัตถุประสงคส์ ำคัญในการทำความสะอาด คือเพื่อให้เกิดความสวยงามและรักษาสภาพเดิมของวัสดุนนั้

เพือ่ ใหถ้ กู สขุ ลักษณะและอนามัย เน่อื งจากเชื้อโรคเปน็ สิ่งที่เราไม่สามารถมองเหน็ ดว้ ยตาเปลา่ ถ้าปล่อยให้วัสดุน้ัน
สกปรกและมีฝุ่นละอองเกาะอยจู่ ะทำให้วสั ดุนั้นเป็นแหล่งเพาะเช้ือโรค นอกจากนค้ี วามสกปรกและฝุ่นละอองยัง
ทำให้ผิวหน้าของวัสดุสึกกรอ่ นและเกิดความเสียหายถาวรในที่สุดดังนั้นถ้าแผนกแม่บ้านจัดพนักงานให้คอยทำ

78

ความสะอาดอยู่สม่ำเสมอและถูกวิธี จะเป็นการช่วยคงสภาพและยืดอายุการใช้งานของวัสดุนั้น ซึ่งมีผลทำให้
ประหยดั คา่ ใช้จา่ ยของโรงแรมและประหยดั เวลาในการทำงานด้วย

หลักการพิจารณาในการเลือกวิธีในการทำความสะอาดนั้น เราควรจะตอ้ งพจิ ารณาว่าวัสดุหรอื พ้นื ผิวนน้ั
ประกอบด้วยสิ่งใด แล้วจึงเลือกวิธีทำความสะอาดที่ไม่ทำอันตรายต่อพื้นผิวของวัสดุนั้นๆ รวมทั้งวิธีนั้นๆ ควร
ประหยัดงบประมาณและเวลาการทำความสะอาดน้นั ควรใชว้ ิธีเกบ็ รวบรวมฝุ่นละอองและคราบสกปรก ไม่ควรใช้
การปัดเพราะจะทำใหฝ้ ุ่นละอองฟุง้ กระจาย

- หลกั ในการทำความสะอาดท่ัวไป
1. ใหเ้ กบ็ รวบรวมวสั ดหุ รอื สิ่งของประเภทตา่ งๆ ออก
2. กำจัดสิ่งสกปรกที่ทำความสะอาดง่ายออกไป
3. พยายามเลือกใชน้ ำ้ ยาท่ีมฤี ทธิ์อ่อนและกลน่ิ ไมร่ ุนแรง
4. ระวงั การรบกวนต่อแขกหรอื พนกั งานคนอน่ื ๆ รว่ มทัง้ เรื่องการเกดิ อุบัติเหตุต่างๆ

การทำความสะอาดห้องน้ำสาธารณะ (Public restroom)
ห้องน้ำนั้นเปน็ สถานท่ี ๆ ค่อนข้างจะดูแลรักษายากกวา่ พื้นทีอ่ ืน่ ๆ เนื่องจากมีผู้คนเข้ามาใช้บริการเกอื บ

ตลอดเวลาก็ว่าได้ และไม่ได้จำกัดเฉพาะแขกที่มาใช้บริการของโรงแรมเท่านั้น ปัญหาที่พบเห็นบ่อยในห้องน้ำ
สาธารณะน้ัน คอื กลน่ิ ทีไ่ มพ่ ึงปรารถนา มีนำ้ และรอยสกปรกเลอะเทอะบนพน้ื ผิวต่างๆ และเศษขยะตา่ งๆ ดังนั้น
จะเหน็ ว่าห้องน้ำสาธารณะนั้นต้องเน้นในเรื่องความสะอาดและการดูแลเปน็ พเิ ศษกว่าพ้นื ทส่ี าธารณะอนื่ ๆ ปจั จุบัน
ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยที ำให้มีการประดิษฐ์คิดค้นอุปกรณ์ในห้องน้ำด้วย เช่น อุปกรณ์ดับกลิ่นอตั โนมัตทิ ่ี
สามารถขจัดกลิ่นเมื่อกดชักโครก หรืออุปกรณ์ปอ้ งกนั ตะกรันสำหรบั โถปสั สาวะสำหรับผู้ชาย เป็นต้น ซึ่งโรงแรม
นิยมติดตั้งอุปกรณ์เหล่านี้ในห้องน้ำสาธารณะเป็นอุปกรณ์มาตรฐานที่สามารถพบเห็นโดยทั่วไป การทำความ
สะอาดในหอ้ งน้ำสาธารณะน้ัน ควรขดั โถชักโครกภายในดว้ ยแปรงขัดโถชักโครกส่วนฝารองนง่ั ชักโครกควรเช็ดด้วย
น้ำยาทำความสะอาด รวมทั้งตัวชักโครกด้วย อ่างล้างหน้าและบริเวณที่ล้างมือควรใช้น้ำยาฆ่าเชื้อโรคทำความ
สะอาด ส่วนท่ีเปน็ โลหะควรทำความสะอาดและขดั เงา

กรณีที่พบรอยขีดเขียนต่าง ๆ บนผนังและรอยลิปสติกควรทำความสะอาดเพื่อขจัดรอยเปื้อนนั้นออก
สำหรับพืน้ นั้นควรใช้นำ้ ยาฆ่าเชื้อโรคผสมกับนำ้ และไมถ้ พู ืน้ ในการทำความสะอาดพน้ื

ประเภทของพืน้ ผิวและวิธกี ารดแู ลรกั ษา
เราสามารถแบ่งประเภทของพืน้ ผิวออกมาได้ 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ แบบยืดหยุ่น และไม่ยืดหยุน่ การทำ

ความสะอาดและวิธีการรกั ษาพืน้ ผิวและผนังขึน้ อยู่กับสว่ นประกอบของวสั ดทุ ่ีนำมาประกอบขึ้น ควรมีการรักษา
พ้ืนผวิ ให้คงสภาพเดิมไว้ใหม้ ากที่สดุ และ ปอ้ งกนั พน้ื ผวิ จากการฉกี ขาดและชำรุด หากพบวา่ เกิดรอยชำรุดควรมกี าร
แก้ไขใหก้ ลบั สูส่ ภาพเดิม

79

- ไม้
เป็นวสั ดุทแ่ี ขง็ แรง ทนทาน ยดื หย่นุ ได้และมีลวดลายสวยงามตามธรรมชาติ ทำให้เปน็ ท่นี ยิ มในการนำมา

ทำเฟอร์นเิ จอรแ์ ละเครือ่ งประดับตกแต่งสถานที่ตา่ งๆ แต่ขอ้ เสยี ของไมค้ อื จะเกิดรอยขีดขว่ นหรอื หด ขยายตวั เมื่อ
ถกู ความร้อนหรอื ความเย็น รวมท้ังเกิดเชอื้ ราไดถ้ ้าถกู ความช้ืนเป็นเวลานาน
การดูแลรักษาพ้ืนผวิ ของไม้ชนดิ ต่าง ๆ กระทำไดด้ ังนี้

1. พื้นผิวไม้ธรรมชาติ ควรมีการทำความสะอาดด้วยเชด็ ด้วยผา้ แห้งเพื่อกำจัดฝุ่นเป็นประจำทกุ วัน แต่
ควรจะมีการเชด็ ดว้ ยผ้าชุบนำ้ ยาทำความสะอาดเฟอรน์ ิเจอร์ในทกุ สัปดาห์

2. พื้นไม้ทาน้ำมัน การทาน้ำมันบนผิวไม้นั้นเพื่อป้องกันความชื้นและรอยสกปรกบางประเภท การทำ
ความสะอาดจะเหมือนกับการทำความสะอาดพน้ื ผิวไมธ้ รรมชาติ

3. พนื้ ไม้ปาเก้ การทำความสะอาดพืน้ ไมป้ ระเภทนี้สามารถถกระทำได้ด้วยการเช็ดด้วยผา้ แหง้ ถ้าในกรณี
ที่จำเป็นตอ้ งเช็ดด้วยน้ำ ควรใช้ผ้าชุบน้ำหมาดๆ เช็ด ไม่ควรชุบน้ำมากเกนิ ไปเพราะน้ำจะทำให้กาวที่ติดแผ่นไม้
หลดุ ออก
- กระเบ้ืองยาง

โดยท่วั ไปแลว้ พื้นกระเบื้องยางนั้นจะมกี ารเคลอื บเงาเพอ่ื ให้พน้ื ดูสวยงามและป้องกนั ส่งิ สกปรกรวมทง้ั รอย
ขีดข่วนตา่ งๆ ดว้ ย ดงั น้ันการทำความสะอาดในทุกวันสามารถกระทำไดโ้ ดยใชผ้ า้ มอ้ พฝ่นุ กับน้ำยากำจดั ฝุ่น (ทิ้งไว้
ประมาณ 15-30 นาที ก่อนการเช็ดพ้นื ) เช็ดไปรอบพ้ืนหอ้ งหรือกวาดพนื้ ให้สะอาด และใชผ้ า้ ม้อพน้ำชุบน้ำยาทำ
ความสะอาดพน้ื ประจำวันม้อพ

ในบริเวณทีก่ ระเบ้อื งยางทมี่ กี ารใช้งานหนักอาจจะมแี ขกเดนิ ไปมาตลอดทั้งวนั ควรมีการลงเคลอื บเงาพ้ืน
โดยมีอุปกรณ์ทีจ่ ำเป็นในการเคลือบเงาพ้ืนประกอบดว้ ย เครื่องขัดพื้นพร้อมหัวแปรงและแผ่นขัดสีดำ น้ำยาลอก
แว็กซ์ น้ำยาเคลือบเงา น้ำยาทำความสะอาดพ้ืนประจำวัน ม้อพผ้าชนิดใช้กับน้ำ ถังพลาสติก ถังบีบผ้าม้อพ ไม้
กวาด ทต่ี ักขยะ ม้อพฟองนำ้ ผ้าทำความสะอาด แผ่นขัด (ใช้ขดั คราบสกปรกท่ีเครอื่ งขดั ออกไมห่ มด) หลงั จากการ
เตรยี มอปุ กรณท์ ีจ่ ำเปน้ เสร็จเรียบร้อยแลว้ สามารถดำเนินการขดั พน้ื และเคลอื บเงาได้ ดงั น้ี

1. ยา้ ยเฟอร์นิเจอร์ไปรวมกนั อยู่ในด้านใดด้านหนึ่ง หรือย้ายออกไปจากบริเวณ
2. กวาดพนื้ หอ้ งใหส้ ะอาด
3. ถนู ้ำยาลอกแวก็ ซ์ ลงพ้ืนบริเวณท่ีจะขดั (การขดั พน้ื ช่วยลอกเคลือบเงาเก่าออกกอ่ งลงเคลอื บเงาใหม)่
4. ใช้เครอื่ งขดั ขดั บริเวณท่ลี ุงนำ้ ยาไว้
5. ใช้ม้อพชบุ นำ้ อนุ่ หรือนำ้ เย็นเช็ดคราบแว็กซท์ ่ขี ดั แล้วออกใหส้ ะอาดโดยเชด็ ซ้ำถงึ สามครงั้
6. กระทำวธิ นี ้ีจนครบบริเวณทก่ี ำหนดไว้
7. ใชผ้ า้ มอ้ พชุบนำ้ ยาทำความสะอาดพืน้ ประจำวันเช็ดพื้นให้ทัว่ อีกคร้งั

80

8. ใหพ้ ้นื กระเบอื้ งยางแห้งสนทิ แลว้ จึงลงเคลอื บเงาพน้ื โดยใช้ม้อพฟองนำ้ ชุบนำ้ ยาเคลอื บเงา ถา้ ยังไม่เงา
งามเพยี งพอ สามารถลงนำ้ ยาเคลอื บเงาได้ 3-4ครงั้ แต่ในการลงเคลือบเงาแตล่ ะครัง้ ควรรอให้พื้นแห้งสนิทก่อนท่ี
จะลงน้ำยาคร้ังต่อไป
ข้อควรระวัง สำหรับพื้นกระเบื้องยาง คือ ไม่สามารถทนต่อของเหลวที่มีส่วนประกอบของน้ำมัน ตัวทำละลาย
หรือคราบไขมนั เพราะจะทำใหพ้ ืน้ ผิวแตกหรือเสอื่ มคณุ ภาพลงได้ นอกจากน้หี ากกระเบื้องยางน้ันใช้กาวติดลงบน
พื้นน้ันอาจมีอายกุ ารใช้งานสน้ั หากกาวนน้ั เส่ือมคณุ ภาพลง เพราะจะทำใหก้ ระเบอ้ื งยางนน้ั หลดุ รอ่ นได้

- ไวนิล พื้นไวนิลนั้นเป็นพื้นที่มีความทนทานต่อสารเคมี มีหลากหลายรูปแบบให้สมารถเลือกได้ตาม
ความตอ้ งการ ถ้าเปน็ ไวนิลท่ีมีการเคลอื บชนิดพิเศษจะมีความทนทานตอ่ รอยขีดข่วนและการกดั กรอ่ น พน้ื ท่ีเปน็ ไว
นิลน้ันจะเกิดคราบของไขมนั ได้งา่ ย จงึ ควรใชน้ ำ้ ยาลอกแว็กซ์ก่อนการขดั เงา การทำความสะอาดประจำวันน้ันจะ
กวาดหรอื ปดั ฝุน่ ตามดว้ ยการเช็ดดว้ ยนำ้ หมาดๆ

- ผา้ หมุ้ เฟอรน์ เิ จอร์ เฟอรน์ ิเจอร์ประเภท เกา้ โซฟาและโซฟานนั้ นยิ มใชผ้ ้ามาบุ เพ่ือให้เกดิ ความสวยงาม
แต่ผา้ นั้นมักจะเกิดรอยเปอ้ื นต่างๆ ได้ง่าย โดยเฉพาะหากเป็นเฟอรน์ ิเจอร์ในบริเวณทีม่ ีแขกมาใชบ้ รกิ ารมาก ดังนั้น
หากพบสง่ิ สกปรกบนผา้ จึงควรใชว้ ธิ กี ารขจดั คราบเปอื้ นเฉพาะจุดและใชใ้ ช้สารเคมที ใ่ี ชก้ ำจดั คราบบนผา้ โดยเฉพาะ
เทา่ น้นั

- เซรามิคหรอื กระเบือ้ งเคลือบ พื้นผิวประเภทน้ีมีลักษณะเด่น คือ ป้องกันน้ำไดแ้ ละการดแู ลรักษาทำ
ความสะอาดง่ายนิยมติดตั้งในบริเวณห้องครัวและห้องน้ำ ในปัจจุบันมีให้เลือกหลายรูปแบบและมีลวดลายที่
สวยงาม แตข่ อ้ ควรระวังของเซรามคิ หรือกระเบื้องเคลือบคือ ลน่ื เมอื่ ถูกน้ำ ซึ่งอาจกอ่ ใหเ้ กิดอบุ ัตเิ หตุและอันตราย
ได้ ดังนัน้ วธิ กี ารทำความสะอาดจึงไม่ควรทจ่ี ะราดน้ำลงบนพืน้ ผิว แต่ควรท่จี ะกวาดส่งิ สกปรกออกและเช็ดด้วยผ้า
หรือไมถ้ ูพื้นชุบน้ำหมาดๆ

- พนื้ คอนกรตี หรือพ้ืนปูน พ้นื คอนกรีตหรือพืน้ ปนู นนั้ มสี ่วนประกอบของชเี มนส์และทราย ซ่ึงนิยมใช้ใน
บริเวณนอกอาคาร เช่นถนน บริเวณท่ีรบั สง่ ของ หรอื บริเวณสระน้ำ การทำความสะอาดพ้นื ผวิ ชนิดน้ี คือกวาดสิ่ง
สกปรกและใชน้ ้ำฉีดทำความสะอาด และเนือ่ งจากคอนกรตี น้ันมีคุณสมบัติมีฟองอากาศผสมอยู่เมือ่ แห้งจึงทำให้
เกิดเปน็ รูปพ้นื ผิว มผี ลให้สงิ่ สกปรกสามารถเข้าไปแทรกอยู่ตามชอ่ งเหลา่ นี้ เพราะฉะนนั้ เพ่ือป้องกันปัญหาน้ีพ้ืนซี
เมนสจ์ ึงนิยมท่ีจะเคลือบผิวด้วยสารที่มสี ่วนประกอบของยูรีเทน เพื่อป้องกันน้ำและชว่ ยปอ้ งกันรอยขีดเขียนที่ไม่
ปรารถนาและหากต้องการลอกยูรเี ทนอกใหใ้ ช้สารท่มี ีความเปน็ ด่างผสมกบั น้ำเชด็ ออก

- ผนงั เพดาน
- การทำความสะอาดผนังและเพดาน ขนึ้ อยู่กบั พน้ื ผวิ ทเี่ ลอื กใชว้ า่ เปน็ ชนดิ ไหน เช่น ทาสเี คลอื บ

พลาสตกิ ผ้า ไวนิลหรอื วอลเปเปอร์
- ทาสี ทำความสะอาดดว้ ยผงชักฟอกอุน่ ๆ ผสมนำ้
- เคลอื บพลาสตกิ ปดั ฝ่นุ และตามดว้ ยผา้ เปยี กเชด็

81

- ผา้ ข้อควรระวังสำหรับวัสดุประเภทผา้ ทใ่ี ช้สำหรับผนังคือ เชือ้ ราและรอยเปื้อนต่างๆ
- ดังนั้นจึงควรใช้การทำความสะอาดเฉพาะจุดด้วยสารเคมีขจัดรอยเปื้อน ไม่ควรใช้น้ำและ
ผงซกั ฟอกเพราะจะทำใหผ้ า้ หดตวั ได้
- ไวนิล ทำความสะอาดดว้ ยผงซักฟอกออ่ นๆ
- วอลเปเปอร์ ห้ามสัมผัสกับน้ำ ดังนั้นเมื่อเกิดรอยเปื้อนหรือรอยชำรุดควรมีการเปลี่ยนจุดท่ี
ชำรดุ หรอื เกิดรอยเปื้อนใหม่
- หนิ อ่อนและหินขดั หนิ ออ่ นเป็นหินธรรมชาติทน่ี ิยมมาประดับตามสถานทต่ี า่ งๆ มีลักษณะแข็ง ทนทาน
แต่ไม่ทนต่อกรดและด่าง ลื่นเมื่อถูกนำ้ ส่วนหินขัดทำมาจากเศษหินอ่อนชิ้นเลก็ ผสมปูนซีเมนต์ และบดให้เรียบ
แน่น เพอ่ื ใหผ้ ิวหน้าเรียบและสวยงามการทำความสะอาดเหมือนกบั การทำความสะอาดกระเบ้อื ง รวมทง้ั ต้องมีการ
ขัดพื้นเคลอื บเงาเช่นเดยี วกนั
- พรม คณุ ภาพของพรมจะขึ้นอยูก่ ับเสน้ ใยของพรม ลักษณะ ความสงู ของพรมและความแขง็ แรงของพื้น
รองพรมในกลุม่ ของพ้นื ผิวท้งั หมด พรมนัน้ เปน็ พื้นผวิ ทีค่ ่อนข้างดแู ลรักษายากที่สดุ เพราะคอ่ นข้างสกปรกงา่ ยและ
ทำความสะอาดยากกว่าพนื้ ผวิ อืน่ ๆ วธิ ปี อ้ งกันทดี่ ที สี่ ุดของพรมคอื เตรยี มการปอ้ งกันพรมทเ่ี หมาะสมกับการใช้งาน
และเพียงพอ เช่น อาจวางพรมดักฝุ่นไว้บริเวณหน้าประตูทางเข้า เพื่อช่วยให้ฝุ่นและโคลนไม่ไปติดบนพรม หรือ
อาจมีการคลมุ ดว้ ยพลาสตกิ ในบริเวณท่มี ีผู้คนผา่ นจำนวนมากๆ เพ่อื ยึดอายกุ ารใช้งานของพรมและประหยัดเวลา
รวมท้งั พลังงานในการทำความสะอาด
สำรับการดูและพรมประจำวันนั้นคือ การดูดฝุ่นโดยใช้เครื่องดูดฝุ่น เนื่องจากสิ่งสกปรกที่พบมากมักจะ
เป็นสิง่ สกปรกที่แหง้ ซงึ่ สามารถทำความสะอาดไดด้ ้วยการดูดฝุน่ ซงึ่ จะช่วยยดื อายขุ องพรมจากการเสียดสขี องเศษ
ผงทเี่ กิดจากการกดทับแรงของผคู้ นและรถเข็น เคร่ืองดฝู ุ่นที่นิยมใชใ้ นโรงแรมมักเปน็ แบบยนื เพราะสามารถเกบ็ ฝนุ่
ได้ดีและไมไ่ หลยอ้ นกลบั ลงบนพรม
แต่ถ้าพรมมีรอยเป้อื นฝังแนน่ ใหใ้ ช้วิธีการซกั พรมเฉพาะจุด โดยใช้นำ้ ยาชักพรมลงเฉพาะจุดท่ีสกปรกโดย
วธิ ี bonnet cleaning ซงึ่ สามารถกระทำไดโ้ ดยใชแ้ ชมพซู ักพรมฉีดลงบนรอยเป้ือน และใชเ้ ครื่องขัดพื้นท่ีเปลี่ยน
หวั ขดั เป็นประเภท bonnet วักลงบนรอยเปอื้ นจนกระทั่งรอยเปอื้ นหายไป
เมื่อพรมเกิดรอยสกปรกมากๆ ควรมีการชักพรมซึ่งจะใช้เครื่องซักที่มีหัวฉีดน้ำยาซักพรมลงไปบนพรม
และในหวั ฉีดเดียวกนั น้ันมีเครื่องดูดน้ำข้นึ มาโดยอัตโนมตั ิ นอกจากนีย้ ังมีการผลติ ภณั ฑ์ที่สามารถขจัดและป้องกัน
เช้ือโรคต่างๆ บนพรมดว้ ย สำหรบั การซกั พรมนนั้ ไมก่ ระทำบอ่ ยนกั อาจจะปลี ะคร้ังโดยใหข้ ้นึ อยู่กบั การใช้งานของ
พรมและความสกปรกของพรม

82

บทสรปุ
ข้นั ตอนการทำความสะอาดพืน้ ทสี่ าธารณะน้นั เริ่มต้งั แต่การระบถุ งึ พื้นท่ที ตี่ อ้ งรบั ผดิ ชอบ(area inventory

list) และตารางความถี่ในการทำความสะอาด (frequency schedule) เพื่อให้พนักงานทำความสะอาดทราบถึง
หนา้ ทค่ี วามรับผิดชอบของตนเองทแี่ น่นอน เช่น โคมไฟระยา้ บริเวณหอ้ งโถงกำหนดการทำความสะอาดไว้ในทุกๆ
เดือน พื้นพรมในห้องโถงมีการดดู ฝนุ่ ทกุ วัน (หรอื สองครั้งต่อวนั )เปน็ ต้น นอกจากหน้าที่ในการทำความสะอาดแล้ว
พนักงานทำความสะอาดยังมีหนา้ ทใ่ี นการดแู สรกั ษาพื้นท่สี าธารณะให้มีความเปน็ ระเบยี บเรียบร้อยดว้ ย เชน่ เทกน้
บุหร่ี เทขยะในถังขยะและทด่ี ับบหุ รี่เก็บแกว้ น้ำและหนังสือพมิ พ์ทอ่ี ่านแลว้ การทำความสะอาดหูฟังของโทรศัพท์
สาธารณะดว้ ยน้ำยาฆ่าเชื้อโรคและจัดวางสมดุ โทรศัพท์ไว้ในตำแหน่งที่ถกู ต้องการทำความสะอาดบริเวณสำหรับ
พนกั งานและส่วนอืน่ ของบรเิ วณสว่ นหลงั ของโรงแรมนน้ั มีความสำคัญเช่นกัน เชน่ หอ้ งล็อคเกอรห์ รอื ห้องเกบ็ ของ
พนักงานห้องน้ำพนักงาน ห้องอาหารพนักงาน เป็นต้น ซึ่งการทำความสะอาดพื้นที่เหล่านี้จะสะท้อนให้เห็นถึง
ความสนใจและใส่ใจของโรงแรมที่มีตอ่ พนกั งานและอาจส่งผลตอ่ ขวัญและกำลงั ใจในการทำงานของพนกั งาน

83

บทที่ 8

การจดั การหอ้ งผา้

ในบทนี้จะกลา่ วถึงการจัดการห้องผ้า หน้าที่ความรับผิดชอบฝ่ายบริการห้องพักในส่วนของงานหอ้ งผ้า
ห้องเก็บผ้าในแต่ละชั้นของโรงแรม ตลอดจนการเก็บผา้ และการซอ่ มแซมผ้า

ห้องผ้าถอื เปน็ ศูนย์กลางการทำงานของแผนกแมบ่ ้าน เน่อื งจากกิจกรรมในแผนกแมบ่ า้ นทกุ อยา่ งเรมิ่ ต้นท่ี
ห้องผ้า ไม่ว่าจะเปน็ เรื่องการเบิกจา่ ยกุญแจและอุปกรณ์ที่จำเป็นในการทำงาน และสำนักงานของหวั หน้าแผนก
แมข่ ้านมักจะอยู่ในใกล้หรือตดิ กบั บรเิ วณห้องผา้ นเ้ี อง รวมทัง้ สถานท่ีเก็บของหายต่างๆ ด้วย ในคำจำกัดความของ
“linen room” จากคู่มือของโรงแรมแทรเวลิ ลอดซ์ นิยามวา่ เป็นหัวใจของแผนกแมบ่ า้ นและมีความสำคัญ คือ

1. เปน็ สถานทท่ี พี่ นกั งานทกุ คนตอ้ งสง่ รายงานตา่ งๆ
2. ผู้ตรวจสอบพนักงานทำความสะอาดห้องพกั และพนกั งานทำความสะอาดอน่ื ๆ รับคำสงั่ และสิ่งท่ีไดร้ บั
มอบหมายตา่ งๆ และรบั กุญแจ
3. เป็นสถานที่รบั โทรศัพท์ทโี่ ทรมายงั แผนกแมบ่ า้ น
4. เป็นสถานที่บนั ทกึ สถานะของหอ้ งพักทีเ่ ชค็ เอา๊ ท์ และหอ้ งพักทยี่ ังมแี ขกพักอยู่
5. เป็นสถานที่รบั รายงานเก่ียวกบั หอ้ งพกั ทีย่ ังไมไ่ ดท้ ำความสะอาดตามเวลาทก่ี ำหนด
6. เป็นสถานทีแ่ จกจ่ายอุปกรณท์ ี่จำเป็นในการทำงาน
7. เป็นสถานที่ดำเนินการต่างๆ ของการบริการซักรีดให้กับแขก ไม่ว่าจะเป็นการคัดแยกผ้าการนับผา้
เปน็ ตน้ รวมถึงการออกใบทวงหนา้
8. เป็นสถานทแ่ี จกจา่ ยผา้ ท่ีใช้ในแผนกอาหารและเครื่องดมื่
9. เปน็ สถานทใ่ี นการแลกเปลี่ยนชดุ ยนู ิฟอรม์
10. เป็นสถานทเ่ี ก็บบันทึกการทำงาน
11. เป็นสถานท่ีเกบ็ และควบคมุ กุญแจในแผนกแมบ่ ้านท้ังหมด
ห้องผ้าเปน็ สว่ นหนึ่งทีม่ ีความสำคญั ในแผนกแม่บ้าน เป็นสถานท่ีเกบ็ ผ้าทุกชนดิ ที่ใช้หมุนเวียนอยูภ่ ายใน
โรงแรม ไม่ว่าจะเป็นผ้าปูที่นอน ผ้าปูโต๊ะ ผ้าขนหนูชนิดต่างๆเป้ฯต้น รวมทั้งชุดยูนิฟอร์มหรือเครื่องแบบของ
พนกั งานท้ังโรงแรม เนอ่ื งจากหนา้ ท่คี วามรบั ผดิ ชอบท่ีครอบคลุมมากมายและผา้ ต่างๆ มรี าคาแพง จงึ จำเป็นต้องมี
การควบคมุ ดูแลรบั ผดิ ชอบในเรอื่ งนโี้ ดยเฉพาะ จงึ มกี ารมอบหมายหนา้ ที่ให้พนกั งานท่เี ราเรยี กว่า "หัวหน้าห้องผ้า"
(linen keeper) และมีผชู้ ว่ ยในห้องผา้ เรยี กวา่ "พนกั งานประจำห้องผ้า" (Linen room attendant)
นอกจากนี้ หอ้ งผา้ ยงั เป็นสถานท่เี กบ็ ทรพั ยส์ นิ ทสี่ ูญหายและถูกพบด้วย เนื่องจากลกั ษณะของห้องผ้านั้น
เปน็ ห้องทม่ี ีการปิดกนั้ และปอ้ งกันผู้คนเข้าออกโดยพลการ ดงั นั้นการเกบ็ ทรัพย์สนิ ทีส่ ูญหายและและถกู พบนน้ั จะ
มีการลงบนั ทึกโดยใบรายงานทรัพย์สนิ ทีส่ ญู หายและถกู พบ โดยเลขานกุ ารของแผนกแม่บ้าน พ้ืนท่หี อ้ งผา้ นั้นจะมี

84

การออกแบบให้มีสถานที่เก็บของในการเก็บวัสดุอุปกรณ์ที่จำเป็นในการทำความสะอาดและของใช้สำหรับแขก
อาจจะเป็นหอ้ งผา้ หรอื อาจเปน็ ในสถานทใ่ี กล้ห้องผา้ นอกเหนอื จากนย้ี งั มีพน้ื ที่สำหรับซ่อมแชมและตัดเย็บผ้า ซึ่ง
ถือวา่ เป็นหนว่ ยยอ่ ยของห้องผา้ ท่ีมกั จะอยู่ติดกบั หอ้ งผา้ ด้วยเช่นกนั
หนา้ ทค่ี วามรบั ผดิ ชอบของหอ้ งผา้

1. จ่ายผา้ ทอ่ี ยใู่ นสภาพดีใหแ้ ก่แผนกอนื่
2. รับผ้าท่ใี ช้แล้วจากแผนกอ่นื เพอ่ื สง่ ชัก
3. ควบคมุ จำนวนผ้าทีถ่ ูกเบิกไป
4. ตรวจเช็คจำนวนผา้ ทร่ี บั ผดิ ชอบทั้งหมด
5. ซ่อมและทำเครื่องหมายผ้า-มีการทำสัญลักษณ์ผ้า เพอื่ แยกประเภทการใช้งานหรอื แผนก
6. ควบคมุ เครอ่ื งแบบพนักงาน
7. ส่งผ้าที่ใช้แลว้ ไปยงั แผนกซักรีดและควบคุมจำนวนที่ส่งคืนมา ความรับผิดชอบเพิ่มเติมในกรณีที่มีพื้นที่

เพยี งพอ คือ
1. เตมิ เครือ่ งเขยี นลงในชอ่ งใส่เครื่องเขียน
2. เตมิ น้ำยาชนดิ ต่างๆ ลงในกระเขา้ ใสก่ ระบอกนำ้ ยาของพนักงานทำความสะอาด
3. เติมของใชส้ ำหรับแขกลงในกระเช้า
4. กำจดั รอยเปือ้ นออกจากผ้า

ลักษณะท่ดี ีของผ้า
1. มีเน้อื ทก่ี วา้ งพอทจ่ี ะบรรจุผ้าได้โดยไม่แออัด เพ่อื ป้องกันไม่ใหผ้ า้ เกิดรอยยับท่ีเกิดจากการพับผ้าและ

ยืดอายขุ องผา้
2. พน้ื ทหี่ ้องต้องมคี วามแข็งแรงและง่ายตอ่ การดูแลรกั ษาทำความสะอาด ส่วนใหญจ่ ะเป้นพื้นกระเบื้อง

ยางหรอื กระเบ้ืองเคลอื บ ไม่นยิ มพน้ื พรมเพราะเกบ็ ฝนุ่
3. สีของผนังและเพดานควรเป็นสสี ว่าง เพือ่ ให้หอ้ งสว่างข้ึน ซงึ่ จำเป็นในการตรวจสอบผา้ ต่างๆ เพราะทำ

ใหส้ ามารถเหน็ สงิ่ ผิดปกตไิ ดง้ ่ายขึ้น
4. มีการระบายอากาศท่ดี ี ไม่อับช้ืนและมแี สงสวา่ งเพียงพอ
5. ใช้ชั้นวางผ้าทโ่ี ปรง่ ทั้งสด่ี ้านและปราศจากขอบมีคม รวมท้งั เส้ียนทีอ่ าจเกาะเกยี่ วเส้นใยผ้า
6. มเี คานเ์ ตอรก์ ้ันบคุ คลภายนอกนอกไม่ให้เขา้ ไปในหอ้ งผา้ เพราะผู้ท่มี หี นา้ ทเ่ี กี่ยวขอ้ งเท่านนั้ จงึ สามารถ

เขา้ ในห้องผ้าได้
7. มีประตูปิดมดิ ชิด แข็งแรง กว้างเพียงพอทีจ่ ะให้รถเข็นผ่านเข้าได้ และล็อคกุญแจ ผู้ที่ถือกญุ แจต้อง

เปน็ ผ้ทู ่ีมหี นา้ ท่เี กยี่ วข้องเท่าน้ัน

85

8. มีอา่ งล้างมือ สบู่และผ้าเช็ดมือ เพอ่ื ใช้ในการทำความสะอาดมือของพนกั งาน และช่วยปอ้ งกันมิให้สิ่ง
สกปรกจากมอื ไปตดิ บนผ้า
การทำงานของห้องผา้

เวลาทำงานของหอ้ งผา้ น้นั คล้ายคลึงกับเวลาทำงานของสำนกั งานแผนกแมบ่ า้ นคอื 8.00 - 17.00 น. ของ
ทุกวนั แต่ในกรณีทหี่ ้องผา้ เปดิ ทำการไม่ตรงกับเวลาที่แผนกอื่นต้องการใชผ้ ้านน้ั สามารถแก้ไขโดยการมอบหมายให้
ใครคนใดคนหนึ่งมาเบิกผ้าไว้ล่วงหน้าก่อน เช่น ในกรณีของแผนกอาหารและเครื่องดื่ม หรือแผนกจัดเ ลี้ยง
นอกจากนีก้ ารควบคุมผทู้ ี่เข้าไปหยิบผา้ ในหอ้ งผา้ เป็นสิง่ จำเป็นตอ้ งควบคุมอย่างเข้มงวด ผู้มีสิทธิเข้าไปในห้องผ้า
อาจตอ้ งเป็นผู้ดำรงตำแหน่งระดบั หวั หน้างานหรือผบู้ ริหารระดับสงู เทา่ น้ัน และจำเป็นตอ้ งมกี ารลงบันทึกเขา้ -ออก
และเวลาในทกุ ครัง้ ผู้ท่ีสามรถถือกยุ แจห้องผ้านัน้ ควรจะอนุญาตเฉพาะผทู้ ีม่ หี น้าทีเ่ ท่าน้ัน
การควบคมุ ผา้

พนกั งานทีร่ บั ผดิ ชอบในหอ้ งผ้ามหี นา้ ท่ใี นการควบคมุ จำนวนของผา้ โดยการนับจำนวนผ้าสกปรกทั้งหมด
ที่ส่งไปซักยงั แผนกชกั รีด และผา้ สะอาดทีไ่ ดร้ ับคนื มาในแต่ละวนั จากนน้ั จะทำการสุม่ ตรวจสอบเป็นจดุ ๆ ในแตล่ ะ
ช่วงเวลาท่ีกำหนด ในกรณที ี่ผา้ ถกู สง่ มาจากสว่ นต่างๆ ของโรงแรมจำเป็นตอ้ งมีการตรวจนับเสมอ เพอื่ ใหเ้ ห็นว่าผ้า
นัน้ มไี ม่พอใช้หรอื มีจำนวนมากเกินไป สำหรับการทำความสะอาดของพนักงานทำความสะอาดห้องพกั ตามจำนวน
ห้องพักทไ่ี ด้รบั มอบหมาย

อาจมีการตรวจพบผ้าที่เกินจำนวนได้จากกองผ้าสกปรก ซึ่งอาจเป็นผ้าที่มีรอยชำรุดหรือรอคอยคราบ
สกปรกท่ีพนักงานทำความสะอาดหอ้ งพกั นั้น ใส่ลงในตะกร้าสำหรับผ้าสกปรกมากกว่าที่แยกผ้าเหล่านั้นออกมา
ซ่อมแซมท่หี ้องตัดเยบ็ หรือแจ้งให้หัวหน้าประจำชั้นทราบ เมอ่ื พบผ้าท่ีชำรุดไม่ควรทจี่ ะใชผ้ ้าน้ันในการบริการแขก
เพราะแขกอาจจะทำให้ผ้านั้นชำรุดมากยิ่งขึ้นอีกดังนั้น โรงแรมควรมีการจัดภาชนะไว้สำหรับผ้าประเภทนี้
โดยเฉพาะ และมตี ิดป้ายแสดงทภี่ าชนะ "สำหรบั ผ้าชำรุดหรือผา้ มรี อยเปอื้ น"

แมว้ ่าในโรงแรมท่ีมีขนาดใหญ่ จะเพิม่ จำนวนผา้ ใหมเ่ ขา้ ตลอดในแตล่ ะช่วงเวลาซึง่ การกระทำเชน่ นีจ้ ะเป็น
ผลดีในกรณที โ่ี รงแรมนนั้ มจี ำนวนแขกมาใชบ้ ริการมาก

การตรวจสอบต้นทุนผ้าทีใ่ ช้หมุนเวียนทั้งหมดในห้องผ้าเปน็ ประจำทุกๆ เดือน จะช่วยให้หัวหน้าแผนก
แม่บ้านทราบถงึ สิ่งผิดปกติทีเ่ กดิ ขึ้น ซึ่งสามารถกระทำได้โดยการใชแ้ บบฟอร์มแสดงจำนวนและชนิดของผ้า เพ่อื
แสดงถึงจำนวนผา้ ตา่ งๆ ท่ีมีอยู่และจำนวนท่ถี กู ขโมย

ในโรงแรมบางแห่งเห็นว่าการทำสัญลกั ษณ์ของโรงแรมลงบนผ้าและวันที่ก่อนนำไปใช้เป็นส่ิงจำเป็น ซ่ึง
ส่วนใหญ่แลว้ ผ้ผู ลติ ผ้ามกั จะทำให้โรงแรมฟรี อย่างไรก็ตามหลายคนคิดว่าการกระทำเช่นน้นี ั้นไรป้ ระโยชน์ เพราะ
ผ้านัน้ จะต้องเปล่ยี นโดยไมต่ ้องคำนึงถงึ เหตุผลและอายุของผา้ นอกจากน้ีเราสามารถตรวจสอบจำนวนผา้ ที่สง่ั ซอ้ื ได้
จากวันท่ีสง่ั ซอ้ื ได้ แตถ่ ้าโรงแรมใช้ผา้ ต่างยี่ห้อหรอื ตา่ งชนิดของผ้าจึงจำเปน็ จะต้องทำสัญลักษณ์ อกี เหตผุ ลหน่ึงคือ

86

เป็นที่นา่ สังเกตว่าการทำสัญลักษณ์ของโรงแรมอาจไปกระตนุ้ ให้แขกทีพ่ กั ในโรงแรมอาจจะขมยผา้ ในโรงแรมเพื่อ
เก็บไปเปน็ ที่ระลกึ ได้

สำหรับผ้าที่ใช้ในแผนกอาหารและเครื่องดื่มจะเก็บไว้ในชั้นที่ต่างหากจากชั้นเก็บผ้าที่ใช้ในห้องพัก เพ่ือ
ความสะดวกในการหยบิ และตรวจนับ เน่อื งจากผา้ ในแผนกอาหารและเครือ่ งดื่มนั้นมมี ากมายหลายชนิด และ ใน
กรณีที่โรงแรมน้ันมีการบริการเต็มรูปแบบ คือมีการบริการทั้งหอ้ งอาหารการจัดเล้ียงในหอ้ งจัดเลี้ยง และมีการ
บริการอาหารในห้องพัก (room service) ควรระมัดระวังในเรื่องของผ้าที่อาจใช้ปะปนกันได้ ดังนั้นจึงควรมกี าร
แยกประเภทผ้าที่ใช้ตามสถานที่ และขนาดของโต๊ะหรือของผ้า สำหรับผ้าเช็ดปากควรมีการเรียงเป็นนตามสี
เพ่ือใหง้ ่ายตอ่ การหยิบไปใช้งาน แต่ไม่ควรวางซอ้ นกนั จนมากเกินไป (ประมาณต้ังละ 50 ผืน) นอกจากนี้ควรมีถัง
สำหรับใสผ่ า้ วางไวบ้ รเิ วณทีใ่ ช้งาน เช่น บริเวณห้องครวั หรอื หอ้ งจดั เล้ยี ง แตต่ ้องระมัดระวังในเรื่องการสูญหาย
ของผา้ และการนำเอาผา้ ไปใช้ผดิ ประเภทการใช้งาน เชน่ พนักงานเสิรฟ์ อาจนำเอาผา้ เช็ดปากไปเช็ดตะ๊ แลว้ โยนลง
ในถงั ทงิ้ ผา้
การป้องกันการใช้ผา้ ในทางท่ีไม่สมควร

การใช้ผ้าผิดประเภทหรอื ผดิ วัตถปุ ระสงคเ์ กดิ ข้นึ บอ่ ยมากในโรงแรม และเปน็ ส่ิงทห่ี ลกี เลยี่ งได้ค่อนข้างยาก
ไม่ว่าจะเกดิ จากตวั ของพนักงานทำความสะอาดเองหรือตัวของแขกทเี่ ขา้ พกั เช่นพนักงานทำความสะอาดห้องพัก
นำเอาผ้าเช็ดตัวของแขกไปเช็ดฝุ่น ทำให้ผ้าขนหนูเกิดรอยคราบสกปรกฝังแน่นและเมื่อต้องซักก็จำเป็นต้องใช้
สารเคมีที่รุนแรงและการซักที่นานขึ้น เป็นผลให้เส้นใยผ้าถูกทำลายไปก่อนเวลาอันสมควร ถ้าผ้าขนหนูนั้นไม่
สามารถชักรอยคราบออกก็จำเป็นต้องเปลี่ยนผืนใหม่ ทำให้โรงแรมสิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายมากขึ้น อีกกรณีหนึ่งคือ
แขกทีเ่ ข้าพักนำเอาผ้าเชด็ มือไปเช็ดรองเทา้ หรือนำกลบั บ้านเปน็ ทร่ี ะลึก เป็นต้น

ในบางโรงแรมน้นั มกี ารนำเอาผ้าทไี่ มใ่ ชแ้ ล้วนำมาดัดแปลงทำประโยชนอ์ ืน่ ๆ เชน่ ผ้าขนหนูทำความสะอาด
ขนาดตา่ งๆ ปลอกหมอน หรือนำเศษผ้ามาตอ่ กันเปน็ ผืนผา้ เป็นตน้ อาจจะนำผา้ ทใ่ี ช้ในการทำความสะอาดมายอ้ ม
สีสดถาวร เพ่อื ใหแ้ ตกตา่ งจากผา้ อน่ื ดงั นั้นเมื่อมกี ารตรวจสอบผา้ ทีใ่ ชอ้ ยู่จะทราบทนั ทวี ่ามีการใชผ้ า้ ถกู ตอ้ งหรอื ไม่
ห้องเก็บผา้ ในแต่ละชัน้ ของโรงแรม

การควบคุมจำนวนผ้าควรที่จะครอบคลุมถึงหอ้ งเก็บผ้าในแต่ละชั้นด้วย พาร์ (par) ในแต่ละห้องเก็บผา้
ตามชนั้ ตา่ งๆ ควรมีการกำหนดจำนวนและนำไปใช้ห้องเกบ็ ผา้ แต่ละห้องควรเกบ็ ผ้าใหค้ รบตามจำนวนท่ีต้องเอาไว้
(par) ในทุก ๆ วนั และควรล็อคห้องตลอดเวลาและควรมกี ารตรวจสอบลอ็ คในแตล่ ะชว่ งเวลา เพ่อื ใหแ้ น่ใจว่าล็อค
นนั้ ทำงานได้อยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพ

ห้องเก็บผ้าในแต่ละชั้นควรที่จะสะอาดและมีชั้นวางผ้ามากพอ ปล่องส่งผ้าสำหรับผ้าที่ใช้แล้วหรือผ้า
สกปรกมกี ารตรวจสอบบ่อยๆ ว่าไมม่ ีผ้าติดคา้ งหรอื ไม่มีวัสดุแปลกปลอมหลงเหลอื อยใู นปล่องสง่ ผ้า ควรมีประตูท่ี
สามารถลอ็ คได้และใชก้ ารไดด้ ี พน้ื ทีบ่ ริเวณรองรบั ผ้าทสี่ ่งมาจากปลอ่ งสง่ ผา้ ควรท่จี ะเปน็ กระเบ้อื งยาง (ไมค่ วรท่จี ะ
ใชพ้ นื้ ปูน) ควรมีการทำความสะอาดและฆา่ เช้อื โรคบอ่ ยๆและบรเิ วณนีค้ วรล็อคทกุ ครง้ั เม่ือเลกิ ทำงาน

87

ระบบควบคุมสำหรับห้องเก็บผ้าในแตล่ ะช้ันควรมีความรัดกุมและเข้มงวดเช่นเดียวกบั หอ้ งผ้าสว่ นกลาง
รวมทั้งบคุ คลท่ีมีสทิ ธิในการเข้าออกห้องดว้ ย นอกจากน้คี วรมีพนักงานรักษาความปลอดภัยในการควบคุมดูแลใน
ช่วงเวลากลางคนื

ในโรงแรมบางแห่ง เชน่ โรงแรมแทรเวลิ ลอร์ดมกี ฎว่าพนกั งานทำความสะอาดหอ้ งพักตอ้ งจดบันทึกในใบ
รายงานการทำงานประจำวนั วา่ จำนวนผา้ ท่ใี ช้การแล้วและชนดิ ของผา้ ทีน่ ำออกมาจากหอ้ งพกั แขกมีจำนวนเท่าไร
และในช่วงกอ่ นเวลาเลกิ งานจะตอ้ งนำจำนวนผา้ ทจ่ี ดไวใ้ นแตล่ ะหอ้ งเอามารวมกันท้งั หมดและคนื ใบรายงานยังหอ้ ง
ผา้

การแจกจ่ายอุปกรณ์และเครื่องมือควรจะให้เพียงพอและถูกต้องสำหรับการทำงานนั้นและอุปกรณ์
เคร่ืองมอื จะตอ้ งอยใู่ นสภาพที่ดี

หอ้ งเกบ็ ผา้ สำรองจะตอ้ งอยใู่ นสภาพที่แห้ง และมอี ากาศถา่ ยเทไดส้ ะดวกเพือ่ ปอ้ งกันเช้อื ราและผ้าจะต้อง
เกบ็ ในสภาพท่มี เี ดิมท่ีมีกระดาษ หรือพลาสติกห่อหุม้ ไว้รวมท้ังติดสัญลกั ษณ์เอาไวม้ กี ารลงบันทกึ ประวัตขิ องผ้าใหม่
เขา้ มาในหอ้ งเกบ็ ผา้ สำรองตลอดเวลา
การทำงานของหอ้ งผ้าร่วมกับแผนกซกั รดี

ห้องผ้ามีความเกี่ยวข้องในการทำงานซึ่งกันและกัน ถ้าพิจารณในแผนผังโครงสร้างองคก์ ารของโรงแรม
ส่วนใหญ่มักจะให้แผนกชักรีดอยู่ภายใต้การดูแลของแผนกแม่บ้าน (ในกรณีที่โรงแรมมีแผนกซักรีดของตนเอง)
เน่อื งจากการควบคมุ และสามารถปรบั แผนการทำงานได้งา่ ยตามความตอ้ งการจะใช้ผา้ ของโรงแรม เชน่ ผา้ ที่จะใช้
ในโรงแรมตามแต่ละช่วงเวลานั้นต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นช่วงเทศกาลคริสต์มาสอาจจะมรการจัดเล้ียงมาก แต่ความ
ต้องการห้องพักนอ้ ย และแขกทกุ คนต้องการผ้าท่ีใช้ในงานเลย้ี งสเี ขียวและแดงเท่านั้นทำแมบ่ า้ นต้องชะลอการซัก
ผ้าสำหรับห้องพกั ไว้ก่อน แต่เร่งการซักผ้าสำหรับจดั เลีย้ งก่อน เพื่อให้เพยี งพอกับการใช้งานในงานต่อไป ซึ่งการ
สร้างสายการบงั คบั บัญชาเช่นน้ที ำใหง้ า่ ยต่อการเปลย่ี นแปลงการทำงาน
กรณที ีใ่ ชผ้ รู้ ับจ้างจากภายนอกในการซักรีด

ในกรณีที่โรงแรมเลือกใช้การชักรีดจากผู้รับจ้างจากภายนอก การควบคุมจำนวนผ้าจำเป็นอย่างยิ่งท่ี
จะตอ้ งมีความรดั กุมมากย่ิงขึ้น โดยเฉพาะในเรอื่ งการตรวจนับผา้ ซง่ึ เราสามารถกระทำไดด้ งั นี้ คอื ในทกุ ๆ วันของ
การทำงานควรกำหนดให้พนักงานทำความสะอาดห้องพักนำรถเข็นลงมาที่ห้องผ้า เพื่อเพิ่มจำนวนผ้าในรถเขน็
สำหรับการทำงานในวันตอ่ ไป สว่ นของใช้สำหรบั แขก เชน่ กระดาษชำระ สบู่ กระดาษเชด็ หน้า และหมวกคลุมผม
สามารถใส่เพิ่มในวันทำงานวันตอ่ ไปการใชร้ ะบบการควบคมุ เช่นน้ีจะมีผลดี คือ

1. ผา้ ทกุ ชนดิ ควบคุมจำนวนได้จากห้องผ้า
2. รถเข็นทุกคันมีจำนวนผ้าในปริมาณท่เี ทา่ กนั
3. ไม่มสี ิง่ แปลกปลอมในรถเข็น

88

4. ไมม่ กี ารใชร้ ถเขน็ เพ่ือการส่วนตัว
5. ผ้าบนหอ้ งเก็บผา้ แตล่ ะชั้นจะไมม่ ีการเกบ็ จนกระทัง่ ฝุ่นจบั
6. จำนวนผ้าทีส่ ั่งซ้ือมาใชท้ ัง้ หมดสามารถลดจำนวนลง เพราะพนักงานหอ้ งผ้าทราบจำนวนทแ่ี น่นอนใน

ระบบผา้ ทั้งหมด
แต่อีกด้านหนึ่งของการควบคุมผ้าระบบนี้ คือ จะต้องมีการติดตั้งลิฟท์สำหรับการขนของโดยเฉพาะ
(service Eleva tor) เพ่ือใหพ้ นักงานทำความสะอาดหอ้ งพักนำรถเข็นมายงั หอ้ งผา้ ได้ แตผ่ ลของการกระทำเช่นนี้
ทำให้ลดจำนวนของพนักงานที่มีหน้าที่ในการขนผ้าไปยังห้องเก็บผ้าในแต่ละชั้นได้โดยทั่วไปพนักงานทำความ
สะอาดห้องพักจะนำรถเข็นลงมายังห้องผ้าประมาณ 15 นาทีก่อนเลิกงานทำให้หัวหน้าแผนกแม่บ้านสามารถ
ตรวจสอบว่าพนักงานทกุ คนอยู่ทำงานจนกระทง่ั หมดเวลาทำงาน
เมอ่ื พนกั งานทำความสะอาดหอ้ งพกั เร่ิมเข้าทำงานในทกุ ๆ วัน พนกั งานจะมานำเอารถเข็นที่ได้จัดเตรียม
ของไว้เรียบร้อยแล้วและสามารถทำงานได้ทันที ซึ่งจะเปน็ ผลดอี ีกอยา่ งหน่ึงเนื่องจากพนักงานสามารถทำงานได้
ทันทีโดยไม่เสียเวลาในการตระเตรียมรถเข็นอีก อีกประเด็นหนึ่งต้องนำปฏิบัติคือการใช้วัสดุห่อหุ้มผ้าโดยแยก
ตามแต่ละห้องพกั แขก เพอื่ จะได้เป็นการประหยัดเวลาในการนับผ้าทงั้ หมด
การขอเปลี่ยนผา้
วิธีที่ดีท่ีสุดและถนอมผ้าคือ เอาผ้าสกปรกแลกกบั ผ้าทีส่ ะอาดแต่ในทางปฏิบตั ิวิธีน้ีไม่ค่อยสะดวกในการ
ทำงาน ดงั นั้นจงึ ควรมีการสำรองผ้าแต่ละชนดิ ไวด้ ้วย เพือ่ ใชห้ มนุ เวียนกนั ประมาณ 3 - 4 ชดุ
การคัดเลอื กผ้า
พนักงานห้องผ้าควรคัดผ้าตามประเภทหรือแยกผ้าตามความสกปรกของผ้า เช่นผ้าที่เปื้อนคราบเลือด
ไขมัน และเศษอาหาร เพื่อจะได้ใช้น้ำยากำจัดคราบสกปรกออกจากผ้าเสียก่อน ทั้งนี้เพื่อเป็นการประหยัด
ค่าใช้จา่ ยและเวลาในการทำงานของแผนกซกั รีด รวมทัง้ ไม่ทำใหผ้ ้าชำรุดก่อนเวลาอนั ควร
การชำรุดของผ้า
1. เกดิ จากการใช้ผา้ ผดิ ประเภท
2. ขาดความระมดั ระวงั เก่ียวกบั ผ้าขึ้น ผา้ สกปรก ซง่ึ ทำใหผ้ า้ เกดิ เช้อื ราหรอื รอยเป้ือนฝังแน่น
3. ขาดความระมัดระวงั เวลาดงึ ผ้าออกจากทีน่ อน ทำให้ผ้าฉกี ขาดได้
4. ขาดการป้องกนั เวลาเก็บผา้
5. ขาดการตรวจตราการใช้งานของผา้
6. ใชส้ ารเคมีในการซกั ผา้ มากเกินไป หรอื ใช้ไมถ่ ูกกบั ประเภทของผ้า
7. ขาดการใชผ้ า้ หมุนเวยี นหรือไม่มกี ารพักผ้า
8. ขาดความระมัดระวังในการเคลอื่ นยา้ ย

89

การส่งผ้า
หลงั จากทีแ่ ผนกซักรีดไดซ้ กั ผ้าชนิดตา่ งๆ เรยี บร้อยแลว้ จะนำมาเกบ็ ท่หี ้องผ้าตามจำนวนที่ได้ส่งซักก่อนที่

พนกั งานประจำห้องผ้าก่อนนำจำนวนผา้ สะอาดวางบนช้ันควรตรวจดู เชน่
- รอยชำรุดของผา้
- ความสกปรกตา่ งๆ
- รอยพบั ของผา้ แตล่ ะชนิดวา่ ถูกตอ้ งหรือไม่
- ผา้ ที่ไมใ่ ชข่ องโรงแรม
ถ้าตรวจพบผ้าท่ชี ำรดุ ควรแยกออกเปน็ ผ้าท่ใี ช้ไมไ่ ด้ และนำไปดัดแปลงเป็นผ้าอยา่ งอน่ื ได้ เชน่ ผา้ กันเป้ือน

หรอื ผา้ ทำความสะอาด
การตรวจนับผา้

การตรวจนบั ผ้ามีความสำคัญมากเพราะจะทำให้ทราบวา่ ขณะนี้โรงแรมมผี ้าเพียงพอท่หี มุนเวยี นใชห้ รือไม่
ควรจะมกี ารสั่งซอื้ ผา้ ใหม่ไดห้ รือยงั และตรวจนบั จำนวนของผา้ ทส่ี ูญหาย การตรวจนบั ผา้ ควรทำสม่ำเสมอ อาจทำ
ในช่วงเวลาที่มีแขกเข้าพักน้อยหรือมีการกำหนดช่วงเวลาที่แน่นอน เช่น ทุก 3 เดือนหรือทุกเดือน สำหรับการ
ตรวจนับน้ันควรมีการทำใหเ้ สร็จสิน้ ภายในวันเดียว เพื่อปอ้ งกันการสับสนด้านตัวเลข ผ้าทกุ ชนดิ จะตอ้ งตรวจนบั
รวมท้ังผา้ ทีก่ ำลงั ซกั อยทู่ ่หี ้องชักรดี ด้วย
การเกบ็ ผา้

การเก็บผ้าทีถ่ ูกวิธจี ะทำให้ผ้ามีคุณภาพดี และอายุการใชง้ านนาน เช่น
- ผา้ ท่ีใชน้ านๆ ครั้งควรจะมีผ้าสะอาดคลุมกันเปอ้ื น
- ควรมกี ารนำเอาผ้ามาใชอ้ ย่างเพียงพอ คือมีการสร้าง par level ทีเ่ หมาะสม (อา่ นในบทท่ี 9)
- มีระบบการควบคุมผา้ ทีด่ แี ละมีระบบตรวจนับผา้ ท่แี ม่นยำ
- ผา้ ท่เี ก็บเป็นผา้ สำรองไว้ในหอ้ งผ้า ควรเกบ็ หอ่ ไวด้ ว้ ยกระดาษเดิมหลังจากผา่ นการตรวจสอบแล้ว
- ควรใชผ้ ้าทกุ ช้นิ แบบหมนุ เวียนและควรมกี ารพกั ผา้ หลังจากซกั รดี ก่อนนำไปใช้ใหม่
- เพอ่ื ให้การนบั ผา้ ง่ายขนึ้ ใหว้ างผ้าโดยเอาทางด้านพบั ออก (สันผ้า)

การซ่อมแซมผ้า
โดยทัว่ ไปจะทำการซกั ผา้ ให้สะอาดเสียก่อนการซ่อมแซม แต่อาจจะซ่อมแซมกอ่ นการซักก็ได้แลว้ แต่สถาน

ประกอบการนัน้ ๆ การซอ่ มแซมผ้านัน้ สามารถทำได้ดว้ ยมือหรือเครอื่ งจกั ร ในห้องผา้ อาจแบง่ พ้ืนทส่ี ว่ นหนง่ึ สำหรบั
ไว้ซ่อมแชมผ้าที่ชำรุดซึ่งอาจมีเครือ่ งจักรประเภทจกั รเยบ็ ผ้า เครื่องชุนผ้าที่ใชส้ ำหรับปะรอยขาด หรือแก้ไขรอย
เปื้อนที่ไม่สามารถซักออก และจำเป็นต้องตัดออกและชุนผ้าลงไปทดแทนสำหรับชุดยูนิฟอร์มนั้นอาจต้องใช้
แรงงานคนในการซ่อมแซมด้วยมือ เชน่ สอยชายเสื้อหรอื แก้ขนาดของเอว เป็นต้น

90

การทำเครอื่ งหมายลงบนผ้า
การทำเคร่ืองหมายลงบนผ้าด้วยวัตถุประสงค์ต่างๆ กัน ดังนี้

1. ปอ้ งกนั การสูญหาย
2. ป้องกันการสับเปลีย่ นกบั ผ้าที่มาจากสถานท่อี น่ื หรอื โรงแรมอื่น
3. เพือ่ ทดสอบคณุ ภาพระยะเวลาการใช้งาน

- วธิ ีการทำเครอื่ งหมายลงบนผ้า
1. ใช้เครื่องทำเครื่องหมายแบบแถบความร้อน ด้วยหลายขนาดของแท่นพิมพ์สำหรับปั๊มเทป
เคร่อื งหมายลงไปบนผ้า
2. ใชจ้ ักรปกั ด้าย
3. ใชม้ อื ในการปัก
4. ทอลงบนผ้า
5. ใช้หมึกเขียน
6. ใชเ้ คร่อื งพมิ พห์ มึกลงบนผา้

บทสรุป
ในโรงแรมบางแหง่ อาจมีข้อจำกัดเร่ืองของการออกแบบใหห้ ้องผ้าอยูใ่ กล้กบั บรเิ วณทำงานในส่วนอ่ืน แต่

ในทางจติ วิทยาแลว้ ถา้ เปน็ ไปไดค้ วรมีการออกแบบพน้ื ที่ของแผนกแม่บา้ นในส่วนตา่ งๆใหอ้ ยใู่ นบรเิ วณใกล้เคียงกัน
เช่น หอ้ งซกั รดี หอ้ งเก็บวัสดุอุปกรณ์ ห้องชุดยนู ฟิ อร์ม สำนักงานแผนกแม่บ้าน เนอ่ื งจากลกั ษณะการทำงานจะมี
การเชื่อมโยงกันและจะทำให้พนักงานในแผนกมีส่วนร่วมในการทำงานร่วมกัน รวมทั้งเกิดความสามัคคีในการ
ทำงานและความเปน็ เจา้ ของร่วมมากขึน้ เพราะวธิ กี ารทำงานในแผนกแม่บา้ นนนั้ พนกั งานสว่ นใหญ่น้ันจะแยกย้าย
ไปทำหน้าทีข่ องตนเอง เช่น พนักงานทำความสะอาดห้องพักเม่ือไดร้ บั กุญแจและตารางการทำงานจะไปทำงาน
ตามห้องพกั แขกที่ไดร้ บั มอบหมาย จึงไม่ค่อยได้มปี ฏิสัมพันธ์กบั พนกั งานคนอน่ื ๆ มากนัก

91

บทท่ี 9

การทำความสะอาดอปุ กรณ์
และการเตรยี มความพร้อมสำหรบั การทำงานคร้ังตอ่ ไป

โรงแรมทุกโรงแรมจะมอบหมายให้พนักงานทำความสะอาดห้องพักทำความสะอาดห้องพักตามขีด
ความสามารถของพนกั งานโดยกำหนดเป็นโควตา (Quota) ของจำนวนห้องพักที่จะให้พนักงานทำความสะอาด
ภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ เชน่ ใหพ้ นักงานทำความสะอาดห้องพักทำความสะอาดหอ้ งพักจำนวน 15 ห้อง ต่อ
1 กะทำงาน เปน็ ต้น อย่างไรก็ตามจำนวนห้องพักทก่ี ำหนดให้ทำความสะอาดดังกลา่ วอาจจะแตกต่างกันไปสำหรับ
โรงแรมแตล่ ะประเภทและอาจจะขึ้นอยู่กบั ขนาดของโรงแรมขนาดหอ้ ง หรือที่ต้งั ของโรงแรม เปน็ ต้น โรงแรมบาง
แห่ง อาจจะตั้งงานตัดเสื้อผ้า (Tailor) และซ่อมเส้ือผา้ ให้แก่พนกั งานและแขก และบางแหง่ ก็จะมีงานผิดชอบใน
เรือ่ งของหายได้คนื (Lost and Found) ใหอ้ ยใู่ นความรบั ผดิ ชอบของแผนกแมบ่ า้ น ดว้ ยซึ่งถอื ว่าเปน็ งานของฝ่าย
บริการห้องพักด้วยเช่นกัน ในบทนี้จะกล่าวถึงการทำงานของฝ่ายบริการห้องพักในส่วนของการทำความสะอาด
อุปกรณ์ก่อนการจดั เก็บและการเตรยี มความพรอ้ มสำหรบั การทำงานครัง้ ตอ่ ไปของฝา่ ยบริการห้องพัก

การเตรยี มความพร้อมสำหรบั การทำงานครงั้ ต่อไป
ในการเตรียมความพร้อมสำหรับการทำงานครั้งต่อไปนั้นนับว่ามีความสำคัญย่างยิ่งการทำงานของฝ่าย

บริการห้องพกั ในส่วนของงานทำความสะอาดห้องพักนั้น ประมาณ 90% ของการทำความสะอาดคอื การทำพ้ืน
ดังนั้นจึงไม่เป็นการแปลกที่เครื่องทุน่ แรงท้ังหลายเราใช้กับการทำความสะอาดพื้นเป็นสว่ นใหญ่ พนักงานบริการ
ห้องพักต้องหมัน่ ตรวจตราเครื่องดูดฝนุ่ เครือ่ งขดั เงาและเครอ่ื งลา้ งพน้ื เครอื่ งซักพรม ใหด้ ูสะอาดหมดจดอยู่เสมอ
และอย่ใู นสภาพที่พรอ้ มจะใช้งานตลอดเวลา โดยหลกั การในการทำความสะอาดอปุ กรณม์ ี ดงั น้ี

การรกั ษาเครอ่ื งมอื เครอื่ งใชใ้ นการทำความสะอาด
1. ไม้ถูพื้น ฟองน้ำ แผ่นขัดไม้กวาดต่างๆ แปรงต่างๆ รักษาใหส้ ะอาดคงทุนจะได้ใช้ได้นานวนั ขึน้ โดย

การลา้ งนำ้ ยาผงขดั ใหส้ ะอาด บีบลา้ งนำ้ ผง่ึ ใหแ้ หง้ สนทิ กอ่ นเกบ็ ทุกครัง้
2. ถุงมอื ยาง กลับข้างในออกล้างทำความสะอาด เกบ็ โดยวิธโี รยแปง้ เพือ่ ไม่ใหต้ ิดเม่ือจะใชค้ รงั้ ตอ่ ไป
3. ผ้าทำความสะอาด ซักใหส้ ะอาด ตากให้แหง้ สนทิ กอ่ นเก็บทุกครงั้
4. เครอื่ งมือและเครื่องทนุ่ แรง เช็ดทำความสะอาดมอเตอร์ สายไฟจดั เข้าท่ตี ามคำแนะนำของเครื่องมือ

แต่ละชนิด หมั่นเทขยะจากถุงเก็บขยะ เพราะถ้าเครื่องเต็มจะทำงานได้ไม่มีประสิทธิภาพถา้ อดุ ตันหรือยกพร่อง
เครอื่ งจะทำงานไม่ได้ เคร่อื งใชต้ ่างๆ ไม่ควรใช้งานนานเกินไปจะทำให้ชำรุดได้งา่ ยควรกำหนดช่ัวโมงใช้งานแต่ละ
เครื่องในแตล่ ะวันไวด้ ว้ ย เพอ่ื ใหม้ ีเวลาการใช้งานได้นานวนั

92

หลกั ในการทำความสะอาดและเกบ็ รกั ษาอุปกรณ์

สาเหตุทีต่ อ้ งทำความสะอาดอุปกรณ์ เพราะสกปรกและต้องการรักษาอุปกรณใ์ หม้ ีความคงทนใช้ได้นานๆ

ของใช้ต่างๆ เมื่อมีคนใช้มาก จะสกปรกและเก่าเร็ว เราจึงจำเป็นต้องเก็บรักษาทำความสะอาดเพื่อประหยัด

ค่าใช้จา่ ยและคา่ ซ่อมแชมภายหลงั โดยมีหลกั ในการทำความสะอาดอุปกรณ์ ดังน้ี

1. ตอ้ งรลู้ กั ษณะของงานทที่ ำ เชน่ วนั น้ีตอ้ งทำความสะอาดอะไรบา้ ง ทำเมอื่ ไรตอบคำถามไว้ทกุ ข้อ

2. ตดั สินใจว่าจะทำงานดว้ ยอะไร จะไดเ้ ตรยี มเคร่อื งมือเคร่อื งใช้ใหถ้ กู ต้อง

3. กำหนดเวลาทำงาน ต้องทราบเวลาทลี่ งมือทำความสะอาดและจะตอ้ งทำความสะอาดวันละก่คี รั้ง เชน่

พ้นื จะตอ้ งถู 2 เวลา เชา้ เย็น นอกจากนี้ควรจะแบง่ งานในการทำความสะอาดอุปกรณป์ ระจำอาทติ ย์ เชน่

วนั จันทร์ = ลา้ งโลหะทง้ั หมดดว้ ยน้ำยาทำความสะอาดและผา้ นุม่ ๆ

วันองั คาร = ลา้ งกำแพงทเี่ ปอ้ื นใหส้ ะอาดเพ่ือลบรอยขีดข่วน

วนั พุธ = ลา้ งเก้าอีแ้ ละชุดรบั แขกทเี่ ปน็ หนังทงั้ หมด ด้วยฟองนำ้ และนำ้ ยาขัดหนงั ใชผ้ า้

นมุ่ ๆ เชด็ เบาะหนงั อีกครงั้ เพ่ือรกั ษาหนังให้เงางามและคงทน

วนั พฤหัสบดี = ทำความสะอาดหอ้ งน้ำให้ท่ัวทกุ แหง่ เช็ดและขดั สุขภัณฑต์ ลอดจนเครื่องใช้ตา่ ง

วันศุกร์ = ล้างพนื้ และพนกั หอ้ งนำ้ ท้ังหมด

นอกจากนี้อุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ในการทำความสะอาดมีหลายชนิด ซึ่งเราควรพิจารณาเลือกให้

เหมาะสมและใชง้ าน ให้ถกู ตอ้ งตามชนิดของเคร่ืองมอื ดังน้ี

1. เครือ่ งดูดฝนุ่ เป็นเครือ่ งใช้ไฟฟ้าซ่งึ นยิ มใช้กนั ทวั่ ไป มหี ลายรูปแบบใหพ้ จิ ารณาเลอื กใช้ตาม

ความเหมาะสม ดังนัน้

1. ประสทิ ธภิ าพใช้งานสามารถใชท้ ำความสะอาดได้หลายลักษณะ เช่น ดูดฝ่นุ ดูดน้ำ ขดั ม้งุ ลวด ขดั พื้น

เปน็ ตน้

2. สะดวกและปลอดภัยตอ่ การใช้งาน

3. มีการรบั รองคณุ ภาพของเคร่ือง

4. มคี วามแขง็ แรงทนทาน

5. มีขายทัว่ ไป สามารถซอ่ มแซมไดเ้ มือ่ เกิดการชำรุดและหาซ้อื อะไหลไ่ ดง้ า่ ย ราคา ไมแ่ พง

การใช้ ใชต้ ามประสิทธภิ าพทร่ี ะบุไว้ เช่น ดูดฝนุ่ ดดู เศษผงทพ่ี น้ื ดูดหยากไผ่ ดดู ฝุ่นพรม ปูพน้ื เปน็ ต้น

การเกบ็ รักษา ควรทำความสะอาดกอ่ นการจัดเกบ็ เช็ดฝ่นุ และมว้ นสายไฟ

2. ไม้กวาด เป็นเครอ่ื งมอื สำหรับทำความสะอาดพ้นื ตา่ งๆไม้กวาดมหี ลายชนดิ ควรเลือกใช้ใหเ้ หมาะสมกับ ลักษณะ

ของงานดงั น้ี

2.1 ไมก้ วาดดอกหญา้ ดา้ มจับทำดว้ ยไมก้ ลม เช่น ไม้ไผ่ ปลายทำด้วยดอกหญ้ามดั ติดกับด้าม

93

การเลือก ควรเลือกด้ามจัดที่มีมีมอดกัดกินด้ามไม่เล็กหรือไมใ่ หญ่เกินไป จับถนัดมือปลายอก
หญ้าหน้า หนา พอสมควร
การใช้ ใชก้ วาดพนื้ แหง้ และเรยี บ เช่น พื้นไม้ พน้ื ซีเมนต์ขดั มนั พนื้ หนิ อ่อน เป็นตน้
การเก็บรักษา เอาเชือกร้อยที่ปลายไมก่ วาดใหป้ ลายดอกหญา้ สงู กว่าพืน้ เล็กน้อย การจัดเก็บโดย
วธิ ีน้ีน้ีจะทำใหป้ ลายไมก้ วาดไมห่ ักงอ ไมเ่ สยี รปู ทรง กวาดได้สะดวก
2.2 ไม้กวาดทางมะพร้าว ทำด้วยทางมะพร้าว มี 2 ชนิด คือ ชนิดมีปลอกสวมและชนิดมีด้ามจับ ซึ่งทำ
ด้วยไมไ้ ผก่ ลม
การเลอื ก ชนดิ มีด้ามควรเลือกด้ามตรง จบั เหมาะมอื ดา้ มไมม่ ีมอดกัด ทางมะพร้าวไมบ่ างเกนิ ไป
สว่ นชนดิ ที่มีปลอกสวมควรเลอื กมปี ลอกสวมแน่นหนา
การใช้ ใช้กวาดพน้ื แห้งผวิ หยาบ หรอื กวาดพ้ืนทมี่ ีนำ้ ขัง ใชก้ วาดนำ้ เมอ่ื ขัง ใชก้ วาดนำ้ เมอื่ ลา้ งพื้น
ประเภทตา่ งๆ เชน่ พ้ืนซเี มนต์ พนื้ ดนิ เปน็ ตน้
การเกบ็ รักษา เก็บในท่ีร่มและที่แห้ง ไม่ควรตากแดด หรอื ตากฝน โดยการแขวนหรือวางราบกับ
พื้นหรอื วางต้ังกับพื้น หรอื วางพิงเอาดา้ มลงกไ็ ด้
2.3 ไมก้ วาดเส้ียนตาล ปลายสำหรบั กวาดทำดว้ ยเส้ยี นตาล ดา้ มทำดว้ ยไม้ไผ่กลมเลก็ ดา้ มยาวประมาณ 3
เมตร
การเลอื ก ควรเลือกท่ีมดี า้ มตรง เสยี้ นตาลมัดตดิ กบั ด้ามแน่นหนา
การใช้ ใช้ทำความสะอาดทีส่ ูง เชน่ กวาดเพดาน ปดั หยากไย่ เป็นต้น
การเกบ็ รักษา เก็บในทรี่ ่มและทแ่ี หง่ ไมต่ ากแดด ตากฝน วางตง้ั กบั พ้ืนหรือพิงไว้เอาด้ามลง
2.4 ไม้กวาดไมไ้ ผ่ ทำจากไม้ไผท่ ้ังดา้ มจับและปลายไม้กวาด ปลายไม้กวาดมีลกั ษณะเป็นซี่หลายมัดด้วย
เชอื กหรือหวายแผ่เปน็ แผง
การเลอื ก ควรเลอื กที่มีด้ามตรง ไม่เลก็ หรอื ใหญเ่ กินไป ไม่มีมอดกัด รอยมัดแนน่ หนา
การใช้ ใชก้ วาดใบไมใ้ นสนามหญ้า กวาดเศษกระดาษบนพื้น
การเก็บรักษา เก็บในท่ีรม่ และท่ีแห้ง ไมค่ วรตากแดด หรือตากฝน จัดเก็บโดยการเขวนหรือวาง
ราบกบั พืน้ หรอื วางพงิ เอาดา้ มลงก็ได้
2.5 ไม้กวาดขนไก่ เป็นพู่ทำด้วยขนไก่ ยาวประมาณ 25 - 50 เชนติเมตร ด้ามจับมีทั้งที่เป็นหวายและ
พลาสติก ถา้ ด้ามจบั ทำดว้ ยหวาย ปลายด้ามจะโคง้ งอ ด้ามเปน็ ด้ามจับพลายติดจะมรี อ้ ยดว้ ยเชือก
การเลอื ก ควรเลือกที่ขนติดแนน่ กับด้ามและหนาพอสมควร
การใช้ ใช้ปดั ฝ่นุ ในที่ตา่ งๆเช่น บนโตะ๊ เก้าอ้ี ขอบหนา้ ต่าง เปน็ ตน้
การเกบ็ รกั ษา เก็บในท่แี ห้ง โดยวธิ ีแขวนและเคาะฝ่นุ กอ่ นจัดเก็บ

94

2.6 ไม้กวาดไนลอน เปน็ ไม้กวาดสมยั ใหม่ ดา้ มทำด้วยพลาสตกิ ส่วนปลายทีใ่ ชก้ วาด ทำด้วยเส้นใยไนลอน
มีหลายชนิด มีท้ังทใ่ี ชก้ วาดพื้นเรียบเชน่ เกี่ยวกนั กับไม้กวาดดอกหญา้ ชนดิ กวาดพน้ื หยาบ เชน่ เกี่ยวกันกับไม้กวาด
กา้ นมะพรา้ วและบางชนดิ จะมีพู่ใช้ปดั ฝ่นุ เชน่ เดียวกนั กับไม้ปดั ขนไก่

การเลือก ควรเลือกทด่ี ้ามจบั เหมาะมอื
การใช้ ใชส้ ่วนปลายสำหรับกวาดยึดติดกบั ด้ามแน่นหนา
การเกบ็ รักษา จัดเกบ็ โดยวธิ แี ขวน เพราะจะทำใหป้ ลายไม้กวาดไม่เสียรูปทรง
3. แปรงขัด เป็นเครื่องมือทำความสะอาดใช้สำหรับขัดสิ่งสกปรก เพื่อทำความสะอาดบ้านและสิ่งของเครื่องใช้
ตา่ งๆควรพจิ ารณาเลือกใชใ้ ห้เหมาะสม ดงั นี้
3.1 แปรงลวด ลักษณะขนแปรงส้นั ประมาณ 2 เซนตเิ มตร ทำด้วยเสน้ ลวด ผนึกติดแนน่ บนแผงไม้
การเลือก ควรเลอื กทม่ี ลี กั ษณะรี ดา้ นบนมสี ายพาดขวาง เพ่อื สอดมอื ไดก้ ระชับเม่อื ต้องการขดั
การใช้ ขัดพ้นื ไม้ พนื้ ซเี มนต์ พ้ืนหนิ ขัดทีส่ กปรกมาก โดยใชน้ ้ำราดพ้ืนใหเ้ ปียกชื้นก่อนทำการขดั
การเก็บรักษา กอ่ นการจดั เก็บเพอื่ ปอ้ งกันสนิม จะต้องตากใหข้ นแปรงแห้งและเกบ็ เขา้ ท่ี
3.2 แปรงพลาสติก ทำด้วยพลาสตกิ มีท้งั ชนดิ ที่มีดา้ มจบั และไม่มีดา้ มจบั ทั้ง 2 ชนิดใช้ประโยชนต์ า่ งกนั
การเลอื ก ควรเลอื กที่มขี นแปรงเรยี บและแน่นหนา จับกระชับมอื
การใช้ ชนิดท่มี ดี า้ มใช้ขัดโถส้วมหรือขัดอ่นื ๆ ทีม่ ีต้องมากให้รอยเปอ้ื นสัมผัสมอื สว่ นชนิดไมม่ ดี ้าม
ใชท้ ำความสะอาดเสือ้ ผา้ หรอื อน่ื ๆ ท่ี บรเิ วณไมก่ วา้ งมาก
การเกบ็ รักษา ก่อนการจัดเกบ็ ควรผ่งึ ให้แหง้ และเก็บเขา้ ท่ี
3.3 แปรงขนสตั วห์ รอื แปรงไนลอน ลักษณะขนแปรงสั้นประมาณ 1.5 เชนติเมตร ทำด้วยขนสตั ว์ หรอื เสน้
ใยไนลอน ขนาดและลักษณะใกล้เคียงกับขนสัตว์ ผนกึ ตดิ แนน่ บนแผงไม้
การเลือก ควรเลือกที่ขนแปรงแนน่ หนา จบั กระชบั มือ
การใช้ ใชป้ ัดฝนุ่ ละอองบนกระเป๋า รองเท้า เสื้อผา้ หรือใช้ขดั กระเปา๋ รองเทา้ และ อืน่ ๆ
การเกบ็ รักษา จดั เก็บในท่ีแห้ง
4. ไม้ถพู นื้ ลักษณะมดี ้ามยาว สว่ นปลายเป็นส้นด้าย แผ่นฟองน้ำ หรือเป็นถึงผา้ มีหลายรปู แบบให้
เลอื กใช้ ควรเลือกท่ีมคี วามทนทานเลือกใชต้ ามความเหมาะสม
การเลอื ก ใชถ้ ูพน้ื ตา่ งๆ
การเกบ็ รักษา ผ่งึ ให้แหง้ เกบ็ โดยวิธีแขวน
5. ถงั และกะละมงั มหี ลายขนาดให้เลือกใช้ มที ั้งเป็นโลหะ และพลาสติก
การเลอื ก ควรเลอื กทีม่ คี วามหนา ถา้ เป็นประเภทมีหู เลือกทม่ี ีหแู นน่ หนา ไม่แตกหกั ง่าย
การใช้ ใชใ้ ส่นำ้ เพอ่ื ซักล้างและทำความสะอาดสง่ิ ของต่างๆ
การเกบ็ รักษา ลา้ งใหส้ ะอาด ผงึ่ ให้แห้ง และจัดเกบ็ โดยวิธคี ว่ำหรือแขวน

95

6. สารทำความสะอาด ท่ีมขี ายอยู่ทว่ั ไปมีหลายชนิด หลายย่หี อ้ แต่ละชนดิ มลี กั ษณะและคุณสมบัติในการใช้งาน
ตา่ งกัน ดังนัน้ กอ่ นการเลือกใช้ควรศกึ ษารายละเอยี ดของฉลากใหเ้ ขา้ ใจและเลือกใชใ้ ห้เหมาะสม ดังน้ี

6.1 ผงซกั ฟอก มีท้ังชนดิ เปน็ ผงและชนดิ ของเหลว
การเลอื ก ศึกษาฉลากกอ่ นการเลือกซอ้ื เลอื กตามความเหมาะสม
การใช้ ใชง้ านตามทร่ี ะบใุ นฉลาก เชน่ ใชท้ ำความสะอาดเสอ้ื ผา้ ซักล้างทั่วไป เป็นต้น
การเก็บรกั ษา จัดเก็บในทแ่ี หง้ ปดิ ฝาใหม้ ิดชดิ

6.2 น้ำยาขัดและผงขดั ท้งั ชนดิ ท่ีเป็นของเหลวและเป็นผง
การเลือก ศึกษาฉลากกอ่ นการเลอื กซ้ือ ประสทิ ธิภาพเหมาะสมกับราคา
การใช้ ใชท้ ำความสะอาดพื้น ขดั ภาชนะตามทร่ี ะบไุ วใ้ นฉลาก
การเก็บรกั ษา ปิดฝาให้สนทิ หยิบใช้สะดวก

นอกจากงานการทำความสะอาดและเก็บรักษาอุปกรณ์ แล้ว ธุรกิจโรงแรมยังมีอีกสิ่งหนึ่งที่ไม่อาจจะ
มองข้ามได้ น่ันกค็ อื การกำจัดขยะต่างๆ ภายหลังจากพนักงานบริการห้องพกั ทำความสะอาดแลว้ ซ่ึงการทงิ้ ขยะมี
วิธปี ฏบิ ตั ิงา่ ยๆ โดย การเก็บรวบรวมขยะ เป็นการเก็บขยะไปเทใสร่ วบรวมในรถบรรทุกขยะ และการท่ีพนักงาน
เก็บรวบรวมขยะไวใ้ ห้รถขยะ ขยะที่รวบรวมจากแหล่งต่าง ๆ จะถูกนำไปถ่ายใสใ่ นรถบรรทุกขยะ เพื่อท่จี ะขนส่ง
ตอ่ ไปยังสถานกำจัดขยะ การเกบ็ รวบรวมขยะท่ีถูกต้องภายในโรงแรมควรใช้ภาชนะท่ีมฝี าปดิ มดิ ชดิ นำ้ ไม่สามารถ
จะรั่วซมึ ได้ เชน่ ถงั เหล็กหรอื ถังพลาสติก การใช้ถังเหลก็ อาจจะผุกรอ่ นไดง้ า่ ยกว่าถังพลาสตกิ ไม่ควรใช้เข่งในการ
เกบ็ รวบรวมขยะไม่ควรนำไปกองทิ้งบนพ้ืนดิน นำไปท้ิงลงทะเล หมักทำปยุ๋ เผากลางแจ้ง เผาในเตาเผาขยะ และ
ฝังกลบอย่างถูกหลักวิชาการ เนื่องจากการกำจัดขยะดังที่กล่าวนั้น บางวิธีก็เป็นการกำจัดที่ไม่ถูกต้องทำให้เกิด
ภาวะเปน็ พิษตอ่ สภาพแวดล้อมและมีผลกระทบต่อสขุ ภาพของคนดว้ ย

วธิ กี ารกำจัดขยะท่ีถกู หลกั วิชาการ ควรมลี ักษณะดังตอ่ ไปนี้
1. ไม่ทำให้บรเิ วณทีก่ ำจดั ขยะเป็นแหลง่ อาหาร แหลง่ เพาะพันธส์ุ ัตว์และแมลงนำโรค เช่นแมลงวัน
ยงุ และ แมลงสาบ เป็นต้น
2. ไมท่ ำใหเ้ กิดการปนเป้ือนแก่แหล่งน้ำและพน้ื ดนิ
3. ไม่ทำใหเ้ กดิ มลพิษต่อสิ่งแวดลอ้ ม
4. ไม่เปน็ สาเหตุแห่งความรำคาญ อันเนื่องมาจาก เสียง กล่ิน ควนั ผงและฝุ่นละออง

ปัญหาการจดั การพัสดงุ านแม่บ้าน/สำนกั งานแมบ่ ้าน
สำหรับปญั หาการจดั หอ้ งพสั ดุงานแมบ่ า้ น/สำนกั งานแมบ่ า้ น สามารถจัดเป็นสดั สว่ นเฉพาะงาน เช่น

1. ส่วนของเครอ่ื งใช้ประเภทผา้ (เครื่องนอน/อาหารและเครื่องดื่ม)
2. สว่ นของวัสดุงานบ้าน/ครภุ ัณฑ์ โดยแยกเป็นวัสดถุ าวร/ครุภัณฑ์และวสั ดสุ ้ินเปลืองทุกๆประเภท

ของงาน เช่น

96

- งานหอ้ งนอน
- งานหอ้ งนำ้
- งานทำความสะอาดทวั่ ไป
- เคมภี ัณฑ์ต่าง ๆ
3. ตดิ ปา้ ยแตล่ ะสว่ นที่แบ่งไวใ้ หเ้ รยี บร้อย เพ่ือจะไดห้ ยิบง่ายและสะดวกในการตรวจนบั
4. ระบบการจัดวาง ต้องหมนุ เวียนนำของเกา่ ใช้กอ่ นเสมอ
การขยับขยายเนื้อทเ่ี ป็นคลังพัสดุ
เมื่อมีของใช้มาเพิ่มมากขึ้นจำเป็นที่จะต้องปรึกษาหารือกับฝ่ายบริหารถึงเรื่องมีท่ีเก็บของไม่พอซึ่งอาจ
สร้างท่ีเกบ็ ของเพม่ิ เติมโดยเมอื่ พิจารณาตามความเป็นจรงิ แลว้ อาจจะทำไดห้ รือไมไ่ ด้แผนกแมบ่ ้านจำเปน็ ที่จะต้อง
รจู้ ักใชป้ ระโยชนจ์ ากทวี่ า่ งตามชัน้ ตา่ งๆ เชน่ ทำทเี่ ก็บของบนเพดานเมอื่ ของบางอยา่ งควรเก็บไมใ่ หค้ นอน่ื เห็น หรือ
อาจทำห้องใตด้ ินเปน็ ห้องเกบ็ ของได้ ฉะน้ันระบบการออกแบบหอ้ งเก็บของให้ใชป้ ระโยชน์ไดท้ กุ ซอกทุกมุมนับว่า
เป็นสิ่งสำคัญที่สุดรถเข็นท่ีใช้บรรทุกของที่จอดไว้เฉยๆ ในห้องเก็บของก็ทำให้เสียพืน้ ที่ไปโดยเปลา่ ประโยชน์เชน่
เดียวกับเฟอร์นิเจอรจ์ ำนวนมากที่ชำรุดหรือซ่อมไมไ่ ด้อกี แล้ว โดยปกติไม่มีวิธีใดที่จะดีไปกว่าการกำจดั ของที่ใช้
ประโยชนไ์ ม่ไดอ้ อกไปเสยี จากห้อง
ของทม่ี ีนำ้ หนกั มากๆ ควรวางไว้ตดิ พื้นของทีเ่ บาๆ จงึ จะวางบนช้นั สงู ๆ ขึน้ ไป เชน่ ไมแ้ ขวนเสอื้ ผ้า บนั ไดที่
ยกได้ และของท่มี ีลักษณะตั้งตรงควรเก็บไวต้ ามแนวตั้ง

บทสรปุ
พนักงานแม่บ้านหลายคน คิดว่าการเกบ็ ผา้ ไว้บนช้ันก่อนนำไปใชช้ ว่ั ระยะเวลาหน่ึงอาจทำใหใ้ ช้งานได้มาก

ขนึ้ และคงทนกวา่ หลงั จากชีกรดี แลว้ นำไปใช้เลยทนั ที โรงแรมบางแหง่ มีสถานที่ไมใ่ หญพ่ อทจ่ี ะบรรจุทกุ อย่างไว้ใน
ห้องเดียวกัน แต่ถ้าเป็นไปได้ไม่ควรแยกจากกัน เนื่องจากในทางจิตวิทยาจะเป็นการดีกว่าถ้าพนักงานในแผนก
ทำงานอยู่ใกล้ๆ กันเพื่อก่อให้เกิดความรู้สึกว่าเป็นสมาชิกของกลุ่มเดียวกันตามธรรมดาแล้วพนักงานทำความ
สะอาดประจำห้องพักและพนักงานทำความสะอาดทั่วไปมักจะแยกย้ายกันไปทำหน้าที่ของตนตามที่ต่างๆ ถ้า
เป็นไปได้ควรมีห้องพักของแผนกเพื่อพนักงานจะได้รู้สึกว่าตนก็มีกลุ่มเฉพาะของตน ถ้าแต่ละส่วนต่างแยกกัน
ออกไปตามที่ตา่ งๆจะไม่เกิดความรู้สึกว่าเป็นแผนกขึ้นมา ดังนั้นโรงแรมต่างๆ ควรมีสำนักงานของหัวหน้าแผนก
แม่บ้านและหน่วยงานตา่ งๆ ของแผนกเพ่ืองา่ ยต่อการบรหิ ารจดั การและเพอ่ื ใหพ้ นกั งานมคี วามรสู้ กึ ถงึ การเปน็ งาน
และเป็นทมี อกี ดว้ ย

97

บทท่ี 10

เอกสารและรายงานของแผนกแม่บา้ น

การทำงานภายในแผนกแม่บ้านจะมีประสิทธิภาพได้ก็ต่อเมื่อมีการเสนอรายงานการให้ข่าวสาร
รายละเอยี ดได้อยา่ งถูกต้องและถกู ขนั้ ตอน ดังน้ันพนกั งานแผนกแมบ่ า้ นจึงจำเป็นต้องเรียนรู้การใช้แบบฟอร์มต่าง
ใหเ้ หมาะสมกบั สภาพการทำงานของแตล่ ะโรงแรม เพื่อให้การทำงานมปี ระสิทธภิ าพมากข้ึน ดังตัวอย่างตอ่ ไปนี้
ตัวอย่างรายงานการตรวจหอ้ งพักพรอ้ มเอกสารและของใช้ต่างๆ ทีค่ วรมีในหอ้ งพัก

ควรมีแบบฟอร์ม rooms inspection report ที่ทางแผนกแม่บ้านแต่ละโรงแรมจัดทำขึ้นเพื่อใช้
ประกอบการตรวจหอ้ งพักจะแบง่ ตามหน่วยงานทเ่ี ป็นจรงิ ในห้องพกั

98

99

100