Laporan Tahunan FRIM 2020

Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia,
52109 Kepong, Selangor

2021

© Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia 2021

Penaung/Patron:
Dr Khali Aziz Hamzah

Penasihat/Advisor:
Dr Gan Kee Seng

Editor Penyelaras/Managing Editor:
Dr Asiah Osman & Nik Zanariah Nik Mahmood

Penulis/Penyunting/Penterjemah/Author/Editor/Translator:
Dr Asiah Osman, Dr Mary Khoo Gaik Hong, Dr Ho Wai Mun, Dr Norlia Basherudin,
& Dr Ahmad Nazarudin Mohd Roseli

Penyumbang/Contributors:
• Dr Mohd Rosli Haron
• Dr Asiah Osman
• Dr Ho Wai Mun
• Dr Roszaini Kadir
• Dr Avelinah Julius
• Ida Suraini Abd. Shukor
• Azuarni Abd. Adzis
• Munirah Mohd Fauzi
• Nor Haliyan Tan Shilan
• Roshamida Ruslan
• Zainorasri Yahya
• Haliza Ismail (Sekretariat/Secretariat)
• Rosniza Rawi (Sekretariat/Secretariat)

Penyumbang gambar/Photo contributors:
Yusni I, Muhamad Yusof MY & Wan Mohd Nafizul Hal-Alim WA

Penghargaan/Acknowledgements:
Unit Komunikasi Korporat, Bahagian Kewangan, Cawangan Penerbitan, Laman Sesawang
FRIM (Berita dan Acara), Cawangan ICT, Setiausaha-setiausaha Pejabat dan semua pihak
yang terlibat.
Corporate Communication Unit (CCU), Finance Division, Publications Branch, FRIM Facebook
and FRIM Website (News and Events), ICT Branch, Administrative secretaries and all who are
involved.

Tel./Tel.: 603-62797000
Faks./Fax.: 603-62797878
http://www.frim.gov.my

Direka bentuk dan dicetak oleh/Designed and printed by:

Mashi Publications Sdn. Bhd.,
No. 68, Jalan Mas Jaya 1,
Kawasan Perindustrian Mas Jaya,
Batu 9, 43200 Cheras,
Selangor Darul Ehsan.
Tel./Tel.: +603-9076 6311
[email protected]

2 0 2 02
Laporan Tahunan
Annual Report

KANDUNGAN 5
12
CONTENTS 15

LAPORAN PENGERUSI/CHAIRMAN’S REPORT 19
Anggota Institut/Members of the Institute 38
Jawatankuasa/Committees 40
42
LAPORAN KETUA PENGARAH/DIRECTOR GENERAL’S REPORT 47
Carta Organisasi/Organisational Chart
Pengurusan Tertinggi/Top Management 49
Profil Korporat/Corporate Profile
Objektif Kualiti/Quality Objectives 50
106
PENYELIDIKAN DAN PEMBANGUNAN
RESEARCH AND DEVELOPMENT (R&D) 111

Sorotan R&D/Highlights of R&D 119
Pengurusan R&D/Management of R&D
125
KERJASAMA PENYELIDIKAN/RESEARCH COLLABORATION
133
FRIM INCORPORATED
141
PERKHIDMATAN PENSIJILAN PRODUK FRIM
FRIM PRODUCT CERTIFICATION SERVICES 147

INOVASI DAN KOMERSIALISASI/INNOVATION AND COMMERCIALISATION 151

PEMINDAHAN TEKNOLOGI/TECHNOLOGY TRANSFER 155
156
ANUGERAH DAN PENGIKTIRAFAN/AWARD AND RECOGNITION 165
172
PENGURUSAN KUALITI/QUALITY MANAGEMENT
181
SUMBER MANUSIA/HUMAN RESOURCE
Perjawatan/Establishment 186
Pengurusan FRIM/FRIM Management
Hari Anugerah/Award Day 195

SOROTAN MEDIA/MEDIA HIGHLIGHTS 243

AKTIVITI/MAJLIS/PELAWAT RASMI/ACTIVITY/EVENT/OFFICIAL VISIT

PENERBITAN/PUBLICATIONS

LAPORAN KEWANGAN/FINANCE REPORT

2020Laporan Tahunan 3

Annual Report



LAPORAN PENGERUSI

CHAIRPERSON’S REPORT

LAPORAN PENGERUSI

CHAIRPERSON’S REPORT

Tahun 2020, sekali lagi menyaksikan

penstrukturan semula kabinet di Peringkat

Persekutuan dengan tertubuhnya

Kementerian Tenaga dan Sumber Asli

(KeTSA) yang menggabungkan Bahagian

dan Jabatan daripada dua kementerian iaitu

Kementerian Tenaga, Sains, Teknologi, Alam

Sekitar & Perubahan Iklim (MESTECC) dan

Kementerian Air, Tanah dan Sumber Asli

(KATS) dan Institut Penyelidikan Perhutanan

Malaysia (FRIM) yang dahulunya di bawah

KATS kini diletakkan di bawah KeTSA. Saya Year 2020 witnessed the restructuring of
the cabinet followed by the establishment of
sangat bersyukur dan ingin merakamkan Ministry of Energy and Natural Resources
(KeTSA) by combining Divisions and
ucapan terima kasih kepada YB Datuk Seri Agencies from the Ministry of Energy, Science,
Technology, Environment and Climate Change
Shamsul Anuar bin Haji Nasarah yang telah (MESTECC) with Ministry of Water, Land and
Natural Resources (KATS). FRIM, which was
memberi kepercayaan kepada saya untuk once under KATS, is now under KeTSA. I am
very grateful and would like to express my
terus menerajui FRIM sebagai Pengerusi bagi appreciation to YB Datuk Seri Shamsul Anuar
bin Haji Nasarah who has entrusted me to
penggal yang kedua. lead FRIM as the Chairperson for a second
consecutive term.
Saya juga mengambil kesempatan ini untuk
merakamkan setinggi-tinggi penghargaan I take this opportunity to thank outgoing
dan ucapan terima kasih serta selamat Members of the Institute, Dato’ Wan Mazlan
maju jaya kepada ahli-ahli Anggota Institut Wan Mahmood, Mr Dolhadi Ab. Wahab, Mr
yang telah menamatkan penggal masing- Muhammad Aiza Zamrose, Mr Ahmad Kamal
masing termasuklah Dato’ Wan Mazlan Wan Wasis, Mr Mad Zaidi Mohd Karli@Sukari,
Mahmood, Encik Dolhadi Ab. Wahab, Encik Dato’ Mohd Puat Dahalan, Dato’ Nadzir Hj
Muhammad Aiza Zamrose, Encik Ahmad Sheikh Fazir and Datuk Dr Abd Latif Mohmod.
Kamal Wasis, Encik Mad Zaidi Mohd Karli@ A warm welcome to new Members, Mdm
Sukari, Dato’ Mohd Puat Dahalan, Dato’ Norsham Abdul Latip, Dr Selvaraj Ramasamy
Nadzir Hj Sheikh Fazir dan Datuk Dr Abd Abdullah, Mr Mahussin Jusoh, Mr Che Kodir
Latif Mohmod. Saya mengalu-alukan ahli-ahli Baharum, Encik Pubadi a/l Govindasamy,
baharu yang terdiri daripada Puan Norsham Mr Mahpar Atan, Tuan Hj Hanafee Yusoff,
Abdul Latip, Dr Selvaraj Ramasamy Abdullah, Encik Abdul Manan Indanan and Dr Khali
Encik Mahussin Jusoh, Encik Che Kodir Aziz Hamzah as the new Director General of
Baharum, Encik Pubadi a/l Govindasamy, FRIM. As for current Members of the Institute,
Encik Mahpar Atan, Tuan Hj Hanafee Yusoff, Dr Mohd Mokhtar Tahar, Mdm Norazeyan
Encik Abdul Manan Indanan dan Dr Khali
Aziz Hamzah selaku Ketua Pengarah FRIM
yang baharu; serta kepada yang masih
kekal sebagai ahli Anggota Institut iaitu Dr
Mohd Mokhtar Tahar, Puan Norazeyan Dzul
Kornain, Dato’ Mohd Ridza Awang, Dato’

2 0 2 06
Laporan Tahunan
Annual Report

Hj Zahari Ibrahim, Dr Robert Cyril Ong Kim Dzul Kornain, Dato’ Mohd Ridza Awang, Dato’
Leong, Dr Arthur Chung Yaw Chyang, Datu Hj Zahari Ibrahim, Dr Robert Cyril Ong Kim
Hamden Mohammad, Encik Jack anak Leong, Dr Arthur Chung Yaw Chyang, Datu
Liam, Puan Habibah Ahmad, Encik Mohd Hamden Mohammad, Mr Jack anak Liam,
Kheiruddin Mohd Rani, dan Datuk Wira Mdm Habibah Ahmad, Mr Mohd Kheiruddin
Sheikh Othman Sheikh Abdul Rahman untuk Mohd Rani and Datuk Wira Sheikh Othman
bersama-sama memberi sokongan dan Sheikh Abdul Rahman, please join me in
nasihat kepada FRIM supaya terus relevan supporting FRIM to remain relevant and
serta berdaya saing dalam menjalankan competitive in research and development
penyelidikan dan pembangunan (R&D) dalam (R&D) in tropical forestry.
bidang perhutanan tropika.
I hope that FRIM, in particular FRIM Inc.,
Saya amat berharap agar FRIM khususnya will commercialise (C) and apply (A)
FRIM Inc. dapat merealisasikan usaha research findings and technologies for
mengkomersialkan (C) dan mengaplikasikan income generation. In addition, FRIM should
(A) hasil-hasil dan teknologi penyelidikan yang encourage smart partnerships with other
telah dijalankan bagi menjana pendapatan. local or international agencies for sharing
Di samping itu, FRIM harus meneruskan of expertise, experiences and facilities that
jalinan kerjasama pintar dengan agensi luar, create impacts on R, D, C&A.
baik dalam mahupun luar negara agar dapat
berkongsi kepakaran, pengalaman serta
kemudahan lain yang dapat menyokong serta
memberi impak kepada R, D, C&A.

ANUGERAH DAN PENGIKTIRAFAN AWARDS AND RECOGNITIONS

Saya mengucapkan setinggi-tinggi tahniah I would like to congratulate FRIM for receiving
kepada FRIM kerana terus mendapat various awards and recognitions in 2020,
pelbagai anugerah dan pengiktirafan pada including:
2020, antaranya:

a. Malaysia Book of Records (MBR) a. Malaysia Book of Records (MBR)

Tiga lagi sijil rekod baharu FRIM diterima Three new records were added to FRIM
daripada Malaysia Book of Records from Malaysia Book of records (MBR)
(MBR) iaitu “First to Establish Tongkat for “First to Establish Tongkat Ali Hairy
Ali Hairy Root Culture in the Bioreactor”, Root Culture in the Bioreactor”, “Most
“Most Number of Sub-Ethnic Orang Asli Number of Sub-Ethnic Orang Asli
Traditional Knowledge (TK) Documented Traditional Knowledge (TK) Documented
on Medicinal and Aromatic Plants” dan on Medicinal and Aromatic Plants” and
“Largest Online Records on Biodiversity “Largest Online Records on Biodiversity
Information”. Tambahan tiga rekod baharu Information”. With these additions, FRIM
tersebut menjadikan FRIM memperoleh now has a total of 43 MBR records.
43 rekod MBR kesemuanya. Syabas,
FRIM!

2020Laporan Tahunan 7

Annual Report

b. Ikon Malaysia Membaca b. Malaysia’s Reading Icon

Tahniah juga kepada Ketua Pengarah My heartiest congratulations to Datuk Dr
FRIM, Datuk Dr Abd Latif Mohmod Abd Latif Mohmod, Director General of
yang telah dipilih sebagai Ikon Malaysia FRIM, for being chosen as Malaysia’s
Membaca bagi majalah Dewan Kosmik Reading Icon by Dewan Kosmik magazine
(edisi April 2020), bersempena dengan for its April 2020 edition in conjunction
program Dekad Membaca Kebangsaan. with the National Reading Decade
Abd Latif telah menghasilkan lebih 300 programme. He has produced over 300
risalah, rencana saintik serta buku-buku scientific articles, journals, and books for
untuk berkongsi pengetahuan. Empat knowledge sharing. Four books that he
judul buku yang dihasilkan bersama-sama produced with other FRIM researchers
penyelidik FRIM yang lain telah menerima had won the ‘National Book Awards’ in
Anugerah Buku Negara pada 2019, 2016, 2019, 2016, 2013 and 2010.
2013 dan 2010.

c. Malaysia Technology Expo (MTE) ke-19 c. 19th Malaysia Technology Expo

Kejayaan FRIM meraih lima pingat FRIM had won five silver medals in the
perak di Malaysia Technology Expo 19th Malaysia Technology Expo (MTE).
(MTE) ke-19 dan empat daripada inovasi Four innovations contested under the
yang dipertandingkan bagi kategori “Invention & Innovation Awards” had also
“Invention & Innovation Awards” juga received the “International Award of Merit”
menerima “International Award of Merit” in conjunction with “The Malaysia-Croatia
bersempena dengan “The Malaysia- Technology Exchange 2020” reflecting
Croatia Technology Exchange 2020” the sincere commitments of researchers
menunjukkan kesungguhan dan komitmen in producing innovations with impacts.
para penyelidiknya dalam mereka cipta Therefore, I hope that the innovative
pelbagai inovasi yang berimpak. Justeru, culture in FRIM researchers will continue
saya berharap budaya berinovasi dalam to be enhanced in the future.
kalangan penyelidik bukan sahaja dapat
diteruskan malah dipertingkatkan dari
semasa ke semasa.

KERJASAMA PENYELIDIKAN RESEARCH COLLABORATION
(MOU/PERJANJIAN)

Pada 2020, Mesyuarat Anggota Institut In 2020, Members of the Institute have
telah meluluskan sebanyak tujuh kerjasama approved a total of seven research
penyelidikan untuk dimeterai dengan agensi collaborations with other agencies compared
luar iaitu lima memorandum persefahaman to nine collaboration projects in 2019.
(MoU) dan dua perjanjian berbanding This year, there are five memoranda of
sembilan projek kerjasama pada 2019, iaitu: understanding (MoUs) and two agreements
as follows:
a. MoU dengan Kerajaan Negeri Pahang
a. MoU with Pahang State Government
Satu MoU telah ditandatangani oleh FRIM
dengan Kerajaan Negeri Pahang yang An MoU was signed between FRIM and
diwakili oleh Jabatan Perhutanan Negeri Pahang State Government represented

2 0 2 08
Laporan Tahunan
Annual Report

Pahang (JPNP) untuk bekerjasama dalam by Pahang Forestry Department to
penyelidikan dan pendidikan di Pusat collaborate in research and education
Penyelidikan Hutan Tropika Pahang. at the Tropical Forest Research Centre
Pahang.
MoU tersebut adalah untuk mengelaskan
sebahagian daripada Hutan Simpan The MoU aims to classify a part of the
Tekam sebagai hutan penyelidikan Tekam Forest Reserve as educational
bagi menyokong usaha ke arah forest in order to support the effort in
mempertingkatkan penyelidikan dalam improving education in forest management
bidang pengurusan hutan untuk to achieve sustainable management
mencapai pengurusan hutan secara of forests; establish Tropical Forest
lestari; menubuhkan Pusat Penyelidikan Research Centre Pahang as a reference
Hutan Tropika Pahang sebagai pusat centre in sustainable forest management;
rujukan dalam bidang pengurusan hutan and implement eco-education technology
secara lestari; dan melaksanakan aktiviti transfer activities for clients and
pemindahan teknologi berasaskan stakeholders.
ekopendidikan kepada pelanggan dan
pihak berkepentingan.

b. MoU dengan Kerajaan Negeri Pulau b. MoU with Penang State Government
Pinang
On 21 July 2020, FRIM signed a MoU with
FRIM telah menandatangani MoU dengan Penang State Government represented
Kerajaan Negeri Pulau Pinang yang by Penang Botanic Gardens (PBG)
diwakili oleh Jabatan Taman Botani Pulau to collaborate on plant management
Pinang (PBG) untuk bekerjasama dalam and conservation. The MoU included
bidang pengurusan dan pemuliharaan collaboration on gardens and plant
tumbuhan pada 21 Julai 2020. MoU ini collection management and, research
termasuklah untuk berkerjasama dalam in plant conservation, cultivation and
pengurusan taman dan koleksi tumbuhan; reintroduction as well as training and
penyelidikan dalam pemuliharaan, capacity building in both fields.
penanaman dan pengenalan semula
tumbuhan; serta latihan dan pembangunan
modal insan dalam kedua-dua bidang
tersebut.

c. MoU dengan Jabatan Mineral dan c. MoU with Department of Minerals and

Geosains Malaysia (JMG)/ Geoscience Malaysia

Memorandum Persefahaman yang An MoU was signed between FRIM and
ditandatangani antara FRIM dan JMG Department of Minerals and Geoscience
merupakan kerjasama dalam penghijauan Malaysia to green and restore an ex-tin
dan restorasi kawasan bekas lombong mine at Stesen Ujian Galian (SUGA) Malim
bijih timah di Stesen Ujian Galian Nawar, Perak. The collaboration involves
(SUGA) Malim Nawar, Perak. Kerjasama R&D in planting techniques, selection of
tersebut melibatkan aktiviti R&D dalam suitable species besides addressing issue
kaedah penanaman pokok dan pemilihan of pollutants in ex-tin mines.
spesies tanaman bersesuaian di samping
menangani masalah bahan pencemar di
kawasan bekas lombong bijih timah.

2020Laporan Tahunan 9

Annual Report

d. MoU dengan Jabatan Hutan Sarawak d. MoU with Sarawak Forestry Department

FRIM telah menandatangani satu MoU FRIM signed a MoU with Sarawak State
dengan Kerajaan Negeri Sarawak melalui Government through Forest Department
Jabatan Hutan Sarawak (JHS) untuk Sarawak (FDS) to cooperate in R&D on
bekerjasama dalam R&D pengurusan management of pests and diseases in
penyakit dan serangga perosak ladang forest plantations in Sarawak.
hutan di negeri tersebut.
One of the significant long-term strategies
Memfokuskan kerjasama R&D dalam of FRIM in assisting the State, particularly
penilaian kesan serangan penyakit FDS and Licence for Planted Forests (LPF)
dan perosak serta hubung kait dengan holders, is to focus on R&D in evaluating
amalan silvikultur dan pengurusan ladang effects of pests and diseases besides
hutan ke arah peningkatan produktiviti, relationship with silvicultural practices and
kerjasama ini merupakan satu strategi forest plantation management towards
jangka panjang yang signifikan bagi increasing productivity.
FRIM dalam membantu kerajaan negeri,
khasnya JHS dan pemegang-pemegang
lesen ladang hutan untuk mencapai
sasaran penanaman dan juga produktiviti.

e. Perjanjian dengan East Coast Economic e. Agreement with East Coast Economic

Region Development Council (ECERD) Regions Development Council (ECERD)

Satu memorandum perjanjian (MoA) telah FRIM signed a Memorandum of Agreement
ditandatangani oleh FRIM dengan ECERD (MoA) with ECERD to cooperate in
untuk bekerjasama dalam penyelidikan conservation of lotus plant at Lake Chini
konservasi tumbuhan teratai secara lestari for the sustainability of natural biosphere
di Tasik Chini bagi kesinambungan rizab in Malaysia. This cooperation is expected
biosfera alam di Malaysia. Kerjasama ini to avoid the extinction of lotus at Lake
dijangka dapat mengelakkan kepupusan Chini using replanting and floatilla planting
teratai di Tasik Chini dengan menggunakan method. Lotus flower, the iconic plant of
kaedah penanaman semula dan tanaman Lake Chini, can be a tourist attraction and
secara floatilla. Bunga teratai yang the increase of visitors to Lake Chini is
merupakan tumbuhan ikon di Tasik expected to increase the income of locals.
Chini dapat dijadikan daya tarikan aktiviti
ekopelancongan dan dengan peningkatan
bilangan pelancong ke Tasik Chini
dijangka pendapatan penduduk tempatan
juga akan meningkat.

f. Perjanjian dengan Lembaga f. MoA with Malaysian Timber Industry
Perindustrian Kayu Malaysia (MTIB) Board

FRIM telah menandatangani satu MoA FRIM signed a MoA with MTIB to
dengan Lembaga Perindustrian Kayu collaborate in R&D and to promote
Malaysia (MTIB) untuk bekerjasama engineered wood from bamboo. The main
dalam R&D dan promosi kayu terjurutera scopes of the project are research on the
daripada buluh. Skop utama projek ini feasibility of bamboo (and bamboo-wood/
adalah merangkumi kajian keboleh- OPT combination) as engineered wood of

2 0 2 010
Laporan Tahunan
Annual Report

upayaan buluh (dan gabungan buluh-kayu/ 3Wood-Bamboo and hybrid, and research
OPT) dijadikan kayu terjurutera 3Wood- on development of wood-based products
Bamboo dan hibrid, kajian pembangunan using engineered wood of 3Wood-
produk berasaskan kayu menggunakan Bamboo and hybrid as well as a study on
kayu terjurutera 3Wood-Bamboo dan market acceptance of these products.
hibrid serta kajian penerimaan pasaran
produk-produk tersebut.

g. MoU dengan World Wildlife Fund (WWF) g. MoU with World Wildlife Fund (WWF)

Memorandum persefahaman A MoU between FRIM and WWF was
(MoU) antara FRIM dan WWF telah signed to collaborate in management and
ditandatangani untuk bekerjasama dalam conservation of forest biodiversity. The
bidang pengurusan dan pemuliharaan collaboration included R&D in certification
kepelbagaian biologi hutan. Skop criteria and management strategy of High
kerjasama termasuk R&D dalam bidang Conservation Value Forest (HCVF), forest
kriteria pensijilan dan strategi pengurusan network, habitat development, wildlife and
Hutan Pemeliharaan Nilai Tinggi (HCVF), botanical conservation and management,
rangkaian hutan, pengembangan habitat, tropical forest hydrology, intactness and
pemuliharaan dan pengurusan hidupan local community socioeconomic status.
liar serta botanikal, adaptasi perubahan
iklim dan pengukuran mitigasi, hidrologi Last but not least, I hope that FRIM will continue
hutan tropika, intactness serta status to enhance efforts in conducting R&D to fulfil
sosioekonomi komuniti tempatan. the needs of stakeholders besides carving
a name at national and international levels
Akhir sekali saya berharap FRIM akan through high impact publications as well as
meneruskan usaha untuk meningkatkan being recognized by global bodies through
keupayaan dalam menghasilkan R&D yang innovation, technical services, testing and
memenuhi kehendak pemegang taruh selain certification. Various research partnerships
menempa nama di peringkat kebangsaaan should be further explored besides increasing
dan antarabangsa melalui penghasilan efforts in commercialisation of R&D outputs
penerbitan yang berimpak tinggi serta so that FRIM will continue to excel on par with
mendapat pengiktirafan daripada badan- other forestry research institutes in the world.
badan dunia melalui inovasi, perkhidmatan
teknikal dan ujian serta pensijilan. Pelbagai
kerjasama penyelidikan perlu dikembangkan
lagi, di samping meningkatkan usaha
komersialisasi hasil-hasil R&D agar FRIM
terus unggul seiring dengan institusi-institusi
penyelidikan perhutanan dunia yang lain.

Datuk Zurinah Pawanteh, PMW
Pengerusi/Chairperson

Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia/
Forest Research Institute Malaysia

2020Laporan Tahunan 11

Annual Report

ANGGOTA INSTITUT
PENYELIDIKAN PERHUTANAN MALAYSIA

MEMBERS OF THE FOREST RESEARCH INSTITUTE MALAYSIA

ANGGOTA DAN ANGGOTA SILIH GANTI/MEMBERS AND ALTERNATE MEMBERS

Kementerian Tenaga dan Sumber Asli
Ministry of Energy and Natural Resources

(Pengerusi/Chairperson)
YBhg. Datuk Zurinah Pawanteh, PWM

Kementerian Tenaga dan Sumber Asli
Ministry of Energy and Natural Resources

YBrs. Dr Mohd Mokhtar Tahar
YBhg. Dato’ Wan Mazlan Wan Mahmood, DIMP
(Ahli Silih Ganti/Alternate Member [hingga/until 03/02/2020])

YBrs. Puan/Ms Norsham Abdul Latip
(Ahli Silih Ganti/Alternate Member [mulai/from 01/10/2020])

Perbendaharaan Malaysia, Kementerian Kewangan
Treasury Malaysia, Ministry of Finance (MOF)
YBrs. En./Mr Imri Dolhadi Ab. Wahab
(hingga/until 30/09/2020)
YBrs. Dr Selvaraj Ramasamy Abdullah
(mulai/from 01/10/2020)
YBrs. En./Mr Muhammad Aiza Zamrose

(Ahli Silih Ganti/Alternate Member [hingga/until 30/09/2020])
YBrs. En./Mr Mahussin Jusoh

(Ahli Silih Ganti/Alternate Member [mulai/from 01/10/2020])

Unit Perancang Ekonomi, Kementerian Hal Ehwal Ekonomi
Economic Planning Unit, Ministry of Economic Affairs
YBrs. En./Mr Ahmad Kamal Wasis
(hingga/until 22/06/2020)
YBrs. En./Mr Che Kodir Baharum
(mulai/from 01/10/2020)
YBrs. Pn/Mdm Norazeyan Dzul Kornain
(Ahli Silih Ganti/Alternate Member)

Jabatan Perhutanan Semenanjung Malaysia (JPSM)
Forestry Department of Peninsular Malaysia
YBhg. Dato’ Mohd Ridza Awang, DIMP
YBhg. Dato’ Haji Zahari Ibrahim
(Ahli Silih Ganti/Alternate Member)

2 0 2 012
Laporan Tahunan
Annual Report

Jabatan Perhutanan Sabah
Sabah Forestry Department
YBrs. Dr Robert Cyril Ong Kim Leong, ADK
YBrs. Dr Arthur Chung Yaw Chyang
(Ahli Silih Ganti/Alternate Member)

Jabatan Hutan Sarawak
Forest Department Sarawak
YBhg. Datu Hamden Mohammad, DJBS
YBrs. En./Mr Jack anak Liam
(Ahli Silih Ganti/Alternate Member)

Kementerian Perladangan Industri dan Komoditi
Ministry of Plantation Industries and Commodities (MPIC)
YBrs. En./Mr Mad Zaidi Mohd Karli@Sukari (hingga/until 30/09/2020)

YBrs. En./Mr Pubadi a/l Govindasamy (mulai/from 01/10/2020)
YBrs. Pn/Ms Habibah Ahmad (Ahli Silih Ganti/Alternate Member)

Lembaga Perindustrian Kayu Malaysia
Malaysian Timber Industry Board

YBrs. En./Mr Mohd Kheiruddin Mohd Rani
YBhg. Dato’ Dr Mohd Puat Dahalan

(Ahli Silih Ganti/Alternate Member [hingga/until 30/09/2020])
YBrs. En./Mr Mahpar Atan

(Ahli Silih Ganti/Alternate Member [mulai/from 01/10/2020])

Persatuan Pekilang Panel Malaysia
Malaysian Panel-Products Manufacturer’s Association (MPMA)
YBhg. Datuk Wira Sheikh Othman Sheikh Abdul Rahman, DCSM, DIMP, JP

Persatuan Pengusaha Perabot Bumiputra
Bumiputra Furniture Industry Entrepreneurs Association Malaysia

YBhg. Dato’ Nadzir Hj. Sheikh Fazir, DIMP
(hingga/until 30/09/2020)

Association of Malaysian Bumiputera Timber and Furniture Entrepreneurs
(PEKA)

YBrs. Tuan Haji/Mr Hanafee Yusoff
(mulai/from 01/10/2020)

Wakil Lantikan Menteri
Representatives appointed by the Minister

YBrs. En./Mr Abdul Manan Indanan
(mulai/from 01/10/2020)

Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia
Forest Research Institute Malaysia

YBhg. Datuk Dr Abd. Latif Mohmod, DIMP, JSM, KMN, AMN
(hingga/until 29/08/2020)

YBrs. Dr Khali Aziz Hamzah
(mulai/from 01/10/2020)

2020Laporan Tahunan 13

Annual Report

Datuk Zurinah
Pawanteh

Dr Mohd Dato’ Mohd Datuk Wira Sheikh
Mokhtar Tahar Ridza Awang Othman Sheikh
Abdul Rahman

Datu Hamden Dr Robert En./Mr Mohd
Mohammad Cyril Ong Kheiruddin
Kim Leong Mohd Rani

En./Mr Abdul Tn Hj/Mr En./Mr Pubadi a/l
Manan Indanan Hanafee Yusoff Govindasamy

Dr Selvaraj En./Mr Che Dr Khali Aziz
Ramasamy Kodir Baharum Hamzah
Abdullah

2 0 2 014
Laporan Tahunan
Annual Report

JAWATANKUASA KEWANGAN
DAN PERJAWATAN

FINANCE AND ESTABLISHMENT COMMITTEE

AHLI DAN AHLI SILIH GANTI/MEMBERS AND ALTERNATE MEMBERS

Kementerian Tenaga dan Sumber Asli
Ministry of Energy and Natural Resources

(Pengerusi/Chairperson)
YBrs. Dr Mohd Mokhtar Tahar

Kementerian Tenaga dan Sumber Asli
Ministry of Energy and Natural Resources

YBrs. Puan/Ms Norsham Abdul Latip

Jabatan Perhutanan Semenanjung Malaysia (JPSM)
Forestry Department of Peninsular Malaysia
YBhg. Dato’ Mohd Ridza Awang, DIMP
YBhg. Dato’ Zahari Ibrahim

Perbendaharaan Malaysia, Kementerian Kewangan
Treasury Malaysia, Ministry of Finance (MOF)

YBrs. En./Mr Imri Dolhadi Ab. Wahab (hingga/until 30/09/2020)
YBrs. Dr Selvaraj Ramasamy Abdullah (mulai/from 01/10/2020)

YBrs. En./Mr Muhammad Aiza Zamrose
(Ahli Silih Ganti/Alternate Member [hingga/until 30/09/2020])
YBrs. En./Mr Mahussin Jusoh (Ahli Silih Ganti/Alternate Member [mulai/from 01/10/2020])

Unit Perancang Ekonomi, Kementerian Hal Ehwal Ekonomi
Economic Planning Unit, Ministry of Economic Affairs
YBrs. En./Mr Ahmad Kamal Wasis (hingga/until 22/06/2020)
YBrs. En./Mr Che Kodir Baharum (mulai/from 01/10/2020)

YBrs. Puan/Mdm Norazeyan Dzul Kornain (Ahli Silih Ganti/Alternate Member)

Persatuan Pekilang Panel Malaysia
Malaysian Panel-Products Manufacturer’s Association (MPMA)
YBhg. Datuk Wira Sheikh Othman Sheikh Abdul Rahman, DCSM, DIMP, JP

Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia
Forest Research Institute Malaysia (FRIM)
YBhg. Datuk Dr Abd. Latif Mohmod, DIMP, JSM, KMN, AMN (hingga/until 29/08/2020)
YBrs. Dr Khali Aziz Hamzah (mulai/from 01/10/2020)

Jabatan Perkhidmatan Awam
Public Service Department

YBrs. En./Mr Mohd Shaiful Ibrahim
YBrs. En./Mr Fadzil Hisham Jalaludin

2020Laporan Tahunan 15

Annual Report

JAWATANKUASA AUDIT

AUDIT COMMITTEE

AHLI DAN AHLI SILIH GANTI/MEMBERS AND ALTERNATE MEMBERS

Kementerian Tenaga dan Sumber Asli (KeTSA)
Ministry of Energy and Natural Resources
Pengerusi/Chairman
YBrs. Dr Mohd Mokhtar Tahar
(hingga/until 30/09/2020)
YBrs. En./Mr Che Kodir Baharum
(mulai/from 01/10/2020)

Kementerian Tenaga dan Sumber Asli (KeTSA)
Ministry of Energy and Natural Resources
YBrs. Puan/Ms Norsham Abdul Latip

(Ahli Silih Ganti/Alternate Member [mulai/from 01/10/2020])
YBrs. Dr Farrah Shameen Mohamad Ashray

(Ahli Silih Ganti/Alternate Member [mulai/from 01/10/2020])

Perbendaharaan Malaysia, Kementerian Kewangan
Treasury Malaysia, Ministry of Finance (MOF)
YBrs. En./Mr Imri Dolhadi Ab. Wahab
(hingga/until 30/09/2020)
YBrs. Dr Selvaraj Ramasamy Abdullah
(mulai/from 01/10/2020)
YBrs. En./Mr Muhammad Aiza Zamrose

(Ahli Silih Ganti/Alternate Member [hingga/until 30/09/2020])
YBrs. En./Mr Mahussin Jusoh

(Ahli Silih Ganti/Alternate Member [mulai/from 01/10/2020])

Persatuan Pekilang Panel Malaysia
Malaysian Panel-Products Manufacturer’s Association (MPMA)
YBhg. Datuk Wira Sheikh Othman Sheikh Abdul Rahman, DCSM, DIMP, JP

Jabatan Perhutanan Semenanjung Malaysia
Forestry Department of Peninsular Malaysia

YBhg. Dato’ Mohd Ridza Awang, DIMP
YBhg. Dato’ Zahari Ibrahim

2 0 2 016
Laporan Tahunan
Annual Report

JAWATANKUASA PROJEK
KERJASAMA DENGAN AGENSI LUAR

COMMITTEE OF COLLABORATION PROJECT WITH EXTERNAL AGENCY

AHLI DAN AHLI SILIH GANTI/MEMBERS AND ALTERNATE MEMBERS

Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia
Forest Research Institute Malaysia
Pengerusi/Chairman

YBhg. Datuk Dr Abd. Latif Mohmod, DIMP, JSM, KMN, AMN
(hingga/until 29/08/2020)

YBrs. Dr Khali Aziz Hamzah
(mulai/from 01/10/2020)

Kementerian Tenaga dan Sumber Asli (KeTSA)
Ministry of Energy and Natural Resources

YBrs. Dr Mohd Mokhtar Tahar (hingga/until 30/09/2020)
YBrs. Puan/Ms Norsham Abdul Latip

(Ahli Silih Ganti/Alternate Member [mulai/from 01/10/2020])
YBhg. Dato’ Wan Mazlan Wan Mahmood, DIMP

(Ahli Silih Ganti/Alternate Member [hingga/until 03/02/2020])
YBrs. Dr Farrah Shameen Mohamad Ashray

(Ahli Silih Ganti/Alternate Member [mulai/from 01/10/2020])

Jabatan Perhutanan Semenanjung Malaysia
Forestry Department of Peninsular Malaysia

YBhg. Dato’ Mohd Ridza Awang, DIMP
YBhg. Dato’ Zahari Ibrahim

Unit Perancang Ekonomi, Kementerian Hal Ehwal Ekonomi
Economic Planning Unit, Ministry of Economic Affairs
YBrs. En./Mr Ahmad Kamal Wasis (hingga/until 22/06/2020)
YBrs. En./Mr Che Kodir Baharum (mulai/from 01/10/2020)

Persatuan Pengusaha Perabot Bumiputra
Bumiputra Furniture Industry Entrepreneurs Association Malaysia

YBhg. Dato’ Nadzir Hj. Sheikh Fazir, DIMP (hingga/until 30/09/2020)

Jabatan Hutan Sarawak
Forest Department Sarawak
YBhg. Datu Hamden Mohammad, DJBS (mulai/from 01/10/2020)
YBrs. En./Mr Jack anak Liam (Ahli Silih Ganti/Alternate Member [mulai/from 01/10/2020])

Association of Malaysian Bumiputera Timber and Furniture Entrepreneurs
(PEKA)

YBrs. Tuan Haji/Mr Hanafee Yusoff (mulai/from 1/10/2020)

2020Laporan Tahunan 17

Annual Report

JAWATANKUASA KOMERSIALISASI

COMMERCIALISATION COMMITTEE

AHLI DAN AHLI SILIH GANTI/MEMBERS AND ALTERNATE MEMBERS

Lembaga Perindustrian Kayu Malaysia
Malaysian Timber Industries Board (MTIB)

Pengerusi/Chairman
En./Mr Mohd Kheiruddin Mohd Rani

Kementerian Tenaga dan Sumber Asli (KeTSA)
Ministry Energy and Natural Resources

YBhg. Dato’ Wan Mazlan Wan Mahmood, DIMP
(Ahli Silih Ganti/Alternate Member [hingga/until 03/02/2020])

YBrs. Puan/Ms Norsham Abdul Latip
(Ahli Silih Ganti/Alternate Member [mulai/from 01/10/2020])

Unit Perancang Ekonomi, Kementerian Hal Ehwal Ekonomi
Economic Planning Unit, Ministry of Economic Affairs
YBrs. En./Mr Ahmad Kamal Wasis (hingga/until 22/06/2020)
YBrs. En./Mr Che Kodir Baharum (mulai/from 01/10/2020)

Persatuan Pekilang Panel Malaysia
Malaysian Panel-Products Manufacturer’s Association (MPMA)
YBhg. Datuk Wira Sheikh Othman Sheikh Abdul Rahman, DCSM, DIMP, JP

Wakil Lantikan Menteri
Representatives appointed by the Minister
YBrs. En./Mr Abdul Manan Indanan (mulai/from 1/10/2020)

Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia
Forest Research Institute Malaysia

YBrs. Dr Khali Aziz Hamzah (hingga/until 22/06/2020)
YBrs. Dr Noor Azlin Yahya (mulai/from 1/10/2020)

FRIM Incorporated Sdn Bhd
En./Mr Mohd Shahidan Mohamad Arshad

MESYUARAT ANGGOTA INSTITUT/MEMBERS OF INSTITUTE MEETINGS

Bil. Mesyuarat Tarikh
No. Meetings Date

1 Anggota Institut Bil.1/2020: 13/03/2020
Members of the Institute Bil.2/2020: 23/07/2020
Bil.3/2020: 30/09/2020
Bil.4/2020: 17/12/2020

2 Jawatankuasa Kewangan dan Perjawatan Bil.1/2020: 03/02/2020
Finance and Establishment Committee Bil.2/2020: 23/07/2020
Bil.3/2020: 24/08/2020

2 0 2 018
Laporan Tahunan
Annual Report

LAPORAN KETUA PENGARAH

DIRECTOR GENERAL’S REPORT

LAPORAN KETUA
PENGARAH

DIRECTOR GENERAL’S REPORT

Pertamanya, izinkan saya mengucapkan First and foremost, allow me to express my
terima kasih kepada Menteri Tenaga dan heartfelt thanks to Minister YB Datuk Seri Dr
Sumber Asli (KeTSA), YB Datuk Seri Dr Shamsul Anuar bin Haji Nasarah, Ministry of
Shamsul Anuar bin Haji Nasarah yang telah Energy and Natural Resourcces (KeTSA),
memberi kepercayaan kepada saya untuk for entrusting me to lead FRIM as Director
menerajui FRIM selaku Ketua Pengarah General from 1 September 2020. I would
mulai 01 September 2020. Saya juga ingin also like to thank our former Director General,
merakamkan ucapan penghargaan kepada Datuk Dr Abd. Latif Mohmod, who retired on
mantan Ketua Pengarah FRIM, Datuk Dr Abd. 29 August 2020. He has set a high benchmark
Latif Mohmod yang telah bersara mulai 29 during his service, and I pledge to ensure
Ogos 2020. Beliau telah meletakkan penanda that FRIM will remain as a well-recognised
aras yang tinggi semasa menerajui FRIM dan and authoritative institution in tropical forest
saya berjanji untuk meneruskan usaha bagi research at international level.
mengekalkan FRIM sebagai sebuah institusi
yang disegani serta berautoritatif hingga In 2020, the COVID-19 pandemic has affected
ke peringkat global dalam penyelidikan countries all over the world and restricted a
perhutanan tropika. lot of activities in Malaysia due to Movement
Control Order (MCO) which started on 18
Tahun 2020 menyaksikan seluruh dunia March 2020. Civil servants have started
dilanda pandemik COVID-19 serta banyak to familiarise with the new norm to ensure
aktiviti terpaksa dihadkan akibat Perintah their services remain efficient and effective
Kawalan Pergerakan (PKP) yang bermula including working from home with specific
pada 18 Mac 2020. Penjawat awam mula Standard Operation Procedures (SOPs). Field
menyesuaikan diri dengan norma baharu work, seminar, conference, and meeting were
demi memastikan sistem penyampaian not allowed during MCO except conducted
perkhidmatan dapat diteruskan dengan online. Therefore, the management of FRIM
cekap dan berkesan—bekerja dari rumah has decided to revise our quality objectives
dengan prosedur operasi standard (SOP) and set new targets that are more achievable.
yang ditetapkan. Semasa PKP, tiada
kerja lapangan, seminar, persidangan
mahupun mesyuarat dibenarkan dan hanya
boleh dijalankan secara dalam talian.
Sehubungan dengan itu, pihak pengurusan
FRIM memutuskan untuk mengkaji semula
penetapan sasaran objektif kualiti FRIM dan
membuat sasaran baharu yang lebih realistik
untuk dicapai.

2 0 2 020
Laporan Tahunan
Annual Report

FRIM INCORPORATED FRIM INCORPORATED

FRIM Inc. berjaya menguruskan projek FRIM Inc. has successfully managed
perundingan dan perkhidmatan latihan consultancy projects and technical training
teknikal semenjak penubuhan awal syarikat. services since it was established. Expertise
Kepakaran FRIM terus diiktiraf menerusi in FRIM are continuously recognised
pelbagai khidmat perundingan yang diselia through various consultancy services which
oleh FRIM Inc. Pada 2020, FRIM telah are facilitated by FRIM Inc. In 2020, FRIM
menawarkan 44 khidmat perundingan offered 44 consultancy services amounting to
berjumlah kira-kira RM2.33 juta, dengan lima RM2.33 million with five projects valued over
projek bernilai melebihi RM100,000; iaitu RM100,000; i.e. Management Plan of Selangor
Projek Perundingan Rancangan Pengurusan State Forest (2021–2030) (RM150,000),
Hutan Negeri Selangor (2021–2030) Greening and Rehabilitation of Degraded
(RM150,000), Greening and Rehabilitation Terrestrial Ecosystem (RM615,684),
of Degraded Terrestrial Ecosystem Production of Plantlets using Tissue Culture
(RM615,684), Penghasilan Anak Pokok Technique to be Raised in DBKL Nursery
melalui Teknik Kultur Tisu untuk Dibesarkan in Jinjang, Kuala Lumpur (RM124,528),
di Tapak Semaian DBKL di Jinjang, Kuala Reforestation of Taman Bukit Kerinchi with
Lumpur (RM124,528), Cadangan Menghutan Lowland Dipterocarp Forest (RM440,366) and
Semula Taman Bukit Kerinchi dengan Hutan Preparation of Development Master Plan and
Tanah Pamah Dipterokarpa (RM440,366) dan other Related Works for Lata Kekabu Eko-
Penyediaan Pelan Induk Pembangunan dan Rimba Park, Lenggong and Pulau Tali Kail
Kerja-kerja Lain Berkaitan bagi Taman Eko- Forest Eco Park, Gerik, Perak (RM140,000).
Rimba Lata Kekabu, Lenggong dan Taman In 2019, there were 42 consultancy projects
Eko Rimba Pulau Tali Kail, Gerik, Perak with a total value of about RM2.65 million.
(RM140,000). Pada tahun 2019 terdapat 42
khidmat perundingan yang bernilai kira-kira
RM2.65 juta.

PENCAPAIAN PERKHIDMATAN ACHIEVEMENTS OF FRIM PRODUCT
PENSIJILAN PRODUK FRIM CERTIFICATION SERVICES
(FRIM-PCS) (FRIM-PCS)

Pada tahun 2020 FRIM PCS telah berjaya FRIM PCS has succeeded in maintaining
mengekalkan pensijilan produk perabot the furniture product certification for 80
bagi 80 syarikat perabot tempatan. Pada local furniture companies. Total number of
tahun ini jumlah sijil telah bertambah product certificates increased from 242 to 341
daripada 242 sijil produk kepada 341 sijil. although there was no increase in number of
Namun tiada pertambahan syarikat baharu companies. FRIM PCS successfully certified
yang direkodkan. FRIM PCS telah berjaya five products of fire-resistance door for
mempersijilkan lima produk pintu rintangan three companies in Selangor under the fire
api bagi tiga buah syarikat di Selangor di resistance certification scheme.
bawah skim pensijilan pintu rintangan api.
The widespread COVID-19 pandemic this
Penularan pandemik COVID-19 pada year has affected auditing activity on certified
tahun ini turut memberi kesan terhadap companies with only 39 companies being
pelaksanaan audit ke atas syarikat yang telah audited by FRIM PCS. 2020 marks the sixth
dipersijilkan. Secara keseluruhan, FRIM PCS year FRIM has been accredited as the eighth

2020Laporan Tahunan 21

Annual Report

telah melaksanakan audit ke atas 39 syarikat. Product Certification Body by the Department
Tahun 2020 merupakan tahun keenam FRIM of Standards Malaysia (Standards Malaysia).
diakreditasikan sebagai Badan Pensijilan
Produk kelapan oleh Jabatan Standard
Malaysia (Standards Malaysia).

PENCAPAIAN PENYELIDIKAN ACHIEVEMENTS OF RESEARCH
DAN PEMBANGUNAN AND DEVELOPMENT

Pandemik COVID-19 sedikit sebanyak The global COVID-19 pandemic has affected
memberi kesan ke atas R&D yang existing R&D with many activities being
sedang dijalankan, apabila banyak aktiviti delayed. FRIM was leading 168 on-going
penyelidikan terpaksa ditangguhkan. Namun, research projects at national and international
dari segi penerimaan dana, FRIM masih diberi levels. Until December 2020, there were a total
kepercayaan menerajui beberapa projek of 36 newly approved research projects (27
penyelidikan sama ada di peringkat nasional from foreign funds and 9 from internal grants)
mahupun antarabangsa. Sehingga Disember amounting to RM23,315,360, compared to the
2020, sebanyak 36 projek penyelidikan year before with 55 new projects amounting to
telah diluluskan (27 penaja luar dan 9 geran RM19,276,825.
dalaman) dengan nilai RM23,315,360,
sedikit berkurang berbanding dengan tahun FRIM had submitted 69 research proposals to
2019 yang diluluskan sebanyak 55 projek, various agencies including state governments,
bagaimanapun, dengan nilai yang lebih federal government, Fundamental Research
rendah iaitu RM19,276,825. Sejumlah 168 Grant Scheme, Technical Committee on
projek penyelidikan dijalankan pada 2020. Research and Development as well as
National Conservation Trust Fund under the
FRIM terus mempergiat usaha dengan 12th Malaysia Plan. Among the R&D projects
menghantar 69 dokumen cadangan with interesting findings in year 2020 are:
penyelidikan bagi mendapatkan dana
daripada agensi-agensi luar seperti kerajaan
negeri, persekutuan, Skim Geran Penyelidikan
Asas, Jawatankuasa Teknikal Mengenai
Penyelidikan dan Pembangunan serta Tabung
Amanah Konservasi Sumber Asli Nasional
serta dana di bawah Rancangan Malaysia ke-
12. Antara projek R&D yang mencapai hasil
memberangsangkan pada 2020 ialah:

a. Tasik Chini Biosphere Reserve: a. Tasik Chini Biosphere Reserve:

Conservation by FRIM and NAHRIM Conservation by FRIM and NAHRIM

Buku mesra ilmu yang berjudul “Tasik A coffee table book titled “Tasik Chini
Chini Biosphere Reserve: Conservation Biosphere Reserve: Conservation by
by FRIM and NAHRIM” telah diterbitkan FRIM and NAHRIM” was published to
untuk berkongsi aktiviti penyelidikan dan share research and conservation activities
pemuliharaan yang telah dijalankan oleh carried out by FRIM and National Hydraulic
FRIM dan Institut Penyelidikan Hidraulik Research Institute of Malaysia (NAHRIM)
Kebangsaan Malaysia (NAHRIM) di at Tasik Chini Biosphere Reserve (TCBR)
Rizab Biosfera Tasik Chini (RBTC) dari from 2011–2016 (RMKe-10). This project,

2 0 2 022
Laporan Tahunan
Annual Report

tahun 2011–2016 (RMKe-10). Inisiatif initiated by the Ministry, is important not
oleh Kementerian ini adalah penting, only to reforest and enhance the riverbank
bukan sahaja untuk penghutanan of Sungai Chini but also to preserve the
semula dan pengukuhan tebing Sungai uniqueness and beauty of the biosphere
Chini, tetapi juga mengekalkan keunikan reserve as well as to provide long-term
dan kecantikan rizab biosfera ini serta economic contribution to locals. The
sumbangan ekonomi jangka panjang book can be used as a reference for
kepada penduduk tempatan. Buku ini lake and forest managers, researchers,
dapat dijadikan panduan dan rujukan academicians, students and general
kepada pengurus hutan dan tasik, para public.
penyelidik, ahli akademik, pelajar dan
orang awam.

Projek-projek penyelidikan dan Research and conservation projects by
FRIM and NAHRIM are important efforts to
pemuliharaan oleh FRIM dan NAHRIM ensure sustainable use of natural resources
and biodiversity at Chini Lake which was
merupakan usaha untuk memastikan designated as the first UNESCO Man and
the Biosphere Heritage Site in Malaysia
kelestarian sumber asli dan biodiversiti in 2009. The surrounding environment of
this TCBR contributes to the economy and
di Tasik Chini yang merupakan rizab livelihood of indigenous people through
ecotourism.
“UNESCO Man and the Biosphere”

pertama di Malaysia yang diperoleh pada

tahun 2009. Persekitaran RBTC ini

memberi sumbangan kepada ekonomi

melalui ekopelancongan dan juga

kelangsungan hidup penduduk orang asli.

b. Kompilasi Maklumat Kawasan Tanah b. Compilation of Information on Wetlands

Lembap di Malaysia in Malaysia

Penyediaan kompilasi kawasan tanah Compilation of information on wetlands
lembap ini bertujuan untuk menghasilkan was aimed at producing a document with
satu dokumen sebagai data asas bagi baseline data as a guide to wetlands in the
panduan dalam informasi kawasan country. FRIM conducted this project with
tanah lembap negara. Projek ini telah funding from KeTSA by compiling data from
dilaksanakan oleh FRIM melalui relevant agencies, published information
peruntukan KeTSA. Kaedah pelaksanaan and site visits to most of the wetlands.
adalah dengan pengumpulan data- 16 types of wetlands in this country were
data dari jabatan dan agensi berkaitan, selected and documented according to
rujukan informasi yang telah diterbitkan available information and data.
serta lawatan-lawatan tapak ke atas
sebahagian kawasan-kawasan yang
berkenaan. Dalam dokumen ini, 16 jenis
tanah lembap utama di negara ini telah
dipilih dan didokumentasikan berdasarkan
maklumat serta ketersediaan data yang
ada.

c. Jejantas Rimba FRIM c. FRIM Forest Skywalk

Jejantas Rimba FRIM merupakan satu lagi FRIM Forest Skywalk is another new
produk ekopelancongan baharu di FRIM, ecotourism attraction in FRIM. Funded by

2020Laporan Tahunan 23

Annual Report

pembinaannya dibiayai oleh Kementerian the Ministry of Tourism, Arts and Culture,
Pelancongan, Kesenian dan Budaya the RM3.2 million skywalk was completed
sebanyak RM3.2 juta dan mengambil in one year. It is located in Kepong Botanic
masa setahun untuk siap sepenuhnya. Gardens and is the second canopy walkway
Jejantas ini merupakan titian silara kedua of FRIM. Unfortunately, the skywalk is
FRIM yang terletak di Taman Botani closed to the public at the moment due to
Kepong, FRIM. Namun demikian, jejantas the COVID-19 pandemic.
ini terpaksa ditutup kepada pelawat
buat sementara waktu akibat pandemik
COVID-19.

d. Kajian Kelayakan Pemilihan Tanaman d. Feasibility Study on Energy Crop

Tenaga Selection

Projek ini dilaksanakan atas permintaan This project was initiated at the request of
TNB Research Sdn Bhd yang ingin TNB Research Sdn Bhd who was interested
mewujudkan tanaman tenaga biomas to identify energy crops that can be planted
untuk ditanam di bawah talian under power transmission lines in Malaysia.
penghantaran kuasa di Malaysia. Tujuan This project sought to determine the most
utama kajian ini adalah bagi menentukan suitable energy crop as fuel based on
tanaman tenaga yang paling sesuai untuk characterization and combustibility data.
dijadikan bahan bakar berdasarkan data The seven species that were selected and
pencirian dan data mudah terbakar. screened by FRIM based on their energy
Tujuh spesies dipilih oleh FRIM iaitu properties were Leucaena leucocephala,
petai belalang (Leucaena leucocephala), Shorea roxburghii, Pennsetum purpureum,
meranti temak nipis (Shorea roxburghii), Gliricidia sepium, Macaranga tanarius,
napier (Pennsetum purpureum), gamal Acacia mangium and Melaleuca cajuputi.
(Gliricidia sepium), mahang (Macaranga The Fuel Index Values (FIV) of these
tanarius), Acacia mangium dan gelam crops were also evaluated. The study had
(Melaleuca cajuputi) berdasarkan ciri identified Melaleuca cajuputi, Leucaena
tenaga setiap spesies. Tanaman ini juga leucocephala and Acacia mangium as the
dinilai berdasarkan nilai indeks bahan potential fuel crops in Malaysia.
bakarnya (FIV). Hasil kajian ini mendapati
tiga spesies terbaik untuk dipilih sebagai
tanaman bahan bakar berpotensi di
Malaysia ialah gelam, petai belalang dan
Acacia mangium.

e. Kajian Pengurusan dan Pemuliharaan e. Management and Rehabilitation of Peat
Hutan Simpan Paya Gambut bagi Negeri Swamp Forest for Selangor State—A
Selangor—Kajian Profil Tanah Gambut Study on Peat Soil Profile and Peat
dan Stok Karbon Tanah Carbon Stocks

FRIM telah diberi tanggungjawab oleh FRIM was given the task by Forestry
Jabatan Perhutanan Semenanjung Department of Peninsular Malaysia
Malaysia (JPSM) untuk menjalankan (FDPM) to conduct a study on management
kajian pengurusan dan pemuliharaan and rehabilitation of peat swamp forest
hutan simpan paya gambut bagi negeri for Selangor. This project was conducted

2 0 2 024
Laporan Tahunan
Annual Report

Selangor. Projek ini telah dilaksanakan for two years (2018–2020). The study
dalam tempoh dua tahun (2018–2020). consisted of four main scopes which were
Kajian mengambil kira empat skop utama hydrological management, fire prevention,
iaitu kajian pengurusan hidrologi, kajian soil management as well as carbon stocks
pencegahan kebakaran, kajian tanah serta and changes. A compilation of reports
kajian stok karbon dan perubahan karbon. on management and rehabilitation of
Kompilasi laporan kajian pengurusan dan peatlands for Selangor under the 11th
pemuliharaan hutan simpan paya gambut Malaysia Plan was submitted to FDPM for
bagi negeri Selangor di bawah peruntukan reference and management purposes.
Rancangan Malaysia Kesebelas (RMKe-
11) ini telah diterbitkan dan diserahkan The study concluded that appropriate
kepada pihak JPSM untuk rujukan bagi management for conservation and
pengurusan kawasan hutan paya gambut sustainable utilisation is needed for
di negeri Selangor. peatlands regardless in forest or in
agricultural area.
Kajian ini telah mengetengahkan
ekosistem gambut sama ada di kawasan
hutan atau di kawasan pertanian
memerlukan pengurusan yang sesuai
untuk pemeliharaan dan penggunaan
lestari demi kebaikan masyarakat.

f. Pengumpulan Spesies Terancam untuk f. Collection of Threatened Species for

Pemuliharaan Hutan Forest Conservation

Selaras dengan usaha untuk menjadikan In tandem with efforts of Malaysia to
Malaysia pusat kecemerlangan dalam conserve our biodiversity and use it
pemuliharaan, penyelidikan dan sustainably, this project had targeted the
penggunaan kepelbagaian biologi collection of 100 threatened dipterocarp
tropika dunia menjelang tahun 2020, and non-dipterocarp species for ex situ
pengumpulan 100 spesies terancam telah conservation from 2017 to 2020. The list
disasarkan bagi tujuan pemuliharaan of collection was prepared with reference
secara ex situ dalam tempoh empat tahun to the 92 species of dipterocarps with a
bermula tahun 2017 hingga 2020. Senarai threatened category as found in the book
spesies terancam dikenal pasti melalui “Malaysia Plant Red List: Peninsular
senarai 92 spesies dipterokarpa terancam Malaysian Dipterocarpaceae”, as
yang telah didokumentasikan dalam compared to IUCN Red List or International
buku terbitan FRIM pada tahun 2010 Union for Conservation of Nature’s Red List
iaitu “Malaysia Plant Red List: Peninsular of Threatened Species, which a total of 413
Malaysian Dipterocarpaceae”. Mengikut species were identifies in the endangered
senarai IUCN Red List atau International category.
Union for Conservation of Nature’s Red
List of Threatened Species pula sejumlah Collections of endangered dipterocarp
413 spesies dikenal pasti berada dalam species and non-dipterocarp families
kategori terancam. have started early in 2017 until the end
of 2020. Locations of these species were
Pengumpulan spesies terancam untuk found in Peninsular Malaysia, including in
famili dipterokarpa dan bukan dipterokarpa the Permanent Forest Reserve (HSK) and
telah bermula pada tahun 2017 sehingga Taman Eco Rimba or the recreational forest

2020Laporan Tahunan 25

Annual Report

akhir tahun 2020. Spesies-spesies ini of the Forestry Department of Peninsular
telah dikenal pasti di Semenanjung Malaysia (JPSM).
Malaysia termasuk dalam Hutan Simpan
Kekal (HSK) dan Taman Eko Rimba atau
hutan rekreasi JPSM.

g. Program Perladangan Komuniti: Bahan g. Community Plantation Programme:

Tanaman daripada Kultur Tisu Planting Materials from Tissue Culture

Projek kerjasama antara FRIM dan Plus Collaboration between FRIM and Plus
Intervest Sdn Bhd ini telah bermula sejak Intervest Sdn Bhd started from 2016
tahun 2016 dan diikuti dengan Persatuan and then with Malaysian Panel-Products
Pekilang Panel Malaysia (MPMA) sejak Manufacturers’ Association (MPMA) from
tahun 2019. Projek ini adalah untuk 2019. This project aims to produce tissue
penghasilan anak pokok kultur tisu culture plants of Eucalyptus sp. and high
Eucalyptus sp. dan spesies bernilai value commercial species for plantations
komersial bagi tujuan perladangan untuk in order to ensure the sustainability of raw
memastikan kelestarian bahan mentah materials for the timber industry and to
balak bagi industri perkayuan negara dan reduce pressure on natural forests.
mengurangkan kebergantungan sumber
daripada hutan asli. The collaboration has produced planting
materials, promoted and supported
FRIM bekerjasama menghasilkan bahan community plantation programme of
tanaman, mempromosi dan menyokong MPMA as well as provided expertise/
program perladangan komuniti MPMA technical assistance. The main outputs
serta membekalkan kepakaran/bantuan of this project are tissue culture protocols
teknikal. Output utama projek ini ialah for Eucalyptus hybrid and E. pellita for
penghasilan protokol kultur tisu bagi production of planting materials of the
Eucalyptus hibrid dan E. pellita untuk community plantation programme. In
penghasilan bahan tanaman bagi tujuan addition, the publication of “Eucalyptus
perladangan komuniti. Di samping itu, hibrid: Kajian FRIM” can be used as a
penerbitan buku “Eucalyptus hibrid: reference not only by the timber industry
Kajian FRIM” boleh digunakan sebagai but also by the plantation industry and
panduan dan rujukan bukan sahaja oleh local communities.
industri kayu-kayan tetapi juga industri
perladangan dan komuniti setempat. The plantation community programme
aims at involving communities around
Program perladangan komuniti ini Batu Kikir in the planting of Eucalyptus and
bertujuan untuk melibatkan komuniti di other forest species. Yield from these trees
sekitar Batu Kikir dalam penanaman will be used by adjacent wood factories
pokok Eucalyptus serta pokok-pokok or members of MPMA. A package for
hutan yang lain. Kayu-kayu yang terhasil community plantation programme is being
akan diguna pakai oleh kilang-kilang kayu developed by MPMA and FRIM so that the
yang berdekatan atau ahli MPMA. Pakej planting will be successful and beneficial
untuk program perladangan komuniti to all stakeholders.
sedang dibangunkan oleh pihak MPMA
dan FRIM dalam memastikan usaha
perladangan komuniti ini berjalan lancar
dan menguntungkan semua pihak.

2 0 2 026
Laporan Tahunan
Annual Report

h. Penemuan Enam Spesies Kunang- h. Discovery of Six New Firefly Species
Kunang Baharu Bantu Tingkat Maklumat Improves Understanding on Firefly
Biodiversiti Kunang-Kunang Negara Biodiversity in Malaysia

FRIM terus aktif melaksanakan kajian FRIM has been actively involved in
berkenaan kelip-kelip/kunang-kunang research on fireflies since the last
semenjak hampir dua dekad lalu. two decades and understanding on
Pengetahuan berkenaan kelip-kelip congregation of fireflies in riverine areas
yang hidup di kawasan sungai yang has also improved. However, information
mengalami pasang surut lebih diketahui. on firefly biodiversity in other habitats
Namun, maklumat biodiversiti kunang- particularly on inland forests is scarce.
kunang yang hidup di habitat semula jadi In the wake of declining forest areas and
yang lain terutama di hutan darat adalah threats from climate change, the lack of
sedikit. Ketandusan maklumat biodiversiti information on fireflies has motivated FRIM
kunang-kunang di Malaysia, dalam entomologists to evaluate the biodiversity
era penyusutan kawasan hutan dan of fireflies in various types of inland forests
perubahan iklim menjadi motivasi kepada in our country.
ahli entomologi FRIM untuk menjalankan
kajian bagi menilai biodiversiti kunang- Sampling in different forest types and forest
kunang di pelbagai hutan darat di negara landscapes in Malaysia has improved the
kita. national species record. According to a
recent checklist and overview on fireflies
Pensampelan di pelbagai jenis dan in the Southeast Asia and Australopacific
landskap hutan di Malaysia telah regions, five out of 13 new species found
menambah baik rekod spesies negara. were from this study. Pygoluciola dunguna,
Dalam satu senarai semak dan ulasan one of the six new firefly species, was
menyeluruh kelip-kelip/ kunang-kunang di described in detail based on the collections
rantau Asia Tenggara dan Australia-Pasifik from FRIM’s study. Overall, this study
yang baru diterbitkan, lima daripada has laid a strong foundation for efforts
13 spesies baharu ialah berdasarkan in conservation of firefly biodiversity in
penemuan kajian ini. Pygoluciola Malaysia for the future.
dunguna, satu daripada enam spesies
kunang-kunang yang baru ditemukan
telah diperincikan berdasarkan koleksi
yang dibuat daripada kajian FRIM. Secara
keseluruhan, kajian biodiversiti kunang-
kunang oleh FRIM telah menyediakan
satu asas yang baik untuk usaha-usaha
pemuliharaan biodiversiti Malaysia di
masa akan datang.

i. Protokol Cap Jari Komprehensif Smilax i. Comprehensive Fingerprints of Smilax
myosotiflora A.DC. (Ubi Jaga) dan myosotiflora A.DC. and Swietenia
Swietenia macrophylla King (Tunjuk macrophylla King through Botanical
Langit) melalui Pendekatan Botani dan and Chemical Approaches
Kimia
Smilax myosotiflora A.DC. (Smilacaceae)
Smilax myosotiflora A.DC. (ubi jaga; is very popular among indigenous people
Smilacaceae) amat popular digunakan and Malay practitioners, and has been

2020Laporan Tahunan 27

Annual Report

secara tradisional oleh orang asli dan traditionally used to improve energy, male
pengamal Melayu untuk meningkatkan libido, control high blood pressure and
tenaga, tenaga batin lelaki, mengawal blood glucose level, besides relieving lower
tekanan darah tinggi dan paras glukosa back pain and body aches. Meanwhile,
dalam darah, melegakan sakit pinggang Swietenia macrophylla King (Meliaceae)
dan sakit badan. Manakala Swietenia has been used, in particular, to control high
macrophylla King (tunjuk langit; blood pressure and blood glucose level.
Meliaceae) khususnya digunakan untuk
mengawal tekanan darah tinggi dan paras Due to the vast usage of both species,
glukosa dalam darah. comprehensive fingerprint protocols
through botanical and chemical approaches
Oleh sebab penggunaan kedua-dua were developed for authentication and
spesies yang meluas, protokol cap jari verifcation. These botanical and chemical
komprehensif melalui pendekatan botani fingerprints will serve as useful references
dan kimia telah dibangunkan untuk for researchers, academicians, quality
pensahihan dan verifikasi. Diharap cap control personnel, manufacturers, traders,
jari botani dan kimia ini akan berfungsi and stakeholders of the herbal industry.
sebagai rujukan yang berguna kepada
para penyelidik, ahli akademik, kakitangan
kawalan kualiti, pengeluar, peniaga dan
pihak berkepentingan industri herba.

j. Pembangunan Produk Prototaip j. Development of Product Prototype
daripada Pengetahuan Tradisi Komuniti from Traditional Knowledge of Selected
Terpilih Community

Bahagian Hasilan Semula Jadi telah The Natural Products Division had
membangunkan dua produk yang developed two products inspired by
diinspirasikan daripada pengetahuan traditional knowledge of two selected
tradisi dua komuniti terpilih. Produk communities. The first product is a fruit
pertama ialah minuman daripada buah juice, Jus Laris, made from Sonneratia
berembang (Sonneratia caseolaris), Jus caseolaris which was developed together
Laris yang dibangunkan bersama-sama with Penang Inshore Fisheries Welfare
Persatuan Kebajikan Nelayan Pesisir Association (PIFWA).
Pantai Pulau Pinang (PIFWA).
This two-year research has proudly won a
Hasil yang membanggakan daripada gold medal at SIRIM Invention, Innovation
penyelidikan dua tahun ini antara lain & Technology Expo 2019 (Si2TE 2019)
telah memenangi pingat emas di SIRIM and recently a silver medal at Malaysia
Invention, Innovation & Technology Expo Technology Expo (MTE 2020) and at
2019 (Si2TE 2019) dan terbaru memenangi International Merit Award at The Malaysia-
pingat perak di Malaysia Technology Expo Croatia Technology Expo. This product is
(MTE 2020) dan International Merit Award being sold in the market on a small scale
di The Malaysia-Croatia Technology Expo. by PIFWA.
Produk ini telah mula dijual secara kecil-
kecilan oleh pihak PIFWA. Development of ABP016 Body Mist was
inspired by traditional knowledge of
Penghasilan produk semburan badan, indigenous people to relieve fever and to
ABP016 Body Mist, diilhamkan daripada reduce body heat. A species coded ABP016

2 0 2 028
Laporan Tahunan
Annual Report

pengetahuan tradisi orang asli untuk from the Zingiberaceae family had shown
melegakan demam dan menyejukkan to be a promising product after screening
badan. Kumpulan penyelidik di bawah 102 samples under the project entitled
projek “Aplikasi Pengetahuan Tradisi “Aplikasi Pengetahuan Tradisi Ke Arah
ke Arah Perkongsian Faedah dan Perkongsian Faedah dan Peningkatan
Peningkatan Taraf Hidup Orang Asli” yang Taraf Hidup Orang Asli” funded by the
dibiayai oleh dana KeTSA telah memilih Ministry of Energy and Natural Resources.
spesies berkod ABP016 daripada keluarga
Zingiberaceae untuk dijadikan sebagai The product, with scientifically proven
produk yang mampu diketengahkan efficacy and safety, has a huge potential
setelah menyaring 102 sampel. to be marketed and is expected to improve
the socioeconomy of the indigenous
Produk ini berpotensi besar untuk community due to a sustainable source
dipasarkan. Ia juga dijangka dapat of raw material. This has proven that with
membantu sosioekonomi masyarakat careful planning and utilisation, plant
orang asli kerana bekalan bahan resources in Malaysia are important
mentah yang sedia ada dan mampan; resources for the socioeconomic
malah keberkesanan serta keselamatan development of local communities. These
produk disokong secara saintifik. products are not only value-added daily
Kesimpulannya, khazanah tumbuhan use products but preserve the traditional
di Malaysia dapat dieksploitasi untuk values that are passed down through
membantu pembangunan sosioekonomi generations.
komuniti setempat dengan perancangan
dan perlaksanaan yang teliti. Produk- .
produk yang terhasil bukan sahaja produk
bernilai tambah untuk kegunaan seharian
masyarakat malah dapat meneruskan nilai
tradisi komuniti yang telah diwarisi secara
turun-temurun.

k. Pengenalpastian Ramuan Farmaseutikal k. Identification of Active Pharmaceutical

Aktif sebagai Agen Antikolesterol Ingredients as Anti-Cholesterol Agents

Secara tradisional, penggunaan daun Traditionally, the use of Annona muricata
Annona muricata telah dilaporkan untuk leaves has been reported to lower blood
menurunkan tahap kolesterol darah. cholesterol level. This study aimed to prove
Kajian ini adalah untuk membuktikan the feasibility of Annona muricata leaves
potensi daun Annona muricata sebagai as active ingredients in anti-cholesterol
bahan aktif dalam rumusan produk product formulation. In vitro and in vivo
antikolesterol. Kajian antikolesterol in vitro studies were carried out to examine its
dan in vivo telah dilakukan untuk melihat potential as an anti-cholesterol agent. The
potensinya sebagai agen antikolesterol. leaf extract could lower the cholesterol
Ekstrak daun tumbuhan ini didapati dapat levels in rats fed with high cholesterol food.
menurunkan tahap kolesterol dalam tikus In addition, safety studies using the extract
yang diberikan makanan berkolesterol did not cause acute toxicity.
tinggi. Di samping itu, ekstrak tersebut
tidak menunjukkan kesan toksisiti akut.

2020Laporan Tahunan 29

Annual Report

l. Pengurusan Koleksi Sumber l. Management of Microbial Resource
Collection for Conservation and
Mikroorganisma untuk Pemuliharaan Research

dan Penyelidikan

Ketiadaan suatu pusat repositori mikrob Efforts on conservation of economically
nasional yang sahih merupakan antara important microbial resources can be
sebab utama yang menghalang usaha hampered if there is no reliable national
menyeluruh ke arah pemuliharaan microbial repository center. The collections
sumber mikrob negara yang penting untuk of microbes in many universities and
ekonomi. Koleksi mikrob di kebanyakan agencies across the country is facing a
universiti dan agensi di negara ini high risk of losing their microorganisms
menghadapi risiko tinggi kehilangan when the projects are completed due to a
mikroorganisma setelah sesuatu projek change of interest and lack of funding or
ditamatkan kerana minat yang berubah when students have finished their projects.
atau kekurangan dana, atau setelah
pelajar menyelesaikan projek mereka. As species and habitats are threatened
by rapidly changing environments,
Memahami pentingnya untuk melindungi understanding the importance to protect
kepelbagaian mikroorganisma negara microbial diversity has led FRIM to establish
sebelum spesies dan habitat terancam the Microbial Culture Collection (FRIM-
oleh perubahan persekitaran yang MCC) as one of the most comprehensive
berterusan, Koleksi Kultur Mikrob FRIM collections of indigenous terrestrial
(FRIM-MCC) yang menyimpan satu Actinobacteria. In 2016, FRIM-MCC had
daripada koleksi aktinobakteria terestrial registered as a member of World Data
yang komprehensif telah ditubuhkan. Pada Centre for Microorganisms (WDCM) which
tahun 2016, FRIM-MCC telah didaftarkan is the information management center for
sebagai ahli World Data Centre for World Federation for Culture Collections
Microorganisms (WDCM) yang merupakan (WFCC) and Microbial Resources Centers
pusat pengurusan maklumat bagi World Network (MIRCEN). To-date, a database
Federation for Culture Collections for 258 selected microorganisms with
(WFCC) dan Microbial Resources potential bioactivities have been uploaded
Centers Network (MIRCEN). Koleksi and catalogue of the collection can be
FRIM juga dijemput untuk menyertai accessed through this link http://gcm.wfcc.
Global Catalogue of Microorganisms info/1129. Researchers in FRIM-MCC
(GCM) yang menguruskan katalog were responsible in updating the database
dalam talian bagi setiap pangkalan data throughout the 11th Malaysia Plan and
mikrob yang berdaftar di bawah WDCM. also in 12th Malaysia Plan if funding is
Kini, pangkalan data FRIM bagi 258 available.
mikroorganisma terpilih dengan potensi
bioaktiviti telah dimuat naik dan katalog
koleksi ini boleh diakses melalui pautan
http://gcm.wfcc.info/1129. Penyelidik di
FRIM-MCC ditugaskan untuk mengemas
kini pangkalan data secara berkala
sepanjang Rancangan Malaysia ke-11
(RMKe-11) dan akan diteruskan dalam
RMKe-12 sekiranya dana disediakan.

2 0 2 030
Laporan Tahunan
Annual Report

m.Projek Menaik Taraf Makmal Pengujian m.Upgrading the Furniture Testing

Perabot (FTL) Laboratory (FTL)

Projek menaik taraf Makmal Pengujian The project on upgrading of Furniture
Perabot telah bermula pada 2018 Testing Laboratory (FTL) began in 2016
dengan peruntukan sebanyak RM2.25 with an allocation of RM2.25 million. This
juta. Projek menaik taraf ini melibatkan project involved renovation of an adjacent
kerja pengubahsuaian ruang makmal laboratory space, which is a part of Wood
bersebelahan iaitu sebahagian ruang Finishing Laboratory (MKK) and Wood
Makmal Kemasiapan Kayu (MKK) dan Anatomy Laboratory (WAL), in order to
Makmal Anatomi Kayu (WAL) untuk relocate existing machines and equipment
penempatan mesin dan peralatan for furniture testing. The new machines
pengujian perabot sedia ada. Perolehan purchased are expected to double furniture
mesin-mesin baharu pula dijangka akan testing capacity based on BS EN standard
meningkatkan kapasiti ujian perabot in addition to establishing new test facilities
berdasarkan standard BS EN sekali ganda based on the ANSI/ BIFMA standard
di samping menambah kemudahan untuk requirements. This development project is
skop ujian baharu berdasarkan standard expected to support the growing demand
ANSI/BIFMA. Projek pembangunan ini for furniture testing to meet the furniture
dijangka dapat menampung permintaan certification requirements for government
pengujian perabot untuk memenuhi procurement and furniture industry in
keperluan pensijilan perabot bagi Malaysia.
perolehan kerajaan dan industri perabot
di Malaysia.

n. Penilaian Ekonomi Keseluruhan n. Total Economic Valuation (TEV) of FRIM
(TEV) Kampus FRIM bagi Menyokong Campus to Support Nomination as a
Pencalonan sebagai Tapak Warisan World Heritage Site
Dunia
Economic value is an aggregate of all
Nilai Ekonomi Keseluruhan merupakan economic values (direct or indirect values,
agregat keseluruhan nilai-nilai ekonomi as well as market and non-market values) of
(nilai langsung atau nilai tidak langsung, an area. Economic valuation of ecosystem
serta nilai pasaran dan nilai bukan pasaran) services is defined as evaluation and
di sesuatu kawasan. Penilaian ekonomi consideration of environmental benefits
bagi perkhidmatan ekosistem ditakrifkan and ecosytem services in monetary terms.
sebagai menilai serta mengambil kira
manfaat alam sekitar dan perkhidmatan The economic values of several elements
ekosistem yang diterjemahkan dalam in FRIM campus had been identified and
bentuk wang. became a supporting document for FRIM’s
nomination as a UNESCO World Heritage
Nilai ekonomi bagi beberapa elemen Site. For the assessment of landscape
di kampus FRIM telah dikenal pasti dan trees, the total economic value of 189
menjadi dokumen sokongan pencalonan selected trees along the main road of
FRIM sebagai tapak warisan dunia FRIM was RM 30.61 million. Dryobalanops
(UNESCO). Bagi penilaian pokok landskap aromatica was identified as the tree with
yang dijalankan di sepanjang laluan utama highest value along the main road with a
FRIM, jumlah nilai ekonomi daripada value of RM581,870.
189 pokok terpilih ialah RM30.61 juta.

2020Laporan Tahunan 31

Annual Report

Dryobalanops aromatica (kapur) dikenal
pasti sebagai pokok yang mempunyai nilai
tertinggi di sepanjang jalan utama FRIM
dengan nilai RM581,870.

o. Pelan Strategik Perhutanan Sosial o. Social Forestry Strategik Plan of

Malaysia (2021–2025) Malaysia (2021–2025)

FRIM telah dilantik sebagai agensi FRIM has been appointed as the
pelaksana untuk Projek Kajian Penyediaan implementing agency in preparing Social
Dokumen Pelan Strategik Perhutanan Forestry Strategic Plan for Malaysia 2021–
Sosial Malaysia 2021–2025. Projek ini 2025. This project is one of the components
ialah satu komponen di bawah projek under the Phase Three of Biodiversity
Kajian Biodiversiti Fasa 3 Rancangan Research Project of 11th Malaysia Plan,
Malaysia Kesebelas (RMKe-11), di under Biodiversity and Forestry Section,
bawah Bahagian Pengurusan Biodiversiti Ministry of Energy and Natural Resources
dan Perhutanan, KeTSA. Penyediaan (KeTSA). This document was prepared
dokumen ini dilakukan dengan input with inputs from relevant stakeholders
dan perbincangan bersama-sama through a series of workshops.
pelbagai pemegang taruh yang berkaitan
melalui beberapa siri bengkel yang telah The Social Forestry Strategic Plan 2021–
dijalankan. 2025 will provide direction and framework
for implementation of social forestry (SF)
Pembentukan Pelan Strategik programmes in Malaysia in line with the
National Policy on Biological Diversity
Perhutanan Sosial 2021–2025 ini akan 2016–2025 and other related policies
and legislations. It also supports one of
membentuk hala tuju dan rangka bagi UN’s Sustainable Development Goals
in eradicating poverty, through good SF
pelaksanaan aktiviti perhutanan sosial governance besides helping to achieve the
objective of Malaysia’s Shared Prosperity
di Malaysia, supaya selari dengan Dasar Vision 2030 (2021–2030).

Kepelbagaian Biologi Kebangsaan

2016–2025 serta polisi dan perundangan

lain yang berkaitan. Ia juga menyokong

satu daripada Matlamat Pembangunan

Lestari Negara-negara Membangun yang

menyasarkan pembasmian kemiskinan,

melalui pentadbiran perhutanan sosial

yang berkesan, serta turut membantu

mencapai Wawasan Kemakmuran

Malaysia 2030 (2021–2030).

p. Kajian Penilaian Ekonomi Perkhidmatan p. Economic Valuation of Permanent
Hutan Simpanan Kekal sebagai Hutan Reserved Forest (PRF) services as
Kawalan Banjir dan Hutan Tadahan Air Flood Control and Water Catchment for
untuk Negeri Kelantan State of Kelantan

Satu projek kerjasama antara FRIM dan FRIM and FDPM collaborated on a project
JPSM telah dijalankan untuk menilai to evaluate the economic benefits of
manfaat ekonomi perkhidmatan Hutan PRF’s services as flood control and water
simpanan Kekal (HSK) sebagai kawasan catchments for Kelantan. The study found
kawalan banjir dan tadahan air khususnya that selected water catchments in Kelantan
di Kelantan. Kajian mendapati setiap bulan are able to produce at least 2,100–9,500

2 0 2 032
Laporan Tahunan
Annual Report

kawasan tadahan air negeri Kelantan m3 raw water/ha/month and up to 3,900–
(tadahan terpilih) mampu menghasilkan 25,000 m3/ha/month during monsoon
air mentah sekurang-kurangnya 2,100– season. Besides supplying sufficient
9,500 m3/ha/bulan dan dapat meningkat quantity of water, forests also play a role
hingga 3,900–25,000m3/ha/bulan pada in ensuring the quality of water supply. By
musim tengkujuh. Selain membekalkan using Benefit Cost Transfer approach, the
kuantiti air yang mencukupi, hutan juga study found that economic value of forest
memainkan peranan dalam memastikan services for domestic water supply was
kualiti bekalan air adalah baik. RM0.26/m3 or RM 9,448,588.14/year.
Menggunakan pendekatan Benefits-cost
transfer, kajian mendapati nilai ekonomi In addition, a series of surveys on 1,043
perkhidmatan hutan untuk bekalan households in Kelantan was conducted
air domestik ialah RM0.26/m3 atau to estimate the economic value of PRF’s
RM9,448,588.14 setahun. services as flood control and water
catchment areas. The results showed
Selain itu, satu siri kajian terhadap that the estimated economic value of
1,043 isi rumah di negeri Kelantan telah PRF’s services as flood control and
dijalankan untuk menganggarkan nilai water catchment areas amounted to
ekonomi perkhidmatan HSK sebagai RM48 million annually. With regards to
kawalan banjir dan kawasan tadahan public interest in contribution to the PRF’s
air. Keputusan kajian menunjukkan services in Kelantan, it was indicated that
anggaran nilai ekonomi perkhidmatan more concerted effort is needed by both
HSK sebagai kawalan banjir dan kawasan the federal and state governments to
tadahan air berjumlah RM48 juta setahun. conserve and preserve forest ecosystems
Berdasarkan kepentingan orang ramai in Malaysia.
untuk menyumbang kepada perkhidmatan
HSK di Kelantan, ia menunjukkan bahawa
lebih banyak usaha bersepadu diperlukan
oleh kedua-dua kerajaan persekutuan dan
negeri untuk memulihara dan memelihara
ekosistem hutan di Malaysia.

PEMBANGUNAN SUMBER MANUSIA HUMAN RESOURCES DEVELOPMENT

Tahniah diucapkan kepada pegawai Congratulations to Dr Mahanim Sarif@Mohd
penyelidik FRIM, Dr Mahanim Sarif@Mohd Ali who completed her Doctoral study in
Ali kerana berjaya menamatkan Ijazah Universiti Putra Malaysia in 2020.
Kedoktoran (PhD) daripada Universiti Putra
Malaysia pada 2020.

AKTIVITI KOMERSIALISASI COMMERCIALISATION ACTIVITIES

FRIM berjaya mendaftarkan 47 pendedahan FRIM had registered 47 invention disclosure
reka cipta (invention disclosure, ID) pada (ID) in 2020 compared to 49 in 2019. Four
2020 berbanding 49 ID pada 2019. Empat new or improved existing technologies
teknologi baharu atau teknologi sedia ada were developed according to the needs
yang ditambah baik bagi keperluan industri of the industry. These technologies were
turut dihasilkan. Teknologi tersebut adalah “Pilot Scale Production of Standardised

2020Laporan Tahunan 33

Annual Report

“Penghasilan Ekstrak Piawai (Standardize Extract from Ketum Leaves” by Abd Rashid
Extract) Daun Ketum Pada Skala Pandu” oleh Li, “Development of Capsule Product from
Abd Rashid Li, “Pembangunan Produk Kapsul Eurycoma longifolia” by Dr Pin Kar Yong,
Ekstrak Eurycoma Longifolia (EL)” oleh Dr “Production of Prototype Products on Capsule,
Pin Kar Yong, “Penghasilan Produk Prototaip Tea and ‘Ready to Consume’ from Extract of
Berbentuk Kapsul, Teh dan Produk Siap Kacip Fatimah Elite Clone (FAFA01)” by Dr
‘Ready To Consume’ daripada Ekstrak Klon Farah Fazwa Mohd Arif and “Production of
Elit Kacip Fatimah (FAFA01)” oleh Dr Farah Prototype Product ‘Feature Wall’ Frame for
Fazwa Mohd Arif dan “Penghasilan Produk Value-added Disposed Wood for Commercial
Prototaip Berbingkai Kayu dengan Memberi Purpose” by Dr Khairul Awang.
Nilai Tambah daripada Kayu Terbuang bagi
Tujuan Komersial” oleh Dr Khairul Awang.

PEMINDAHAN TEKNOLOGI TECHNOLOGY TRANSFER

Dalam usaha menyebarkan hasil-hasil In an effort to disseminate R&D outputs to
R&D kepada pihak yang berkepentingan stakeholders including industries and general
termasuklah pihak industri dan orang awam, public, FRIM had organized and participated
FRIM telah menganjurkan dan menyertai 40 in 40 courses/ workshops/ dialogues/
kursus/bengkel/dialog/seminar/persidangan. seminars/ conferences. Courses organised
Program-program yang telah dijalankan in 2020 were Introduction to GIS and
sepanjang 2020 antaranya ialah Kursus QGIS Basic Mapping, Wood Identification,
Pengenalan GIS dan Asas Pemetaan Management of Reference Materials Using
QGIS, Kursus Pengecaman Kayu, Bengkel Mendeley (Basic), Tree Identification, Fauna
Pengurusan Bahan Rujukan Menggunakan Identification, Basics of Insect Identification
Mendeley (Asas), Kursus Pengecaman and Basics of Fungi Identification.
Pokok, Kursus Pengecaman Fauna, Kursus
Asas Pengecaman Serangga dan Kursus
Asas Pengecaman Kulat.

PERKHIDMATAN UJIAN TESTING SERVICES

FRIM berjaya menjalankan sebanyak FRIM had conducted tests on 1,957 samples
1,957 bilangan ujian daripada 198 jenis using 198 types of tests in 2020. Among
ujian pada 2020. Perkhidmatan ujian yang the testing services provided by FRIM are
ditawarkan oleh FRIM antaranya termasuklah distillation and extraction of essential oil,
penyulingan dan pengekstrakan minyak pati, identification of herbal and aromatic plants,
pengecaman nama saintifik tumbuhan ubatan DNA sequencing, DNA barcoding as well as
dan beraroma, penjujukan DNA, kod jalur identification of wood and insect.
DNA, pengecaman kayu dan pengecaman
serangga.

PENERBITAN PUBLICATIONS

Berbagai-bagai usaha dan insentif Various efforts and incentives have been
introduced by FRIM to encourage staffs to
diperkenalkan oleh FRIM bagi menggalakkan publish in FRIM publications. Members of the

pegawai-pegawainya menghasilkan

2 0 2 034
Laporan Tahunan
Annual Report

penulisan untuk diterbitkan dalam siri-siri Institute had approved of giving publication
penerbitan FRIM. Mesyuarat Anggota Institut incentive in cash for authors, editors, and
telah meluluskan insentif penerbitan dalam designers of books since 2019 and early
bentuk wang tunai kepada para penulis, 2020. FRIM continues to publish four volumes
penyunting dan pereka bentuk buku-buku of Journal of Tropical Forest Science, four
yang diterbitkan pada 2019 dan awal 2020. issues of FRIM in Focus, 152 scientific papers
FRIM terus menerbitkan empat jilid Journal in various local and international journals
of Tropical Forest Science, empat keluaran (including electronic journals) compared to
surat berita—FRIM in Focus, 152 kertas only 93 papers in 2019, institutional reports
saintifik dalam pelbagai jurnal tempatan dan and FRIM Annual Report 2019.
antarabangsa (termasuk jurnal elektronik),
(93 pada 2019), pelbagai laporan institusi Several new books published include “Flora
serta Laporan Tahunan FRIM 2019. Mercu Tanda Malaysia”, “Construction of
the Glulam Bridge at FRIM”, “Flora Mercu
Beberapa judul buku baharu telah diterbitkan Tanda Negeri-Negeri di Malaysia”, “32
termasuklah “Flora Mercu Tanda Malaysia”, Jenis Pokok Perlindungan di Semenanjung
“Construction of the Glulam Bridge at Malaysia”, “Status of Mangroves in Malaysia
FRIM”, “Flora Mercu Tanda Negeri-Negeri and Authentication Atlas for Medicinal and
di Malaysia”, “32 Jenis Pokok Perlindungan Aromatic Plants”.
di Semenanjung Malaysia”, “Status of
Mangroves in Malaysia” dan “Authentication A total of 123 scientific and technical papers
Atlas for Medicinal and Aromatic Plants”. (including posters) were presented by
scientists in FRIM at conferences, seminars,
Sejumlah 123 kertas saintifik dan teknikal symposia, and workshops (excluding courses
(termasuk poster) telah dibentangkan and meetings) at national and international
oleh para saintis FRIM di persidangan, levels. This is expected as many seminars
seminar, simposium, serta bengkel (tidak and conferences were postponed, with
termasuk kursus dan mesyuarat) di peringkat limited participation or cancelled due to the
kebangsaan dan antarabangsa. Situasi COVID-19 pandemic. FRIM also disseminated
ini memang dijangkakan memandangkan information on R, D & C through social media
banyak seminar dan persidangan terpaksa platforms including FRIM’s official site in
ditangguhkan, dihadkan penyertaan ataupun Facebook.
dibatalkan akibat pandemik COVID-19. Selain
itu, FRIM turut menyebarkan maklumat-
maklumat R, D & C melalui media sosial
termasuk laman Facebook rasmi FRIM.

TANGGUNGJAWAB SOSIAL CORPORATE SOCIAL
KORPORAT RESPONSIBILITY

FRIM turut melaksanakan pelbagai FRIM had also carried out numerous activities
aktiviti berkaitan pendidikan alam sekitar on environmental education and forest
dan pemuliharaan hutan bersama-sama conservation with education institutions as
institusi pendidikan sebagai memenuhi part of FRIM’s corporate social responsibility
tanggungjawab sosial korporat (corporate (CSR) to instill awareness on importance of
social responsibility, CSR) bagi mewujudkan protecting the environment. However, since
kesedaran terhadap kepentingan dan the implementation of Movement Control
penjagaan alam sekitar dalam kalangan Order from March 2020, FRIM had restricted
komuniti pendidikan. Walau bagaimanapun, site visits and other outdoors activities
apabila Perintah Kawalan Pergerakan yang including CSR.

2020Laporan Tahunan 35

Annual Report

dikenakan mulai Mac 2020, FRIM turut In early 2020, FRIM had carried out CSR
mengehadkan aktiviti kerja lapangan serta activities with seven public and private
aktiviti luar termasuklah CSR. educational institutions namely Universiti
Kebangsaan Malaysia, Garden International
Pada awal tahun 2020, FRIM telah School, Pusat Pendidikan Al-Amin Bhd, DSH
menjalankan aktiviti tersebut dengan tujuh Institute of Technlogy, Khalifah Model School,
institusi pendidikan awam dan swasta Yayasan Felda, and Universiti Selangor (20
(sasaran awal ialah 20 institusi pendidikan educational institutions were initially targeted).
iaitu Universiti Kebangsaan Malaysia; Garden
International School, Kuala Lumpur; Pusat
Pendidikan Al-Amin Bhd; DSH Institute of
Technlogy, Taman Danau Kota, Kuala Lumpur;
Khalifah Model School, Taman Ampang
Utama; Yayasan Felda, Kuala Lumpur dan
Universiti Selangor, Bestari Jaya).

RENCANA DAN BERITA DALAM ARTICLES AND NEWS IN MEDIA
MEDIA
Various R&D and CSR activities of FRIM had
Pelbagai aktiviti berkaitan R&D dan CSR received wide coverage from electronic and
FRIM mendapat liputan meluas daripada print media. In 2020, 38 (compared to 76 in
media elektronik dan media cetak. Pada 2019) articles and news on R&D of FRIM
tahun 2020, sebanyak 38 (berbanding 76 were reported by the media including in
pada 2019) rencana dan berita berkenaan Sabah & Sarawak with Public Relation (PR)
R&D FRIM telah disiarkan oleh media value amounting to RM11,141,986 compared
termasuk di Sabah dan Sarawak dengan nilai to RM21.4 million in 2019.
perhubungan awam (PR value) berjumlah
RM11,141,986 berbanding dengan RM21.4
juta pada 2019.

KESIMPULAN CONCLUSION

Secara keseluruhannya, aktiviti-aktiviti utama Overall, several main activities of FRIM in
FRIM pada 2020 yang merangkumi penjanaan 2020 including generating quality outputs
output dan keberhasilan berkualiti daripada from R&D, commercialisation of products
aktiviti penyelidikan dan pembangunan, and technologies, provision of consultancy
penghasilan dan komersialisasi produk serta services and technology transfer, human
teknologi, pelaksanaan khidmat perundingan resources development and publication
dan pemindahan teknologi, pembangunan of books were affected by the global
sumber manusia serta penerbitan buku-buku COVID-19 pandemic. This is followed by the
FRIM terkesan dengan pandemik COVID-19 implementation of Movement Control Order
yang melanda seluruh dunia. Ia disusuli and subsequently Conditional Movement
pula dengan pelaksanaan Perintah Kawalan Control Order with various SOPs that must be
Pergerakan dan seterusnya Perintah Kawalan adhered including working from home.
Pergerakan Bersyarat yang menyaksikan
pelbagai SOP yang perlu dipatuhi termasuklah CSR activities for increasing awareness
arahan bekerja dari rumah. on importance of the environment as well
as initiatives on sharing activities and

2 0 2 036
Laporan Tahunan
Annual Report

Aktiviti CSR yang meningkatkan kesedaran achievements of FRIM with the public
terhadap kepentingan alam sekitar serta through electronic and print media were
inisiatif berkongsi maklumat tentang aktiviti also affected. Therefore, the achievement of
dan pencapaian FRIM dengan pihak awam quality objectives and outputs in 2020 was
melalui media elektronik dan media cetak not very encouraging compared to targets
turut terjejas. Justeru, pencapaian objektif and aspirations initially set.
kualiti FRIM dan penghasilan output utama
pada 2020 tidak begitu memberangsangkan Last but not least, I would like to urge all FRIM
berbanding dengan sasaran serta aspirasi staff to be patient with the current obstacles
yang ditetapkan. and continue to serve following new norms
and in accordance to relevant SOPs. Despite
Akhir sekali, saya menyeru seluruh warga kerja having to work from home, we must continue
FRIM agar dapat bersabar dengan situasi to carry out our responsibilities with full
yang serba sukar ini dengan terus berkhidmat commitment.
mengikut norma baharu berdasarkan SOP
yang telah ditetapkan. Walaupun terpaksa
bekerja dari rumah, janganlah jadikan
alasan untuk mengehadkan tenaga, masa
dan komitmen terhadap tugasan yang
diamanahkan kepada kita.

DR HJ KHALI AZIZ HAMZAH
Ketua Pengarah/Director General
Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia/
Forest Research Institute Malaysia

2020Laporan Tahunan 37

Annual Report

CARTA ORGANISASI
ORCGAARNTIASAOTRIOGNAANLISCAHSAIRT

ORGANISATIONAL CHART

JAWATANKUASA PENASIHAT PENYELIDIKAN UNIT INTEGRITI
RESEARCH ADVISORY COMMITTEE (RAC)
JAWATANKUASA PENASIHAT TEKNIKAL
TECHNICAL ADVISORY PANEL (TAP)

PENYELIDIKAN DAN PEMBANGUNAN
RESEARCH AND DEVELOPMENT

TIMBALAN KETUA PENGARAH (PENYELIDIKAN)
DEPUTY DIRECTOR GENERAL (RESEARCH)

(YBHG. DATO’ Dr MARZALINA BINTI MANSOR)

BAHAGIAN BAHAGIAN BAHAGIAN BAHAGIAN BAHAGIAN
PERHUTANAN KELUARAN BIOTEKNOLOGI BIODIVERSITI HASILAN
PERHUTANAN SEMULA JADI
DAN ALAM HUTAN HUTAN NATURAL
SEKITAR FOREST FORESTRY FOREST PRODUCTS
FORESTRY AND PRODUCTS BIOTECHNOLOGY BIODIVERSITY DIVISION
ENVIRONMENT DIVISION DIVISION
DIVISION DIVISION (Dr Nor Azah binti
(Dr Wan Asma binti (Dr Lillian Chua Swee Mohd Ali)
(Dr Ismail bin Parlan) Ibrahim) (Dr Norwati binti Lian)
Muhammad) PROGRAM
PROGRAM PROGRAM PROGRAM PROGRAMME
PROGRAMME PROGRAMME PROGRAM PROGRAMME
PROGRAMME SUMBER BIOLOGI
HUTAN ASLI BIOKOMPOSIT DAN KESIHATAN DAN BIOLOGICAL
NATURAL FOREST PERLINDUNGAN KAYU BIOTEKNOLOGI PEMULIHARAAN RESOURCES
BIOTECHNOLOGY
(Dr Wan Mohd BIO-COMPOSITE & HUTAN (Dr Fadzureena binti
Shukri bin Wan WOOD PROTECTION (Dr Nor Hasnida FOREST HEALTH & Jamaludin)
binti Hassan)
Ahmad) (Dr Zaihan bin CONSERVATION FITOKIMIA
Jalaludin) HUTAN LADANG (Dr Richard Chung PHYTOCHEMISTRY
EKO FOREST (Dr Ling Sui Kiong)
PELANCONGAN TEKNOLOGI BIOMASS Cheng Kong)
BIOMASS PLANTATION BIOAKTIVITI
DAN HUTAN (Dr Wan Rasidah BIODIVERSITI BIO ACTIVITY
BANDAR TECHNOLOGY Binti Wan Ab Kadir) FAUNA (Dr Mastura binti
(Dr Latifah binti FAUNAL
ECO-TOURISM & MEMBAIK BIAK Mohtar)
URBAN FORESTRY Jasmani) TUMBUHAN BIODIVERSITY
(Dr Noor Azlin binti TREE (Dr Nada binti PEMBANGUNAN
TEKNOLOGI PRODUK HERBA
Yahya) PEMPROSESAN KAYU IMPROVEMENT Badruddin) HERBAL PRODUCT
WOOD PROCESSING (Dr Mohd Zaki bin DEVELOPMENT
GEOINFORMASI BIODIVERSITI (En. Ong Boo Kean)
GEOINFORMATION TECHNOLOGY Abdullah) FLORA
(Dr Wan Tarmeze bin FLORAL
(Dr Hamdan Bin
Omar) Wan Ariffin) BIODIVERSITY
(Dr Mohd Farid bin
PERUBAHAN IKLIM KUALITI DAN
& PERHUTANAN KEJURUTERAAN Ahmad)

CLIMATE CHANGE KAYU TAMAN BOTANI
& FORESTRY WOOD QUALITY & KEPONG
(Dr Azian binti
Mohti) ENGINEERING KEPONG BOTANIC
(Dr Mohd Omar bin GARDEN
EKOHIDROLOGI
ECO-HYDROLOGY Mohd Khaidzir) (Pn. Suhaida binti
(Dr Siti Aisah binti Mustafa)
PEMERKASAAN
Shamsuddin) PENSIJILAN PRODUK

FRIM WHS EMPOWERING
(Cik Noorsiha binti PRODUCT

Ayop) CERTIFICATION
(En. Hashim bin W

Samsi)

2 0 2 038
Laporan Tahunan
Annual Report

KEMENTERIAN TENAGA DAN SUMBER ASLI
MINISTRY OF ENERGY &NATURAL RESOURCES

(KeTSA)

INSTITUT PENYELIDIKAN PERHUTANAN MALAYSIA FRIM INCORPORATED UNIT AUDIT DALAM
FOREST RESEARCH INSTITUTE MALAYSIA SDN.BHD INTERNAL AUDIT UNIT
(FRIM) (Pn. Ilyani binti Mazlan)

KETUA PENGARAH FRIM UNIT UNDANG-UNDANG
DIRECTOR GENERAL FRIM LEGAL AFFAIRS UNIT
(Dr KHALI AZIZ BIN HAMZAH)
(Pn. Nor Azura binti Ahmad
OPERASI DAN URUSAN KORPORAT Murad)
TIMBALAN KETUA PENGARAH (OPERASI)
OPERATIONAL AND CORPORATE AFFAIRS UNIT KOMUNIKASI
KORPORAT
TIMBALAN KETUA PENGARAH (OPERASI) CORPORATE
DEPUTY DIRECTOR GENERAL (OPERATION)
COMMUNICATION UNIT
(Pn. Toh An Nee)

UNIT INTEGRITI
INTEGRITY UNIT
(En. Zamri bin Mohd Zangi)

PERKHIDMATAN
PERSIJILAN
PRODUK

PRODUCT CERTIFICATE
SERVICES

(Dr Sharmiza binti Adnan)

BAHAGIAN BAHAGIAN BAHAGIAN INOVASI BAHAGIAN BAHAGIAN BAHAGIAN
PERANCANGAN PENTADBIRAN DAN KOMERSIALISASI KEWANGAN SUMBER PERKHIDMATAN
PENYELIDIKAN ADMINISTRATION FINANCE DIVISION MANUSIA
INNOVATION AND HUMAN TEKNIKAL
RESEARCH DIVISION COMMERCIALISATION (Pn. Jumaaton binti RESOURCES TECHNICAL
PLANNING Abu Bakar) DIVISION SERVICE DIVISION
DIVISION (Pn. Liza binti Ismail) DIVISION
(En. Mohd Asmawee (En. Mahmudin Bin
(Dr Gan Kee Seng) (En Mahmudin bin Saleh) bin Ismail) Saleh)

CAWANGAN CAWANGAN PROGRAM CAWANGAN CAWANGAN CAWANGAN
BRANCH BRANCH PROGRAMME BRANCH BRANCH BRANCH

DASAR DAN PEROLEHAN INOVASI DAN KEWANGAN DAN PERJAWATAN TEKNOLOGI
PERANCANGAN PROCUREMENT INKUBASI AKAUN ESTABLISHMENT MAKLUMAT
PENYELIDIKAN (En. Zamri bin Mohd (Cik Nur Azani binti INFORMATION
RESEARCH POLICY & INNOVATION AND FINANCE AND TECHNOLOGY
Zangi) INCUBATION ACCOUNTS Abdul Rasid) (En. Wan Zahiri bin
PLANNING Wan Yaacob)
(Dr Mohd Rosli bin PENTADBIRAN AM (Dr Fadhilah binti (Pn. Jumaaton binti PERKHIDMATAN
GENERAL Zainudin) Abu Bakar) SERVICES PENERBITAN
Haron) PUBLICATION
ADMINISTRATION PERKHIDMATAN PENGURUSAN ASET (Pn. Azuarni binti Abd (Pn. Sarifah binti
PROGRAM (Pn. Suharti binti TEKNOLOGI ASSET MANAGEMENT Adzis) Kunju Ahmad)
PROGRAMME
Samod) TECHNOLOGY (En. Zainorasri Bin LATIHAN DAN PERPUSTAKAAN
EKONOMI DAN SERVICES Yahya) PEMBANGUNAN LIBRARY
ANALISA STRATEGIK PENGURUSAN TRAINING AND
KUALITI & KHIDMAT KAWAL SELIA ANAK DEVELOPMENT (Pn. Norain binti
ECONOMIC AND SYARIKAT Mohd Arif)
STRATEGIC ANALYSIS PELANGGAN
(Pn. Rohana binti Abd QUALITY SUNSIDIARY
MONITORING
Rahman) MANAGEMENT & (Pn. Jumaaton binti
CUSTOMER SERVICE
PERHUTANAN SOSIAL (Cik Roshamida binti Abu Bakar)
SOCIAL FORESTRY
En. Mohd Parid bin Ruslan)
Mamat)
PEMBANGUNAN &
PENYELENGGARAAN

DEVELOPMENT &
MAINTENANCE

(En. Sharifudden bin
Samin)

2020Laporan Tahunan 39

Annual Report

PENGURUSAN TERTINGGI

TOP MANAGEMENT

Ketua Pengarah/Director General
Datuk Dr Hj. Abd. Latif Mohmod, PJN, DIMP, JSM, KMN, AMN (hingga/until 29/8/2020)

Dr Hj. Khali Aziz Hamzah (mulai/from 1/9/2020)

Timbalan Ketua Pengarah (Operasi)/Deputy Director General (Operations)
Dr Hj. Khali Aziz Hamzah (hingga/until 31/8/2020)

Timbalan Ketua Pengarah (Penyelidikan)
Deputy Director General (Research)
Dato’ Dr Hjh Marzalina Mansor, DIMP

Pengarah Bahagian Perhutanan dan Alam Sekitar/Director Forestry and Environment
Division

Dr Ismail Hj Parlan

Pengarah Bahagian Bioteknologi Perhutanan/Director Forestry Biotechnology Division
Dr Norwati Mohamad

Pengarah Bahagian Kewangan/Director Finance Division
Tuan Hj./Mr Mohd. Zamshari Abd. Rahman (hingga/until 31/8/2020)

Puan/Mdm Jumaaton Abu Bakar (mulai/from 1/9/2020)

Pengarah Bahagian Sumber Manusia/Director Human Resource Division
Encik/Mr Mohd Asmawee Ismail

Pengarah Bahagian Keluaran Hutan/Director Forest Products Division
Dr Wan Asma Ibrahim (hingga/until 23/11/2020)

Dr Mohamad Omar Mohamad Khaidzir (mulai/from 24/11/2020)

Pengarah Bahagian Perancangan Penyelidikan/Director Research Planning Division
Dr Gan Kee Seng, AMN

Pengarah Bahagian Biodiversiti Hutan/Director Forest Biodiversity Division
Dr Lillian Chua Swee Lian

Pengarah Bahagian Hasilan Semula Jadi/Director Natural Products Division
Dr Hajah Nor Azah Mohamad Ali

Pengarah Bahagian Perkhidmatan Teknikal merangkap Pengarah Bahagian Inovasi
dan Komersialisasi/Director Technical Services Division cum Director Innovation and

Commercialisation Division
Puan/Mdm Hajah Norhayati Nordin (hingga/until 22/3/2020)

En./Mr Mahmudin Saleh (mulai/from 15/4/2020)

Pengarah Bahagian Pentadbiran/Director Administration Division
Puan/Mdm Liza Ismail

2 0 2 040
Laporan Tahunan
Annual Report

Dari kiri/From left:
Dr Hjh Nor Azah Mohamad Ali, Dr Norwati Mohamad, Dr Lillian Chua Swee Lian, Dr Ismail Hj Parlan, Dr Mohamad Omar Mohamad Khaidzir,

Dr Gan Kee Seng, Dato’ Dr Hjh Marzalina Mansor, Dr Hj. Khali Aziz Hamzah, Dr Noor Azlin Yahya, En Mohd Asmawee Ismail, Puan Liza Ismail,

En Mahmudin Saleh, Puan Jumaaton Abu Bakar dan/and Puan Toh An Nee

PROFIL KORPORAT

CORPORATE PROFILE

LATAR BELAKANG BACKGROUND

Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia The Forest Research Institute Malaysia
(Forest Research Institute Malaysia, FRIM) (FRIM) founded in 1929 as the Forest
ditubuhkan pada 1929, dahulunya dikenali Research Institute (FRI) was a department
sebagai Institut Penyelidikan Perhutanan under the Forestry Headquarters Peninsular
(IPP) di bawah Ibu Pejabat Jabatan Malaysia. It was not until 1985, the Institute
Perhutanan Semenanjung Malaysia. Pada became a statutory body under Act 319
1985 FRIM menjadi sebuah badan berkanun governed by the Malaysian Forestry Research
di bawah Akta 319 Lembaga Penyelidikan and Development Board (MFRDB) under the
dan Pembangunan Perhutanan Malaysia then Ministry of Primary Industries. Later in
dan diletakkan di bawah Kementerian 2004, FRIM was administered by the Ministry
Perusahaan Utama sebelum berpindah ke of Natural Resources and Environment. FRIM
Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar Act 2016 (Act 782), gazetted on 30 September
(NRE) pada 2004. Akta FRIM 2016 (Akta and became effective on 1 October 2016,
782) yang diwartakan pada 30 September allows FRIM to commercialise its research
2016 dan berkuat kuasa mulai 1 Oktober and development (R&D) findings and set up
2016 membolehkan FRIM mengkomersialkan a company to generate income to ensure
hasil penyelidikan dan pembangunan (R&D) the continuity of FRIM services as well as its
serta menubuhkan syarikat bagi menjana R&D and commercialisation activities. After
pendapatan sendiri untuk kelangsungan the 14th General Election in 2018, the NRE
perkhidmatan serta aktiviti penyelidikan, was restructured to form the Ministry of Water,
pembangunan dan komersialisasi FRIM. Land and Natural Resources (KATS) and in
Selepas Pilihan Raya Umum ke-14 pada March 2020, KATS was reorganised to form
2018, NRE distruktur semula dan membentuk the Ministry of Energy and Natural Resources
Kementerian Air, Tanah dan Sumber Asli (KeTSA).
(KATS) manakala pada 9 Mac 2020, KATS
distruktur semula sebagai Kementerian VISION
Tenaga dan Sumber Asli (KeTSA).
To be a leader in advancing the country’s
VISI tropical forestry research, development,
commercialisation and application by 2030.
Menjadi peneraju dalam penyelidikan,
pembangunan, komersialisasi dan aplikasi MISSION
perhutanan tropika menjelang tahun 2030.
To strengthen research and development,
MISI technology transfer and provision of solution
for industry to fulfil the current and future
Memperkasakan penyelidikan dan needs of the tropical forestry.

pembangunan, pemindahan teknologi dan

penyelesaian permasalahan industry secara

saintifik bagi memenuhi keperluan perhutanan

tropika masa kini dan akan datang.

2 0 2 042
Laporan Tahunan
Annual Report

FUNGSI FUNCTIONS

Merancang dan melaksanakan penyelidikan Planning and implementing research for
bagi pembangunan sektor perhutanan dan the development of the forestry sector and
pemuliharaan sumber hutan, memperoleh dan conservation of forest resources, obtaining
menyebarkan maklumat hasil penyelidikan and disseminating research information to
bagi meningkatkan pengurusan hutan dan enhance forest management and the use of
penggunaan hasil hutan, dan mengadakan forest products, establishing joint research
hubungan kerjasama penyelidikan dan and joint forest development with other bodies
pembangunan perhutanan dengan badan- within and outside Malaysia.
badan dalam dan luar Malaysia.

DASAR KUALITI KORPORAT CORPORATE QUALITY POLICY

FRIM komited menyediakan perkhidmatan FRIM is committed to providing effective
penyelidikan dan perkhidmatan sokongan research and related supporting services
berkaitan dengan cekap dan berkesan to fulfil its customers’ needs. We ensure
bagi memenuhi keperluan pelanggannya. that those working with and for us shall
Kami akan memastikan semua yang be committed and adhered to the quality
bekerja dengan kami bersama-sama standards that have been identified. FRIM will
bertanggungjawab dan mematuhi standard carry out continual improvements to enhance
kualiti yang telah ditetapkan. FRIM akan the effectiveness of related systems.
melaksanakan penambahbaikan berterusan
bagi meningkatkan keberkesanan sistem
berkaitan.

PIAGAM PELANGGAN CLIENTS’ CHARTER

Kami berjanji untuk berusaha membangunkan We pledge to develop and enhance the
dan menggalakkan penggunaan sumber utilisation of forest resources and produces
dan hasil hutan secara berkekalan on a sustainable basis through research,
melalui penyelidikan, pembangunan dan development and application:
penggunaannya. Bagi tujuan ini, kami
memberi jaminan seperti yang berikut: 1 100% notice of acceptance of
consultancy services to FRIM Inc. within
1 Memaklumkan keputusan kelulusan five working days,
menjalankan projek perundingan dalam
tempoh 5 hari bekerja kepada syarikat 2 100% project’s end reports sent to
terbitan FRIM, funder within three months of project
completion,
2 Memastikan 100% laporan akhir projek
dihantar kepada penaja dalam tempoh 3 Payment for bills and invoices processed
tiga (3) bulan selepas projek tamat. within 14 working days upon receipt of a
complete documentation,
3 Memproses pembayaran bil dan invois
dalam tempoh 14 hari dari tarikh 4 100% test reports submitted to clients
penerimaan dokumen yang lengkap, within stipulated period,

4 Memastikan 100% keputusan 5 100% service reports submitted to
perkhidmatan ujian diserahkan kepada clients within stipulated period,
pelanggan dalam tempoh yang
dijanjikan, 6 Feedback on complaints and inquiries
provided within five working days,

7 News for FRIM portal uploaded within
24 working hours,

2020Laporan Tahunan 43

Annual Report

5 Memastikan 100% laporan pembekalan 8 Feedback on application for industrial
perkhidmatan diserahkan kepada training/ attachment is given within five
pelanggan dalam tempoh yang working days,
dijanjikan,
9 Feedback on application for rental of
6 Memastikan semua maklum balas building/ area/ equipment is given within
berhubung aduan dan pertanyaan three working days, and
pelanggan diberikan jawapan dalam
tempoh lima (5) hari bekerja, 10 100% purchased items delivered to
customer within stipulated time.
7 Memastikan semua maklumat terkini
di laman web FRIM dimuat naik dalam
tempoh 24 jam waktu bekerja,

8 Memastikan semua maklum balas
berhubung permohonan latihan industri/
sangkut diberi dalam tempoh lima hari
bekerja,

9 Memastikan maklum balas berhubung
semua permohonan sewaan ruang/
kawasan/ peralatan diberi dalam
tempoh tiga hari bekerja, dan

10 Memastikan 100% bahan jualan diserah
kepada pelanggan dalam tempoh yang
dijanjikan.

DASAR KUALITI OPERASI OPERATIONAL QUALITY POLICY

Kami bertanggungjawab: We are responsible for:

1 menjalankan penyelidikan dan 1 conducting research and providing

memberikan perkhidmatan yang quality professional services

berkualiti secara profesional appropriate to the customers’ needs

bersesuaian dengan keperluan dan and expectations in the tropical forestry

jangkaan pelanggan dalam bidang and forest product sectors,

perhutanan tropika dan keluaran hutan, 2 implementing quality management

2 melaksanakan sistem pengurusan system (QMS) effectively within the

kualiti (SPK) secara berkesan untuk scope of research, training, testing

skop perkhidmatan penyelidikan, and calibration, selling, renting and

latihan, ujian dan tentukuran, jualan, consultancy services, in accordance to

sewaan, perundingan dan khidmat MS ISO 9001 requirements,

nasihat yang memenuhi keperluan ISO 3 monitoring the effectiveness in the

9001, implementation of the QMS through

3 memantau keberkesanan pelaksanaan feedback received from customers,

SPK melalui maklum balas yang 4 ensuring that the continual improvement

diterima daripada pelanggan, on the current quality objectives through

4 memastikan peningkatan secara effective corrective and preventive

berterusan ke atas objektif kualiti yang actions based on the key performance

sedia ada melalui tindakan pembetulan indicator analysis which is done

dan pencegahan berdasarkan hasil consistently,

analisis petunjuk kualiti yang dilakukan

secara konsisten dan menyeluruh,

2 0 2 044
Laporan Tahunan
Annual Report

5 memastikan semua prosedur dan 5 ensuring that all procedures and services
perkhidmatan yang disediakan untuk provided to customers are reviewed to
pelanggan melalui proses penyemakan meet the standard requirements,
agar standard yang ditetapkan dapat
dicapai, 6 ensuring that any failure towards
achieving the identified standard is
6 memastikan sebarang kegagalan reviewed and evaluated to be used as a
dalam mencapai standard yang reference in the continual improvement
ditetapkan akan disemak dan dinilai process,
untuk digunakan sebagai rujukan dalam
proses peningkatan berterusan, 7 ensuring that the quality policy is
understood by FRIM’s personnel
7 memastikan dasar ini difahami oleh through briefings, meetings and poster
kakitangan FRIM melalui taklimat, exhibitions, and
mesyuarat dan pameran poster, dan
8 ensuring that all personnel implement
8 memastikan setiap kakitangan FRIM the policies and procedures in all
melaksanakan polisi dan prosedur aspects services provided to the
dalam semua aspek perkhidmatan customers.
yang diberikan kepada pelanggan.

SLOGAN KUALITI QUALITY SLOGAN

Kualiti teras kecemerlangan; inovasi kunci Quality is the pillar for excellence; innovation

keunggulan is the key to preeminence

SLOGAN PERSEKITARAN QUALITY ENVIRONMENT
BERKUALITI SLOGAN

Persekitaran berkualiti pemangkin Quality environment as catalyst to excellence
in productivity
kecemerlangan produktiviti

PELAN STRATEGIK MENUJU 2050 STRATEGIC PLAN TOWARDS 2050

Pelan Strategik FRIM adalah berdasarkan FRIM Strategic Plan are based on five thrusts:
lima teras: 1 FRIM as a global leading R&D institute
1 FRIM sebagai institut penyelidikan dan
in tropical forestry, forest products, and
pembangunan (R&D) yang terunggul di the environment;
dunia dalam bidang perhutanan tropika, 2 FRIM as a premier reference centre on
hasil hutan dan alam sekitar; forest conservation and management,
2 FRIM sebagai pusat rujukan utama and the environment;
dalam pemuliharaan dan pengurusan 3 FRIM as a service provider to the
hutan dan alam sekitar; stakeholders in terms of consultancies
3 FRIM sebagai pembekal perkhidmatan and projects;
kepada pemegang taruh dalam 4 FRIM as an innovation centre for
perundingan dan projek; forestry and forest products; and
4 FRIM sebagai pusat inovasi perhutanan 5 FRIM as a renowned forest recreation
dan hasil hutan; dan destination.
5 FRIM sebagai destinasi rekreasi hutan
yang terkenal.

2020Laporan Tahunan 45

Annual Report

Tujuh program kerja dibangunkan bagi Seven work programmes were designed to
implement the thrust:
melaksanakan teras tersebut, iaitu: 1 Human resource management/

1 Pengurusan Sumber Manusia/ development;
2 Establishing a business arm for income
Pembangunan;
generation;
2 Mewujudkan Bahagian Perniagaan 3 Forest health, conservation, and

bagi Penjanaan Pendapatan; management;
4 Forest products processing and
3 Kesihatan, Pemuliharaan dan
utilisation;
Pengurusan Hutan; 5 FRIM as a global laboratory for tropical

4 Pemerosesan dan Penggunaan Hutan; forestry science;
6 New paradigm in conducting research;
5 FRIM sebagai Makmal Dunia bagi Sains
and
Perhutanan Tropika; 7 Developing an eco-tourism business.

6 Paradigma Baharu dalam Menjalankan

Penyelidikan; dan

7 Membangunkan Perniagaan

Ekopelancongan.

STESEN PENYELIDIKAN FRIM (SPF) FRIM RESEARCH STATIONS

FRIM menawarkan pelbagai kemudahan FRIM offers a wide range of facilities for
untuk menjalankan penyelidikan termasuk conducting research including ten research
sepuluh buah stesen penyelidikan yang stations located in different states to represent
terletak di beberapa buah negeri yang various forest types in various parts of
mewakili pelbagai jenis hutan di Semenanjung Peninsular Malaysia, namely:
Malaysia seperti yang berikut:
1 FRIM Research Station Pasoh, Negeri
1 Stesen Penyelidikan FRIM (SPF) Sembilan,
Pasoh, Negeri Sembilan,
2 FRIM Research Station Mata Ayer,
2 Stesen Penyelidikan FRIM Mata Ayer, Perlis,
Perlis,
3 FRIM Research Station Jengka,
3 Stesen Penyelidikan FRIM Jengka, Pahang,
Pahang,
4 FRIM Research Station Segamat,
4 Stesen Penyelidikan FRIM Segamat, Johor,
Johor,
5 FRIM Research Station Setiu,
5 Stesen Penyelidikan FRIM Setiu, Terengganu,
Terengganu,
6 FRIM Research Station Maran, Pahang,
6 Stesen Penyelidikan FRIM Maran, 7 FRIM Research Station Bidor, Perak,
Pahang, 8 FRIM Research Station Jeli, Kelantan,
9 FRIM Research Station Selandar,
7 Stesen Penyelidikan FRIM Bidor, Perak,
8 Stesen Penyelidikan FRIM Jeli, Melaka, dan
10 FRIM Research Station Kukup, Johor.
Kelantan,
9 Stesen Penyelidikan FRIM Selandar,

Melaka, dan
10 Stesen Penyelidikan FRIM Kukup,

Johor.

2 0 2 046
Laporan Tahunan
Annual Report

OBJEKTIF KUALITI FRIM/ QUALITY OBJECTIVES

BIL. KENYATAAN PENCAPAIAN/TAHUN
NO. STATEMENT ACHIEVEMENT/YEAR

2019 2020

1 Menjalankan projek penyelidikan 159 168
Conduct research projects

2 Menghasilkan penerbitan untuk keperluan pihak 701 682
berkepentingan
Produce publications for the needs of stakeholders

3 Menandatangani pelesenan teknologi dengan 2 0
industri
Sign technology licensing with the industry

4 Menjalankan khidmat perundingan ke arah 52 44
penjanaan pendapatan
Conduct consultancy services to stakeholders

5 Mengekalkan akreditasi dan pengiktirafan daripada 31 31
Badan Kebangsaan dan Antarabangsa
Maintain accreditation and recognition from national
and international bodies

6 Menghasilkan output penyelidikan daripada 49 47
penyelidikan dan pembangunan kepelbagaian
biologi
Produce research outputs from biodiversity
research and development

7 Menghasilkan teknologi baharu atau menambah 3 4
baik teknologi sedia ada bagi keperluan industri
Produce new or improved technologies for the
industries

8 Menyertai pameran bagi tujuan sebaran hasil 28 6
penyelidikan dan pembangunan
Participate in exhibitions for disseminating research
and development achievements

9 Menghasilkan artikel dan rencana di media massa RM22.6 juta RM11.1 juta
berkenaan penyelidikan dan pembangunan serta
sumbangan FRIM kepada pihak berkepentingan
(Nilai PR)
Publish news and articles on FRIM research and
development, and contributions to stakeholders in
the mass media (PR value)

10 Menganjurkan seminar, bengkel, dialog dan latihan 75 40
berkaitan kepakaran FRIM kepada pelanggan
Organise seminars, workshops, dialogues, and
trainings related to FRIM expertise for customer

2020Laporan Tahunan 47

Annual Report

11 Menghasilkan teknologi yang berpotensi untuk 10 10
kegunaan industri
Produce viable research outputs to the industry

12 Mengemukakan pemfailan paten bagi penemuan 3 3
baharu penyelidikan dan pembangunan untuk
keperluan industri
File patents for research and development new
discoveries for the industries

13 Menjalankan khidmat ujian yang diiktiraf oleh badan 1489 1957

kebangsaan dan antarabangsa kepada pelanggan bil. ujian bilangan ujian

dalam bidang perhutanan tropika daripada 201 daripada 198

Conduct testing services to client in the field of jenis ujian jenis ujian

tropical forestry recognised by local and international 1489 no. of 1957 no. of

bodies testing from testing from

201 types of 198 types of

testing testing

14 Menjalankan khidmat perundingan dalam bidang 9 5
kepakaran FRIM kepada pihak berkepentingan
(bernilai melebihi RM100,000)
Provide consultancy services of FRIM experties to
stakeholders (worth more than RM100,000)

15 Menandatangani memorandum persefahaman/ 17 7
perjanjian dengan agensi tempatan dan
antarabangsa
Sign memoranda of understandings/agreements
with local and international agencies

16 Menjalankan aktiviti CSR pemuliharaan hutan 21 1
bersama-sama agensi tempatan dan antarabangsa
Conduct CSR activities on forest conservation with
local and international agencies

17 Menjalankan aktiviti berkaitan pendidikan alam 66 7
sekitar dan pemuliharaan hutan bersama-sama
institusi pendidikan
Conduct nature and forest conservation activities
with educational institutions

18 Melahirkan saintis yang memperoleh sarjana atau 8 1
doktor falsafah dalam bidang kepakaran FRIM
Produce scientists with MScs and PhDs in FRIM
expertise

19 Menghantar dokumen cadangan penyelidikan 70 63
(DCP) kepada penaja luar bagi memastikan
kelestarian penyelidikan dan pembangunan
Submit research proposals to external funders to
ensure R&D sustainability

2 0 2 048
Laporan Tahunan
Annual Report

PENYELIDIKAN DAN
PEMBANGUNAN

RESEARCH AND DEVELOPMENT