ໂຄງຮ່າງລາຍວິຊາ ສາຂາຊີວະວິທະຍາ ຕໍ່ເນື່ອງ ສະບັບປັບປຸງ

51 2.1 ແພປົກຫຸມ້ (Epithelial Tissue) 2.2 ແພກິ່ ຽວພນັ (Connective Tissue) 2.3 ຕິ່ອມ (Glands) 2.4 ແພກາ້ມ 2.5 ແພປະສາດ 3. ແພຈລຸ ງັຫຸມ້ ຂອງຮິ່າງກາຍ (Membrane) 3.1 Serious membrane 3.2 Mucous membrane 3.3 ຜວິໜງັ (Cutaneous membrane) 3.4 ເລບັ 3.5 ຜມົ ຫ ືຂນົ - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ແພຈລຸ ງັ ແລະ ແພຈລຸ ງັຫຸມ້ ຫໍ ິ່ຮິ່າງກາຍ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບພາບ, ວດີໂີອ - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ແພຈຸ ລງັ ແລະ ແພຈລຸ ງັຫຸມ້ ຫໍ ິ່ຮິ່າງກາຍ ຈາກນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸບ ເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Mine Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫ້ຜູຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫວົ ຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜູ້ຮ້ ຽນເພື ິ່ອຕຽມສໍາລບັ ອາທດິ ຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ 4 ບດົທ ີ3: ລະບບົ ໂຄງກະດູກ (Skeletal System) 1. ໜາ້ທີ ິ່ທົ ິ່ວໄປຂອງລະບບົ ໂຄງຮິ່າງ 2. ຮຸບແບບການເກດີກະດູກ (Formation of Bone Ossification) 3. ສິ່ວນປະກອບຂອງກະດູກ 4. ຊະນດິຂອງກະດູກ 5. ການແບິ່ງສິ່ວນຕິ່າງໆຂອງກະດູກ ຮິ່າງກາຍ 6. ກະດູກແກນ (Axial Skeleton) 7. ກະດູກທີ ິ່ປະກອບເປັນແຂນ ແລະ ຂາ (Appendicular Skeleton) 8. ຂໍຕ້ໍ ິ່ (Joints) 9. ການເຄື ິ່ອນໄຫວຂອງຂໍຕ້ໍ ິ່ ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ລະບບົ ໂຄງ ກະດູກ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບ ພາບ, ວດີໂີອ, ສື ິ່ການສອນແບບ Model - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ລະບບົ ໂຄງກະດູກ ຈາກນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸບ ເປັນຄວາມ ເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫ້ຜູຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫວົ ຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜູ້ຮ້ ຽນເພື ິ່ອຕຽມສໍາລບັ ອາທດິ ຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ 5 ບດົທ ີ4: ລະບບົກາ້ມຊີ ້ນ (Muscular system) 1. ສິ່ວນປະກອບຂອງກາ້ມຊີ ້ນ 2. ຄຸນສມົ ບດັທົ ິ່ວໄປຂອງກາ້ມຊີ ້ນ ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ:

52 3. ຊະນດິຂອງກາ້ມຊີ ້ນ 4. ລກັ ສະນະໂຄງສາ້ງຂອງກາ້ມຊີ ້ນລາຍ - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ລະບບົ ກາ້ມຊີ ້ນ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບ ພາບ, ວດີໂີອ, ສື ິ່ການສອນແບບ Model - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ສິ່ວນ ປະກອບ, ຄຸນສມົ ບດັ , ຊະນດິ , ລກັ ສະນະ ຈາກນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸ ບເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫ້ຜູຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫວົ ຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜູ້ຮ້ ຽນເພື ິ່ອຕຽມສໍາລບັ ອາທດິ ຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ 6 ບດົທ ີ4(ຕໍ ິ່ ): ລະບບົກາ້ມຊີ ້ນ (Muscular system) 5. ຊະນດິເສັນ້ ໄຍກາ້ມຊີ ້ນ 6. ການຫດົຕວົຂອງກາ້ມຊີ ້ນ (Muscle Contraction) 7. ຊະນດິຂອງການຫດົຕວົ 8. ຈດຸ ຍດຶຈບັຂອງກາ້ມຊີ ້ນ 9. ກາ້ມຊີ ້ນມດັຕິ່າງໆຂອງຮິ່າງກາຍ ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິ ຈະກໍາ: - ແນະນໍາຫ ັກການ, ທິດສະດີກິ່ ຽວກບັ ລະບບົ ກາ້ມຊີ ້ນ ແລະ ຍກົ ຕວົ ຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາ ໃຊ້ຮູບພາບ, ວດີໂີອ, ສື ິ່ການສອນແບບ Model - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ຊະນດິ ເສັນ້ ໄຍກາ້ມ, ການຫດົ ຕວົ , ຈດຸ ຍດຶຈບັ ຈາກ ນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸ ບເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍເປັນ ກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫ້ຜູຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫວົ ຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜູ້ຮ້ ຽນເພື ິ່ອຕຽມສໍາລບັ ອາທດິ ຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ 7 ບດົທ ີ5: ລະບບົຍິ່ອຍອາຫານ (Digestive System) 1. ທໍ ິ່ທາງເດນີອາຫານ (Alimentary Canel) ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ:

53 1.1 ປາກ (Mouth) 1.2 ຫອ ດຄໍ(Pharynx) 1.3 ຫ ອດອາຫານ (Esophagus) 1.4 ກະເພາະອາຫານ (Stomach) 1.5 ລໍາໄສນ້ອ້ຍ (Small Intestine) 1.6 ລໍາໄສໃ້ຫຍິ່ (Large Intestine) 1.7 ລໍາໄສສຸ້ດ (Anus) - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ລະບບົຍິ່ອຍ ອາຫານ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບ ພາບ, ວດີໂີອ, ສື ິ່ການສອນແບບ Model - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ທໍ ິ່ ທາງເດນີອາຫານ ຈາກນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸບ ເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັ ອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫ້ຜູຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫວົ ຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜູ້ຮ້ ຽນເພື ິ່ອຕຽມສໍາລບັ ອາທດິ ຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົ ຮຽນ 8 ບດົທ ີ5 (ຕໍ ິ່ ): ລະບບົຍິ່ອຍອາຫານ (Digestive System) 2. ອະໄວຍະວະໃນລະບບົຍິ່ອຍອາຫານ (Accessory Digestive Organs) 2.1 ລິ ້ນ (Tongue) 2.2 ແຂວ້ (Teeth) 2.3 ຕິ່ອມນໍ ້າລາຍ (Salivary Glands) 2.4 ຕບັ (Liver) 2.5 ຖງົນໍ ້າບີ(Gallbladder) 2.6 ຕບັອິ່ອນ (Pancreas) 3. ຂະບວນການຍິ່ອຍອາຫານ (Digestive process) 4. ການດດູ ຊມຶ (Absorption) 5. ອາການຜດິປົກະຕຂິອງລະບບົຍິ່ອຍ ອາຫານ ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ລະບບົຍິ່ອຍ ອາຫານ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບ ພາບ, ວດີໂີອ, ສື ິ່ການສອນແບບ Model - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ອະ ໄວຍະວະໃນລະບບົຍິ່ອຍອາຫານ ຈາກນັນ້ ໃຫ້ ສະຫຸບ ເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫ້ຜູຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫວົ ຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜູ້ຮ້ ຽນເພື ິ່ອຕຽມສໍາລບັ ອາທດິ ຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົ ຮຽນ 9 ສອບເສງັກາງພາກ 10 ບດົທ ີ6: ລະບບົຂບັຖິ່າຍ (Urinary system) 1. ໝາກໄຂິ່ຫ ງັ (Kidney) ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ:

54 2. ທໍ ິ່ ໄຂິ່ຫ ງັ (Ureter) 3. ກະເພາະປັດສະວະ (ພກັ ຍິ່ ຽວ) (Urinary Bladder) 4. ທໍ ິ່ສົ ິ່ງປັດສະວະ (Urethra) 5. ການເຮດັວຽກຂອງກະເພາະປັດສະ ວະ (ພກົ ຍິ່ ຽວ) 6. ຂະບວນການຂບັຖິ່າຍປັດສະວະ 7. ສິ່ວນປະກອບຂອງນໍ ້າປັດສະວະ 8. ລກັ ສະນະຂອງນໍ ້າປັດສະວະ ທີ ິ່ຜດິ ປົ ກະຕິ - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ລະບບົຂບັ ຖິ່າຍ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບພາບ , ວດີໂີອ, ສື ິ່ການສອນແບບ Model - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ການ ເຮດັ ວຽກຂອງກະເພາະປັດສະວະ ແລະ ຂະບວນ ການຂບັຖິ່າຍ ຈາກນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸບ ເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັ ອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫ້ຜູຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫວົ ຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜູ້ຮ້ ຽນເພື ິ່ອຕຽມສໍາລບັ ອາທດິ ຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົ ຮຽນ 11 ບດົທ ີ7: ລະບບົຈລໍ ະຈອນເລອດື (Circulatory system) 1. ໜາ້ທີ ິ່ຂອງລະບບົຈລໍ ະຈອນເລອືດ 2. ເລອືດ (Blood) 3. ສິ່ວນປະກອບຂອງເລອືດ 4. ຊະນດິຂອງເລອືດ 5. ໝິ່ເູລອືດ ແລະ ການໃຫເ້ລອືດ (Blood group) 6. ຫວົໃຈ (Heart) 6.1 ໂຄງສາ້ງຂອງຫວົ ໃຈ 6.2 ການຄວບຄຸມການເຮດັວຽກ ຂອງຫວົ ໃຈ 6.3 ການເຕັນ້ຂອງຫວົ ໃຈ (Heart Rate) 6.4 ອດັຕາການເຕັນ້ຂອງ ຊບີພະຈອນ (Pulse Rate) 6.5 ປະລມິ ານເລອືດທີ ິ່ອອກຈາກ ຫວົໃຈ 6.6 ຄວາມດນັ ເລອືດ (Blood Pressure) ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ລະບບົຈລໍ ະ ຈອນເລອືດ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ ຮູບພາບ, ວດີໂີອ, ສື ິ່ການສອນແບບ Model - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ສິ່ວນ ປະກອບ, ຊະນດິ , ໝິ່ເູລອືດ, ການເຮດັວຽກ, ການ ເຕັນ້ ແລະ ອດັ ຕາການເຕັນ້ຂອງຫວົ ໃຈ ຈາກນັນ້ ໃຫ້ ສະຫຸບ ເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫ້ຜູຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫວົ ຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜູ້ຮ້ ຽນເພື ິ່ອຕຽມສໍາລບັ ອາທດິ ຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົ ຮຽນ

55 12 ບດົທ ີ7(ຕໍ ິ່ ): ລະບບົຈລໍ ະຈອນເລອດື (Circulatory system) 7. ຫ ອດເລອືດ (Blood Vessels) 8. ການຈລໍ ະຈອນເລອືດ 9. ລະບບົນໍ ້າຢາງເຫ ອືງ (Lymphatic System) 9.1 ນໍ ້າຢາງເຫ ອືງ (Lymph) 9.2 ຫ ອດນໍ ້າຢາງເຫ ອືງ (Lymphatic Vessel) 9.3 ຕິ່ອມນໍ ້າຢາງເຫ ອືງ (Lymph Node) 9.4 ຕິ່ອມທອນຊນິ (Tonsil Gland) 9.5 ມາ້ມ (Spleen) 9.6 ຕິ່ອມໄທມສັ (Thymus Gland) ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ລະບບົຈລໍ ະ ຈອນເລອືດ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ ຮູບພາບ, ວດີໂີອ, ສື ິ່ການສອນແບບ Model - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮຽນ ້ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ຫ ອດ ເລອືດ, ລະບບົນໍ ້າຢາງເຫອ ືງ ຈາກນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸບ ເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫ້ຜູຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫວົ ຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜູ້ຮ້ ຽນເພື ິ່ອຕຽມສໍາລບັ ອາທດິ ຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົ ຮຽນ 13 ບດົທ ີ8: ລະບບົຫາຍໃຈ (Respiratory system) 1. ອະໄວຍະວະທີ ິ່ກິ່ ຽວຂອ້ງກບັການ ຫາຍໃຈ 1.1 ດງັ (Nose) 1.2 ຫ ອດຄໍຫ ືຄໍຫອຍ (Pharynx) 1.3 ກິ່ອງສຽງ (Larynx) 1.4 ຫ ອດລມົ (Trachea) 1.5 ປອດ (Lungs) 1.6 ບໍລມິ າດ ແລະຄວາມຈອຸ າກາດ ໃນປອດ (Lung Volume and Capacity) 1.7 ກນົ ໄກການຫາຍໃຈ (Mechanics of Respiration) 1.8 ການຄວບຄຸມການຫາຍໃຈ (Regulation of Respiration) ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ລະບບົ ຫາຍໃຈ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບ ພາບ, ວດີໂີອ, ສື ິ່ການສອນແບບ Model - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ອະ ໄວຍະວະທີ ິ່ກິ່ ຽວຂອ້ງກບັການຫາຍໃຈ ຈາກນັນ້ ໃຫ້ ສະຫຸບ ເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Mine Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫ້ຜູຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫວົ ຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜູ້ຮ້ ຽນເພື ິ່ອຕຽມສໍາລບັ ອາທດິ ຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົ ຮຽນ

56 14 ບດົທ ີ9: ລະບບົປະສາດ ແລະ ອະໄວ ຍະວະຮບັຄວາມຮູສ້ກຶ (Nervous system) 1. ໂຄງສາ້ງຂອງລະບບົປະສາດ 1.1 ຈລຸ ງັປະສາດ (Neuron or Nerve cell) 1.2 ຊະນດິຂອງຈລຸ ງັປະສາດ 2. ຈຸດປະສານປະສາດ (Synapse) 3. ແພປະສາດ (Nervous Tissue) 4. ເສັນ້ປະສາດ (Nerve) 5. ປົມປະສາດ (Ganglion) 6. ລະບບົປະສາດສິ່ວນກາງ (Central Nervous System) 6.1 ສະໝອງ (Brain or Encephalon) 6.2 ໄຂສນັຫ ງັ (Spinal Cord) 6.3 ຊິ່ອງວິ່າງໃນສະໝອງ (Ventricles) ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ລະບບົ ປະສາດ ແລະ ອະໄວຍະວະຮບັຄວາມຮູສ້ກຶ ສາ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບພາບ, ວດີໂີອ, ສື ິ່ ການສອນແບບ Model - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ໂຄງ ປະກອບສາ້ງ, ແພປະສາດ, ເສັນ້ປະສາດ, ລະບບົ ປະສາດສິ່ວນກາງ ຈາກນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸບ ເປັນຄວາມ ເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Mine Mapping ແລະ ຮິ່ວມ ກນັອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫ້ຜູຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫວົ ຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜູ້ຮ້ ຽນເພື ິ່ອຕຽມສໍາລບັ ອາທດິ ຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ 15 ບດົທ ີ9(ຕໍ ິ່ ): ລະບບົປະສາດ ແລະ ອະ ໄວຍະວະຮບັຄວາມຮູສ້ກຶ (Nervous system) 7. ລະບບົປະສາດສິ່ວນປາຍ (Peripheral Nervous System) 7.1 ເສັນ້ປະສາດສະໝອງ (Cranial Nerve) 7.2 ເສັນ້ປະສາດໄຂສນັຫ ງັ (Spinal Nerve) 8. ລະບບົປະສາດອດັຕະໂນມດັ (Autonomic Nerve System) 9. ການຮບັຄວາມຮູສ້ ກຶ (Sensation) 10. ອະໄວຍະວະຮບັຄວາມຮູສ້ ກຶ 10.1 ການເບິ ິ່ ງເຫນັ (Vision) 10.2 ການໄດຍ້ນິ ແລະ ການຊງົຕວົ (Hearing and Equilibrium) 10.3 ການໄດກ້ ິ ິ່ນ (Olfaction or Smell) ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ລະບບົ ປະສາດ ແລະ ອະໄວຍະວະຮບັຄວາມຮູສ້ກຶ ສາ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບພາບ, ວດີໂີອ, ສື ິ່ ການສອນແບບ Model - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ລະບບົປະສາດສິ່ວນປາຍ, ລະບບົປະສາດ ອດັ ຕະໂນມດັ , ການຮບັຄວາມຮູສ້ກຶ , ອະໄວຍະວະ ຮບັຄວາມຮູສ້ກຶ ຈາກນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸ ບເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Mine Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັ ອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫ້ຜູຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້

57 10.4 ການຮບັລດົຊາດ (Gustation or Taste) - ມອບຫວົ ຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜູ້ຮ້ ຽນເພື ິ່ອຕຽມສໍາລບັ ອາທດິ ຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ 16 ບດົທ ີ10: ລະບບົຕິ່ອມບໍ ິ່ມທີ ໍ ິ່ (Endocrine system) 1. ຕິ່ອມ ແລະ ຊະນດິຂອງຕິ່ອມ 2. ຕິ່ອມບໍ ິ່ມທີ ໍ ິ່ທີ ິ່ສໍາຄນັ ໃນຮິ່າງກາຍ 2.1 ຕິ່ອມໃຕສ້ ະໝອງ (Pituitary Gland) 2.2 ຕິ່ອມໄທຣອຍ (Thyroid Gland) 2.3 ຕິ່ອມພາຣາໄທຣອຍ (Parathyroid Gland) 2.4 ຕິ່ອມໄຂິ່ຫ ງັ (Adrenal Glands) 2.5 ຕິ່ອມຕບັອິ່ ອນ (Pancreas) 2.6 ຕິ່ອມເພດ (Gonads) 2.7 ຕິ່ອມໄພນລີ (Pineal body gland) 2.8 ຕິ່ອມໄທມສັ (Thymus Gland) ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ລະບບົ ຕິ່ອມ ບໍ ິ່ມທີ ໍ ິ່ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບ ພາບ, ວດີໂີອ, ສື ິ່ການສອນແບບ Model - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮຽນ ້ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ຕິ່ອມ ປະເພດຕິ່າງໆ ຈາກນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸບ ເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Mine Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັ ອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫ້ຜູຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫວົ ຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜູ້ຮ້ ຽນເພື ິ່ ອຕຽມສໍາລບັ ອາທດິ ຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ 17 ບດົທ ີ11: ລະບບົສບຶພນ ັ (Reproductive system) 1. ການຈະເລນີເຈບີໂຕ ແລະ ການ ປິ່ ຽນແປງຂອງລະບບົສບືພນັ ໃນໄລຍະ ເລີ ິ່ນຕົນ້ 2. ອະໄວຍະວະສບືພນັ ເພດຊາຍ(Male Reproductive System) 3. ອະໄວຍະວະສບືພນັ ເພດຍງິ (Female Reproductive System) 3.1 ການມປີະຈາໍເດອືນ (Menstruation) 3.2 ຮໍໂມນໃນລະບບົສບືພນັ ເພດຍງິ 3.3 ການຕັ ້ງຄນັ (Pregnancy) ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ລະບບົສບຶ ພນັ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບພາບ, ວດີໂີອ, ສື ິ່ການສອນແບບ Model - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັການ ຈະເລນີເຕບີໂຕ ແລະ ການປິ່ ຽນແປງຂອງລະບບົສບຶ ພນັ ຈາກນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸ ບເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການ ສາ້ງ Mine Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫ້ຜູຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້

58 - ມອບຫວົ ຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜູ້ຮ້ ຽນເພື ິ່ອຕຽມສໍາລບັ ອາທດິ ຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົ ຮຽນ 18 ອາທດິແຮ/ທວນຄນືເສງັພາກຮຽນ 19 ສອບເສງັທາ້ຍພາກຮຽນ 20 ສອບເສງັທາ້ຍພາກຮຽນ ອຸປະກອນຮບັໃຊ ້ - ເອກະສານ, ປື ້ມຕາໍລາ - ອຸປະກອນໃນຫອ້ງທດົລອງ ແລະ ອຸປະກອນສໍາລບັພາກສະໝາມ - ເຄື ິ່ອງເອກັ ໂທນ ກິ : Computer, Projector, - Video, poster, picture Model ແລະ Research paper. ແຫິ່ງ ການຮຽນຮູ ້ ຫອ້ງຮຽນ, ຫອ້ງທດົລອງ, ຫອ້ງສະໝດ, ຕາໍລາ, ສື ິ່ ເອເລກັ ໂທຣນກິ , ແຫິ່ ງາຂໍມ້ ນູ ທາງເວບັ ໄຊຕຕິ່າງໆ , ປະຕບິດັການພາກສະໜາມ ເອກະສານອາ້ງອງີ ບຸນໂຮມ ນນັທະວງົ ພອ້ມດວ້ຍຄະນະ. (2015). ແບບຮຽນຊວີະວທິ ະຍາ ມດັທະຍມົ ປີທີ6. ສະຖາ ບນັຄົນ້ ຄວາ້ວທິ ະຍາສາດການສກຶ ສາ, ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ. ປະຣຊິ າ ສຸວນັນະພນິດິ . (1997). ຊວີະວທິ ະຍາ 2. ສໍານກັພມິ ມະຫາວທິ ະຍາໄລຈຸລາລງົກອນ. ພສິດິ ພູຕຈິນັ . (2002). ກາຍຍະວພິ າກສາດ ແລະ ສາລລະິ ວທິ ະຍາຂອງມະນຸດ ສໍານກັ ພມິ ໂອ ເອສພຣິ ້ນຕິ ້ ງເອົ ້າ. ພອນທບິ ອນິສມົ ພນັ . (1999). ກາຍວພິ າກສາດແລະສະລລິ ະສາດ 1.ຊຽງໃໝິ່ :ວທິ ະຍາໄລພາລະສກຶ ສາຊຽງໃໝິ່ . ຣໍາແພນ ພອນເທພກະເສມສນັ ຕ.໌ (2013). ກາຍະວພິ າກສາດ ແລະ ສາລລີະສາດວທິ ະຍາຂອງ ມະນຸດ. ສໍານກັ ພມິ ບລໍ ສິດັ ແອ໊ປປາ້ ພຣິ ້ນຕິ ້ ງ ກຣຸບ ຈາໍກດັ . Charles, B. & Clayman, MD. (1995). The Human Body. Published in the United States by DK publishing. Thompson, G. (2008). Anatomy and Physiology. Lippincott Williams \& Wilkins. Wilkins, L.W. and King, J. (2002). Wilkins, L.W. and King, J. Anatomy and Physiology. Lippincott Williams \& Wilkins. Wingerd, B. and Taylor, P.B. (2020). The Human Body: Concepts of Anatomy and Physiology: Concepts of Anatomy and Physiology. Jones \& Bartlett Learning. Wingerd, B.D. (2013). The Human Body: Concepts of Anatomy and Physiology. Lippincott Williams \& Wilkins. ການວດັ ແລະ ປະເມນີ ຜນົການຮຽນ 1. ການຮຽນຄດິ ໄລິ່ເປັນຄະແນນສິ່ວນຮອ້ຍ ດັ ິ່ງນີ ້ : ການຂຶ ້ນຫອ້ງ 15% ການສົ ິ່ງບດົ ລາຍງານ/ວຽກມອບໝາຍ 10% ກວດກາຕໍ ິ່ ເນື ິ່ອງ 25% ສອບເສງັກາງພກັ ຮຽນ 20% ສອບເສງັທາ້ຍພາກຮຽນ 30%

59 2. ການຄດິ ໄລິ່ຄິ່າລະດບັ ແມິ່ນໃຫປ້ ະຕບິດັຕາມເກນການປະເມນີຜນົການຮຽນ ລາຍວຊິ າ ໃນ ມາດຕະຖານຫ ກັ ສູດແຫິ່ງຊາດ. ຊື ິ່ຜູຂ້ ຽນ ຊື ິ່ຜິ່ ູຂຽນ: ປທ. ສມົ ຫວງັ ລດິທະວງົ, ຮອງຫວົໜາ້ພາກວຊິ າຄູວທິ ະຍາສາດທໍາມະຊາດ, ຄະນະສກຶ ສາສາດ ມະຫາວທິ ະຍາໄລສຸພານຸວງົ ອເີມລ: [email protected] ເບໂີທ: 020 23503331; 020 22359459 ທີ ິ່ .................................., ວນັທ...../...../...... ີ ຄູສອນປະຈາໍວຊິ າ ຫວົ ໜາ້ພາກວຊິ າ ຜູອ້ໍານວຍການ

60 8. ກາໍມະພນັ ວທິ ະຍາ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິະໄຕ ປະຊາຊນົລາວ ສນັຕພິ າບ ເອກະລາດ ປະຊາທປິະໄຕ ເອກະພາບ ວດັທະນະຖາວອນ ວທິ ະຍາໄລຄູ .............. ພາກວຊິາ...................... ເລກທ...................... ີ ທີ ິ່ ......................., ວນັທ................. ີ ....... (ຮິ່າງ) ແຜນການສອນລາຍວຊິາ ສກົ ສກຶ ສາ.......... (Course Syllabus) ຊື ິ່ຫກ ັ ສູດ ພາສາລາວ: ຫ ກັ ສູດສາ້ງຄູມດັທະຍມົ ສກຶສາຕໍ ິ່ ເນື ິ່ອງ ລະດບັປະລນິຍາຕີ ພາສາອງັກດິ : Bachelor of Secondary Teacher Education (Continuing program) ຊື ິ່ວຊິາ ພາສາລາວ: ກາໍມະພນັ ວທິ ະຍາ ພາສາອງັກດິ : (Genetics) ລະຫດັວຊິາ ຈາໍນວນໜິ່ວຍກດິ 2(1-2-3) ຈາໍນວນຊົ ິ່ວໂມງ 96 ຊົ ິ່ວໂມງ ໝວດວຊິາ ວຊີາສະເພາະ ສອນປີທີ 2 ພາກຮຽນທີ 4 ພາສາທີ ິ່ນາໍ ໃຊໃ້ນການ ສອນ ພາສາລາວ ວຊິາບງັຄບັທີ ິ່ຕອ້ງ ຮຽນກິ່ອນ ວຊິ າວວິດັທະນາການ, ນເິວດວທິ ະຍາ, ສະລລິະສາດສດັ ແລະ ສະລລິະສາດພດື ຊື ິ່ອາຈານສອນ 1 ເບໂີທລະສບັ ທີ ິ່ຢິ່ ູອເີມວ ຫອ້ງການປະຈາໍ/ບິ່ອນສງັກດັ ຄູສອນປະຈາໍ/ຄຮູ ບັ ເຊນີ ຊື ິ່ອາຈານສອນ 2 ເບໂີທລະສບັ ທີ ິ່ຢິ່ ູອເີມວ ຫອ້ງການປະຈາໍ/ບິ່ອນສງັກດັ ຄູສອນປະຈາໍ/ຄຮູ ບັ ເຊນີ

61 ຄາໍອະທບິາຍຫຍໍຂ້ອງ ວຊິາ ວຊິ ານີ ້ ຈະໄດສ້ກຶ ສາກິ່ ຽວກບັ : ວດັຖຸພື ້ນຖານຂອງການສບືເຊື ້ອ, ກດົ ເກນການຖິ່າຍທອດ ລກັ ສະນະທາງກາໍມະພນັ , ການຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະທາງກາໍມະພນັທີ ິ່ຄວບຄຸມດວ້ຍຍນີເທງີໂຄຣ ໂມໂຊມ, ການປິ່ ຽນແປງລກັ ສະນະ, ກາໍມະພນັກິ່ ຽວກບັຄນົ , ການກາຍພນັ ໃນສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວິດິ , ວສິ ະ ວະກາໍກາໍມະພນັ ຕາມຮູບແບບຊວີະເຕກັ ໂນໂລຊ.ີ ຈຸດປະສງົຂອງວຊິາ ເພື ິ່ອໃຫຜູ້ຮ້ ຽນສາມາດ: - ເຂົ ້າໃຈຫ ກັ ການ ແລະ ຂະບວນການກິ່ ຽວກບັ ກາໍມະພນັ ວທິ ະຍາ ແລະ ການນໍາໄປໃຊປ້ ະໂຫຍດ - ທໍານາຍລກັ ສະນະຂອງສິ ິ່ ງມຊີວີດິ , ທດົສອບຄວາມໜາ້ຈະເປັນ ແລະ ທດົສອບທາງສະຖຕິກິິ່ ຽວ ກບັການຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະທາງກາໍມະພນັ ໃນຮູບແບບຕິ່າງໆ - ນໍາຄວາມຮູທ້ ີ ິ່ ໄດ້ເພື ິ່ອປະກອບເຂົ ້າການສດິສອນໃນຊັນ້ມດັທະຍມົ ແລະ ສກຶ ສາຄົນ້ ຄວາ້ ໃນຂັນ້ ຕໍ ິ່ໄປ ຄາດໝາຍຜນົການ ຮຽນຂອງວຊິາ ດາ້ນຄວາມຮູ:້ຜູຮ້ ຽນສາມາດ - ສະແດງຄວາມຮູກ້ິ່ ຽວກບັ ຫ ກັ ການ, ຂະບວນ ແລະ ການນໍາໄປໃຊປ້ ະໂຫຍດ ທີ ິ່ກິ່ ຽວຂອ້ງທາງກາໍ ມະພນັ ວທິ ະຍາ ດາ້ນທກັ ສະ: ຜູຮ້ ຽນສາມາດ - ສບືຄົນ້ ຂໍມູນ້ , ວເິຄາະ, ອະພປິ າຍ, ອະທບິ າຍ ແລະ ສະຫຸ ບກິ່ ຽວກບັກດົຂອງຄວາມໜາ້ຈະເປັນ, ກດົ ເກນຂອງແມນເດລ, ການຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະທີ ິ່ຄວບດວ້ຍຢີນເທງິໂຄຣໂມໂຊມ, ການ ປິ່ ຽນແປງລກັ ສະນະ, ກາໍມະພນັກິ່ ຽວກບັຄນົ ແລະ ພນັທຸວສິະວະກາໍ - ທດົ ສອບຄວາມໜາ້ຈະເປັນ ແລະ ສະຖຕິທິ ີ ິ່ກິ່ ຽວຂອ້ງກບັການຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະທາງກາໍມະ ພນັ ດາ້ນການນໍາໃຊ:້ຜູຮ້ ຽນສາມາດ - ນໍາຄວາມຮູທ້ າງລາຍວຊິ າ ໄປໝູນໃຊເ້ຂົ ້າໃນການສດິ ສອນໃນຊັນ້ ຮຽນ ຫ ືໃນສະຖານະການ ຕິ່າງໆ ໄດຢ້ິ່ າງຖກືຕອ້ງ ແລະ ເໝາະສມົ . ດາ້ນທກັ ສະທາງສງັຄມົ : ຜູຮ້ ຽນສາມາດ - ສື ິ່ສານຄວາມຮູ້ແລະ ປະຊາສໍາພນັ ໃຫແ້ກິ່ສງັຄມົ ກິ່ ຽວກບັກາໍມະພນັ ວທິ ະຍາ ເພື ິ່ອການປັບຕວົ ແລະ ການຢູລອດ, ການຂະຫຍາຍຕວົທາງດາ້ນເສດຖະກດິ ໃນສງັຄມົ ຄມົ ປະຈບຸ ນັ . ແຜນການສອນ (Course outline) ອາທດິທ ີ ເນື ້ອໃນ ວທິ ຈີດັຕັ ້ງການຮຽນ-ການສອນ/ກດິຈະກາໍ 1 ບດົທ ີ1 ວດັຖຸພື ້ນຖານຂອງການສບຶເຊື ້ອ 1. ຢີນ ແລະ ໂຄຣໂມໂຊມ (Gene and Chromosome) 1.1 ຢີນ (Gene) 1.2 ໂຄຣໂມໂຊມ (Chromosome) 1. ຄູນໍາສະເໜີ ແລະ ສນົທະນາກິ່ ຽວກບັ ວດັຖຸ ພື ້ນຖານຂອງການສບືເຊື ້ອໂດຍຍນີ ແລະ ໂຄຣໂມ ໂຊມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) 2. ຜູຮ້ ຽນປະຕບິດັກດິຈະກາໍ ເພື ິ່ອສກຶ ສາຮູບຮິ່າງ, ການປະກອບສາ້ງ ແລະ ຈາໍນວນຂອງຢີນ ແລະ ໂຄຣ ໂມໂຊມ ໂດຍສກຶ ສາ ຮູບພາບ ຫ ືວດີໂີອ ແລະ ແຫິ່ ງ ການຮຽນຮູຕ້ິ່າງໆ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ)

62 3. ວຽກມອບໝາຍ: ນກັ ສກຶ ສາສບືຄົນ້ ແລະ ລາຍ ງານກິ່ ຽວກບັຮູບຮິ່າງ ແລະ ຈາໍນວນຂອງໂຄຣໂມ ໂຊມ ໃນສິ ິ່ ງມຊີວີດິຊະນດິຕິ່າງໆ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) 2 ບດົທ ີ1 (ຕໍ ິ່ ) ວດັຖຸພື ້ນຖານຂອງການສບຶເຊື ້ອ 2. ໂຄງປະກອບສາ້ງ ແລະ ບດົບາດໃນ ການສບືເຊື ້ອ ຂອງ DNA ແລະ RNA 2.1 ໂຄງປະກອບສາ້ງ ແລະ ການຄນູ 2 ຂອງ DNA 2.2 ໂຄງປະກອບສາ້ງ ແລະ ການສງັ ເຄາະ RNA 2.3 ກນົ ໄກການສງັເຄາະ RNA 1. ຄູນໍາສະເໜີ ແລະ ສນົທະນາກິ່ ຽວກບັ ໂຄງ ປະກອບສາ້ງ, ບດົບາດ ແລະ ການສງັເຄາະຂອງ DNA ແລະ RNA (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) 2. ຜູຮ້ ຽນປະຕບິດັກດິຈະກາໍ ເພື ິ່ອສກຶ ສາຮູບຮິ່າງ, ການປະກອບສາ້ງ ແລະ ແລະ ການສງັເຄາະ DNA ແລະ RNA ໂດຍສກສາ ຶ ຮູບພາບ ຫ ືວດີໂີອ ແລະ ແຫິ່ ງການຮຽນຮູຕ້ິ່າງໆ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ) 3. ວຽກມອບໝາຍ: ນກັ ສກຶ ສາສາ້ງແບບຈາໍລອງ ຂອງ DNA ແລະ RNA ເພື ິ່ອໃຊເ້ປັນສື ິ່ປະກອບ ການສອນ ໃນຊນັມດັທະຍມົ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) 3 ບດົທ ີ2 ກດົ ເກນການຖິ່າຍທອດລກັສະນະທາງກາໍ ມະພນັຂອງແມນເດລ 1. ຄວາມໝາຍຄໍາສບັທາງກາໍມະພນັ ວທິ ະຍາ 2. ກດົ ເກນການຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະທາງ ກາໍມະພນັ ຂອງແມນເດລ 2.1 ປະຫວດັຂອງແມນເດລ 2.2 ກດົ ເກນການຂົ ິ່ມຂອງຢີນ 2.2.1 ການປະສມົ ພນັລະຫວິ່າງ 1 ຄິ່ ູພາບລກັ ສະນະ 1. ຄູນໍາສະເໜີແລະ ສນົທະນາກິ່ ຽວກບັຄໍາສບັທາງ ກາໍມະພນັ ວທິ ະຍາ, ປະຫວດັຂອງແມນເດລ ແລະ ກດົ ເກນການຂົ ິ່ມຂອງຢີນ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) 2. ຜູຮ້ ຽນປະຕບິດັກດິຈະກາໍ ເພື ິ່ອທດົສອບຄວາມ ໜາ້ຈະເປັນ ແລະ ສະຖຕິທິ ີ ິ່ກິ່ ຽວຂອ້ງກບັການຖິ່າຍ ທອດລກັ ສະນະ ຕາມກດົ ເກນການຂົ ິ່ມຂອງຢີນ ຫ ື ການປະສມົ ພນັລະຫວິ່າງ 1 ຄິ່ ູພາບລກັ ສະນະ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ) 3. ວຽກມອບໝາຍ: ນກັ ສກຶ ສາຝຶກແກບ້ດົຝຶກຫດັທີ ິ່ ຄູໄດມ້ ອບໝາຍໃຫ້ພອ້ມທງັລາຍງານຜນົ ໄດຮ້ບັ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) 4 ບດົທ ີ2 (ຕໍ ິ່ ) ກດົ ເກນການຖິ່າຍທອດລກັສະນະທາງກາໍ ມະພນັຕາມກດົ ເກນຂອງແມນເດລ 2.3 ກດົ ເກນການແຍກຕວົຂອງຢີນ 2.3.1 ການປະສມົ ພນັລະຫວິ່າງ 2 ຄິ່ ູພາບລກັ ສະນະ (Dihybrid) 3. ການທດົ ສອບ ຈໂີນໄທປ໌ (Genotype) 3.1 ການປະສມົ ພນັ ຄນື (Back cross) 1. ຄູນໍາສະເໜີ ແລະ ສນົທະນາກິ່ ຽວກບັກດົ ເກນ ການແຍກຕວົຂອງຢີນ, ການປະສມົ ພນັລະຫວິ່າງ 2 ຄິ່ ູພາບລກັ ສະນະ ແລະ ການທດົສອບຈໂີນໄທປ໌ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) 2. ຜູຮ້ ຽນປະຕບິດັກດິຈະກາໍ ເພື ິ່ອທດົສອບຄວາມ ໜາ້ຈະເປັນ ແລະ ສະຖຕິທິ ີ ິ່ກິ່ ຽວຂອ້ງກບັການຖິ່າຍ ທອດລກັ ສະນະ ຕາມກດົ ເກນການແຍກຕວົຂອງຢີນ ຫ ືການປະສມົ ພນັລະຫວິ່າງ 2 ຄິ່ ູພາບລກັ ສະນະ, ການທດົ ສອບ ຈໂີນໄທປ໌ ໃນຮູບແບບຕິ່າງໆ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ)

63 3.2 ການປະສມົ ພນັ ໄຈແ້ຍກ (Test cross) 3. ວຽກມອບໝາຍ: ນກັ ສກຶ ສາຝຶກແກບ້ດົຝຶກຫດັ ທີ ິ່ຄູໄດມ້ ອບໝາຍໃຫ້ພອ້ມທງັລາຍງານຜນົ ໄດຮ້ບັ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) 5 ບດົທ ີ2 (ຕໍ ິ່ ) ກດົ ເກນການຖິ່າຍທອດລກັສະນະທາງກາໍ ມະພນັຕາມກດົ ເກນຂອງແມນເດລ 4. ວທິ ກີ ານຄໍານວນອດັ ຕາສິ່ວນລູກ F2 4.1 ການໃຊຕ້າຕະລາງ Punnett’s square 4.2 ການຄໍານວນຈາກແຕິ່ລະ ລກັ ສະນະ 4.3 ການໃຊວ້ທິ ແີຕກສາຂາ 5. ອດັ ຕາສິ່ວນລູກປະສມົ ທີ ິ່ກິ່ ຽວຂອ້ງ ຫ າຍກວິ່າສອງຄິ່ ູພາບລກັ ສະນະ 1. ຄູນໍາສະເໜີແລະ ສນົທະນາກິ່ ຽວກບັວທິ ກີ ານຄໍາ ນວນອດັຕາສິ່ວນລູກ F2 ແລະ ອດັ ຕາສິ່ວນລູກ ປະສມົ ທີ ິ່ກິ່ ຽວຂອ້ງ ຫ າຍກວິ່າສອງຄິ່ ູພາບລກັ ສະນະ (1 ຊົ ິ່ວ ໂມງ) 2. ຜູຮ້ ຽນປະຕບິດັກດິຈະກາໍ ເພື ິ່ອຄໍານວນ ອດັຕາ ສິ່ວນລູກ F2 ໂດຍໝນູ ໃຊວ້ທິ ຕີິ່າງ ແລະ ຄໍານວນ ອດັ ຕາສິ່ວນລູກປະສມົ ທີ ິ່ກິ່ ຽວຂອ້ງ ຫ າຍກວິ່າສອງຄິ່ ູ ພາບລກັ ສະນະ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ) 3. ວຽກມອບໝາຍ: ນກັ ສກຶ ສາຝຶກແກບ້ດົຝຶກຫດັ ທີ ິ່ຄູໄດມ້ ອບໝາຍໃຫ້ພອ້ມທງັລາຍງານຜນົ ໄດຮ້ບັ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) 6 ບດົທ ີ3 ກດົ ເກນການຖິ່າຍທອດລກັສະນະທາງກາໍ ມະພນັທີ ິ່ບໍ ິ່ໄປຕາມກດົ ເກນຂອງແມນເດລ 1. ການສະແດງອອກແບບຂົ ິ່ມບໍ ິ່ສມົ ບູນ ແລະ ການສະແດງອອກເທົ ິ່າກນັຂອງຢີນ ແຕິ່ລະຄິ່ ູ 1.1 ການສະແດງອອກແບບຂົ ິ່ມບໍ ິ່ ສມົ ບູນ 1.2 ການສະແດງອອກເທົ ິ່າກນັຂອງຢີນ ແຕິ່ລະຄິ່ ູ 1. ຄູນໍາສະເໜີ ແລະ ສນົທະນາກິ່ ຽວກບັ ການສະແດງອອກແບບຂົ ິ່ມບໍ ິ່ສມົ ບູນ ແລະ ການສະແດງອອກເທົ ິ່າກນັຂອງຢີນແຕິ່ລະຄິ່ ູ (1 ຊົ ິ່ວ ໂມງ) 2. ຜູຮ້ ຽນປະຕບິດັກດິຈະກາໍ ເພື ິ່ອສບືຄົນ້ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງ ການສະແດງອອກແບບຂົ ິ່ມບໍ ິ່ສມົ ບູນ ແລະ ການສະແດງອອກເທົ ິ່າກນັຂອງຢີນແຕິ່ລະຄິ່ ູ (2 ຊົ ິ່ວ ໂມງ) 3. ວຽກມອບໝາຍ: ສບືຄົນ້ ກິ່ ຽວກບັ ຕວົຢິ່ າງ ຂອງ ພດື ແລະ ສດັ ທີ ິ່ມລີກັ ສະນະຂອງການຖິ່າຍທອດ ທາງກາໍມະພນັ ໃນຮູບແບບດັ ິ່ງກິ່າວ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) 7 ບດົທ ີ3 (ຕໍ ິ່ ) ກດົ ເກນການຖິ່າຍທອດລກັສະນະທາງກາໍ ມະພນັທີ ິ່ບໍ ິ່ໄປຕາມກດົ ເກນຂອງແມນເດລ 2. ພະຫຸອາແລນ (Multiple alleles) 2.1 ຄວາມໝາຍ 2.2 ໝິ່ເູລອືດລະບບົ ABO 2.2.1 ການຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະ 2.2.2 ການໃຫເ້ລອືດແກິ່ຜູປ້ິ່ ວຍ 2.2.3 ຄຸນປະໂຫຍດຂອງໝິ່ເູລອືດ ABO ໃນທາງນຕິວິທິ ະຍາສາດ 1. ຄູນໍາສະເໜີ ແລະ ສນົທະນາກິ່ ຽວກບັພະຫຸອາ ແລນ, ໝິ່ເູລອືດລະບບົ ABO ແລະ ການຖິ່າຍທອດ ລກັ ສະນະທາງກາໍມະພນັ (1 ຊົ ິ່ວ ໂມງ) 2. ຜູຮ້ ຽນປະຕບິດັກດິຈະກາໍ ເພື ິ່ອທດົສອບຄວາມ ໜາ້ຈະເປັນ ແລະ ສະຖຕິທິ ີ ິ່ກິ່ ຽວຂອ້ງກບັການຖິ່າຍ ທອດລກັ ສະນະຕາມ ໝິ່ເູລອືດລະບບົ ABO (2 ຊົ ິ່ວ ໂມງ) 3. ວຽກມອບໝາຍ: ແກບ້ດົຝຶກຫດັທີ ິ່ຄູໄດມ້ ອບໝ າຍໃຫ້ພອ້ມທງັລາຍງານຜນົ ໄດຮ້ບັ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) (3 ຊົ ິ່ວໂມງ)

64 8 ບດົທ ີ4 ກາໍມະພນັວທິ ະຍາກິ່ ຽວກບັຄນົ ແລະ ການ ກາຍພນັໃນສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິ 1. ການຄົນ້ ຄວາ້ຢິ່ ູໃນເຊື ້ອສາຍດຽວກນັ ຫ ື ການວເິຄາະວງົຄະນາຍາດ (Pedigree analysis) 2. ການຄົນ້ ຄວາ້ກິ່ ຽວກບັລູກແຝດ 2.1 ຝາແຝດທຽມ (Dizygotic twin) 2.2 ຝາແຝດແທ້(Monozygotic twin) 1. ຄູນໍາສະເໜີ ແລະ ສນົທະນາກິ່ ຽວກບັການ ຄົນ້ ຄວາ້ຢິ່ ູໃນເຊື ້ອສາຍດຽວກນັ ຫ ືການວເິຄາະວງົ ຄະນາຍາດ ແລະ ການຄົນ້ ຄວາ້ກິ່ ຽວກບັລູກແຝດ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) 2. ຜູຮ້ ຽນປະຕບິດັກດິຈະກາໍ ເພື ິ່ອສບືຄົນ້ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງ ເຖງິຄວາມຜດິປົກະຕທິ ີ ິ່ ເກດີຈາກການສບື ເຊື ້ອສາຍດຽວກນັ ຫ ືວງົຄະນາຍາດ ແລະ ສກຶ ສາ ຂະບວນການທີ ິ່ ເຮດັ ໃຫເ້ກດີແຝດແທ້ ແລະ ແຝດ ທຽມ (2 ຊົ ິ່ວ ໂມງ) 3. ວຽກມອບໝາຍ: ຂຽນບດົລາຍງານຜນົການ ຄົນ້ ຄວາ້ໃນກດິຈະກາໍຂາ້ງເທງິ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) 9 ສອບເສງັກາງພາກ 10 ບດົທ ີ4 (ຕໍ ິ່ ) ກາໍມະພນັວທິ ະຍາກິ່ ຽວກບັຄນົ ແລະ ການ ກາຍພນັໃນສິ ິ່ທີ ິ່ມຊີວີດິ 3. ການກາຍພນັ (Mutation) 3.1 ຄວາມໝາຍ 3.2 ສາເຫດຂອງການກາຍພນັ ໃນທໍາ ມະຊາດ 3.3 ການກາຍພນັ ລະດບັ ໂຄຣໂມໂຊມ (Chromosome mutation) 3.4 ການກາຍພນັ ລະດບັຢີນ (Gene mutation) 3.5 ການຊກັ ນໍາໃຫກ້ າຍພນັ ແລະ ປະໂຫຍດຂອງການຊກັ ນໍາ 1. ຄູນໍາສະເໜີແລະ ສນົທະນາກິ່ ຽວກບັຄວາມໝາຍ ແລະ ສາເຫດ(ຂອງການກາຍພນັ , ການກາຍພນັ ລະດບັ ໂຄຣໂມໂຊມ ແລະ ລະດບັຢີນ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) 2. ຜູຮ້ ຽນປະຕບິດັກດິຈະກາໍ ເພື ິ່ອສບືຄົນ້ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງ ການກາຍພນັ ລະດບັ ໂຄຣໂມໂຊມ ແລະ ລະດບັຢີນ (2 ຊົ ິ່ວ ໂມງ) 3. ວຽກມອບໝາຍ: ສບືຄົນ້ ແລະ ກິ່ ຽວກບັການ ຊກັ ນໍາໃຫກ້ າຍພນັ ແລະ ປະໂຫຍດຂອງການຊກັ ນໍາ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) 11 ບດົທ ີ5 ການຖິ່າຍທອດລກັສະນະທາງກາໍມະພນັທີ ິ່ ຄວບຄຸມດວ້ຍຢີນເທງີໂຄຣໂມໂຊມເພດ (Sex linked inheritance) 1. ລກັ ສະນະທາງເພດ 2. ການກາໍນດົ ເພດ 2.1 ການກາໍນດົ ເພດດວ້ຍໂຄຣໂມ ໂຊມເພດ 1. ຄູນໍາສະເໜີແລະ ສນົທະນາກິ່ ຽວກບັລກັ ສະນະ ທາງເພດ ແລະ ການກາໍນດົ ເພດ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) 2. ຜູຮ້ ຽນປະຕບິດັກດິຈະກາໍ ເພື ິ່ອປຽບທຽບ ລກັ ສະນະທາງເພດ ແລະ ຫ ກັ ການກາໍນດົ ເພດ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ) 3. ວຽກມອບໝາຍ: ສບືຄົນ້ ກິ່ ຽວກບັປັດໄຈທີ ິ່ມຜີນົ ຕໍ ິ່ລກັ ສະນະເພດ ແລະ ການກາໍນດົ ເພດ (3 ຊົ ິ່ວ ໂມງ)

65 12 ບດົທ ີ5 (ຕໍ ິ່ ) ການຖິ່າຍທອດລກັສະນະທາງກາໍມະພນັທີ ິ່ ຄວບຄຸມດວ້ຍຢີນເທງີໂຄຣໂມໂຊມເພດ (Sex linked inheritance) 3. ການຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະກາໍມະພນັທີ ິ່ ຄວບຄຸມດວ້ຍຢີນໄປຕາມໂຄຣໂມໂຊມ ເພດ 3.1 ການຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະກາໍມະ ພນັທີ ິ່ຄວບຄຸມດວ້ຍຢີນໄປຕາມໂຄຣໂມ ໂຊມເພດໃນຄນົ 3.2 ການຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະກາໍມະ ພນັ ໄປຕາມໂຄຣໂມໂຊມເພດໃນນກົ ຫ ື ສດັປີກ 1. ຄູນໍາສະເໜີແລະ ສນົທະນາກິ່ ຽວກບັການຖິ່າຍ ທອດລກັ ສະນະກາໍມະພນັທີ ິ່ຄວບຄຸມດວ້ຍຢີນໄປ ຕາມໂຄຣໂມໂຊມເພດ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) 2. ຜູຮ້ ຽນປະຕບິດັກດິຈະກາໍ ເພື ິ່ອທດົສອບ ແລະ ວເິຄາະທາງສະຖຕິ ິໃນການຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະກາໍ ມະພນັທີ ິ່ຄວບຄຸມດວ້ຍຢີນໄປຕາມໂຄຣໂມໂຊມ ເພດ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ) 3. ວຽກມອບໝາຍ: ແກບ້ດົຝຶກຫດັກິ່ ຽວກບັການ ຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະກາໍມະພນັທີ ິ່ຄວບຄຸມດວ້ຍຢີນ ໄປຕາມໂຄຣໂມໂຊມເພດ (3 ຊົ ິ່ວ ໂມງ) 13 ບດົທ ີ5 (ຕໍ ິ່ ) ການຖິ່າຍທອດລກັສະນະທາງກາໍມະພນັທີ ິ່ ຄວບຄຸມດວ້ຍຢີນເທງີໂຄຣໂມໂຊມເພດ (Sex linked inheritance) 3.3 ການຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະໄປຕາມ ໂຄຣໂມໂຊມ Y 3.4 ການຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະກາໍມະ ພນັທີ ິ່ຂື ້ນກບັອດິທພີນົຂອງເພດ (Sex influenced gene) 3.4 ການບິ່ ຽງເບນເພດ 1. ຄູນໍາສະເໜີແລະ ສນົທະນາກິ່ ຽວກບັການຖິ່າຍ ທອດລກັ ສະນະໄປຕາມໂຄຣໂມໂຊມ Y, ການຖິ່າຍ ທອດລກັ ສະນະກາໍມະພນັທີ ິ່ຂື ້ນກບັອດິທພີນົຂອງ ເພດ ແລະ ການບິ່ ຽງເບນເພດ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) 2. ຜູຮ້ ຽນປະຕບິດັກດິຈະກາໍ ເພື ິ່ອທດົສອບ ແລະ ວເິຄາະທາງສະຖຕິ ິໃນການຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະໄປ ຕາມໂຄຣໂມໂຊມ Y, ການຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະກາໍ ມະພນັທີ ິ່ຂື ້ນກບັອດິທພີນົຂອງເພດ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ) 3. ວຽກມອບໝາຍ: ແກບ້ດົຝຶກຫດັກິ່ ຽວກບັການ ຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະໄປຕາມໂຄຣໂມໂຊມ Y, ການ ຖິ່າຍທອດລກັ ສະນະກາໍມະພນັທີ ິ່ຂື ້ນກບັອດິທພີນົ ຂອງເພດ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງການເບິ່ງເບນທາງເພດ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) 14 ບດົທ ີ6 ວສິະວະກາໍກາໍມະພນັ 1. ຄວາມໝາຍຂອງວສິະວະກາໍກາໍມະພນັ 2. ການກາໍເນດີວສິ ະວະກາໍກາໍມະພນັ 3. ການໂຄລນນິ ິ່ ງ 1. ຄູນໍາສະເໜີແລະ ສນົທະນາກິ່ ຽວກບັຄວາມໝ າຍ,ການກາໍເນດີວສິະວະກາໍກາໍມະພນັ ແລະ ການ ໂຄລນນິ ິ່ ງ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) 2. ຜູຮ້ ຽນປະຕບິດັກດິຈະກາໍ ເພື ິ່ອຊອກຫາຕວົຢິ່ າງ ວສິ ະວະກາໍກາໍມະພນັ ແລະ ການໂຄລນນິ ິ່ ງ ທີ ິ່ຫ າກ ຫ າຍ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ) 3. ວຽກມອບໝາຍ: ສບືຄົນ້ ຂໍມ້ ນູ ກິ່ ຽວກບັ ການ ໂຄລນນິ ິ່ ງສິ ິ່ ງມຊີວີດິ ໃດໜຶ ິ່ ງທີ ິ່ສໍາຄນັ ຕໍ ິ່ ເສດຖະກດິ ແລະ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ ມ (3 ຊົ ິ່ວ ໂມງ)

66 15 ບດົທ ີ6 (ຕໍ ິ່ ) ວສິະວະກາໍກາໍມະພນັ 4. ປະໂຫຍດຂອງເທກັ ໂນໂລຊີວສິ ະວະ ກາໍກາໍມະພນັທາງການກະເສດ 5. ສິ ິ່ ງມຊີວີດິດດັ ແປງພນັທຸກາໍ 6. ອາຫານດດັແປງພນັທຸກາໍ 1. ຄູນໍາສະເໜີແລະ ສນົທະນາກິ່ ຽວກບັປະໂຫຍດ ຂອງເທກັ ໂນໂລຊວີສິ ະວະກາໍກາໍມະພນັທາງການກະ ເສດ, ສິ ິ່ ງມຊີວີດິດດັ ແປງພນັທຸກາໍ ແລະ ອາຫານ ດດັ ແປງພນັທຸກາໍ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) 2. ຜູຮ້ ຽນປະຕບິດັກດິຈະກາໍ ເພື ິ່ອຊອກຫາຕວົຢິ່ າງ ກິ່ ຽວກບັປະໂຫຍດຂອງເທກັ ໂນໂລຊວີສິະວະກາໍກາໍ ມະພນັທາງການກະ ເສດ, ສິ ິ່ ງມຊີວີດິດດັແປງພນັທຸ ກາໍ ແລະ ອາຫານດດັແປງພນັທຸກາໍ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ) 3. ວຽກມອບໝາຍ: ສບືຄົນ້ ຂໍມ້ ນູ ກິ່ ຽວກບັ ຜນົດີ ແລະ ຜນົ ເສຍຫາຍຈາກອາຫານດດັ ແປງພນັທຸກາໍ (3 ຊົ ິ່ວ ໂມງ) 16 ບດົທ ີ6 (ຕໍ ິ່ ) ວສິະວະກາໍກາໍມະພນັ 7. ເທກັ ໂນໂລຊຊີວີະພາບ (Biotechnology) 7.1 ຄວາມໝາຍຂອງເທກັ ໂນໂລຊີ ຊວີະພາບ 7.2 ຂອບເຂດຂອງເທກັ ໂນໂລຊຊີວີະ ພາບ 7.3 ການພດັທະນາເທກັ ໂນໂລຊຊີວີະ ພາບສະໄໝໃໝິ່ 1. ຄູນໍາສະເໜີແລະ ສນົທະນາກິ່ ຽວກບັ ເທກັ ໂນໂລ ຊຊີວີະພາບ, ຂອບເຂດ, ການພດັທະນາທາງເທກັ ໂນ ໂລຊຊີວີະພາບ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) 2. ຜູຮ້ ຽນປະຕບິດັກດິຈະກາໍ ເພື ິ່ອສກຶ ສາ ແລະ ນໍາ ສະເໜກີິ່ ຽວກບັ ຜະລດິຕະພນັຈາກຈລຸ ນິຊີ ທີ ິ່ມີ ຄວາມສໍາຄນັທາງອຸດສາຫະກາໍ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ) 3. ວຽກມອບໝາຍ: ສບືຄົນ້ ຂໍມ້ ນູ ແລະ ລາຍງານ ກິ່ ຽວກບັ ຈລຸ ນິຊີທີ ິ່ມຄີວາມສໍາຄນັທາງອຸດສາຫະກາໍ (3 ຊົ ິ່ວ ໂມງ) 17 ບດົທ ີ6 (ຕໍ ິ່ ) ວສິະວະກາໍກາໍມະພນັ 7.4 ຜະລດິຕະພນັ ຈາກຈລຸ ນິຊີທີ ິ່ມີ ຄວາມສໍາຄນັທາງອຸດສາຫະກາໍ 7.5 ການຜະລດິສານປະຕຊິວີະນະ ແລະ ວກັ ຊນີ 7.6 ການສາ້ງຈລຸ ນິຊຊີະນດິໃໝິ່ ໂດຍ ເທກັ ນກິທາງພນັທຸກາໍ 1. ຄູນໍາສະເໜີແລະ ສນົທະນາກິ່ ຽວກບັຜະລດິຕະ ພນັ ຈາກຈລຸ ນິຊີທີ ິ່ມຄີວາມສໍາຄນັທາງອຸດສາຫະກາໍ , ການຜະລດິສານປະຕຊິວີະນະ ແລະ ວກັ ຊນີ, ການ ສາ້ງຈລຸ ນິຊຊີະນດິໃໝິ່ ໂດຍເທກັ ນກິທາງພນັທຸກາໍ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) 2. ຜູຮ້ ຽນປະຕບິດັກດິຈະກາໍ ເພື ິ່ອສກຶ ສາ ແລະ ນໍາ ສະເໜກີິ່ ຽວກບັ ການຜະລດິສານປະຕຊິວີະນະ ແລະ ວກັ ຊນີ ແລະ ການສາ້ງຈລຸ ນິຊຊີະນດິໃໝິ່ ໂດຍ ເທກັ ນກິທາງພນັທຸກາໍ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ) 3. ວຽກມອບໝາຍ: ສບືຄົນ້ ຂໍມ້ ນູ ແລະ ລາຍງານ ກິ່ ຽວກບັ ການສາ້ງຈລຸ ນິຊຊີະນດິ ໃດໜຶ ິ່ ງທີ ິ່ສໍາຄນັ ໂດຍເທກັ ນກິທາງພນັທຸກາໍ (3 ຊົ ິ່ວ ໂມງ) 18 ອາທດິແຮ/ທວນຄນືເສງັພາກຮຽນ 19 ສອບເສງັທາ້ຍພາກຮຽນ - 20 ສອບເສງັທາ້ຍພາກຮຽນ -

67 ອຸປະກອນຮບັໃຊ ້ ເອກະສານປະກອບການສອນ, ຊຸດການຮຽນຮູ,້computer, projector ແຫິ່ງ ການຮຽນຮູ ້ ຫໍສະມຸດ, ຫອ້ງທດົລອງ, ເອກະສານ, ວາລະສານຕິ່າງໆ ໃນແວບັ ໄຊ YouTube ຫ ືGoogle ເອກະສານອາ້ງອງີ ກຽງສກັ ທາສດິ . (2003). ເອກະສານປະກອບການຮຽນວຊິ າຫ ກັ ພນັທຸສາດ. ພະແນກວຊິ າພດື ສາດ, ວທິ ະຍາໄລກະເສດແລະເທກັ ໂນໂລຍ, ີນະຄອນລາດສະສມີ າ. ສຸກນັຍາ ພະສຸທາຣະຊາດ. (1998 ). ກາໍມະພນັ . ມະຫາວທິ ະຍາໄລຣາມຄໍາແຫງ: ກຸງເທບ. ປະດດິ ພງົທອງຄໍາ. (1998). ພນັທຸສາດ. ສໍານກັ ພມິ ມະຫາວທິ ະຍາໄລກະເສດສາດ. ປະລນິຍະພນັ ເພດັຈະຮດັ . (2014). ເອກະສານປະກອບການສອນວຊິ າເທກັ ໂນໂລຍຊີວີະພາບ ອຸດສາຫະກາໍ. ຄະນະເທກັ ໂນໂລຍ,ີມະຫາວທິ ະຍາໄລລາດຊະພດັອຸດອນທານ.ີ ວວິນັ ແສງພກັ ດ.ີ (2017). ເອກະສານປະກອບການສອນລາຍວຊິ າຊວີະວທິ ະຍາ 1. ຕະນະ ວທິ ະຍາສາດ, ມະຫາວທິ ະຍາໄລລາດຊະພດັອຸດອນທານ.ີ ການວດັ ແລະ ປະ ເມນີຜນົການຮຽນ 1. ການຮຽນຄດິ ໄລິ່ເປັນຄະແນນສິ່ວນຮອ້ຍ ດັ ິ່ງນີ ້ : ການຂຶ ້ນຫອ້ງ 15% ການສົ ິ່ງບດົ ລາຍງານ/ວຽກມອບໝາຍ 10% ກວດກາຕໍ ິ່ ເນື ິ່ອງ 25% ສອບເສງັກາງພກັ ຮຽນ 20% ສອບເສງັທາ້ຍພາກຮຽນ 30% 2. ການຄດິ ໄລິ່ຄິ່າລະດບັ ແມິ່ນໃຫປ້ ະຕບິດັຕາມເກນການປະເມນີຜນົການຮຽນ ລາຍວຊິ າ ໃນ ມາດຕະຖານຫ ກັ ສູດແຫິ່ງຊາດ. ຊື ິ່ຜູຂ້ ຽນ ປອ ພຸດທະກອນ ວິ່າເຈິ່ຍຊິ່າ, ວທິ ະຍາໄລຄູຄງັໄຂ. ເບໂີທ: 020 555 64 577 Email: [email protected] ທີ ິ່ .................................., ວນັທ...../.. ີ .../...... ຄູສອນປະຈາໍວຊິ າ ຫວົ ໜາ້ພາກວຊິ າ ຜູອ້ໍານວຍການ

68 9. ການຈດັແບິ່ງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິະໄຕ ປະຊາຊນົລາວ ສນັຕພິ າບ ເອກະລາດ ປະຊາທປິະໄຕ ເອກະພາບ ວດັທະນະຖາວອນ ວທິ ະຍາໄລຄູ .............. ພາກວຊິາ...................... ເລກທ...................... ີ ທີ ິ່ ......................., ວນັທ................. ີ ....... ແຜນການສອນລາຍວຊິາ ສກົ ສກຶ ສາ.......... (Course Syllabus) ຊື ິ່ຫ ກັ ສູດ ພາສາລາວ: ຫ ກັ ສູດສາ້ງຄູມດັທະຍມົ ສກຶ ສາຕໍ ິ່ ເນື ິ່ອງ ລະດບັປະລນິຍາຕີ ພາສາອງັກດິ : Bachelor of Secondary Teacher Education (Continuing program) ຊື ິ່ວຊິ າ ພາສາລາວ: ການຈດັແບິ່ງສິ ິ່ ງມຊີວີດິ ພາສາອງັກດິ : Classification of living things ລະຫດັວຊິ າ ຈາໍນວນໜິ່ວຍກດິ 3(2-2-5) ຈາໍນວນ ຊົ ິ່ວໂມງ 144 ຊົ ິ່ວໂມງ ໝວດວຊິ າ ໝວດວຊິ າສະເພາະ ສອນປີທີ 1 ພາກຮຽນທີ 1 ພາສາທີ ິ່ນໍາໃຊໃ້ນ ການສອນ ພາສາລາວ ວຊິ າບງັຄບັທີ ິ່ຕອ້ງ ຮຽນກິ່ອນ ມຄີວາມຮູພ້ ື ້ນຖານທາງດາ້ນຊວີະສາດໃນຫ ກັ ສູດສາມນັ , ວຊິ າວວິດັທະນາການ, ນເິວດວທິ ະ ຍາ, ການຈດັແບິ່ງສດັ ແລະ ການຈດັແບິ່ງພດື ໃນຫ ກັ ສູດວຊິ າຊບີຊັນ້ສູງມາກິ່ອນ ຊື ິ່ອາຈານສອນ 1 ເບໂີທລະສບັ ທີ ິ່ຢິ່ ູອເມວ ີ ຫອ້ງການປະຈາໍ/ບິ່ອນສງັກດັ ຄູສອນປະຈາໍ/ຄຮູ ບັ ເຊນີ ຊື ິ່ອາຈານສອນ 2 ເບໂີທລະສບັ ທີ ິ່ຢິ່ ູອເີມວ ຫອ້ງການປະຈາໍ/ບິ່ອນສງັກດັ ຄູສອນປະຈາໍ/ຄຮູ ບັ ເຊນີ ຄໍາອະທບິ າຍຫຍໍ ້ ຂອງວຊິ າ ວຊິ ານີ ້ຈະໄດສ້ ກຶ ສາກິ່ ຽວກບັ : ການຈດັຈາໍ ແນກສິ ິ່ ງມຊີວີດິ (Taxonomy), ຄວາມຫ າກຫ າຍທາງຊວີະ ພາບ (Biodiversity), ອານາຈັກຢູແບັກທີເຣຍ (Kingdom Eubacteria), ອານາຈັກອາເຄຍ (Kingdom Archaea) , ອານາຈັກໂພຣທິດສະຕາ (Kingdom Protista), ອານາຈັກເຫັດຣາ

69 (Kingdom Fungi), ອານາຈກັພດື (Kingdom Plantae), ອານາຈກັ ສດັ (Kingdom Animalia) ແລະ ການປັບຕວົ , ການປິ່ ຽນແປງແລະການຂະຍາຍຕວົຂອງສິ ິ່ ງທມີ ຊີວີດິ . ຈດຸ ປະສງົຂອງ ວຊິ າ ເມື ິ່ອຜູຮ້ ຽນໄດສ້ກຶ ສາເນື ້ອໃນບດົຮຽນລາຍວຊິ ານີ ້ແລວ້ຈະມຄີວາມສາມາດ: - ຮບັ ຮູ,້ເຂົ ້າໃຈ ແລະ ສາມາດຈດັຈາໍ ແນກສິ ິ່ ງມຊີວີດິຕາມເກນ, ຂຽນ ແລະ ຈາໍ ແນກຊື ິ່ຂອງສິ ິ່ ງມຊີວີດິ ໄດ.້ - ເຂົ ້າໃຈ, ສາມາດຈາໍ ແນກຄວາມຫ າກຫ າຍທາງຊວີະພາບ ແລະ ຄວາມຫ າກຫ າຍຂອງສິ ິ່ ງມຊີວີດິໃນ ອານາຈກັ ຕິ່າງໆ ໄດ.້ - ມຄີວາມສາມາດຈດັຈາໍ ແນກຄວາມຫ າກຫ າຍຂອງສິ ິ່ ງມຊີວີດິ ໃນອານາຈກັ ຢູຄາເຣຍ, ອາເຄຍ, ໂພທດິສະຕາ, ເຫດັ ຣາ, ພດື ແລະ ສດັ ໄດ.້ - ອະທບິ າຍກິ່ ຽວກບັການປິ່ ຽນແປງ, ວວິດັທະນາການ ແລະ ການຂະຍາຍຕວົຂອງສິ ິ່ ງທມີ ຊີວີດິ ໄດ.້ - ມຄີວາມສາມາດນໍາບດົຮຽນໄປໃຊໃ້ນການສດິສອນນກັ ຮຽນສາມນັ ໄດ.້ ຄາດໝາຍຜນົ ການຮຽນຂອງ ວຊິ າ ດາ້ນຄວາມຮູ:້ - ມຄີວາມຮູໃ້ນດາ້ນການຈດັຈາໍ ແນກສິ ິ່ ງມຊີວີດິອອກເປັນໝວດໝິ່ ,ູ ສາມາດບອກຊື ິ່ວທິ ະຍາສາດຂອງ ສິ ິ່ ງມຊີວີດິ , ເຂົ ້າໃຈເຖງິຄວາມຫ າກຫ າຍທາງຊວີະພາບ, ອະທບິ າຍໄດກ້ິ່ ຽວກບັຄວາມຫ າກຫ າຍຂອງ ສິ ິ່ ງມຊີວີດິ ໃນອານາຈກັ ຕິ່າງໆ ນອກຈາກນີ ້ ຜູຮ້ ຽນຍງັສາມາດເຊື ິ່ອມໂຍງຄວາມຮູຈ້າກປະສບົການ, ການສງັເກດ ແລະ ການສໍາຫວ ດໝນູ ໃຊເ້ຂົ ້າໃນການຈດັການຮຽນຮູກ້ ບັ ໂຮງຮຽນສາມນັທີ ິ່ຕນົ ເອງ ສງັກດັ ໄດ.້ ດາ້ນທກັ ສະ: - ມຄີວາມສາມາດໃນການຄົນ້ ຄວາ້, ສບືຄົນ້ , ສໍາຫ ວດ ແລະ ສື ິ່ສານກບັໝິ່ເູພື ິ່ອນໄດ.້ - ມຄີວາມສາມາດໃນການຄົນ້ ຄດິ ແລະ ວນິດິ ໄສເຖງິບນັຫາຕິ່າງໆຈາກການຮຽນຮູ້ແລະ ຄົນ້ ພບົ . - ມຄີວາມສາມາດໃນການແກໄ້ຂບນັຫາ ແລະ ນໍາປະສບົການໄປນໍາໃຊໄ້ດ.້ - ມຄີວາມສາມາດໃນການໃຊທ້ ກັ ສະ/ຂະບວນການ ແລະ ທກັ ສະໃນການນໍາໃຊຊ້ວິດິ ໄດ.້ ດາ້ນການນໍາໃຊ:້ - ນໍາຄວາມຮູທ້ າງລາຍວຊິ າການຈດັແບິ່ງສິ ິ່ ງມຊີວີດິ ໄປປະຍຸກໃຊເ້ຂົ ້າໃນການສດິສອນໃນໂຮງ ຮຽນ ສາມນັ ຫ ືກບັສະຖານະການຕິ່າງໆ ໄດຢ້ິ່ າງຖກື ຕອ້ງ ແລະ ເໝາະ ສມົ . - ສາມາດວເິຄາະ ແລະ ສງັເຄາະຄວາມຮູຈ້າກແຫິ່ ງຂໍມ້ ນູ ຕິ່າງໆ ທີື ິ່ຫ າກຫ າຍໄດຢ້ິ່ າງຖກື ຕອ້ງ ເພື ິ່ອນໍາໄປ ສິ່ ູການສາ້ງນະວດັຕະກາໍ ແລະ ການຄົນ້ ຄວາ້ວໄິຈ. ດາ້ນທກັ ສະທາງສງັຄມົ : - ມຄີວາມສາມາດໃນການສື ິ່ສານ, ການເຮດັວຽກເປັນທມີ , ການແກໄ້ຂຂໍຂ້ດັ ເເຍິ່ງ ແລະ ການຕດັສນິ ໃຈ; ບໍ ິ່ບດິ ເບອືນຂໍມ້ ນູ ແລະ ຈາໍ ແນກມດິສດັຕູ, ເຄາົລບົຄວາມແຕກຕິ່າງເຊິ ິ່ ງກນັແລະກນັ ກາ້ຄດິ , ກາ້ ຕດັສນິ ໃຈ ແລະ ຮູໝ້ ນູ ໃຊທ້ ກັ ສະ/ວທິ ສີດິສອນແບບໃໝິ່ຢິ່ າງປະດດິສາ້ງ. ແຜນການສອນ (Course outline) ອາທດິທີ ເນື ້ອໃນ ວທິ ຈີດັຕັ ້ງການຮຽນ-ການສອນ/ກດິຈະກາໍ 1 ບດົທີ1 ການຈດັຈາໍ ແນກສິ ິ່ ງມຊີວີດິ (Taxonomy) ການສອນບດົນີ ້ : - ຄູບນັ ຍາຍ ແລະ ສນົ ທະນາເນື ້ອໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ 1, 2 ແລະ 3 ໂດຍໃຊເ້ວລາ 2 ຊມ.

70 1. ຄວາມໝາຍຄວາມສໍາຄນັຂອງການຈດັແບິ່ງສິ ິ່ ງມີ ຊວີດິ 2. ປະຫວດັການຈດັຈາໍ ແນກສິ ິ່ ງມຊີວີດິ 3. ຫ ກັ ເກນໃນການຈດັຈາໍ ແນກສິ ິ່ ງມຊີວີດິ - ກດິ ຈະກໍາໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາຄົນ້ ຄວາ້ກິ່ ຽວ-ລາຍ ງານປະຫວດັ ຂອງນກັ ວທິ ະຍາສາດທີ ິ່ ສກຶ ສາເຖງິ ການຈດັແບິ່ງສິ ິ່ ງມຊີວີດິ (2 ຊມ) - ວຽກມອບໝາຍ ໃຫນ້ ັກສຶກສາສັງລວມ ແລະ ຂຽນລາຍງານຜນົກດິຈະກາໍຄນື ແລະ ສົ ິ່ງຄູ (5 ຊມ) 2 ບດົທີ1 (ຕໍ ິ່ ) ການຈດັຈາໍ ແນກສິ ິ່ ງມຊີວີດິ 4. ການຕັ ້ງຊື ິ່ສິ ິ່ ງມຊີວີດິ 5. ຫ ກັ ການຕັ ້ງຊື ິ່ວທິ ະຍາສາດຂອງສິ ິ່ ງມຊີວີດິ 6. ການຈດັໝວດໝິ່ຂູ ອງສິ ິ່ ງມຊີວີດິ ການສອນບດົນີ ້ : - ຄູບນັ ຍາຍ ແລະ ສນົ ທະນາເນື ້ອໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ 4, 5 ແລະ 6 ໂດຍໃຊເ້ວລາ 2 ຊມ - ກດິ ຈະກໍາຄູນໍາຊື ິ່ ພື ້ນເມອື ງ, ຊື ິ່ ວທິ ະຍາສາດ ຂອງສິ ິ່ ງທີ ິ່ ມີຊີວິດທີ ິ່ ຂຽນຖືກ ແລະ ຜິດ ຢິ່ າງ ນອ້ ຍ 10 ຊະນດິ ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາວເິຄາະ ພອ້ມທງັ ແກໄ້ຂໃຫຖ້ ກືຕອ້ງ (2 ຊມ). - ວຽກມອບໝາຍ ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາສງັລວມກດິ ຈະກາໍ ແລະ ສົ ິ່ງລາຍງານຄູ(5 ຊມ) 3 ບດົທີ2 ຄວາມຫ າກຫ າຍທາງຊວີະພາບ (Biodiversity) 1. ຄວາມຫ າກຫ າຍທາງຊວີະພາບ 2. ຄວາມສໍາຄນັຄວາມຫ າກຫ າຍທາງຊວີະພາບ 3. ການຈດັແບິ່ງຄວາມຫ າກຫ າຍທາງຊວີະພາບ 4. ການແບິ່ງກິ່ ຸມສິ ິ່ ງມຊີວີດິ ການສອນບດົນີ ້ : - ຄູບນັ ຍາຍ ແລະ ສນົທະນາເນື ້ອໃນຫວົ ຂໍ ້ໃນ ບດົ ໂດຍໃຊເ້ວລາ 2 ຊມ. - ຄູນໍາພານກັ ສກຶ ສາສໍາຫ ວດຄວາມຫ າກຫ າຍ ທາງຊີວະພາບບໍລິເວນອອ້ ມໂຮງຮຽນພາຍໃຕ້ ຫົວຂໍ ້ຄວາມຫ າກຫ າຍທາງຊວີ ະພາບ, ລະບບົ ນເິວດ, ຊະນດິ ແລະ ກໍາມະພນັ , ລາຍງານຜົນ (2 ຊມ). - ວຽກມອບໝາຍ ໃຫນ້ ັກສຶກສາຂຽນເປັນ ບດົ ລາຍງານສົ ິ່ງຄູ(5 ຊມ). 4 ບດົທີ3 ອານາຈກັ ຢູແບກັທເີຣຍ (Kingdom Eubacteria) 1. ລກັ ສະນະສໍາຄນັຂອງຢູແບກທເຣຍ ີ 2. ບດົບາດຂອງສິ ິ່ ງມຊີວີດິ ໃນກິ່ ຸມຢູແບກັທເີຣຍ ການສອນບດົນີ ້ : - ຄູບນັ ຍາຍ ແລະ ສນົທະນາເນື ້ອໃນຫວົ ຂໍບ້ດົ ໂດຍໃຊເ້ວລາ 2 ຊມ. - ກດິ ຈະກໍາໃຫນ້ ັກສຶກສາຄົນ້ ຄວາ້, ວິເຄາະ ແລະ ລາຍງານເປັນກິ່ ຸມກິ່ ຽວກບັ ບົດບາດຂອງ ແບກັທເີຣຍໃນດາ້ນຕິ່າງໆ (2 ຊມ). - ມອບໝາຍໃຫນ້ ກັ ສຶກສາສັງລວມຜົນງານ ແຕິ່ລະກິ່ ຸມເປັນບດົ ລາຍງານສົ ິ່ງຄູ(5 ຊມ) 5 ບດົທີ3 (ຕໍ ິ່ ) ອານາຈກັ ຢູແບກັທເີຣຍ (Kingdom Eubacteria) 3. ການຈດັແບິ່ງຢູແບກັທເີຣຍ ການສອນບດົ ນີ ້ : - ຄູບນັ ຍາຍ ແລະ ສນົທະນາເນື ້ອໃນຫວົຂໍບ້ດົ ໂດຍໃຊເ້ວລາ 2 ຊມ.

71 3.1 ກິ່ ຸມໂພຣທໂອີ ແບກັທເຣຍ ີ (Proteobacteria) 3.2 ກິ່ ຸມຄລາໄມເດຍ (Chlamydia) 3.3 ກິ່ ຸມສະໄປໂຣຄດີ (Spirochetes) 3.4 ແບກັທເຣຍ ີ ແກຣມບວກ (Gram-Positive Bacteria) 3.5 ໄຊຢາໂນແບກັທເຣຍ ີ (Cyanobacteria) 4. ການດໍາລງົຊວີດິຂອງຢູແບກທເຣຍ ີ - ຄູແບິ່ງໃຫນ້ ັກສຶກສາຄົນ້ ຄວາ້ແບັກທີເຣຍ ກິ່ ຸມຕິ່າງໆ ໂດຍລະອຽດ ແລະ ລາຍງານຜນົການ ຄົນ້ ຄວາ້ໃນຫອ້ ງຮຽນ ແລະ ແລກປິ່ ຽນຄວາມ ຮູນ້ໍາກນັ (2 ຊມ). - ຄູມອບໝາຍໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາປັບປຸງ ແລະ ແກ້ ໄຂຜົນງານຂອງກິ່ ຸມພອ້ ມທັງສົ ິ່ ງຜົນງານ (5 ຊມ). 6 ບດົທີ4 ອານາຈກັ ອາຣເຄຍ ໌ (Kingdom Archaea) 1. ລກັ ສະນະສໍາຄນັຂອງອາຣເຄຣຍ ໌ 2. ແຫິ່ ງທີ ິ່ຢິ່ ູອາໄສຂອງອາຣເຄຍ ໌ 3. ການຈກັ ແບິ່ງໝວດໝິ່ຂູ ອງອາຣເຄຍ ໌ 3.1 ອາຣເຄຍ ໌ ທີ ິ່ມກັ ເຄມັ (halophilic archaea) 3.2 ອາຣເຄຍ ໌ ທີ ິ່ມກັ ຮອ້ນ (thermophilic archaea) 3.3 ອາຣເຄຍ ໌ ທີ ິ່ສາ້ງມເທນ ີ (methanogenic archaea) 3.4 ອາຣເຄຍ ໌ ທີ ິ່ມກັກດົ ຫ ືອາຊດິ (acidophilic archaea) 4. ປະໂຫຍດອາຣເຄຍ ໌ ການສອນບດົ ນີ ້ : - ໂດຍຄູບນັ ຍາຍ ແລະ ສນົທະນາເນື ້ອໃນຫວົຂໍ ້ ບດົ ໂດຍໃຊເ້ວລາ 2 ຊມ. - ຄູກຽມກດິ ຈະກໍາ ແລະ ນໍາພານກັ ສກຶ ສາລງົ ສໍາຫ ວດຕວົ ຈງິໃນສະຖານທີ ິ່ ພົບກິ່ ຸມອາຣເຄຍ ໌ ອາໄສຢິ່ ູ(ບໍ ິ່ ເກອື, ບໍ ິ່ນໍ ້າຮອ້ ນ...) 2 ຊມ. - ມອບໝາຍໃຫນ້ ັກສກຶ ສາຂຽນບດົ ລາຍງານ ສົ ິ່ງຄູ(5 ຊມ). 7 ບດົທີ5 ອານາຈກັ ໂພຣທສິຕາ (Kingdom Protista) 1. ລກັ ສະນະສໍາຄນັຂອງໂພຣທດິຕາ 2. ຮູບແບບການດໍາລງົຊວີດິຂອງໂພຣທດິຕາ 3. ການສບືພນັຂອງໂພຣທດິຕາ ການສອນບດົນີ ້ : - ໂດຍຄູບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາເນື ້ອໃນ ຫວົ ຂໍບ້ ດົ ໂດຍໃຊເ້ວລາ 2 ຊມ. - ແບິ່ງກິ່ ຸມໃຫນ້ ັກສຶກສາຄົນ້ ຄວາ້ ແລະ ລາຍ ງານການສືບພັນຂອງໂພຣທິດຕາຊະນິດຕິ່າງໆ ຕາມຕວົຢິ່ າງທີ ິ່ຄູກາໍນດົ ໃຫ້(2 ຊມ) - ມອບໃຫນ້ ັກສຶກສາແກໄ້ຂ ແລະ ສັງລວມ ກດິຈະກາໍສົ ິ່ງຄູ(5 ຊມ). 8 ບດົທີ5 (ຕໍ ິ່ ) ອານາຈກັ ໂພຣທດິສະຕາ (Kingdom Protista) 4. ຄວາມຫ າກຫ າຍຂອງສິ ິ່ ງມຊີວີດິ ໃນອານາຈກັ ໂພຣທດິສະຕາ 4.1 ກິ່ ຸມດໂພລ ິ ໂມນາດດາ ິ (Diplomonadida) 4.2 ກິ່ ຸມພາຣາບາຊາລາ (Parabasala) 4.3 ກິ່ ຸມຢູກລໂນີ ຊວົ (Euglenozoa) ການສອນບດົນີ ້ : - ໂດຍຄູບນັ ຍາຍ, ສນົທະນາ ແລະ ແລກປິ່ ຽນ ຄວາມຮູເ້ນື ້ອໃນຫວົ ຂໍບ້ ດົ ໂດຍໃຊເ້ວລາ 2 ຊມ. - ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາຄົນ້ ຄວາ້ເປັນກິ່ ຸມ ແລະ ລາຍ ງານກິ່ ຽວກບັ ໂພຣທດິຕາກິ່ ຸມຕິ່າງໆ ຕາມຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ຄູກາໍນດົ ໃຫ້(2 ຊມ).

72 4.4 ກິ່ ຸມແອນວໂອີ ລາຕາ (Alveolata) 4.5 ກິ່ ຸມສະຕຣາມໂນີ ພລາ ິ (Stramenopila) 4.6 ກິ່ ຸມໂຣໂດໄຟຕາ (Rhodophyta) ຫລືກິ່ ຸມ ເທາົສແດງ ີ (red algae) 4.7 ກິ່ ຸມຄລໍໂຣໄຟຕາ (Chlorophyta) ຫລືກິ່ ຸມ ເທາົສຂຽວ ີ (green algae) 4.8 ກິ່ ຸມໄມຊໂທີ ຊວົ (Mycetozoa) 5. ບດົ ບາດຄວາມສໍາຄນັຂອງໂພຣທດິສະຕາ - ມອບໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາແກໄ້ຂຜົນງານຂອງກິ່ ຸມ ໃຫຖ້ ກືຕອ້ງ ແລະ ສົ ິ່ງລາຍງານຄູ(5 ຊມ). 9 ສອບເສງັກາງພາກ 10 ບດົທີ6 ອານາຈກັ ເຫດັ (Kingdom Fungi) 1. ລກັ ສະນະຮູບຮິ່າງ ແລະ ການດໍາລງົຊວີດິຂອງ ເຫດັ 2. ການສບືພນັຂອງເຫດັ 3. ການດໍາລງົຊວີດິຂອງເຫດັ ການສອນບດົນີ ້ : - ໂດຍຄູບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາເນື ້ອໃນ ຫວົ ຂໍບ້ ດົ ໂດຍໃຊເ້ວລາ 2 ຊມ. - ມອບໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາຄົນ້ ຄວາ້ ແລະ ລາຍງານ ກິ່ ຽວກບັ ປະໂຫຍດ, ໂທດຂອງເຫດັ ແລະ ວທິ ີ ການທົດສອບເຫັດພິດບາງຊະນິດ ອີງຕາມ ນກັ ສກຶ ສາເລອືກມາເປັນຕວົຢິ່ າງ (2 ຊມ) - ມອບໃຫນ້ ັກສຶກສາປັບປຸງ ແລະ ແກໄ້ຂ ຜນົ ງານ ພອ້ມທງັສົ ິ່ງບດົ ລາຍງານ (5 ຊມ). 11 ບດົທີ6 (ຕໍ ິ່ ) ອານາຈກັ ເຫດັ (Kingdom Fungi) 4. ຄວາມຫ າກຫ າຍຂອງອານາຈກັ ເຫດັ 4.1 ໄຟລໍາໄຄທລດິ ໂອິ ໄມໂຄຕາ (Phylum Chytridiomycota) 4.2 ໄຟລໍາໄຊໂກໄມໂຄຕາ (Phylum Zygomycota) 4.3 ໄຟລໍາແອດໂຄໄມໂຄຕາ (Phylum Ascomycota) 4.4 ໄຟລໍາເບສດິ ໂອິ ໄມໂຄຕາ (Phylum Basidiomycota) 5. ປະໂຫຍດ ແລະ ໂທດຂອງເຫດັຣາ ການສອນບດົນີ ້ : - ຄູບນັ ຍາຍ ແລະ ສນົທະນາເນື ້ອໃນຫວົ ຂໍບ້ດົ ໂດຍໃຊເ້ວລາ 2 ຊມ. - ຄູໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາຄົນ້ ຄວາ້ເປັນກິ່ ຸມ ແລະ ລາຍ ງານກິ່ ຽວກບັ ເຫດັ ໃນສາຂາຕິ່າງໆ ຕາມຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ຄູ ກໍານດົ ໃຫ້ຫ ືອາດນໍາພານກັ ສກຶ ສາລງົສໍາຫ ວດ ພາກສະໜາມ, ເກບັກາໍຂໍມ້ ນູ ລາຍງານຜນົ ແລະ ສົ ິ່ງບດົ ລາຍງານຄູ(5 ຊມ). 12 ບດົທີ7 ອານາຈກັພດື (Kingdom Plantae) 1. ວວິດັທະນາການຂອງພດື 2. ລກັ ສະນະຂອງພດື 3. ວງົຈອນຊວີດິແບບສະລບັ (Alternation of generation) 4. ຄວາມຫ າກຫ າຍຂອງອານາຈກັ ພດື ການສອນບດົນີ ້ : - ໂດຍຄູບນັ ຍາຍ ແລະ ສນົ ທະນາເນື ້ອໃນຫວົ ຂໍ ້ ບດົ ໂດຍໃຊເ້ວລາ 2 ຊມ - ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາຄົນ້ ຄວາ້, ວເິຄາະ ແລະ ລາຍງານ ກິ່ ຽວກບັ ການປັບຕວົ ຂອງພືດຂຶ ້ນມາຢິ່ ູເທິງບກົ ໄດແ້ນວໃດ ພອ້ມທງັລາຍງານຜນົ (2 ຊມ).

73 - ໃຫນ້ ັກສຶກສາແກໄ້ຂ ແລະ ສົ ິ່ງຜົນງານການ ຄົນ້ ຄວາ້ (5 ຊມ). 13 ບດົທີ7 (ຕໍ ິ່ ) ອານາຈກັພດື (Kingdom Plantae) 5. ພດືບໍ ິ່ມທີ ໍ ິ່ລໍາລຽງ (Nonvascular plants) 5.1 ໄຟລໍາເຮປາໂທໄຟຕາ (Phylum Hepatophyta) 5.2 ໄຟລໍາແອນໂທຊໂຣີ ໄຟຕາ (Phylum Anthocerophyta) 5.3 ໄຟລໍາໄບຣໂອໄຟຕາ (Phylum Bryophyta) - ຄູບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາເນື ້ອໃນຫວົ ຂໍບ້ ດົ ໂດຍໃຊເ້ວລາ 2 ຊມ. - ການສອນບດົ ນີ ້ : ການສອນບດົ ນີ ້ : - ໂດຍຄູບນັ ຍາຍ ແລະ ສນົ ທະນາເນື ້ອໃນຫວົ ຂໍ ້ ບດົ ໂດຍໃຊເ້ວລາ 2 ຊມ - ຄູກຽມກິດຈະກໍາ ແລະ ແບິ່ ງນກັ ສຶກສາ ຄົນ້ ຄວາ້ເປັນກິ່ ຸມ ລງົສໍາຫ ວດພດືພາກສະໜາມ (6 ຊມ). - ມອບໃຫນ້ ັກສຶກສາຂຽນບົດລາຍງານ ແລະ ລາຍງານຜົນຈາກການສໍາຫ ວດ ພອ້ ມທັງສົ ິ່ ງ ຜນົ ງານການຄົນ້ ຄວາ້ 10 ຊມ. 14 6. ພດືມທີ ໍ ິ່ລໍາລຽງ (Vascular plant) 6.1 ໄຟລໍາໄລໂຄໄຟຕາ (Phylum Lycophyta) 6.2 ໄຟລໍາເທໂຣີ ໄຟຕາ (Phylum Pterophyta) 6.3 ໄຟລໍາໄຊແຄໂດໄຟຕາ (Phylum Cycadophyta) 6.4 ໄຟລໍາກງິໂກໄຟຕາ (Phylum Ginkgophyta) 6.5 ໄຟລໍາໂຄນເິຟີໂຣໄຟຕາ (Phylum Coniferophyte) 6.6 ໄຟລໍານໂທີ ໄຟຕາ (Phylum Geophyte) 6.7 ໄຟລໍາແອນໂທໄຟຕາ (Phylum Anthophyta) 15 – 16 ບດົທີ8 ອານາຈກັ ສດັ (Kingdom Animalia) 1. ລກັ ສະນະລວມຂອງສດັ 2. ລກັ ສະນະທີ ິ່ໃຊຈ້ດັຈາໍ ແນກສດັ 3. ຄວາມຫ າກຫ າຍຂອງສດັ 3.1 ໄຟລໍາພລໍ ເິຟີຣາ (Phylum Porifera) 3.2 ໄຟລໍາໄນດາເຣຍ (Phylum Cnidaria) 3.3 ໄຟລໍາພາດທເຮນ ີ ມນິທສິ (Phylum Platyhelminthes) 3.4 ໄຟລໍາມອນລສັຄາ (Phylum Mollusca) 3.5 ໄຟລໍາແອນເນລດາ ິ (Phylum Annelida) 3.6 ໄຟລໍານມາ ີ ໂທດາ (Phylum Nematoda) ການສອນບດົ ນີ ້ : - ຄູບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາເນື ້ອໃນຫວົ ຂໍບ້ ດົ ໂດຍໃຊເ້ວລາ 2 ຊມ. - ຄູກຽມກິດຈະກໍາ ແລະ ແບິ່ ງນັກສຶກສາ ຄົນ້ ຄວາ້ເປັນກິ່ ຸມ ລງົສໍາຫ ວດສດັພາກສະ ໜາມ ໃດໜຶ ິ່ ງ (6 ຊມ). - ມອບໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາຂຽນບດົ ລາຍງານ, ລາຍ ງານຜນົ ຈາກການສໍາຫ ວດ ແລະ ສົ ິ່ງຜນົ ງານການ ຄົນ້ ຄວາ້ 10 ຊມ.

74 3.8 ໄຟລໍາອາຣໂທຣ ໌ ໂພດາ (Phylum Arthropoda) 3.9 ໄຟລໍາເອໄຄໂນເດຣີມາ ໌ ຕາ (Phylum Echinodermata) 3.10 ໄຟລໍາຄດາ ໍ ຕາ (Phylum Chordata) 17 ບດົທີ9 ການປັບຕວົ , ການປິ່ ຽນແປງ ແລະ ການ ຂະຫຍາຍຕວົຂອງສິ ິ່ ງມຊີວີດິ 1. ການປັບຕວົຂອງສິ ິ່ ງມຊີວີດິ 1.1 ການປັບຕວົດາ້ນພື ້ນຖານວທິ ະຍາ (Morphological/Structural Adaptation) 1.2 ການປັບຕວົດາ້ນສະລລິະວທິ ະຍາ (Physiological Adaptation) 1.3 ການປັບຕວົດາ້ນພດຶຕກິ າໍ (Behavioral Adaptation) 2. ວວິດັທະນາການ ແລະ ການປິ່ ຽນແປງຂອງສິ ິ່ ງມີ ຊວີດິ 3. ການຈະເລນີເຕບີໂຕຂອງສິ ິ່ ງມຊີວີດິ (Development) 3.1 ການປິ່ ຽນແປງຮູບຮິ່າງເທື ິ່ອລະນອ້ຍ (gradual metamorphosis) 3.2 ການປິ່ ຽນແປງຮູບຮິ່າງແບບບໍ ິ່ສມົ ບູນ (incomplete metamorphosis) 3.3 ການປິ່ ຽນແປງຮູບຮິ່າງແບບສມົ ບູນ (complete metamorphosis) - ຄູບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາເນື ້ອໃນຫວົ ຂໍບ້ ດົ ໂດຍໃຊເ້ວລາ 2 ຊມ. - ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາຄົນ້ ຄວາ້ເປັນກິ່ ຸມ ແລະ ລາຍງານ ກິ່ ຽວກັບການປັບຕົວດາ້ນພື ້ນຖານວິທະຍາ, ດ້າ ນ ສ ະ ລິລ ະ ວິທະ ຍ າ, ດ້າ ນ ພຶດ ຕິກໍາ, ວວິ ດັ ທະນາການ ແລະ ການປິ່ ຽນແປງຂອງສິ ິ່ ງມີ ຊີວິດ, ການປິ່ ຽນແປງຮູບຮິ່ າງເທື ິ່ ອລະນອ້ ຍ, ການປິ່ ຽນແປງຮູບຮິ່າງແບບບໍ ິ່ສມົ ບູນ ແລະ ການ ປິ່ ຽນແປງຮູບຮິ່າງແບບສມົ ບູນ (2 ຊມ) - ມອບໃຫນ້ ັກສຶກສາແກໄ້ຂ ແລະ ປັບປຸງ ຜນົ ງານ ພອ້ມທງັສົ ິ່ງລາຍງານຄູ(5 ຊມ). 18 ອາທດິແຮ/ທວນຄນືເສງັພາກຮຽນ 19 ສອບເສງັທາ້ຍພາກຮຽນ 20 ສອບເສງັທາ້ຍພາກຮຽນ ອຸປະກອນຮບັ ໃຊ້ ເອກະສານປະກອບການສອນ, ຊຸດການຮຽນຮູ,້ computer, projector ແຫິ່ ງການຮຽນຮູ້ ຫໍສະມຸດ, ເອກະສານປະກອບການຮຽນຮູ,້ເວບໄຊຂໍມ້ ນູ ຈາກແຫິ່ ງຕິ່າງໆ ແລະ ສະຖານທີ ິ່ຈງຈາກ ິ ສະພາບແວດລອ້ມນອກຫອ້ງຮຽນ. ເອກະສານອາ້ງ ອງີ ບຸນໂຮມ ນນັທະວງົ ພອ້ມດວ້ ຍຄະນະ. (2014). ແບບຮຽນຊວີະວທິ ະຍາຊັນ້ມດັທະຍມົ ສກຶ ສາປີທີ5. ກະຊວງສກຶ ສກຶທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ສະຖາບນັ ຄົນ້ ຄວາ້ວທິ ະຍາສາດການສກຶ ສາ. ອນິຣຸທ ພອນຈະເລີນ. (2017). ໜັງສືຮຽນລາຍວິຊາເພີ ິ່ ມເຕີມວິທະຍາສາດແລະເທັກໂນໂລຍີ. Maceducation: ກຸງເທບ. Hawley, E. (2012). Exploring the Classification of Living Things. PowerKids Press. Lew, K. (2 0 1 8 ). Taxonomy: The Classification of Biological Organisms. Enslow Publishing, LLC.

75 Lewis, M.J. (201 0). Classification of Living Organisms. The Rosen Publishing Group, Inc. Lisa Starr, Christine A. Evers, Cecie Starr. (2013). ຊີວະວິທະຍາ 2 (Biology II). Lisa Starr, Christine A. Evers, Cecie Starr: ຈງັຫວດັ ຂອນແກິ່ນ. Spilsbury, L. and Spilsbury, R. (2002). Plant Classification. Capstone. Spilsbury, L. and Spilsbury, R. (2 0 0 4 ). Classification: From Mammals to Fungi. Heinemann Library. Spilsbury, L. and Spilsbury, R. (2 0 0 5 ) . Green Plants: From Roots to Leaves. Heinemann Library. Spilsbury, L. and Spilsbury, R. (2008). Plant Classification. Heinemann-Raintree. ການວດັ ແລະ ປະເມນີຜນົການ ຮຽນ 1. ການຮຽນຄດິ ໄລິ່ເປັນຄະແນນສິ່ວນຮອ້ຍ ດັ ິ່ງນີ ້ : ການຂຶ ້ນຫອ້ງ 15% ການສົ ິ່ງບດົ ລາຍງານ/ວຽກມອບໝາຍ 10% ກວດກາຕໍ ິ່ ເນື ິ່ອງ 25% ສອບເສງັກາງພກັ ຮຽນ 20% ສອບເສງັທາ້ຍພາກຮຽນ 30% 2. ການຄດິ ໄລິ່ຄິ່າລະດບັ ແມິ່ນໃຫປ້ ະຕບິດັຕາມເກນການປະເມນີຜນົການຮຽນ ລາຍວຊິ າ ໃນ ມາດຕະຖານຫ ກັ ສູດແຫິ່ງຊາດ. ຜູຂ້ ຽນ ຊື ິ່ : ອຈ.ປທ ວໄິລພອນ ຈດິຕະພອນ ເບໂີທຕດິຕໍ ິ່ : 020 22000707 Email: [email protected] ສງັກດັ : ວທິ ະຍາໄລຄຫູ ວງພະບາງ ທີ ິ່ .................................., ວນັທ...../...../..... ີ . ຄູສອນປະຈາໍວຊິ າ ຫວົ ໜາ້ພາກວຊິ າ ຜູອ້ໍານວຍການ

76 10. ນເິວດວທິ ະຍາ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິະໄຕ ປະຊາຊນົລາວ ສນັຕພິ າບ ເອກະລາດ ປະຊາທປິະໄຕ ເອກະພາບ ວດັທະນະຖາວອນ ວທິ ະຍາໄລຄູ .............. ພາກວຊິາ...................... ເລກທ...................... ີ ທີ ິ່ ......................., ວນັທ........................ ີ (ຮິ່າງ) ແຜນການສອນລາຍວຊິາ ສກົສກຶສາ.......... (Course Syllabus) ຊື ິ່ຫ ກັ ສູດ ພາສາລາວ: ຫ ກັ ສູດສາ້ງຄູມດັທະຍມົ ສກຶ ສາຕໍ ິ່ ເນື ິ່ອງລະດບັປະລນິບາຕີ ພາສາອງັກດິ : Bachelor of Secondary Teacher Education (Continuing program) ຊື ິ່ວຊິ າ ພາສາລາວ: ນເິວດວທິ ະຍາ ພາສາອງັກດິ : (Ecology) ລະຫດັວຊິ າ ຈາໍນວນໜິ່ວຍກດິ 2 (1-2-3) ຈາໍນວນ ຊົ ິ່ວໂມງ 96ຊົ ິ່ວໂມງ ໝວດວຊິ າ ໝວດວຊິ າສະເພາະ ສອນປີທີ 1 ພາກຮຽນ ທີ I ພາສາທີ ິ່ນໍາໃຊໃ້ນການ ສອນ ພາສາລາວ ວຊິ າບງັຄບັທີ ິ່ຕອ້ງຮຽນ ກິ່ອນ ຊວິ ະສາດທົ ິ່ວໄປ ຊື ິ່ອາຈານສອນ 1 ເບໂີທລະສບັ ທີ ິ່ຢິ່ ູອເີມວ ຫອ້ງການປະຈາໍ/ບິ່ອນສງັກດັ ຄູສອນປະຈາໍ/ຄຮູ ບັ ເຊນີ ຊື ິ່ອາຈານສອນ 2 ເບໂີທລະສບັ ທີ ິ່ຢິ່ ູອເີມວ ຫອ້ງການປະຈາໍ/ບິ່ອນສງັກດັ ຄູສອນປະຈາໍ/ຄຮູ ບັ ເຊນີ

77 ຄໍາອະທບິ າຍຫຍໍຂ້ອງ ວຊິ າ ວຊິ ານີ ້ຈະໄດສ້ ກຶ ສາກິ່ ຽວກບັ : ລະບບົນເິວດ ແລະ ບດົບາດຂອງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິໃນລະບບົນເິວດ; ໂຄງ້ ສາ້ງ, ໜາ້ທີ ິ່ ແລະ ສາຍພວົພນັທາງຕິ່ອງໂສອ້າຫານ; ຮູບແບບການພວົພນັຂອງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິ ໃນລະບບົ ນເິວດ, ພະລງັງານ ແລະ ປັດໄຈພາຍນອກ-ພາຍໃນຂອງລະບບົນເິວດ; ຄວາມຫ າກຫ າຍທາງຊວີະ ພາບ; ແລະ ການລງົພາກສະໜາມສໍາຫ ວດລະບບົນເິວດ. ຈດຸ ປະສງົຂອງວຊິ າ ເມື ິ່ອຜູຮ້ ຽນໄດສ້ກຶ ສາເນື ້ອໃນບດົຮຽນລາຍວຊິ ານີ ້ແລວ້ຈະມຄີວາມສາມາດ: 1) ອະທບິ າຍໄດກ້ິ່ ຽວກບັ : ລະບບົນເິວດ ແລະ ບດົບາດຂອງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິ ໃນລະບບົນເິວດ; 2) ອະທບິ າຍໄດກ້ິ່ ຽວກບັ ໂຄງ້ສາ້ງ, ໜາ້ທີ ິ່ ແລະ ສາຍພວົພນັທາງຕິ່ອງໂສອ້າຫານໃນລະບບົນເິວດ 3) ຈາໍ ແນກ ແລະ ວເິຄາະກິ່ ຽວກບັ ຮູບແບບຄວາມສໍາພນັ ລະຫວິ່າງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິກບັສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ໃນລະບບົນເິວດ, ພະລງັງານ ແລະ ປັດໄຈພາຍນອກ-ພາຍໃນຂອງລະບບົນເິວດ 4) ອະທບິ າຍ ແລະ ສໍາຫ ວດຄວາມຫ າກຫ າຍທາງຊວີະພາບຂອງສິ ິ່ ງມຊີວີດິ ໃນລະບບົນເິວດໄດ້ ຄາດໝາຍຜນົການຮຽນ ຂອງວຊິ າ ດາ້ນຄວາມຮູ:້ຜູຮ້ ຽນ - ມຄີວາມຮູຄ້ ວາມເຂົ ້າໃຈກິ່ ຽວກບັ : ລະບບົນເິວດ ແລະ ບດົບາດຂອງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິ ໃນລະບບົນເິວດ; ໂຄງ້ສາ້ງ, ໜາ້ທີ ິ່ ແລະ ສາຍພວົພນັທາງຕິ່ອງໂສອ້າຫານ; ຮູບແບບການພວົພນັຂອງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິໃນ ລະບບົນເິວດ, ພະລງັງານ ແລະ ປັດໄຈພາຍນອກ-ພາຍໃນຂອງລະບບົນເິວດ ແລະ ຄວາມຫ າກຫ າຍ ທາງຊວີະພາບ. ດາ້ນທກັ ສະ: ຜູຮ້ ຽນສາມາດ - ຈາໍ ແນກກິ່ ຽວກບັ ຮູບແບບຄວາມສໍາພນັ ລະຫວິ່າງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິກບັສິ ິ່ ງແວດລອ້ມໃນລະບບົນເິວດ, ພະລງັງານ ແລະ ປັດໄຈພາຍນອກ-ພາຍໃນຂອງລະບບົນເິວດ - ວເິຄາະກິ່ ຽວກບັ ພະລງັງານ ແລະ ຮູບແບບການຖິ່າຍທອດພະລງັງານໃນລະບບົນເິວດ - ອະທບິ າຍກິ່ ຽວກບັ ປັດໄຈພາຍນອກ-ພາຍໃນ ທີ ິ່ສົ ິ່ງຜນົກະທບົ ຕໍ ິ່ລະບບົນເິວດ - ອອກແບບສກຶ ສາ (ລວມທງັອອກແບບສາ້ງລະບບົນເິວດຈາໍລອງ) ແລະ ສໍາຫວ ດລະບບົນເິວດ ແລະ ຄວາມຫ າກຫ າຍທາງຊວີະພາບ ນອກສະຖານທີ ິ່ (ລວມທງັຂຽນແຜນຜງັໃນບລໍ ເິວນທີ ິ່ສໍາ ຫ ວດ) ດາ້ນການນໍາໃຊ:້ - ໝນູ ໃຊເ້ປັນຄວາມຮູພ້ ື ້ນຖານແກິ່ລາຍວຊິ າອື ິ່ນໆທາງຊວີະວທິ ະຍາ. - ໝນູ ໃຊຄ້ວາມຮູເ້ຂົ ້າໃນການສກຶ ສາກິ່ ຽວກບັລະບບົນເິວດ ແລະ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ເພື ິ່ອການນໍາໃຊ້ ແລະ ອະນຸລກັ ທີ ິ່ຍນືຍງົ. - ໝູນໃຊເ້ປັນຄວາມຮູພ້ ື ້ນຖານໃນການສອນກິ່ ຽວກບັການປັບຕວົ , ການສກຶ ສາຄວາມຫ າກຫ າຍ ຂອງສິ ິ່ ງມຊີວີດິ ແລະ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ. ດາ້ນທກັ ສະທາງສງັຄມົ : ຫ ງັຈາກຮຽນຈດົວຊິ ານີ ້ຜູຮ້ ຽນສາມາດ: - ສື ິ່ສານ, ເຮດັວຽກເປັນທມີ , ນໍາເອາົຄວາມຮູທ້ າງດາ້ນນເິວດວທິ ະຍາ ມາໝນູ ໃຊໃ້ນການດໍາລງົຊວີດິ ປະຈາໍວນັ . - ພວົພນັ -ສື ິ່ສານ, ແລກປິ່ ຽນຂໍມ້ ນູ ຂິ່າວສານ, ເຮດັວຽກມອບໝາຍເປັນກິ່ ຸມກບັໝິ່ , ູ ເຮດັການທດົ ລອງເປັນກິ່ ຸມ, ເຮດັບດົລາຍງານເປັນກິ່ ຸມ ແຜນການສອນ (Course outline) ອາທດິທີ ເນື ້ອໃນ ວທິ ຈີດັຕັ ້ງການຮຽນ-ການສອນ/ກດິຈະກາໍ 1 ບດົທ ີ1 ວທິ ກີ ານສອນ

78 ນເິວດວທິ ະຍາ ແລະ ຂອບເຂດຂອງນເິວດ ວທິ ະຍາ 1. ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ 2. ຫ ກັ ການນເິວດວທິ ະຍາ 3. ຄວາມໝາຍນເິວດວທິ ະຍາ 4. ຂອບເຂດນເິວດວທິ ະຍາ - ຄູນໍາສະເໜີPower Point ກິ່ ຽວກບັທດິ ສະດີ ປະຫັວດຄວາມເປັນມາ, ຫ ັກການນິເວດວິທະຍາ, ຄວາມໝາຍນເິວດວທິ ະຍາ, ຂອບເຂດນເິວດວທິ ະຍາ ( 1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາສະຫຸ ບ, ສງັລວມບດົ ຮຽນທີ ິ່ ຄູນໍາ ສະເໜແີຕມ້ ເປັນແຜນວາດຊິ່ວຍຈື ິ່ ແລະ ລາຍງານຄນື ໂດຍຫຍໍກ້ິ່ ຽວກບັ ປະຫວັ ດຄວາມເປັນມາ, ຫ ັກການ ນິເວດວິທະຍາ, ຄວາມໝາຍນິເວດວິທະຍາ, ຂອບ ເຂດນເິວດວທິ ະຍາ ( 2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ - ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາສບືຄົນ້ ຕວົຢິ່ າງກິ່ ຽວກບັການສກຶ ສາ ນເິວດວທິ ະຍາ ເປັນບດົ ລາຍງານມາສົ ິ່ງອາຈານປະຈາໍ ວຊິ າ (3 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) 2 ບດົທ ີ2 ໂຄງສາ້ງຂອງລະບບົນເິວດ 1. ຄວາມໝາຍຂອງລະບບົ ນເິວດ 2. ອງົປະກອບຂອງລະບບົ ນເິວດ ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູນໍາສະເໜີPower Point ແລະ ສົນທະນາ ກິ່ ຽວກບັ ຄວາມໝາຍ ແລະ ອງົປະກອບຂອງລະບບົ ນເິວດ (1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູນໍາໂຖດອກໄມທ້ ມີ ພີດື ແລະ ສດັ ອາໃສຢິ່ ູ ມາເປັນສື ິ່ ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາສງັເກດ ແລວ້ ຕັ ້ງຄໍາຖາມໃຫ້ ນກັ ສກຶ ສາຄົນ້ ຄດິ ຕາມຄວາມເຂົ ້າໃຈ ແລວ້ ຂຽນໃສິ່ ເຈຍ້ ສິ ິ່ ງທີ ິ່ ສັງເກດເຫັນແລສ້ ະຫຸ ບລວມສິ ິ່ ງທີ ິ່ ເຫັນ ເປັນຄວາມໝາຍ ແລະ ອົງປະກອບຂອງລະບົບ ນເິວດຈາໍລອງ - ຄູນໍາພານກັ ສກຶ ສາລງົສໍາຫ ວດລະບບົ ນເິວດ ບໍລເິວນໂຮຽຮຽນໂດຍກໍານດົ ຂອບເຂດໃຫຊ້ ດັ ເຈນ. ແລວ້ ໃຫບ້ ັກທຶກຄວາມສໍາພັນຂອງສິ ິ່ ງທີ ິ່ ມຊີວິ ດິ ກບັ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ ມລົງໃສິ່ ຮິ່ າງບັກທຶກການສຶກສາລະບົບ ນເິວດ (2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ - ຄູໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາແຕມ້ ແຜນວາດກິ່ ຽວກບັ ຄວາມ ໝາຍຂອງລະບບົ ນເິວດ ແລະ ອງົປະກອບຂອງລະບບົ ນເິວດໃສິ່ເຈຍ້ ໃຫິ່ຍມາສົ ິ່ງໃຫອ້າຈານປະຈາໍວຊິ າ ( 3 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) 3 ບດົທ ີ3 ປະເພດຂອງລະບບົນເິວດ 1. ລະບບົນເິວດທາງບກົ 1.1 ລະບບົນເິວດທົ ິ່ງຫຍາ້ ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູນໍາສະເໜີPower Point ແລະ ສົນທະນາ ກິ່ ຽວກັບປະເພດຂອງລະບົບນິເວດ ເຊັ ິ່ ນ ລະບົບ ນເິວດທາງບກົ , ລະບບົ ນເິວດທາງນໍ ້າ ແລະ ລກັ ສະນະ

79 1.2 ລະບບົນເິວດປິ່ າໄມ້ 1.3 ລະບບົນເິວດທະເລຊາຍ 2. ລະບບົນເິວດທາງນໍ ້າ 2.1 ລະບບົນເິວດນໍ ້າຈດື 2.2 ລະບບົນເິວດນໍ ້າເຄມັ 2.3 ລະບບົນເິວດນໍ ້າປະສມົ . 3. ຫ ກັ ການຈາໍ ແນກປະເພດຂອງລະບບົ ນເິວດຕິ່າງໆ ການຈໍາແນກປະເພດຂອງລະບົບນິເວດຕິ່ າງໆ (1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູໄດແ້ບິ່ງນກັ ສກຶ ສາອອກເປັນ 3 ກິ່ ຸມ ນັກສຶກສາກິ່ ຸມທີ1 ສໍາຫ ວດລະບົບນິເວດໜ ອງນໍ ້າ ນັກສຶກສາກິ່ ຸມທີ2 ສໍາຫ ວດລະບບົ ນເິວດທົ ິ່ງ ຫຍາ້ ນັກສຶກສາກິ່ ຸມທີ3 ສໍາຫ ວດລະບົບນິເວດ ປິ່ າໄມ້ ຈາກນັນ້ ໃຫຕ້ວົແທນກິ່ ຸມນໍາສະເໜຂີໍມ້ ນູ ທີ ິ່ ໄດ້ ຈາກການສໍາຫ ວດ (2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ - ຄູໃຫນ້ ັກສຶກສາແຕິ່ ລະກິ່ ຸມສາ້ງລະບົບນິເວດ ຈໍາລອງຂື ້ນຕາມການສໍາຫ ວດມາສົ ິ່ ງອາຈານປະຈໍາ ວຊິ າ (3 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) 4 ບດົທ ີ4 ຄວາມສາໍພນັຂອງສິ ິ່ ງມຊີວີດິໃນລະບບົ ນເິວດ 1. ຄວາມສາພນັລະຫວິ່າງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິກບັ ສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິໃນລະບບົນເິວດ 1.1 ຮູບແບບເຄື ິ່ອງໝາຍຄວາມສໍາພນັ ລະຫິ່ວາງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິຕິ່າງໆໃນລະບບົ ນເິວດ 1.2 ຮູບແບບຄວາມສໍາພນັ ລະຫວິ່າງສິ ິ່ ງ ທີ ິ່ມຊີວີດິ 2 ຊະນດິຢິ່ ູໃນລະບບົນເິວດ ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູນໍາສະເໜີPower Point ແລະ ສົນທະນາ ກິ່ ຽວກບັ ຄວາມສໍາພນັ ລະຫວິ່າງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິກບັສິ ິ່ ງທີ ິ່ ມຊີວີດິ ໃນລະບບົ ນເິວດ (1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູນໍາໃຊຮູ້ບພາບຮູບແບບຄວາມສໍາພນັ ລະຫວິ່າງ ສິ ິ່ ງທີ ິ່ ມີຊີວິດ 2 ຊະນິດຢິ່ ູໃນລະບົບນິເວດມາໃຫ້ ນັກສຶກສາສັງເກດ, ສົນທະນາຮິ່ ວມກນັ ເຖິງການຢິ່ ູ ຮິ່ ວມກນັ ຮູບແບບຕິ່າງໆຂອງສິ ິ່ ງທີ ິ່ ມຊີວີດິ 2 ຊະນດິ ໃນລະບບົ ນເິວດ - ຄູນໍາພານກັ ສກຶ ສາລງົໄປສໍາຫ ວດ ຮູບແບບຄວາມສໍາພນັ ລະຫວິ່າງສິ ິ່ ງທີ ິ່ ມຊີວີ ິດກບັ ສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວິ ດິ ໃນລະບບົ ນເິວດ ບໍລເິວນອອ້ມໂຮງຮຽນ ຄູໃຫຕ້ ວົ ແທນກິ່ ູມ ຂື ້ນອະທບິ າຍພາວະຄວາມສໍາພນັ ໃນລະບບົ ນເິວດຈາກການສໍາຫ ວດເຫນັ (2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ - ໃຫນ້ ັກສຶກສາອະທິບາຍຕວົ ຢິ່ າງດອກເຜີ ້ ງອາໄສຢິ່ ູ ິ່ ຕົນ້ ໄມໃ້ຫິ່ ຍເປັນຄວາມສໍາພນັ ລະຫວິ່າງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິ ກບັ ສິ ິ່ ງທີ ິ່ ມຊີ ິວິດໃນລະບົບນິເວດ ໃນຮູບແບບໃດ

80 ເຮັດເປັນບົດລາຍງານມາສົ ິ່ ງອາຈານປະຈໍາວິຊາ(3 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) 5 ບດົທ ີ4 (ຕໍ ິ່ ) ຄວາມສາໍພນັຂອງສິ ິ່ ງມຊີວີດິໃນລະບບົ ນເິວດ 2. ຄວາມສາພນັລະຫວິ່າງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິກບັ ສິ ິ່ ງທີ ິ່ບໍ ິ່ມຊີວີດິ ໃນລະບບົນເິວດ 2.1 ປັບຕວົທາງດາ້ນໂຄງສາ້ງມກີານປັບ ສຮີູບຮິ່າງລໍາຕວົ ໃຫເ້ຂົ ້າກບັສະພາບແວດ 2.2 ການປັບຕວົທາງດາ້ນສະລລິະ ວທິ ະຍາ 2.3 ການປັບຕວົທາງດາ້ນພດຶຕກິ າໍ 3. ປັດໃຈຈາກດັ 3.1 ປັດໃຈທາງກາຍຍະພາບ 3.2 ປັດໃຈທາງຊວິ ະພາບ 3.3 ປັດໃຈທາງເຄມີ ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູນໍາສະເໜີPower Point ແລະ ສົນທະນາ ກິ່ ຽວກບັ ຄວາມສໍາພນັ ລະຫວິ່າງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິກບັສິ ິ່ ງທີ ິ່ ບໍ ິ່ມຊີວີດິ ໃນລະບບົ ນເິວດ ແລວ້ ອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັປັດໄຈທາງກາຍຍະພາບ, ຊີວະພາບ ແລະ ປັດໄຈທາງເຄມີ(1 ຊົ ິ່ ວໂມງຕໍ ິ່ ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູນໍາໃຊຮູ້ບພາບ ຄວາມສໍາພນັ ລະຫວິ່າງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມີ ຊວີ ດິ ກບັ ສິ ິ່ ງທີ ິ່ ບໍ ິ່ມຊີວິ ດິ ໃນລະບບົ ນເິວດດາ້ນອາຫານ ແລະ ແຫິ່ ງທີ ິ່ຢິ່ ູອາໃສ - ຄູນໍາພານັກສຶກສາລົງໄປສໍາຫ ວດ ຕວົ ຈງິກິ່ ຽວ ກບັ ຄວາມສໍາພັນລະຫວິ່າງສິ ິ່ ງທີ ິ່ ມຊີວີດິ ກບັ ສິ ິ່ ງທີ ິ່ ບໍ ິ່ມີ ຊວິດິ ໃນລະບບົ ນເິວດບໍລເິວນອອ້ມໂຮງຮຽນຈາກນັນ້ ອະທບິ າຍພາວະຄວາມສໍາພນັດາ້ນອາຫານ ແລະ ແຫິ່ ງ ທີ ິ່ຢິ່ ູອາໃສ (2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ - ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາອະທບິ າຍຕວົຢິ່ າງ ນກົ ອຽ້ງເຮດັ ຮງັ ຢິ່ ູຕົນ້ ກະທນັ ເປັນຄວາມສໍາພນັ ລະຫວິ່າງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິ ກບັ ສິ ິ່ ງທີ ິ່ ບໍ ິ່ມຊີ ິວິດໃນລະບົບນິເວດໃນດາ້ນໃດເຮດັ ເປັນບດົ ລາຍງານມາສົ ິ່ງອາຈານປະຈາໍວຊິ າ(3 ຊົ ິ່ວໂມງ ຕໍ ິ່ອາທດິ ) 6 ບດົທ ີ5 ການຖິ່າຍທອດພະລງັງານໃນລະບບົນເິວດ 1. ການຖິ່ າຍທອດພະລັງງານໃນລະບົບ ນເິວດ 1.1 ຮູບແບບຕິ່ອງໂສອາຫານ ້ 1.2 ຮູບແບບຕາໜິ່າງອາຫານ ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູນໍາສະເໜີPower Point ກິ່ ຽວກບັ ການຖິ່ າຍ ທອດພະລງັງານໃນລະບບົ ນເິວດໃນຮູບແບບຕິ່ອງໂສ້ ອາຫານ ແລະ ຕາໜິ່າງອາຫານ ( 1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູນໍາໃຊຮູ້ບພາບການຖິ່ າຍທອດພະລັງງານໃນ ລະບບົ ນເິວດໃນຮູບແບບຕິ່ອງໂສອາຫານ ້ ແລະ ຕາ ໜິ່ າງອາຫານມາໃຫນ້ ັກສຶກສາສັງເກດ, ສົນທະນາ ຮິ່ ວມກນັ ແລວ້ ໃຫຕ້ ວົ ແທນກິ່ ູມ ຂື ້ນອະທບິ າຍຄວາມ ໝາຍຂອງຕິ່ອງໂສອາຫານ ້ ແລະ ຕາໜິ່າງອາຫານ - ຄູໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາສງັເກດຮູບພາບກິ່ ຽວກບັຕິ່ອງໂສ້ ອາຫານແລວ້ ອະທບິ າຍໃນຕິ່ອງໂສອ້າຫານປະກອບມີ

81 ສີ ິ່ ງທີ ິ່ ມີຊິວິດກິ່ ຸມໃດແດິ່ ແລະໃນຮູບພາບຕາໜິ່ າງ ອາຫານທໃີຫສ້ງັເກດປະກອບມຕີິ່ອງໂສອ້າຫານ ? (2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາສະຫຸ ບບດົ ຮຽນເປັນບດົ ລາຍງານມາສົ ິ່ງ ອາຈານປະຈາໍວຊິ າ (ການສຶກສາດວ້ ຍຕົນເອງຈໍານວນ 3 ຊົ ິ່ ວໂມງຕໍ ິ່ ອາທດິ ) 7 ບດົທ ີ5 (ຕໍ ິ່ ) ການຖິ່າຍທອດພະລງັງານໃນລະບບົນເິວດ 1.3 ການຖິ່າຍທອດພະລງັງານຮູບທາດ ອາຫານ (Pyramid of food) 1.3 ການຖິ່າຍທອດພະລງັງານຮູບ ທາດຈາໍນວນ (Pyramid of number) 1.5 ການຖິ່າຍທອດພະລງັງານຮູບທາດ ມວນສານ (Pyramid of biomass) ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູນໍາສະເໜີແລະ ສນົທະນາກບັນກັ ສກຶ ສາກິ່ ຽວ ກັບທິດສະດີການຖິ່ າຍທອດພະລັງງານໃນລະບົບ ນເິວດໃນຮູບແບບຮູບທາດອາຫານ, ຮູບທາດຈາໍນວນ , ຮູບທາດມວນສານ(1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາສງັເກດຮູບພາບການຖິ່າຍທອດ ພະລັງງານໃນລະບົບນິເວດໃນຮູບແບບຮູບທາດ ອາຫານ,ຮູບທາດຈໍານວນ,ຮູບທາດມວນສານ ແລະ ໃຫຕ້ ວົ ແທນກິ່ ູມນກັ ສກຶ ສາຂື ້ນອະທບິ າຍຮູບພາບ(2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ - ຄູໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາແຕມ້ ແຜນວາດກິ່ ຽວກບັ ດກີ ານ ຖິ່າຍທອດພະລງັງານໃນລະບບົ ນເິວດໃນຮູບແບບຮູບ ທາດອາຫານ, ຮູບທາດຈໍານວນ, ຮູບທາດມວນສານ ໃສິ່ເຈຍ້ ໃຫິ່ຍມາສົ ິ່ງໃຫອ້າຈານປະຈາໍວຊິ າ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ຕໍ ິ່ອາທດິ ) 8 ບດົທີ6 ວງົຈອນທາດໃນລະບບົນເິວດ 1. ວງົຈອນຂອງນໍ ້າ (water cycle) ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູສນົທະນາກບັນກັ ສກຶ ສາເລື ິ່ອງວງົຈອນທາດໃນ ລະບົບນິເວດ ແລະ ຄູນໍາຮູບພາບກິ່ ຽວກບັ ວົງຈອນ ຂອງນໍ ້າ (water cycle)ມານໍາສະເໜີ( 1 ຊົ ິ່ ວໂມງຕໍ ິ່ ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູໃຫນ້ກັ ສກຶ ສາສບຶຄົນ້ ຂໍມ້ ນູ ວງົນໍ ້າໃນ ລະບບົນເິວດແລວ້ ໃຫກ້ິ່ ຸມແຕມ້ ແຜນວາດວງົຈອນ ຂອງນໍ ້າ (water cycle)ຈາກນັນ້ ສະເໜໃີຫນ້ກັ ສກຶ ສາ ຕິ່າງໜາ້ກິ່ ຸມຂື ້ນອະທບິ າຍກິ່ ຽວກບັວງົຈອນ ຂອງນໍ ້າ ໃນລະບບົນເິວດ ແລະ 2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ

82 - ໃຫນ້ ັກສຶກສາສະຫຸ ບບດົ ຮຽນວງົຈອນຂອງນໍ ້າ (water cycle)ເປັນບດົ ລາຍງານມາສົ ິ່ງອາຈານປະຈໍາ ວຊິ າ( 3 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) 9 ສອບເສງັກາງພາກ 10 ບດົທີ6 (ຕໍ ິ່ ) ວງົຈອນທາດໃນລະບບົນເິວດ 2. ວງົຈອນຂອງອອກຊເີຈນ(O2) ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູສົນທະນາກັບນັກສຶກສາກິ່ ຽວກັບຮູບພາບ ແລະ ສືບຄົນ້ ຂໍມ້ ູນ ວົງຈອນຂອງອອກຊີເຈນ (O2) ໃນລະບບົ ນເິວດ(1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາຕິ່າງໜາ້ກຸມຂື ້ນອະທບິ າຍກິ່ ຽວ ກບັ ວງົຈອນຂອງອອກຊເີຈນ (O2) ໃນລະບບົ ນເິວດ ແລະ ແຕມ້ ແຜນວາດ ວງົຈອນຂອງອອກຊເີຈນ (O2) (2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ - ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາສະຫຸ ບບດົ ຮຽນເປັນບດົ ລາຍງານ ມາສົ ິ່ງອາຈານປະຈາໍວຊິ າຕາມເວລາທີ ິ່ກາໍນດົ ໃຫ້ ( 3 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) 11 ບດົທີ6 (ຕໍ ິ່ ) ວງົຈອນທາດໃນລະບບົນເິວດ 3. ວງົຈອນຂອງກາກບອນ (carbon cycle) ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູສົນທະນາກັບນັກສຶກສາກິ່ ຽວກັບຮູບພາບ ແລະ ສບືຄົນ້ ຂໍມ້ ູນວງົຈອນຂອງກາກບອນ (carbon cycle) ໃນລະບບົ ນເິວດ (1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູໃຫນ້ ັກສຶກສາຕິ່າງໜາ້ກຸມຂື ້ນອະທິບາຍ ກິ່ ຽວກັບວົງຈອນຂອງກາກບອນ (carbon cycle) ໃນລະບບົ ນເິວດ ແລະ ແຕມ້ ແຜນວາດວງົຈອນຂອງ ກາກບອນ (carbon cycle) ( 2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາສະຫຸ ບບດົ ຮຽນເປັນບດົ ລາຍງານມາສົ ິ່ງ ອາຈານປະຈາໍວຊິ າຕາມເວລາທີ ິ່ກາໍນດົ ໃຫ້ ( 3 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) 12 ບດົທີ6 (ຕໍ ິ່ ) ວງົຈອນທາດໃນລະບບົນເິວດ 4. ວງົຈອນຂອງນໂຕຣ ີ ແຊນ (Nitrogen cycle) ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູນໍາສະເໜີແລະ ສົນທະນາກບັ ນກັ ສກຶ ສາກິ່ ຽວ ກບັ ຮູບພາບ ແລະ ສບືຄົນ້ ຂໍມ້ ູນວງົຈອນຂອງນໂຕຣ ີ ແຊ ນ (Nitrogen cycle) ໃນ ລ ະ ບົບ ນິເວ ດ (1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູໃຫນ້ ັກສຶກສາຕິ່າງໜາ້ກຸມຂື ້ນອະທິບາຍ ກິ່ ຽວກັບວົງຈອນຂອງນີໂຕຣແຊນ (Nitrogen

83 cycle) ໃນລະບົບນິເວດ ແລະ ແຕມ້ ແຜນວາດວົງ ຈອນຂອງນໂຕຣ ີ ແຊນ (Nitrogen cycle) ( 2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ - ໃຫນ້ ັກສຶກສາສະຫຸ ບບົດຮຽນວົງຈອນຂອງນີ ໂຕຣແຊນ (Nitrogen cycle) ເປັນບົດລາຍງານມາ ສົ ິ່ ງອາຈານປະຈໍາວິຊາຕາມເວລາທີ ິ່ ກໍານົດໃຫ(້ 3 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) 13 ບດົທີ 6 (ຕໍ ິ່ ) ວງົຈອນທາດໃນລະບບົນເິວດ 5. ວງົຈອນຄາບອນໄດອອກໄຊ (CO2) ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູນໍາສະເໜີແລະ ສົນທະນາກບັ ນັກສຶກສາກິ່ ຽວ ກບັ ຮູບພາບ ແລະ ສບືຄົນ້ ຂໍມ້ ູນວງົຈອນຄາບອນໄດ ອອກໄຊ (CO2), ວງົຈອນຂອງອອກຊເີຈນ (O2) ໃນ ລະບບົ ນເິວດ( 1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາຕິ່າງໜາ້ກຸມຂື ້ນອະທບິ າຍກິ່ ຽວ ກບັ ວົງຈອນຄາບອນໄດອອກໄຊ (CO2), ວົງຈອນ ຂອງອອກຊເີຈນ (O2) ໃນລະບບົ ນເິວດ ແລະ ແຕມ້ ແຜນວາດວງົຈອນຄາບອນໄດອອກໄຊ (CO2), ວງົ ຈອນຂອງອອກຊເີຈນ (O2) (2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ ໃຫນ້ ັກສຶກສາສະຫຸ ບບົດຮຽນວົງຈອນຄາບອນໄດ ອອກໄຊ (CO2), ວົງຈອນຂອງອອກຊີເຈນ (O2) ເປັນບດົ ລາຍງານມາສົ ິ່ງອາຈານປະຈໍາວຊິ າຕາມເວລາ ທີ ິ່ກາໍນດົ ໃຫ້ ( 3 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) 14 ບດົທີ6 (ຕໍ ິ່ ) ວງົຈອນທາດໃນລະບບົນເິວດ 6. ວງົຈອນຂອງມາດ (Sulfur cycle) ວທິ ກີ ານສອນ ຄູນໍາສະເໜີແລະ ສນົ ທະນາກບັ ນກັ ສກຶ ສາກິ່ ຽວກບັ ຮູບພາບ ແລະ ສືບຄົ ້ນຂໍ ້ມູນວົງຈອນຂອງມາດ (Sulfur cycle), ໃນລະບົບນິເວດ ( 1 ຊົ ິ່ ວໂມງຕໍ ິ່ ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູໃຫນ້ ັກສຶກສາຕິ່າງໜາ້ກຸມຂື ້ນອະທບິ າຍກິ່ ຽວ ກບັ ວົງຈອນຂອງມາດ (Sulfur cycle), ໃນລະບບົ ນິເວດ ແລະ ແຕມ້ ແຜນວາດວົງຈອນຂອງມາດ (Sulfur cycle) ( 2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ

84 ໃຫນ້ ັກສຶກສາສະຫຸ ບບົດຮຽນວົງຈອນຂອງມາດ (Sulfur cycle), ເປັນບດົ ລາຍງານມາສົ ິ່ງອາຈານປະ ຈາໍວຊິ າຕາມເວລາທີ ິ່ກາໍນດົ ໃຫ້ (3 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) 15 ບດົທ ີ6 (ຕໍ ິ່ ) ວງົຈອນທາດໃນລະບບົນເິວດ 7. ວງົຈອນຂອງຟົດສະຟໍ(Phosphorus cycle) ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູນໍາສະເໜີແລະ ສນົທະນາກບັນກັ ສກຶ ສາກິ່ ຽວ ກບັ ຮູບພາບ ແລະ ສບືຄົນ້ ຂໍມ້ ູນ ວງົຈອນຂອງຟົດສະ ຟໍ (Phosphorus cycle) ໃນລະບບົ ນເິວດ (ການ ບນັ ລະຍາຍຈາໍນວນ 1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາຕິ່າງໜາ້ກຸມຂື ້ນອະທບິ າຍກິ່ ຽວ ກບັ ວງົຈອນຂອງຟົດສະຟໍ (Phosphorus cycle) ໃນລະບບົ ນເິວດ ແລະ ແຕມ້ ແຜນວາດ ວງົຈອນຂອງ ຟົດສະຟໍ (Phosphorus cycle) ( 2 ຊົ ິ່ ວໂມງຕໍ ິ່ ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາສະຫຸ ບບດົ ຮຽນວງົຈອນຂອງຟົດສະຟໍ (Phosphorus cycle) ເປັນບົດລາຍງານມາສົ ິ່ ງ ອາຈານປະຈໍາວິຊາຕາມເວລາທີ ິ່ ກໍານົດໃຫ(້ 3 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) 16 ບດົທ ີ7 ນເວດ ິ ປະຊາກອນ (Populationecologies) 1. ຄວາມໝາຍຂອງປະຊາກອນ 2. ໂຄງສາ້ງ, ຂະໜາດ ຂອງປະຊາກອນ. 3. ຄວາມໜາແໜນ້ ຂອງປະຊາກອນ ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູນໍາສະເໜີPower Point ແລະ ສົນທະນາ ກິ່ ຽວກບັ ຄວາມໝາຍຂອງປະຊາກອນ ໂຄງສາ້ງ, ຂະ ໜາດ ຂອງປະຊາກອນ, ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງ ປະຊາກອນ(1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູແບິ່ງນກັ ສກຶ ສາອອກເປັນ 04 ກິ່ ຸມ ໃຫນ້ ກັ ສກື ສາສບືຄົນ້ ຂໍມ້ ນູ ແລະ ອະທບິ າຍ ກິ່ ຸມທີ1 : ອະທິບາຍກິ່ ຽວກບັ ຮູບແບບເຄື ິ່ ອງໝາຍ ຜົນ ກະທົບ ຕໍ ິ່ ກາ ນ ປ ຽິ່ນ ແ ປ ງ ຂ ະ ໜ າດ ຂ ອ ງ ປະຊາກອນ ກິ່ ຸມທີ2 : ອະທບິ າຍກິ່ ຽວກບັ ສາເຫດຕົນ້ ຕທໍ ີ ິ່ ເຮດັ ໃຫ້ ມີຜົນກະທົບຕໍ ິ່ ການປຽິ່ນແປງຂະໜາດຂອງ ປະຊາກອນ ກິ່ ຸມທີ3 : ອະທບິ າຍກິ່ ຽວກບັ ຜນົ ກະທບົ ຈາກຄວາມ ໜາແໜນ້ ຂອງປະຊາກອນໃສິ່ຕາຕະລາງ

85 ກິ່ ຸມທີ 4 : ອ ະທິບ າຍກິ່ ຽວກັບການ ສໍາຫ ວ ດ ປະຊາກອນໃນທອ້ງຖິ ິ່ ນ, ການເພີ ິ່ມຂຶ ້ນ, ຜນົ ກະທບົ ການເພີ ິ່ມຂື ້ນຂອງປະຊາກອນ (2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາແຕມ້ ແຜນວາດຊິ່ ວຍຈື ິ່ກິ່ ຽວກບັ ຄວາມ ໝາຍຂອງປະຊາກອນ ໂຄງສາ້ງ, ຂະໜາດ ຂອງ ປະຊາກອນ, ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງປະຊາກອນ (3ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) 17 ບດົທ ີ8 ການປິ່ ຽນແທນທີ ິ່ຂອງສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິໃນ ລະບບົນເິວດ 1. ຮູບແບບການປິ່ ຽນແປງແທນທີ ິ່ . 2. ປັດໃຈທີ ິ່ພວົພນັກບັການປິ່ ຽນແປງ ແທນທີ ິ່ . ວທິ ກີ ານສອນ ບນັ ຍາຍພາກທດິສະດີກິ່ ຽວກບັ ການປິ່ ຽນແປງແທນ ທີ ິ່ທເີກດີຂື ້ນໃນລະບບົນເິວດເຊັ ິ່ນ ຮູບແບບການປິ່ ຽນ ແປງແທນທີ ິ່ , ປັດໃຈທີ ິ່ ພົວພັນກັບການປິ່ ຽນແປງ ແທນທີ ິ່ .(1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ ຄູໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາສງັເກດຮູບພາບ ເນື ້ອທີ ິ່ບິ່ອນທີ ິ່ບໍ ິ່ມສີ ິ ິ່ ງ ມຊີ ີວິດອາໃສິ່ ຢິ່ ູມາກິ່ ອນແລວ້ ຕັ ້ງຄໍາຖາມຄົນ້ ຄວາ້ ແລະ ຕອບຄໍາຖາມ: ການປິ່ ຽນແປງແທນທີ ິ່ທເີກດີ ຂື ້ນໃນເນື ້ອທີ ິ່ບິ່ອນທີ ິ່ບໍ ິ່ມສີ ິ ິ່ ງມຊີວີດິອາໃສິ່ຢິ່ ູມາກິ່ອນ ມຄີແືນວໃດແດິ່ ? ອະທບິ າຍ (2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ ໃຫນ້ ັກສຶກສາສະຫຸ ບປັດໃຈທີ ິ່ພວົ ພນັ ກບັ ການປິ່ ຽນ ແປງແທນທີ ິ່ . ເປັນບົດລາຍງານມາສົ ິ່ງອາຈານປະຈໍາ ວຊິ າຕາມເວລາທີ ິ່ກາໍນດົ ໃຫ້ (ການສຶກສາດວ້ ຍຕົນເອງຈໍານວນ 3 ຊົ ິ່ ວໂມງຕໍ ິ່ ອາທດິ ) 18 ອາທດິແຮ/ທວນຄນືເສງັພາກຮຽນ ທບົທວນຄນື 19 ສອບເສງັທາ້ຍພາກຮຽນ - 20 ສອບເສງັທາ້ຍພາກຮຽນ - ອຸປະກອນຮບັ ໃຊ້ ແອວຊດີ, ີຄອມພວີເຕ, ີວດັຖຸອຸປະກອນທີ ິ່ນໍາໃຊເ້ຂົ ້າໃນການສໍາຫ ວດສິ ິ່ ງທີ ິ່ມຊີວີດິ ໃນລະບບົນເວດ ິ ແຫິ່ ງການຮຽນຮູ້ - ເອກະສານປະກອບການຮຽນວຊິ ານເວດ ິ ວທິ ະຍາ - ບດົ ສອນ - ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມບໍລເິວນໂຮງຮຽນ. - ອນິ ເຕເີນດັ - ຫໍສະໝຸດ

86 ເອກະສານອາ້ງອງີ ສມົ ມະໂນ ແສນສຸກ. (1990). ນເິວດວທິ ະຍາໂຄງການລາວ 82/015 ເພື ິ່ອພດັ ທະນາ ສດິສອນ ວຊິ າທໍາມະຊາດທີ ິ່ . ນະຄອນຫ ວງວຽງນ: ມະຫາວທິ ະຍາໄລສາ້ງຄູວຽງຈນັ . ນດິຕະຍາ ເລາົຫະຈນິດາ. (2006). ນເິວດວທິ ະຍາ: ພື ້ນຖານສິ ິ່ ງແວດ ລອ້ມສກຶ ສາ. ກຸງເທບ: ສໍານກັ ພມິ ມະຫາວທິ ະຍາໄລກະເສດສາດ. ປະລຊິ າ ສຸວນັພນິດິ . (2005). ຊວີະວທິ ະຍາ 2. ກຸງເທບ: ພມິ ຄັ ້ງທີ5 ສໍານກັ ພມິ ຈລຸ າລງົ ກອນ ມະຫາວທິ ະຍາໄລ. ການວດັ ແລະ ປະເມນີ ຜນົການຮຽນ 1. ການຮຽນຄດິ ໄລິ່ເປັນຄະແນນສິ່ວນຮອ້ຍ ດັ ິ່ງນີ ້ : ການຂຶ ້ນຫອ້ງ 15% - ເຮດັກດິຈະກາກິ່ ຸມ 10% - ເຮດັກດິຈະກາບຸກຄນົ 25% - ສອບເສງັກາງພາກຮຽນ 20% - ສອບເສງັທາ້ຍ 30% 2. ການຄດິ ໄລິ່ຄິ່າລະດບັ ແມິ່ນໃຫປ້ ະຕບິດັຕາມເກນການປະເມນີຜນົການຮຽນ ລາຍວຊິ າ ໃນ ມາດຕະຖານຫ ກັ ສູດແຫິ່ງຊາດ. ຜູຂ້ ຽນ ອຈ ປທ ນາງ ພູເງນິ ແສງຂນັຄໍາ ຄະນະສກຶ ສາສາດ ມຊ ອເີມວ: [email protected]. ເບໂີທ : 020 92896915 ທີ ິ່ .................................., ວນັທ...../.... ີ ./...... ຄູສອນປະຈາໍວຊິ າ ຫວົ ໜາ້ພາກວຊິ າ ຜູອ້ໍານວຍການ

87 11. ການຈດັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິະໄຕ ປະຊາຊນົລາວ ສນັ ຕພິ າບ ເອກະລາດ ປະຊາທປິະໄຕ ເອກະພາບ ວດັທະນະຖາວອນ ວທິ ະຍາໄລຄູ .............. ພາກວຊິ າ...................... ເລກທ...................... ີ ທີ ິ່ ......................., ວນັທ................... ີ ..... (ຮິ່າງ) ແຜນການສອນລາຍວຊິ າ ການຈດັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ສກົ ສກຶ ສາ.......... (Course Syllabus) ຊື ິ່ຫ ກັ ສູດ ພາສາລາວ: ຫ ກັ ສູດສາ້ງຄູມດັທະຍມົ ສກຶ ສາຕໍ ິ່ ເນື ິ່ອງ ລະດບັປະລນິຍາຕີຄູຊວີະສາດ ພາສາອງັກດິ : Bachelor of Secondary Teacher Education (Continuing program) ຊື ິ່ວຊິ າ ພາສາລາວ: ການຈດັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ພາສາອງັກດິ : Environmental Management ລະຫດັວຊິ າ ຈາໍນວນໜິ່ວຍກດິ 2(1-2-3) ຈາໍນວນຊົ ິ່ວໂມງ 96 ຊົ ິ່ວໂມງ ພາກທດິສະດ: 1 ີ 6 ຊົ ິ່ວໂມງ ພາກປະຕບິດັ : 32 ຊົ ິ່ວໂມງ ສກຶ ສາຄົນ້ ຄວາ້ດວ້ຍຕນົ ເອງ: 48 ຊົ ິ່ວໂມງ ໝວດວຊິ າ ສະເພາະ ສອນປີທີ 2 ພາກຮຽນທີ 3 ພາສາທີ ິ່ນໍາໃຊໃ້ນການ ສອນ ພາສາລາວ ວຊິ າບງັຄບັທີ ິ່ຕອ້ງຮຽນ ກິ່ອນ ວທິ ະຍາສາດສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ, ເຄມສີ ິ ິ່ ງແວດລອ້ມ, ນເິວດວທິ ະຍາ, ຊວີະ-ເຄມີ ຊື ິ່ອາຈານສອນ 1 ເບໂີທລະສບັ ທີ ິ່ຢິ່ ູອເີມວ ຫອ້ງການປະຈາໍ/ບິ່ອນສງັກດັ ຄູສອນປະຈາໍ/ຄຮູ ບັ ເຊນີ ຊື ິ່ອາຈານສອນ 2 ເບໂີທລະສບັ ທີ ິ່ຢິ່ ູອເີມວ

88 ຫອ້ງການປະຈາໍ/ບິ່ອນສງັກດັ ຄູສອນປະຈາໍ/ຄຮູ ບັ ເຊນີ ຄໍາອະທບິ າຍຫຍໍຂ້ອງວຊິ າ ວຊິ ານີ ້ ຈະໄດສ້ ກຶ ສາກິ່ ຽວກບັ : ຄວາມໝາຍການຈດັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ, ການນໍາໃຊ້ ຊບັພະຍາກອນທໍາມະຊາດ, ການເກດີມນົລະພດິທາງສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ, ມາດຕະຖານຄຸນ ນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ, ຂະບວນການຈດັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ແລະ ການຈດັການຄຸນນະພາບ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ຈດຸ ປະສງົຂອງວຊິ າ ເມື ິ່ອຮຽນຈບົໃນລາຍວຊິ ານີ ້ແລວ້, ຜູຮ້ ຽນສາມາດ: - ຮຽນຮູ້ແລະ ເຂົ ້າໃຈຄວາມສໍາຄນັຂອງຊບັພະຍາກອນທໍາມະຊາດ ແລະ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ, ການຈດັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ແລະ ຄຸນນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ. - ຮຽນຮູບ້ນັຫາ ແລະ ຜນົກະທບົຂອງສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ, ມາດຕະຖານຄຸນນະພາບ, ຂະບວນ ການຈດັການ ແລະ ການຈດັການຄຸນນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ໃນດາ້ນການບໍາບດັ ແລະ ກາໍຈດັ ຄວາມເປັນມນົລະພດິຂອງສິ ິ່ ງແວດລອ້ມຢິ່ າງຖກືຫ ກັ ການ. - ເພື ິ່ອໃຫຜູ້ຮ້ ຽນຮູ້ນໍາເອາົຄວາມຮູກ້ິ່ ຽວກບັການຈດັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ, ມາດຕະຖານຄຸນນະ ພາບຂອງສິ ິ່ ງແວດລອ້ມໄປນໍາໃຊ້ ແລະ ນໍາເອາົໄປປະຍຸກໃຊໃ້ນກດິຈະກາໍຕິ່າງໆຂອງການ ດໍາລງົຊວີດິ . ຄາດໝາຍຜນົການຮຽນ ຂອງວຊິ າ ດາ້ນຄວາມຮູ:້ຜູຮ້ ຽນ - ມຄີວາມຮູກ້ິ່ ຽວກບັ ຊບັພະຍາກອນທໍາມະຊາດ ແລະ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ, ມາດຕະຖານການ ຈດັ ການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ແລະ ຄຸນນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ. - ມຄີວາມຮູກ້ິ່ ຽວກບັ ບນັຫາ ແລະ ຜນົກະທບົທາງສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ, ມາດຕະການ, ຂະບວນ ການຈດັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ, ການຈດັການຄຸນນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ. ດາ້ນທກັ ສະ: ຜູຮ້ ຽນສາມາດ - ອະທບິ າຍໄດກ້ິ່ ຽວກບັຄວາມສໍາຄນັຂອງຊບັພະຍາກອນທໍາມະຊາດ ແລະ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ, ການຈດັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ແລະ ຄຸນນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ - ວເິຄາະບນັຫາ ແລະ ຜນົກະທບົທາງສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ພອ້ມທງັວທິ ກີ ານແກໄ້ຂບນັຫາສິ ິ່ ງ ແວດລິ່ອມ ດາ້ນການນໍາໃຊ:້ຜູຮ້ ຽນສາມາດ - ໝນູ ໃຊຄ້ວາມຮູ້ການຈດັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ, ການຈດັການຄຸນນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ໃນ ການຈດັການບນັຫາສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ຢິ່ າງຖກືຫ ກັ ການ. - ສາ້ງນະວດັ ຕະກາໍ ໃນການວາງແຜນການຄຸມ້ ຄອງ, ການນໍາໃຊ,້ ການປອ້ ງກນັ ແລະ ແກໄ້ຂ ບນັຫາສິ ິ່ ງແວດລອ້ມການຫຸດ ຜິ່ອນສາເຫດຂອງການເກດີບນັຫາ ແລະ ຜນົກະທບົ ຕໍ ິ່ສິ ິ່ ງແວດ ລອ້ມ. ດາ້ນທກັ ສະທາງສງັຄມົ : - ສື ິ່ສານຄວາມຮູກ້ິ່ ຽວກບັບນັຫາ, ສາເຫດ ແລະ ຜນົກະທບົທີ ິ່ ເກດີຂຶ ້ນ ຕໍ ິ່ຊບັພະຍາກອນທໍາ ມະຊາດ ແລະ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ເພື ິ່ອກຽມພອ້ມຮບັມືແລະ ປັບຕວົ ໃນການດໍາລງົຊວີດິ , ໃນ ການປອ້ ງກນັ , ແກໄ້ຂ ແລະ ປັບຕວົຕໍ ິ່ກບັການປິ່ ຽນແປງຄຸນນະພາບຂອງສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ. ແຜນການສອນ (Course outline)

89 ອາທດິທ ີ ເນື ້ອໃນ ວທິ ຈີດັຕັ ້ງການຮຽນ-ການສອນ/ກດິຈະກາໍ 1 ບດົທ ີ1: ຄວາມຮູພ້ ື ້ນຖານກິ່ ຽວກບັ ຊບັພະຍາກອນທາໍມະຊາດ ແລະ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 1. ຄວາມໝາຍຂອງ ຊບັພະຍາກອນທໍາມະຊາດ 2. ປະເພດຂອງຊບັພະຍາກອນທໍາມະ ຊາດ 3. ນຍິ າມຂອງສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 4. ປະເພດຂອງສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 5. ລກັ ສະນະຂອງສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 6. ການພວົພນັລະຫວິ່າງມະນຸດກບັ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ຊບັພະຍາກອນທໍາມະຊາດ ແລະສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບພາບ, ວດີ ີ ໂອ, - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ປະເພດຊບັພະຍາກອນທໍາມະຊາດ ແລະ ການ ພວົພນັ ລະຫວິ່າງມະນຸດກບັສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ຈາກ ນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸ ບເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫຜູ້ຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫົວຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນເພື ິ່ ອຕຽມສໍາລັບ ອາທດິຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ 2 ບດົທ ີ2: ຫກ ັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ແລະ ການຈດັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 1. ຫ ກັ ການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 1.1 ນຍິ າມ ແລະ ຄວາມໝາຍ 1.2 ສະຖານະພາບແລະ ສກັ ກະຍະ ພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 1.3 ຄຸນນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 1.4 ຄຸນສມົ ບດັສະເພາະຕວົຂອງ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 2. ການຈດັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 2.1 ນຍິ າມແລະຄວາມໝາຍ 2.2 ລກັ ສະນະການຈດັການ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 2.3 ລະດບັການຈດັການ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ແລະ ການຈດັການຄຸນະພາບ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາ ໃຊ້ຮູບພາບ, ວດີໂີອ, - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ຄຸນນະພາບ, ການຈດັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ຈາກນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸ ບເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫຜູ້ຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫົວຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນເພື ິ່ ອຕຽມສໍາລັບ ອາທດິຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ

90 3 ບດົທ ີ2 (ຕໍ ິ່ ) : ຫກ ັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ແລະ ການຈດັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 3. ຄວາມເຂົ ້າໃຈພື ້ນຖານທາງຄຸນ ນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 3.1 ດດັສະນບີ ົ ິ່ງບອກຄຸນນະພາບ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 3.2 ວທິ ກີ ານຫາຄຸນນະພາບ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 4. ການປະເມນີສະຖານະພາບລະບບົ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 4.1 ລະບບົສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 4.2 ບດົບາດໜາ້ທີ ິ່ຂອງລະບບົ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 4.3 ປະເພດຂອງລະບບົ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 4.4 ການກວດສອບຄວາມຍັ ິ່ງຍນື ຂອງລະບບົສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ແລະ ການຈດັການຄຸນະພາບ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາ ໃຊ້ຮູບພາບ, ວດີໂີອ, - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ຄວາມເຂົ ້າໃຈພື ້ນຖານ ແລະ ການປະເມນີ ສະຖານະພາບລະບບົສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ຈາກນັນ້ ໃຫ້ ສະຫຸບ ເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມ ໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫຜູ້ຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫົວຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນເພື ິ່ ອຕຽມສໍາລັບ ອາທດິຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ 4 ບດົທ ີ3: ການບລໍ ຫິ ານຈດັການຄຸນ ນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງນໍ ້າ 1. ປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມສໍາຄນັ ຂອງນໍ ້າ 2. ປະເພດນໍ ້າ 3. ບນັຫາຂອງນໍ ້າໃນປັດຈບຸ ນັ ແລະ ຜນົກະທບົທີ ິ່ ເກດີຕໍ ິ່ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 4. ແນວທາງ ແລະ ຂໍຄ້ວນປະຕບິດັ ຂອງການຈດັການ ແລະການອານຸລກັ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງນໍ ້າ ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ການ ບໍລຫິ ານຈດັການຄຸນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງນໍ ້າ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບພາບ, ວດີໂີອ, - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ບນັຫາ ແລະຜນົກະທບົ , ແນວທາງການຈດັການ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງນໍ ້າ ຈາກນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸບ ເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມ ໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫຜູ້ຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫົວຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນເພື ິ່ ອຕຽມສໍາລັບ ອາທດິຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ

91 5 ບດົທ ີ4: ການບລໍ ຫິ ານຈດັການຄຸນ ນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງດນິ 1. ປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມສໍາຄນັຂອງ ດນິ 2. ປະເພດຂອງດນິ 3. ບນັຫາຂອງດນິປັດຈບຸ ນັ ແລະ ຜນົ ກະທບົທີ ິ່ ເກດີຕໍ ິ່ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 4. ແນວທາງ ແລະ ຂໍຄ້ວນປະຕບິດັ ຂອງການຈດັການ ແລະ ການອານຸລກັ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງດນິ ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ການ ບໍລຫິ ານຈດັການຄຸນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງດນິ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບພາບ, ວດີໂີອ, - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ບນັຫາ ແລະຜນົກະທບົ , ແນວທາງການຈດັການ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງດນິ ຈາກນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸ ບ ເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມ ໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫຜູ້ຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫົວຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນເພື ິ່ ອຕຽມສໍາລັບ ອາທດິຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ 6 ບດົທ ີ5: ການບລໍ ຫິ ານຈດັການຄຸນ ນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງອາກາດ 1. ປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມສໍາຄນັຂອງ ອາກາດ 2. ປະເພດອາກາດ 3. ບນັຫາຂອງອາກາດນປັດຈບຸ ນັ ແລະ ຜນົກະທບົທີ ິ່ ເກດີຕໍ ິ່ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 4. ແນວທາງ ແລະ ຂໍຄ້ວນປະຕບິດັ ຂອງການຈດັການ ແລະການອານຸລກັ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງອາກາດ ວທິ ສີດສອນ: ິ ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ການ ບໍລຫິ ານຈດັການຄຸນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງ ອາກາດ ແລະ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ ຮູບພາບ, ວດີໂີອ, - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ບນັຫາ ແລະຜນົກະທບົ , ແນວທາງການຈດການ ັ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງອາກາດ ຈາກນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸບ ເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມ ໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫຜູ້ຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫົວຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນເພື ິ່ ອຕຽມສໍາລັບ ອາທດິຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ 7 ບດົທ ີ6: ວທິ ສີດິສອນ:

92 ການບລໍ ຫິ ານຈດັການຄຸນນະພາບ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງສຽງ ແລະ ແຮງສັ ິ່ນ ສະເທອືນ 1. ປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມສໍາຄນັຂອງ ສຽງ ແລະ ແຮງສັ ິ່ນສະເທອືນ 2. ປະເພດຂອງສຽງ ແລະ ແຮງສັ ິ່ນ ສະເທອືນ 3. ບນັຫາຂອງສຽງ ແລະ ແຮງສັ ິ່ນ ສະເທອືນ ໃນປັດຈບຸ ນັ ແລະ ຜນົກະທບົທີ ິ່ ເກດີຕໍ ິ່ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 4. ແນວທາງ ແລະ ຂໍຄ້ວນປະຕບິດັ ຂອງການຈດັການ ແລະການອານຸລກັ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງສຽງ ແລະ ແຮງສັ ິ່ນ ສະເທອືນ ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ການ ບໍລຫິ ານຈດັການຄຸນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງສຽງ ແລະແຮງສັ ິ່ນສະເທື ິ່ອນ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບພາບ, ວດີໂີອ, - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ບນັຫາ ແລະຜນົກະທບົ , ແນວທາງການຈດັການ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມສຽງ ແລະແຮງສັ ິ່ນສະເທື ິ່ອນ ຈາກ ນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸ ບເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫຜູ້ຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫົວຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນເພື ິ່ ອຕຽມສໍາລັບ ອາທດິຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ 8 ບດົທ ີ7: ການບລໍ ຫິ ານຈດັການຄຸນ ນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງແຮິ່ທາດ ແລະ ພະລງັງານ 1. ປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມສໍາຄນັຂອງ ແຮິ່ທາດ ແລະພະລງັງານ 2. ປະເພດແຮິ່ທາດ ແລະພະລງັງານ 3. ບນັຫາຂອງແຮິ່ທາດ ແລະ ພະລງັງານ ໃນປັດຈບຸ ນັ ແລະ ຜນົ ກະທບົທີ ິ່ ເກດີຕໍ ິ່ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 4. ແນວທາງ ແລະ ຂໍຄ້ວນປະຕບິດັ ຂອງການຈດັການ ແລະ ການອານຸລກັ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມແຮິ່ທາດ ແລະພະລງັງານ ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ການ ບໍລຫິ ານຈດັການຄຸນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງແຮິ່ ທາດ ແລະ ພະລງັງານ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບພາບ, ວດີໂີອ, - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ບນັຫາ ແລະຜນົກະທບົ , ແນວທາງການຈດັການ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທີ ິ່ ເກດີຈາກການນໍາໃຊແ້ຮິ່ທາດ ແລະ ພະລງັງານ ຈາກນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸ ບເປັນຄວາມ ເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫຜູ້ຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫົວຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນເພື ິ່ ອຕຽມສໍາລັບ ອາທດິຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ 9 ສອບເສງັກາງພາກ

93 10 ບດົທ ີ8: ການບລໍ ຫິ ານຈດັການຄຸນ ນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງປິ່ າໄມ້ 1. ປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມສໍາຄນັຂອງ ຊບັພະຍາກອນ ປິ່ າໄມ້ 2. ປະເພດຊບັພະຍາກອນປິ່ າໄມ້ 3. ບນັຫາຂອງຊບັພະຍາກອນປິ່ າໄມ້ ໃນປັດຈບຸ ນັ ແລະ ຜນົກະທບົທີ ິ່ ເກດີຕໍ ິ່ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 4. ແນວທາງ ແລະ ຂໍຄ້ວນປະຕບິດັ ຂອງການຈດັການ ແລະ ການອານຸລກັ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມຊບັພະຍາກອນປິ່ າໄມ້ ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ການ ບໍລຫິ ານຈດັການຊບັພະຍາກອນປິ່ າໄມ້ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບພາບ, ວດີໂີອ, - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ບນັຫາ ແລະຜນົກະທບົ , ແນວທາງການຈດັການ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ຈາການໍາໃຊຊ້ບັພະຍາກອນປິ່ າໄມ້ ຈາກນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸບ ເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫຜູ້ຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວຍ້ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫົວຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນເພື ິ່ ອຕຽມສໍາລັບ ອາທດິຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ 11 ບດົທ ີ9: ການບລໍ ຫິ ານຈດັການຄຸນ ນະພາບສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາງດາ້ນສດັນໍ ້າສດັປິ່ າ 1. ປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມສໍາຄນັຂອງ ສດັນໍ ້າ-ສດັປິ່ າ 2. ປະເພດສດັນໍ ້າ-ສດັປິ່ າ 3. ບນັຫາດາ້ນສດັນໍ ້າ-ສດັປິ່ າໃນ ປັດຈບຸ ນັ ແລະ ຜນົກະທບົທີ ິ່ ເກດີຕໍ ິ່ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 4. ແນວທາງ ແລະ ຂໍຄ້ວນປະຕບິດັ ຂອງການຈດັການ ແລະ ການອານຸລກັ ສດັນໍ ້າ-ສດັປິ່ າ ວທິ ສີດິສອນ: ບັນຍາຍ ແລະ ສົນທະນາ, ກິດຈະກໍາກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ກດິຈະກາໍ: - ແນະນໍາຫ ກັ ການ, ທດິສະດກີິ່ ຽວກບັ ການ ບໍລຫິ ານຈດັການສິ ິ່ ງແວດລອ້ມສດັນໍ ້າ ສດັປິ່ າ ຍກົ ຕວົຢິ່ າງໃຫເ້ຫນັ ໂດຍນໍາໃຊ້ຮູບພາບ, ວດີໂີອ, - ແບິ່ງກິ່ ຸມຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ກິ່ ຽວກບັ ບນັຫາ ແລະຜນົກະທບົ , ແນວທາງການຈດັການ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ຈາການໍາໃຊສ້ດັນໍ ້າ ສດັປິ່ າ ຈາກ ນັນ້ ໃຫສ້ ະຫຸ ບເປັນຄວາມເຫນັ ໂດຍການສາ້ງ Concept Mapping ແລະ ຮິ່ວມກນັອະທບິ າຍ ເປັນກິ່ ຸມໃຫຍິ່ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ ) ວຽກມອບໝາຍ: - ມອບໃຫຜູ້ຮ້ ຽນຂຽນສະຫຸ ບອົງຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍ ຄວາມເຂົ ້າໃຈໃນຫວົ ຂໍທ້ ີ ິ່ ໄດທ້ ໍາການຮຽນຮູ້ - ມອບຫົວຂໍ ້ໃຫມິ່ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນເພື ິ່ ອຕຽມສໍາລັບ ອາທດິຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົຮຽນ

94 12 ບດົທ ີ10: ຄວາມຮູພ້ ື ້ນຖານໃນການປະ ເມນີຜນົກະທບົທາງດາ້ນສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ທາໍມະຊາດ 1. ຄວາມຈາໍເປັນໃນການປະເມນີຜນົ ກະທບົ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 2. ຂັນ້ຕອນແລະວທິ ດີໍາເນນີການປະ ເມນີຜນົກະທບົ 3. ຜນົກະທບົຕໍ ິ່ຊບັພະຍາກອນທາງກາ ຍະພາບ ວທິ ສີດິສອນ: ບນັ ຍາຍ ແລະກດິຈະກາໍກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) ກດິຈະກາໍ: - ຜູຮ້ ຽນທບົທວນບດົ ຮຽນທີ ິ່ຮຽນມາ - ຄູບນັ ຍາຍສະຫຸ ບແລະຍກົ ຕວົຢິ່ າງ - ຜູຮ້ ຽນຮິ່ວມກນັ ອະພິປາຍເພື ິ່ ອສະຫຸ ບປະເດນັ ສໍາຄນັ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ) - ຜູຮ້ ຽນກບັ ໄປສກຶ ສາແລວ້ ສາ້ງສິ ິ່ ງຊິ່ວຍຈດັມະໂນ ມະຕກິິ່ ຽວກບັ ປະເດນັ ຕິ່າງໆ ເພື ິ່ ອໃຫເ້ກດີຄວາມ ເຂົ ້າໃຈຫ າຍຂຶ ້ນໃນການວິເຄາະພັນທະຮູບຕວົ ແບບໃນສລິ ະປະກາໍ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົ ຮຽນ 13 ບດົທ ີ10 (ຕໍ ິ່ ): ຄວາມຮູພ້ ື ້ນຖານໃນ ການປະເມນີຜນົກະທບົທາງດາ້ນ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາໍມະຊາດ 4. ຜນົກະທບົຕໍ ິ່ຊບັພະຍາກອນທາງ ຊວີະພາບ 5. ຜນົກະທບົຕໍ ິ່ຊບັພະຍາກອນທາງ ເສດຖະກດິ ວທິ ສີດິສອນ: ບນັ ຍາຍ ແລະກດິຈະກາໍກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) ກດິຈະກາໍ: - ຜູຮ້ ຽນທບົທວນບດົ ຮຽນທີ ິ່ຮຽນມາ - ຄູບນັ ຍາຍສະຫຸ ບແລະຍກົ ຕວົຢິ່ າງ - ຜູຮ້ ຽນຮິ່ ວມກນັ ອະພິປາຍເພື ິ່ ອສະຫຸ ບປະເດນັ ສໍາຄນັ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ) - ຜູຮ້ ຽນກບັ ໄປສກຶ ສາແລວ້ ສາ້ງສິ ິ່ ງຊິ່ວຍຈດັມະໂນ ມະຕກິິ່ ຽວກບັ ປະເດນັ ຕິ່າງໆ ເພື ິ່ ອໃຫເ້ກດີຄວາມ ເຂົ ້າໃຈຫ າຍຂຶ ້ນໃນການວິເຄາະພັນທະຮູບຕວົ ແບບໃນສລິ ະປະກາໍ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົ ຮຽນ 14 ບດົທ ີ10 (ຕໍ ິ່ ): ຄວາມຮູພ້ ື ້ນຖານໃນ ການປະເມນີຜນົກະທບົທາງດາ້ນ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມທາໍມະຊາດ 6. ຜນົກະທບົຕໍ ິ່ຊບັພະຍາກອນທາງ ສງັຄມົ 7. ມາດຕະການຫຸ ດຜິ່ອນ ແລະ ຕດິຕາມກວດກາຜນົກະທບົທາງ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ວທິ ສີດິສອນ: ບນັ ຍາຍ ແລະກດິຈະກາໍກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) ກດິຈະກາໍ: - ຜູຮ້ ຽນທບົທວນບດົ ຮຽນທີ ິ່ຮຽນມາ - ຄູບນັ ຍາຍສະຫຸ ບແລະຍກົ ຕວົຢິ່ າງ - ຜູຮ້ ຽນຮິ່ ວມກນັ ອະພິປາຍເພື ິ່ ອສະຫຸ ບປະເດນັ ສໍາຄນັ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ) ວຽກມອຍໝາຍ: - ຜູຮ້ ຽນກບັ ໄປສກຶ ສາແລວ້ ສາ້ງສິ ິ່ ງຊິ່ວຍຈດັມະໂນ ມະຕກິິ່ ຽວກບັ ປະເດນັ ຕິ່າງໆ ເພື ິ່ ອໃຫເ້ກດີຄວາມ ເຂົ ້າໃຈຫ າຍຂຶ ້ນໃນການວິເຄາະພັນທະຮູບຕວົ ແບບໃນສິລະປະກາໍ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົ ຮຽນ 15 ບດົທ ີ11: ນຕິກິ າໍທີ ິ່ກິ່ ຽວຂອ້ງທາງດາ້ນ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ ວທິ ສີດິສອນ: ບນັ ຍາຍ ແລະກດິຈະກາໍກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) ກດິຈະກາໍ: - ຜູຮ້ ຽນທບົທວນບດົ ຮຽນທີ ິ່ຮຽນມາ

95 1. ກດົໝາຍການປົກປັກຮກັ ສາ ສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 2. ລດັຖະທໍາມະນນູ ສປປ ລາວ ປີ 2013 3. ກດົໝາຍວິ່າດວ້ຍການປົກປັກ ຮກັ ສາສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ (ສະບບັປັບປຸງປີ 2013) - ຄູບນັ ຍາຍສະຫຸ ບແລະຍກົ ຕວົຢິ່ າງ - ຜູຮ້ ຽນຮິ່ ວມກນັ ອະພິປາຍເພື ິ່ ອສະຫຸ ບປະເດນັ ສໍາຄນັ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ) ວຽກມອຍໝາຍ: - ຜູຮ້ ຽນກບັ ໄປສກຶ ສາແລວ້ ສາ້ງສິ ິ່ ງຊິ່ວຍຈດັມະໂນ ມະຕກິິ່ ຽວກບັ ປະເດນັ ຕິ່າງໆ ເພື ິ່ ອໃຫເ້ກດີຄວາມ ເຂົ ້າໃຈຫ າຍຂຶ ້ນໃນການວິເຄາະພັນທະຮູບຕວົ ແບບໃນສິລະປະກາໍ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົ ຮຽນ 16 ບດົທ ີ11(ຕໍ ິ່ ): ນຕິກິ າໍທີ ິ່ກິ່ ຽວຂອ້ງທາງ ດາ້ນສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 4. ມາດຕະຖານສິ ິ່ ງແວດລອ້ມຂອງ ສປປ ລາວ 5. ສະພາບລວມຂອງ ສປປ ລາວ ກິ່ ຽວກບັການປິ່ ຽນດນິຟາ້ອາກາດ ວທິ ສີດິສອນ: ບນັ ຍາຍ ແລະ ກດິຈະກາໍກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) ກດິຈະກາໍ: - ຜູຮ້ ຽນທບົທວນບດົ ຮຽນທີ ິ່ຮຽນມາ - ຄູບນັ ຍາຍສະຫຸ ບແລະຍກົ ຕວົຢິ່ າງ - ຜູຮ້ ຽນຮິ່ ວມກນັ ອະພິປາຍເພື ິ່ ອສະຫຸ ບປະເດນັ ສໍາຄນັ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ) ວຽກມອຍໝາຍ: - ຜູຮ້ ຽນກບັ ໄປສກຶ ສາແລວ້ ສາ້ງສິ ິ່ ງຊິ່ວຍຈດັມະໂນ ມະຕກິິ່ ຽວກບັ ປະເດນັ ຕິ່າງໆ ເພື ິ່ ອໃຫເ້ກດີຄວາມ ເຂົ ້າໃຈຫ າຍຂຶ ້ນໃນການວິເຄາະພັນທະຮູບຕວົ ແບບໃນສລິ ະປະກາໍ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົ ຮຽນ 17 ບດົທ ີ11(ຕໍ ິ່ ): ນຕິກິ າໍທີ ິ່ກິ່ ຽວຂອ້ງທາງ ດາ້ນສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ 6. ສນົທສິນັຍາສາກນົ - ສນົທສິນັຍາວິ່າດວ້ຍການປິ່ ຽນແປງ ດນິຟາ້ອາກາດ - ອະນຸສນັຍາກຽວໂຕ ວທິ ສີດິສອນ: ບນັ ຍາຍ ແລະກດິຈະກາໍກິ່ ຸມ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) ກດິຈະກາໍ: - ຜູຮ້ ຽນທບົທວນບດົ ຮຽນທີ ິ່ຮຽນມາ - ຄູບນັ ຍາຍສະຫຸ ບແລະຍກົ ຕວົຢິ່ າງ - ຜູຮ້ ຽນຮິ່ ວມກນັ ອະພິປາຍເພື ິ່ ອສະຫຸ ບປະເດນັ ສໍາຄນັ (2 ຊົ ິ່ວໂມງ) ວຽກມອຍໝາຍ: - ຜູຮຽນ ້ ກບັ ໄປສກຶ ສາແລວ້ ສາ້ງສິ ິ່ ງຊິ່ວຍຈດັມະໂນ ມະຕກິິ່ ຽວກບັ ປະເດນັ ຕິ່າງໆ ເພື ິ່ ອໃຫເ້ກດີຄວາມ ເຂົ ້າໃຈຫ າຍຂຶ ້ນໃນການວິເຄາະພັນທະຮູບຕວົ ແບບໃນສິລະປະກາໍ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) - ປະເມນີທາ້ຍບດົ ຮຽນ 18 ອາທດິແຮ/ທວນຄນືເສງັພາກຮຽນ 19 ສອບເສງັທາ້ຍພາກຮຽນ 20 ສອບເສງັທາ້ຍພາກຮຽນ ອຸປະກອນຮບັ ໃຊ້ - ເອກະສານ, ປື ້ມຕາໍລາ - ເຄື ິ່ອງເອກັ ໂທນ ກິ : Computer, Projector, - poster, picture Model ແລະ Research paper.

96 ແຫິ່ ງການຮຽນຮູ້ - ຫອ້ງສະມຸດ - ເວຟໄຊ ເອກະສານອາ້ງອງີ ກມົ ພດັທະນາທີ ິ່ດນິ . (2003). ການພດັທະນາທີ ິ່ດນິ . ສໍານກັ ນເິທດ ແລະ ຖິ່າຍທອດເທກັ ໂນ ໂລຍ,ີກະຊວງກະເສດແລະສະຫະກອນ. www.ldd.go.th ນດັທະມນົ ຄງົຈະເລນີ. (2019). ກດົໝາຍສິ ິ່ ງແວດລອ້ມ. ຄະນະນຕິສິ າດ, ມະຫາວທິ ະຍາ ໄລຊຽງໃໝິ່ . ເວປໄຊ https://bit.ly/3VfztjC Barrow, C. J. (2005). Environmwental Management and Development. Routledge, Taylor and Francis group, London and New York. ການວດັ ແລະ ປະເມນີຜນົ ການຮຽນ 1. ການຮຽນຄດິ ໄລິ່ເປັນຄະແນນສິ່ວນຮອ້ຍ ດັ ິ່ງນີ ້ : - ການຂຶ ້ນຫອ້ງ 15% - ເຮດັກດິຈະກາໍກິ່ ຸມ 10% - ເຮດັກດິຈະກາໍບຸກຄນົ 25% - ສອບເສງັກາງພາກຮຽນ 20% - ສອບເສງັທາ້ຍ 30% 2. ການຄດິ ໄລິ່ຄິ່າລະດບັ ແມິ່ນໃຫປ້ ະຕບິດັຕາມເກນການປະເມນີຜນົການຮຽນ ລາຍວຊິ າ ໃນມາດຕະຖານຫ ກັ ສູດແຫິ່ງຊາດ. ຊື ິ່ຜູຂ້ ຽນ ປທ. ສມົ ຫວງັ ລດິທະວງົ, ຮອງຫວົໜາ້ພາກວຊິ າຄູວທິ ະຍາສາດທໍາມະຊາດ, ຄະນະສກຶ ສາ ສາດ ມະຫາວທິ ະຍາໄລສຸພານຸວງົ ອເີມລ: [email protected] ເບໂີທ: 020 23503331; 020 22359459 ທີ ິ່ .................................., ວນັທ...../.... ີ ./...... ຄູສອນປະຈາໍວຊິ າ ຫວົ ໜາ້ພາກວຊິ າ ຜູອ້ໍານວຍການ

97 12. ທດົ ລອງຊວີະສາດ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິະໄຕ ປະຊາຊນົລາວ ສນັ ຕພິ າບ ເອກະລາດ ປະຊາທປິະໄຕ ເອກະພາບ ວດັທະນະຖາວອນ ວທິ ະຍາໄລຄູ .............. ພາກວຊິ າ...................... ເລກທ..ີ.................... ທີ ິ່ ......................., ວນັທ........................ ີ (ຮິ່າງ) ແຜນການສອນລາຍວຊິ າ ສກົ ສກຶ ສາ.......... (Course Syllabus) ຊື ິ່ຫ ກັ ສູດ ພາສາລາວ:ຫ ກັ ສູດສາ້ງຄູມດັທະຍມົ ສກຶ ສາຕໍ ິ່ ເນື ິ່ອງລະດບັປະລນິບາຕີ ພາສາອງັກດິ : Bachelor of Secondary Teacher Education (Continuing program) ຊື ິ່ວຊິ າ ພາສາລາວ: ທດົລອງຊວີະສາດ ພາສາອງັກດິ : (Biological Experiments) ລະຫດັວຊິ າ ຈາໍນວນໜິ່ວຍກດິ 2 (1-2-3) ຈາໍນວນ ຊົ ິ່ວໂມງ 96ຊົ ິ່ວໂມງ ພາກທດິສະດ:ີ16 ຊົ ິ່ວໂມງ ພາກປະຕບິດັ : 32 ຊົ ິ່ວໂມງ ສກຶ ສາຄົນ້ ຄວາ້ດວ້ຍຕນົ ເອງ: 48 ຊົ ິ່ວໂມງ ໝວດວຊິ າ ໝວດວຊິ າສະເພາະ ສອນປີທີ 1 ພາກຮຽນ ທີ II ພາສາທີ ິ່ນໍາໃຊໃ້ນການ ສອນ ພາສາລາວ ວຊິ າບງັຄບັທີ ິ່ຕອ້ງຮຽນ ກິ່ອນ ຊວິ ະສາດທົ ິ່ວໄປ,ຈລຸ ະຊບີວທິ ະຍາ,ກາຍະວພິ າກ ແລະສະລລິ ະສາດພດື, ກາຍະວພິ າກ ແລະສະ ລລິ ະສາດສດັ ຊື ິ່ອາຈານສອນ 1 ເບໂີທລະສບັ ທີ ິ່ຢິ່ ູອເມວ ີ ຫອ້ງການປະຈາໍ/ບິ່ອນສງັກດັ ຄູສອນປະຈາໍ/ຄຮູ ບັ ເຊນີ ຊື ິ່ອາຈານສອນ 2 ເບໂີທລະສບັ ທີ ິ່ຢິ່ ູອເີມວ ຫອ້ງການປະຈາໍ/ບິ່ອນສງັກດັ ຄູສອນປະຈາໍ/ຄຮູ ບັ ເຊນີ

98 ຄໍາອະທບິ າຍຫຍໍຂ້ອງ ວຊິ າ ວຊິ ານີ ້ຈະໄດສ້ກຶ ສາກິ່ ຽວກບັ : ລະບຽບຫອ້ງທດົລອງ, ການບໍລຫິ ານ ແລະ ການຈດັການຫອ້ງທດົ ລອງ, ການນໍາໃຊຫ້ ອ້ງທດົລອງທີ ິ່ປອດໄພ, ການອອກແບບບດົທດົລອງຈາກຊັື ້ນມດັທະຍມົ ສກຶ ສາ (ມ1-ມ7), ປະດດິອຸປະກອນການທດົລອງຊວີະສາດເຂົ ້າໃນຊວີດິປະຈາໍວນັ -ເທກັ ໂນໂລຊທີ ີ ິ່ ທນັ ສະໄໝ, ການປະຕບິດັການທດົລອງ ແລະ ການນໍາສະເໜຜີນົ ງານການທດົລອງ. ຈດຸ ປະສງົຂອງວຊິ າ - ເພື ິ່ ອໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາຮຽນຮູ້ແລະ ເຂົ ້າໃຈກິ່ ຽວກບັ ລະບຽບຫອ້ງທດົ ລອງ, ການບໍລຫິ ານ ແລະ ການຈດັ ການຫອ້ ງທດົ ລອງ, ການນໍາໃຊຫ້ ອ້ ງທດົ ລອງທີ ິ່ ປອດໄພ, ການອອກແບບບດົ ທດົ ລອງ ຈາກຊັື ້ນມດັທະຍມົ ສກຶ ສາ (ມ1-ມ7) - ສາມາດ ປະດດິອຸປະກອນ, ປະຕບິດັການທດົ ລອງຕວົຈງິບດົທດົ ລອງຈາກຊັື ້ນມດັທະຍມົ ສກຶ ສາ (ມ1-ມ7) ແລະ ນໍາສະເໜຜີນົ ງານການທດົ ລອງ. ຄາດໝາຍຜນົການ ຮຽນຂອງວຊິ າ ດາ້ນຄວາມຮູ:້ - ຮຽນຮູ້ແລະເຂົ ້າໃຈລະບຽບຫອ້ງທດົລອງ, ການບໍລຫິ ານ ແລະ ການຈດັການຫອ້ງທດົ ລອງ, ການນໍາໃຊຫ້ ອ້ງທດົລອງທີ ິ່ປອດໄພ, ການອອກແບບບດົທດົລອງຈາກຊັນ້ມດັທະຍມົ ສກຶ ສາ (ມ1-ມ7) - ມຄີວາມຮູໃ້ນການປະດດິອຸປະກອນ, ປະຕບິດັການທດົລອງ ແລະ ນໍາສະເໜຜີນົ ງານການ ທດົ ລອງ. ດາ້ນທກັ ສະ: - ສາມາດ ປະດດິອຸປະກອນ, ປະຕບິດັການທດົລອງຕວົຈງິບດົທດົລອງຈາກຊັື ້ນມດັທະຍມົ ສກຶ ສາ (ມ1-ມ7) ແລະ ນໍາສະເໜຜີນົ ງານການທດົລອງ. ດາ້ນການນໍາໃຊ:້ - ສາມາດນໍາໃຊຫ້ ອ້ງທດົລອງທີ ິ່ປອດໄຟ, ມທີ ກັ ສະໃນການນໍາໃຊອຸ້ປະກອນທີ ິ່ກິ່ ຽວຂອ້ງກບັ ການທດົ ລອງຊວິະສາດ - ນໍາໃຊວ້ທິ ກີ ານອອກແບບການທດົລອງ, ບດົທດົລອງໄປປະຕບິດັ ໃຊໃ້ນການຮຽນການສອນ ຊັນ້ມດັທະຍມົ ສກຶ ສາ (ມ1-ມ7) ດາ້ນທກັ ສະທາງສງັຄມົ : - ສາມາດໃນການພວົພນັ -ສື ິ່ສານ, ແລກປິ່ ຽນຂໍມ້ ນູ ຂິ່າວສານ, ຮຽນຮູກ້ ານເຮດັວຽກເປັນກິ່ ຸມ. - ສາມາດນໍາສະເໜຜີນົ ງານການທດົລອງຊວິະສາດເຜຍີແຜິ່ ໃຫແ້ກິ່ສງັຄມົ ໃນງານວາງສະແດງ ວທິ ະຍາສາດ ແຜນການສອນ (Course outline) ອາທດິທ ີ ເນື ້ອໃນ ວທິ ຈີດັຕັ ້ງການຮຽນ-ການສອນ/ກດິຈະກາໍ 1 ບດົທີ1 ລະບຽບຫອ້ງທດົລອງ 1.1 ກດົລະບຽບການນໍາໃຊຫ້ ອ້ງທດົລອງ. 1.2 ເຕກັ ນກິການໃຊຫ້ ອ້ງທດົລອງ 1.3 ການບວົລະບດັອຸປະກອນ ແລະ ຫອ້ງ ທດົ ລອງ ວທິ ກີ ານສອນ ຄູນໍາສະເໜີPower Point ກິ່ ຽວກບັທດິສະດີ ກດົລະບຽບ, ເຕກັ ນກິການນໍາໃຊຫ້ ອ້ງທດົລອງ. ແລະ ບວົລະບດັອຸປະກອນ ການທດົລອງ( 1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາສະຫຸ ບ, ສງັລວມບດົ ຮຽນທີ ິ່ ຄູນໍາສະເໜແີຕມ້ ເປັນແຜນວາດຊິ່ວຍຈື ິ່ ແລະ ລາຍ

99 ງານຄນື ໂດຍຫຍໍກ້ິ່ ຽວກບັ ກດົ ລະບຽບການນໍາໃຊ້ ຫອ້ ງທດົ ລອງ,ເຕກັ ນກິ ການໃຊ້ແລະ ບວົ ລະບດັ ອຸປະກອນ ( 2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ ໃຫ້ນັກສຶກສາສືບຄົ ້ນ ທວນຄືນກິ່ ຽວກັບກົດ ລະບຽບການນໍາໃຊຫ້ ອ້ ງທົດລອງເປັນການປະ ເມນີຕອບຄໍາຖາມ ອາຈານປະຈາໍວຊິ າໃນຊົ ິ່ວຕໍ ິ່ ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) 2 ບດົທີ2 ການບລໍ ຫິ ານ ແລະ ການຈດັການຫອ້ງທດົ ລອງ 2.1 ການບໍລຫິ ານຫອ້ງທດົລອງຊວີະສາດ 2.2 ການຄຸມ້ ຄອງຫອ້ງທດົລອງຊວີະສາດ. 2.3 ວທິ ກີ ານນໍາໃຊ້ແລະ ການບວົລະບດັ ຫອ້ງທດົລອງຊວີະສາດ. ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູນໍາສະເໜີPower Point ກິ່ ຽວກບັທດິສະ ດກີ ານບໍລຫິ ານ ການຄຸມ້ ຄອງ ແລະ ວທິ ນີໍາໃຊ້ ຫອ້ງທດົລອງ ( 1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູແບິ່ງນັກສກຶ ສາອອກເປັນກິ່ ຸມເພື ິ່ ອສະຫຸ ບ, ສັງລວມບົດຮຽນທີ ິ່ ຄູນໍາສະເໜີແຕມ້ ເປັນແຜນ ວາດຊິ່ ວຍຈື ິ່ ແລະ ລາຍງານຄນື ໂດຍຫຍໍກ້ິ່ ຽວກບັ ການບໍລຫິ ານ ການຄຸມ້ ຄອງ ແລະ ວທິ ນີໍາໃຊຫ້ ອ້ງ ທດົ ລອງ ( 2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ - ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາສບືຄົນ້ ທວນຄນືກິ່ ຽວກບັວທິ ີ ການນໍາໃຊ້ແລະ ການບົວລະບັດຫອ້ ງທົດລອງ ຊວີ ະສາດເປັນບດົ ລາຍງານສົ ິ່ງອາຈານປະຈໍາວຊິ າ ໃນຊົ ິ່ວຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) 3 ບດົທີ3 ການນາໍ ໃຊຫ້ ອ້ງທດົລອງທີ ິ່ປອດໄພ 3.1 ການປອ້ ງກນັການເກດີອຸບດັ ຕເິຫດໃນ ຫອ້ງທດົລອງ 3.2 ການປະຕບິດັ ເມື ິ່ອເກດີອຸບດັຕເິຫດ 3.3 ການຫຸ ດຜິ່ອນອນັ ຕະລາຍຈາກອຸບດັ ຕິ ເຫດໃນຫອ້ງທດົລອງ 3.4 ສາເຫດທີ ິ່ພາໃຫເ້ກດີອນັຕະລາຍຕໍ ິ່ ສຸຂະພາບຂອງຜູດ້ໍາເນນີການທດົລອງ ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູນໍາສະເໜີແລະ ສົນທະນາກິ່ ຽວກັບວິທີ ການນໍາໃຊຫ້ ອ້ ງທດົ ລອງທີ ິ່ ປອດໄພ ໂດຍມການ ີ ປ້ອງກັນ, ການປະຕິບັດເມື ິ່ ອເກີດອຸບັດຕິເຫດ ເວລາດາໍ ເນນີການທດົ ລອງ (1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູແບິ່ງນັກສກຶ ສາອອກເປັນກິ່ ຸມເພື ິ່ ອສະຫຸ ບ, ສັງລວມບົດຮຽນທີ ິ່ ຄູນໍາສະເໜີແຕມ້ ເປັນແຜນ ວາດຊິ່ ວຍຈື ິ່ ແລະ ລາຍງານຄນື ໂດຍຫຍໍກ້ິ່ ຽວກບັ ການປອ້ ງກນັ , ການປະຕບິດັ ເມື ິ່ອເກດີອຸບດັ ຕເິຫດ ເວລາດໍາເນນີການທດົ ລອງ - ຄູໃຫນ້ ັກສຶກສາສາທິດວິທີການປ້ອງກັນ, ການປະຕບິ ດັ ເມື ິ່ອເກດີອຸບດັ ຕເິຫດເວລາດໍາເນີນ ການທດົ ລອງ( 2 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ວຽກມອບໝາຍ

100 ໃຫ້ນັກສຶກສາສືບຄົ ້ນ ທວນຄືນກິ່ ຽວກັບວິທີ ການນໍາໃຊຫ້ ອ້ງທດົ ລອງທີ ິ່ປອດໄພ ເປັນບດົ ລາຍ ງານສົ ິ່ງອາຈານປະຈາໍວຊິ າໃນຊົ ິ່ວຕໍ ິ່ໄປ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ ຕໍ ິ່ອາທດິ ) 4 ບດົທີ4 ການອອກແບບບດົທດົລອງ ສາໍລບັຊັນ້ ມດັທະຍມົ ສກຶສາ 4.1 ຮິ່າງບດົລາຍງານການທດົລອງທາງ ຊວີະສາດ 4.2 ໃບບນັທກຶ ຜນົການທດົລອງ 4.3 ການອອກແບບບດົທດົລອງທາງຊວີະ ສາດໃນຊັນ້ມດັທະຍມົ ສກຶ ສາ 4.3.1 ການຄາຍນໍ ້າຂອງພດື 4.3.2 ການສງັເກດການໝນູ ວຽນເລອື ຂອງປາ ວທິ ກີ ານສອນ ຄູນໍາສະເໜກີິ່ ຽວກບັຮິ່າງບດົລາຍງານການທດົ ລອງ, ໃບບນັທກຶ ຜນົການທດົລອງ ແລະການ ອອກແບບບດົທດົລອງຊວີະສາດທີ ິ່ກິ່ ຽວຂອ້ງກບັ ຊວິ ະວທິ ະຍາຊັນ້ມດັທະຍມົ ສກຶ ສາ (ມ1-ມ7) (1 ຊົ ິ່ວໂມງຕໍ ິ່ອາທດິ ) ກດິຈະກໍາ - ຄູໃຫຜູ້ຮ້ ຽນອອກແບບບດົທດົລອງ ໃນຫວົຂໍ ້ ດັ ິ່ງກິ່າວ ເປັນກິ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ ພອ້ມ ທງັນໍາສະເໜ(ີ2 ຊົ ິ່ວໂມງ) ວຽກມອບໝາຍ - ຜູ້ຮຽນແຕິ່ ລະກິ່ ຸມ ປັບປຸງ ແລະ ຂຽນ ແບບແຜນການທດົ ລອງ ແລວ້ ສົ ິ່ງບດົ ລາຍງານ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) 5 ບດົທີ4 (ຕໍ ິ່ ) ການອອກແບບບດົທດົລອງ ສາໍລບັຊັນ້ ມດັທະຍມົ ສກຶສາ 4.3.3 ການຜະລດິແບບຈາລອງຂອງ ປອດທຽມ 4.3.4 ການທດົສອບລມົ ຫາຍໃຈຂອງ ຄນົມCOີ 2 ຫ ືບໍ ິ່ 4.3.5 ການສງັເຄາະແສງຂອງພດື 4.3.6 ການສກຶ ສາກິ່ ຽວກບັຈລຸ ນິຊີ ວທິ ະຍາການຜະລດິນມົ ສົມ້ ສູດທໍາມະຊາດ ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູສນົທະນາກບັນກັ ສກຶ ເພື ິ່ອຖອດຖອນ ບດົຮຽນຂໍສ້ ະດວກ ແລະ ຂໍຫ້ ຸຍ້ງຍາກໃນການ ອອກແບບການທດົລອງຊວິະວທິ ະຍາຊັນ້ ມດັທະຍມົ ສກຶ ສາ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) ກດິຈະກໍາ - ຄູໃຫຜູ້ຮ້ ຽນອອກແບບບດົທດົລອງ ໃນຫວົຂໍ ້ ດັ ິ່ງກິ່າວ ເປັນກິ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ ພອ້ມ ທງັນໍາສະເໜ(ີ2 ຊົ ິ່ວໂມງ) ວຽກມອບໝາຍ ຜູຮ້ ຽນແຕິ່ ລະກິ່ ຸມ ປັບປຸງ ແລະ ຂຽນແບບແຜນ ການທດົ ລອງ ແລວ້ ສົ ິ່ງບດົ ລາຍງານ (3 ຊົ ິ່ວໂມງ) 6 ບດົທີ4 (ຕໍ ິ່ ) ການອອກແບບບດົທດົລອງ ສາໍລບັຊັນ້ ມດັທະຍມົ ສກຶສາ 4.3.7 ການຜິ່າຕດັກບົ (Dissection of Frog) 4.3.8 ການເຮດັ ໂຄງກະດູກສດັ ປີກ ແລະ ສດັ ເລອືຄານ 4.3.9 ການຜະລິດແບບຈໍາລອງຂອງ DNA ວທິ ກີ ານສອນ - ຄູສນົທະນາກບັນກັ ສກຶ ເພື ິ່ອຖອດຖອນ ບດົຮຽນຂໍສ້ ະດວກ ແລະ ຂໍຫ້ ຍຸງຍາກໃນການ ້ ອອກແບບການທດົລອງຊວິະວທິ ະຍາຊັນ້ ມດັທະຍມົ ສກຶ ສາ (1 ຊົ ິ່ວໂມງ) ກດິຈະກໍາ - ຄູໃຫຜູ້ຮ້ ຽນອອກແບບບດົທດົລອງ ໃນຫວົຂໍ ້ ດັ ິ່ງກິ່າວ ເປັນກິ່ ຸມຕາມຄວາມເໝາະສມົ ພອ້ມ ທງັນໍາສະເໜ(ີ2 ຊົ ິ່ວໂມງ)