Laporan Tahunan NAHRIM 2020

16. Penyelidikan Klasifikasi Status Eutrofikasi dan InventoriTa- 16. Penyelidikan Classification of Lake Eutrophication Status and
sik Inventory
Penyelidikan ini bertujuan untuk mengemaskini inventori dan This research aims to update the inventory and classification of lakes,
klasifikasi tasik, kolam dan empangan di seluruh Malaysia dan ponds, and dams throughout Malaysia and the eutrophication status
status eutrofikasi tasik-tasik di Malaysia. Kajian ini juga melibatkan of lakes in Malaysia. The research also involved the survey and
tinjauan dan pengukuran tahap trofik di beberapa jenis tasik atau measurement of trophic levels in several types of lakes or ponds and
kolam dan pengklasifikasian badan air berdasarkan kepada beber- the classification of water bodies based on several parameters such as
apa parameter seperti saiz, kedalaman, bentuk dan nilai produktivi- size, depth, shape, and productivity value or lake trophic. The findings
ti atau trofik tasik. Hasil dapatan mendapati terdapat lebih 379 found that there are more than 379 lakes including ponds and dams in
tasik termasuk kolam dan empangan di Malaysia yang memberi Malaysia that provide important ecosystem services such as water
perkhidmatan ekosistem penting seperti bekalan air, tenaga hidro- supply, hydroelectric power, flood control, and recreation. Based on
elektrik, kawalan banjir dan rekreasi. Berdasarkan data literatur literature data, over 65% of 94 lakes are in eutrophic conditions
lebih 65% daripada 94 tasik berada di dalam keadaan eutrofik.

Rajah 3 : Buku Inven-
tori dan Klasifikasi
Ekosistem Lentik di
Malaysia
Figure 3 : Inventory
and Classification of
Lentic Ecosystems in
Malaysia

Rajah 1 : Lawatan tapak bersama Majlis Rajah 2 : Kerja pengukuran di Empangan
Bandaraya Ipoh Gunung Ledang, Johor

Figure 1 : Field visit with Majlis Bandaraya Figure 2 : Field measurement at Empangan
Ipoh Gunung Ledang, Johor

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 41

17. Penyelidikan Awalan Penentuan Ledakan Algal – Kajian Kes 17. A Preliminary Research on Algal Bloom Determination – A Case
Inlet Tasik Putrajaya of Inlet Tasik Putrajaya
Penyelidikan ini merupakan kajian awalan yang bertujuan untuk This research is a preliminary work to assess algal bloom development
menilai hubungan di antara pembangunan ledakan algal dengan in relation to environmental factors. The work involves short-term
faktor persekitaran. Penyelidikan ini melibatkan pengukuran measurement of meteorological conditions, water quality sampling,
jangka waktu pendek keadaan cuaca, kualiti air dan hidupan akua- and aquatic life that influence algal bloom. Measurement were carried
tik yang mempengaruhi ledakan algal. Pengukuran telah dilak- out in one of the bays in Putrajaya Lake. This preliminary study
sanakan di salah satu teluk di Tasik Putrajaya. Hasil kajian showed the complex relationship influencing algal development and
mendapati hubungan yang kompleks mempengaruhi pembangu- bloom formation. Besides nutrient factors, meteorological conditions
nan algal dan pembentukan ledakan algal. Selain faktor nutrien, such as rainfall amount, and temperature and other environmental
keadaan cuaca seperti hujan dan suhu serta parameter kualiti air variables such as turbidity plays a role in developing algal bloom.
seperti kekeruhan memainkan peranan dalam pembentukan leda-
kan algal.

Rajah 1 : Aliran air dari longkang utama berhampiran Kawasan kajian pada musim kering dan hujan
Figure 1 : Water flow from the main drain near study area during the dry and rainy periods

42 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

18. Pembangunan Metodologi Makmal Untuk Peningkatan Kualiti 18. Method Development For Accredited Analytical Services to
Dan Kapasiti Perkhidmatan Analitikal Berakreditasi yang Men- Support National Water Research
yokong Penyelidikan Air Negara In line with the need to support national water research, Water Quali-
Seiring dengan keperluan peningkatan kapasiti makmal bagi men- ty Laboratory offers analytical services for water quality in chemical
yokong penyelidikan air negara, Makmal Kualiti Air NAHRIM and microbiology testing. MKA are fully equipped with hi end instru-
menyediakan perkhidmatan analisis bagi kualiti air dalam bidang ments with capability to detect contaminants up to trace level such as
kimia dan mikrobiologi. MKA dilengkapi dengan peralatan berte- LC-MS/MS, GC-MS/MS, ICP-OES and Real Time PCR. Method devel-
knologi tinggi dengan kecekapan memberi keputusan pada pering- opment program are outlined based on international standards like
kat surih seperti LC-MS/MS, GC-MS/MS, ICP-OES dan Real Time American Public Health Association (APHA) and United States
PCR. Pembangunan metodologi makmal yang digunakan adalah Environmental Protection Agency (USEPA). More than 80 parameters
mengikut piawaian antarabangsa seperti American Public Health offered are accredited by Department of Standard Malaysia under MS
Association (APHA) dan United States Environmental Protection ISO 17025: 2017. Currently, laboratory are actively developing other
Agency (USEPA). Lebih daripada 80 parameter yang ditawarkan methods like pharmaceutical compounds, micro plastics and antimi-
telah mendapat akreditasi oleh Jabatan Standard Malaysia di crobial resistance.
bawah ISO 17025:2017. Kini, MKA sedang giat dalam membangunk-
an parameter-parameter lain seperti sebatian farmaseutikal,
mikroplastik dan kerintangan antimikrobial.

Rajah 1: Penyediaan perkhidmatan analisis kimia dan biologi untuk kualiti air
Figure 1: Water quality analysis services, including chemical and biological analyses

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 43

19. Kajian Kualiti Sungai Langat: Kehadiran Bahan Pencemar 19. Quality Review Of Sungai Langat: The Presence Of Endocrine
Penggangu Endokrin Disruptors Chemical
Sungai-sungai di Malaysia adalah penerima effluen dan air sisa. Rivers as surface water in Malaysia are recipients of effluents and
Sungai juga adalah sumber air yang penting untuk kegunaan wastewater and yet it is important water source for daily uses of some
harian sesetengah penduduk kampung yang tinggal di sepanjang villagers living along the Sungai Langat. Endocrine disruptors such as
Sungai Langat. Bahan pencemar penggangu endokrin seperti fenol phenols and pesticides can be found in river due to continuous
& racun perosak boleh didapati di sungai disebabkan oleh pelepas- discharge into it. The objectives of this research is to find out the occur-
an yang berterusan ke dalamnya. Objektif penyelidikan ini adalah rence and concentration of Organochlorine Pesticides (OCP) and
untuk mengetahui kehadiran dan kepekatan Organochlorine Pesti- Bisphenol A & S (BPAS) in Sungai Langat and also to see water quality
cides (OCP) and Bisphenol A & S (BPAS) di Sungai Langat dan juga parameters such as pH, dissolved oxygen (DO), Total Suspended Solid
untuk melihat parameter kualiti air seperti pH, oksigen terlarut (DO), (TSS), Biochemical Oxygen Demand (BOD), Chemical Oxygen Demand
jumlah pepejal terampai (TSS), Biochemical Oxygen Demand (BOD), (COD) and ammonia nitrogen (AN) affecting the river water quality. 12
Chemical Oxygen Demand (COD) serta nitrogen ammonia (AN) yang stations in total including upstream to downstream of Sungai Langat
menjejaskan kualiti air sungai. 12 stesen secara keseluruhan terma- and also tributary of Sungai Langat. Based on the findings, Sungai
suk huluan di hilir Sungai Langat dan juga anak Sungai Langat. Langat was classified in class III based on the Water Quality Index
Berdasarkan penemuan tersebut, Sungai Langat telah diklasifi- (WQI) classification. The water quality at Sungai Langat is highly
kasikan dalam Kelas III berdasarkan klasifikasi indek Kualiti Air affected by the surrounding human activities such as construction,
(WQI). Kualiti air di Sungai Langat amat terjejas akibat aktiviti manufacturing factories, sand mining and from domestic wastes. As
manusia di sekitar seperti pembinaan, kilang pembuatan, perlom- per the WQI index calculated, upstream area of Langat River shows
bongan pasir dan sisa domestik. Mengikut indeks WQI yang dikira, clean water index. Meanwhile in the middle stream toward down
kawasan Hulu Sungai Langat menunjukkan Indeks air bersih. stream of Langat River shows slightly polluted and polluted water
Sementara itu, dalam aliran tengah ke hilir Sungai Langat menun- index. The OCP & BPAS distribution in Sungai Langat showed higher
jukkan Indeks air yang tercemar. Kehadiran OCP & BPAS di Sungai concentration in the middle stream than the upstream regions which
Langat menunjukkan kepekatan yang lebih tinggi di aliran tengah may be due to the urban runoff. Increasing population and uncertain
daripada kawasan huluan yang mungkin disebabkan oleh pengum- climatic change will pose heavy demands on water quality in the
pulan aliran air sungai. Peningkatan penduduk dan perubahan future. Therefore, the sources of fresh water supply especially Sungai
iklim yang tidak menentu akan menimbulkan permintaan yang Langat is needed to make sure it is clean for water supply and also
berat terhadap kualiti air pada masa hadapan. Oleh itu, sumber well sustained from declining from the natural sources to be consumed
bekalan air tawar terutamanya Sungai Langat hendaklah kekal by community within Langat watershed.
bersih bagi memastikan bekalan air dan sumber semulajadi dapat
disalurkan kepada masyarakat di kawasan lembangan Langat.

44 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

20. Penyelidikan Penambahbaikan Kualiti Air Dengan Penyin- Dalam kajian isoterma, garis sesuhu Freundlich didapati sesuai
gkiran Bahan Cemar Baharu (EC) dan Logam Berat Melalui Proses dengan sistem Cp-CSAC, BPA-CSAC, Cd-CSAC dan Pb-CSAC yang
Penyerapan terbaik kerana R2 yang tinggi diperoleh (>0.99) manakala garis
Terdapat banyak teknologi yang telah dikembangkan untuk sesuhu Langmuir didapati mewakili sistem Cu-CSAC dan Zn-CSAC
merawat air buangan yang mengandungi EC dan logam berat yang terbaik kerana nilai R2 yang tinggi diperoleh (>0.99). Kapasiti
dapat dikategorikan ke dalam kumpulan yang berbeza berdasar- penjerapan maksimum untuk Cp-CSAC, BPA-CSAC, Cd-CSAC,
kan prinsip kerjanya. Setiap teknologi ini mempunyai kelebihan dan Pb-CSAC, Cu-CSAC dan Zn-CSAC adalah 20.08, 12.20, 15.97, 9.36,
batasan tersendiri. Antaranya, penjerapan melalui karbon teraktif 12.80 dan 15.11 mg/g, masing-masing. Dari segi kajian kinetik, PSO
(AC) adalah antara teknologi canggih yang paling berpotensi tinggi didapati sesuai dengan data kinetik yang terbaik untuk sistem
kerana beberapa faktor penting. Pertama, penyelidik pada masa Cp-CSAC, BPA-CSAC, Cd-CSAC, dan Pb-CSAC sedangkan PFO
kini telah berjaya menghasilkan AC dari bahan buangan yang 73 didapati mewakili sistem Cu-CSAC dan Zn-CSAC yang terbaik .
murah seperti sisa pertanian. Ini secara signifikan mengurangkan Kajian regenerasi menunjukkan bahawa kedua-dua berat dan
kebergantungan pada arang batu yang tidak dapat diperbaharui prestasi penjerapan CSACn berkurang dengan setiap kitaran
dan mahal sebagai prekursor AC. Ini memberi kelebihan kepada regenerasi. CSACn adalah yang terbaik untuk dijana semula sehing-
negara-negara membangun yang menghasilkan banyak sisa ga 5 kitaran sebelum peratusan penurunan berat badannya menja-
pertanian setiap tahun, seperti Malaysia. Kedua, penjerapan meng- di lebih tinggi daripada 60% dan tidak lagi efisien untuk digunakan
gunakan AC adalah proses yang agak mudah dibandingkan dengan semula.
kaedah lain. Teknik ini tidak memerlukan reaktor tertentu dan tidak
mudah terganggu oleh variasi persekitaran seperti perubahan suhu
dan pH. Selain itu, AC mampu menyerap EC dan logam berat dalam
air sisa walaupun pada kepekatan yang agak rendah. Tidak seperti
kaedah kimia dan biologi, proses penjerapan tidak menghasilkan
pencemaran sekunder atau enapcemar, oleh itu tidak diperlukan
rawatan lebih lanjut. Keupayaan AC untuk digunakan semula
setelah melalui proses regenerasi menjadikan proses ini menjadi
praktikal oleh negara-negara membangun seperti Malaysia. Dalam
penyelidikan ini, tempurung kelapa berjaya diubah menjadi karbon
teraktif (CSAC) dengan menggunakan langkah karbonisasi diikuti
dengan gasifikasi CO2 melalui pemanasan gelombang mikro. Kajian
keseimbangan kumpulan menunjukkan bahawa untuk semua
sistem adsorbat-CSAC yang dikaji, kepekatan awal adsorbat yang
lebih rendah mengambil masa yang lebih pendek antara 6 hingga
10 jam untuk mencapai keadaan keseimbangan sedangkan kepeka-
tan awal adsorbat yang lebih tinggi memerlukan masa yang lebih
lama antara 22 hingga 24 jam untuk mencapai keadaan keseim-
bangan. Juga didapati bahawa apabila kepekatan awal adsorbat
meningkat, peratusan penyingkiran adsorbat menurun.

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 45

20. Research on Water Quality Improvements With Removal of Maximum adsorption capacity for Cp-CSAC, BPA-CSAC, Cd-CSAC,
Emerging Contaminants (EC) and Heavy Metals Through The Pb-CSAC, Cu-CSAC and Zn-CSAC were revealed to be 20.08, 12.20,
Adsorption Process 15.97, 9.36, 12.80 and 15.11 mg/g, respectively. In terms of kinetic stud-
There are plenty of technologies that have been developed to treat ies, PSO was found to fit the kinetic data the best for Cp-CSAC,
wastewater containing ECs and heavy metals which can be catego- BPA-CSAC, Cd-CSAC, and Pb-CSAC systems whereas PFO was 69
rized into different groups based on their working principle. Each one found to represent Cu-CSAC and Zn-CSAC systems the best. Regen-
of these technologies have their own advantages and limitations. eration studies revealed that both of weight and adsorption perfor-
Among them all, adsorption via activated carbon (AC) is among the mance of CSACn were reduced with every cycles of regeneration.
most promising advanced technology due to several important CSACn was best to be regenerated up to 5 cycles only before its
factors. Firstly, researchers nowadays are already succeeded in weight loss percentage became higher than 60% and no longer
producing AC from cheap waste materials like agricultural wastes. efficient to be reuse.
This significantly reduce the dependency on unrenewable and expen-
sive coal as AC’s precursor. This provides an advantage to those devel- Rajah 1 : Penghasilan
oping countries that generate tones of agricultural wastes every year, karbon teraktif berasaskan
like Malaysia. Secondly, adsorption using AC is a relatively easy tempurung kelapa (CSAC)
process compared to other methods. This technique does not require
any specific reactor and it is not easily upset by the variation of Figure 1 : Production of
surroundings like temperature and pH change. Besides that, AC is able activated carbon based on
to adsorb ECs and heavy metals in wastewater even at a relatively
low concentration. Unlike chemical and biological methods, adsorption coconut shell (CSAC)
process does not generate secondary pollutants or sludge, thus no
further treatment is needed. The ability of AC to be reuse after under-
gone regeneration process makes this process to be practical by
developing countries like Malaysia. In this research, coconut shell was
successfully converted into activated carbon (CSAC) by using carbon-
ization step followed by CO2 gasification via microwave heating.
Batch equilibrium studies revealed that for all adsorbates-CSAC
systems studied, lower initial concentration of adsorbates took shorter
time between 6 to 10 hours to achieve equilibrium state whereas
higher initial concentration of adsorbates required longer time
between 22 to 24 hours to attain equilibrium state. It was also found
that when initial concentration of adsorbates increased, the percent-
age removal of adsorbates decreased. In isotherm studies, Freundlich
isotherm was found to fit Cp-CSAC, BPA-CSAC, Cd-CSAC and PbCSAC
systems the best due to high R2 obtained (>0.99) whereas Langmuir
isotherm was found to represent Cu-CSAC and Zn-CSAC systems the
best due to high R2 obtained (>0.99).

46 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

21. Penyelidikan Sistem Kitaran Air Mentah di Bangunan Makmal 21. Research on Raw Water Circulation At Water Quality
Kualiti Air, NAHRIM Laboratory NAHRIM
Keadaan persekitaran ruang kerja di bangunan pejabat yang The environmental condition of workspace in office buildings related
berkaitan dengan keselesaan termal di Malaysia agak baru dan to thermal comfort in Malaysia is relatively new and shows that the
menunjukkan bahawa terdapat kecenderungan menggunakan tendency to use air conditioning as the easiest way to create a condu-
penyaman udara sebagai cara termudah untuk mewujudkan ruang cive workspace and to cool the interior of the building. This factor has
kerja yang selesa dan menyejukkan bahagian dalam bangunan. indirectly been affected to increasing energy consumption from 40% to
Faktor ini secara tidak langsung telah menyumbang kepada 60% annually. The results are found on the varied Urban Heat Island
peningkatan penggunaan tenaga iaitu dari 40% menjadi 60% setiap (UHI) affected the community life. The objective of this project is to
tahun. Hasilnya didapati terdapat pembentukan Urban Heat Island utilize elements of rainwater into the building design in order to gain
(UHI) yang mempengaruhi persekitaran dan kualiti hidup komuniti. the benefits of high temperature side effects through passive cooling.
Objektif projek ini adalah untuk mengetengahkan pendekatan This system is very practical because Malaysia receives a lot of rain
bagaimana menerapkan elemen air hujan ke dalam reka bentuk throughout the year (250cm/year) and can provide an advantage as
bangunan untuk mencapai faedah dari kesan suhu melalui penye- a sustainable source in cooling building temperatures. The raw water
jukan pasif. Sistem ini dipercayai sangat signifikan kerana Malaysia circulation system is using harvested rainwater (raw water) that is
menerima sejumlah besar hujan sepanjang tahun (250cm/tahun) collected and then circulated into a circulation system for building
dan dapat memberikan kelebihan sebagai sumber lestari dalam cooling. In addition of rainwater harvesting system by using the roof of
menyejukkan suhu bangunan. Sistem kitaran air mentah merujuk the building to collect rainwater, it can also be used as a cooling system
kepada penggunaan semula air hujan (air mentah) yang di kumpul- by recirculating the collected rainwater by using solar energy as a
kan dimasukkan ke dalam sebuah sistem kitaran air yang digu- source of electrical energy, pump it to the roof and as well as the circu-
nakan sebagai penyejukkan bangunan. Selain menggunakan bum- lated water will block the heat radiation as it will reflected from the
bung bangunan untuk menadah air hujan, ianya juga boleh digu- roof surface directly. The main purpose is to maintain the indoor
nakan sebagai kaedah penyejukkan dengan mengalirkan kembali temperature as well as to save usage of electrical energy. Electricity
air hujan yang dikumpul tersebut dengan menggunakan tenaga usage savings can also be reduced by up to 10%. In a brief, this is an
solar sebagai sumber tenaga elektrik ke bumbung lalu menyekat integrated system of harvested rainwater and been used to circulated
sinaran panas yang memantul pada permukan bumbung dan men- through the roof of building, it is naturally cooled directly by the
ghalang daripada memasuki ruang dalaman bangunan. Penyele- flowing of water and its temperature is gradually reduced during hot
saian ini adalah untuk menjaga suhu dalaman serta mengurangkan day. The water in this system is from the rainwater harvesting system,
penggunaan tenaga elektrik. Penjimatan tenaga elektrik juga dapat the electrical energy used in this system to pump circulating the water
dikurang sehingga 10% penggunaan. Secara ringkasnya ketika air from the storage tank to the roof is by using solar energy, as there is no
hujan yang dikitar semula melalui bumbung, ianya disejukkan direct usage of electricity from TNB.
secara semula jadi oleh air yang mengalir dan suhunya dikurang-
kan pada waktu siang yang panas. Air yang digunakan adalah dari
sistem penuaian air hujan, manakala tenaga elektrik yang digu-
nakan untuk mengalirkan air dri tangka simpanan ke bumbung
adalah menggunakan tenaga solar. Maka tiada penggunaan
langsung tenaga elektrik dari TNB.

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 47

22. Penyelidikan Kehadiran, Pengenalpastian dan Penyingkiran 22. Research on Occurrence, Identification and Removal of
Partikel Mikroplastik daripada Air Sisa Dobi Domestik Microplastics Particles From Domestic Laundry Wastewater using
Menggunakan Karbon yang Diaktifkan dan Teknologi Membran Activated Carbon and Membrane
Mikrofiber tekstil adalah subkelompok kepada mikroplastik dan Textile microfiber is a subgroup to microplastics, and much is released
banyak terlepas ke persekitaran melalui cucian mesin basuh (dobi). into the environment through washing machine (laundry). Studies
Kajian melaporkan cucian dengan berat 5-6 kg melepaskan 7x105 reported laundry weighing 5-6 kg releases 7x105 to 6x106 fibers from
hingga 6x106 fiber dari kain akrilik dan polyester. Dalam kajian ini, acrylic and polyester fabrics. In this study, 1 kg of multi-colored
1kg pakaian pelbagai warna dari bahan berasaskan campuran garments from materials based on a mixture of cotton, polyester,
kapas, poliester, poliuretane, spandex dan nilon dibasuh menggu- polyurethane, spandex and nylon were washed using a washing
nakan mesin basuh. 2 liter air sisa basuhan dikumpul untuk machine. 2 liters of wash wastewater were collected for microfiber
pencirian mikrofiber. Hasil mendapati sebanyak 48,286 item per characterisation. The results found that a total of 48,286 items per liter
liter diperolehi dengan purata 10,000 item bagi setiap 1kg pakaian. were obtained with an average of 10,000 items per 1 kg clothes. The
Karbon teraktif daripada sekam padi dicampurkan dengan activated carbon from rice husk is mixed with silver nanoparticles
nanopartikel perak (AC-AgNPs) secara muatan di permukaan. Hasil (AC-AgNPs) by charge on the surface. The results showed that
kajian menunjukkan AC-AgNPs berjaya menyingkirkan mikrofiber AC-AgNPs successfully removed microfiber with a removal rate
dengan kadar penyingkiran melebihi 90% berbanding AC biasa. exceeding 90% compared to normal AC. Membranes were produced
Membran dihasilkan daripada campuran bahan polietersulfon from a mixture od polyethyrethylene (PES) and N-methyl-2-pyroli-
(PES) dan N-metil-2-pirolidon (NMP) dengan komposisi berbeza done (NMP) materials with different compositions using dry-wet
menggunakan kaedah penyongsangan fasa kering-basah. Mem- phase inversion method. The resulting membrane successfully
bran yang dihasilkan berjaya menyingkirkan microfiber sehingga removes microfibers up to 95%. Clearly, this two-stage removal is
95%. Jelas, penyingkiran dua peringkat ini mampu mencapai 100% capable of achieving 100% microfiber removal for wash wastewater
penyingkiran microfiber bagi air sisa basuhan.

Karbon
Teraktif

Membran

Air Basuhan
Ke Persekitaran @ WTP

Ponape’s
Kasar

Rajah 1 : Penyingkiran Dua-peringkat Air Basuhan Dobi
Figure 1 : Two-stage Removal of Laundry Wash Water

48 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

23. Pengesanan Virus Covid-19 Di Dalam Sistem Pembentungan 23. Detection of Covid-19 Virus In Sewerage System as an Early
Sebagai Langkah Pengesanan Awal Penyebaran Wabak Indicator of An Outbreak
Kaedah epidemiologi melalui sistem kumbahan telah lama digu- Wastewater based epidemiology approach has been used widely to
nakan untuk mengenalpasti penyebaranpenyakit berjangkit di detect an outbreak in a community. Using this approach, NAHRIM in
dalam komuniti. Menggunakan kaedah ini NAHRIM dengan collaboration with Universiti Teknologi Malaysia, Indah Water
kerjasama Universiti Teknologi Malaysia, Indah Water Konsortium Konsortium and Suruhanjaya Perkhidmatan Air Negara has started a
dan Suruhanjaya Perkhidmatan Air Negara telah menjalankan study on detection of COVID-19 virus in sewerage system at selected
penyelidikan pengesanan virus COVID-19 di dalam sistem kumbah- location in Klang Valley. The main objectives are to detect the presence
an terpilih di sekitar Lembah Klang. Objektif utama penyelidikan ini of genetic fragments of SARS-CoV2 in sewerage system and to build a
adalah untuk menentukan kehadiran bahan genetik SARS-CoV2 di protocol for early warning system for an outbreak. Findings from this
dalam sistem kumbahan serta membangunkan satu sistem penge- research may help the authority to track and trace any outbreak in a
sanan awal penyakit berjangkit di dalam komuniti sebelum wabak community rather than contact tracing individually. It is also to prove
berlaku dengan lebih meluas. Melalui kajian ini diharapkan dapat the efficiency of sewerage system treatment. Research took about
membantu pihak berkuasa dalam membendung penyebaran eight months involve sampling activities, sample extraction and RNA
wabak COVID-19 selain daripada membuktikan keefisienan sistem detection via Real Time quantitative Polymerase Chain Reaction
pembentungan dalam rawatannya. Penyelidikan dijalankan dalam (RT-qPCR).
tempoh lapan bulan melibatkan aktiviti persampelan dan analisis
sampel menggunakan Real Time quantitative polymerase chain
reaction (RT-qPCR).

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 49

PROGRAM 2 :
KAJIAN LANJUTAN
IMPAK PERUBAHAN
IKLIM KE ATAS SUMBER AIR
MALAYSIA
(FASA 2)

50 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

1. Penyelidikan Penilaian Empangan Putrajaya di bawah Impak 1. Research on Putrajaya Lake Assessment under the Impact of
Perubahan Iklim dan Guna Tanah Climate and Land use Change.
Penyelidikan ini bertujuan untuk mengkaji kesan impak perubahan This research aimed to investigates the impact of climate change and
iklim dan guna tanah kepada Tasik Putrajaya, Wilayah Persekutuan land uses on Tasik Putrajaya, Federal Territory of Putrajaya. The
Putrajaya. Fokus kajian adalah membuat penilaian keupayaan study is part of the research sub-component that studied
model InfoWorks untuk membuat simulasi secara numerikal surface-ground water interaction based on climate change grid. The
perubahan hidrologi dan kualiti air tasik di bawah keadaan iklim focus of the research was to assess the ability of the InfoWorks model
dan gunatanah berbeza. Simulasi dibuat menggunakan data to make numerical simulations of lake hydrological changes and
hidro-iklim NAHRIM dan peta gunatanah yang diberikan oleh water quality under different climatic and land use conditions.
Perbadanan Putrajaya untuk menghasilkan tren potensi perubahan Simulations were made using NAHRIM’s hydro-climate data and
hidrologi dan kualiti air di Tasik Putrajaya. land use map provided by Putrajaya Corporation to generate
potential trends of hydrological change and water quality in Tasik
Putrajaya.

Rajah 1 : Mesh pelbagai saiz yang dikaji Rajah 2 : Peta topografi
Figure 1 : Mesh of various sizes studied Lembangan Tasik Putrajaya
Figure 2 : Topographic map of
Tasik Putrajaya Basin

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 51

2. Pemodelan, Analisis dan Penyediaan Peta Unjuran Limpahan 2. Modeling, Analysis and Preparation of Inland Flooding
Banjir di Sabah dan Sarawak Projection Map in Sabah and Sarawak
Objektif kajian ini adalah untuk menyediakan peta unjuran The objective of this research is to produce future flood inundation
limpahan banjir di bawah perubahan iklim bagi lembangan sungai maps under the changing of climate in Sabah and Sarawak for
terpilih di Sabah dan Sarawak. Kawasan kajian meliputi 10 selected river basins. The study area covers 10 river basins, of which 5
lembangan sungai, di mana 5 daripada lembangan sungai ialah di of those are in Sarawak, while the remaining 5 basins are in Sabah.
Sarawak manakala baki 5 lembangan di Sabah. 10 lembangan The 10 selected river basins are Sg. Sarawak, Samarahan, Rajang,
sungai tersebut ialah Sg. Sarawak, Samarahan, Rajang, Sadong, Sadong, Baram, Tuaran, Trusan Kinabatangan, Padas, Labuk and
Baram, Tuaran, Trusan Kinabatangan, Padas, Labuk and Papar. Papar. The scope of the study included the watershed and stream
Skop kajian meliputi persempadanan kawasan tadahan air dan network delineation, derivation of river cross-section, delineation of
aliran sungai, derivasi keratan rentas sungai, persempadanan major catchments and sub-catchments, hydrological modelling and
tadahan utama dan sub-tadahan, pemodelan hidrologi dan hydrodynamic modelling. Future flood inundation maps were
pemodelan hidrodinamik. Peta unujuran limpahan banjir simulated using 5 Global Climate Models (GCMs) and 4 IPCC AR5
disimulasikan menggunakan 5 Model Iklim Global (GCM) dan 4 scenarios.
senario IPCC AR5.

Rajah 1 : Keputusan validasi siri masa harian bagi pelepasan aliran yang dicerap dan model simulasi di tadahan air Baram
Figure 1 : Validation results in daily time series of the observed and model simulated stream discharge at Baram watershed.

52 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

3. Input Pemodelan Banjir Di Bawah Kesan Perubahan Iklim 13 River Basins
Penyelidikan ini melibatkan pengumpulan data yang berkaitan
seperti data hidrologi dan data topografi (Model Ketinggian Digital, DEM for Kelang
DEM). Tujuan penyelidikan ini adalah untuk menyediakan input River Basin
pemodelan di bawah kesan perubahan iklim untuk 13 lembangan
sungai di Semenanjung Malaysia, iaitu lembangan sungai Batu Rajah 1 : DEM Lembangan Sungai Kelang
Pahat, Dungun, Johor, Klang, Kelantan, Linggi, Muar, Muda, Pahang, Figure 1 : DEM for Kelang River Basin
Perak, Selangor, Kemaman dan Kuantan. Keratan rentas sungai
yang diambil untuk lembangan sungai ini disahkan dengan Model INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 53
Ketinggian Digital (DEM). Input pemodelan banjir ini berguna untuk
simulasi model hujan-air larian bagi menghasilkan aliran sungai
untuk keadaan baseline dan masa depan di bawah senario peruba-
han iklim untuk 13 lembangan sungai dalam waktu terdekat.
Permodelan dan simulasi hidraulik serta peta kedalaman banjir
juga dapat dihasilkan.
3. Flood Modeling Inputs Under the Effects of Climate Change
This research involves the collection of related data such as
hydrological data and topography data (Digital Elevation Model,
DEM). The aim of this research is to prepare input modeling inputs
under effects of climate change for 13 river basins in Peninsular
Malaysia, namely Batu Pahat, Dungun, Johor, Klang, Kelantan,
Linggi, Muar, Muda, Pahang, Perak, Selangor, Kemaman and
Kuantan river basin. The retrieved river cross section for these river
basins with be validated with basic Digital Elevation Model (DEM).
These flood modeling input will be useful for simulating rainfall-runoff
model to produce river flows for baseline and future conditions under
climate change scenarios for the 13 river basins in near future.
Hydraulic modeling and simulation can also be produced as well as
flood inundation maps.

4. Laporan Teknikal Penerbitan Lengkung Kadaran Bagi Stage, h (m) 6
Stesen-Stesen Aliran Sungai Terpilih Di Sarawak 5
Dalam perancangan dan penilaian aspek pengawasan dan 4 10 20 30 40 50 60 70 80 90
perlindungan kawasan tadahan air, pakar hidrologi dan jurutera 3 Discharge, Q (m³/s)
perlu membangunkan lengkung kadaran di lokasi terpilih di 2
sepanjang sungai semula jadi. Selain itu, lengkung paras air-kadar 1
aliran air adalah kaedah yang paling biasa digunakan dan 0
bergantung pada ciri-ciri hidraulik saluran aliran. Oleh itu, -1
sekiranya geometri saluran berubah akibat hakisan atau -2 0
pemendapan, lengkung kadaran perlu dikemaskini. Penyelidikan ini
mengemaskini lengkung kadaran yang telah dibangunkan lebih Manning’s Curve (River) Meringgu (1983) Meringgu (1996) Recorded Data
awal dengan data pengukuran terkini sedia ada. Memandangkan
ketersediaan rekod data paras air dan kadar aliran air, lengkung Rating Curve for Site 1005447 – New Meringgu at Sungai Sadong
kadaran dibangunkan dengan persamaan hubungan paras
air-kadar aliran air. Selain itu, ekstrapolasi juga dapat dijalankan Rajah 1 : Peta topografi Lembangan Tasik Putrajaya
dengan menggunakan konsep yang diterimapakai daripada kaedah Figure 1 : Topographic map of Tasik Putrajaya Basin
persamaan Manning. Lengkung kadaran untuk 22 stesen aliran di
Sarawak telah dikemaskini.
4. Derivation of Rating Curve Technical Report for Selected River
Stations in Sarawak
In planning and evaluating aspects of watershed surveillance and
protection, it is necessary for hydrologists and engineers to develop
rating curves at selected locations along the natural streams.
Moreover, stage-discharge ratings are the most commonly used
methods and depends on the hydraulic characteristics of the stream
channel. Therefore, if the channel geometry changes as a result of
erosion or deposition, the rating curve needs to be updated. This
research updates the rating curves which had been developed earlier
with the most recent gauging data available. Given the availability of
the stage and discharge records, the rating curves are developed
with the stage-discharge relationship. On top of that, extrapolation
can also be carried out using the concept adopted from the Manning’s
equation method. The rating curves for 22 streamflow stations in
Sarawak had been updated.

54 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

PROGRAM 3 :
PROGRAM PENYELIDIKAN
PRODUK HIDRAULIK
BAGI INDUSTRI SUMBER AIR

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 55

1. Projek Rintis Kerja-kerja Pembangunan Produk Blok NEXTUBE 1. Pilot Project For Development Of NEXTUBE Block Product At
Di Pantai Selangor Selangor Beach
NEXTUBE merupakan struktur inovasi Tiub Perlindungan Hakisan NEXTUBE is an innovative structure of Erosion Protection Tube and
dan Perluasan Pantai Berlumpur yang diadaptasi dari sistem Muddy Coast Expansion adapted from the GeoTube system or
GeoTube atau Tiub Geotekstil. NEXTUBE dapat bertahan lebih lama Geotextile Tube. NEXTUBE has high durability against the impact of
terhadap impak cuaca panas, pasang surut, air masin dan hot weather, tides, saltwater and mud ecosystems. NEXTUBE
ekosistem lumpur. Bahan binaan dan isian struktur NEXTUBE juga building materials and structural fillings are also environmentally
mesra alam, lebih mudah dibina dan lebih stabil. friendly, easier to build and more stable.

Rajah 1 : Produk Blok NEXTUBE di Pantai Selangor
Figure 1 : NEXTUBE Block Product at Pantai Selangor

56 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

2. Penjana Turbin Sungai NAHRIM (NRTG) 2. NAHRIM River Turbine Generator (NRTG)
Penjana turbin sungai NAHRIM (NRTG) telah direka untuk menjana The NAHRIM River Turbine Generator was designed to generate
tenaga elektrik menggunakan aliran sungai sebagai sumber tenaga electrical energy primarily through the use of river flow. The purpose
utama. Kajian ini bertujuan untuk mengkaji tahap kecekapan sistem of this research is to determine the efficiency of a gravitational turbine
penjanaan elektrik yang menggunakan tenaga vorteks turbin vortex energy-based electrical generator system. NRTG was created
bergraviti (gravitational turbine vortex energy). NRTG direkabentuk to provide a sustainable option that minimizes negative impact on the
untuk menawarkan pilihan yang lebih lestari bagi mengurangkan environment while still providing adequate electrical energy to rural
impak negatif kepada alam sekitar yang dapat berfungsi dengan areas. A numerical model analysis was conducted for three different
berkesan dan boleh menghasilkan tenaga elektrik yang mencukupi scenarios involving the generation of energy for 5kW, 10kW, and
untuk kegunaan di luar bandar. Analisis pemodelan numerikal telah 15kW. The purpose of this analysis is to determine the NRTG's
dijalankan bagi tiga senario iaitu penjanaan tenaga sebanyak 5kW, efficiency in each scenario. The numerical analysis indicates that the
10kW dan 15kW untuk mengenalpasti kecekapan NRTG bagi inlet velocity and flow depth have a linear relationship with the
penjanaan tenaga pada pelbagai tahap kelajuan arus sungai dan discharge velocity. As a result of this linear relationship, the discharge
diameter basin. Hasil dapatan analisis numerikal tersebut velocity range is expected to be between 1.5 and 2.0 m/s when the
menunjukkan bahawa terdapat hubungan linear antara halaju inlet flow velocity and depth are varied. Additionally, vortex with
masuk dan ketinggian masuk dengan halaju keluar. Dari hubungan turbine and orifice configurations can increase the velocity of inlet
ini, halaju aliran keluar dapat diramalkan di antara julat 1.5 m/s flow at the turbine's inlet point. The size of the discharge outlet has an
hingga 2.0 m/s dengan mengubah halaju masuk dan tinggi masuk. effect on the tangent velocity required for vortex formation. The
Selain itu, vorteks dengan konfigurasi turbin dan orifis mempunyai recommended turbine size in Table 1 is based on several tests
halaju yang lebih tinggi di salur masuk disebabkan oleh kesan orifis conducted on flash power and tangent velocity by vortex movement
yang mempercepat halaju di salur masuk untuk turbin. Saiz salur to generate energy for 5kW, 10kW, and 15kW.
keluar memberi kesan yang penting kepada halaju tangen
pembentukkan pusaran. Jadual 1 menunjukkan cadangan saiz
turbin selepas beberapa ujian dijalankan terhadap daya yang
dihasilkan serta halaju tangen oleh vorteks untuk menghasilkan
tenaga sebanyak 5kW, 10kW dan 15kW.

Rajah 1 : Kewujudan aliran
pusaran di loji kuasa pusaran
bergraviti, Lemoi
Figure 1 : Vortex flow exists at the
gravitational vortex power
plant, Lemoi

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 57

Rajah 2 : Profil halaju daya pusaran Rajah 3 : Rekabentuk turbin vorteks
Figure 2 : Vortex flow velocity profile Figure 3 : Vortex turbine design

Jadual 1 : Cadangan saiz turbin bagi 5kW, 10kW dan 15kW
Table 1 : Recommendation for turbine sizes for 5kW, 10kW and 15kW

58 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

3. Penyelidikan NAHRIM Environmental Sensor System (NUESS) 3. Research On NAHRIM Environmental Sensor System (NUESS)
Untuk Pemantauan Kualiti Air For Water Quality Monitoring
Sistem Penderia NAHRIM Environmental Sensor Systems (NUESS) NAHRIM Environmental Sensor System (NUESS) is a water aspect
adalah sistem penderia aspek kualiti air persekitaran yang lebih sensor system that can monitor water quality continuously and
efektif dimana pencerapan boleh dilakukan di pelbagai kawasan directly (real-time). This system is also used to determine the potential
secara berterusan dan boleh dipantau secara langsung (real-time). pollution factor from Point Sources for example in industrial and
Sistem ini juga menyumbang kepada kawalan potensi pencemaran agricultural areas. To monitor the river water quality in 2016, there
sumber air mentah daripada sumber berpunca (Point Source) were 1,387 river monitoring stations, 82 air quality monitoring
seperti dari kawasan industri dan pertanian secara amnya. Bagi stations and 405 marine water quality monitoring stations at sea
memantau kualiti persekitaran, dilaporkan pada tahun 2016, (cleanmalaysia.com, 2016). DID has issued Standard HP35
terdapat 1,387 stesen pemantauan kualiti air, 82 stesen pemantauan (Hydrological Standard for Water Quality Station Instrumentation) as
kualiti udara dan 405 stesen pemantauan kualiti air di laut a water quality monitoring standard. For water quality monitoring
(cleanmalaysia.com, 2016). JPS telah mengeluarkan Standard HP35 standard, the Department of Environment (DOE) uses the Water
(Hydrological Standard for Water Quality Station Instrumentation) Quality Index (WQI) and the National Water Quality Standard
sebagai standard stesen pemantauan kualiti air. Bagi pemantauan (NWQS) for evaluation raw water quality i.e., rivers. WQI determine
kualiti air, Jabatan Alam Sekitar (JAS) menggunakan Indeks Kualiti water quality and pollution level by using the formula of 6 DOE air
Air Water Quality Index, WQI) dan Standard Kualiti Air Kebangsaan parameters criteria's (BOD, COD, DO, Ammonia, TSS and pH).
(National Water Quality Standards for Malaysia, NWQS) untuk Therefore, the need for a good monitoring equipment come together
menilai kualiti air mentah i.e., sungai. WQI menilai kualiti air with high cost as required for Environmental Quality Monitoring
persekitaran dengan menggunakan formula 6 parameter kualiti air Program takes as much as RM 855 Million for one system (NREM,
JAS (BOD, COD, DO, Ammonia, TSS dan pH). Oleh itu, perlunya 2017). However, with the high cost for the system, water pollution still
peralatan pemantauan sesuatu program pemantauan kualiti occurring in 2020 as for cases such as in Sg Selangor and Sg Langat,
persekitaran dengan kos yang tinggi seperti yang dilaporkan untuk Selangor, in Sg. Kim Kim, Johor and in Sg. Rui (Gerik), Perak.
Environmental Quality Monitoring Programe mengambil kos
setinggi RM 855 Juta bagi satu sistem (NREM, 2017). Walau
bagaimanapun, dengan kos yang tinggi, pencemaran kualiti air
tetap dilaporkan dalam tahun 2020 sahaja seperti di Sg Selangor
dan Sg Langat, Selangor, di Sg. Kim Kim, Johor dan di Sg. Rui (Gerik),
Perak.

Rajah 1 : NAHRIM Environmental Sensor
Sistem (NUESS)

Figure 1 : NAHRIM Environmental Sensor
System (NUESS)

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 59

4. Pembangunan Produk Inovasi Kejuruteraan Pantai NAHRIM
2015 – 2020 (PKPO)
Projek ini menilai keberkesanan fungsi, pencapaian dan impak
produk inovasi kejuruteraan pantai NAHRIM iaitu Blok NEXC, Blok
NEXCOM, Struktur NEXTUBE, Turbin N4BERS, Lampu Air Marin,
Perangkap Sampah Plastik Marin dan Sistem MyCOAST.
4. NAHRIM Coastal Engineering Innovative Products Developments
2015 – 2020 (PKPO)
This project evaluates the functional efficiency, achievement and
impact of NAHRIM innovative coastal engineering products namely
NEXC Block, NEXCOM Block, NEXTUBE Structure, N4BERS Turbines,
Marine Lamp, Marine Plastic Trash Trap and MyCOAST System.

60 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

Blok Perlindungan Hakisan PENULISAN & PENERBITAN
dan Perluasan Pantai NAHRIM • 5 Laporan Teknikal
• 7 Penulisan Laporan Persidangan &
NAHRIM Coastal Erosion
Protection and Beach Pembentangan Kertas Kerja
Expansion Block • 1 Tesis Sarjana
HARTA INTELEK
Blok Perlindungan Hakisan • 1 Reka Bentuk Perindustrian
dan Perluasan Pantai ANUGERAH INOVASI
Berlumpur NAHRIM • 10 Pengiktirafan anugerah diterima

NAHRIM Coastal Erosion dari dalam dan luar negara
Protection and Muddy Beach TAHAP KESEDIAAN TEKNOLOGI (TRL)
• Tahap TRL7
Expansion Block
PENULISAN & PENERBITAN
• 2 Laporan Teknikal
• 3 Penulisan Laporan Persidangan

& Pembentangan Kertas Kerja

HARTA INTELEK
• 1 Reka Bentuk Perindustrian

ANUGERAH INOVASI
• 3 Pengiktirafan anugerah diterima

dari dalam dan luar negara
TAHAP KESEDIAAN TEKNOLOGI (TRL)
• Tahap TRL9

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 61

Tiub Perlindungan Hakisan PENULISAN & PENERBITAN
dan Perluasan Pantai NAHRIM • 1 Laporan Teknikal
• 1 Pembentangan Kertas Kerja
NAHRIM Coastal Erosion
Protection and Beach HARTA INTELEK
Expansion Tube • 2 Reka Bentuk Perindustrian
ANUGERAH INOVASI
Turbin NAHRIM • 1 Pengiktirafan anugerah diterima
Fungsi Pemecah Ombak
dari dalam dan luar negara
• Penjana Tenaga TAHAP KESEDIAAN TEKNOLOGI (TRL)
• Penggalak Karang • Tahap TRL5
• Perangkap Sedimen
PENULISAN & PENERBITAN
Turbine NAHRIM • 2 Laporan Teknikal
Function Wave Breaker • 2 Penulisan Laporan Persidangan

• Energy Generator & Jurnal Berimpak Tinggi
• Reef Restorer • 1 Tesis Sarjana
• Sediment Trap HARTA INTELEK
• 1 Perlindungan Hak Cipta
62 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA - • 1 Reka Bentuk Perindustrian
ANUGERAH INOVASI
• 3 Pengiktirafan anugerah diterima

dari dalam dan luar negara
TAHAP KESEDIAAN TEKNOLOGI (TRL)
• Tahap TRL7

PERANGKAP SAMPAH MARIN SISTEM MYCOAST

PENULISAN & PENERBITAN PELANCARAN SISTEM MYCOAST
• 1 Laporan Teknikal • Fasa 1 : Disember 2018
• 1 Penulisan Laporan • Fasa 2 : Januari 2020

Persidangan TAHAP KESEDIAAN TEKNOLOGI
TAHAP KESEDIAAN TEKNOLOGI (TRL)
(TRL) • Tahap TRL4
• Tahap TRL5
PENULISAN & PENERBITAN
LAMPU AIR MARIN • 1 Laporan Teknikal
• 3 Penulisan Laporan Persidangan

& Jurnal Berimpak Tinggi
HARTA INTELEK
• 1 Perlindungan Hak Cipta
• 1 Reka Bentuk Perindustrian
ANUGERAH INOVASI
• 2 Pengiktirafan anugerah diterima

dari dalam dan luar negara
TAHAP KESEDIAAN TEKNOLOGI (TRL)
• Tahap TRL9

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 63

PROGRAM 4 :
PENYELIDIKAN IMPAK DAN
RESPON KENAIKAN
ARAS LAUT TERHADAP
KESELAMATAN DAN
ASET PANTAI NEGARA

64 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

1. Kajian Impak Kenaikan Aras Laut Terhadap Perancangan dan 1. The Study on Impact of Sea Level Rise to The Planning and
Pembangunan di Persisiran Pantai Perak Darul Ridzuan Development of Coastal Line Perak Darul Ridzuan
Kenaikan aras laut akibat kesan perubahan iklim akan terus Sea level rise would be one of the most significant potential impacts of
meningkat selama beberapa dekad yang akan datang dan climate change if keep to increase for the upcoming decades. Sea level
mempengaruhi kawasan garisan pantai dan pulau-pulau, hakisan rise would severely affect the coastal areas and islands, shoreline
dan pemusnahan ekosistem penting seperti tanah lembap dan erosion and destruction of important ecosystems such as wetlands
hutan bakau akibat impak banjir di kawasan pesisir pantai. and mangroves through inundation of coastal areas. The
Kerentanan sosioekonomi kawasan pesisir akibat SLR terdiri dari socioeconomics vulnerability of the coastal area due to SLR is
sektor ekonomi dan mata pencaharian yang berkaitan, sumber air, comprised of economic sectors and associated livelihoods, water
tenaga, pengangkutan, pertahanan nasional dan sektor resources, energy, transportation, national defense and housing
perumahan. Berdasarkan pemerhatian, Jeti Tanjung Piandang sector. From observations, the jetty of Tanjung Piandang is often
sering ditenggelami air hingga ketinggian 300mm semasa air inundated with water up to 300mm height during high tide 3 times A
pasang 3 kali setahun. Ini menunjukkan bahawa aras air laut telah year. It shows that the sea water level has increased gradually and
meningkat secara beransur-ansur dan melebihi tahap yang exceeded the designed level 10- 15 years ago. At Parit Buntar area,
dianggarkan pada 10- 15 tahun yang lalu. Manakala di Kawasan the water level is high at most of the roadside drains which fill up to
Parit Buntar, permukaan air tinggi di sebagian besar longkang di 90% of drain capacity. These situation is imminent to flooding,
tepi jalan telah melepasi 90% kapasiti sebenar dan ini menyebabkan pending the coming downpour. The industrial area also shows that
berlakunya Banjir pada musim hujan. Kawasan perindustrian juga the water level is consistently high, and the water is almost stagnant.
menunjukkan bahawa paras air tinggi secara konsisten dan air
hampir bertakung diseluruh kawasan.

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 65

2. Kajian Unjuran Masa Hadapan Parameter Fizikal Oseanografi 2. The Study Of Future Physical Oceanographic Properties
Terhadap Perairan Malaysia Yang Menggunakan Senario Projection On Malaysian Water Associated With
Inter-governmental Panel On Climate Change’s (IPCC’s) AR6 Inter-governmental Panel On Climate Change’s (IPCC’s) AR6
Perubahan dinamika lautan seperti permukaan lautan dan sifat Scenarios
ekstremnya, suhu permukaan laut (SST) dan peredarannya dapat Changes in the ocean dynamic such as the characteristics of sea level
memberi kesan buruk kepada daratan pantai dan alam sekitar and their extremes, as well as sea surface temperature (SST) and
lautan. Kesan kenaikan aras laut dan perubahan frekuensi circulation can have detrimental impact to both the coastal terrestrial
permukaan laut yang melampau akibat perubahan meteorologi and the marine environments. Impacts of sea level rise and changes
memberi kesan terhadap banjir dan hakisan pantai. Kajian ini to the frequency of extreme sea levels associated to changing
dilakukan untuk membina kerangka unjuran iklim lautan bagi meteorology may be felt through coastal flooding and erosion. This
perairan Malaysia dan mengkaji kesan perubahan iklim terhadap study is carried out to develop an ocean climate projection framework
keadaan lautan. Kerangka unjuran berdasarkan simulasi sistem for Malaysia’s water and examine the impact of climate change to the
pemodelan lautan serantau (ROMS) yang dijana oleh senario iklim oceanic conditions. The projection framework is based on the regional
terbaru IPCC. Berdasarkan data HYCOM (Hybrid Coordinate Ocean ocean modelling system (ROMS) simulations driven by IPCC’s latest
Model), suhu dan kemasinan lautan pada bulan Januari dan Ogos climate scenarios. According to The HYCOM dataset, the average
jelas menunjukkan pengaruh monsun di rantau ini. Data HYCOM temperature and salinity in January and August are clearly
dapat merespon kenaikan upwelling di pantai Vietnam, termal indicating the monsoon influence over the region. The HYCOM
hadapan di pantai timur utara Semenanjung Malaysia, peredaran datasets are able to capture the upwelling at Vietnam coast, thermal
suhu rendah lautan di sepanjang pantai Vietnam dan dihadapan front at northern east coast Peninsular Malaysia, low temperature
Teluk Thailand. Ciri-ciri lautan ini sangat penting di rantau ini circulation of the ocean along Vietnam coast and front at the Gulf of
kerana ia dapat menganalisis pencampuran air lautan terutama di Thailand opening. These oceanic features are crucial in our region as
kawasan cetek di perairan Malaysia yang kedalamannya kurang they provide great process for water mixing especially in shallow
dari 100m. Oleh kerana HYCOM mempunyai kredibiliti dalam set area in Malaysia waters where the depth is less than 100m. As the
datanya dan kebanyakan penyelidik menggunakan data ini sebagai HYCOM has credibility in its dataset, many researchers are using
input dan simulasi model. HYCOM as input and main forcing in their model simulations.

66 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

3. Pemantauan Jangka Panjang Ombak & Arus Lautan Bagi
Analisis Pusuan Ribut Di Persisiran Pantai Timur Malaysia
NAHRIM sebagai rujukan fokal penyelidikan kenaikan aras laut di
Malaysia telah melengkapkan kajian kadar kenaikan aras laut
perairan Malaysia berdasarkan Laporan Penilaian Kelima (AR5)
pada tahun 2013. Penyelidikan berkaitan perubahan iklim semakin
meningkat di Malaysia berikutan kesan buruk Tsunami pada tahun
2004 dan tidak pernah berubah sejak itu. Kajian ini dimulakan atas
sebab kekurangan data fizikal serentak terutama ombak dan arus di
perairan Malaysia. Malaysia adalah negara maritim, oleh itu ianya
sangat penting untuk mewujudkan stesen pemantauan jangka
panjang untuk data fizikal untuk memenuhi tujuan kegunaannya
seperti pelayaran, pelancongan, kejuruteraan dan keperluan
saintifik. Kelajuan arus diambil bagi setiap 10 minit, 3 jam dan 6 jam
untuk diplotkan untuk menyiasat variasi jika ada bagi perairan
Labuan selama 7 bulan. Berdasarkan cerapan, Ia menunjukkan
sekitar 0.3 hingga 0.6 m/s. Untuk data ombak, ianya dicatat dalam
lingkungan 0.5 m dan maksimum 2.3 m. Berdasarkan wave rose,
kebanyakan ombak dijana pada arah bahagian pantai barat Pulau
Labuan.
3. Long Term Monitoring Of Ocean Wave & Current For Sea Level
Rise & Storm Surge Event Analysis At Eastern Malaysia Coastline
NAHRIM as the focal point for sea level rise research in Malaysia had
completed the Malaysia waters sea level rise rate based on the Fifth
Assessment Report (AR5) in 2013. Climate change related research
has intensified in Malaysia following the adverse impact of Tsunami in
2004 and never slowing down since then. The initiation of this effort is
due to the lack of available simultaneous physical data especially
wave and current across Malaysian waters. Malaysia is a maritime
country hence it is crucial to have established long term monitoring
station for physical data to serve various purpose e.g., navigation,
tourism and indeed engineering and scientific needs. The current
speed plot for every 10 min, 3 hourly and 6 hourly are plotted to
investigate the variation if any for Labuan seas for 7 months. It shows
around 0.3 to 0.6m/s. For wave data, it was recorded mean value
0.5m and maximum 2.3m at Labuan area. Based on the wave rose, it
indicates the origin of wave acting towards the westerly side of
Labuan Island beaches.

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 67

4. Projek Pembangunan Indeks Kerentanan Pantai Terhadap Impak Kenaikan Aras Laut Di Pantai Kelantan Dan Negeri Sembilan-melaka
Sesebuah garis pantai mudah terdedah kepada pelbagai bencana, ancaman dan kerosakan dari pelbagai faktor semulajadi seperti
peningkatan aras laut dan hakisan pantai yang disebabkan oleh perubahan iklim, gelombang yang tinggi, serta kawasan daratan pantai yang
rendah. Oleh yang demikian, penyediaan pengurusan pembangunan dan pelaksanaan adaptasi pesisir pantai adalah penting bagi
memahami dan mengurangkan risiko-risiko serta ancaman-ancaman perubahan aras laut dan hakisan pantai. Kajian ini bertujuan mengkaji
dan membentuk Indeks Kerentanan pantai bagi membantu pihak berkuasa mengambil langkah mengadaptasi terhadap risiko dan ancaman
kenaikan aras laut dan hakisan pantai. Secara umum, kajian ini menunjukkan terdapat evolusi garisan pantai daripada ‘Sangat Rendah’
kepada ‘Sederhana’ dari tahun 2013-2020, namun ada di antaranya jua terdapat tiga lokasi stesen yang berkeadaan ‘Sangat Tinggi’.Manakala
di di Melaka dan Negeri Sembilan, evolusi dari tahun 2013–2020 adalah lebih sekata daripada ‘Rendah’ ke ‘Sederhana’. Manakala terdapat 3
risiko utama yang dipengaruhi oleh kenaikan aras laut iaitu Risiko Pembangunan Fizikal iaitu sebanyak 39.2%, diikuti dengan Risiko
Kesejahteraan Hidup Penduduk dengan peratusan sebanyak 38.1%, serta Risiko Pembangunan Ekonomi iaitu 22.9%.
4. The Development Of Coastal Vulnerability Index Towards The Impact Of Sea Level Rise for The Kelantan and Negeri Sembilan-Melaka
Coastline
A coastline is vulnerable to various disasters, threats and damage from natural factor changes such as rising sea levels and coastal erosion which
caused by climate change, high waves, as well as low coastal land areas. It is critical that the provision of development management and
implementation of coastal adaptation is important to understand and mitigate the risks and threats of sea level change and coastal erosion. This
study aims to study and formulate a Coastal Vulnerability Index to help the authorities take steps to adapt to the risks and threats of sea level rise
and coastal erosion. In general, this study shows an evolution of the coastline from ‘Very Low’ to ‘Medium’ from 2013-2020, but in some three
station of them indicate a state of ‘Very High’. While in Melaka and Negeri Sembilan, the evolution from 2013–2020 is more even from ‘Low’ to
‘Medium’. Meanwhile, there are 3 main risks affected by sea level rise, namely Physical Development Risk which is 39.2%, followed by Population
Well -Being Risk with a percentage of 38.1%, and Economic Development Risk which is 22.9%.

68 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

5. Kajian Impak Perubahan Iklim Kenaikan Aras Air Laut 5. Study of Climate Change Impact Due to Sea Level Rise Focusing
Terhadap Sosioekonomi Penduduk Pulau Perhentian & Pulau On The Resident's Socio-economy at Perhentian Island & Redang
Redang Island
Pengurusan adaptasi kenaikan aras air laut dibentuk bagi Sea level rise adaptation management is designed for long-term
pelaksanaan jangka panjang. Mekanisme pengurusan adaptasi implementation. The adaptation management mechanism for sea
perubahan aras air laut di Pulau Perhentian dan Pulau Redang level change in Pulau Perhentian and Pulau Redang is very
sangat penting untuk penambahbaikan kelestarian pembangunan important for improving the sustainability of economic development
ekonomi dan pengurusan risiko taman-taman laut di Malaysia. and risk management of marine parks in Malaysia. Research on sea
Penyelidikan berkaitan pengurusan adaptasi kenaikan aras air laut level rise adaptation management is parallel with the direction of the
ini adalah selaras dengan hala tuju Kerajaan Malaysia dan the Malaysian Government and the Coral Triangle Initiative (CTI) which
Coral Triangle Initiative (CTI) yang menekankan aspek kelestarian emphasizes the sustainability of integrated development in line with
pembangunan bersepadu yang sejajar dengan Agenda 2030 di the 2030 Agenda at the global level, namely Sustainable
peringkat global iaitu Sustainable Development Goals (SDGs). Secara Development Goals (SDGs). In general, there are three options that
amnya, terdapat tiga pilihan yang perlu digabung bagi melestarikan need to be combined to sustain the socio-economy and life on these
sosioekonomi dan kehidupan di dua pulau ini iaitu pilihan fizikal, two islands namely physical choice, biological choice and institutional
pilihan biologi dan pilihan Institusional. Pilihan fizikal seperti choice. Physical options such as sea wall construction,
pembinaan tembok laut, infrastruktur berstruktur/aras tinggi, structured/high-level infrastructure, off-shore reefs and coastal
off-shore reefs dan perparitan pantai. Pilihan biologi iaitu drainage. The biological options is the planting of trees such as
penanaman pokok-pokok seperti bakau, rhu dan spesis renek mangroves, rhubarb and coastal creeping shrub species. Institutional
menjalar pesisir pantai. Pilihan institutional yang melibatkan options involving vulnerability mapping, risk communication, law
pemetaan kerentanan, komunikasi risiko, penguatkuasaan enforcement, buffer zone enforcement as well as research,
undang-undang, penguatkuasaan zon penampan serta assessment and monitoring.
penyelidikan, penilaian dan pemantauan.

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 69

6. Sistem Penjana Ombak dan Arus Laut untuk Penyelidikan dan 6. Wave and Flow Generator System for Research and Development
Pembangunan Pemodelan Fizikal di Makmal Hidraulik dan of Physical Modeling in Hydraulic and Instrumentation Laboratory
Instrumentasi The Hydraulic and Instrumentation Laboratory (MHI) facility was
Pada 30 November 2020 kerja-kerja menaiktaraf fasiliti Makmal upgraded on November 30, 2020, with the acquisition of a wave
Hidraulik dan Instrumentasi (MHI) di NAHRIM telah dilaksanakan generating system, to provide greater quality and facilitate its service
untuk menambahbaik kualiti perkhidmatan dalam memenuhi in meeting research needs. This system consists of wave basin and
keperluan penyelidikan dengan perolehan sistem penjana ombak. wave flume. The length, width, and height specifications for the wave
Sistem ini terdiri daripada kolam ombak dan flum ombak. Kolam basin are 53 meters, 30 meters, and 1.2 meters, respectively. It has a
ombak mempunyai spesifikasi dimensi masing-masing dengan maximum wave depth of 0.8 meters and can operate in that depth.
panjang, lebar dan dalam yang berukuran 53 meter, 30 meter dan The dimensions of the flume basin are 50 meters long, 1.5 meters wide,
1.2 meter dengan kedalaman maksimum air adalah 0.8 meter. and 2 meters deep, with a maximum water depth of 1.4 meters.
Manakala flum ombak pula mempunyai spesifikasi dimensi Significant wave heights (Hs) of up to 0.4 meters can be generated
masing-masing dengan panjang, lebar dan dalam yang berukuran when the wave period (Ts) is between 1 and 5 seconds. Three (3)
50 meter, 1.5 meter dan 2 meter dengan kedalaman maksimum air distinct types of waves can be generated: regular waves, irregular
adalah 1.4 meter. Ketinggian ombak signifikan, Hs yang boleh dijana waves (waves with a spectrum), and bi-directional waves. This
hingga setinggi 0.4 meter dengan tempoh masa ombak Tp daripada system was developed to encourage and support NAHRIM's wave
1 saat sehingga 5 saat. Terdapat tiga jenis penjanaan ombak yang hydrodynamic physical modelling research. Applications of wave
boleh dilakukan oleh sistem ini seperti ombak tetap, ombak tidak generator systems include determining the stability of hydraulic
tetap (spektrum ombak tertentu) dan ombak dwi arah. Sistem ini structures (coastal protection, wave breakers, harbors, and artificial
dibangunkan bagi menyokong penyelidikan NAHRIM yang coral reefs), wave impact loading on structures, including wave
berkaitan dengan pemodelan fizikal hidro-dinamik ombak. Antara overtopping, and investigating the dynamic behavior of waves for a
aplikasi penyelidikan yang boleh dijalankan adalah seperti better understanding.
menentukan kestabilan struktur hidraulik (pelindung pantai,
pemecah ombak, pelabuhan, tukun tiruan); daya impak ombak
terhadap struktur serta limpahan ombak dan perilaku ombak akan
dapat dikaji dan difahami.

70 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

PROGRAM 5 :
PELAN INDUK
SISTEM BEKALAN AIR KONJUNTIF
DI WILAYAH PERSEKUTUAN
KUALA LUMPUR

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 71

1. Kajian Kemungkinan Ketersediaan Air Tanah sebagai Sumber 1. Feasibility Study on Groundwater Availability as a Source of
Bekalan Air Konjungtif di Kuala Lumpur Conjunctive Water Supply in Kuala Lumpur

Kuala Lumpur adalah bandar dengan populasi terbesar di Malay- Kuala Lumpur is the city with the largest population in Malaysia. Due
sia. Oleh kerana pertumbuhan penduduk dan ekonomi yang pesat, to rapid population and economic growth, demand for water supply
permintaan untuk bekalan air meningkat dari semasa ke semasa. increases from time to time. However, existing water resources in
Namun, sumber air sediaada di Kuala Lumpur tidak dapat Kuala Lumpur were unable to meet demand and had to get water
memenuhi permintaan dan terpaksa mendapatkan air dari negeri from neighboring states, Selangor. Therefore, an initiative to deter-
jiran, Selangor. Oleh itu, inisiatif untuk menentukan potensi air mine the potential of groundwater to meet the increasing demand for
bawah tanah untuk memenuhi permintaan air yang semakin water supply is implemented. From the electrical resistivity survey
meningkat telah dilaksanakan. Dari hasil survei keberintangan results located at Tasik Ampang Hilir, Setiawangsa and Tasik Metro-
geoelektrik di Tasik Ampang Hilir, Setiawangsa dan Tasik Metropoli- politan Kepong have been identified as high groundwater potential
tan Kepong telah dikenal pasti sebagai zon berpotensi air bawah zone. The other survey lines located in Sri Gombak, Taman Tasik
tanah yang tinggi. Manakala garisan survei di Sri Gombak, Taman Permaisuri, Cheras and Tasik Titiwangsa are not potential for
Tasik Permaisuri, Cheras dan Tasik Titiwangsa tidak berpotensi groundwater source. The parameters measured in-situ were pH,
untuk sumber air bawah tanah. Parameter yang diukur secara salinity and EC. The pH values ranged from 4.29 to 6.95 and the low
in-situ adalah pH, saliniti dan EC. Nilai pH berkisar antara 4,29 values of pH might be due to the reaction of water with carbon dioxide
hingga 6,95 dan nilai pH yang rendah mungkin disebabkan oleh (CO2) that eventually produce H+. The groundwater salinity and EC
reaksi air dengan karbon dioksida (CO2) yang akhirnya menghasil- ranged from 0.02-0.2ppt and 52.8-430µS/cm, respectively. The
kan H +. Saliniti air bawah tanah dan EC masing-masing berjulat di concentration of arsenic (As) in the study area were ranging from
antara 0.02-0.2ppt dan 52,8-430µS/cm. Kepekatan arsenik (As) di 0.0001 to 0.16 mg/L with KL 05 wells having concentration (0.16mg/L)
kawasan kajian di antara 0.0001 hingga 0.16mg/L dengan telaga KL higher than permissible limit of drinking water of 0.01mg/L. The
05 yang mempunyai kepekatan (0.16mg/L) iaitu lebih tinggi daripa- elevated concentrations of As could be associated with arsenopyrite
da had air minum yang dibenarkan 0.01mg/L. Peningkatan kepeka- as the sampling wells are located in the tin-tungsten ex-mining area.
tan As dapat dikaitkan dengan arsenopirit kerana telaga peman- The groundwater availability shows the amount of water contained in
tauan tersebut terletak di kawasan bekas perlombongan the aquifer (groundwater storage) is 91.31MCM. While the total
timah-tungsten. Ketersediaan air bawah tanah menunjukkan groundwater yield from identified tube well is 13.72MLD. The combi-
jumlah air yang terkandung di dalam akuifer (simpanan air bawah nation of geophysical survey, soil investigation and well construction
tanah) adalah 91.31MCM. Sementara jumlah hasil air bawah tanah as well as pumping test results give better information of subsurface
daripada telaga tiub yang dikenal pasti adalah 13.72MLD. Kombina- systems and groundwater availability. The results of the study can
si survei geofizik, penyiasatan tanah dan serta hasil ujian penge- help stakeholders in managing water sustainably and if groundwater
paman memberikan maklumat yang lebih baik mengenai sistem abstraction is done, it is not contributed to geo-disasters.
bawah permukaan dan ketersediaan air bawah tanah. Hasil kajian
dapat membantu pihak berkepentingan dalam pengurusan air
secara lestari dan jika aktiviti pengepaman air tanah dilakukan, ia
tidak menyumbang kepada geo-bencana.

72 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

Rajah 1 : Taburan kepekatan nitrat Rajah 2 : Ketebalan lapisan akuifer di Rajah 3 : Taburan kepekatan arsenik
daripada telaga pemantauan terpilih kawasan Kuala Lumpur daripada telaga pemantauan terpilih
Figure 1 : The spatial concentration of Figure 3: The spatial concentration of
nitrate from selected monitoring wells Figure 2 : Thickness of aquifer layer in arsenic from selected monitoring wells
Kuala Lumpur area

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 73

2. Analisis Hujan dan Aliran Sungai Klang di Kuala Lumpur 2. Rainfall and Streamflow Analysis of Klang River in Kuala
Analisis taburan hujan dan aliran sungai telah dijalankan untuk Lumpur
hulu Sg Klang untuk menganalisis dan menilai taburan, corak dan Rainfall and streamflow analysis was conducted for Upper Klang
magnitud hujan dan aliran jangka panjang. Semua data hidrologi River to analyse and assess the long term rainfall and streamflow
diperolehi dari Bahagian Sumber Air & Hidrologi, Jabatan spatial distribution, pattern and magnitude. All hydrological data
Pengairan dan Saliran Malaysia (JPS). Data hujan harian, aras dan were acquired from Water Resources & Hydrology Division, Drainage
aliran air harian diperiksa untuk panjang dan kelengkapan rekod, and Irrigation Department Malaysia (DID). Daily rainfall, water level
dan outlier untuk memilih stesen yang paling sesuai untuk analisis. and streamflow data were checked for record length, completeness,
Data hujan purata jangka panjang kemudian diinterpolasi menggu- and outliers to choose the most suitable stations for analysis. The
nakan kaedah Inverse Distance Weighing (IDW) untuk menghasil- long-term average rainfall data were then interpolated using Inverse
kan isohiet purata hujan tahunan di Lembah Klang. Data semua Distance Weighing (IDW) method to produce isohyets of average
stesen luahan di lembangan Sg Klang divisualisasi dan exploratory annual rainfall in Klang river basin. For the selection of a representa-
data analysis dibuat untuk pemilihan data aliran yang boleh tive streamflow data from Sg. Klang basin, data from all stations
mewakili Sg Klang. Output yang dihasilkan ialah peta taburan were visualized for exploratory data analysis. The outputs produced
hujan, aliran asas, aliran rendah dan analisis kekerapan banjir. were rainfall distribution map, baseflow, low flow and flood frequen-
Analisis hidrologi penting dalam menentukan potensi hasil sumber cy analysis. Hydrologic analysis is important in determining the
air alternatif. potential yield of alternative water resources.

74 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

Rajah 1: Taburan stesen JPS bagi analisis hujan dan aliran
Sungai Klang

Figure 1: DID stations distribution for Sungai Klang rainfall
and flow analysis

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 75

Rajah 2: Peta taburan hujan di lembangan Sungai Klang
Figure 2: Rainfall distribution map for Sungai Klang basin

76 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

Rajah 3: Aliran – Stesen 3116340 Sungai Klang di Jambatan Sulaiman
Figure 3: Streamflow – Station 3116340 Sungai Klang at Jambatan Sulaiman

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 77

3. Analisis dan Pemodelan Hidrologi dan Hidraulik di Sungai Rajah 1: Sub Tadahan Lembangan Sungai Klang
Klang Figure 1: Sub-Catchments of the Sungai Klang Basin
Analisis hidrologi dan pemodelan termasuk penerapan model
hujan-aliran, penerbitan hujan rekabentuk, persediaan model,
penentukuran dan penerbitan hidrograf jangka panjang untuk Sg.
Klang dan 16 kolam takungan terpilih. Simulasi model hidrologi
jangka panjang secara berterusan dapat memodelkan keseimban-
gan air tadahan dan juga keadaan anteseden sebelum berlakunya
setiap kejadian ribut. Analisis hidraulik dilakukan untuk mensimu-
lasikan keadaan aliran rendah dan banjir sungai yang ada di tada-
han Sg Klang. Hasil analisis hidraulik akan digunakan untuk menilai
aliran rendah dan banjir Sg. Klang di lokasi tertentu di kawasan
kajian.
3. Hydrologic and Hydraulic Analysis and Modelling of Sungai
Klang
Hydrological analysis and modelling consist of adoption of
rainfall-runoff model, derivation of design rainfalls, model setup,
calibrations and derivation of long-term hydrograph for Sg. Klang and
16 selected pond catchments. The model was run in a long-term
continuous simulation to model the catchment water balance as well
as the antecedent condition before the occurrence of each storm event.
Hydraulic analysis was carried out in order to simulate the low and
flood flow conditions of the existing rivers in Sg. Klang catchment. The
hydraulic results were used to assess the Klang river low flow and high
flow at specific location within the study area.

78 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

Long-Term Rainfall Time Series (2000 to 2016) for Station Long-Term Average Catchment Rainfall Time Series (2000 to
3116003, Ibu Pejabat JPS Malaysia 2018) Computed for Metropolitan Kepong Pond

Rajah 2 : Siri Masa Hujan Jangka Panjang
Figure 2 : Long Term Rainfall Time Series

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 79

Rajah 3: Peta
ketinggian untuk
lembangan
Sungai Klang
Figure 3: Elevation
map for Sungai
Klang basin

Rajah 4 : Sistem Sungai Klang yang dimodelkan dalam model
hidrodinamik MIKE 11

Figure 4: Sungai Klang System modelled in MIKE 11 hydrodynamic
model

80 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

4. Analisis Hasil Air Ribut (Kolam Takungan Banjir, KTB) di Rajah 1 : Lokasi 16 Kolam Takungan
Kuala Lumpur Banjir Terpilih (Air Larian Ribut)
Pelan Induk Sistem Bekalan Air Konjuntif di WPKL memerlukan Figure 1 : Location of 16 Selected
analisis hasil air larian ribut untuk pengiraan potensi sumber air Flood Detention Pond (Stormwater)
alternatif. Analisis anggaran hasil dijalankan untuk 16 kolam
takungan banjir yang terpilih. Data aliran harian dari tahun 1976 INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 81
hingga 2018 (43 tahun) dihasilkan dari model hidrologi dan
hidraulik lembangan Sg Klang dan 16 KTB terpilih. Model
keseimbangan air disediakan untuk mendapatkan hasil pengiraan
yang kukuh untuk setiap kolam dengan andaian untuk aras air
awal kolam, pengabstrakan dan penyejatan. Kesimpulannya,
jumlah hasil dari 16 KTB ialah 258 MLD. NAHRIM telah memilih 6
KTB dengan hasil tertinggi daripada 16 KTB sebagai potensi sumber
air alternatif untuk WPKL dengan anggaran jumlah hasil sebanyak
239.74 MLD. Baki 10 KTB dikecualikan kerana hasil bagi setiap
kolam adalah terlalu kecil untuk menampung permintaan air pada
masa hadapan.
4. Yield Analysis of Stormwater (Flood Detention Pond) in Kuala
Lumpur
Master Plan of Conjunctive Water Supply System for Kuala Lumpur
required stormwater yield analysis to estimate potential alternative
water resources. The yield analysis estimation was conducted for the
selected 16 flood detention ponds. Daily flow data from 1976 to 2018
(43 years) have been generated from the hydrological and hydraulic
model of Klang river basin and 16 selected flood detention ponds.
Simulation model for water balance was prepared to obtain the
reliable yield for each pond with assumptions on initial pond water
level, abstraction and evaporation. It is summarised that the available
total yield for the 16 ponds is 258 MLD. NAHRIM has selected 6 from
the 16 ponds with highest yield as potential alternative water
resources for WPKL with total yield estimation of 239.74 MLD. The
remaining 10 ponds are excluded as the yield for each pond is too
small to cater to future water demand.

Rajah 6: Potensi
Keberhasilan
Kolam Takungan
Banjir (Air Larian
Ribut)
Figure 6: Poten-
tial Yield of Flood
Detention Pond
(Stormwater)

82 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

5. Analisis Hasil Air Hujan (Sistem Penuaian Air Hujan) di Kuala Rajah 1: Potensi Keberhasilan Sistem Penuaian Air Hujan (Air Hujan)
Lumpur Figure 1: Potential Yield of Rainwater Harvesting System (Rainwater)
Pelan Induk Sistem Bekalan Air Konjuntif di WPKL melaksanakan
analisis hasil penuaian air hujan sebagai potensi sumber air alter-
natif. Untuk mendapatkan hasil system penuaian air hujan (SPAH)
untuk 6 zon, data guna tanah digunakan untuk menganggar jumlah
luas bumbung untuk setiap zon. Hasil pengiraan SPAH dianalisis
dengan dua kaedah - hasil selamat dan hasil MSMA. Hasil selamat
dikira menggunakan model simulasi keseimbangan air untuk
mendapatkan hasil (konservatif) yang kukuh untuk sistem penuaian
air hujan. Hasil MSMA dikira berdasarkan purata hujan tahunan
untuk menentukan hasil purata. Hasil SPAH menggunakan kaedah
keseimbangan air dan MSMA ialah 11.59 MLD dan 193.85 MLD.
Kesimpulannya, kaedah keseimbangan air mendapat hasil yang
lebih rendah berbanding dengan kaedah MSMA. Ini menunjukkan
bahawa sistem penuaian air hujan dapat menambahkan bekalan
air minum. Tempat penyimpanan yang lebih besar disyorkan untuk
menampung hasil semasa musim kering.
5. Yield Analysis of Rainwater (Rainwater Harvesting System) in
Kuala Lumpur
Under Master Plan of Conjunctive Water Supply System for Kuala
Lumpur, rainwater yield analysis was conducted for potential alter-
native water resources. To obtain the rainwater harvesting (RWH)
yield for 6 zones, land use data were used to estimate the roof area for
each zone. RWH yield was analysed by two methods – water balance
(safe yield) and MSMA. Safe yield was calculated using water balance
simulation model in order to obtain the reliable (conservative) yield for
rainwater harvesting system. MSMA yield was calculated based on
average annual rainfall to determine average yield. The rainwater
yield by water balance and MSMA methods are 11.59 MLD and 193.85
MLD respectively. It can be summarised that for rainwater harvesting
yield, water balance method estimated lower yield. It shows that
rainwater harvesting system is able to supplement potable water
supply. Bigger storage is recommended to sustain yield during dry
period.

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 83

6. Potensi Keberhasilan Sumber Air Alternatif di WPKL 6. Potential Yield of Alternative Water Resources in WPKL
Dapatan Kajian ini boleh digunakan untuk pembangunan sumber The findings of this Study can be used for the development of integrat-
air alternatif bersepadu iaitu air hujan, air larian ribut, air bawah ed alternative water resources, namely rainwater, stormwater runoff,
tanah, air tebus guna dan air aliran rendah (low flow weir), untuk groundwater, reclaimed water and low flow water (low flow weir), to
meningkatkan keberkesanan dan ketersediaan sumber air untuk increase the effectiveness and availability of water resources for the
sistem bekalan air. Output kajian adalah hasil potensi sumber air water supply system. The study output is the potential yield of
alternatif bersepadu untuk pelan induk bekalan air dan reka bentuk integrated alternative water resources for the water supply master
konsep projek perintis di WPKL. Secara keseluruhan, jumlah hasil plan and concept design of the pilot project in WPKL. Overall, the total
kesemua enam zon dengan mengambil kira semua opsyen sumber yield of all six zones considering all potential water resources option is
air yang berpotensi ialah 815 MLD. Jumlah permintaan air untuk 815 MLD. The total water demands for 2020 and 2030 based on
2020 dan 2030 berdasarkan NWRS ialah 1,008 MLD dan 1,035 MLD. NWRS are 1,008 MLD and 1,035 MLD. The potential AWR yield (815
Potensi hasil AWR (815 MLD) boleh menampung kira-kira 81% dan MLD) can cater to approximately 81% and 79% total water demand in
79% jumlah permintaan air pada tahun 2020 dan 2030. Bagi air 2020 and 2030. As for the potable water, the utilisation of pond and
boleh diminum, penggunaan kolam dan air bawah tanah ialah 506 groundwater is 506 MLD. The potential yield for potable usage can
MLD. Potensi hasil untuk kegunaan boleh diminum boleh mem- supply about 50% and 49% of total water demand in 2020 and 2030.
bekalkan kira-kira 50% dan 49% daripada jumlah permintaan air
pada 2020 dan 2030.

84 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

Rajah 1 : Potensi
Keberhasilan Sumber Air
Alternatif di WPKL
Figure 1 : Potential Yield of
Alternative Water
Resources in WPKL

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 85

PERUNDINGAN

1. Kajian Analisis Pencemaran Tumpahan Minyak Di Persisiran Rajah 2 : Menteri Kementerian Alam Sekitar dan Air,
Pantai Port Dickson Datuk Seri Tuan Ibrahim meninjau lokasi pencemaran
Pada awal pagi 12 Oktober 2020, telah berlaku pencemaran
tumpahan minyak di Pantai Cermin, Batu 10 Port Dickson, Negeri tumpahan minyak di Pantai Cermin, Port Dickson
Sembilan. Melalui insiden ini, NAHRIM di minta untuk menjalankan Figure 2 : Minister of Environment and Water, Datuk Seri
satu simulasi numerikal berkomputer di 6 lokasi secara berasingan Tuan Ibrahim inspects the location of oil spill pollution at
(OS1 hingga OS6) bagi mengenalpasti kedudukan sebenar
tumpahan minyak tersebut dengan mengambilkira kesan pasang Pantai Cermin, Port Dickson
surut laut. Arah tiupan angin yang dominan daripada arah barat
telah diambilkira (220 hingga 270). Kawasan pelepasan minyak
telah dikenalpasti berada di antara OS3 hingga OS5 (kotak merah)
dan anggaran masa pelepasan pada 11 Oktober 2020 antara jam 6
pagi hingga 6 petang.

1. Oil Spill Pollution Analysis Study On Port Dickson Coastal
In the early morning of 12 October 2020, there was an oil spill
contamination at Pantai Cermin, Batu 10 Port Dickson, Negeri
Sembilan. Through this incident, NAHRIM was requested to conduct
a computerized numerical simulation in 6 locations separately (OS1
to OS6) to identify the actual position of the oil spill by considering the
effects of tidal sea and dominance wind direction from the west (220
to 270). The oil release contamination area has been identified to be
between OS3 to OS5 (red box) and the estimated time of release on 11
October 2020 between the hours of 6 am to 6 pm.

Rajah 1 : Persampelan di kawasan Pantai Cermin, Batu
10, Port Dickson
Figure 1 : Sampling at the Pantai Cermin, Batu 10, Port
Dickson

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 86

Lokasi Pelan
Pelaksanaan

Rajah 3 : Simulasi numerikal di 6 lokasi berasingan
(OS1 hingga OS6)
Figure 3 : Numerical simulation in 6 locations
separately ( OS1 to OS6)

87 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -

2. Kajian Pergerakan Ombak Terhadap Pertumbuhan Hutan 2. The Study Of Wave Attenuation Against Mangrove Forests
Bakau di Lokasi Pulau Kelang, Pantai Barat Semenanjung Growth at Pulau Kelang, West Coast Of Peninsular Malaysia
Malaysia Mangrove forests are a unique ecosystem located in the tidal zone
Hutan paya bakau merupakan satu ekosistem unik yang terletak di along the coast, especially in muddy coastal areas. Mangrove
zon pasang surut di pesisiran pantai terutamanya di kawasan forests not only provide habitat for a variety of living species but
pantai berlumpur dan menyediakan habitat kepelbagaian spesis also provide a source of economic dependence for the locals. The
hidupan serta kebergantungan ekonomi penduduk setempat. alignment of mangrove trees along the coast is important as a
Jajaran pokok bakau di sepanjang pantai penting sebagai benteng natural fortress to support the stability of a coastal area. The density
semulajadi bagi menyokong kestabilan sesuatu kawasan pantai. of mangrove trees plays a role in attenuate the waves on the coast.
Kepadatan jajaran pokok bakau memainkan peranan dalam High density of mangrove trees, will reduce wave high percentage
menurunkan kadar impak ombak terhadap pantai. Kepadatan simultaneously. This study will produce wave height profile data in
pokok bakau yang tinggi, mengurangkan peratusan ketinggian the cross-sectional section of mangrove swamp forest for 3 types of
ombak secara semulajadi. Kajian ini akan menghasilkan data profil mangrove swamp forest areas namely i) Coastal with lush and
ketinggian ombak dalam segmen keratan rentas hutan paya bakau dense mangrove forest, ii) moderate dense and iii) non-dense
untuk 3 jenis kawasan hutan paya bakau iaitu i) Pesisiran pantai mangrove forest - replanting area or as a result of logging activities.
dengan hutan paya bakau yang subur dan padat, ii) sederhana
padat dan iIi) tidak padat – kawasan penanaman semula atau
akibat daripada aktiviti penebangan.

INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA | 88

3. Kajian Hidraulik Projek Meroboh Dan Membina Kemudahan 3. The Hydraulic Study Of Demolition And Reconstruction of
Jeti Pendaratan Pelancong Di Gua Cherita, Langkawi Tourist Landing Jetty Facility at Gua Cherita, Langkawi
Gua Cherita, yang dikenali sebagai 'Cave of Legends', adalah salah Gua Cherita, literally known as ‘Cave of Legends’, is the one of
satu gua yang menarik di Pulau Langkawi, Malaysia. Ia adalah fascinating cave at Langkawi Island, Malaysia. It is one of the
salah satu tempat tarikan pelancongan yang popular di kalangan popular tourist attraction spot among Malaysian and outsiders. Gua
rakyat Malaysia dan pelancong asing. Gua Cherita terletak di Cherita is located at the Northeast side of Langkawi Island and
sebelah timur laut Pulau Langkawi dan pelancong boleh tourist can access this cave through boat either from Tanjung Rhu
mengakses gua ini melalui bot sama ada dari Jeti Tanjung Rhu atau Jetty or Kilim Geoforest Park Jetty. This project presents the results of
Kilim Geoforest Park Jetty. Projek ini membentangkan hasil kerja the hydraulic modelling works that has been carried out to assess the
pemodelan hidraulik yang telah dilakukan untuk menilai keadaan conditions at the site and potential impacts of the proposed works on
di lokasi dan kemungkinan kesan kerja yang dicadangkan pada tidal, current, wave condition, sediment transport and suspended
pasang surut, arus, keadaan gelombang, pengangkutan sedimen sediment at the site and vicinity areas. For mean current speed, it
dan sedimen terampai di lokasi dan kawasan sekitar. Untuk shows no change for all seasonal conditions but for the maximum
kelajuan arus purata, ia tidak menunjukkan perubahan untuk speed, it is increased of up to 0.02 m/s which occurred during
semua keadaan musim tetapi untuk kelajuan maksimum, ianya Northeast monsoon and increase of up 0.01 m/s for Southwest and
meningkat sehingga 0.02 m/s yang terjadi semasa monsun Timur Pure Tide condition. The highest wave height is from offshore waves
Laut dan kenaikan hingga 0.01 m/s untuk keadaan Selatan-Barat propagating from 278°N, followed by waves propagating from
dan Pure Tide. Ketinggian ombak tertinggi adalah dari ombak luar 258°N and 233°N. However, during Southwest monsoon, there is
pesisir yang merambat daripada arah 278 °N. Walau increment in wave height of about 0.01 m near jetty head area. Two
bagaimanapun, semasa monsun Barat Daya, terdapat kenaikan locations are identified to change in sedimentation which are the
ketinggian ombak sekitar 0.01 m berhampiran kawasan kepala jeti. jetty head and along the shoreline. On the shoreline, the bed level
Dua lokasi dikenal pasti berubah hasil daripada pemendapan change is ranging from -0.01 m to 0.01 m. whereas at the jetty head,
sedimn ialah kepala jeti dan di sepanjang garis pantai. Di garisan erosion and sedimentation are expected to occur with the values up
pantai, perubahan bed level dicatatkan antara -0.01 m hingga 0,01 to 0.19 m/yr.
m. sedangkan di kepala jeti, hakisan dan pemendapan dijangka
berlaku dengan nilai hingga 0.19 m setahun.

89 | INSTITUT PENYELIDIKAN AIR KEBANGSAAN MALAYSIA -