ผังแม่บทสิ่งแวดล้อมเพื่อสุขภาวะ โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชทั่วไทย

อีีกทั้้�งภููมิิอากาศของสายบุุรีีมีีฝนตกชุุกและในฤดููฝนอาจมีีฝนตกหนัักติิดต่่อกัันเป็็น
เวลานาน แต่ค่ วามลาดชันั ของที่ต�่ั้้ง� โรงพยาบาลยังั ทำให้ม้ ีีความเสี่ย่� งจากปัญั หาน้้ำหลาก
จากเนิินเขาที่�่โอบล้้อมอยู่� การจััดการระบายน้้ำบนพื้้�นที่�่ตั้้�งและถนนทำได้้ยาก ทำให้้
โรงพยาบาลมีีปััญหาน้้ำขัังหรืือเฉอะแฉะในบางพื้้�นที่่� พื้้�นผิิวเปีียกลื่่�นเพิ่่�มความเสี่่�ยง
ต่อ่ ผู้�ใช้ง้ าน หรืือทำให้พ้ ื้้น� ที่น�่ั้้น� ไม่ส่ ามารถใช้ส้ อยได้เ้ ต็ม็ ประสิทิ ธิภิ าพ การปรับั ระดับั พื้้น� ที่่�
ให้้มีีความราบหรืือลาดชัันอย่า่ งเหมาะสม การพิิจารณาการเลืือกใช้้วััสดุแุ ละออกแบบ
พื้้�นผิิว และการวางระบบและรููปแบบการระบายน้้ำจึึงมีีความจำเป็็นต้้องพััฒนาร่่วม
ไปกับั การออกแบบผัังบริเิ วณ 
ผังั บริเิ วณโรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุพุ ราชสายบุรุีีในปัจั จุบุ ันั ปรากฏพื้้น� ที่ท่� ี่ย�่ ังั ไม่ไ่ ด้้
รับั การจัดั การและพัฒั นาในหลายรูปู แบบ ได้แ้ ก่ ่ พื้้น� ที่ล�่ าดชันั เชิงิ เขาที่ย�่ ากต่อ่ การใช้ส้ อย
และการเข้า้ ถึงึ ,พื้้น� ที่ข่� นาดเล็ก็ โดยรอบอาคารและระหว่า่ งอาคารมีีลักั ษณะเป็น็ เศษเหลืือ
ที่�่ไม่ไ่ ด้ถ้ ูกู ใช้้สอย ที่ม่� ีีลักั ษณะรกร้้าง ไม่ไ่ ด้ร้ ัับการดูแู ล, พื้้�นที่�ข่ นาดใหญ่ร่ ะหว่า่ งอาคาร
หรืือพื้้�นที่�่เปิิดโล่่งที่�่ยัังไม่่ถููกใช้้ประโยชน์์หรืือจััดการให้้มีีลัักษณะที่�่ส่่งเสริิมการใช้้สอย
และเกิิดทััศนีียภาพที่ด่� ีี, พื้้น� ที่�ส่ ่่วนต่อ่ ขยายทางทิศิ ใต้้ ซึ่�งสามารถเข้้าถึึงได้จ้ ากถนนทาง
เข้้าโรงพยาบาลที่�่ตััดใหม่่ ซึ่�งสมควรได้้รัับการจััดการอย่่างเหมาะสมทั้้�งแนวทางการใช้้
ประโยชน์แ์ ละลัักษณะทางกายภาพ

ภาพที่�่ 212 กิิจกรรมการออกแบบอย่่างมีีส่ว่ นร่่วม 249

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่่�วไทย

แนวทางพัฒนาผังแม่บท
(Master Plan)
แนวทางการพััฒนาผัังแม่่บทโรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราช
สายบุุรีี แบ่่งเป็็น 3 ระยะ ได้้แก่่ ระยะสั้้�น ระยะกลาง และ
ระยะยาว สำหรับั ผังั แม่บ่ ทและแผนพัฒั นาทางกายภาพระยะสั้้น�
(ระยะที่�่ 1 ปีี พ.ศ. 2563-2565) เน้น้ การพััฒนาที่่อ� ยู่�ในผังั แม่บ่ ท
และลำดัับในแผนพััฒนาที่่�มีีอยู่�เดิิม (2560) การดำเนิินการที่่�มีี
งบประมาณพร้้อมอยู่�แล้้ว สิ่่�งที่�่ไม่่กระทบกัับการดำเนิินการอื่�่น
และเป็็นความต้้องการเร่่งด่่วนของโรงพยาบาล โดยรายละเอีียด
การพัฒั นาทางกายภาพในแผนระยะสั้้น� ระหว่่างปีี 2563-2565
ประกอบด้ว้ ย
• การจััดการเส้้นทางยานพาหนะ โดยมีีการเปิิดทางเข้้า

โรงพยาบาลจุุดที่่� 2 และตััดถนนเชื่่�อมจากถนนท่่าเสด็็จ
เข้้าสู่�โรงพยาบาลทางตอนใต้้ของทางเข้้าเดิิม ซึ่�งจะนำเข้้า
สู่ �โซนพื้้�นที่�่บริิการใหม่่และที่�่ตั้้�งของอาคารผู้้�ป่่วยนอกที่�่จะ
ก่่อสร้้างในอนาคต มีีการจััดการระบบการจราจรของ
ยานพาหนะให้้ชััดเจนขึ้�น โดยกำหนดเส้้นทางหลัักสำหรัับ
การเดิินรถทั่่�วไปและเส้้นทางเฉพาะซึ่ �งจะเปิิดให้้ใช้้สำหรัับ
เฉพาะรถบริิการของโรงพยาบาลเท่่านั้้�น เพื่่�อลดการจราจร
สร้า้ งความปลอดภัยั ให้ก้ ับั คนเดินิ เท้า้ และลดมลพิษิ ในพื้้น� ที่�่
บริิการ มีีการปรัับปรุุงตำแหน่่งประตููทางเข้้าหลัักของ
โรงพยาบาลและเส้้นทางถนนให้้ตััดตรง
• การจััดการเส้้นทางการจราจร แยกเส้้นทางหลัักสำหรัับ
บุุคคลทั่่�วไปและเส้้นทางสำหรัับรถฉุุกเฉิินและรถบริิการ
และปรับั ถนนทางเข้า้ หลักั ให้เ้ ป็น็ แนวตรงติดิ รั้ว� โรงพยาบาล
(ทิิศใต้้ของศาลพระภูมู ิิ รื้�อถอนโรงจอดรถจักั รยานยนต์์เดิิม)
มายัังข้้างอาคารบริิการต่่างๆ สู่�ที่่�ดิินด้้านใน เพื่่�อลดความ
ซัับซ้้อนของทางเดิินรถและเชื่่�อมพื้้�นที่่�สีีเขีียวด้้านหน้้า
โรงพยาบาลให้้เป็็นผืืนใหญ่่ สามารถใช้้ประโยชน์์ได้้อย่่าง
เต็็มที่่ �
• การจัดั สรรเส้น้ ทางเดินิ แบบมีีหลังั คาคลุมุ (Cover way)
นอกอาคาร เชื่่�อมต่่อจากทางเข้้าโรงพยาบาลสู่�พื้�นที่�่ด้้านใน
โดยกำหนดทางข้้ามถนนมายัังอาคารบริิการต่่างๆ ใน

250 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่่� งแวดล้้อมเพื่่� อสุุ ขภาวะ

ตำแหน่ง่ สำคััญ เพื่�่ออำนวยความสะดวกแก่ผู่้�ใช้ง้ าน
• การสร้้างทางเดิินเชื่่�อมต่่อระหว่่างอาคาร โดยพิิจารณา

การเชื่�่อมทางเดิินภายในอาคารต่่างๆ ที่�่มีีอยู่�เดิิม และสร้้าง
หรืือเจาะอาคารเพื่่�อเชื่�่อมเส้้นทางเพื่�่อความต่่อเนื่่�องของ
การใช้้งาน เช่่น ระหว่่างชั้�น 2 ของอาคารอุุบััติิเหตุุบริิเวณ
ห้้องประชุุมกับั พื้้�นที่�ฝ่ ่า่ ยบริหิ ารที่ช�่ั้�น 2 ของอาคาร OPD
• รื้้�อโครงสร้้างเสาและหลัังคาคอนกรีีตบริิเวณ Drop off
ทางเข้้า OPD เพื่�่อเปลี่่�ยนหลัังคาเป็็นโครงสร้้างเหล็็กยื่่�น
ออกมาจากโครงสร้า้ งอาคารหลักั เพื่อ่� ให้ส้ ามารถขยายถนนได้ ้

ภาพที่�่ 213 ผังั แม่บ่ ทและแผนพัฒั นาทางกายภาพระยะที่�่ 1 โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชสายบุุรีี

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่่�วไทย 251

รายการสิ่่ง� ก่อ่ สร้า้ งใหม่ท่ ี่ด�่ ำเนินิ การก่อ่ สร้า้ งในระยะนี้้� ประกอบด้ว้ ย
อาคารเฉลิิมพระเกีียรติิ (เริ่ม� ก่อ่ สร้า้ ง 2563), โรงอาหารอิ่�มใจ (เริ่ม�
ก่่อสร้้าง 2563 ปรับั จากโครงสร้้างอาคารพััสดุุ), โรงจอดรถบุุคลากร
(เริ่ม� ก่อ่ สร้า้ ง 2563), ลานจอดรถบุุคคลทั่่ว� ไป (ชั่ว� คราว บริิเวณทาง
ทิิศใต้้ของอาคารเฉลิิมพระเกีียรติิ), โรงพัักขยะ, อาคารหน่่วยจ่่าย
กลาง, ศาลาละหมาดและห้้องน้้ำรวม, สหกรณ์์, สวนสมุุนไพร
และสนามเด็็กเล่่น
ต่อ่ มาคืือ ผัังแม่บ่ ทและแผนพััฒนาทางกายภาพระยะกลาง (ระยะ
ที่่� 2 ปีี พ.ศ. 2565-2569) เน้น้ การพััฒนาโซนสนัับสนุุนการบริกิ าร
และพัฒั นาโซนที่พ่� ักั บุคุ ลากร ซึ่ง� รายละเอีียดการพัฒั นาทางกายภาพ
ในแผนระยะกลาง ระหว่่างปีี 2565-2569 ประกอบด้ว้ ย
• การถอนรื้�้อกลุ่่�มอาคารสนัับสนุุนเดิิม และทยอยแทนที่�่

ด้ว้ ยอาคารใหม่่ ทั้้�งในพื้้น� ที่เ�่ ดิมิ และพื้้น� ที่�่ใหม่ท่ างทิศิ ใต้้ของ
โรงพยาบาล ซึ่ง� ถูกู กำหนดเป็็นโซนสนัับสนุนุ อีีกส่่วน
• การรื้อ้� ถอนบ้า้ นพักั บุคุ ลากรเดิมิ ซึ่ง� เป็น็ อาคารไม้ม้ ีีสภาพ
ทรุดุ โทรม โดยสร้า้ งหอพักั 4 ชั้น� ทดแทนบ้้านเดี่ย�่ วและเรืือน
แถวเดิิม อาจรวมถึึงการรื้�อถอนบ้้านผู้้�บริิหาร 1-2 หลััง
เพื่่�อพััฒนาพื้้�นที่�่ให้้เป็็นพื้้�นที่่�สีีเขีียวสำหรัับพัักผ่่อนของ
บุคุ ลากรและที่่�จอดรถฉุุกเฉินิ ของโรงพยาบาล  
• สร้า้ งทางเชื่่�อมอาคารชั้้�น 2 บางส่ว่ น

ภาพที่่� 214 ผังั แม่่บทและแผนพัฒั นาทางกายภาพระยะที่่� 2 โรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุพุ ราชสายบุรุ ีี

252 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่�่ งแวดล้้อมเพื่่� อสุุ ขภาวะ

รายการสิ่่�งก่่อสร้้างใหม่่ที่�่ดำเนิินการก่่อสร้้างในระยะนี้้� ประกอบ
ด้ว้ ย โรงซักั ฟอก, อาคารซ่่อมบำรุงุ , อาคารพัสั ดุุ, โรงครัวั , แฟลต
บุุคลากร หอพัักพยาบาล 24 ห้อ้ ง และโรงยิิมสำหรัับบุคุ ลากร
สุดุ ท้า้ ยคืือ ผังั แม่บ่ ทและแผนพัฒั นาทางกายภาพระยะยาว
(ระยะที่�่ 3 ปีี พ.ศ. 2570 เป็็นต้้นไป) เน้้นโครงการใหญ่่ที่�่ต้้อง
วางแผนงบประมาณล่่วงหน้้าและมีีผลกระทบต่่อการใช้้สอย
และความสััมพัันธ์์กัับส่่วนบริิการอื่�่นๆ รายละเอีียดการพััฒนา
ทางกายภาพในแผนระยะยาว ปีี 2570 เป็็นต้น้ ไป ประกอบด้้วย
• การสร้า้ งอาคารผู้�้ ป่่วยนอก (OPD) หลังั ใหม่่ สููง 4 ชั้้�น

บริิเวณทิิศใต้้ของอาคารเฉลิิมพระเกีียรติิ ซึ่�งประกอบด้้วย
ส่่วน OPD, ทัันตกรรม Lab ห้อ้ ง ICU ห้อ้ งล้้างไต และห้้อง
ผ่่าตััด ซึ่�งจะทดแทนพื้้�นที่่�ใช้้สอยในอาคารเดิิมหลายอาคาร
จึึงต้้องวางแผนการใช้้สอยของพื้้�นที่่�อาคารเดิิม โดยเฉพาะ
อาคาร OPD เก่่า อาคารคลอดและผ่า่ ตัดั เป็น็ ต้น้
• ปรัับพื้้�นที่่� Drop off รัับส่่งผู้�้ ป่่วย ด้้านหน้้าอาคาร OPD
และ IPD 
• สร้้างทางเดิินเชื่่�อมต่่ออาคารชั้้�น 2 ข้้ามจาก IPD
ผ่่านหน้้าอาคารกายภาพบำบััดและอาคารแพทย์์แผนไทย
มายัังอาคาร OPD ใหม่่ เพื่�่อให้้การสััญจรระหว่่างอาคาร
สะดวกยิ่ �งขึ้�น ไม่่ต้้องขึ้�นลงระหว่่างชั้�นในบางพื้้�นที่�่ และลด
ความแออัดั ของทางเดินิ ชั้น� 1 
รายการสิ่่�งก่่อสร้้างใหม่่ที่่�ดำเนิินการก่่อสร้้างในระยะนี้้� ประกอบ
ด้ว้ ย อาคารผู้้�ป่่วยนอก (OPD) สูงู 4 ชั้น� , อาคาร IPD 32 ห้้อง,
อาคารจอดรถ 4 ชั้�น (รองรับั รถยนต์์ 200 คััน และจักั รยานยนต์์
100 คััน), อาคารที่่�พัักญาติิ และปรัับปรุุง OPD เดิิมเป็็นคลิินิิก
พิเิ ศษ และพื้้น� ที่อ�่ ยู่่�ดีีมีีสุขุ (ศาลาพักั คอยและพื้้น� ที่ส�่ ีีเขีียว) บริเิ วณ
อาคารคลอดและผ่า่ ตััดเดิิม

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่�่วไทย 253

ภาพที่่� 215 ผังั แม่บ่ ทและแผนพััฒนาทางกายภาพระยะที่�่ 3 โรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุพุ ราชสายบุรุ ีี

ภาพที่่� 216 ผังั แม่่บทขั้้�นสุุดท้้าย โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุพุ ราชสายบุรุ ีี

254 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่่� งแวดล้้อมเพื่่� อสุุ ขภาวะ

แนวทางพัฒนาพื้นท่ีอยู่ดีมีสุ ข

จากข้้อมููลความต้้องการ และแนวทางการพััฒนาต้้นแบบพื้้�นที่่�
อยู่่�ดีีมีีสุุขในเบื้้�องต้้น ร่่วมกัันกัับผู้้�บริิหาร โรงพยาบาลและ
เจ้้าหน้้าที่่�ทางการแพทย์์ ผ่่านกิิจกรรมการออกแบบอย่่างมีี
ส่่วนร่่วมในเดืือนกัันยายน 2563 คณะทำงานโครงการวิิจััยฯ
ดำเนิินการวิิเคราะห์์ข้้อมููลเพิ่่�มเติิม และสรุุปแนวทางเพื่่�อการ
พััฒนาเชิงิ กายภาพ ของต้้นแบบพื้้�นที่อ่� ยู่่�ดีีมีีสุขุ ดัังนี้้�

1. พัฒั นาให้เ้ ป็น็ พื้น้� ที่เ�่ ปิดิ โล่ง่ สีีเขีียว เพื่่อ� ส่ง่ เสริมิ บรรยากาศ
ที่่�ดีีภายในโรงพยาบาล
เพื่อ�่ ช่ว่ ยลดความหนาแน่่นของกลุ่�มอาคารบริิการทางการแพทย์์
เดิิม การออกแบบพื้้�นที่�่อยู่่�ดีีมีีสุุขนี้้�จึึงรัักษาไว้้เป็็นพื้้�นที่�่เปิิดโล่่ง
มากกว่า่ ร้้อยละ 60 โดยเป็น็ พื้้น� ที่�่สีีเขีียวถึงึ ร้อ้ ยละ 48 ของพื้้น� ที่่�
รวมทั้้�งหมด เน้้นการปลููกไม้้ประดัับและไม้้ยืืนต้้นเพิ่่�มเติิม
เพื่่�อสร้้างบรรยากาศที่�่ผ่่อนคลาย ทั้้�งยัังได้้ประโยชน์์ในการสร้้าง
ร่่มเงา ลดความร้อ้ นให้้กับั อาคารในช่่วงบ่า่ ย และยังั ใช้เ้ ป็น็ พื้้น� ที่่�
สำหรับั ทำกิิจกรรมอีีกด้ว้ ย
2. ปรับั ปรุงุ พื้�น้ ที่่�ให้้ส่่งเสริิมความสำคััญของต้น้ ไม้ท้ รงปลููก
การออกแบบโดยรวมนอกจากจะมุ่ �งเน้้นการสร้้างบรรยากาศ
ที่่�เป็็นธรรมชาติิภายนอกอาคารแล้้ว ยัังคำนึึงถึึงการส่่งเสริิม
คุุณค่่าและให้้ความสำคััญกัับต้้นไม้้ทรงปลููก โดยการเปิิดพื้้�นที่�่
โดยรอบต้้นไม้้ทรงปลููกเพื่่�อสร้้างความโดดเด่่น และจััดพื้้�นที่�่
นั่่ง� พักั คอยไว้ใ้ ต้ต้ ้น้ ไม้เ้ พื่อ�่ ให้ผู้้�ใช้ส้ ามารถเข้า้ ใช้พ้ ื้้น� ที่ไ่� ด้้ และได้ร้ ับั
ประโยชน์จ์ ากร่่มเงาของต้้นไม้้
3. พััฒนาพื้้�นที่�่เพื่่�อใช้้เป็็นที่�่พัักคอยสำหรัับผู้้�รัับบริิการ
และสามารถใช้้เป็็นพื้�้นที่�่พัักผ่่อนสำหรัับบุุคลากร อีีกทั้้�ง
ใช้จ้ ัดั กิิจกรรมส่่งเสริมิ สุขุ ภาพได้้
เนื่อ�่ งจากตามแผนกายภาพระยะยาว มีีความต้อ้ งการปรับั เปลี่ย�่ น
พื้้�นที่่�ชั้�นล่่างของอาคารผู้้�ป่่วยนอกเดิิม เป็็นคลิินิิกพิิเศษ และมีี
แนวทางที่จ่� ะปรับั ปรุุงพื้้น� ที่�่พักั คอยเดิมิ เพื่อ่� รองรับั ผู้้�ใช้้บริิการ

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่�่วไทย 255

คลินิ ิกิ พิเิ ศษใหม่น่ี้้�โดยแนวคิดิ ในการออกแบบปรับั ปรุงุ เน้น้ ให้เ้ ป็น็
พื้้�นที่่�พัักคอยแบบกึ่่�งเปิิดโล่่ง สามารถใช้้งานต่่อเนื่่�องไปสู่�พื้�นที่�่
บริิเวณต้้นไม้้ทรงปลููก เวทีีสุุขภาพ และลานกิิจกรรมกลางแจ้้ง
ตลอดจนศาลาพักั คอยใหม่่ในบริิเวณข้้างเคีียงได้้
4. พัฒั นาเป็น็ พื้น้� ที่เ่� ชื่่อ� มต่อ่ และส่ง่ เสริมิ กลุ่่�มอาคารโดยรอบ
การออกแบบพื้้น� ที่อ�่ ยู่่�ดีีมีีสุขุ นี้้ค� ำนึงึ ถึงึ ความเชื่อ่� มต่อ่ และส่ง่ เสริมิ
บริิบทโดยรอบ ความเปิิดโล่่งและต้้นไม้้ทรงปลููกช่่วยสร้้าง
จุุดสนใจบนถนนเส้้นทางเข้้าหลัักเดิิม เป็็นจุุดเปลี่�่ยนแกนเพื่�่อ
ส่ง่ ต่อ่ ไปยังั ถนนหน้า้ อาคาร ผู้้�ป่่วยนอกใหม่่ และยังั เป็น็ การเปิดิ
พื้้�นที่�่เพื่�่อให้้อาคารเฉลิิมพระเกีียรติิฝั่่�งตรงข้้ามดููโดดเด่่นขึ้ �น
นอกจากนั้้น� ยังั คำนึงึ ถึงึ การเข้า้ ถึงึ และทางเดินิ เชื่อ�่ มต่อ่ ของพื้้น� ที่�่
ในภาพรวม โดยมีีการออกแบบปรัับปรุุงทางเข้้าหลัักสู่�อาคาร
คลิินิิกพิิเศษที่�่สร้้างความเชื่�่อมต่่อกัับทางเดิินมีีหลัังคาคลุุม
(Cover way) ภายนอกอาคาร และเพื่่�อขยายเขตทางเดินิ รถหลััก
อีีกทั้้�งยัังให้้ความสำคััญกัับการสร้้างความต่่อเนื่่�องจากทางเดิิน
เชื่�่อมต่่อภายใน กลุ่�มอาคารหอผู้้�ป่่วยในส่่งต่่อไปยัังอาคาร
อุบุ ัตั ิเิ หตุใุ นทั้้ง� 2 ระดับั จึงึ ออกแบบให้ศ้ าลาพักั คอยมีี 2 ชั้น� และมีี
บันั ไดเดินิ ลงสู่�เวทีีสุขุ ภาพและลานกิจิ กรรมกลางแจ้ง้ ในชั้น� ล่า่ งได้้
คณะทำงานโครงการวิิจััยฯ ดำเนิินการออกแบบร่่างขั้�นต้้น
ของต้้นแบบพื้้�นที่่�อยู่่�ดีีมีีสุุข ซึ่�งมีีพื้้�นที่่�รวมขนาดประมาณ 1,200
ตารางเมตร มีีองค์์ประกอบหลัักของต้้นแบบพื้้�นที่อ่� ยู่่�ดีีมีีสุขุ รพร.
สายบุรุ ีี อันั ประกอบไปด้้วย :
• งานปรับั ปรุงุ ได้แ้ ก่่ พื้้น� ที่พ่� ักั คอยคลินิ ิกิ พิเิ ศษ(ปรับั ปรุงุ ชั้น� ล่า่ ง

อาคารผู้้�ป่ว่ ยนอกเดิิม), ทางเดิินเชื่อ่� มต่่อระหว่่างอาคาร
• งานออกแบบใหม่่ ได้้แก่่ ศาลาพัักคอย, เวทีีสุุขภาพ (ลาน

อเนกประสงค์์), ลานกิจิ กรรมกลางแจ้ง้

256 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่�่ งแวดล้้อมเพื่่� อสุุ ขภาวะ

ภาพที่�่ 217 ผังั แสดงองค์์ประกอบหลัักของต้้นแบบพื้้น� ที่อ�่ ยู่่�ดีีมีีสุุข

ภาพที่่� 218 ผัังพื้้น� ชั้น� ล่า่ ง ต้้นแบบพื้้�นที่�อ่ ยู่่�ดีีมีีสุุข 257

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่่�วไทย

ภาพที่่� 219 ทัศั นีียภาพพื้้น� ที่่�อยู่่�ดีีมีีสุุขของโรงพยาบาลสมเด็็จพระยุพุ ราชสายบุรุ ีี

258 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่�่ งแวดล้้อมเพื่�่ อสุุ ขภาวะ

ภาพที่่� 220 ทััศนีียภาพพื้้น� ที่่อ� ยู่่�ดีีมีีสุุขของโรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุุพราชสายบุรุ ีี 259

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่่�วไทย

21

โรงพยาบาลสมเด็ จพระยุ พราชยะหา
จั งหวั ดยะลา

260 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่�่ งแวดล้้อมเพื่�่ อสุุ ขภาวะ

ข้อมูลโรงพยาบาล

• โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชยะหา ตั้้�งอยู่�่
ในเขตเทศบาลนครยะลา ตำำ�บลยะหา อำำ�เภอ
ยะหา จัังหวััดยะลา
• ให้้บริิการระดัับทุุติิยภููมิิ บริิการด้้านการรัักษา
พยาบาลโรคทั่่�วไปและอุุบััติิเหตุุฉุุกเฉิิน บริิการ
ตรวจสุุ ขภาพภายในละภายนอก บริิการตรวจ
รัักษาโรคเฉพาะทางทั้้�ง 4 สาขา อายุุรกรรม
กุุ มารเวชกรรม สููติิ -นรีี เวชกรรม และ
ศัั ลยกรรม ส่่ วนสนัับสนุุนบริิการ ได้้แก่่ บริิการ
เภสััชกรรม,บริิการห้้องปฏิิบััติิการ,บริิการรัังสีี
วิิ นิิ จฉัั ย, บริิการรถพยาบาลฉุุ กเฉิิ น บริิการ
แพทย์์ทางเลืือก ได้้แก่่ บริิการแพทย์์แผนไทย,
บริิ การกายภาพบำำ �บัั ด
• ข้้อมูู ลทางด้้านประชากรในความรัับผิิ ดชอบ
ของโรงพยาบาลสมเด็็ จพระยุุ พราชยะหา
ทั้้�งหมด 48,297 คน ส่่ วนใหญ่่ประชากรของ
อำำ�เภอยะหา ส่่ วนใหญ่่ เป็็ นชาวไทยเชื้้�อสาย
มลายูู นัั บถืื อศาสนาอิิ สลามเป็็ นจำำ�นวนมาก
จากนี้้� ยัั งมีี ชาวไทยพุุ ทธ ชาวไทยเชื้้�อสายจีี น
และชาวไทยถิ่่� นอีี สานอาศัั ยอยู่่� ในเขตสุุ ขาภิิ บาล

ภาคีท่ีรับผิดชอบ

สถาปนิ กมุ สลิ มเพื่ อชุ มชน

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่่�วไทย 261

ข้อมูลปั ญหาและความต้องการเบ้ืองต้น
จากความต้้องการเบื้้�องต้้นของทั้้�งผู้้�ป่่วยและญาติิ ประกอบกัับ
ข้อ้ มูลู ประเด็น็ ปัญั หาที่ช�่ี้แ� จงโดยเจ้า้ หน้า้ ที่�่รพร.ยะหาสามารถสรุปุ
ข้อ้ เสนอแนะและแนวทางการพัฒั นาพื้้น� ที่ใ�่ นโรงพยาบาล 3 พื้้น� ที่่�
เร่่งด่่วน ได้้แก่่ โรงอาหาร สถานที่�่ออกกำลัังกาย ทางเดิินเชื่�่อม
ระหว่่างอาคาร โดยมีีรายละเอีียดดังั นี้้�
โรงอาหารสำหรัับบุุคลากรและญาติิผู้้�ป่่วย ผู้�ใช้้งาน
โรงพยาบาลทั้้�งเจ้้าหน้้าที่�่ รวมไปถึึงผู้้�ป่่วยและญาติิ มองเห็็น
ประเด็็นร่่วมกัันในการสร้้างโรงอาหาร เนื่่�องจากปััจจุุบััน
โรงพยาบาลไม่่มีีโรงอาหารกลาง จึึงได้้เสนอให้้มีีการสร้้าง
โรงอาหารขึ้�นโดยคำนึึงถึึงการใช้้งานสะอาด สะดวก รองรัับ
การใช้้งานแก่่ผู้้�พิิการ ผู้้�สููงอายุุ ทั้้�งยัังปรัับเปลี่่�ยนพื้้�นที่่�ใช้้ทำ
กิิจกรรมได้้อีีกด้้วย นอกจากนี้้�สถานที่�่ออกกำลัังกาย และลาน
กิจิ กรรมในร่ม่ ปัจั จุบุ ันั โรงยิมิ ของโรงพยาบาลไม่ส่ ามารถใช้พ้ ื้้น� ที่�่
เพื่�่อการออกกำลัังกายได้้ ซึ่�งบุุคลากรของโรงพยาบาลส่่วนใหญ่่
ต้อ้ งการพื้้น� ที่อ่� อกกำลังั มีีเครื่อ� งออกกำลังั กายรวมถึงึ ลานกิจิ กรรม
กลางแจ้้งที่เ่� ป็น็ ทั้้�งสถานที่อ่� อกกำลัังกายและพัักผ่่อนไปในตัวั
ส่่วนทางเดิินเชื่�่อมระหว่่างอาคารที่�่มีีหลัังคา ภููมิิอากาศ
ในพื้้น� ที่�่ รพร.ยะหา มีีฝนตกชุกุ รวมกันั หลายเดืือน ทำให้ก้ ารสัญั จร
ระหว่่างอาคารเวลาเคลื่่�อนย้้ายผู้้�ป่่วย การเดิินของบุุคลากรและ
ญาติิผู้้�ป่่วยเกิิดความลำบาก ทางเดิินเชื่�่อมระหว่่างอาคารที่�่มีี
หลังั คาจึึงเป็็นสิ่่�งที่�่จำเป็น็ อย่่างยิ่่�ง
สรุุปปััญหาของโรงพยาบาล ในพื้้น� ที่ห�่ ลายส่่วนมีีปััญหา ดังั นี้้�
• พื้้น� ที่ร�่ ับั ประทานอาหารผู้�เข้า้ รับั บริกิ ารขาดพื้้น� ที่น�่ั่่ง� รับั ประทาน

อาหาร ปัจั จุบุ ันั ใช้พ้ ื้้น� ที่ร�่ ิมิ ทางเดินิ ทำให้บ้ ุคุ ลากรไม่ม่ ีีพื้้น� ที่น่�ั่่ง�
รับั ประทานอาหารในช่ว่ งพักั และร้า้ นสหกรณ์ข์ องโรงพยาบาล
เข้้าถึึงไม่ส่ ะดวก
• ลานออกกำลังั กายและลานกิจิ กรรม เนื่อ�่ งจากอาคารโรงยิมิ
เปลี่ย�่ นเป็น็ ที่เ�่ ก็บ็ ของ ตำแหน่ง่ อาคารโรงยิมิ ไม่เ่ หมาะสมกับั
การใช้้เพื่�่อออกกำลัังกายทั้้�งกายภาพและสิ่่�งแวดล้้อมทาง
สััญจร อีีกทั้้�งเส้้นทางสััญจรไม่่ต่่อเนื่่�องกัันระหว่่างอาคาร
เปียี กฝนขณะเดินิ ข้า้ มระหว่า่ งอาคาร ส่ว่ นทางเชื่อ่� มก็ล็ าดชันั

262 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่่� งแวดล้้อมเพื่่� อสุุ ขภาวะ

เกิินไปสำหรัับบุุคลากรที่่�ต้้องการเข็็นเตีียงผู้้�ป่่วยไปยัังส่่วน
บริกิ ารต่า่ งๆ
• พื้้�นที่�่นั่่�งพัักคอยของผู้้�รัับบริิการ พบว่่าพื้้�นที่่�นั่่�งพัักคอยของ
ผู้�รับบริกิ าร พื้้น� ที่น่�ั่่ง� รอหน้า้ โรงพยาบาลไม่เ่ หมาะสม ด้า้ นที่น�่ั่่ง�
พัักคอยของญาติิในส่่วนอาคารผู้้�ป่่วยนอกไม่่เพีียงพอ
ส่่วนที่�่นั่่�งเฝ้้าคอยในพื้้�นที่่�บริิเวณอาคารละหมาดทรุุดโทรม
และบริเิ วณบ่อ่ น้้ำใกล้ศ้ าลาละหมาดดูไู ม่ม่ ีีความปลอดภัยั ด้ว้ ย
• ที่่�จอดรถ ไม่่มีีระเบีียบและไม่่เป็็นสััดส่่วน รวมทั้้�งป้้ายหรืือ
สัญั ลัักษณ์บ์ ่ง่ ชี้ไ� ม่ช่ ัดั เจน
• บ้้านพัักเจ้้าหน้้าที่่� บ้้านพัักทรุุดโทรมมีีพื้้�นที่�่รกร้้าง อีีกทั้้�งยััง
ขาดการจััดการขยะ กองพัักขยะกระจายเต็็มพื้้�นที่่� และไม่่
เพีียงพอ ไม่่มีีที่ท่� ิ้้ง� ขยะอิินทรีีย์์
• ภูมู ิทิ ัศั น์ข์ องโรงพยาบาล ขาดทางลาดเชื่อ�่ มต่อ่ ระหว่า่ งพื้้น� ที่�่
เนื่อ่� งจากพื้้น� ที่โ�่ รงพยาบาลมีีระดับั ความสูงู ที่ต่� ่า่ งกันั อย่า่ งมาก
และบริเิ วณสวนหย่อ่ มถููกทิ้้ง� ร้า้ ง

สรุปุ ความต้อ้ งการของโรงพยาบาล ต้อ้ งการพื้้น� ที่โ่� รงอาหาร
สำหรัับบุุคลากรและญาติิ, พื้้�นที่่�สำหรัับกิิจกรรมนัันทนาการ,
หลังั คาปกคลุมุ บริเิ วณทางเชื่อ่� มอาคาร, จัดั ระเบีียบพื้้น� ที่จ่� อดรถ,
เพิ่่�มที่�่นั่่�งพัักคอย, ปรัับปรุุงความปลอดภััยแต่่ละพื้้�นที่�่, ปรัับปรุุง
ภููมิิทััศน์์โดยรอบอาคารของโรงพยาบาล และปรัับปรุุงบ้้านพััก
บุุคลากรและบริเิ วณโดยรอบ

ภาพที่่� 221 กิิจกรรมการออกแบบอย่่างมีีส่่วนร่่วม 263

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่่�วไทย

แนวทางพัฒนาผังแม่บท
(Master Plan)
กลุ่ �มสถาปนิิกที่่�ทำงานร่่วมกัับโรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราช
ยะหา เป็็นกลุ่�มคนในพื้้�นที่่�อยู่�แล้้ว ดัังนั้้�นจึึงมีีความเข้้าใจในวิิถีี
ชีีวิิตและวััฒนธรรมของชาวมุุสลิิมในพื้้�นที่่� ซึ่�งเป็็นผู้�เข้้ามาใช้้
บริิการในโรงพยาบาลแห่่งนี้้� เพราะนอกเหนืือจากพื้้�นที่่�เพื่�่อการ
รัักษาพยาบาลแล้้ว ยัังมีีพื้้�นที่่�อยู่่�ดีีมีีสุุข ซึ่�งรองรัับการพัักคอย
และทำกิิจกรรมต่่างๆ ของชาวบ้้านเมื่่�อมาโรงพยาบาล รวมถึึง
เป็น็ พื้้น� ที่ส่� ำหรับั เจ้า้ หน้า้ ที่โ่� รงพยาบาล โดยกระบวนการจัดั ทำผังั
ได้ม้ าจากการลงพื้้น� ที่่� และทำกิจิ กรรมการมีีส่ว่ นร่ว่ มเพื่อ่� สอบถาม
ความต้้องการและปััญหาแท้้จริิงร่่วมกัับเจ้้าหน้้าที่�่โรงพยาบาล
และคนที่เ�่ ข้า้ มาใช้บ้ ริกิ ารประกอบกับั ใช้ป้ ระสบการณ์ค์ วามเข้า้ ใจ
ในเอกลักั ษณ์ช์ ุมุ ชนของกลุ่�มสถาปนิกิ ช่ว่ ยถ่า่ ยทอดงานออกแบบ
ที่�ต่ อบโจทย์์การใช้ง้ านได้ค้ รอบคลุุมทุุกมิติ ิิ
ทั้้ง� นี้้ก� ารพัฒั นาผังั แม่บ่ ทของโรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุพุ ราช
ยะหา สามารถแบ่่งได้เ้ ป็็น 3 ระยะด้ว้ ยกันั ได้แ้ ก่่ ระยะสั้้�น ระยะ
กลาง และระยะยาว ครอบคลุมุ ตั้้�งแต่ป่ ีี 2563-2580 เลยทีีเดีียว

ภาพที่�่ 222 แสดงแบบร่่างผัังแม่บ่ ท แผนพััฒนาเชิิงกายภาพ ต้น้ แบบพื้้น� ที่่อ� ยู่่�ดีีมีีสุุข

264 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่่� งแวดล้้อมเพื่่� อสุุ ขภาวะ

แผนพััฒนาเชิิงกายภาพและต้้นแบบพื้้�นที่�่อยู่่�ดีีมีีสุุข โดยแบ่่ง
ออกเป็น็ 3 ระยะ ดัังนี้้�
แผนพััฒนาระยะที่่� 1 (ปีี พ.ศ. 2563-2568) ได้้เริ่�มพััฒนา
พื้้�นที่่�อยู่่�ดีีมีีสุุข (สร้้างอาคารอเนกประสงค์์สำหรัับพัักญาติิและ
บุุคลากร งบประมาณสนับั สนุุนจาก SCG) พร้้อมทั้้ง� สร้้างอาคาร
เฉลิิมพระเกีียรติิ (งบประมาณสนัับสนุุนจากธนาคารออมสิิน)
และสร้้างอาคารผู้้�ป่่วยในและพิิเศษ เลขที่่�แบบ 7111 จำนวน
3 ชั้น� นอกจากนี้้ย� ัังก่อ่ สร้้างพื้้�นที่�อ่ ยู่่�ดีีมีีสุุข ทางเชื่อ�่ มพื้้น� ที่จ�่ อดรถ
และลานกิิจกรรม, เพิ่่ม� จุดุ จอดรถบุคุ ลากร ตำแหน่ง่ ที่�่ 1 และ 2,
อาคารออกกำลัังกาย, เพิ่่�มจุดุ ป้อ้ มยามอัตั โนมัตั ิิ สำหรัับการเข้้า
จอดของบุุคลากร จุุดที่�่ 1 และ 2, เพิ่่�มจุุดกลัับรถ Two Way
(Support รถขนส่ง่ ยา) และเปิดิ ทางเข้า้ โรงพยาบาลใหม่ด่ ้ว้ ย
ส่่วนแผนพััฒนาระยะที่่� 2 (ปีี พ.ศ. 2569-2574) จะมีี
การรื้�อโรงจอดรถบุุคลากรเดิิม ย้้ายไปที่่�จอดใหม่่, รื้�อโรงจอดรถ
จัักรยานยนต์์เดิิมทำจุุดรวมพล (จอดนอกรั้�วโรงพยาบาล),
รื้�ออาคารเดิิม สร้้างอาคารโรงครััวอาหาร เลขที่่�แบบ 9539
จำนวน 2 ชั้�น และรื้�ออาคารเดิมิ สร้า้ งโรงผลิิตยาสมุุนไพร เลขที่่�
แบบ 10636 จำนวน 1 ชั้�น
สุดุ ท้้ายคืือ แผนพัฒั นาระยะที่่� 3 (ปีี พ.ศ. 2575-2580)
ตามแนวทางคืือจะมีีการสร้า้ งอาคารพักั แพทย์์ เลขที่�่แบบ 8813
จำนวน 4 ชั้น� , รื้อ� อาคารเดิมิ สร้า้ งอาคาร ER ใหม่่ (พิจิ ารณาจะใช้้
แบบพิเิ ศษ) และสร้า้ งอาคารผู้้�ป่ว่ ยในและพิเิ ศษ เลขที่แ�่ บบ 7111
จำนวน 3 ชั้�น

ภาพที่�่ 223 แสดงพื้้�นที่ต�่ ามแผนพัฒั นาระยะที่�่ 1-3 265

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่�่วไทย

แนวทางพัฒนาพื้นท่ีอยู่ดีมีสุ ข

จากการลงพื้้�นที่�่ทั้้�งหมด 4 ครั้�ง ทางภาคีีสถาปนิิกได้้ข้้อสรุุป
ในการจัดั พื้้น� ที่่อ� ยู่่�ดีีมีีสุขุ ดังั ต่่อไปนี้้�

อาคารอเนกประสงค์์สำำ �หรัับพัักญาติิ
และบุุคลากร (งบประมาณสนัับสนุุนจาก SCG)

ปััญหา : เนื่�่องจากปััจจุุบัันโรงพยาบาลไม่่มีีโรงอาหารกลาง
จึึงได้้เสนอให้้มีีการสร้้างโรงอาหารขึ้�น โดยคำนึึงถึึงการใช้้งาน
สะอาด สะดวก รองรัับการใช้้งานแก่่ผู้้�พิิการ ผู้้�สููงอายุุ ทั้้�งยััง
ปรับั เปลี่ย่� นพื้้น� ที่่�ใช้้ทำกิจิ กรรมได้อ้ ีีกด้้วย
วิธิ ีีแก้้ปััญหาและการดำเนินิ การ :
1. สรุปุ ความต้้องการ
2. สรุุปพื้้�นที่ก�่ ่อ่ สร้า้ งอาคาร
3. ทำการออกแบบอย่่างมีีส่ว่ นร่่วมเพื่่�อให้ไ้ ด้้ตามเป้า้ หมาย
ที่ต่� ั้้ง� ต้้นไว้้

ภาพที่่� 224 ภาพแสดงอาคารอเนกประสงค์์สำหรัับพักั ญาติิและบุคุ ลากร (งบประมาณสนับั สนุนุ จาก SCG)

266 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่่� งแวดล้้อมเพื่่� อสุุ ขภาวะ

ทางเชื่่�อมพื้้�นที่�่จอดรถและลานกิิจกรรม

ปัญั หา : เนื่อ�่ งด้ว้ ยตามแผนพัฒั นาผังั แม่บ่ ทจะมีีการรื้อ� ที่จ่� อดรถ
เดิิมเพื่�่อทำเป็็นอาคารฉุุกเฉิิน (ER) จึึงมีีความจำเป็็นที่�่จะเพิ่่�ม
ตำแหน่่งที่�่จอดรถจากเดิิมที่่�มีีอยู่ �และเชื่�่อมต่่อที่่�จอดรถใหม่่
สำหรัับบุคุ ลากรที่่จ� ะเดิินระหว่่างอาคารโรงพยาบาลกัับที่�จ่ อดรถ
วิิธีีแก้้ปััญหาและการดำเนิินงาน : โดยพื้้�นที่่�ของโรงพยาบาล
มีีความลาดชันั เนื่อ่� งจากอยู่่�ติดิ ภูเู ขาทำให้พ้ื้้น� ที่ม่� ีีความต่า่ งระดับั สูงู
ทางผู้�ออกแบบจึงึ เลืือกวิธิ ีีการใช้บ้ ันั ไดเชื่อ�่ มระหว่า่ งที่จ่� อดรถใหม่่
เพื่อ่� เดินิ ทางเข้้าสู่�อาคารสะดวกยิ่่ง� ขึ้�น

ภาพที่�่ 225 ภาพแสดงทางเชื่�อ่ มพื้้�นที่จ�่ อดรถและลานกิจิ กรรม 267

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่่�วไทย

อาคารออกกำำ�ลัังกาย

ปััญหา : ปััจจุุบัันโรงยิิมของโรงพยาบาลไม่่สามารถใช้้พื้้�นที่่�
เพื่่�อการออกกำลัังกายได้้ ซึ่�งบุุคลากรของโรงพยาบาลส่่วนใหญ่่
ต้อ้ งการพื้้น� ที่�่ออกกำลังั กายที่�่มีีเครื่อ�่ งออกกำลัังกาย รวมถึึงลาน
กิิจกรรมกลางแจ้้งที่่�เป็็นทั้้�งสถานที่�่ออกกำลัังกายและพัักผ่่อน
ไปในตัวั
วิธิ ีีแก้ป้ ััญหาและการดำเนินิ การ : จากการลงสำรวจพื้้�นที่�ข่ อง
ทางโรงพยาบาล ทำให้้ทราบว่่าพื้้�นที่่�ว่่างของโรงพยาบาลมีีน้้อย
ทางผู้ �ออกแบบจึึงเลืือกพื้้�นที่�่ที่่�เหมาะสมสำหรัับก่่อสร้้างอาคาร
ออกกำลังั กายโดยวิเิ คราะห์์จากความต้้องการของบุคุ ลากร

ภาพที่่� 226 ภาพแสดงอาคารออกกำลัังกาย

268 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่�่ งแวดล้้อมเพื่�่ อสุุ ขภาวะ

เพิ่�่มจุุดจอดรถบุุคลากร ตำำ�แหน่่งที่�่ 1
และตำำ�แหน่่งที่่� 2

ปััญหา : เนื่�่องด้้วยตามแผนพััฒนาผัังแม่่บทจะมีีการรื้�อที่่�จอด
รถเดิิมเพื่�่อทำเป็็นอาคารฉุุกเฉิิน (ER) จึึงมีีความจำเป็็นให้้เพิ่่�ม
ตำแหน่่งที่จ�่ อดรถใหม่่
วิธิ ีีแก้ป้ ัญั หาและการดำเนินิ การ : ทางผู้�ออกแบบลงพื้้น� ที่เ�่ พื่อ�่ หา
ตำแหน่่งที่�่เหมาะสมและสะดวกต่่อบุุคลากรของโรงพยาบาล
ในการเดิินไปยังั อาคาร

ภาพที่�่ 227 ภาพแสดงจุุดจอดรถบุคุ ลากร ตำแหน่ง่ ที่่� 1 และตำแหน่ง่ ที่่� 2 269

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่�่วไทย



บทที่ 3

บทสรุ ปจากการทำ �งาน

สรุุปบทเรีียน
จากการทำำ�งาน

จากกระบวนการถอดบทเรีี ยนการ
ทำำ� ง า น ที่่� ผ่่ า น ม า ร่่ ว ม กัั บ บุุ ค ล า ก ร
โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั้้�ง 21
แห่่ง ในช่่วงเดืือนตุุลาคม-พฤศจิิกายน
2564 ที่่� ผ่่ านมา สามารถสรุุ ปผลที่่�
เกิิ ดขึ้้� นจากกระบวนการทำำ �งานอย่่ างมีี
ส่่ วนร่่ วมในการออกแบบผัั งแม่่ บท
และพื้้�นที่่�อยู่่�ดีีมีีสุุ ข ได้้ดัังนี้้�

272 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่่� งแวดล้้อมเพื่่� อสุุ ขภาวะ

1

เกิิ ดผัั งแม่่ บทที่่� ชัั ดเจนและสอดคล้้ องกัั บ
ความต้้องการของหลายภาคส่่ วน และแก้้
ปัั ญหาของโรงพยาบาล

“ผัั งแม่่ บทของโรงพยาบาลที่่� มีี ชีี วิิ ตชีี วา”

เสีียงสะท้้อนของโรงพยาบาลส่่วนใหญ่่ให้้ความเห็็นว่่าการมีีผััง
แม่บ่ ทการพัฒั นาที่ช�่ ัดั เจนทั้้ง� ระยะสั้้น� กลาง ยาว ทำให้เ้ ห็น็ ทิศิ ทาง
การพััฒนาและแผนบริิการสุุขภาพของโรงพยาบาลได้้เป็็น
รููปธรรม และการออกแบบผัังแม่่บทผ่่านกระบวนการทำงาน
อย่่างมีีส่่วนร่่วมกัับหลายภาคีีภาคส่่วนในพื้้�นที่�่ รวมถึึงบุุคลากร
ผู้�ให้บ้ ริกิ ารสุขุ ภาพและผู้้�รับบริกิ ารในโรงพยาบาลซึ่ง� เป็น็ ผู้�ใช้ง้ าน
จริงิ ทำให้ไ้ ด้้ผัังที่่ส� ะท้้อนความต้้องการได้เ้ ป็น็ อย่า่ งดีี ตอบโจทย์์
การใช้ง้ าน แตกต่า่ งจากวิธิ ีีเดิมิ ที่จ่� ะได้ร้ ับั ผังั มาจากกองแบบแผน
โดยทางผู้�อำนวยการและทีีมบริหิ ารจากทางโรงพยาบาลจะริเิ ริ่ม�
เองและแจ้้งความต้้องการไปเบื้้�องต้้น แม้้ว่่าทางกองแบบแผน
จะออกแบบวางผัังให้้ได้้ตามความต้้องการที่่�ระบุุไป แต่่ปััญหา
ที่พ่� บคืือผังั ที่ไ่� ด้ไ้ ม่ม่ ีีความยืืดหยุ่�นมากพอ บางส่ว่ นอาจจะใช้ง้ าน
ได้ไ้ ม่่เหมาะสมในสถานการณ์จ์ ริิง
จากขั้�นตอนและกระบวนการทำงานต่่างๆ ที่่�กลุ่�มวิิจััยฯ
และภาคีีสถาปนิิกได้้เข้้ามามีีส่่วนร่่วมผ่่านการจััดกิิจกรรมต่่างๆ
สอบถามความต้้องการของคนในโรงพยาบาล ให้้ทุุกคนได้้มีี
ส่่วนร่ว่ มในการออกแบบไปพร้อ้ มๆ กันั จนได้้ผังั สุุดท้้ายที่่ท� ุกุ คน
ลงความเห็็นเลืือกแล้้วว่่าคืือผัังหลัักของโรงพยาบาลในระยะสั้้�น
ระยะกลาง และระยะยาว ทำให้โ้ รงพยาบาลมีีทิศิ ทางการพัฒั นา
ที่่�ชััดเจนขึ้�น เมื่่�อทุุกคนได้้มองเห็็นภาพของโรงพยาบาล เข้้าใจ
ทิศิ ทางการเติบิ โต และเห็น็ คุณุ ค่า่ ของผังั แม่บ่ ท นับั ว่า่ ได้ป้ ระโยชน์์
มาก เพราะเป็็นการมองลงลึึกไปถึึงรายละเอีียด และสิ่่�งที่่เ� กิิดขึ้น�
สามารถตอบสนองและแก้ป้ ัญั หาของโรงพยาบาลได้เ้ ป็น็ อย่า่ งดีี
ทำให้้ผัังแม่บ่ ทของโรงพยาบาลมีีชีีวิิตชีีวามากขึ้น�

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่�่วไทย 273

2

สร้้างทางเลืือกที่�่หลากหลาย
ของผัังแม่่บทก่่อนการตััดสิินใจ

ผังั ทางเลืือกแต่ล่ ะแบบที่ภ่� าคีีออกแบบนำเสนอมีีจุดุ เด่น่ และเน้น้
การใช้้งานที่�แ่ ตกต่า่ งกันั ออกไป ช่่วยให้ท้ างโรงพยาบาลได้้ระดม
ความคิดิ เห็็น ได้้ขยายมุมุ มองใหม่ๆ่ ต่่างจากเดิิม เช่่น อาจไม่่ได้้
มองด้้านความสะดวกสบายและภููมิิทััศน์์ เนื่่�องจากไม่่มีีความรู้�
ในจุุดนี้้� สิ่่�งก่่อสร้้างส่่วนใหญ่่ที่่�ออกมาจึึงขาดความเชื่่�อมโยง
หรืือแต่่เดิิมทางโรงพยาบาลอาจไม่่ได้้คำนึึงถึึงการใช้้งานของ
ผู้�มาใช้้บริกิ ารมากเท่า่ ความสะดวกสบายของเจ้า้ หน้า้ ที่เ�่ ป็็นหลักั
หรืือหากเดิิมมีีที่่�ว่่างก็็จะสร้้างอาคารวางไปก่่อน ทำให้้ไม่่
สอดคล้อ้ งตามผังั เมื่อ�่ มีีการแลกเปลี่ย�่ นมุมุ มองร่ว่ มกันั จึงึ สามารถ
ตัดั สินิ ใจเลืือกผังั แบบที่เ่� หมาะสมได้ม้ ากที่ส�่ ุดุ ตอบความต้อ้ งการ
ของหลายภาคส่ว่ น

3

สร้้างการสนัับสนุุนจากภาคส่่ วนต่่างๆ ในท้้องถิ่�่นเพิ่�่มขึ้้�น

การเห็็นรููปธรรมของการพััฒนาผัังแม่่บทในอนาคต ทำให้้ได้้รัับ
การสนัับสนุุนด้้านแรงงานและงบประมาณ ผ่่านความร่่วมมืือ
กัับชุุมชนและหน่่วยงานส่่วนอื่�่นในพื้้�นที่่� ซึ่�งก่่อนหน้้านี้้�ทาง
โรงพยาบาลจะตัดั สินิ ใจเองเป็น็ หลักั แต่เ่ มื่อ่� มีีคนภายนอกเข้า้ มา
ตััดสิินใจร่่วมคิิด จึึงได้้เห็็นในสิ่่�งที่่�ทางโรงพยาบาลตั้้�งใจจะทำ
และเห็็นคุุณค่่าของเขาด้้วย จึึงเกิิดความสััมพัันธ์์ที่�่ดีีขึ้้�นมา
และยัังรัักษาความสััมพัันธ์์มาอย่่างต่่อเนื่�่อง อย่่างในกรณีีของ
โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชธาตุุพนม มีีการสนัับสนุุนจาก
การปกครองส่่วนท้้องถิ่ �นในการพััฒนาระบบสาธารณููปการ
ที่ส่� นับั สนุนุ พื้้น� ที่ข่� องโรงพยาบาล ในขณะที่พ่� ื้้น� ที่ข�่ องโรงพยาบาล
เองก็็เปิิดเป็็นพื้้�นที่่�สวนสาธารณะให้้กัับคนในพื้้�นที่�่ได้้มาใช้้
ประโยชน์โ์ ดยโรงพยาบาลได้้ประสานไปทางนายอำเภอ และทำ
เรื่อ�่ งถึงึ ผู้้�ว่า่ ฯ เพื่อ�่ จดทะเบีียนเป็น็ สวนสาธารณะเฉลิมิ พระเกีียรติิ
สะท้้อนให้้เห็็นความร่่วมมืือจากทุุกภาคส่่วน สรรค์์สร้้างผัังและ
พื้้�นที่่ส� าธารณะในมิติ ิิอื่�่นๆ เพื่่�อสังั คม

274 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่�่ งแวดล้้อมเพื่�่ อสุุ ขภาวะ

4

สามารถนำำ�กระบวนการสร้้างการมีีส่่ วนร่่วม
มาประยุุกต์์ ใช้้ต่่อกัับเรื่่�องอื่่�นๆ ได้้

ทางทีีมบริิหารโรงพยาบาลพยายามเอาแนวคิิดวิิธีีการของทีีม
ออกแบบในการสร้า้ งการมีีส่ว่ นร่ว่ มมาใช้ท้ ำงานต่อ่ เพราะบางครั้ง�
ทีีมบริิหารตััดสิินใจเพีียงฝ่่ายเดีียว อาจมีีความคิิดเห็็นที่�่ไม่่ตรง
กับั ทางเจ้า้ หน้า้ ที่ห�่ รืือบุคุ ลากรทางโรงพยาบาลดังั นั้้น� จึงึ จะต่อ่ ยอด
นำกระบวนการการสื่�่อสารกัันภายใน ฟัังกัันรอบด้้านมากขึ้�นนี้้�
ไปใช้้ในการทำงานอื่่�นๆ ด้้วย

5

เกิิดพื้้�นที่�่อยู่่�ดีีมีีสุุ ขที่�่ตอบสนอง
ความต้้องการของผู้้�ป่่วยและญาติิ

การพัฒั นาพื้้น� ที่อ่� ยู่่�ดีีมีีสุขุ ในโรงพยาบาลส่ว่ นใหญ่ท่ ี่เ�่ ป็น็ พื้้น� ที่บ�่ ริกิ าร
ผู้้�ป่ว่ ยและญาติเิ พิ่่ม� เติมิ ในจุุดต่า่ งๆ ของโรงพยาบาลนั้้�น ในส่่วน
ที่ไ่� ด้ร้ ับั การสนับั สนุนุ จากทาง SCGF ส่ว่ นใหญ่ถ่ ืือว่า่ ประสบความ
สำเร็็จค่่อนข้้างดีี ได้้รููปแบบที่�่ตรงตามความต้้องการ จุุดเด่่นคืือ
แตกต่่างจากอาคารอื่่�นๆ มีีความทัันสมััย และมีีคนไปใช้้บริิการ
เยอะ (ก่่อนโควิิดระบาด) ช่่วยแก้้ปััญหาด้้านความสะดวกและ
ปลอดภัยั ในการให้บ้ ริกิ าร ในหลายกรณีีทางโรงพยาบาลได้ข้ ยาย
เองต่อ่ ตามที่ว�่ างแผนไว้โ้ ดยใช้ง้ บประมาณรายได้ข้ องโรงพยาบาล
เองหรืืองบจากการบริิจาค ระดมทุุน เนื่�่องจากไม่่มีีการอนุุมััติิ
งบประมาณแผ่่นดิินสำหรัับก่่อสร้้างพื้้�นที่่�ลัักษณะนี้้�ที่่�ไม่่ใช่่แบบ
มาตรฐานของกระทรวง นอกจากจะใช้ง้ บซ่อ่ มบำรุงุ ซึ่ง� ก็ย็ ังั ไม่ต่ รง
กัับวััตถุุประสงค์์นัักและจำเป็็นต้้องใช้้กัับส่่วนอื่่�นๆ ก่่อน ซึ่�งปกติิ
งบนี้้�สามารถใช้้ได้้ไม่่เกิิน 2 ล้้านบาท แต่่โรงพยาบาลส่่วนใหญ่่
จะประสบปััญหาเรื่�องงบซ่่อมบำรุุง เพราะหากเจอปััญหาเรื่�อง
วิกิ ฤตการเงิิน โรงพยาบาลจะใช้้เงินิ ส่ว่ นนี้้�ในเรื่�อ่ งของการใช้้จ่า่ ย
ค่า่ ยา หรืือค่า่ ตอบแทนที่่�เกี่�ย่ วกัับการดููแลรัักษาผู้้�ป่ว่ ยมากกว่่า

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่�่วไทย 275

ปัั ญหาและอุุปสรรค

1. แผนบริิการสุุ ขภาพของบางโรงพยาบาลอาจจะมีี การ
ปรัับระดัับการให้้บริิการ ซึ่่�งยัังไม่่ตััดสิิ นใจชััดเจน เช่่น การ
ขยัับจากระดัับโรงพยาบาลชุุมชนขึ้้�นเป็็ นโรงพยาบาลแม่่ข่่าย
จะมีี ผลต่่ อการพัั ฒนาทางกายภาพและผัั งแม่่ บทของ
โรงพยาบาลในอนาคต เช่่น กรณีี ของโรงพยาบาลสมเด็็จ
พระยุุพราชเชีียงของ โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชบ้้านดุุง

2. บางครั้้�งโรงพยาบาลมีีข้้อจำำ�กััดทางพื้้�นที่่�และการใช้้งาน
ในเชิิงกายภาพ เช่่น อาคารต่่างๆ หรืือเส้้ นทางสัั ญจร ทัับซ้้อน
กัับกลุ่่�มอาคารเดิิม ซึ่่�งเปลี่่�ยนแปลงตำำ�แหน่่งได้้ค่่อนข้้างยาก
จึึ งต้้ องพิิจารณาให้้ ถี่่� ถ้้ วนและใช้้ เวลาพอสมควรก่่ อนที่่� จะ
เข้้าสู่่� กระบวนการออกแบบผัังที่่�ลงตััว

3. ในบางกรณีี อาจติิดปัั ญหาเรื่่�องของการสลัับสัั บเปลี่่�ยน
อาคารกัั บการก่่ อสร้้างตามผัั งแม่่ บท เนื่่� องจากเลขแบบ
อาคารของแบบแผนนั้้�นอาจยกเลิิกการใช้้งานไปก่่อน ต้้องมีี
การกำำ �หนดอาคารแบบใหม่่ มาทดแทนและไม่่ สอดคล้้ องกัั บ
ขนาดพื้้�นที่่�ที่่�กำำ�หนดไว้้ เช่่น อาคารผู้้�ป่่ วยในของโรงพยาบาล
สมเด็็จพระยุุพราชจอมบึึง วางแผนจะก่่อสร้้างในอีี ก 2 ปีี
ข้้ างหน้้ า

4. ทางโรงพยาบาลเองต้้องมีีข้้อมููลที่่�ชััดเจนและครบถ้้วน
ไม่่ ใช่่แค่่ผัังหลัักเท่่านั้้�น ควรมีีตััวแบบอาคารที่่�ชััดเจน มีี BOQ
ดัังนั้้�นหากบางโรงพยาบาลมีีอาคารเปลี่่�ยนแบบ หรืืออาคาร
ยัังไม่่เคยได้้รัับการออกแบบ ก็็อาจจะมีีปัั ญหาเรื่่�องการขอ
งบประมาณได้้

276 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่�่ งแวดล้้อมเพื่�่ อสุุ ขภาวะ

การขัับเคลื่่�อนแผนงานและการกำำ�กัับดููแล
ตามโครงการพััฒนาผัังแม่่บทและแผนพััฒนา

ในการขัับเคลื่�่อนเรื่่�องผัังแม่่บทต่่อไปนั้้�น และเป็น็ ประเด็น็ สำคัญั อย่า่ งมากโดยทั่่ว� ไป
พบว่่าโดยทั่่�วไปโรงพยาบาลจะกำหนด การจัดั สรรงบประมาณขึ้น� อยู่่�กับั ทางจังั หวัดั
ทีีมที่ร�่ ับั ผิดิ ชอบดูแู ลกำกับั ผังั แม่บ่ ท ได้แ้ ก่่ และเขตสุุขภาพ โดยจะมีีการเรีียงลำดัับ
คณะกรรมการสิ่่�งแวดล้้อมที่่�ดููแลด้้าน ความสำคััญของโครงการที่่�แต่่ละ
กายภาพและผังั โดยเฉพาะ ซึ่�งเป็็นหนึ่่�งใน โรงพยาบาลในสัังกััดส่่งมาให้้พิิจารณา
ทีีมพััฒนาคุุณภาพที่่�มีีอยู่�ในโรงพยาบาล จากทั้้�งความเร่่งด่่วนและแผนพััฒนาของ
อยู่�แล้ว้ และประกอบด้ว้ ยบุคุ ลากรมาจาก เขตในแต่่ละปีีว่่ามุ่�งเน้้นอะไร สอดคล้้อง
ทุุกหน่ว่ ยงาน โดยไม่จ่ ำเป็น็ ต้อ้ งเป็็นเพีียง ไปกัับแผนหรืือไม่่ รวมถึึงที่่�ผ่่านมามีีการ
ผู้�ที่�่มีีหน้้าที่่�รัับผิิดชอบทางสิ่่�งแวดล้้อม ใช้ง้ บประมาณไปแล้ว้ เท่า่ ไหร่่ และใช้ง้ าน
โดยตรง อย่่างไรก็็ดีี การขัับเคลื่่�อนจะนำ ได้้เป็็นอย่่างไร ผ่่านการประเมิินด้้านการ
เข้้าสู่�การพิิจารณาโดยบอร์์ดบริิหารด้้วย ก่อ่ สร้า้ งและการบริหิ ารสัญั ญาเป็น็ ไปตาม
ในบางกรณีีมีีประธานมููลนิิธิิสาขาและ กำหนดการหรืือไม่่ เพราะงบประมาณ
ภาคีีในท้้องถิ่ �นเข้้าร่่วม ภายใต้้การยึึดผััง ยัังต้้องสลัับหมุุนเวีียนเพื่�่อกระจายงบ
แม่่บทที่่�ได้้จากกระบวนการมีีส่่วนร่่วม ไปให้้โรงพยาบาลอื่�่นๆ ในเขตสุุขภาพ
นำไปสู่�การพัฒั นาอย่า่ งมีีทิศิ ทางในอนาคต อย่่างเหมาะสมด้้วย หากพื้้�นที่่�ภายใน
และแม้้ว่่าผู้�อำนวยการโรงพยาบาล โรงพยาบาลไม่่พร้้อมก่่อสร้้าง รื้�อตึึกเดิิม
จะเปลี่ย�่ นคนไปตามวาระ แต่ก่ ็ย็ ังั สามารถ ไม่่ทััน ส่่งผลให้้การก่่อสร้้างล่่าช้้าก็็อาจ
ยึึดผัังหลัักนี้้�เป็็นต้้นแบบในการพััฒนา ทำให้้กำหนดเลื่่�อนไปอีีก จะส่่งผลต่่อการ
โรงพยาบาลได้้ เช่่น กรณีีที่�่โรงพยาบาล อนุุมัตั ิิงบประมาณในอนาคต
สมเด็จ็ พระยุพุ ราชเดชอุดุ มและโรงพยาบาล จึงึ มีีข้อ้ เสนอว่า่ ควรสร้า้ งการเชื่อ่� มโยง
สมเด็จ็ พระยุพุ ราชสระแก้ว้ ซึ่ง� ผู้�อำนวยการ ให้้กระทรวงฯ และเขตสุุขภาพเห็็นความ
เพิ่่�งย้้ายมาใหม่่ แต่่จากการที่�่มีีผัังแม่่บท สำคััญของการจััดทำผัังแม่่บทและสิ่่�ง
โรงพยาบาลที่่�ได้้ทำไว้้ให้้เป็็นแนวทาง ก่อ่ สร้า้ งที่จ่� ำเป็น็ กระตุ้�นให้เ้ ห็น็ ความสำคัญั
มีีทั้้�งระยะสั้้�น กลาง ยาว ช่่วยให้้สามารถ ในการสนัับสนุุนโรงพยาบาลสมเด็็จ
วางแผนอย่่างเป็็นระบบต่่อเนื่�่องได้้ พระยุุพราช เพื่�่อจััดการบริิการ และตอบ
แตกต่่างจากโรงพยาบาลอื่�่นๆ ที่่�ไม่่มีีผััง สนองต่่อประชาชนในพื้้�นที่�่ มีีกำหนด
แม่่บทที่ช่� ัดั เจน แผนการพััฒนาและระยะเวลาที่่�ชััดเจน
ผลจากการหารืือ ข้้อกัังวลส่่วนใหญ่่ ทางมูลู นิธิ ิฯิ อาจยังั ขาดทีีมประสานงานกับั
คืือด้้านงบประมาณกัับทิิศทางการพัฒั นา ทางกระทรวงฯจึงึ ทำให้ไ้ ม่เ่ กิดิ การเชื่อ�่ มโยง
ผัังของโรงพยาบาล ซึ่ง� มีีความสััมพัันธ์ก์ ันั ไปยัังแหล่ง่ งบประมาณ

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่่�วไทย 277

นอกจากนี้้� มีีข้้อเสนอว่่าควรมีีการสร้้าง ขนาด S M1 F เพราะจะมีีความเป็็นไปได้้
ความร่่วมมืือกัับทางหน่่วยงานท้้องถิ่�น กว่่าโรงพยาบาลขนาดใหญ่่ ในแง่่ของ
เช่น่ มหาวิทิ ยาลัยั ที่ม่� ีีคณะสถาปัตั ยกรรม- การออกแบบและการบริิหารจััดการ
ศาสตร์์หรืือการออกแบบ ที่�่มีีความรู้�และ รวมถึึงเรื่�องการของบประมาณด้้วย
ความเชี่่�ยวชาญด้้านการออกแบบวางผััง เนื่่�องจากโรงพยาบาลเหล่่านี้้�จะเป็็น
สามารถเข้้ามาเป็็นส่่วนหนึ่่�งในการช่่วย โรงพยาบาลแม่่ข่่าย หรืือ Node ของการ
ออกแบบผัังแม่่บทโรงพยาบาลได้้ รองรัับผู้้�ป่่วย เพื่่�อแบ่่งเบาภาระของ
เพราะเจ้้าหน้้าที่�่โรงพยาบาลอาจไม่่มีี โรงพยาบาลจัังหวััด จึึงมีีแผนระยะยาว
ความรู้�ในด้้านนี้้� อีีกทั้้�งยัังสะดวกต่่อการ ที่�่จะขยายตััวอยู่�แล้้ว พื้้�นที่�่เชิิงกายภาพ
ติิดต่่อประสานงานในพื้้�นที่�่นั้้�นๆ และลด จึึงต้้องขยายตััวในอนาคตตามจำนวน
ภาระของมูลู นิธิ ิิฯ ได้้อีีกด้ว้ ย แพทย์์และผู้้�ป่่วย
ในด้้านการผลัักดัันให้้โครงการ
ออกแบบผัังแม่่บทโรงพยาบาลด้้วย
กระบวนการมีีส่่วนร่่วม หากขยายไปยััง
บริบิ ทของโรงพยาบาลอื่่�นๆ นั้้�น มีีข้อ้ เสนอ
ว่่าควรเริ่�มต้้นจากโรงพยาบาลระดับั กลาง

278 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่�่ งแวดล้้อมเพื่่� อสุุ ขภาวะ

จากการดำเนิินงานพััฒนาผัังแม่่บทโรงพยาบาลสมเด็็จ
พระยุุพราชทั้้�ง 21 แห่่ง โครงการสามารถจำแนกโรงพยาบาล
เป็็น 3 กลุ่�ม ตามลัักษณะของการใช้้ประโยชน์์พื้้�นที่�่ รููปแบบ
การให้้บริิการสุุขภาพ และความแตกต่่างของบริิบทเฉพาะถิ่ �น
ซึ่ �งสามารถนำไปใช้้เป็็นต้้นแบบเบื้้�องต้้นในการออกแบบวางผััง
แม่่บทในโรงพยาบาลที่่�มีีรููปแบบการให้้บริิการ และการพััฒนา
สิ่่ง� แวดล้อ้ มที่�่มีีความคล้า้ ยคลึงึ กันั ได้้ดังั นี้้�

1

กลุ่่�มโรงพยาบาลที่�่มีีระดัับขีีด
ความสามารถในการให้้ บริิ การสูู ง

เช่่น โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชสระแก้้ว (S) โรงพยาบาล
สมเด็จ็ พระยุพุ ราชท่า่ บ่อ่ (M2) หรืือโรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุพุ ราช
เดชอุุดม (M1) เป็็นต้้น ซึ่�งโรงพยาบาลเหล่่านี้้�มีีศัักยภาพในการ
รองรับั และพัฒั นาคุณุ ภาพระบบบริกิ ารสุขุ ภาพสู่�มาตรฐานสากล
มีีความพร้อ้ มด้า้ นสิ่่ง� แวดล้อ้ ม และพื้้น� ที่ส่� ่ว่ นสนับั สนุนุ ในภาพรวม
ดังั นั้้น� การพัฒั นาผังั แม่บ่ ทนี้้จ� ึงึ มุ่�งเน้น้ การต่อ่ ยอดพื้้น� ที่ท่� ี่ม่� ีีอยู่�เดิมิ
เน้้นการขยายตััวของพื้้�นที่่�บริิการในทางตั้้�งมากกว่่าทางราบ
เชื่�่อมโยงด้้วยระบบทางสััญจรที่่�สั้้�นและชััดเจน รวมถึึงเน้้น
การจััดการและรัักษาพื้้�นที่่�ระหว่่างอาคาร หรืือค้้นหาศัักยภาพ
ของพื้้�นที่่�คงเหลืือ เพื่�่อพััฒนาเป็็นพื้้�นที่�่สนัับสนุุนการใช้้ชีีวิิต
ของผู้้�รัับบริิการต่่อวัันที่�่มีีจำนวนมาก เช่่น พื้้�นที่่�พัักคอย พื้้�นที่�่
โรงอาหาร หรืือพื้้�นที่่�สัันทนาการ รวมถึึงการจััดพื้้�นที่�่สนัับสนุุน
และส่่วนงานระบบต่่างๆ ที่่�ต้้องจััดการแยกส่่วนพื้้�นที่�่ให้้ชััดเจน
เช่น่ อาคารจอดรถ ส่่วนบำบััดน้้ำเสีีย และส่่วนพัักขยะ เป็็นต้้น

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่่�วไทย 279

2

กลุ่่�มโรงพยาบาลที่่�มีีการขยายตััว

โรงพยาบาลที่�่มีีพื้้�นที่่�พััฒนาภายในโรงพยาบาล

เช่่น โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุพุ ราชธาตุพุ นม (M2) โรงพยาบาล
สมเด็็จพระยุพุ ราชหล่ม่ เก่า่ (F1) โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราช
ด่่านซ้้าย (F1) หรืือโรงพยาบาลสมเด็็จพระยุพุ ราชสายบุุรีี (M2)
ซึ่�งมีีพื้้�นที่�่ว่่างภายในโรงพยาบาล ที่�่มีีโอกาสในการพััฒนาเพื่�่อ
สนัับสนุุนระบบบริิการสุุขภาพ หรืือสนัับสนุุนการปฏิิบััติิงาน
ของบุุคลากร และการใช้้ชีีวิิตของผู้�มารัับบริิการ รวมถึึงการ
พััฒนาพื้้�นที่�่เพื่�่อเอื้�อประโยชน์์แก่่ชุุมชนและสาธารณะ เช่่น
สวนสาธารณะ หรืือแปลงเกษตรอิินทรีีย์์ ดัังนั้้�นการออกแบบ
วางผัังแม่่บทจึึงต้้องพิิจารณาสััดส่่วนของพื้้�นที่่�ว่่างที่่�มีีใน
โรงพยาบาลให้้เหมาะสม ระหว่่างพื้้�นที่่�ให้้บริิการสุุขภาพ และ
พื้้�นที่่�สนัับสนุุนการใช้้ชีีวิิต รวมถึึงการจััดการงานภููมิิทััศน์์อย่่าง
เป็น็ ระบบ ให้ม้ ีีความสอดคล้อ้ งกับั บริบิ ทเฉพาะถิ่่น� เหมาะสมกับั
วิถิ ีีสังั คม วัฒั นธรรมในพื้้น� ที่�่

โรงพยาบาลที่�่มีีพื้้�นที่�่จำำ�กััด
แต่่มีีแผนขยายตััวนอกพื้้�นที่�่เดิิม

เช่่น โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชกระนวน (M2) หรืือ
โรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุพุ ราชบ้า้ นดุงุ (F1) เนื่อ่� งจากโรงพยาบาล
มีีพื้้น� ที่ภ�่ ายนอกโรงพยาบาลที่ม�่ ีีศักั ยภาพในการขยายตัวั การวาง
ผัังต้้องคำนึึงถึึงความเหมาะสมในการจััดสรรส่่วนบริิการ
และส่่วนที่่�เกี่่�ยวข้้องในพื้้�นที่่�เดิิม หลัังจากการขยายตััว หรืือย้้าย
บริกิ ารออกไปนอกพื้้น� ที่แ�่ ล้ว้ โรงพยาบาลควรคำนึงึ ถึงึ รูปู แบบและ
การใช้้ประโยชน์์ของสิ่่�งแวดล้้อมที่�่เหลืืออยู่� รวมถึึงความจำเป็็น
ในการสร้้างอาคารใหม่่ทดแทนอาคารเดิิม ให้้มีีความสอดคล้้อง
และสามารถเชื่�อ่ มโยงเข้า้ กับั ระบบโครงข่่ายการให้บ้ ริกิ ารเดิิมได้้

280 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่่� งแวดล้้อมเพื่�่ อสุุ ขภาวะ

โรงพยาบาลที่�่กำำ�ลัังขยายตััว 281
และต้้องการขยัับระดัับการให้้บริิการ

เช่่น โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชนครไทย (M2) หรืือ
โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชบ้้านดุุง (F1) การขยายพื้้�นที่่�
หรืือการยกระดับั บริกิ ารจะมีีผลต่อ่ การวางผังั แม่บ่ ทเป็น็ อย่า่ งมาก
เนื่่�องจากต้้องมีีการรื้�ออาคารเดิิมและสร้้างอาคารใหม่่ อัันเนื่่�อง
มาจากขอบเขตการให้้บริิการสุุขภาพที่่�เพิ่่�มขึ้�น รวมถึึงการขยาย
พื้้�นที่่�จากการซื้�อที่่�ดิินเพิ่่�ม หรืือได้้รัับบริิจาค ดัังนั้้�นการวางผััง
แม่บ่ ทจึงึ ต้อ้ งพิจิ ารณาเรื่อ�่ งการโยกย้า้ ยอาคาร และการเชื่อ่� มต่อ่
ระหว่่างหน่่วยบริิการด้้วยทางสัญั จรที่ก�่ ระชับั และชัดั เจน รวมถึงึ
การขยายพื้้�นที่�่สนัับสนุุนการใช้้ชีีวิิตของผู้ �มารัับบริิการที่�่อาจจะ
เพิ่่ม� ขึ้น� ในอนาคต

กลุ่่�มโรงพยาบาลที่�่รัักษาระดัับความสามารถ
ในการให้้บริิการ และไม่่ขยายตััวด้้านพื้้�นที่่�แล้้ว

เช่่น โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชเชีียงของ (F1) โรงพยาบาล
สมเด็็จพระยุุพราชเด่่นชััย (F1) หรืือโรงพยาบาลสมเด็็จ
พระยุพุ ราชยะหา (F1) เป็น็ ต้น้ ซึ่ง� มีีระดับั ขีีดความสามารถในการ
ให้้บริิการที่�่เหมาะสมกัับความต้้องการในการรัับบริิการในพื้้�นที่�่
ทำให้้โรงพยาบาลไม่่จำเป็็นต้้องขยายตััวด้้านพื้้�นที่่� การวางผััง
จึึงต้้องคำนึึงถึึงทรััพยากรที่�่มีีอยู่�ในปััจจุุบััน โดยเฉพาะด้้าน
สิ่่ง� แวดล้อ้ ม และมุ่�งเน้น้ การแก้ป้ ัญั หาที่อ�่ าจช่ว่ ยให้ก้ ารให้บ้ ริกิ าร
สุุขภาพมีีประสิิทธิิภาพเพิ่่�มมากขึ้�น รวมถึึงการยกระดัับ
สิ่่ง� แวดล้อ้ มเพื่อ�่ การอยู่�อาศัยั ของคนในโรงพยาบาล ทั้้ง� นี้้ป� ระเด็น็
ทางสังั คมวััฒนธรรม และวิถิ ีีการใช้ช้ ีีวิติ เฉพาะถิ่่�นควรเป็น็ เรื่่�องที่�่
ต้้องคำนึึงถึึง เพราะโดยส่่วนใหญ่่เป็็นโรงพยาบาลที่่�ตั้้�งอยู่�ใน
บริบิ ทเฉพาะ การออกแบบวางผังั จึงึ ต้อ้ งทำความเข้า้ ใจในบริบิ ท
พื้้�นที่่� เพื่่อ� นำไปสู่�การจััดสิ่่ง� แวดล้้อมที่เ่� หมาะสม

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่่�วไทย

นอกจากนี้้� ข้้อสัังเกตจากการพััฒนาผััง รวมถึงึ บริกิ าร กลับั ไม่ไ่ ด้ถ้ ูกู ให้ค้ วามสำคัญั
แม่่บท และแผนพััฒนาด้้านกายภาพ และไม่่ได้้นำมาอ้้างอิิงใช้้อย่่างจริิงจัังใน
ทำให้้โรงพยาบาลมีีผัังแม่่บทที่่�แสดงการ ขั้น� ตอนการของบประมาณก่อ่ สร้า้ งอาคาร
ใช้้ประโยชน์์ของพื้้�นที่่�ภายในโรงพยาบาล ดัังนั้้�นการขยายผลการพััฒนาผัังแม่่บท
ที่่�เป็็นปััจจุุบััน และเห็็นทิิศทางของการ และแผนพััฒนาด้้านกายภาพนี้้� ไปสู่�การ
พััฒนาสิ่่�งแวดล้้อมภาพรวมในอนาคต ปฏิิบัตั ิิใช้จ้ ริิงนั้้�น จึึงเป็็นโอกาสในการปรับั
ผ่่านผัังแม่่บท ทั้้�ง 3 ระยะ ร่่วมกัับการ กระบวนการขอและอนุุมััติิงบประมาณ
พิิจารณาแผนพััฒนาด้้านกายภาพ ให้้มีีความเหมาะสมและเท่า่ เทีียม รวมถึึง
ควบคู่่�ไปกัับแผนพััฒนาอาคารสถาน การปรับั กระบวนทัศั น์ข์ องหน่ว่ ยงานที่ด�่ ูแู ล
บริิการสุุขภาพสู่�การพััฒนาระบบบริิการ เกี่่�ยวกัับการออกแบบและจััดการสิ่่�ง
หรืือแผนรายการก่่อสร้้าง (Building List) แวดล้้อมในโรงพยาบาลให้้มองในภาพที่�่
ทำให้โ้ รงพยาบาลสามารถวางแผนในการ กว้้างขึ้�น ไม่่ได้้พิิจารณาแค่่การออกแบบ
ขยายระบบการให้บ้ ริกิ ารสุขุ ภาพ ไปพร้อ้ ม สิ่่�งแวดล้้อมในโรงพยาบาลให้้สอดคล้้อง
กัับความเหมาะสมของการพััฒนา กัับแผนพััฒนาระบบสุุขภาพ (Service
สิ่่�งแวดล้้อมที่่�สนัับสนุุนการให้้และรัับ Plan) และงบประมาณเท่า่ นั้้น� แต่ห่ ากต้อ้ ง
บริิการ โดยผัังแม่่บทที่�่เป็็นปััจจุุบััน และ พิิจารณาให้้เห็็นทางเลืือกอื่�่นที่่�จะได้้มา
แสดงทิิศทางในการพััฒนาสิ่่�งแวดล้้อม ซึ่�งอาคารและสิ่่�งแวดล้้อมที่่�เหมาะสมกัับ
โรงพยาบาลในลัักษณะนี้้� ไม่่ได้้มีีการ การใช้้ชีีวิิตของผู้�คน สร้้างความรู้้�สึึกเป็็น
ดำเนิินงานครอบคลุุมในโรงพยาบาล เจ้า้ ของ และสอดคล้อ้ งกับั บริบิ ทเฉพาะถิ่น�
ทุุกแห่่ง ซึ่�งมัักเป็็นปััญหาในการมองและ นอกจากนี้้�การพััฒนาสิ่่�งแวดล้้อมภายใน
ทำความเข้้าใจในการพััฒนาสิ่่�งแวดล้้อม แต่่ละโรงพยาบาลควรทำไปควบคู่่�กัับ
ในภาพรวม และยัังส่่งผลถึึงกระบวนการ การจัดั ทำรายการก่อ่ สร้า้ ง (Building List)
ในการของบประมาณประจำปีีในระดัับ ซึ่�งจะเป็็นตััวแปรสำคััญในการกำหนด
เขตสุขุ ภาพ เพื่อ่� ขออาคารหลังั ใหม่่ หรืือขอ ทิิศทางการพััฒนาด้้านอาคารและ
งบประมาณในการก่่อสร้้างอาคาร ซึ่�งมีี สิ่่�งแวดล้้อม และทำให้้โรงพยาบาล
ปััจจััยที่�่สำคััญคืือแบบอาคาร และงบ สามารถวางแผนการพััฒนาสิ่่�งแวดล้้อม
ประมาณ โดยผัังแม่่บทที่่�ควรเป็็นปััจจััย ให้ส้ อดคล้อ้ งกับั ผังั แม่บ่ ท กับั งบประมาณ
สำคัญั ในการพิจิ ารณาถึงึ ความจำเป็น็ และ และทรัพั ยากรที่ม่� ีีอยู่�จริิง
เหมาะสมในการขยายอาคาร สิ่่ง� แวดล้อ้ ม

282 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่่� งแวดล้้อมเพื่�่ อสุุ ขภาวะ

ภาพที่�่ 228 ตัวั อย่า่ งแผนพัฒั นาผัังแม่บ่ ททั้้�ง 3 ระยะ โรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุพุ ราชบ้า้ นดุงุ จังั หวัดั อุุดรธานีี 283

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่�่วไทย

จากกลไกของภาคีีเครืือข่า่ ยที่พ�่ ัฒั นาขึ้น� จากการดำเนินิ โครงการนี้้�
พบว่่าการจะขยายผลพััฒนาผัังแม่่บทให้้เป็็นปััจจุุบัันและ
ครอบคลุุมโรงพยาบาลในสัังกััดกระทรวงสาธารณสุุขในภาพ
กว้า้ งขึ้�นนั้้น� มีีความต้อ้ งการโครงสร้า้ งกลไกในการทำงานที่�เ่ ป็็น
ระบบมากขึ้น� จึงึ เสนอให้ม้ ีีคณะทำงานพัฒั นาผังั แม่บ่ ทโรงพยาบาล
ที่่�ประกอบด้้วยภาคีีจากภาครััฐ ประชาสัังคม และด้้านวิิชาการ
และวิิชาชีีพที่่�สนัับสนุุนงานออกแบบวางผััง ในระดัับแต่่ละเขต
สุุขภาพ เป็็นกลไกเชื่�่อมโยงทั้้�งข้้อมููล องค์์ความรู้� ระเบีียบ
ข้อ้ บังั คับั มาตรฐานและงบประมาณการเงินิ ดังั ตัวั อย่า่ งผังั ที่แ่� สดง
ในภาพที่่� 229 เพื่่�อให้้สามารถขัับเคลื่�่อนการพััฒนาผัังแม่่บท
ให้ค้ รอบคลุมุ โรงพยาบาลทุกุ แห่ง่ ในประเทศไทยมากขึ้น� แต่ย่ ังั อยู่�
ในกรอบของความสอดคล้้องกัับแผนพััฒนาระบบสุุขภาพ
(Service Plan) และระดัับขีีดความสามารถในการให้้บริิการ
สุุขภาพของแต่ล่ ะโรงพยาบาล

เป้า้ หมาย : โรงพยาบาลทุกุ แห่่งมีี Master Plan เหมาะสมและเป็น็ ปััจจุบุ ััน (890 แห่่ง)

สํ านักงานปลัด สํ านัก 7 สสส.
กระทรวงสาธารณสุ ข

กรมสนั บสนุ น กองแบบแผน สรพ.
บริการสุ ขภาพ

จัดการความรู้ (KM) สนั บสนุ นงานพั ฒนา กลุ่ มวิ จั ย
Update ข้อมูล มาตรฐานการอบรมความรู้ ส่ิ งแวดล้ อมสรรค์ สร้ าง

เขตบริการสุ ขภาพ เพ่ือสุ ขภาวะ
ม.เกษตรศาสตร์
คําส่ั ง คณะทํางาน สนั บสนุ นงาน องค์กรวิชาชีพ
ระเบี ยบการเงิ น พัฒนาผังแม่บท ด้ านวิ ชาการ Node / Network ภาคีออกแบบ
นโยบายผู้ ตรวจฯ และท่ี ปรึ กษา ภาคีวิชาการ-วิชาชีพ
โรงพยาบาล ออกแบบ ตามภูมิภาค / เขต สถาบัน
การศึ กษา
สุ ขภาพ ในภูมิภาค

งบประมาณ
สนั บสนุ น

โรงพยาบาลทุกแห่ง รพร. (21) รพก. (10) มูลนิธิ รพร.
Service plan to Master plan รวม 31 แห่ง เป็ นแหล่งเรียนรู้ มู ลนิ ธิเทพรั ตนฯ

ใน 12 เขตสุ ขภาพ

ทีมบริหาร ทีม ENV ทีมกระบวนกร โรงพยาบาล

ภาพที่�่ 229 ผัังแสดงแนวคิิดการพัฒั นาคณะกรรมการ หรืือคณะทำงานพัฒั นาผังั แม่่บทโรงพยาบาล

284 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่่� งแวดล้้อมเพื่่� อสุุ ขภาวะ

การส่่งมอบผัังแม่่บทสิ่�่งแวดล้้อมเพื่่�อสุุ ขภาวะ
ทางคณะทำงานได้้ส่่งมอบ “ผัังแม่่บทสิ่่�งแวดล้้อมเพื่่�อสุุขภาวะ” โรงพยาบาลสมเด็็จ
พระยุุพราชทั้้�ง 21 แห่่งทั่่�วประเทศ ภายใต้้โครงการวิิจััยและพััฒนาสิ่่�งแวดล้้อมเพื่่�อ
สุุขภาวะ โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่่�วไทย ให้้แก่่หน่่วยงานความร่่วมมืือหลััก 4
แห่่ง ได้้แก่่ มููลนิิธิิโรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราช กระทรวงสาธารณสุุข มหาวิิทยาลััย
เกษตรศาสตร์์ และสำนัักงานกองทุุนสนัับสนุุนการสร้้างเสริิมสุุขภาพ (สสส.) ไปเมื่่�อ
วัันที่่� 21 กุุมภาพันั ธ์์ 2565 ณ กรมวิทิ ยาศาสตร์ก์ ารแพทย์์ กระทรวงสาธารณสุขุ โดย
คณะผู้ �ดำเนิินการโครงการคาดหวัังว่่าผลจากการดำเนิินงานในครั้ �งนี้้�จะนำไปสู่ �การขัับ
เคลื่อ่� นผังั แม่บ่ ทไปสู่�การปฏิบิ ัตั ิใิ ช้จ้ ริงิ ในแต่ล่ ะเขตสุขุ ภาพ และสามารถนำไปใช้เ้ ป็น็ ต้น้
แบบหรืือแนวปฏิิบััติิที่�่ดีีของการปรัับปรุุงและใช้้ผัังแม่่บทที่่�มีีชีีวิิตชีีวา สร้้างสัังคม และ
ชุมุ ชนสุขุ ภาวะ ให้ส้ ามารถจัดั การตนเองได้้ มีีความเข้้มแข็ง็ และตอบสนองการใช้้ชีีวิิต
อย่่างมีีความสุขุ ต่อ่ ไป

ภาพที่�่ 230-231 พิธิ ีีส่ง่ มอบผัังแม่่บทสิ่่�งแวดล้้อมเพื่่�อสุุขภาวะระหว่่างหน่ว่ ยงานหลััก 4 ภาคส่่วน 285

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่�่วไทย

ข้อมูลโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชทั่วไทย

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชพื้้�นที่ภ่� าคเหนืือ

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุพุ ราชเชีียงของ โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุพุ ราชปััว
จังั หวัดั เชีียงราย จัังหวัดั น่่าน
354 หมู่�ที่�่ 10 ตำบลเวีียง อำเภอเชีียงของ 1081 ตำบลวรนคร อำเภอปัวั จังั หวััดน่่าน 55120
จังั หวััดเชีียงราย 57140 โทรศััพท์์ 0 54791 1701
โทรศััพท์์ 0 53791 2067

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชเด่่นชัยั โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชตะพานหินิ
จังั หวัดั แพร่่ จัังหวัดั พิิจิติ ร
545 หมู่�ที่�่ 9 บ้า้ นหนองน้้ำเค็ม็ ถนนยัันตรกิจิ โกศล 1 ซอย 9 ถนนชมฐีีระเวช ตำบลตะพานหินิ
ตำบลเด่น่ ชััย อำเภอเด่่นชััย จัังหวัดั แพร่่ 54110 อำเภอตะพานหินิ จัังหวััดพิจิ ิิตร 66110
โทรศััพท์์ 0 5461 3134 โทรศััพท์์ 0 5662 1355

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชหล่ม่ เก่่า
จังั หวััดเพชรบููรณ์์
180 หมู่�ที่่� 1 ตำบลนาแซง อำเภอหล่่มเก่า่
จัังหวััดเพชรบูรู ณ์์ 67120
โทรศัพั ท์์ 0 5670 9555

โรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุุพราชพื้้�นที่่ภ� าคตะวันั ออกเฉีียงเหนืือ

โรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุุพราชนครไทย โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชเดชอุดุ ม
จังั หวััดพิิษณุุโลก จังั หวััดอุุบลราชธานีี
111 หมู่�ที่่� 7 ถนนอุดุ รดำริิห์์ ตำบลนครไทย 299 หมู่�ที่่� 19 ตำบลเมืืองเดช อำเภอเดชอุุดม
อำเภอนครไทย จังั หวััดพิษิ ณุโุ ลก 65120 จังั หวัดั อุุบลราชธานีี 34160
โทรศัพั ท์์ 0 5538 9060, 0 5538 9061 โทรศัพั ท์์ 0 4536 1133-4, 0 4536 1971,
โรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุุพราชธาตุุพนม 0 4536 2028
จัังหวัดั นครพนม โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชกุฉุ ิินารายณ์์
121 หมู่�ที่่� 6 ถนนชยางกููร ตำบลธาตุพุ นม จัังหวััดกาฬสินิ ธุ์�
อำเภอธาตุพุ นม จัังหวััดนครพนม 48110 193 หมู่�ที่่� 13 ตำบลบััวขาว อำเภอกุุฉิินารายณ์์
โทรศััพท์์ 0 4254 1255 จัังหวัดั กาฬสิินธุ์� 46110
โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชเลิิงนกทา โทรศัพั ท์์ 0 4385 1291
จังั หวััดยโสธร
284/1 หมู่�ที่่� 1 ถนนทยาปััสสา ตำบลสวาท
อำเภอเลิิงนกทา จัังหวัดั ยโสธร 35120
โทรศัพั ท์์ 0 4578 1147

286 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่�่ งแวดล้้อมเพื่�่ อสุุ ขภาวะ

โรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุพุ ราชสว่า่ งแดนดินิ โรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุุพราชท่่าบ่่อ
จังั หวััดสกลนคร จังั หวัดั หนองคาย
291 หมู่�ที่่� 11 ถนนภููมิิภัักดีี ตำบลสว่า่ งแดนดินิ 161 หมู่�ที่�่ 13 ถนนหนองสองห้้อง-ศรีีเชีียงใหม่่
อำเภอสว่า่ งแดนดินิ จัังหวัดั สกลนคร 47110 ตำบลท่่าบ่่อ อำเภอท่่าบ่อ่ จัังหวััดหนองคาย 43110
โทรศัพั ท์์ 0 4272 1111 โทรศัพั ท์์ 0 4243 1015 (อััตโนมััติิ 10 คู่�สาย)
โรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุุพราช​ด่่านซ้้าย 0 4243 1015 ต่่อ 1225 หรืือ 1277
จัังหวัดั เลย 08 9714 5981 (ศููนย์ล์ ูกู ค้า้ สััมพัันธ์์)
168 หมู่�ที่่� 1 ถนนเลย-หล่ม่ สักั ตำบลด่่านซ้า้ ย โรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุพุ ราชกระนวน
อำเภอด่่านซ้้าย จัังหวััดเลย 42120 จังั หวัดั ขอนแก่่น
โทรศัพั ท์์ 0 4289 1276, 0 4289 1276 1 หมู่�ที่�่ 11 ตำบลหนองโก อำเภอกระนวน
โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุพุ ราชบ้า้ นดุุง จัังหวััดขอนแก่น่ 40170
จังั หวััดอุดุ รธานีี โทรศัพั ท์์ 0 4325 1302, 0 4325 1703
145 หมู่�ที่่� 7 ถนนบริิบาลดำริิ ตำบลศรีีสุุทโธ
อำเภอบ้า้ นดุงุ จัังหวัดั อุดุ รธานีี 41190
โทรศััพท์์ 0 4227 3700-4

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชพื้้�นที่่ภ� าคกลาง

โรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุพุ ราชสระแก้้ว โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุพุ ราชจอมบึงึ
จังั หวัดั สระแก้้ว จัังหวััดราชบุุรีี
283 ถนนสุุวรรณศร ตำบลสระแก้้ว 5 หมู่�ที่�่ 8 ตำบลจอมบึงึ อำเภอจอมบึงึ
อำเภอเมืืองสระแก้ว้ จัังหวัดั สระแก้ว้ 27000 จังั หวััดราชบุุรีี 70150
โทรศััพท์์ 0 3724 3018 โทรศัพั ท์์ 0 3226 1592-4

โรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุุพราชพื้้�นที่�ภ่ าคใต้้

โรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุพุ ราชฉวาง โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชเวีียงสระ
จังั หวััดนครศรีีธรรมราช จัังหวัดั สุรุ าษฎ์ธ์ านีี
20 หมู่�ที่่� 8 ตำบลไสหร้า้ อำเภอฉวาง 204/16 หมู่�ที่�่ 10 ตำบลบ้้านส้อ้ ง
จัังหวัดั นครศรีีธรรมราช 80150 อำเภอเวีียงสระ จังั หวัดั สุุราษฎร์ธ์ านีี 95120
โทรศััพท์์ 0 7548 1113-5, 0 7548 1372 โทรศัพั ท์์ 0 7736 1283, 0 7736 2013

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราช​สายบุรุ ีี โรงพยาบาลสมเด็จ็ พระยุุพราชยะหา
จังั หวััดปัตั ตานีี จัังหวัดั ยะลา
162 ถนนท่า่ เสด็จ็ ตำบลตะลุบุ ััน อำเภอสายบุรุ ีี 138 หมู่�ที่�่ 6 ตำบลยะหา อำเภอยะหา
จังั หวััดปัตั ตานีี 94110 จัังหวััดยะลา 95120
โทรศัพั ท์์ 0 7341 1002 โทรศััพท์์ 0 7329 1023, 0 7329 1023

โรงพยาบาลสมเด็็จพระยุุพราชทั่่�วไทย 287

ข้ อมู ลภาคีสถาปนิ ก

ใจบ้้าน สตููดิโิ อ
ศุุภวุุฒิิ บุญุ มหาธนากร ([email protected])
ฮอมสุขุ สตููดิิโอ
โอบเอื้อ� กัันธิยิ ะ ([email protected])
กลุ่่�มวิิจัยั สิ่่ง� แวดล้้อมสรรค์ส์ ร้้างเพื่่อ� สุุขภาวะ
ผศ. ดร.สรนาถ สินิ อุไุ รพันั ธ์์ ([email protected])
ครอส แอนด์์ เฟรนด์์
วิธิ ีี วิสิ ุทุ ธิ์์อ� ัมั พร ([email protected])
คณะสถาปัตั ยกรรมศาสตร์์
มหาวิิทยาลัยั นเรศวร
ผศ. ดร.นััฎฐิิกา นวพัันธุ์� ([email protected])
คณะสถาปัตั ยกรรมศาสตร์์ ผังั เมืืองและนฤมิติ ศิลิ ป์์
มหาวิิทยาลััยมหาสารคาม
ผศ. ดร.สัักรินิ ทร์์ แซ่ภู่่� ([email protected])
คณะสถาปัตั ยกรรมศาสตร์์
มหาวิทิ ยาลัยั ขอนแก่น่
รศ. ดร.นพดล ตั้้ง� สกุลุ ([email protected])
คณะสถาปัตั ยกรรมศาสตร์์
มหาวิทิ ยาลัยั ศรีีปทุมุ
ผศ. ดร.ณััฐวุฒุ ิิ อััศวโกวิทิ วงศ์์ ([email protected])
คณะสถาปัตั ยกรรมศาสตร์์ สถาบันั เทคโนโลยีี
พระจอมเกล้า้ เจ้า้ คุณุ ทหารลาดกระบังั
ผศ. ดร.ปููรณ์์ ขวัญั สุุวรรณ ([email protected])
สำนักั วิชิ าสถาปัตั ยกรรมศาสตร์แ์ ละการออกแบบ
มหาวิทิ ยาลัยั วลัยั ลักั ษณ์์
อ.สุุผาณิติ วิิเศษสาธร ([email protected])
คณะสถาปัตั ยกรรมศาสตร์์
มหาวิทิ ยาลัยั สงขลานครินิ ทร์์ วิทิ ยาเขตตรังั
อ.วรวุุฒิิ มััธยัันต์์ ([email protected])
กลุ่่�มสถาปนิิกมุุสลิมิ เพื่่�อชุุมชน
ซัลั มาน มูเู ก็ม็ ([email protected])

288 โครงการวิิจััยและพัั ฒนาสิ่่� งแวดล้้อมเพื่�่ อสุุ ขภาวะ