ການຈັດແບ່ງສິ່ງທີ່ມີຊີວິດ

146 ສັດພວກນີມີ ້ ຜິວລ າໂຕສູງໂນນຫ ມີໜາມເອີ ້ນວ່ າ: ພວກເອໄຄໂນເດິມ (echinoderm) ມີລັກສະນະສ າຄັນ ດັ ່ງນີ ້ : 1. ມີຮ່ າງກາຍເຄິ ່ ງຄ ເປັນ 2 ແບບ ເມ ່ ອເປັນໂຕອ່ ອນມີຮ່ າງກາຍເຄິ ່ ງຄ ແບບຜ່ າເຄິ ່ ງຊີກ (bilateral symmetry) ເມ ່ອຈະເລີນເປັນໂຕເຕັມໄວມຮີ່າງກາຍເຄິ ່ ງຄແ ບບລດັສະໝີ(radial symmetry); 2. ມີແພຈຸລັງ 3 ຊັນ້ ຊັນ້ ນອກປະກອບດ້ວຍຜິວທີ ່ ສູງໂນນ ພາຍໃນມີໂຄງຮ່ າງ (endoskeleton) ເປັນຫີນ ປູນຂະໜາດນ້ອຍຕ ່ກັນ ເຮັດໃຫ້ເຄ ່ອນໄຫວໄດ້ ບາງຊະນິດເປັນແຜ່ ນແຂງເຮັດໃຫ້ເຄ ່ອນໄຫວບ ່ ໄດ້ ໂຄງຮ່ າງກາຍໃນ ນີ ້ປ່ ຽນແປງມາຈາກແພຈຸລັງຊັນ້ກາງ (mesoderm); 3. ທາງເດີນອາຫານສົມບູນປະກອບດ້ວຍປາກ ແລະ ທະວານໜັກ ຍົກເວັນ້ ບາງຊະນດິ ເຊັ ່ ນ: ດາວເປາະ (brittle star) ມີປາກແຕ່ບ ່ມີທະວານໜັກ; 4. ມີລະບົບທາງເດີນນ ້າ (water vascular system) ຢູ່ ພາຍໃນໂຕ ແລະ ມີຕີນທ ່ (tube feet) ຊ່ ວຍໃນ ການເຄ ່ອນທີ ່ , ການເຮັດວຽກງານຂອງຕີນທ ່ ແລະ ລະບົບທາງນ ້າເຂົ ້ານ າກັນ; 5. ລະບົບໝຸນວຽນບ ່ ຄ່ ອຍຈະເລີນເທົ ່າໃດ ມຟັນຟ ມບ ລິເວນ ີ ຜິວລ າໂຕ (dermal branchia) ຊ່ ວຍໃນການ ຫາຍໃຈ; 6. ລະບົບປະສາດປະກອບດ້ວຍປຸ່ ມປະສາດຮູບວົງແຫວນອ້ອມປາກ ແລະ ມີຕາໜ່ າງປະສາດ (nerve net) ແຈກຢາຍທົ ່ວໂຕລວມທັງແຊກເຂົ ້າໄປໃນອີກດ້ວຍ; 7. ເປັນສັດແຍກເພດ ແລະ ມີອະໄວຍະວະສ ບພັນຈະເລີນດີຫ າຍ ມີການປະຕິສົນທິນອກໂຕ ແລະ ມີການ ຈະເລີນເປັນໂຕອ່ ອນ ຊ ່ ງມີລັກສະນະແຕກຕ່ າງໄປເມ ່ອໃຫຍ່ເຕັມໄວ; 8. ສັດໃນໄຟລ ານີ ້ອາໄສຢູ່ ໃນທະເລທັງໝົດ. 1.9 ໄຟລ າຄ ດາຕາ (Phylum Chordata) ຮູບ 8.13 ສັດໄຟລ າຄ ດາຕາ (Phylum Chordata)

147 ສັດໃນໄຟລ າຄ ດາຕາເອີ ້ນວ່ າ ພວກຄ ເດດ (chordate) ສັດໃນໄຟລ ານີຖ ້ ວ່ າມີຄວາມສ າຄັນທີ ່ ສຸດ ແລະ ມີ ວິວັດທະນາການສູງສຸດ ມີການປັບໂຕທັງໂຄງສ້າງພາຍນອກ ໂຄງສ້າງທາງກາຍວິພາກ ສະລິລະວິທະຍາ ພ ດຕິກ າ ຫ າຍກວ່ າສັດກຸ່ ມອ ່ ນໆ ສ າລັບກ າເນີດຂອງຄ ເດດນັນ້ ຢັງບ ່ ມີໃຜລະບຸຊັດເຈັນ ແຕ່ ເຊ ່ ອກັນວ່ າຄ ເດດໜ້າຈະ ວິວັດທະນາການມາຈາກພວກເອໄຄໂນເດິມ ເນ ່ອງຈາກການຈະເລີນຂອງໂຕອ່ ອນຂອງສັດກຸ່ ມນີມີ ້ ລັກສະນະຄ້າຍຄ ກນັ ເຊັ ່ນ: ການເກີດຂອງຊ່ ອງທະວານໜັກ ແຕ່ກ ່ບ ່ມີໃຜສະຫຸ ບໄດ້ແນ່ ນອນ ວ່ າຄ ເດດວິວັດທະນາການມາຈາກເອ ໄຄໂນເດິມ ຫ ມີບັນພະບຸລຸດຮ່ ວມກັບພວກເອໄຄໂນເດິມ ສັດໃນໄຟລ າຄ ດາຕາ ແບ່ ງອອກເປັນ 2 ພວກໃຫຍ່ໆ ຄ ພວກໂພຣໂທຄ ເດດ (protochordate) ແລະ ພວກ ສັດມີກະດູກສັນຫ ັງ (vertebrate) ສັດມີກະດູກສັນຫ ັງແບ່ ງອອກເປັນ 1. ຄລາດໄຊຄລອດໂຕມາຕາ (Class Cyclostomata) ໄດ້ແກ່: ປາປາກກົມ (cyclostome) ທີ ່ຮູ້ຈັກແລະ ພົບກັນຢູ່ ໃນປະຈຸບັນ ຄ ແລມເພ (lamprey) ແລະ ແຮກຟິດ (hag fish) ຮູບຮ່ າງຄ້າຍຄ ອ່ ຽນອາໄສຢູ່ ໃນທະເລ ມີ ກະດູກອ່ ອນ ແລະ ອະໄວຍະວະຄ ້າຈນູ ຮ່າງກາຍຕະຫ ອດຊີວິດບ ່ມີກະດູກແຂງ ບ ່ມີຄາງກະໄຕ ບ ່ມີອະໄວຍະວະ ເປັນຄູ່ ດ າລົງຊີວິດແບບເປັນແມ່ ທ້ອງພາຍນອກຂອງສັດນ ້າຂະໜາດໃຫຍ່ອ ່ນໆ ໂດຍການໃຊ້ປາກກົມດູດເກາະແລະ ໃຊ້ແຂ້ວລິ ້ນຂູດກິນເລ ອດ ແລະ ຊີ ້ນຂອງປາຂະໜາດໃຫຍ່ ອ ່ນໆ ເປັນອາຫານ ປາປາກກົມພົບຢູ່ ທາງຍູໂຣບ ແລະ ອາເມຣິກາ. ຮູບ 8.14 ປາປາກກົມ (cyclostome) 2. ຄລາດຄອນດຣິກໄທອິດ (Class Chondricthyes) ໄດ້ແກ່ : ປາກະດູກອ່ ອນພວກປາສະຫ າມ ປາກະ ເບນ ປາສະນາກ ມີລັກສະນະສ າຄັນ ຄ ກະດູກເປັນກະດູກອ່ ອນຕະຫ ອດຊີວິດ ມີຄາງກະໄຕ ມີປາກທີ ່ມີແຂ້ວຢູ່ ທາງ ດ້ານລຸ່ມ ຊ່ ອງຟັນຟ ມຢູ່ ທາງດ້ານຂ້າງຫ ດ້ານລຸມ ເບິ ່ ງເຫັນໄດ້ຊັດເຈນມີລ າໄສ້ວຽນ (spiral valae) ຊ່ ວຍຖ່ ວງເວລາ ຂອງອາຫານໃຫ້ຢູ່ ໃນລ າໄສ້ດົນຂ ້ນເພາະລ າໄສ້ສັນ້ ບ ່ມີກະເພາະລົມ ເກັດແຂງແຫ ມຄົມ ລູບເບິ ່ ງຈະຍາບໆມ ປະຕິ ສົນທິພາຍໃນໂຕອອກລູກເປັນໂຕຫ ໄຂ່ ; ຮູບ 8.15 ປາກະດູກອ່ ອນ

148 3. ຄລາດອ ສະຕິອິກໄທອິດ (Class Osteicthyes) ໄດ້ແກ່ພວກປາກະດູກແຂງທັງຫ າຍ ເຊັ ່ນ ປາທູ, ປາຕະ ພຽນ, ປາດຸກ, ປາຄ ່ , ມ້ານ ້າ. ລັກສະນະສ າຄັນຄ ມີກະດູກແຂງ ມີແຜ່ ນປິດຟັນຟ ມ (operculum) ເຮັດໃຫ້ເບິ ່ ງບ ່ ເຫັນຟັນຟ ມ, ເກັດຮຽງຊ້ອນກັນ, ມີຖົງລົມຊ່ ວຍໃນການຟູໂຕ ບາງຊະນິດໃຊ້ເປັນອະໄວຍະວະຫາຍໃຈ ເຊັ ່ນ ປາມີ ປອດ ປາກຢູ່ ດ້ານໜ້າສຸດ ແລະ ມີການປະຕິສົນທິພາຍນອກໂຕອອກລູກເປັນໄຂ່ ; ຮູບ 8.16 ປາກະດູກແຂງ 4. ຄລາດແອມຟິເບຍ (Class Amphibia) ໄດ້ແກ່ພວກສັດເຄິ ່ ງບກົ ເຄິ ່ ງນ ້າ ທັງນີ ້ ເພາະມັນອາໄສຢູ່ ທັງເທິງ ບົກ ແລະ ໃນນ ້າ ເຊັ ່ນ: ກົບ, ຂຽດ, ຂຽດຕະປາດ, ອ ່ ງ, ຄັນຄາກ, ຊາລາເມນເດີ ້ , ງດິນູ . ລັກສະນະສະເພາະຂອງສັດ ຄລາດນີ ້ຄມີ ຜິວລ າໂຕຊຸ່ມ, ບ ່ມີເກັດ ປະຕິສົນທິນອກໂຕອອກໄຂ່ ໃນນ ້າ ໂຕອ່ ອນຢູ່ ໃນນ ້າຫາຍໃຈດ້ວຍຟັນຟ ມ ໂຕ ເຕັມໄວຫາຍໃຈດ້ວຍປອດ ແລະ ຜິວໜັງ ຫົວໃຈ 3 ຫ້ອງປະກອບດ້ວຍ ຫ້ອງຮັບເລ ອດ (atrium) 2 ຫ້ອງ ແລະ ຫ້ອງສົ ່ງເລ ອດ (ventricle) 1 ຫ້ອງ ເມັດເລ ອດແດງມີແກ່ ນນ້ອຍ ແລະ ເປັນສັດເລ ອດເຢັນ (poikilothermous animal); ຮູບ 8.17 ພວກສັດເຄິ ່ ງບກົ ເຄິ ່ ງນ ້າ

149 5. ຄລາດເຣບທິເລຍ (Class Reptilia) ໄດ້ແກ່ ພວກສັດເລ ອຄານ ເຊັ ່ນ: ເຕົ ່າ, ປາຝາ, ຂີ ້ຈຽ້ມ, ກະປອມ, ແລນ, ງູ , ແຂ.້.. ລັກສະນະສະເພາະຂອງສັດຄລາດນີ ້ຄ ຜິວໜັງມີເກັດແຫ້ງ ຫາຍໃຈດ້ວຍປອດຕະຫ ອດຊີວິດ ຫົວ ໃຈມີ 3 ຫ້ອງ ປະກອບດ້ວຍຫ້ອງຮັບເລ ອດ 2 ຫ້ອງ ແລະຫ້ອງສົ ່ງເລ ອດ 1 ຫ້ອງ ເມັດເລ ອດແດງມີແກ່ ນນ້ອຍ ປະສົມພັນພາຍໃນໂຕ ອອກໄຂ່ເທິງບົກ ໄຂ່ມີຂະໜາດໃຫຍ່ ໄຂ່ ແດງຫ າຍ ແລະ ເປ ອກຫຸ້ມ ເປັນສັດເລ ອດເຢັນ; ຮູບ 8.18 ພວກສັດເລ ອຄານ 6. ຄລາດເອວີດ (Class Aves) ໄດ້ແກ່ພວກສັດປີກ ເຊັ ່ນ: ນົກ, ເປັດ, ໄກ່ , ຫ່ ານ, ຫົງ ລັກສະນະສະເພາະ ຂອງສັດຄລາດນີ ້ຄ ຜິວລ າໂຕປົກຫຸ້ມດ້ວຍຂົນຊ ່ ງມີລັກສະນະເປັນແຜງ (feather) ຫາຍໃຈດ້ວຍປອດ ຫົວໃຈ 4 ຫ້ອງ ເຮັດໜ້າທີ ່ ຮັບ ແລະ ສົ ່ ງເລ ອດຢ່ າງລະ 2 ຫ້ອງ ເມັດເລ ອດແດງມີແກ່ ນນ້ອຍ ເປັນສັດເລ ອດອຸ່ ນ (homeothermous animal) ອຸນຫະພູມຂອງຮ່ າງກາຍບ ່ ປ່ ຽນແປງຕາມສິ ່ ງແວດລ້ອມ ມີສົບແຫ ມ, ມີການປະສົມ ພາຍໃນໂຕອອກລູກເປັນໄຂ່ ໄຂ່ມີໄຂ່ ແດງຫ າຍ ໄຂ່ມີເປ ອກເປັນທາດພວກຫີນປູນ ມີການຟັກໄຂ່ ແລະ ລ້ຽງລູກ ອ່ ອນ ນົກມີຖົງລົມຕິດຕ ່ກັບປອກເພ ່ອຊ່ ວຍໃນການຫາຍໃຈ ແລະ ລະບາຍຄວາມຮ້ອນ ໃນປະຈຸບັນນີ ້ນກົ ຫາຍ ຊະນິດທີ ່ສູນພັນແລວ້ ເນ ່ອງຈາກສະພາບທ າມະຊາດທີ ່ນກົ ເຫ ົ ່ານີ ້ອາໄສຢູ່ ຖ ກທ າລາຍ; ຮູບ 8.19 ພວກສັດປີກ

150 7. ຄລາດແມມມາເລຍ (Class Mammalia) ໄດ້ແກ່ພວກສັດທີ ່ ລ້ຽງລູກດ້ວຍນ ້ານົມ ໄດ້ແກ່ຈິງໂຈ້, ແມວ ໝາ, ຊ້າງ, ມ້າ, ງົວ, ຄວາຍ, ປາວານ, ປາໂລມາ ລັກສະນະປະຈ າຄລາດ ຄ ມີຕ່ ອມນ ້ານົມສ້າງນ ້ານົມລ້ຽງລູກອ່ ອນ ຜິວໜັງມີຂົນທີ ່ມີລັກສະນະເປັນ ເສັນ້ (hair) ປົກຄຸມ ມີຫົວໃຈ 4 ຫ້ອງ ເມັດເລ ອດແດງບ ່ມີແກ່ ນນ້ອຍ ເປັນສັດ ເລ ອດອຸ່ ນ ມີກະບັງລົມກັນ້ລະຫວ່ າງເອິກ ແລະ ບ ລິເວນທ້ອງ ຊ່ ວຍໃນການຫາຍໃຈ ຫາຍໃຈດ້ວຍປອດ. ຮູບ 8.20 ພວກສັດທີ ່ ລ້ຽງລູກດ້ວຍນ ້ານົມ

151 ເອກະສຳນອຳື້ງອງີ 1. ຄ ຳພີຊີວະວິທຍຳ ສະບັບສົມບູນ Entrance ມ 4-5-6 ຮຽບຮຽງໂດຍ ພສ ປຣະສົງ ຫ ຳສະອຳດ ແລະ ພສ. ດຣ ຈິດກະເສມ ຫ ຳສະອຳດເປັນຜູື້ຮຽບຮຽງ ປີທີ ຸ່ພີມ ກ ມພຳ 2553. 2. ຄ ຳໜູນ ແສນໄຊ ແລະ ມະນີວອນ ແສນພະສ ກ ຊີວະສຳດ 1 ກ ຸ່ ມວິຊຳສະເພຳະ ສຳຍສື້ຳງຄູມັດທະຍົມ ລະບົບ 3 ປີກະຊວງສຶກສຳທິກຳນ ແລະ ກິລຳ, ກົມສື້ຳງຄູ, ສູນພັດທະນຳຄູປີ2008. 3. ບົວແກື້ວ ຊົມພູພັກດີແລະ ຜຸ່ ອງໃສ ຈັນພະສອນ. ຊີວະສຳດ 2 ກ ຸ່ ມວິຊຳສະເພຳະ ສຳຍສື້ຳງຄູມັດທະຍົມ ລະບົບ 3 ປີກະຊວງສຶກສຳທິກຳນ ແລະ ກິລຳ, ກົມສື້ຳງຄູ, ສູນພັດທະນຳຄູປີ2008. 4. ໜູກອນ ພິຈິດ ແລະ ມະນີວອນ ແສນພະສ ກ. ຊີວະສຳດ 3 ກ ຸ່ ມວິຊຳສະເພຳະ ສຳຍສື້ຳງຄູມັດທະຍົມ ລະບົບ 3 ປີກະຊວງສຶກສຳທິກຳນ ແລະ ກິລຳ, ກົມສື້ຳງຄູ, ສູນພັດທະນຳຄູປີ2008. 5. ໄຫງວ ແກື້ວສະດຳ ແລະ ຈັນທອນ ສົມວົງສຳ ແບບຮຽນຊີວະສຳດພ ື້ນຖຳນ 1-2 ສ ຳລັບໂຮງຮຽນສື້ຳງຄູລະບົບ 11+3 ກະຊວງສຶກສຳທິກຳນ ແລະ ກິລຳ ສູນພັດທະນຳຄູປີ1997. 6. https://sites.google.com/site/xanacakrtang/xanacakr-phuch ຄົນ້ ວນັທີ9/11/2021 7. http://cms574.bps.in.th/group12/kingdom-plantae ຄົນ້ ວນັທີ2/6/2022 8. http://www.tinyworld2013.com/article/11/อาณาจักรพืช-kingdom-plantae ຄົນ້ ວນັທີ2/6/2022 9. https://sites.google.com/site/ruethairat2537/home/content6 ຄົນ້ ວນັທີ8/6/2022