ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น อำเภอหนองสองห้อง

ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า ก ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเล่มนี้จัดท าขึ้น เพื่อให้ประชาชนในท้องถิ่นเห็นความส าคัญและมีความภาคภูมิใจ การเรียนรู้ประวัติศาสตร์ชาติไทยที่เสริมสร้าง สังคมที่แสดงให้เห็นความเป็นมาของผู้คนในท้องถิ่นเดียวกันที่อาจมี ความแตกต่างทางชาติพันธุ์ก็ได้ แต่เมื่อเข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่ในพื้นที่เดียวกันตั้งแต่ ๒-๓ ชั่วคนสืบลงไป ก็จะเกิดส านึก ร่วมขึ้นเป็นคนในท้องถิ่นเดียวกัน มีจารีตขนบประเพณี พิธีกรรม ความเชื่อ และกติกาในทางเศรษฐกิจและสังคม ร่วมกัน โดยมีพื้นฐานทางความเชื่อและศีลธรรมเดียวกัน การจัดท าประวัติศาสตร์ท้องถิ่นครั้งนี้ ต้องขอขอบคุณคณะบุคลากร ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อ าเภอ หนองสองห้องทั้ง 12 ต าบล ที่มีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็นและจัดท าเพื่อเป็นการส่งเสริมวัฒนธรรมใน ท้องถิ่นเล่มนี้ โดยหวังว่าจะก่อให้เกิดผลต่อการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ของนักศึกษาต่อไป ค ำน ำ

หน้า ค าน า ก สารบัญ ข ประวัติอ าเภอหนองสองห้อง ๑ ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นต าบลหนองสองห้อง 24 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นต าบลหันโจด 27 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นต าบลหนองเม็ก 30 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นต าบลดอนดู่ 33 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นต าบลส าโรง 36 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นต าบลตะกั่วป่า 39 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นต าบลหนองไผ่ล้อม 42 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นต าบลโนนธาตุ 45 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นต าบลดอนดั่ง 48 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นต าบลดงเค็ง 51 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นต าบลวังหิน 55 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นต าบลคึมชาด 58 ภาคผนวก เอกสารอ้างอิง สารบัญ ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติควำมเป็นมำอ ำเภอหนองสองห้อง หน้ำ ข

ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ความเป็นมาของอ าเภอหนองสองห้อง อ าเภอหนองสองห้อง ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อ าเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น

ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ความเป็นมาของอ าเภอหนองสองห้อง แผนที่อ าเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น รหัสไปรษณีย์ 40190 รหัสภูมิศาสตร์4015 ที่ตั้ง ที่ว่าการที่ว่าการอ าเภอหนองสองห้อง ถนนเจนจบทิศ ต าบลหนองสองห้อง อ าเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น 40190 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติควำมเป็นมำอ ำเภอหนองสองห้อง หน้ำ ๒

ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 3 เมื่อประมาณ 150 ปี ผ่านมาในอดีต ได้มีผู้คนกลุ่มหนึ่ง อพยพจากประเทศลาว และจังหวัดใกล้เคียงซึ่งน าโดยท้าวอามาตย์ ท้าวราชเสนา ท้าวราชาบุตร ท้าวบุตรวงศ์ ท้าวสุริโย และท้าวศรี กระดานพน เป็นผู้น าพากลุ่มคนมาตั้งถิ่นฐานด ารงชีวิตในดินแดน แห่งใหม่ที่มีภูมิประเทศอุดมสมบรูณ์อยู่ติดริมหนองน้ าลักษณะ ติดกันสองหนองน้ า มีป่าไม้ล้อมรอบเหมาะแก่การตั้งถิ่นฐานจึงใช้ ชื่อถิ่นฐานใหม่ว่า"บ้านหนองสองห้อง" โดยเรียกตามลักษณะของ สภาพพื้นที่ ที่มีหนองน้ าและเกาะกั้นกลางออกเป็นหนองน้ าทิศ เหนือและทิศใต้ของเกาะ และในลักษณะเดียวกัน ในกลุ่มผู้อพยพก็ ได้มีพระภิกษุติดตามมาด้วยหนึ่งรูป มีนามว่า "พระยาโล่ห์" ซึ่งเป็น ผู้น าพาในการก่อตั้งวัดขึ้นเป็นแห่งแรก ในบริเวณเกาะกลางหนอง น้ าทั้งสอง และใช้ชื่อวัดแห่งใหม่ว่า "วัดเกาะสะอาด" ในเวลาต่อมาได้มีประชาชนอพยพมาอยู่รวมกันมากขึ้น เรื่อยๆ จึงได้มีการขยายพื้นที่ส าหรับอยู่อาศัย และที่ท ากินไปยังทิศ ใต้ของวัดเกาะสะอาด และได้ใช้ชื่อชุมชนใหม่ว่า "บ้านหัวหนอง" ผ่านมาอีกหลายปีก็มีประชากรเพิ่มมากขึ้น ท าให้บ้านเมืองเจริญขึ้น ตาม โดยมีการติดต่อค้าขายกับจังหวัดอื่นๆที่อยู่ใกล้เคียงมีตลาด ร้านค้าเกิดขึ้นในพื้นที่ ท าให้มีถนนทางหลวงตัดผ่านระหว่างอ าเภอ พลไปยังจังหวัดนครราชสีมา โดยเริ่มก่อสร้างเมื่อปีพ.ศ.2488 เดิม เป็นถนนดินธรรมดาและได้มีการพัฒนาขึ้นเรื่อยๆ ด้วยฝีมือแรงงาน ของประชาชนในพื้นที่ ประวัติอ าเภอหนองสองห้อง

ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 4 กลางวันที่อ าเภอพล โดยมีขบวนที่คุ้มกันอย่างหนาแน่น กล่าวคือ มี รถยนต์ร่วมขบวนถึง 45 คัน เฮลิคอปเตอร์ 3 ล า โดยเส้นทางในการเดินทางได้ วิ่งผ่านตลาดอ าเภอหนองสองห้อง และในขณะที่ขบวนรถยนต์ติดตามก าลังวิ่ง ผ่านตลาดหนองสองห้องนั้น ได้มี ข้าราชการ พ่อ ค้า ประชาชนในพื้นที่ตลาด หนองสองห้อง ได้จัดขบวนตั้งแถว แสดงความยินดีอยู่สองฝั่งข้างเส้นทางจ านวน มากด้วยพลังของข้าราชการ พ่อค้า ประชนชน ในพื้นที่ตลาดหนองสองห้อง จ านวนมากนั้น ท าให้ ฯพณฯ จอมพลสฤษดิธนะรัชต์ต้องหยุดขบวนเพื่อแวะพัก เยี่ยมเป็นการชั่วคราว โดยไม่มีก าหนด ในระหว่างที่ท่านได้ใช้เวลาทักทาย ประชาชนในพื้นที่ตลาดหนองสองห้องอยู่นั้นได้มีกลุ่มผู้น าตลาดหนองสองห้องขอ เข้าพบหา ฯพณฯจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัตน์ ซึ่งน าโดยก านันแก้ว จากนอก และครู หรู อมตะวงค์เพื่อยื่นข้อเสนอขอตั้งตลาดหนองสองห้องเป็นกิ่งอ าเภอหนองสอง ห้อง โดยให้เหตุผลว่าตลาดหนองสองห้องมีประชากรจ านวนมาก และมีหลาย หมู่บ้านแต่อยู่ห่างไกลจากอ าเภอพล อีกทั้งตลาดหนองสองห้องก็ยังมีความพร้อม ในด้านของสถานที่ที่จัดเตรียมไว้ส าหรับก่อสร้างอาคารที่ว่าการอ าเภอ สถานี ต ารวจ โรงเรียนและโรงพยาบาล อย่างเหมาะสมด้วยเหตุดังกล่าว หลังจากที่ ฯพณฯจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์รับเรื่องไปพิจารณาได้ไม่นานในวันที่27 ธันวาคม 2504 กระทรวงมหาดไทยได้มีการประกาศยกฐานะเขต การปกครองหนองสอง ห้องขึ้นเป็นกิ่งอ าเภอหนองสองห้องพร้อมกันอีก 3 กิ่งอ าเภอ ได้แก่ 1. กิ่งอ าเภอประทายจังหวัดนครราชสีมา 2. กิ่งอ าเภอนาเชือกจังหวัดมหาสารคาม 3. กิ่งอ าเภอภูกระดึงจังหวัดเลย โดยครั้งแรกกิ่งอ าเภอหนองสองห้อง ได้แบ่งพื้นที่ปกครองออกเป็น 4 ต าบลได้แก่

1. ต าบลหนองเม๊ก 2. ต าบลโนนธาตุ 3. ต าบลตะกั่วป่า 4. ต าบลคึมชาด กิ่งอ าเภอหนองสองห้องซึ่งก่อตั้งได้ประมาณเพียงปีเศษกระทรวงมหาดไทยได้ ประกาศยกฐานะขึ้นเป็นอ าเภอหนองสองห้องเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม 2506 ตามพระราชกฤษฎีกา ลงวันที่ 3 กรกฎาคม 2506 ในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 40 ตอนที่ 72 ลงวันที่16 กรกฎาคม 2506 พร้อมด้วยกิ่งอ าเภออื่นๆ อีก 5 อ าเภอคือ 1.อ าเภอประทาย จังหวัดนครราชสีมา 2.อ าเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม 3.อ าเภอภูกระดึง จังหวัดเลย 4.อ าเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา 5.อ าเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น กระทรวงมหาดไทยได้แต่งตั้งให้นาย พยุง ศิริบูรณ์ มาด ารงต าแหน่งเป็น นายอ าเภอหนองสองห้องเป็นคนแรก เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม 2506 ปัจจุบัน นายจารึก เหล่าประเสริฐ เป็นผู้ด ารงต าแหน่งนายอ าเภอหนองสองห้องคนที่ 28 สภาพทั่วไป 2.1 ต ำแหน่งที่ตั้ง อ าเภอหนองสองห้องตั้งอยู่ที่ราบสูงโคราช บริเวณพิกัด T.C. 64440 อยู่ทางทิศใต้ของจังหวัดขอนแก่น ห่างจากตัวที่ตั้งของจังหวัด ประมาณ 96 กิโลเมตร ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติควำมเป็นมำอ ำเภอหนองสองห้อง หน้ำ๕

2.2 สภำพพื้นที่ อ าเภอหนองสองห้อง มีเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 319,743.75 ไร่ หรือ ประมาณ 514,504 ตารางกิโลเมตร สภาพพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบ ที่เนิน ที่ ดอนสลับกับทุ่งนา ทางทิศเหนือจะสูงกว่าทางทิศใต้ มีล าห้วยเล็กๆไหลผ่าน ไม่มี ภูเขาและแม่น้ า มีอาณาเขตดังนี้ ทิศเหนือ ติดกับ อ าเภอเปือยน้อย อ าเภอบ้านไผ่ และอ าเภอโนนศิลา จังหวัด ขอนแก่น ทิศใต้ ติดกับ อ าเภอประทาย จังหวัดนครราชสีมา อ าเภอพุทไธสงและอ าเภอ บ้านใหม่ ไชยพจน์ จังหวัดบุรีรัมย์ ทิศตะวันออก ติดกับ อ าเภอนาโพธิ์ จังหวัดบุรีรัมย์ ทิศตะวันตก ติดกับ อ าเภอพล จังหวัดขอนแก่น 3. การปกครอง อ าเภอหนองสองห้อง แบ่งการปกครอง เป็น 12 ต าบล 137 หมู่บ้าน จ านวนครัวเรือน 19,191 หลังคาเรือน ประชากรรวมทั้งสิ้น 78,822 คน แบ่งเป็นชาย 39,371 คน หญิง 39,451 คน การปกครองส่วนท้องถิ่น - อ าเภอหนองสองห้องมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 13 แห่ง แบ่งเป็น 1. เทศบาล 1แห่ง - เทศบาลต าบลต าบลหนองสองห้อง 2. องค์การบริหารส่วนต าบล 12 แห่ง ดังนี้ 1. อบต.หนองสองห้อง 2. อบต.หนองไผ่ล้อม 3. อบต.ตะกั่วป่า ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 6

4. อบต.ดงเค็ง 5. อบต.หนองเม็ก 6. อบต.โนนธาตุ 7. อบต.หันโจด 8. อบต.ดอนดั่ง 9. อบต.ดอนดู่ 10. อบต.คึมชาด 11. อบต.ส าโรง 12. อบต.วังหิน ค าขวัญ หนองสองห้องคู่เมือง ลือเลื่องภาพเขียนวังคูณ ศูนย์รวมนกละเลิงเค็ง นามระเบ็งสวนป่าโนนชาด สถานที่ท่องเที่ยวส าคัญ ฮูปแต้ม วัดสระบัวแก้ว อ าเภอหนองสองห้อง โบราณสถานกู่บ้านเมย อ าเภอหนองสองห้อง พระธาตุโนนย่าชี อ าเภอหนองสองห้อง พื้นที่ป่าเชิงอนุร้กษ์ป่าโนนชาดและหนองละเลิงเค็ง อ าเภอหนองสองห้อง ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 7

ประเพณีบุญกุ้มข่าวใหญ่ ประเพณีบุญกุ้มข้าวใหญ่ และของดีอ าเภอหนองสองห้อง” จังหวัดขอนแก่น ประวัติความเป็นมาของบุญกุ้มข้าวใหญ่ บุญกุ้มข้าวใหญ่ เป็นประเพณีบุญอีสาน ตามฮีตสิบสอง คอ งสิบสี่” เมื่อถึงเดือนยี่ หรือเดือนสองจะมีพิธีหรือมีบุญประเพณีเพื่อ เป็นสิริมงคลคือ “บุญคูณลาน” ความหมายของค าว่า “คูณลาน” หมายความว่าเพิ่มเข้าให้เป็นทวีคูณ หรือท าให้มากขึ้นนั่นเองส่วนค า ว่า “ลาน” คือสถานที่ส าหรับนวดข้าวการน าข้าวที่นวดแล้วกองขึ้น ให้สูง เรียกว่า “คูณลาน”. ชาวบ้านได้ท าบุญร่วมกัน หลังจากที่ ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 8

ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 9 เสร็จสิ้นภาระในการเก็บเกี่ยวข้าวในนา ช่วงเวลาในการท าบุญกุ้มข้าว ใหญ่ จึงก าหนดเอาเวลาระหว่างเดือนยี่ถึงเดือนสามการท า บุญกุ้มข้าวใหญ่นั้น ชาวนาทุกคนจะมาร่วมเป็นเจ้าภาพ จุดมุ่งหมายของการท าบุญกุ้มข้าวใหญ่คือ เพื่อร่วมกันจัดหาทุนทรัพย์ให้แก่ทางวัดเพื่อเป็นกองทุนในการท านุบ ารุง พระพุทธศาสนา บริจาคเป็นข้าวเปลือก ซึ่งเป็นผลผลิตจากน้ าพักน้ าแรงของตน เป็นประการที่หนึ่ง ประการที่สองก็เพื่อจะได้ท าบุญด้วยข้าวในยุ้งของตนเอง จะ บริจาคมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับศรัทธาและข้าวในนาของแต่คนละ แต่เมื่อคน ร่วมกันบริจาคก็จะได้กองข้าวกองใหญ่ดังที่บ่งไว้ในชื่อประเพณีการท าบุญครั้งนี้ว่า “บุญกุ้มข้าวใหญ่” ซึ่งก็หมายถึงบุญกองข้าวใหญ่ นั่นเอง ชาวอ าเภอหนองสองห้อง จึงได้ร่วมกันสืบสานประเพณี“บุญกุ้มข้าวใหญ่” หรือ บุญคุณลานที่สนามหน้าที่ว่าการอ าเภอหนองสองห้อง ก าหนดจัดงานประเพณี ในวันที่ 27-29 มกราคม 2566เรียกว่า “ประเพณีบุญกุ้มข้าวใหญ่ และของดี อ าเภอหนองสองห้อง” ประจ าปี 2566 หรือบุญคุณลานนั้นเป็นบุญประเพณีของ ชาวอีสานที่แสดงให้เห็นจิตวิญญาณ ของชุมชนที่ด ารงอยู่ด้วยวิถีเกษตรกรรมมาช้า นานด้วยความอุดมสมบูรณ์ของแผ่นดิน ด้วยส านึกในบุญคุณ ของข้าวที่หล่อเลี้ยง ชีวิตคนทุกคน นอกจากนี้เป็นการแสดงออกถึงพลังแห่งความร่วมแรงร่วมใจของ ชุมชน เพื่อสืบทอดจิตวิญญาณที่กล้าแกร่งของชาวนามีการท าพิธีพราหมณ์บายศรีสู่ ขวัญข้าวทุกปี เพราะชาวอีสานเชื่อว่าแม่พระโพสพ มีอ านาจที่สามารถดลบันดาลให้ ข้าวเจริญงอกงาม น าความอุดมสมบูรณ์มาให้ชาวนาที่บูชาเทวีแห่งข้าว ด้วยเหตุนี้ ชาวนาจึงมีพิธีบูชาแม่พระโพสพก่อนที่จะลงมือท านาหรือระหว่างตกกล้า จนข้าวตั้ง ท้องออกรวง ไปจนถึงการเก็บเกี่ยวในที่สุด การท าพิธีบูชาแม่พระโพสพนั้นในสมัย ต่อมา นิยมท ากันเมื่อ

เก็บเกี่ยวข้าวเสร็จแล้ว โดยน าข้าวมากองไว้กลางลานนวดแล้วท าพิธีบายศรี ข้าวหรือเมื่อนวด ข้าวเสร็จจะได้ข้าวเปลือกกองใหญ่กลางลานนวด ชาวอีสาน เรียกกองข้าวเปลือกใหญ่ว่า กุ้มข้าวใหญ่และจะท าพิธีทางพราหมณ์ตาม ประเพณีปฏิบัติของบรรพชนเรียกว่า “พิธีรับขวัญข้าว เพราะถือคติความเชื่อ ว่าขณะที่เราท านาเกี่ยวข้าวและนวดข้าวเราใช้เท้าเหยียบย ่าข้าวจึงมีความ จ าเป็นที่จะต้องร่วมท าพิธีบูชาแม่พระโพสพเพื่อขอขมาจะได้เป็นสิริมงคลต่อ ตนเองและครอบครัวให้มีแต่ความผาสุก ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า ๑๐

ความส าคัญของงานประเพณีบุญกุ้มข้าวใหญ่ งานด้านวัฒนธรรมและประเพณี เป็นเรื่องของจิตใจที่มีความละเอียดอ่อน มากดังจะเห็นเป็นเรื่องเล่า เกี่ยวกับบุญกุ้มข้าวใหญ่ว่าการท าบุญด้วยข้าวจะได้บุญ มหากุศลมาก ด้วยเหตุนี้ ชาวอีสานจึงนิยมท าทานด้วยการทานข้าวนั้นเอง การ ท าบุญกุ้มข้าวใหญ่ นั้น บุญกุ้มข้าว เป็นงานบุญที่จัดขึ้นหลังจากการเก็บเกี่ยว เป็น การน าข้าวมาโฮม(รวม)กันที่ลานกลางบ้าน เพื่อสู่ขวัญข้าวและท าบุญตักบาตร ร่วมกันในทุกๆ หากปีไหนที่ฝนตกต้องดี ผลผลิตอุดมสมบูรณ์ กองข้าวก็จะสูงใหญ่ เป็นพิเศษ ซึ่งจะท ากันใน เดือนยี่หรือเดือนที่ 1 คือเดือนมกราคมของทุกปี หลังจาก เก็บเกี่ยวข้าวเสร็จแล้ว ชาวบ้านจะขนเอามัดรวงข้าวที่เกี่ยวเสร็จไปกองรวมกันไว้ที่ ลานเก็บข้าวด้วยมีความเชื่อว่าข้าวนั้นเป็นพืชเลี้ยงชีวิตที่มีเทพารักษาเทพองค์นั้น มี นามว่า "แม่โพสพ" ซึ่ง เป็นขวัญข้าวที่เลี้ยงมนุษย์มา การท าบุญมีพระสวดมนต์เย็น ฉันเช้าเพื่อเป็นสิริมงคลแก่ข้าวเปลือก เมื่อ พระฉันเช้าแล้วก็ท าพิธีสู่ขวัญข้าวและผูกข้อต่อแขนกันในหมู่ชาวบ้านผู้ร่วมพิธี จุดมุ่งหมายของการท าบุญกุ้มข้าวใหญ่คือ เพื่อร่วมกันจัดหาทุนทรัพย์ให้แก่ทางวัด เพื่อเป็นกองทุนในการท านุบ ารุงพระพุทธศาสนา ใน การบริจาคคราวนี้ชาวบ้านจะ ไม่บริจาคเงินแต่จะบริจาคเป็นข้าวเปลือกเหตุผลเพราะชาวนาไม่มีเงินแต่มีข้าว อัน เป็นผลผลิตจากน ้าพักน ้าแรงของตนเป็นประการที่หนึ่ง ประการที่สองก็เพื่อจะได้ ท าบุญด้วยข้าวในยุ้งของตนเองในการเตรียมท าบุญกุ้มข้าวใหญ่นั้น จะต้องจัดเตรียม สถานที่ท าบุญที่ลานนวดข้าวของตน การน าข้าวที่นวดแล้วมากองขึ้นให้สูงเรียกวา ่ “คูณลาน” จากนั้นนิมนต์พระภิกษุสงฆ์มาเจริญพระพุทธมนต์จัดน้ าอบน ้าหอมไว้ ประพรมขึงด้ายสายสิญจน์รอบกองข้าว เมื่อพระภิกษุสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์จบ แล้วถวาย ภัตตาหารเพลแก่พระภิกษุสงฆ์จากนั้นน าข้าวปลาอาหารมาเลี้ยงญาติพี่ น้อง ผู้มาร่วมท าบุญพระสงฆ์ฉัน ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 11

เสร็จก็จะประพรมน ้าพุทธมนต์ให้กองข้าว ให้เจ้าภาพและทุกคน ที่มาในงาน เสร็จแล้วก็จะให้พรและกลับวัด เจ้าภาพก็จะน าน ้าพระพุทธ มนต์ที่เหลือไปประพรมให้แก่วัว ควาย ตลอดจนเครื่องมือในการท านาเพื่อ ความเป็นสิริมงคลในปัจจุบัน การท าบุญกุ้มข้าวใหญ่หรือบุญคุณลานนั้น นับวันยิ่งจะเลือน หายไป เนื่องจากไม่ค่อยมี ผู้สนใจประพฤติปฏิบัติกันเนื่องจากเกิดการ เปลี่ยนแปลงทางด้านประเพณีและวัฒนธรรม ปัจจุบันในการท านาของ ชาวนานั้น ชาวนาไม่มีลานนวดข้าวเหมือนเก่าก่อน เมื่อเกี่ยวข้าวเสร็จและ มัดข้าวเป็นฟ่อนๆ แล้วจะขนมารวมกันไว้ณ ที่ที่หนึ่งของนาโดยไม่มีลานนวด ข้าว หลังจากนั้นก็ใช้เครื่องสีข้าวมาสีเมล็ดข้าวเปลือกออกจากฟางลงใส่ใน กระสอบ และในปัจจุบันยิ่งมีการใช้รถไถนา เครื่องสีข้าวเป็นส่วนมากจึงท า ให้ประเพณีบุญกุมข้าวใหญ่เริ่มเลือนหายไป แต่ก็ยังมีบางหมู่บ้านบางแห่งที่ ยังรวมกันท าบุญโดยน าข้าวเปลือก มากองรวมกัน เรียกว่า "กุ้มข้าวใหญ่" ซึ่ง จะเรียกว่าบุญกุ้มข้าวใหญ่แทนการท าบุญคูณลานนับว่าเป็นการ ประยุกต์ใช้ "ฮีตสิบสอง คองสิบสี่" ให้เหมาะกับยุคสมัยและประเพณีที่สืบทอดกันมา ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 12

ประเพณีงานบุญกุ้มข้าวใหญ่ ถือเป็นประเพณีศักยภาพ ของงานประเพณีบุญกุ้มข้าวใหญ่ และของดีอ าเภอหนอง สองห้อง” จังหวัดขอนแก่นงานประเพณีบุญกุ้มข้าวใหญ่ และของดีอ าเภอหนองสองห้อง” จังหวัดขอนแก่นเป็น Soft Power ด้านเทศกาลประเพณี( Festival) ที่มีศักยภาพสูง มี การจัดงานประเพณีบุญกุ้มข้าวใหญ่และของดีอ าเภอหนอง สองห้อง เป็นประจ าทุกๆปี เป็นงานประเพณีที่ส่งเสริมและ สนับสนุน อนุรักษ์ให้ประชาชนในพื้นที่ได้รู้จักบุญคุณของ พระแม่โพสพ ที่ให้ข้าวหล่อเลี้ยงชีวิตผู้คนมาคนทุกวันนี้ จึง ได้มีการจัดงานประเพณีบุญกุ้มข้าวใหญ่ และของดีอ าเภอ หนองสองห้องขึ้น เพื่อให้ชาวบ้านและผู้คนต่างถิ่นได้เห็น และได้สัมผัสวิถีชีวิตดั้งเดิมของชาวอิสาน ความเป็นอยู่ อา หาพื้นถิ่น และสินค้า OTOP จากชุมชน เพื่อเป็นการสร้าง งานสร้างรายได้ให้แก่ชุมชน ข้อมูลอ้างอิง แผนพัฒนาอ าเภอ 5 ปี (พ.ศ. 2566-2570) อ าเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น สัมภาษณ์ นิคม เลิศภักดี, ประธานสภาวัฒนธรรมอ าเภอหนองสองห้อง,อ าเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น. 3 กุมภาพันธ์ 2566 สัมภาษณ์ เกียรติศักดิ์ มูลไธสง, เจ้าพนักงานปกครองช านาญการพิเศษ,อ าเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น 3 กุมภาพันธ์ 2566 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 13

สถานที่ส าคัญ 1.กู่บ้านเมย กู่บ้านเมย (เมย เป็นชือหมู่บ้าน แปลว่า ควาย เพราะที่นี่เลี้ยงควายเยอะมาก) ตั้งอยู่ ที่บ้านเมย หมู่ที่ 8 ต.หนองสองห้อง อ าเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น มีสิ่ง ส าคัญที่ขึ้นทะเบียนกับกรมศิลปากรไว้ สามรายการ คือ 1.ฐานโบราณสถานศิลาแลง 2.เสากรอบประตูมีจารึก 3.ชิ้นส่วนธรณีประตูหินทราย จากจารึกเสากรอบประตูระบุว่า ในปีมหาศักราช 975 หรือปี พ.ศ.1556 หัวหน้า ชุมชนที่บริเวณบ้านเมยในปัจจุบัน ซึ่งมีนามว่า "พระกัมรเตงอัญอนันตศรีย" ได้ มอบหมายให้วะมา (ชื่อบุคคล) ท าพลีกรรมบูชาพระพุทธรูปที่ประดิษฐานอยู่ในอาศรม ซึ่งสามารถสันนิษฐานได้ว่า กู่บ้านบ้านเมยเป็นศาสน ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 14

สถานในพระพุทธศาสนาประจ าชุมชนโบราณแห่งนี้ ซึ่งตรงกับรัชสมัยของ พระเจ้าศรีอุทยาทิตยวรมเทวะที่ 2 (พ.ศ.1593-1609) แห่งอาณาจักรกัมพูชา โบราณ รับชมวิดีโอ ได้ที่ https://www.youtube.com/watch?v=tySbVGxAhq8 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 15

2.หนองสองห้อง หนองน้ าธ ร รมช าติ ขน าด 300 ไร่ ที่มีบ ร รย าก าศ สภาพแวดล้อม ที่สวยงาม เทศบาลต าบลหนองสองห้องมีความ ตั้งใจอย่างมากที่จะพัฒนาสถานที่แห่งนี้ให้เป็น แลนด์มาร์ค ของ คนหนองสองห้อง เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ สถานที่ออก ก าลังกาย ซึ่งตอนนี้ได้ท าการพัฒนาปรับปรุงหลายๆด้าน บริเวณรอบบึงหนองสองห้อง อาทิเช่น ลู่วิ่ง – ลู่ปั่นจักรยาน ไฟ ส่องสว่าง รอบบึงหนองสองห้อง , เครื่องเล่น – เครื่องออกก าลัง กาย จัดภูมิทัศน์บริเวณสวนสุขภาพหนองหูลิง ให้สวยงาม บึง หนองสองห้องยังมีสิ่งอ านวยความสะดวกต่างๆรอบบึงฯ ทั้ง ร้านอาหาร ,ที่พัก ,แพท่องเที่ยว ไว้คอยต้อนรับนักท่องเที่ยว ต้อนรับผู้ที่สนใจมาเยี่ยมเยือน ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 16

3.วัดสระบัวแก้ว วัดสระบัวแก้ว ตั้งอยู่ที่บ้านวังคูณ ต.หนองเม็ก อ.หนองสองห้อง สิม สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2474 สมัยรัชการ7 โดยพระครูวิบูลย์พัฒนยุกต์ (หลวง พ่อผุย) เจ้าอาวาสในขณะนั้น ได้น าแบบวัดบ้านยาง อ.บรบือ จ.มหาสารคาม ซึ่งเป็นบ้านเกิดของท่าน เป็นแบบในการก่อสร้าง ช่างแต้มคือ นายกิ นายทอง มา นายน้อยบ้านโศกธาตุ และนายพรหมา จาก อ.วาปีปทุม จ.มหาสารคาม ร่วมเขียนด้วย สมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ สถานเอกอัครราชทูต เนเธอร์แลนด์ นายกร ทัพพะรังสี ธนาคารเอเชียฯ บริษัทมลิฟ้าฯ หน่วย ราชการจังหวัดขอนแก่น และประชาชน ร่วมกันบูรณปฏิสังขรณ์ สิมหลังนี้จน แล้วเสร็จและสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยานิวัฒนาฯ เสด็จประกอบ พิธียกยอดผาสาท(ปราสาท) สิน เมื่อวันที่ 12 มกราคม 2544 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 17

จุดเด่นของวัดแห่งนี้คือ ภาพจิตรกรรมและประติมากรรม ตรงเชิง บันไดทางขึ้นสู่โบสถ์ ที่เป็นสิงห์หมอบทั้งซ้ายและขวา ด้านหน้าสิงห์ทั้งสองมี รูปปั้นคนนั่งเหยียดเท้า รูปปั้นทั้งสองล้วนเป็นฝีมือของหลวงพ่อผุย พระ อุปัชฌาย์ วัดสระบัวแก้ว ส่วนผนังของโบสถ์แห่งนี้ก่ออิฐถือปูน บริเวณภายใน และภายนอกผนังทั้งสี่ด้าน จะปรากฏจิตรกรรมฝาผนัง เรื่องราวเกี่ยวกับวิถี ชีวิตของผู้คน ชาดก สวรรค์ นรก หรือนิทานพื้นบ้าน เป็นต้น มีการแบ่งองค์ประกอบของภาพออกเป็นตอน ๆ โดยช่างแต้ม จะใช้ เส้นแถบหรือสินเทาเป็นตัวแบ่งเรื่อง ซึ่งโดยทั่วไปแล้วฮูปแต้มอีสานมักไม่ ปรากฏว่ามีสินเทา สินเทานี้มีรูปร่างเหมือนสายฟ้าแลบ สามารถเห็นได้ในงาน จิตรกรรมฝาผนังสมัยกรุงศรีอยุธยา และต้นกรุงรัตนโกสินทร์ สิ่งที่สะดุดตา และเกิดความประทับใจเป็นพิเศษส าหรับฮูปแต้ม วัดสระบัวแก้ว คือช่างแต้ม ดูออกจะมีอิสระเสรี สามารถที่จะแสดงฝีมือของตนได้อย่างเต็มที่ต่อการเขียน ภาพ ต้นไม้ ใบไม้ และภาพสัตว์นานาชนิด ซึ่งลักษณะนี้จะคล้ายกับงาน จิตรกรรมตะวันตก ในสมัยอิมเพรสชั่นนิสม์สังเกตได้จากฝีแปรงการแตะแต้ม ส่วนสีที่ใช้จะเป็นสีเหลือง คราม ดินแดง เขียว ฟ้า ด า การเดินทาง จากขอนแก่น ใช้ทางหลวงหมายเลข 2 (มิตรภาพ) มุ่งสู่ อ าเภอพล ระยะทางประมาณ 75 กิโลเมตร แล้วเลี้ยวซ้ายเข้าสู่ทางหลวง หมายเลข 207 ไปยังอ าเภอหนองสองห้อง ประมาณ 17 กิโลเมตร (ระหว่าง กิโลเมตรที่ 27-28) ก็จะถึงบ้านวังคูณ แล้วเลี้ยวขวาเข้าไปประมาณ 1 กิโลเมตร ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 18

4.ป่ าโนนชาด ลักษณะทางภูมิศาสตร์....หมู่บ้านป่าชาดเป็นหมู่บ้านเล็ก ๆ ซึ่งตั้งอยู่บนพื้นธรณีอันเป็นดินเหนียวปนทราย ถึงหน้านา แม้ฝนจะตกมากก็ท่วมบ้างเป็นบางปี แต่ก็ไม่นานเพราะดิน เก็บน้ าไว้ไม่ดีเป็นดินปนทราย เมื่อน้ าหลากมาก็ไหลไปสู่ล า ห้วย ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของหมู่บ้าน เมื่อเสร็จ จากหน้านา ชาวประชาต่างก็พากันท าไร่ โดยส่วนใหญ่ แล้วดินเหมาะแก่การปลูกอ้อย ปลูกมันส าปะหลังและปลูก ปอ ก็อาศัยน้ าตามบ่อตามท้องนาของตนเอง ส่วนน้ าใต้ พื้นดิน (น้ าบาดาล) มีการขุดเจาะแต่ก็ไร้ผล เพราะเป็นน้ า ที่เค็มมากจนไม่สามารถที่จะน ามาใช้สอยได้ เพาะปลูกพืช อะไรก็ตายหมด.... บ้านป่าชาด...-ตั้งอยู่ใจกลางของต าบลแดงใหญ่ ในปัจจุบัน ทางทิศ ตะวันออกติดกับหมู่บ้านหนองหลุบ ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือติดกับบ้านโนน สวรรค์ ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือติดกับหมู่บ้านหนองกอย ทางทิศตะวันตกติด กับหมู่บ้านแดงใหญ่...คนในสมัยก่อนมีความเชื่อเรื่องภูต ผี ปีศาจ ถึงแม้กระทั่งใน ปัจจุบันก็ยังมีอยู่ในบางท้องถิ่นที่ห่างไกลจากตัวเมือง ..บ้านดอนส้มกบ.. ซึ่ง ตั้งอยู่สถานที่แห่งหนึ่งซึ่งล้อมรอบด้วยป่าไม้นานาชนิด เป็นป่าดงดิบมีต้นไม้ใหญ่ อีกด้านหนึ่งเป็นทุ่งโล่งมีผู้คนอาศัยอยู่ประมาณ ๑๑๐ หลังคาเรือน ครั้นต่อมาเกิด อาเพศฝนฟ้าไม่ตกต้องตามฤดูกาล เกิดความอดอยากหมากแพงน้ าแห้งขอด คลอง วัว ควาย หมู เห็ด เป็ด ไก่ ต่างล้มตายลง โดยไม่มีทางแก้ไข ผู้คนก็ ล้มหายตายลงไปเรื่อย ๆ บรรพบุรุษผู้เป็นหัวหน้าครอบครัวต่างก็คิดแยกย้ายหาที่ อยู่อาศัยแห่งใหม่ มีครอบครัวหนึ่งได้ย้ายกระต๊อบมาตั้งอยู่ปลายนา อันเป็นที่ ดอนมีป่าไม้ชาด ไม้สะแบงเป็นส่วนใหญ่ และได้มาท ามาหากินที่ทุ่งนานั้น และ ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 19

ในเวลาต่อมาก็มีคนย้ายเข้ามาอาศัยอีก เพราะใกล้ที่ท ามาหากิน จนเป็น หมู่บ้านเล็ก ๆ ขึ้นมา ซึ่งชนเหล่านั้นต่างก็มาจากบ้านแดงใหญ่บ้าง มาจาก บ้านหนองหลุบบ้าง บ้างก็มาจากบ้านโนนสวรรค์ บ้างก็มาจากบ้านหนองกอย เมื่อหมู่บ้านได้ขยายใหญ่พอประมาณ ท่านเหล่านั้นก็มาครุ่นคิดชื่อหมู่บ้าน ขึ้นมา โดยยึดถือเอาธรรมชาติ จึงได้ตั้งชื่อบ้านว่า..บ้านป่าชาด.. ..หากเราจะ ย้อนมองกลับไปดู บ้านดอนส้มกบ ซึ่งปัจจุบันเป็นบ้านร้างไปแล้วเหลือไว้แต่ ความทรงจ า และต้นไม้ มีต้นจ าปา ต้นกล้วย ต้นขนุน ต้นมะพร้าว ต้น หมากและมีหลักรั้วบ้านเป็นเขตอยู่ (ปัจจุบัน มีคนไปจับจองท านา ท าสวน กัน หมดแล้ว ความเป็นอยู่....ประชากรในหมู่บ้านป่าชาดมีอาชีพท านา ท าไร่ ซึ่งก็ อาศัยธรรมชาติปีไหนฟ้าฝนดีตกถูกต้องตามฤดูกาล ชาวประชาก็ยิ้มแย้ม แจ่มใส ข้าวปลาอาหารไม่ฝืดเคือง แต่ถ้าปีไหนฝนไม่ตกต้องตามฤดูกาล ความเป็นอยู่ก็รู้สึกฝืดเคือง แต่ถึงกระนั้นก็ดีทุกคนก็ต่างท ามาค้าขาย และ พอใจในความเป็นอยู่ของตน ช่วยเหลือจุนเจือเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่กันและกัน ลักษณะทางภูมิศาสตร์....หมู่บ้านป่าชาดเป็นหมู่บ้านเล็ก ๆ ซึ่งตั้งอยู่ บนพื้นธรณีอันเป็นดินเหนียวปนทราย ถึงหน้านา แม้ฝนจะตกมากก็ท่วมบ้าง เป็นบางปี แต่ก็ไม่นานเพราะดินเก็บน้ าไว้ไม่ดีเป็นดินปนทราย เมื่อน้ าหลาก มาก็ไหลไปสู่ล าห้วย ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของหมู่บ้าน เมื่อเสร็จจาก หน้านา ชาวประชาต่างก็พากันท าไร่ โดยส่วนใหญ่แล้วดินเหมาะแก่การปลูก อ้อย ปลูกมันส าปะหลังและปลูกปอ ก็อาศัยน้ าตามบ่อตามท้องนาของตนเอง ส่วนน้ าใต้พื้นดิน (น้ าบาดาล) มีการขุดเจาะแต่ก็ไร้ผล เพราะเป็นน้ าที่เค็ม มากจนไม่สามารถที่จะน ามาใช้สอยได้ เพาะปลูกพืชอะไรก็ตายหมด.... ด้านการศึกษา....นายจันทเนตร สรรสมบัติ พร้อมลูกเมีย เป็นผู้มาก่อสร้าง บ้านขึ้น จนมีผู้คนมาอาศัยจ านวนมากเป็นหมู่บ้านเลก ๆ ตามล าดับ ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 20

ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 21 จึงได้เกณฑ์เด็กไปเรียนหนังสือ ก่อนนั้นให้ไปเข้าเรียนที่โรงเรียนบ้านแดง ใหญ่ แต่ด้วยความทุกข์ยาก ครั้นต่อมากล าบากในการไป-กลับ ต้องเดินข้ามทุ่งนา ข้ามห้วยถึงหน้าฝนยิ่งเป็นการล าบาก (สมัยก่อนอาศัยเรียนอยู่กับวัด) ครั้นต่อมาบ้าน หนองหลุบก็เปิดโรงเรียนขึ้น จึงได้โอนจากบ้านแดงใหญ่มาเข้าร่วมกับบ้านหนองหลุบ ด้วยเหตุผลระยะทางใกล้กว่า มีเส้นทางสะดวกในการไป-กลับ ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๔๙๑ พ่อปัจฉิม-พ่อแฉ่ม ศรีจารย์ ได้บริจาคที่ดินสร้างโรงเรียน เมื่อสร้างเสร็จจึง ได้ย้ายแยกออกจากโรงเรียนบ้านหนองหลุบ มาเข้าเรียนที่บ้านของตนเอง ซึ่งตอน นั้นก็เปิดได้ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ ได้ตั้งชื่อโรงเรียนขึ้นตามชื่อของหมู่บ้านเพื่อเป็น สัญลักษณ์ว่า.."โรงเรียนบ้านป่าชาด คุรุประชาบ ารุง" จากหมู่บ้านเล็ก ๆ กลางปลายหัวนา จนบัดนี้ได้เติบโตขยายใหญ่ขึ้น ประชากรต่างก็อยู่เย็นเป็นสุข การคมนาคมก็สะดวก การท านา ท าไร่ การค้าขายก็ ไม่ฝืดเคือง น้ าไหล ไฟสว่าง ทางดี เหล่าพี่น้องมีความสมัครสมานสามัคคีพร้อม เพรียงกัน ด้วยความเจริญก้าวหน้าทางเทคโนโลยี่ ทั้งทางด้านการศึกษาของลูกหลาน และมีหลายคนที่จบการศึกษาสูง ๆ เป็นข้าราชการก็มากมี ท าให้คนทั้งหลายในสังคม อันกว้างไกลได้รู้จักบ้านป่าชาดมากขึ้น จากอดีตสู่ปัจจุบัน บ้านป่าชาดได้รับการพัฒนามาเรื่อย ๆ ทั้งด้านความ เป็นอยู่ ด้านการสวัดิภาพ ด้านการสาธรณูปโภค ด้านการปกครอง ด้านการศาสนาทุก คนต่างตระหนักดีในเรื่องเหล่านี้ จนบัดนี้บ้านป่าชาดกลายเป็น ๑ ในต าบลแดงใหญ่ ...แต่ถึงกระนั้นก็ดี ท่านอย่าพึงนิ่งนอนใจ โลกยังต้องเจริญขึ้นอีกมาก ความเป็นอยู่ ของเราอย่าได้หยุดอยู่ไว้แต่เพียงเท่านี้ ลูกหลานทั้งหลายท่านจงอย่าลืมไปว่ากว่า บรรพบุรุษของเรา จะก่อร่างสร้างขึ้นมาได้ถึงขนาดนี้ ท่านต้องเสียหยาดเหงื่อ แรงกายไปมากเท่าใด เราต้องส านึกถึงบุพพการีชนเหล่านั้น

อันมี ปู่ ย่า ตา ยายของเราท่านกระท าไว้เพื่อเรา แล้วเราจะกล้าย่ า ยีได้ลงคิเชียวหรือ มาเถิดมาร่วมใจกันพัฒนาบ้านเราให้มันเจริญรุ่งเรือง และให้ดีกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบันเพื่อวันข้างหน้า เพื่อลูกหลานของเรา ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 22

5.หนองสะเลิงเค็ง หนองละเลิงเค็ง เป็นหนองน้ าขนาดใหญ่ มีน้ าขังตลอดปี มีต้นไม้ เกิดขึ้นมากมายเหมาะแก่การเป็นที่อยู่อาศัยของนก ฤดูหนาวจะมีนกจาก ประเทศจีนบินมาอาศัยจ านวนมาก ซึ่งได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยว เขตอ าเภอใกล้เคียงนิยมมาดูนกกันมาก ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 23

ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ต าบลหนองสองห้อง

ศาสนสถานในชุมชน วัดเป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชน ส่วนพระสงฆ์เป็นตัวแทนของวัด ใน การแสดงบทบาทต่างๆ เป็นผู้น าทางจิตใจของประชาชน เป็นศูนย์รวมแห่งความ เคารพ เชื่อถือ และการร่วมมือกันให้เกิดความสามัคคีความเป็นระเบียบเรียบร้อย นอกจากนี้พระสงฆ์ยังมีบทบาทส าคัญในการควบคุมทางสังคมในระดับประเทศด้วย เพราะพระสงฆ์เป็นที่เคารพนับถือของบุคคลทุกชั้นในสังคมตั้งแต่พระมหากษัตริย์ ลงมาจนถึงประชาชนทั่วไป ศาสนสถานในต าบล มีดังนี้ 1.วัดเกาะสะอาด ม. 1 ต าบลหนองสองห้อง หนองสองห้อง ขอนแก่น 2.วัดบ ารุงธรรม ม. 7 ต าบลหนองสองห้อง หนองสองห้อง ขอนแก่น 3.วัดโพธิธรรม ม. 8 ต าบลหนองสองห้อง หนองสองห้อง ขอนแก่น 4.วัดรัตนนิมิตร ม. 3 ต าบลหนองสองห้อง หนองสองห้อง ขอนแก่น 5.วัดศรีประทุม ม. 6 ต าบลหนองสองห้อง หนองสองห้อง ขอนแก่น 6.วัดสระแคน ม. 11 ต าบลหนองสองห้อง หนองสองห้อง ขอนแก่น 7.วัดสว่างอิสาณ ม. 14 ต าบลหนองสองห้อง หนองสองห้อง ขอนแก่น 8.วัดเสลบูรณ์ ม. 12 ต าบลหนองสองห้อง หนองสองห้อง ขอนแก่น ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 25

อาชีพและภูมิปัญญาท้องถิ่น การจักสานไม้ไผ่ งานจักสานเป็นงานหัตถกรรมที่ชาวบ้านท าเพื่อใช้ในครัวเรือนมาแต่โบราณ แม้ในปัจจุบันงานจักสานหรือเครื่องจักสานจะมีอยู่น้อยแต่ก็ยังคงมีอยู่ทั่วไป ทุก ภาคในประเทศนอกเหนือจากประโยชน์ ใช้สอยแล้ว งานจักสานยังสะท้อน วัฒนธรรม สะท้อนความคิดสร้างสรรค์ และภูมิปัญญาของชาวบ้านได้อีกด้วย ในขณะที่สภาพสังคมเศรษฐกิจปัจจุบันที่เปลี่ยนไปจากเดิมการไปมาหาสู่กันระหว่าง เมืองกับชนบทติดต่อกันได้ รวมถึงความเจริญกว้าหน้าทางกระแสวัฒนธรรม ตะวันตกเข้ามาแทนที่วัฒนธรรมเดิมท าให้สภาพความเป็นอยู่การด ารงชีวิตของคน ในชุมชน เปลี่ยนแปลงไป ซึ่งมีผลกระทบท าให้งานจักสานหรืออาชีพจักสานลง น้อยลงไปเรื่อยๆ จึงจ าเป็นอย่างมากที่เราควรจะศึกษาขั้นตอนในการท าอุปกรณ์ พื้นบ้านต่างๆเพื่อจะได้สืบสานต่อไป ที่อยู่ 27 หมู่ 8 บ้านเมย ต.หนองสองห้อง อ.หนองสองห้อง จ.ขอนแก่น รหัสไปรษณีย์ 40190 โทร 084-823-5012 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 26

ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ต าบลหันโจด

ศาสนสถานในชุมชน วัดเป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชน ส่วนพระสงฆ์เป็นตัวแทนของวัด ใน การแสดงบทบาทต่างๆ เป็นผู้น าทางจิตใจของประชาชน เป็นศูนย์รวมแห่งความ เคารพ เชื่อถือ และการร่วมมือกันให้เกิดความสามัคคีความเป็นระเบียบเรียบร้อย นอกจากนี้พระสงฆ์ยังมีบทบาทส าคัญในการควบคุมทางสังคมในระดับประเทศด้วย เพราะพระสงฆ์เป็นที่เคารพนับถือของบุคคลทุกชั้นในสังคมตั้งแต่พระมหากษัตริย์ลง มาจนถึงประชาชนทั่วไป ศาสนสถานในต าบล มีดังนี้ 1.วัดโพธิ์พฤกษ์ ม. 9 ต าบลหันโจด หนองสองห้อง ขอนแก่น 2.วัดวีรนาวาส ม. 7 ต าบลหันโจด หนองสองห้อง ขอนแก่น 3.วัดสว่างอารมณ์ ม. 1 ต าบลหันโจด หนองสองห้อง ขอนแก่น 4.วัดสังข์ทอง ม. 6 ต าบลหันโจด หนองสองห้อง ขอนแก่น 5.วัดสีตาราม ม. 5 ต าบลหันโจด หนองสองห้อง ขอนแก่น 6.วัดสุทธารมณ์(สุทธาราม) ม. 3 ต าบลหันโจด หนองสองห้อง ขอนแก่น ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 28

อาชีพและภูมิปัญญาท้องถิ่น การปลูกผักบ้านแผก เกษตรกรและการเกษตรกรรม เป็นอาชีพที่อยู่คู่คนไทยมาอย่างช้านานจน กลายเป็นรากฐานของสังคมไทยการปลูกพืชพันธ์ูต่างๆ เป็นการผลิตของคนส่วนใหญ่ วิถีชีวิตของคนเพาะปลูกและท าอาชีพเกษตรกรจึงเป็นพื้นฐานที่ส าคัญในการ เสริมสร้างสังคม วัฒนธรรม การปกครอง การกินอยู่ความคิดความเชื่อ ตลอดจนการ แสดงออกต่าง ๆ ของคนในประเทศและรวมไปถึงเรื่องของการค้า เศรษฐกิจทั้ง ภายในและภายนอกประเทศดังนั้นเราจึงต้องดูแลให้อาชีพเกษตรกรอยู่ได้อย่างมี ความสุขและมั่นคงใน อาชีพของเขาและในยุคสมัยที่เทคโนโลยีนวัตกรรมและสิ่งต่าง ๆ เข้ามามี อิทธิพลและบทบาทในการท าอาชีพของเกษตรกร ไปจนถึงปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตและ การท างานไป เช่น จากการใช้ควายไถนา เปลี่ยนมาใช้เครื่องจักร, การใช้ปู๋ยและ สารเคมี, การใช้เทคโนโลยีควบคุมการปล่อยน้ าและอื่น ๆ อีกมาก ก็ยิ่งจ าเป็นอย่าง ยิ่งที่จะต้องเสริมสร้าง พัฒนาและเรียนรู้สิ่งเหล่านั้นให้วงการเกษตรก้าวไกลให้ทัน โลกและน ามาประยุกต์ใช้ในวงการเกษตรของไทยให้ได้อย่างดี ที่อยู่ 38 หมู่ 7 ต าบลหันโจด อ าเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น โทร : 080-752-3733 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติควำมเป็นมำอ ำเภอหนองสองห้อง หน้ำ 29

ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ต าบลหนองเม๊ก

ศาสนสถานในชุมชน วัดเป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชน ส่วนพระสงฆ์เป็นตัวแทนของวัด ในการ แสดงบทบาทต่างๆ เป็นผู้น าทางจิตใจของประชาชน เป็นศูนย์รวมแห่งความเคารพ เชื่อถือ และการร่วมมือกันให้เกิดความสามัคคีความเป็นระเบียบเรียบร้อย นอกจากนี้ พระสงฆ์ยังมีบทบาทส าคัญในการควบคุมทางสังคมในระดับประเทศด้วยเพราะ พระสงฆ์เป็นที่เคารพนับถือของบุคคลทุกชั้นในสังคมตั้งแต่พระมหากษัตริย์ลงมาจนถึง ประชาชนทั่วไป ศาสนสถานในต าบล มีดังนี้ 1.วัดจันทนิมิตร ม. 8 ต าบลหนองเม็ก หนองสองห้อง ขอนแก่น 2.วัดถิรธรรม ม. 10 ต าบลหนองเม็ก หนองสองห้อง ขอนแก่น 3.วัดไทยนิยม ม. 1 ต าบลหนองเม็ก หนองสองห้อง ขอนแก่น 4.วัดประทุมแสง ม. 5 ต าบลหนองเม็ก หนองสองห้อง ขอนแก่น 5.วัดสระบัวแก้ว ม. 4 ต าบลหนองเม็ก หนองสองห้อง ขอนแก่น 6.วัดสระบัวทอง ม. 6 ต าบลหนองเม็ก หนองสองห้อง ขอนแก่น ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 31

อาชีพและภูมิปัญญาท้องถิ่น ศิลปกรรม ด้านหัตกรรม (งานช่างฝีมือ) นายประสด ค าพิลา ปัจจุบันอายุ 69 ปี อยู่บ้านเลขที่ 18 หมู่ที่4 บ้านวังคูณ ต าบลหนองเม็ก อ าเภอหนองสองห้อง ได้สืบทอดภูมิปัญญาในการท าเครื่องจักสานโดย การน าไม้ไผ่ซึ่งเป็นวัตถุดิบที่มีอยู่ในท้องถิ่น มาจกัสานเป็นงานหัตถกรรม และคิดค้น วิธีการต่างๆข้นึเพื่อสร้างเครื่องมือเครื่องใช้ในชีวิตประจ าวัน เช่น ตะกร้าไซ กระติ๊บข้าว กระด้ง เป็นภาชนะที่ใช้ในครัวเรือน และมีการพัฒนาลวดลายให้สวยงาม สร้างรายได้ ให้แก่ครอบครัวและมีการถ่ายทอดความรู้ให้แก่คนในชุมชน การจักสานเป็นงานหัตถกรรมช่างฝี มือของคนในชุมชน ซึ่งเป็นการสะสม ความรู้สร้างขึ้นจากประสบการณ์และความรอบรู้รวมทั้งได้รับการถ่ายทอดจากบรรพ บุรุษจากรุ่นสู่รุ่น จนเป็นวิถีชีวิตของคนในชุมชนที่ มีคุณค่า เพื่อน ามาใช้ประโยชน์ในการด ารงชีวิตได้อย่างเหมาะสมการน า เอาไม้ไผ่ซ้ง เป็นวัตถุดิบในท้องถิ่นมาใช้ในการจักสาน มีการรวมกลุ่มกันจัดท าเครื่องจักสาน เช่น ตะกร้ากระดง้ สุ่มไก่ไซ กระจาดเป็นภาชนะเครื่องใช้ในครัวเรือน ที่อยู่บ้านเลขที่ 18 หมู่ที่4 บ้านวังคูณ ต าบลหนองเม็ก อ าเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 32

ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ต าบลหนองดอนดู่

ศาสนสถานในชุมชน วัดเป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชน ส่วนพระสงฆ์เป็นตัวแทนของวัด ใน การแสดงบทบาทต่างๆ เป็นผู้น าทางจิตใจของประชาชน เป็นศูนย์รวมแห่งความ เคารพ เชื่อถือ และการร่วมมือกันให้เกิดความสามัคคีความเป็นระเบียบเรียบร้อย นอกจากนี้พระสงฆ์ยังมีบทบาทส าคัญในการควบคุมทางสังคมในระดับประเทศด้วย เพราะพระสงฆ์เป็นที่เคารพนับถือของบุคคลทุกชั้นในสังคมตั้งแต่พระมหากษัตริย์ลง มาจนถึงประชาชนทั่วไป ศาสนสถานในต าบล มีดังนี้ 1.วัดนิรันดร ม. 4 ต าบลดอนดู่ หนองสองห้อง ขอนแก่น 2.วัดไพศาลศิลป์ ม. 5 ต าบลดอนดู่ หนองสองห้อง ขอนแก่น 3.วัดราษฎร์ด าเนิน ม. 7 ต าบลดอนดู่ หนองสองห้อง ขอนแก่น 4.วัดศรีสะอาด ม. 1 ต าบลดอนดู่ หนองสองห้อง ขอนแก่น 5.วัดสุทธาราม ม. 6 ต าบลดอนดู่ หนองสองห้อง ขอนแก่น 6.วัดแสงอารมณ์ ม. 2 ต าบลดอนดู่ หนองสองห้อง ขอนแก่น ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 34

อาชีพและภูมิปัญญาท้องถิ่น ผลิตภัณฑ์จากใบหญ้าแฝก เริ่มจากสถานีพัฒนาที่ดิน จ.ขอนแก่น ได้มาส่งเสริมให้เกษตรกรในพื้นที่ บ้านกุดหว้าปลูกหญ้าแฝกเพื่อเป็นการปรับปรุงดินที่มีความเสื่อมโทรม ให้สามารถ กลับมาในสภาพที่อุดมสมบูรณ์อย่างปัจจุบัน ด้วยการขยายผลในการปลูกจนมาถึง ขั้นตอนการน าเอาใบหญ้าแฝกมาท าเป็นผลิตภัณฑ์และได้มีสมาชิกรุ่นต่อรุ่นในการ สานต่อการท าผลิตภัณฑ์จากใบหญ้าแฝก ผลิตภัณฑ์มีหลายชนิด เช่น เชือกเกลียว จากใบหญ้าแฝกระป๋า ตะกร้ากระปุกออมสินเครื่องประดับต่างๆ ได้มีการฝึกอบรม และพัฒนาคุณภาพอยู่ตลอดและได้สานต่อน าความรู้ขยายต่อให้กับทางเครือข่าย ตลอดวิูธีเตรียมใบหญ้าแฝกก่อนนา มาสาน มีวิธีการเตรียมที่ง่ายและสะดวกโดยน า ใบหญ้าแฝกมาตากแดด อาจจะตากบนตะแกรงยกพื้น เพื่อให้อากาศถ่ายเทด้านล่าง ได้ด้วย ก็จะท าให้ใบแห้งเร็วยิ่งขึ้น ใช้เวลาตาก 3-6วัน หลังจากนี้ก็จะน า มาจักให้ ได้น้ าดตามต้องการก่อนสานควรแช่น้า หรืออาจจะลูบน้า ที่ใบแฝกขณะสานก็ได้จะ ช่วยให้ใบนิ่มและไม่บาดมือ ที่อยู่ 155 หมู่ที่ 9 ต าบลดอนดู่ อ าเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 35

ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ต าบลส าโรง

ศาสนสถานในชุมชน วัดเป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชน ส่วนพระสงฆ์เป็นตัวแทนของวัด ในการ แสดงบทบาทต่างๆ เป็นผู้น าทางจิตใจของประชาชน เป็นศูนย์รวมแห่งความเคารพ เชื่อถือ และการร่วมมือกันให้เกิดความสามัคคีความเป็นระเบียบเรียบร้อย นอกจากนี้ พระสงฆ์ยังมีบทบาทส าคัญในการควบคุมทางสังคมในระดับประเทศด้วยเพราะ พระสงฆ์เป็นที่เคารพนับถือของบุคคลทุกชั้นในสังคมตั้งแต่พระมหากษัตริย์ลงมา จนถึงประชาชนทั่วไป ศาสนสถานในต าบล มีดังนี้ 1.วัดครองบุรี ม. 5 ต าบลส าโรง หนองสองห้อง ขอนแก่น 2.วัดคลองสินธุ์ ม. 7 ต าบลส าโรง หนองสองห้อง ขอนแก่น 3.วัดคามวดี ม. 8 ต าบลส าโรง หนองสองห้อง ขอนแก่น 4.วัดประชาสามัคคี ม. 2 ต าบลส าโรง หนองสองห้อง ขอนแก่น 5.วัดโพธิ์ชัย ม. 1 ต าบลส าโรง หนองสองห้อง ขอนแก่น 6.วัดสกุณาวาส ม. 4 ต าบลส าโรง หนองสองห้อง ขอนแก่น ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 37

อาชีพและภูมิปัญญาท้องถิ่น การทอผ้า นางเพ็ง เสนารา อายุ 55 บ้านเลขที่ 86 หมู่ 9 ต าบลส าโรงอ าเภอหนอง สองห้อง จังหวัดขอนแก่น ได้ว่างจากการท านาและอยากหารายได้เสริมเข้าชุมชน และกระจายรายได้ให้ชุมชน จึงจัดตั้งกลุ่มขึ้นมาเพื่อให้สมาชิกทอผ้า เข้ามาขาย และขายผ่านทางช่างทางออนไลน์เพื่อสร้างรายได้เสริมให้ครอบครัว การทอผ้า หรือ "การทอ" (อังกฤษ : weaving) ถือเป็นศิลปะและหหัต กรรมหรืองานฝีมืออย่างหนึ่งที่มีมาตั้งแต่สมัยโบราณ เป็นกรรมวิธีการผลิตผืนผ้า โดยใช้เส้นด้ายพุ่งและเส้นด้ายยืนมาขัดประสานกันจนได้เป็นผืนผ้า ทั้งนี้ต้องมี เครื่องมือในการทอเรียกว่า หูก หรือกี่(ในภาษาไทยถิ่นอีสาน มักเรียกการทอผ้าว่า "ตาหูก")กิจกรรมการทอผ้านั้น นอกจากเป็นขั้นตอนการผลิตเครื่องนุ่งห่มหนึ่งใน ปัจจัยสี่ของมนุษย์แล้ว ยังถือเป็นงานศิลปะประเภททัศนศิลป์ ด้วยเนื่องจากมีการ ให้สีสันและลวดลายต่างๆ ในผืนผ้า ปัจจุบันแม้จะมีการใช้เครื่องจักรส าหรับทอผ้า ใช้คอมพิวเตอร์ส าหรับการควบคุมการผลิตและออกแบบลายผ้า แต่การทอผ้าด้วย มือก็ยังเป็นศิลปะที่ได้รับการยกย่องและชื่นชมเสมอมา ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 38

ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ต าบลตะกั่วป่า

ศาสนสถานในชุมชน วัดเป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชน ส่วนพระสงฆ์เป็นตัวแทนของวัด ในการ แสดงบทบาทต่างๆ เป็นผู้น าทางจิตใจของประชาชน เป็นศูนย์รวมแห่งความเคารพ เชื่อถือ และการร่วมมือกันให้เกิดความสามัคคีความเป็นระเบียบเรียบร้อย นอกจากนี้ พระสงฆ์ยังมีบทบาทส าคัญในการควบคุมทางสังคมในระดับประเทศด้วยเพราะ พระสงฆ์เป็นที่เคารพนับถือของบุคคลทุกชั้นในสังคมตั้งแต่พระมหากษัตริย์ลงมา จนถึงประชาชนทั่วไป ศาสนสถานในต าบล มีดังนี้ 1.วัดกลางสระขาม ม. 6 ต าบลตะกั่วป่า หนองสองห้อง ขอนแก่น 2.วัดวิจิตราราม ม. 8 ต าบลตะกั่วป่า หนองสองห้อง ขอนแก่น 3.วัดศรีโพธิ์ทอง ม. 2 ต าบลตะกั่วป่า หนองสองห้อง ขอนแก่น 4.วัดศรีอุดร ม. 5 ต าบลตะกั่วป่า หนองสองห้อง ขอนแก่น 5.วัดสระยาง ม. 1 ต าบลตะกั่วป่า หนองสองห้อง ขอนแก่น 6.วัดอินทประสิทธิ์ ม. 3 ต าบลตะกั่วป่า หนองสองห้อง ขอนแก่น ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 40

อาชีพและภูมิปัญญาท้องถิ่น ด้านเกษตรกรรม ปราชญ์ชาวบ้านด้าน เกษตรกรรม การเพาะเห็ดนางฟ้าภูฐาน จัดเป็นเห็ด เศรษฐกิจอีกหนึ่งที่เป็นที่นิยมบริโภคของบุคคลทั่วไป เป็นเห็ดที่เพาะง่าย มีอายุการ พักเชื้อสั้น เพาะได้เกือบทุกฤดูยกเว้นในช่วงฤดูร้อนเพราะเห็ดชอบอากาศเย็นชื้น ใน การเพาะเห็ดนางฟ้าภูฐานนิยมใช้ขี้เลื่อยไม้ยางพาราเป็นวัสดุเพาะเพราะเป็นวัสดุที่ ให้ผลผลิตสูงและเก็บผลผลิตได้นาน เฉลี่ยประมาณ 4 เดือน และมีวิธีการเพาะที่ง่าย คุ้มทุน อีกทั้งยังดูแลรักษาง่าย นอกจากขี้เลื่อยไม้ยางพารา ยังมีวัสดุอีกหลายอย่างที่ สามารถน ามาเพาะได้ เช่น ฟางข้าว แต่วิธีการ ซับซ้อนกว่าและมีระยะเวลาในการให้ผลผลิตสั้น บ้านเลขที่ 204 หมู่ 5 บ้านหนองบัวแดง ต าบลตะกั่วป่า อ าเภอหนองสอง ห้อง จังหวัดขอนแก่น เบอร์โทร 098 – 180 – 1131 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 41

ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ต าบลหนองไผ่ล้อม

ศาสนสถานในชุมชน วัดเป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชน ส่วนพระสงฆ์เป็นตัวแทนของวัด ในการ แสดงบทบาทต่างๆ เป็นผู้น าทางจิตใจของประชาชน เป็นศูนย์รวมแห่งความเคารพ เชื่อถือ และการร่วมมือกันให้เกิดความสามัคคีความเป็นระเบียบเรียบร้อย นอกจากนี้ พระสงฆ์ยังมีบทบาทส าคัญในการควบคุมทางสังคมในระดับประเทศด้วยเพราะ พระสงฆ์เป็นที่เคารพนับถือของบุคคลทุกชั้นในสังคมตั้งแต่พระมหากษัตริย์ลงมา จนถึงประชาชนทั่วไป ศาสนสถานในต าบล มีดังนี้ 1.วัดเกาะแก้ว ม. 1 ต าบลหนองไผ่ล้อม หนองสองห้อง ขอนแก่น 2.วัดศรีชมชื่น ม. 7 ต าบลหนองไผ่ล้อม หนองสองห้อง ขอนแก่น 3.วัดอมรินทราวาส ม. 4 ต าบลหนองไผ่ล้อม หนองสองห้อง ขอนแก่น ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 43

อาชีพและภูมิปัญญาท้องถิ่น ปราชญ์ด้านศาสนาขนบธรรมเนียมประเพณี การสู่ขวัญ หรือ สูตรขวัญ เป็นประเพณีอยู่ในทุกขั้นตอนชีวิตของชาวอีสาน เช่น เมื่อเกิดเหตุการณ์ใดที่ท าให้คนในครอบครัวตื่นตกใจเสียขวัญ ก็จะท าพิธีสู่ขวัญ รวมถึงเมื่อมีเด็กเกิดใหม่ มีงานแต่งงาน มีการบวช มีความก้าวหน้าเจริญในอาชีพการ งาน ได้ต าแหน่งใหม่ หรือเมื่อมีอาคันตุกะมาเยือนหรือเมื่อมีสมาชิกในครอบครัวจะ เดินทางไปต่างประเทศ ก็จะมีพิธีสู่ขวัญเช่นกัน โดยจะมีหมอสูตร(หมอพราหมณ์) ท่องคาถาเรียกขวัญกลับคืนมา หรือสร้างความเป็นสิริมงคลให้เกิดขวัญเพื่อความ เจริญรุ่งเรืองในชีวิต โดยมีการผูกเชือกด้ายสีขาวที่ข้อมือผู้สู่ขวัญ หรือผูกให้กันและ กัน แสดงออกถึงสายใยแห่งความผูกพันและเอื้ออาทรต่อกันอย่างยิ่ง ที่อยู่ บ้านเลขที่ 51 หมู่ที่ 9 ต าบลหนองไผ่ล้อม อ าเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น โทร : 098-1327971 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 44

ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ต าบลโนนธาตุ

ศาสนสถานในชุมชน วัดเป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชน ส่วนพระสงฆ์เป็นตัวแทนของวัด ในการ แสดงบทบาทต่างๆ เป็นผู้น าทางจิตใจของประชาชน เป็นศูนย์รวมแห่งความเคารพ เชื่อถือ และการร่วมมือกันให้เกิดความสามัคคีความเป็นระเบียบเรียบร้อย นอกจากนี้ พระสงฆ์ยังมีบทบาทส าคัญในการควบคุมทางสังคมในระดับประเทศด้วยเพราะ พระสงฆ์เป็นที่เคารพนับถือของบุคคลทุกชั้นในสังคมตั้งแต่พระมหากษัตริย์ลงมา จนถึงประชาชนทั่วไป ศาสนสถานในต าบล มีดังนี้ 1.วัดชลธาร ม. 5 ต าบลโนนธาตุ หนองสองห้อง ขอนแก่น 2.วัดทองหลาง ม. 3 ต าบลโนนธาตุ หนองสองห้อง ขอนแก่น 3.วัดส าราญจิต ม. 4 ต าบลโนนธาตุ หนองสองห้อง ขอนแก่น 4.วัดสุตาราม ม. 10 ต าบลโนนธาตุ หนองสองห้อง ขอนแก่น 5.วัดหัวหิน ม. 6 ต าบลโนนธาตุ หนองสองห้อง ขอนแก่น 6.วัดอัมพวัน ม. 9 ต าบลโนนธาตุ หนองสองห้อง ขอนแก่น ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติความเป็นมาอ าเภอหนองสองห้อง หน้า 46