แผนการสอน 1-65

เฉลยใบงานที่ 7.2 หน่วยที่ 7

รหสั วิชา 20201-2002 ชือ่ วชิ า การบัญชีหา้ งหุ้นส่วน สอนครั้งท่ี 13

ชอื่ หน่วย การลาออกของผูเ้ ป็นหุน้ ส่วน เวลา 5 ชม.

ชือ่ งาน การคานวณและบนั ทกึ บัญชีหุน้ ส่วนลาออก กรณบี นั ทึกคา่ ความนิยมและโบนสั ใหผ้ ู้เป็นหนุ้ สว่ นทลี่ าออก

ข้อ 1
ก้ัง กุ้ง ไก่ เป็นหุ้นส่วนกัน มีทุน 160,000 บาท 120,000 บาท และ 80,000 บาท แบ่งกาไร

ขาดทนุ 2:2:1 กงั้ ขอลาออกและห้างจ่ายเงนิ สดคนื ทนุ 180,000 บาท

การคานวณหาคา่ ความนิยม

กัง้ มีทุน 160,000 บาท ไดร้ ับคืนทนุ 180,000 บาท

คิดเปน็ ค่าความนิยม = 180,000-160,000 = 20,000 บาท

ก้ังได้รบั สว่ นแบง่ กาไรขาดทนุ = 2
5

ดังนนั้ คา่ ความนยิ มท้ังจานวน = 20,000 X 5 = 50,000 บาท
2

การบันทึกบญั ชเี ปน็ ดังน้ี

สมุดรายวนั ทัว่ ไป หนา้ 1
เครดิต
พ.ศ. 25XX รายการ เลขท่ี เดบิต บาท สต.
เดอื น วนั ท่ี บญั ชี บาท สต.
50,000 - 20,000 -
ค่าความนยิ ม 20,000 -
180,000 - 10,000 -
ทุน-กงั้
180,000 -
ทนุ -กงุ้

ทุน-ไก่

บันทึกคา่ ความนิยมให้หุ้นสว่ น 2 : 2 : 1

ทนุ -ก้งั (160,000+20,000)

เงนิ สด

จ่ายเงนิ สดคนื ทุนให้กง้ั

ข้อ 2

แนน นนุ่ นก เปน็ หนุ้ สว่ นกนั แบ่งกาไรขาดทนุ เทา่ กัน มที นุ 160,000 บาท 200,000 บาท และ 240,000

บาท นุ่นขอลาออกโดยห้างหุ้นส่วนจ่ายเงินคืนทุน 188,000 บาท และถือวา่ จานวนเงินท่ีขาดไปเป็นการลดค่าความ

นยิ มของนนุ่

การคานวณหาค่าความนิยม

นุน่ มีทนุ 200,000 บาท

หัก นุ่นได้รับคนื เงนิ ทนุ 188,000 บาท

คา่ ความนิยมลดลง 12,000 บาท

การบนั ทึกบญั ชเี ปน็ ดังนี้

สมุดรายวนั ท่วั ไป หนา้ ...........
เครดิต
วนั ท่ี รายการ เลขท่ี เดบิต 12,000 -
บัญชี 12,000 -
ทุน-นุน่ 188,000 -
คา่ ความนิยม 188,000 -

ลดคา่ ความนิยมของหุ้นสว่ นผู้ลาออก
ทุน-นนุ่

เงนิ สด
จ่ายเงนิ สดคืนทุนให้นุ่น

ขอ้ 3

ต้นหอม ใบเตย มะนาว เป็นหนุ้ สว่ นกนั มเี งนิ ทนุ 200,000 บาท 160,000 บาท และ 120,000 บาท แบ่ง

กาไรขาดทุน 2:2:1 ต่อมาต้นหอมขอลาออกจากห้างหุ้นสว่ น และได้รบั เงินคืนเกินกว่าทุนจานวน 24,000 บาท ส่วน

ทเ่ี กินถอื เป็นโบนสั

การบันทกึ บญั ชเี ปน็ ดังน้ี

สมุดรายวนั ท่วั ไป หน้า 1

พ.ศ. 25XX รายการ เลขที่ เดบติ เครดติ
เดอื น วนั ที่
บญั ชี บาท สต. บาท สต.

ทุน-ใบเตย (24,000X2/3) 16,000 -

ทนุ -มะนาว (24,000X1/3) 8,000 -

ทุน-ต้นหอม 24,000 -

คดิ โบนัสใหต้ น้ หอม

ทุน-ต้นหอม 224,000 -

เงินสด (200,000+24,000) 224,000 -

จ่ายเงินสดคืนทุนใหต้ น้ หอม

แบบทดสอบก่อนเรียน/หลังเรยี น
วิชาการบญั ชีห้างหุ้นสว่ น รหัสวชิ า 20201-2002

หน่วยท่ี 7 การลาออกของผเู้ ปน็ หนุ้ ส่วน

คาสัง่ จงเลอื กคาตอบทีถ่ ูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว

1. การลาออกจากห้างห้นุ ส่วนจะต้องแจ้งลว่ งหนา้ เป็นเวลาเท่าไร

ก. 6 เดือน ข. 5 เดือน

ค. 4 เดอื น ง. 3 เดอื น

จ. 2 เดือน

2. หุน้ สว่ นประเภทใดลาออก หา้ งหุ้นส่วนไม่ตอ้ งเลกิ กจิ การ

ก. หุ้นสว่ นสามญั ข. หนุ้ สว่ นจากดั

ค. หุน้ ส่วนสามัญนติ ิบคุ คล ง. หุ้นสว่ นจากัดความรับผิดชอบ

จ. หุ้นสว่ นไมจ่ ากัดความรบั ผิดชอบ

จากโจทย์ต่อไปนใ้ี หต้ อบคาถามขอ้ 3-5

เอ บี และซี เป็นหุ้นส่วนกัน มีทุน 40,000 บาท 35,000 บาท และ 30,000 บาท ตามลาดับ แบ่งกาไร

ขาดทุนตามอัตราส่วนทุน ต่อมาเอได้ขอลาออกจากห้างหุ้นส่วน โดยบีและซีรับซื้อส่วนทุนไว้คนละคร่ึง โดย

จ่ายเงนิ ให้เอ 33,500 บาท

3. บีและซี จะไดร้ ับโอนทนุ จากเอคนละเท่าใด

ก. บี 16,750 บาท ซี 16,750 บาท ข. บี 20,000 บาท ซี 20,000 บาท

ค. บี 22,000 บาท ซี 11,500 บาท ง. บี 13,400 บาท ซี 20,100 บาท

จ. บี 13,400 บาท ซี 11,500 บาท

4. จานวนเงินท่บี ีและซจี ะต้องจ่ายใหเ้ อเป็นจานวนคนละเท่าใด

ก. บี 16,750 บาท ซี 16,750 บาท ข. บี 20,000 บาท ซี 20,000 บาท

ค. บี 22,000 บาท ซี 11,500 บาท ง. บี 13,400 บาท ซี 20,100 บาท

จ. บี 13,400 บาท ซี 11,500 บาท

5. ทนุ ของบีและซหี ลังจากเอลาออกมจี านวนเท่าใด

ก. บี 55,000 บาท ซี 50,000 บาท ข. บี 51,750 บาท ซี 46,750 บาท

ค. บี 57,000 บาท ซี 41,500 บาท ง. บี 50,000 บาท ซี 55,000 บาท

จ. บี 55,000 บาท ซี 55,000 บาท

จากโจทย์ตอ่ ไปน้ี ให้ตอบคาถามขอ้ 6-8

กุ๊ก ก๊ิก และไก่เป็นหุ้นส่วนกัน มีทุน 60,000 บาท 80,000 บาท และ 50,000 บาท ตามลาดับ แบ่งกาไร

ขาดทุนตามอัตราส่วนทุน ต่อมากิ๊กได้ขอลาออกจากห้างหุ้นส่วน โดยกุ๊กและไก่รับซ้ือส่วนทุนไว้ 2 ใน 5 และ

3 ใน 5 ตามลาดับ โดยจา่ ยเงนิ ใหก้ ก๊ิ 100,000 บาท

6. กุก๊ และไกจ่ ะไดร้ บั โอนทนุ จากกกิ๊ คนละเท่าใด
ก. กกุ๊ 32,000 บาท ไก่ 48,000 บาท
ข. กกุ๊ 40,000 บาท ไก่ 60,000 บาท
ค. กุ๊ก 92,000 บาท ไก่ 148,000 บาท
ง. กุก๊ 100,000 บาท ไก่ 160,000 บาท
จ. กุ๊ก 160,000 บาท ไก่ 100,000 บาท

7. จานวนเงินท่ีกุ๊กและไกจ่ ะตอ้ งจ่ายใหก้ ิก๊ เปน็ จานวนคนละเทา่ ใด
ก. ก๊กุ 32,000 บาท ไก่ 48,000 บาท
ข. กกุ๊ 40,000 บาท ไก่ 60,000 บาท
ค. กุก๊ 37,500 บาท ไก่ 62,500 บาท
ง. กกุ๊ 39,500 บาท ไก่ 60,500 บาท
จ. กุ๊ก 39,500 บาท ไก่ 62,500 บาท

8. ทนุ ขอกุ๊กและไก่ หลังจากกิ๊กลาออกมีจานวนเท่าใด
ก. กกุ๊ 32,000 บาท ไก่ 48,000 บาท
ข. กกุ๊ 40,000 บาท ไก่ 60,000 บาท
ค. ก๊กุ 92,000 บาท ไก่ 68,000 บาท
ง. ก๊กุ 100,000 บาท ไก่ 160,000 บาท
จ. กุ๊ก 160,000 บาท ไก่ 100,000 บาท

จากโจทยต์ ่อไปน้ี ให้ตอบคาถามขอ้ 9-10
ก ข และ ค เปน็ หุ้นส่วนกัน มีทุน 100,000 บาท 120,000 บาท และ 150,000 บาท ตามลาดับ แบ่งกาไร

ขาดทุนตามอัตรา 1: 1 : 2 ต่อมา ข ขอลาออกจากห้างหุ้นส่วน โดยห้างหุ้นส่วนจ่ายเงินสดให้ ข จานวน
125,000 บาท กาหนดให้ทุนของหา้ งหลังจากลาออกมีจานวน 250,000 บาท

9. จากโจทยแ์ สดงวา่ มกี ารคิดโบนัสหรือคา่ ความนยิ มใหแ้ กผ่ ้ใู ดหรือไม่
ก. ไมม่ ี
ข. คดิ ค่าความนยิ มใหห้ นุ้ ส่วนทุกคน
ค. คิดคา่ ความนิยมให้หนุ้ สว่ นทีล่ าออก
ง. คดิ โบนัสให้หุ้นส่วนที่ลาออก
จ. คดิ โบนัสใหห้ นุ้ สว่ นทกุ คน

10. ถา้ มีการคดิ โบนัสหรือคา่ ความนยิ มใหห้ นุ้ สว่ นจานวนเงินจะเป็นเท่าใด
ก. 5,000 บาท
ข. 20,000 บาท
ค. 125,000 บาท
ง. 150,000 บาท
จ. คานวณไมไ่ ด้

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน/หลงั เรยี น
วิชาการบัญชีหา้ งหนุ้ สว่ น รหสั วชิ า 20201-2002

หน่วยที่ 7 การลาออกของผ้เู ป็นหนุ้ สว่ น

คาส่ัง จงเลอื กคาตอบทีถ่ ูกต้องท่สี ดุ เพียงขอ้ เดยี ว

1. การลาออกจากห้างห้นุ สว่ นจะต้องแจง้ ลว่ งหนา้ เป็นเวลาเท่าไร

ก. 6 เดือน ข. 5 เดอื น

ค. 4 เดือน ง. 3 เดือน

จ. 2 เดอื น

2. หุ้นสว่ นประเภทใดลาออก หา้ งหนุ้ สว่ นไม่ตอ้ งเลิกกจิ การ

ก. หุ้นสว่ นสามัญ ข. หุ้นสว่ นจากัด

ค. หนุ้ สว่ นสามญั นติ ิบุคคล ง. หนุ้ ส่วนจากัดความรบั ผิดชอบ

จ. หุน้ ส่วนไม่จากัดความรบั ผิดชอบ

จากโจทยต์ ่อไปน้ใี ห้ตอบคาถามขอ้ 3-5

เอ บี และซี เป็นหุ้นส่วนกัน มีทุน 40,000 บาท 35,000 บาท และ 30,000 บาท ตามลาดับ แบ่งกาไร

ขาดทุนตามอัตราส่วนทุน ต่อมาเอได้ขอลาออกจากห้างหุ้นส่วน โดยบีและซีรับซื้อส่วนทุนไว้คนละครึ่ง โดย

จา่ ยเงินใหเ้ อ 33,500 บาท

3. บแี ละซี จะได้รับโอนทุนจากเอคนละเท่าใด

ก. บี 16,750 บาท ซี 16,750 บาท ข. บี 20,000 บาท ซี 20,000 บาท

ค. บี 22,000 บาท ซี 11,500 บาท ง. บี 13,400 บาท ซี 20,100 บาท

จ. บี 13,400 บาท ซี 11,500 บาท

4. จานวนเงนิ ท่ีบีและซีจะตอ้ งจ่ายใหเ้ อเปน็ จานวนคนละเท่าใด

ก. บี 16,750 บาท ซี 16,750 บาท ข. บี 20,000 บาท ซี 20,000 บาท

ค. บี 22,000 บาท ซี 11,500 บาท ง. บี 13,400 บาท ซี 20,100 บาท

จ. บี 13,400 บาท ซี 11,500 บาท

5. ทุนของบีและซหี ลังจากเอลาออกมจี านวนเท่าใด

ก. บี 55,000 บาท ซี 50,000 บาท ข. บี 51,750 บาท ซี 46,750 บาท

ค. บี 57,000 บาท ซี 41,500 บาท ง. บี 50,000 บาท ซี 55,000 บาท

จ. บี 55,000 บาท ซี 55,000 บาท

จากโจทยต์ อ่ ไปน้ี ให้ตอบคาถามขอ้ 6-8

กุ๊ก ก๊ิก และไก่เป็นหุ้นส่วนกัน มีทุน 60,000 บาท 80,000 บาท และ 50,000 บาท ตามลาดับ แบ่งกาไร

ขาดทุนตามอัตราส่วนทุน ต่อมาก๊ิกได้ขอลาออกจากห้างหุ้นส่วน โดยกุ๊กและไก่รับซ้ือส่วนทุนไว้ 2 ใน 5 และ

3 ใน 5 ตามลาดับ โดยจ่ายเงนิ ให้กกิ๊ 100,000 บาท

6. กุก๊ และไกจ่ ะไดร้ บั โอนทุนจากกกิ๊ คนละเทา่ ใด
ก. กุ๊ก 32,000 บาท ไก่ 48,000 บาท
ข. กุ๊ก 40,000 บาท ไก่ 60,000 บาท
ค. กุ๊ก 92,000 บาท ไก่ 148,000 บาท
ง. กกุ๊ 100,000 บาท ไก่ 160,000 บาท
จ. กกุ๊ 160,000 บาท ไก่ 100,000 บาท

7. จานวนเงินท่กี กุ๊ และไก่จะต้องจา่ ยให้กก๊ิ เป็นจานวนคนละเทา่ ใด
ก. กุ๊ก 32,000 บาท ไก่ 48,000 บาท
ข. ก๊กุ 40,000 บาท ไก่ 60,000 บาท
ค. กุ๊ก 37,500 บาท ไก่ 62,500 บาท
ง. กุก๊ 39,500 บาท ไก่ 60,500 บาท
จ. กุ๊ก 39,500 บาท ไก่ 62,500 บาท

8. ทนุ ของกกุ๊ และไก่ หลงั จากก๊กิ ลาออกมจี านวนเท่าใด
ก. กุก๊ 32,000 บาท ไก่ 48,000 บาท
ข. กกุ๊ 40,000 บาท ไก่ 60,000 บาท
ค. กกุ๊ 92,000 บาท ไก่ 98,000 บาท
ง. กกุ๊ 100,000 บาท ไก่ 160,000 บาท
จ. กุ๊ก 160,000 บาท ไก่ 100,000 บาท

จากโจทย์ต่อไปนี้ ใหต้ อบคาถามข้อ 9-10
ก ข และ ค เปน็ หนุ้ ส่วนกนั มีทนุ 100,000 บาท 120,000 บาท และ 150,000 บาท ตามลาดับ แบง่ กาไร

ขาดทุนตามอัตรา 1: 1 : 2 ต่อมา ข ขอลาออกจากห้างหุ้นส่วน โดยห้างหุ้นส่วนจ่ายเงินสดให้ ข จานวน
125,000 บาท กาหนดให้ทนุ ของหา้ งหลงั จากลาออกมจี านวน 250,000 บาท

9. จากโจทยแ์ สดงวา่ มีการคดิ โบนัสหรอื ค่าความนิยมให้แกผ่ ใู้ ดหรือไม่
ก. ไม่มี
ข. คดิ ค่าความนยิ มให้หนุ้ ส่วนทุกคน
ค. คดิ ค่าความนิยมให้หุ้นสว่ นที่ลาออก
ง. คิดโบนสั ใหห้ ้นุ ส่วนทีล่ าออก
จ. คดิ โบนัสให้หุ้นสว่ นทกุ คน

10. ถา้ มีการคิดโบนสั หรอื ค่าความนิยมใหห้ นุ้ สว่ นจานวนเงนิ จะเปน็ เท่าใด
ก. 5,000 บาท
ข. 20,000 บาท
ค. 125,000 บาท
ง. 150,000 บาท
จ. คานวณไมไ่ ด้

11. เอกสารอา้ งอิง/บรรณานกุ รมประจาหน่วย
11.1 กรมพัฒนาธรุ กิจการคา้ http://www.dbd.go.th
11.2 ผกากรอง บรรดาศักดิ์ การบญั ชหี า้ งหุน้ ส่วน. นนทบุรี : ศนู ยห์ นังสอื เมอื งไทย, 2562
11.3 มนสั ชยั กีรตผจญและคณะ การบญั ชีหา้ งหนุ้ ส่วน. กรุงเทพฯ : สานกั พมิ พ์เอมพนั ธ์, 2562
11.4 อุษา ผลนิ ยศ การบญั ชีห้างหุ้นส่วน. กรุงเทพฯ : สานักพมิ พ์ศูนยส์ ง่ เสรมิ วชิ าการ, 2562

12. บนั ทกึ หลังการจัดการเรียนรู้
12.1 ผลการใช้แผนการจัดการเรยี นรู้

12.2 ผลการเรยี นรขู้ องนักเรียน นกั ศกึ ษา แตล่ ะสมรรถนะประจาหน่วย

12.3 แนวทางพัฒนา ปรบั ปรงุ คณุ ภาพการสอนเพอ่ื เพม่ิ ผลการเรียนร้ทู ่ีสูงขึ้น

ลงชอื่
(นางสาวเพชรินทร์ กลอ่ มวงศ์)
ครูผูส้ อน

ลงชอื่
( นางกรณุ า สมจติ )
หวั หน้าแผนกวชิ า

ลงชื่อ
( นายวชิ ิต โพธ์พิ ฒั นชยั )

รองผู้อานวยการฝา่ ยวิชาการ

แผนการจัดการเรียนรู้ หนว่ ยที่ 8
ช่ือวิชาการบญั ชีหา้ งหนุ้ ส่วน รหสั วิชา 20201-2002 สอนครั้งที่ 14-15
คาบรวม 10 ชม.
ชอื่ หน่วยการจา่ ยคืนทุนหุ้นส่วนทีถ่ งึ แกก่ รรม

1. สาระสาคัญ
เมื่อผเู้ ป็นหนุ้ สว่ นคนใดคนหนึง่ ถึงแก่กรรม หา้ งหุ้นส่วนยอ่ มสิ้นสุดลงตามกฎหมาย เว้นแตส่ ัญญาการ

จัดต้ังห้างหุ้นส่วนจะระบุไว้เป็นอย่างอ่ืน ห้างหุ้นส่วนนั้นก็ไม่ต้องเลิกกิจการและสามารถดาเนินงานต่อไปได้
โดยหา้ งหุ้นส่วนทาการคานวณส่วนได้เสียของหุ้นส่วนทีถ่ ึงแกก่ รรมและจ่ายคือทุนให้แก่ทายาทโดยชอบธรรม
ของหุ้นส่วนที่ถึงแกก่ รรม
2. สมรรถนะประจาหนว่ ยการเรียนรู้ยอ่ ยสสู่ มรรถนะหลักตามแผนการเรียน

2.1 ด้านความรู้
แสดงความรู้เก่ียวกับการบนั ทกึ บญั ชกี ารจา่ ยคืนทุนหุ้นส่วนทีถ่ งึ แก่กรรมตามหลกั การบัญชี

2.2 ด้านทกั ษะ
คานวณและบันทึกบัญชเี กีย่ วกับการจา่ ยคืนทนุ หนุ้ ส่วนที่ถึงแก่กรรมตามหลักการบัญชี

2.3 ด้านคณุ ลกั ษณะทพ่ี งึ ประสงค์
ปฏบิ ตั ิงานท่ีได้รบั มอบหมายสาเรจ็ ตามท่ีกาหนดได้ดว้ ยตนเอง

3. จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้
3.1 จุดประสงค์ท่วั ไป
3.1.1 เพอ่ื ให้มีความรู้ความเข้าใจเก่ียวกบั การจา่ ยคืนทนุ ห้นุ ส่วนที่ถึงแก่กรรม
3.1.2 เพื่อให้มีทักษะการคานวณและการบันทึกบัญชีเก่ียวกับการจ่ายคืนทุนหุ้นส่วนที่ถึงแก่

กรรม
3.1.3 เพอ่ื ให้มเี จตคตทิ ด่ี ีตอ่ วิชาชพี บัญชี

3.2 จดุ ประสงค์เชิงพฤตกิ รรม
3.2.1 อธบิ ายการจา่ ยคืนทุนหุ้นส่วนที่ถึงแกก่ รรมได้
3.2.2 คานวณสว่ นแบง่ ผลกาไรขาดทนุ หนุ้ สว่ นท่ถี งึ แกก่ รรมได้
3.2.3 บนั ทึกบญั ชีจา่ ยคืนทุนได้

3.3 จุดประสงค์ทบ่ี รู ณาการ (คุณธรรม อัตลักษณ์ 9 ประการ/หลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง)
3.3.1 การเตรียมความพร้อมด้านการเตรียม วัสดุ อุปกรณ์นกั ศึกษาจะต้องกระจายงานได้ทว่ั ถึง

และตรงตามความสามารถของสมาชิกทุกคน มีการจัดเตรียมสถานที่ สื่อ วัสดุ อุปกรณ์ไว้อย่างพร้อม
เพรยี ง

3.3.2 ความมีเหตุมีผลในการปฏิบัติงาน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง นักศึกษา
จะต้องมีการใช้ เทคนิคที่แปลกใหม่ใช้ส่ือและเทคโนโลยีประกอบการนาเสนอที่น่าสนใจนาวัสดุในท้องถิ่นมา
ประยกุ ตใ์ ช้ อยา่ งคมุ้ ค่าและประหยัด

3.3.3 มีความรกั องคก์ ร รเู้ วลา รหู้ นา้ ท่ี สามคั คี มีวนิ ัย พอเพียง กตญั ญู สจุ รติ จิตอาสา

4. สาระการเรียนรู้ ผลผลติ /ชน้ิ งานของผู้เรียน
สาระการเรยี นรู้
ใบงาน/ชุดฝกึ ปฏิบัตงิ าน เรอ่ื ง การจา่ ยคนื ทนุ
4.1 การจา่ ยคนื ทุนหุน้ สว่ นที่ถึงแก่กรรม หนุ้ สว่ นทถ่ี ึงแก่กรรม
4.2 การคานวณส่วนแบ่งผลกาไรขาดทุนหุ้นส่วนที่
ถงึ แกก่ รรม
4.3 การบันทกึ บญั ชีจา่ ยคืนทนุ

5. กิจกรรมการเรียนรู้ (เน้นผู้เรียนเป็นสาคัญ ด้วยวิธีการสอน เทคนิคการสอน กระบวนการสอนที่
หลากหลายเหมาะสมกับรายวิชา)
5.1 ขั้นสนใจปัญหา - Motivation (ข้ันสนใจปัญหา นาเข้าสู่บทเรียนด้วยคาถาม/ปญั หาประกอบ

ส่อื ตา่ งๆ ท่ีทา้ ทายความคิดและเร้าใจให้คิดแก้ปัญหาในระระเวลาสน้ั ๆ 3-5 นาท)ี
5.1.1 ผู้สอนทบทวนความร้เู ดิม
5.1.2 ให้ผู้เรียนแบ่งกลุ่มออกเป็นกลุ่มย่อย กลุ่มละ 3 - 4 คน โดยแบ่งกลุ่มตามความสมัครใจ

จดั ตง้ั ชอื่ กลุ่มและสมาชิกร่วมลงทะเบียน
5.1.3 ผู้สอนต้ังคาถามเก่ียวกับเนื้อหาในหน่วยการเรียน เพื่อให้ผู้เรียนเกิดความท้าท้ายอยากรู้

อยากเหน็ อยากคน้ หาคาตอบ
5.2 ขั้นศึกษาข้อมูล - Information (ขั้นศึกษาข้อมูล เป็นช่วงของการให้เนื้อหาโดยการสอนด้วย

รปู แบบและวธิ กี ารต่างๆทีจ่ ะชว่ ยให้ผูเ้ รียนรบั รู้ขอ้ มูลไดร้ วดเร็วและครบถว้ นมากท่ีสุด)
5.2.1 ใหผ้ เู้ รยี นทาแบบประเมินผลก่อนเรยี น
5.2.2 ผู้สอนบรรยายตามเน้ือหาสาระที่กาหนดตามหัวข้อในหน่วยการเรียน พร้อมสื่อ Power

Point และเอกสารประกอบการเรยี นเรื่อง การจ่ายคืนทนุ ห้นุ ส่วนที่ถึงแก่กรรม
5.2.3 ผู้สอนอธบิ ายถงึ การจา่ ยคนื ทนุ หนุ้ ส่วนทีถ่ ึงแกก่ รรม
5.2.4 ในระหว่างการสอน ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของผู้เรียนเป็นรายบุคคล ซักถาม เพ่ือให้

ผเู้ รียน มสี ว่ นรว่ มในการเรยี น กล้าแสดงความคดิ เห็น
5.3 ขั้นพยายาม - Application (ข้ันพยายาม เป็นช่วงท่ีเปิดโอกาสให้ผู้เรียนนาข้อมูล เนื้อหาท่ี

ได้ จากช่วง Information มาทดลอง ประยุกต์ใช้ หรอื แกป้ ญั หา หรอื สถานการณอ์ ื่น ๆ)
5.3.1 ผู้สอนจดั กจิ กรรมเน้นผูเ้ รยี นเปน็ สาคญั โดยให้ผเู้ รยี นปฏิบตั ิกจิ กรรมตามใบงาน
5.3.2 ให้ผู้เรียนทุกคนส่งใบงานและชุดฝึกปฏิบัติ เพ่ือผู้สอนได้ตรวจสอบความถูกต้อง และ

ผเู้ รียนรว่ มกนั เฉลยใบงาน
5.4 ขั้นสาเร็จผล - Progress (ขั้นสาเร็จผล เป็นข้ันการเฉลยที่จะผู้เรียนได้ทราบผลการแก้ปัญหา

การประยุกต์ใช้ความรู้ ว่าผู้เรียนสามารถนาความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ แก้ปัญหาได้เพียงใด ซ่ึงเป็น
ขน้ั ตอนสุดท้ายทีผเู้ รยี นจะเกดิ การเรียนร)ู้

5.4.1 ครูสรุปเน้อื หาหนว่ ยท่ี 8
5.4.2 มอบหมายให้ผ้เู รยี นทาแบบฝึกปฏิบัติ
5.4.3 ทาแบบประเมินผลการเรียนร้หู ลังเรียน

5.4.4 ผู้สอนให้ผู้เรียนเตรียมตัวศึกษาล่วงหน้า ในหน่วยการเรียนต่อไป เพ่ือให้การเรียนรู้เกิด
ประสิทธิภาพย่ิงขน้ึ
6. สอ่ื การเรยี นรู้

6.1 PowerPoint ประกอบการบรรยายในหวั ขอ้ เร่ือง การจา่ ยคืนทนุ ห้นุ ส่วนที่ถึงแกก่ รรม
6.2 แบบประเมนิ ผลการเรียนร้กู ่อนเรยี น/หลังเรียน
6.3 แบบฝกึ ปฏบิ ตั ิ
6.4 ใบความรู้ เรอื่ งการจ่ายคืนทุนหุ้นสว่ นทีถ่ งึ แก่กรรม
6.5 ใบงาน เรอื่ ง การคานวณและบันทึกบญั ชเี ก่ียวกบั การตายของผเู้ ป็นหนุ้ สว่ น
7. การวดั ผลและประเมนิ ผลตามสภาพจรงิ
7.1 วิธกี ารวัดและประเมนิ ผล (กอ่ นเรียน ระหว่างเรยี น หลังเรียน)

7.1.1 ด้านความรู้
- ตรวจแบบประเมนิ ผลการเรยี นรู้

7.1.2 ดา้ นทักษะ
- ตรวจแบบประเมนิ ผลการปฏิบตั ิ
- ตรวจกิจกรรมเสรมิ สรา้ งประสบการณ์

7.1.3 ดา้ นคณุ ลักษณะทพี่ ึงประสงค์
- สังเกตพฤติกรรมรายบุคคล
- ประเมนิ พฤติกรรมการเข้ารว่ มกจิ กรรมกลุม่
- สังเกตพฤติกรรมการเขา้ รว่ มกิจกรรมกลุ่ม
- ตรวจกิจกรรมสง่ เสริมคุณธรรมนาความรู้
- ประเมนิ พฤตกิ รรมดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรม คา่ นยิ ม และคณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์

7.2 เครือ่ งมอื ในการวดั และประเมนิ ผล
7.2.1 ด้านความรู้
แบบทดสอบภาคความรู้
7.2.2 ด้านทกั ษะ
แบบฝกึ หดั ท้ายหน่วยการเรียนรู้
7.2.3 ด้านคุณลกั ษณะทพี่ ึงประสงค์
แบบประเมนิ พฤตกิ รรมผเู้ รยี น

7.3 เกณฑ์การวัดและประเมนิ ผล
7.3.1 ดา้ นความรู้
การประเมินแบบทดสอบภาคความรตู้ อ้ งได้คะแนนไมต่ า่ กวา่ 60%
7.3.2 ด้านทกั ษะ
การประเมินแบบแบบฝกึ หัดท้ายหน่วยการเรียนรู้ไดค้ ะแนนไมต่ ่ากว่า 70%
7.3.3 ดา้ นคณุ ลกั ษณะท่พี งึ ประสงค์
การประเมนิ พฤตกิ รรมผเู้ รียนตอ้ งไดค้ ะแนนไม่ตา่ กวา่ 80%

8. งานทม่ี อบหมาย/กจิ กรรมคณุ ธรรม

8.1 งานท่ีมอบหมาย
8.1.1 ใบงาน
8.1.2 แบบฝกึ ปฏิบตั ิ

8.2 กิจกรรมคุณธรรม
8.2.1 การเตรียมความพร้อมด้านการเตรียม วัสดุ อุปกรณ์นกั ศึกษาจะต้องกระจายงานได้ทวั่ ถึง

และตรงตามความสามารถของสมาชิกทุกคน มกี ารจัดเตรยี มสถานท่ี ส่ือ วัสดุ อุปกรณไ์ ว้อย่างพร้อมเพรียง
8.2.2 ความมีเหตุมผี ลในการปฏบิ ัติงาน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง นักศกึ ษาจะต้อง

มีการใช้ เทคนิคท่ีแปลกใหม่ใช้สื่อและเทคโนโลยีประกอบการนาเสนอที่น่าสน ใจนาวัสดุในท้องถ่ินมา
ประยกุ ต์ใช้อย่างคมุ้ ค่าและประหยัด

8.2.3 การปฏิบตั ติ นในหอ้ งเรยี นใหส้ อดคลอ้ งกับคุณธรรม อัตลักษณ์ 9 ประการ ประกอบดว้ ย
1) รักองค์กร : นักเรยี นนักศึกษารู้จกั รักและศรัทธาในวิชาชีพ รกั แผนกวิชา รักวิทยาลัย

ฯ เน่ืองจากเปน็ สถาบันทีใ่ หค้ วามรู้ และทักษะปฏบิ ตั กิ ับตนเอง
2) รู้เวลา : นักเรียนนักศึกษาต้องรู้จักกาลเทศะ เวลาท่ีเหมาะสมในการแสดงออก รู้

กาหนดเวลาในการส่งการบา้ น แบบฝึกหัด งานทีไ่ ด้รับมอบหมาย
3) รูห้ น้าท่ี : นกั เรยี นนกั ศกึ ษาตอ้ งรู้จักหน้าที่ของการเป็นนักเรียนนักศึกษา คอื การตง้ั ใจ

ศกึ ษาเลา่ เรียน รบั ผิดชอบงานทีไ่ ด้รบั มอบหมาย
4) สามัคคี : นักเรียนนักศึกษาต้องมีความสามัคคีในหมู่คณะ รู้จักการทางานเป็นทีม

การมสี ว่ นรว่ มกบั ทุกกจิ กรรมของแผนกวชิ า หรือวิทยาลยั
5) มีวินัย : นักเรียนนักศึกษาต้องมีระเบียบวินัย ปฏิบัติตามกฎระเบียบอย่างเคร่งครัด

เช่น มีระเบยี บวินยั ในการแต่งกาย มีระเบียบวนิ ัยในการเขา้ เรียน มีความรับผิดชอบในนาอุปกรณ์การเรยี น
มาเรยี น และมรี ะเบียบวินยั ในการจดั สง่ งานทไ่ี ดร้ ับมอบหมาย

6) กตัญญู : นักเรียนนักศึกษาต้องมีความกตัญญูรู้คุณบิดา มารดา ครู อาจารย์ ผู้มี
พระคณุ

7) พอเพียง : นักเรียนนักศึกษาต้องมีความพอเพียง พอประมาณ มีเหตุผล และมี
ภมู คิ มุ้ กันท่ีดแี ละเหมาะสม

8) สุจริต : นักเรียนนักศึกษาต้องมีความซ่ือสัตย์สุจิต ไม่คดโกง ไม่ลอกการบ้าน ไม่แอบ
อา้ งผลงานของเพื่อน

9) จติ อาสา : นกั เรียนนักศึกษาตอ้ งมีจิตอาสา ช่วยเหลอื ผู้อ่ืนทุกครงั้ เมอื่ มีโอกาส
9. ความสมั พันธ์/การบูรณาการกับรายวชิ าที่เก่ียวขอ้ ง

9.1 การบัญชีเบื้องตน้
9.2 การบญั ชีธุรกิจซื้อขายสนิ คา้
10. ใบความรู/้ ใบงาน/แบบประเมินใบงาน/แบบทดสอบกอ่ นเรียน หลงั เรียน

ใบความรู้ หนว่ ยที่ 8

ชื่อวิชาการบัญชีหา้ งหุน้ ส่วน รหสั วชิ า 20201-2002 สอนคร้ังท่ี 14-15

ช่ือหน่วยการจา่ ยคนื ทนุ หุน้ ส่วนทถ่ี งึ แกก่ รรม

1. การจา่ ยคนื ทนุ หุ้นส่วนทถี่ งึ แก่กรรม
ตามกฎหมายเม่ือหุ้นส่วนประเภทไม่จากัดความรับผิดชอบผู้ใดผู้หนึ่งถึงแก่กรรม สัญญาเข้าเป็น

หุ้นส่วนย่อมส้ินสุดลง เว้นแต่สัญญาการจัดตั้งห้างหุ้นส่วนจะระบุไว้เป็นอย่างอื่น ห้างหุ้นส่วนน้ันก็ไม่ต้องเลิก
กิจการและสามารถดาเนินกิจการต่อไปได้อย่างต่อเน่ือง โดยหา้ งหนุ้ ส่วนจะตอ้ งคานวณส่วนได้เสียของห้นุ สว่ น
ท่ถี ึงแก่กรรมใหถ้ กู ต้อง

การจ่ายคืนทุนให้ผู้เป็นหุน้ สว่ นทถ่ี งึ แก่กรรม สามารถสรุปไดด้ ังนี้
1. ปรบั ปรงุ สินทรพั ยแ์ ละหนส้ี นิ ของห้างหนุ้ ส่วน ณ วันทห่ี ุ้นส่วนถึงแกก่ รรม
2. คานวณส่วนแบ่งผลกาไรขาดทุนให้หุ้นส่วนที่ถึงแก่กรรม กิจการควรคานวณผลการดาเนินงานใน
งวดปัจจุบนั ตามระยะเวลาท่ีผู้ถงึ แกก่ รรมมีสิทธ์ิในห้างหนุ้ สว่ น
3. จ่ายคืนทุนให้แก่ทายาทหรือกองมรดกของผู้ถึงแก่กรรม กิจการต้องดาเนินการจ่ายคืนทุนตาม
จานวนเงินทุนคงเหลือหลังจากปรับปรงุ สินทรัพย์และหนี้สิน รวมทั้งแบ่งผลกาไรขาดทุนให้กบั หุ้นส่วนที่ถึงแก่
กรรม
กรณีท่ีกิจการยังไม่สามารถจ่ายคืนทุนให้กับทายาทหรือกองมรดกของผู้ถึงแก่กรรมได้ทันที ให้โอน
บัญชีทุนของหุ้นส่วนท่ีถึงแก่กรรมไปตั้งไว้เป็นหน้ีสินในบัญชีเจ้าหน้ี-ทายาทหุ้นส่วนท่ีถึงแก่กรรม หรือบัญชี
เจ้าหน้ี-กองมรดก เพ่อื ไมใ่ หบ้ คุ คลภายนอกเขา้ ใจผดิ เนอ่ื งจากไมม่ ีหนุ้ สว่ นผู้น้ันแล้ว
สาหรับจานวนเงนิ ท่ที ายาทของหุน้ ส่วนผู้ถึงแกก่ รรมจะไดร้ บั คานวณไดจ้ าก
1. ยอดคงเหลือในบัญชีทุนหรือบญั ชอี น่ื ของห้นุ สว่ นทีถ่ งึ แก่กรรม
2. ส่วนแบ่งกาไรขาดทุนถัวเฉล่ียต้ังแต่วันต้นงวดถึงวันท่ีหุ้นส่วนถึงแก่กรรม โดยคานวณจากกาไร
ขาดทุนของห้างหนุ้ สว่ นปีกอ่ น ๆ ทผี่ า่ นมาตั้งแต่ 3-5 ปี
3. กาไรขาดทนุ จากการปรบั ปรุงราคาสนิ ทรัพย์
4. ค่าความนยิ มท่ีห้างอาจคิดให้ หรือกรณีทไี่ ด้รับค่าความนิยมไว้แลว้ และเมอ่ื หุ้นส่วนถึงแก่กรรมค่า
ความนิยมก็ลดตามไปดว้ ย จึงอาจจะถูกลดค่าความนิยม
2. การคานวณส่วนแบ่งผลกาไรขาดทุนของหุน้ สว่ นทถี่ ึงแกก่ รรม
การคานวณสว่ นแบ่งผลกาไรขาดทุนของหุ้นส่วนท่ีถึงแก่กรรม อาจกระทาไดห้ ลายวิธีแล้วแตต่ กลงกัน
ดงั นี้
1. การคานวณส่วนแบ่งผลกาไรขาดทุนของหุ้นส่วนที่ถึงแก่กรรม โดยประมาณกาไรขาดทุน ณ
วันท่ีถึงแก่กรรมจากกาไรขาดทุนของหา้ งปีกอ่ น ๆ ทผ่ี า่ นมา มีวธิ กี ารดังนี้

1.1 คานวณผลรวมกาไรสทุ ธิย้อนหลงั หลายปีตามท่ีกาหนด เช่น 3 ปี หรอื 5 ปี
1.2 คานวณกาไรสุทธิเฉลี่ยตอ่ ปี
1.3 คานวณกาไรสทุ ธิของหา้ งหุ้นส่วนโดยประมาณนับต้ังแต่วันต้นงวดถึงวันที่หุ้นส่วนถึงแก่
กรรม

1.4 คานวณส่วนแบ่งกาไรโดยประมาณของหุ้นส่วนที่ถึงแก่กรรมตามอัตราส่วนแบ่งกาไร

ขาดทนุ

1.5 คานวณจานวนเงนิ ท่ีทายาทหรือเจา้ หนี้-กองมรดกจะได้รับ

2. การคานวณส่วนแบ่งกาไรขาดทุนของหุ้นส่วนที่ถึงแก่กรรมจากผลกาไรขาดทุนประจาปี ณ

วันส้ินงวดบัญชี วิธนี ้ีเป็นการยดื ระยะเวลาการจ่ายคืนทุนออกไปชว่ งหนึง่ โดยรอจนถึงวันส้ินงวดบัญชี เพื่อให้

กิจการจัดทางบกาไรขาดทุนแสดงผลกาไรขาดทุน แล้วจึงนามาแบ่งให้หุ้นส่วนที่ถึงแก่กรรมตามปกติใน

อัตราส่วนแบง่ กาไรขาดทนุ

กรณีท่ี 1 ณ วันส้ินงวดจะทาการแบ่งผลกาไรขาดทุนให้หุ้นส่วนที่ถึงแก่กรรมพร้อมกับ

หนุ้ ส่วนท่คี งเหลืออยู่ เหมอื นกบั การจดั สรรผลกาไรขาดทุนปกติ

กรณีที่ 2 คิดดอกเบ้ียทุนให้หุ้นส่วนที่ถึงแกก่ รรมโดยนับจากวันที่ถึงแก่กรรมจงึ ถึงวนั ส้ินงวด

เพราะช่วงเวลาดังกล่าวกิจการยังไม่สามารถจ่ายคืนทุนให้ทายาทหรือกองมรดกผู้ถึงแก่กรรม แล้วจึงคานวณ

แบง่ กาไรขาดทนุ ตามระยะเวลานบั จากวนั ตน้ งวดถึงวันทห่ี ้นุ สว่ นถงึ แกก่ รรม

3. การบนั ทึกบญั ชีจา่ ยคนื ทุน

สาหรับการบนั ทกึ บัญชีเพ่อื จ่ายคนื เงนิ ใหท้ ายาทหนุ้ สว่ นทถ่ี งึ แก่กรรม จะมีวธิ ปี ฏิบัติดงั น้ี

1. บันทกึ ส่วนแบ่งกาไรโดยประมาณ

เดบิต ส่วนแบ่งกาไรขาดทุน xx

เครดิต ทุน-หนุ้ ส่วนท่ถี งึ แกก่ รรม xx

2. บนั ทกึ การจา่ ยเงนิ คนื ทุนใหห้ ุน้ ส่วนทถ่ี งึ แก่กรรม

เดบิต ทุน-หนุ้ ส่วนทีถ่ งึ แก่กรรม xx

เครดติ เงินสด/ธนาคาร xx

กรณียงั ไม่จ่ายเงินคืนทุน

3. โอนปดิ บญั ชีทนุ -หุ้นส่วนทถ่ี ึงแก่กรรม ตงั้ เป็นเจา้ หน้ี-ทายาทหุน้ สว่ นที่ถึงแก่กรรม หรอื เจ้าหนี้-

กองมรดก

เดบิต ทนุ -ห้นุ ส่วนทถ่ี งึ แก่กรรม xx

เครดิต เจ้าหนี้-ทายาทหุ้นส่วนทีถ่ งึ แกก่ รรม xx

หรือ เครดิต เจ้าหนี้-กองมรดก xx

4. บันทึกการจ่ายคืนทุน จากข้อ 3 เม่ือกิจการจ่ายเงินคืน เจ้าหน้ี-ทายาทหุ้นส่วนท่ีถึงแก่กรรม

หรือ เจา้ หนี้-กองมรดก

เดบิต เจ้าหนี้-ทายาทหนุ้ สว่ นทถี่ งึ แกก่ รรม xx

หรือ เดบิต เจา้ หนี้-กองมรดก xx

เครดิต เงินสด-ธนาคาร xx

5. ณ วันสิ้นงวดบัญชี บนั ทกึ โอนปิดบญั ชีสว่ นแบง่ กาไรโดยประมาณเข้าบัญชีกาไรขาดทุน

เดบิต กาไรขาดทนุ xx

เครดติ สว่ นแบ่งกาไรโดยประมาณ xx

ใบงานที่ 8 หน่วยท่ี 8
รหสั วิชา 20201-2002 ช่อื วชิ า การบัญชีห้างหนุ้ สว่ น สอนคร้งั ที่ 15
ช่ือหน่วย การจ่ายคืนทุนหุ้นส่วนทถี่ ึงแก่กรรม เวลา 5 ชม.
ชื่องาน การคานวณและบันทึกบญั ชเี กยี่ วกับการตายของผเู้ ป็นหนุ้ ส่วน

1. จดุ ประสงค์เชงิ พฤติกรรม
คานวณและบันทกึ บัญชีเกย่ี วกบั การตายของผ้เู ป็นห้นุ ส่วนได้

2. สมรรถนะ
คานวณและบันทึกบัญชเี ก่ียวกบั การจา่ ยคนื ทนุ หนุ้ ส่วนทถี่ งึ แกก่ รรมตามหลกั การบญั ชี

3. เครือ่ งมือ วัสดุ และอุปกรณ์
3.1 เครือ่ งเขียน
3.2 กระดาษรายงาน
3.3 แบบฟอรม์ สมุดรายวันทัว่ ไป
3.4 เครอื่ งคานวณ

4. ลาดับข้นั การปฏิบัติ
4.1 ให้นกั เรียนคานวณสว่ นแบ่งกาไรขาดทุนโดยประมาณ
4.2 คานวณเงินคา้ งชาระแกก่ องมรดกของทายาทหุ้นส่วนท่ีตาย
4.3 บันทกึ รายการในสมุดรายวนั ท่วั ไป

5. ภาระงาน/ ชิ้นงาน
เฟย์ ฟาง แฟร็ง เป็นหุ้นส่วนกัน แบ่งกาไรขาดทุนเท่ากัน ฟางถึงแก่กรรม เม่ือ 30 กันยายน 2562

ท้ังสามมีทุน 276,000 บาท 306,000 บาท และ 336,000 บาท ตามลาดับ ผู้เป็นหุ้นส่วนตกลงให้ปรับปรุง
บัญชีก่อนจ่ายเงินคืนทุนให้แก่ทายาทของฟาง โดยเพ่ิมราคาอาคาร 48,000 บาท และตั้งค่าเผ่ือหนี้สงสัยจะ
สูญ 3,000 บาท กาไรสุทธิของหา้ งยอ้ นหลงั 3 ปี มีดงั นี้

กาไรสทุ ธิ ปี 2561 จานวน 32,400 บาท
กาไรสทุ ธิ ปี 2560 จานวน 19,200 บาท
กาไรสทุ ธิ ปี 2559 จานวน 34,800 บาท
หา้ งหุ้นสว่ นจ่ายเชค็ คืนทนุ ให้แก่ทายาทของฟาง เมอ่ื วนั ท่ี 20 ตุลาคม 2562

การคานวณสว่ นแบ่งกาไรขาดทนุ โดยประมาณของฟาง

การคานวณเงินค้างชาระแก่กองมรดกของทายาทหุ้นส่วนที่ถึงแก่กรรม (จานวนเงินที่ทายาทจะ
ไดร้ ับ)

การบนั ทึกบญั ชีเป็นดงั นี้ สมุดรายวนั ท่วั ไป เดบิต หน้า ...........
วนั ท่ี รายการ เครดิต
เลขท่ี
บญั ชี

6. การประเมนิ ผล : แบบประเมินผลตามแบบประเมินผลตามสภาพจรงิ
หน่วยท่ี 8 การจ่ายคืนทุนหุ้นสว่ นที่ถึงแก่กรรม ใบงานท่ี 8 การคานวณและบันทึกบัญชีเก่ยี วกับการ

ตายของผู้เป็นหุ้นสว่ น

7. เอกสารอา้ งองิ /เอกสารคนควา้ เพิ่มเติม
กรมพฒั นาธุรกิจการค้า http://www.dbd.go.th
ผกากรอง บรรดาศักดิ์ การบญั ชหี า้ งหนุ้ ส่วน. นนทบุรี : ศนู ย์หนงั สือ เมอื งไทย, 2562
มนัสชยั กรี ตผจญและคณะ การบัญชหี ้างหุ้นส่วน. กรุงเทพฯ : สานักพมิ พ์เอมพันธ์, 2562
อษุ า ผลนิ ยศ การบญั ชหี า้ งหุน้ ส่วน. กรงุ เทพฯ : สานกั พิมพศ์ นู ย์ส่งเสริมวชิ าการ, 2562

แบบวเิ คราะห์ การประเมนิ ผลตามสภาพจริง
หนว่ ยที่ 8 ชอ่ื หน่วย การจ่ายคนื ทนุ หนุ้ สว่ นทถ่ี ึงแก่กรรม
ช่อื เร่อื ง การคานวณและบนั ทึกบัญชีเกีย่ วกับการตายของผเู้ ป็นห้นุ สว่ น

รายการประเมนิ ประเดน็ พิจารณา เกณฑ์การให้คะแนน
คานวณและบนั ทกึ
รายการในสมุด 1. คานวณและบนั ทึกรายการในสมดุ รายวันทว่ั ไปไดต้ ั้งแต่ 5 = ปฏบิ ัติรายการที่ 5 ได้
รายวันท่วั ไป
3-7 จุด 4 = ปฏิบตั ริ ายการท่ี 4 ได้

2. คานวณและบนั ทึกรายการในสมุดรายวันทั่วไปไดต้ ั้งแต่ 3 = ปฏิบัตริ ายการท่ี 3 ได้

8-15 จดุ 2 = ปฏิบตั ริ ายการที่ 2 ได้

3. คานวณและบนั ทึกรายการในสมดุ รายวนั ทว่ั ไปได้ตง้ั แต่ 1 = ปฏบิ ัตริ ายการท่ี 1 ได้

16-23 จุด

4. คานวณและบันทึกรายการในสมุดรายวันท่วั ไปได้ตง้ั แต่

24-31 จดุ

5. คานวณและบันทึกรายการในสมดุ รายวันทัว่ ไปไดต้ ้ังแต่

32-36 จุด

แบบตรวจผลงาน

รหสั วชิ า 20201-2002 วชิ า การบัญชหี ้างหุ้นส่วน

หนว่ ยท่ี 8 ช่อื หน่วย การจ่ายคนื ทนุ หุ้นส่วนทีถ่ งึ แก่กรรม

ชอื่ เรื่อง การคานวณและบนั ทึกบัญชเี ก่ยี วกบั การตายของผู้เป็นหุ้นสว่ น

วนั ท่ี เดอื น พ.ศ. เวลา น. ถงึ เวลา น.

ช่ือ-สกุล นักเรียน หรอื กล่มุ นักเรยี น ชน้ั แผนกวิชา

ข้อที่ รายการประเมิน/หวั ขอ้ ประเมิน ระดับคะแนน

54321

1 คานวณและบนั ทกึ รายการในสมดุ รายวันท่วั ไป

รวม
รวมทั้งหมด

()
ผ้ปู ระเมิน

เฉลยใบงานท่ี 8 หน่วยที่ 8
รหสั วชิ า 20201-2002 ชอื่ วิชา การบญั ชีห้างหุ้นส่วน สอนครงั้ ที่ 15
ชื่อหน่วย การจ่ายคืนทนุ หุน้ ส่วนทีถ่ งึ แก่กรรม เวลา 5 ชม.
ช่ืองาน การคานวณและบันทึกบัญชเี ก่ยี วกับการตายของผ้เู ปน็ หุ้นสว่ น

เฟย์ ฟาง แฟร็ง เป็นหุ้นส่วนกัน แบ่งกาไรขาดทุนเท่ากัน ฟางถึงแก่กรรม เม่ือ 30 กันยายน 2562
ทั้งสามมีทุน 276,000 บาท 306,000 บาท และ 336,000 บาท ตามลาดับ ผู้เป็นหุ้นส่วนตกลงให้ปรับปรุง
บัญชีก่อนจ่ายเงินคืนทุนให้แก่ทายาทของฟาง โดยเพิ่มราคาอาคาร 48,000 บาท และตั้งค่าเผ่ือหนี้สงสัยจะ
สูญ 3,000 บาท กาไรสทุ ธิของหา้ งยอ้ นหลัง 3 ปี มดี งั น้ี

กาไรสุทธิ ปี 2561 จานวน 32,400 บาท
กาไรสทุ ธิ ปี 2560 จานวน 19,200 บาท
กาไรสทุ ธิ ปี 2559 จานวน 34,800 บาท
หา้ งห้นุ ส่วนจ่ายเชค็ คนื ทุนให้แกท่ ายาทของฟาง เม่อื วันที่ 20 ตลุ าคม 2562

คานวณสว่ นแบ่งกาไรขาดทนุ โดยประมาณของฟาง

กาไรถัวเฉลยี่ ตอ่ ปี 32,400  19,200  34,800 = 28,800 บาท
3
28,800X9/12 = 21,600
กาไรสทุ ธขิ องห้างหนุ้ ส่วนโดยประมาณ (1 ม.ค.-30 ก.ย.) = 21,600X1/3 = 7,200

ส่วนแบง่ กาไรขาดทุนโดยประมาณของฟาง (1 : 1 : 1) =

คานวณเงนิ คา้ งชาระแกก่ องมรดกของทายาทหุ้นส่วนที่ตาย (จานวนเงนิ ทท่ี ายาทจะไดร้ ับ)

ทนุ ณ วันตน้ งวด-ฟาง 276,000 บาท

บวก สว่ นแบ่งกาไรโดยประมาณ 7,200

กาไรจากการปรบั ปรงุ บัญชี 15,000 22,200 บาท

เงินท่ที ายาทจะได้รบั 298,200 บาท

การบันทึกบญั ชีเป็นดังน้ี

สมุดรายวนั ทัว่ ไป หนา้ 1

พ.ศ. 2562 รายการ เลขท่ี เดบิต เครดติ
เดอื น วนั ท่ี
บัญชี บาท สต. บาท สต.

ก.ย. 30 เคร่ืองตกแตง่ 48,000 -

คา่ เผอ่ื หนี้สงสัยจะสูญ 3,000 -

ทุน-เฟย์ 15,000 -

ทุน-ฟาง 15,000 -

ทนุ -แฟร็ง 15,000 -

ปรับปรุงบัญชขี องหา้ งก่อนจ่ายคืนทนุ ใหท้ ายาท

ส่วนแบง่ กาไรโดยประมาณ-ฟาง 7,200 -

ทนุ -ฟาง 7,200 -

แบ่งกาไรโดยประมาณให้หนุ้ ส่วนทีต่ าย

หนสี้ นิ คงคา้ ง-ฟาง 298,200 -
298,200 -
ธนาคาร

จ่ายคนื ทนุ ให้แกท่ ายาทของหนุ้ สว่ นท่ีตาย

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น/หลังเรียน
วชิ าการบญั ชีหา้ งหุ้นส่วน รหสั วิชา 20201-2002
หนว่ ยท่ี 8 การจ่ายคืนทนุ ห้นุ ส่วนที่ถึงแก่กรรม

คาสั่ง จงเลือกคาตอบท่ีถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว

1. การจา่ ยเงนิ คืนทนุ ใหผ้ เู้ ป็นหนุ้ ส่วนที่ถึงแก่กรรมบันทึกบัญชีตามข้อใด

ก. เดบติ ทุน เครดติ เงนิ สด

ข. เดบิต ทุน-หุ้นสว่ นถึงแก่กรรม เครดิต เงนิ สด

ค. เดบิต ทนุ -หุ้นสว่ นลาออก เครดติ เงินสด

ง. เดบิต ทุน-หุ้นสว่ นถงึ แก่กรรม เครดิต กองมรดก

จ. เดบิต ทนุ -หุ้นสว่ น เครดิต ทุน-หนุ้ สว่ นถงึ แก่กรรม

2. สาเหตทุ ี่มกี ารปรับปรุงมลู ค่าของสินทรัพย์และหน้ีสินก่อนจา่ ยคืนทุนคือข้อใด

ก. ความต้องการของผเู้ ป็นหนุ้ สว่ น

ข. ใหเ้ กิดความเปน็ ธรรมต่อหุ้นส่วนทุกคน

ค. เพอื่ นาไปคานวณส่วนได้เสียของหุน้ ส่วนที่ถึงแก่กรรม

ง. เพ่อื ประมาณสว่ นแบ่งกาไรโดยประมาณของห้นุ สวนที่ถงึ แก่กรรม

จ. ถูกทุกข้อ

3. กรณีคานวณสว่ นแบ่งผลกาไรขาดทนุ ของหุ้นสว่ นทถ่ี ึงแก่กรรมโดยประมาณกาไรขาดทุน ณ วนั ที่ถึงแก่

กรรม ควรนบั ระยะเวลาตามข้อใด

ก. 1 มกราคม – 31 ธันวาคม

ข. วันทถ่ี งึ แก่กรรม-จ่ายคืนทุน

ค. วันต้นงวด-วนั ถึงแก่กรรม

ง. วันทถ่ี ึงแกก่ รรม-วนั สนิ้ งวด

จ. วนั จ่ายคนื ทุน-วนั ท่ถี ึงแก่กรรม

4. กรณีห้างหนุ้ สว่ นยงั ไม่จ่ายเงนิ คนื ทนุ แกท่ ายาทผ้ถู ึงแกก่ รรม ควรบนั ทกึ ไว้ในบัญชใี ด

ก. เจ้าหนี้

ข. เจ้าหนี้-หุน้ สว่ นทถี่ ึงแกก่ รรม

ค. เจ้าหน้ี-ทายาทหุ้นสว่ นทถ่ี งึ แกก่ รรม

ง. ทายาทกองมรดกหุ้นสว่ นท่ถี ึงแก่กรรม

จ.เจ้าหนี้-ทายาทหนุ้ ส่วนที่ถงึ แก่กรรม หรือเจ้าหนี้-กองมรดก

5. จานวนเงินทห่ี า้ งห้นุ สว่ นจะจ่ายใหแ้ ก่ทายาทของห้างหนุ้ สว่ นผู้ถึงแก่กรรมคอื ส่วนใดบา้ ง

ก. สว่ นแบง่ กาไรถวั เฉลีย่ หักเงินถอน

ข. ยอดคงเหลือในบัญชีทนุ หักดว้ ยเงินถอน

ค. ยอดคงเหลือในบญั ชที นุ หลังจากการปรับปรุงราคาสินทรัพย์

ง. ส่วนแบง่ กาไรขาดทนุ ถัวเฉลย่ี ตัง้ แต่วันต้นงวดบญั ชีจนถงึ วนั ทห่ี นุ้ ส่วนถงึ แก่กรรม

จ. จานวนเงินทุนคงเหลอื หลังจากปรบั ปรุงสินทรัพยแ์ ละหน้ีสนิ รวมท้ังสว่ นแบ่งกาไรขาดทุน

จากโจทยต์ อ่ ไปน้ี ใหต้ อบคาถามขอ้ 6-10
ก ข และ ค เปน็ หนุ้ สว่ นกนั มีทนุ ยกมาเมื่อวันท่ี 1 มกราคม 2562 คนละ 200,000 บาท แบ่งกาไรขาดทุน

ในอัตรา 2:1:1 ตอ่ มาเม่ือวนั ที่ 1 มิถุนายน 2562 นาย ก ถึงแก่กรรม โดยห้างจ่ายคืนเงินสดใหก้ บั ทายาทของ
นาย ก กาไรสุทธิของหา้ งตงั้ แต่ปี 2559-2561 มจี านวน 90,000 บาท 96,000 บาท และ 102,000 บาท
ตามลาดบั

6. กาไรถวั เฉลี่ยต่อปีมีจานวนเท่าใด
ก. 96,000 บาท
ข. 100,000 บาท
ค. 144,000 บาท
ง. 288,000 บาท
จ. 298,000 บาท

7. ระยะเวลาคานวณสว่ นแบง่ กาไรโดยประมาณของ ก เป็นจานวนกเ่ี ดือน
ก. 5 เดอื น
ข. 6 เดอื น
ค. 7 เดอื น
ง. 12 เดือน
จ. ไม่มีข้อใดถูก

8. สว่ นแบ่งกาไรโดยประมาณของ ก. เป็นจานวนเทา่ ใด
ก. 32,000 บาท
ข. 40,000 บาท
ค. 48,000 บาท
ง. 50,000 บาท
จ. 55,000 บาท

9. จานวนเงินทท่ี ายาทของ ก. จะไดร้ บั เป็นจานวนเทา่ ใด
ก. 132,000 บาท
ข. 140,000 บาท
ค. 148,000 บาท
ง. 150,000 บาท
จ. 240,000 บาท

10. จากขอ้ 9 จะบันทึกบัญชีอย่างไร
ก. เดบิต ทุน-หนุ้ สว่ นถงึ แกก่ รรม
เครดติ เจา้ หนี้-ทายาทหุ้นสว่ นท่ถี ึงแกก่ รรม
ข. เดบิต ทนุ -หุ้นสว่ นถึงแกก่ รรม
เครดิต เจา้ หนี้-กองมรดก
ค. เดบติ ทนุ -หุ้นสว่ นถงึ แก่กรรม
เครดติ ทนุ -ทายาทกองมรดก
ง. เดบติ ทุน-หนุ้ ส่วนถึงแก่กรรม
เครดติ เงินสด
จ. เดบิต ทุน-หุ้นสวนกองมรดก
เครดิต ทนุ -ห้นุ สว่ น

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน/หลังเรยี น
วิชาการบัญชีห้างหนุ้ สว่ น รหสั วชิ า 20201-2002
หนว่ ยที่ 8 การจ่ายคืนทุนหุน้ สว่ นทถี่ ึงแกก่ รรม

คาส่งั จงเลือกคาตอบท่ถี ูกต้องท่สี ุดเพียงข้อเดียว

1. การจ่ายเงนิ คนื ทุนใหผ้ เู้ ป็นหุน้ สว่ นที่ถึงแก่กรรมบันทึกบญั ชีตามข้อใด

ก. เดบติ ทนุ เครดติ เงนิ สด

ข. เดบติ ทนุ -หุน้ ส่วนถงึ แก่กรรม เครดติ เงนิ สด

ค. เดบิต ทุน-หุน้ ส่วนลาออก เครดิต เงนิ สด

ง. เดบติ ทุน-หนุ้ สว่ นถึงแกก่ รรม เครดติ กองมรดก

จ. เดบติ ทนุ -ห้นุ ส่วน เครดติ ทุน-หุน้ สว่ นถงึ แกก่ รรม

2. สาเหตุทม่ี กี ารปรบั ปรุงมูลค่าของสนิ ทรพั ย์และหนี้สินก่อนจา่ ยคนื ทุนคือข้อใด

ก. ความตอ้ งการของผเู้ ปน็ ห้นุ สว่ น

ข. ให้เกดิ ความเป็นธรรมต่อหุ้นสว่ นทกุ คน

ค. เพื่อนาไปคานวณสว่ นไดเ้ สียของห้นุ ส่วนทถ่ี ึงแก่กรรม

ง. เพอ่ื ประมาณส่วนแบ่งกาไรโดยประมาณของหนุ้ สวนท่ีถึงแกก่ รรม

จ. ถูกทุกข้อ

3. กรณคี านวณสว่ นแบ่งผลกาไรขาดทุนของหุน้ สว่ นท่ีถึงแก่กรรมโดยประมาณกาไรขาดทนุ ณ วนั ที่ถงึ แก่

กรรม ควรนับระยะเวลาตามข้อใด

ก. 1 มกราคม – 31 ธันวาคม

ข. วันทถี่ งึ แก่กรรม-จา่ ยคืนทุน

ค. วนั ตน้ งวด-วนั ถึงแก่กรรม

ง. วันทีถ่ งึ แกก่ รรม-วันสน้ิ งวด

จ. วันจ่ายคนื ทุน-วันท่ถี ึงแก่กรรม

4. กรณีห้างหุ้นส่วนยงั ไมจ่ า่ ยเงินคนื ทนุ แก่ทายาทผถู้ ึงแกก่ รรม ควรบนั ทกึ ไว้ในบัญชีใด

ก. เจา้ หน้ี

ข. เจ้าหนี้-หนุ้ สว่ นทถ่ี ึงแก่กรรม

ค. เจ้าหนี้-ทายาทห้นุ ส่วนทถี่ ึงแกก่ รรม

ง. ทายาทกองมรดกหนุ้ ส่วนทีถ่ งึ แก่กรรม

จ.เจา้ หนี้-ทายาทหุน้ ส่วนท่ีถงึ แก่กรรม หรือเจา้ หนี้-กองมรดก

5. จานวนเงินทห่ี ้างหนุ้ สว่ นจะจา่ ยใหแ้ กท่ ายาทของหา้ งหนุ้ สว่ นผถู้ ึงแกก่ รรมคือส่วนใดบ้าง

ก. สว่ นแบง่ กาไรถัวเฉล่ียหักเงินถอน

ข. ยอดคงเหลือในบญั ชที ุนหักด้วยเงินถอน

ค. ยอดคงเหลือในบัญชที ุนหลังจากการปรบั ปรุงราคาสนิ ทรัพย์

ง. ส่วนแบง่ กาไรขาดทนุ ถัวเฉลีย่ ตงั้ แตว่ นั ตน้ งวดบญั ชีจนถึงวันทีห่ ุ้นสว่ นถงึ แก่กรรม

จ. จานวนเงนิ ทุนคงเหลอื หลังจากปรบั ปรงุ สินทรัพย์และหน้ีสินรวมทัง้ ส่วนแบ่งกาไรขาดทุน

จากโจทยต์ อ่ ไปน้ี ใหต้ อบคาถามขอ้ 6-10
ก ข และ ค เปน็ หนุ้ สว่ นกนั มีทนุ ยกมาเมื่อวันท่ี 1 มกราคม 2562 คนละ 200,000 บาท แบ่งกาไรขาดทุน

ในอัตรา 2:1:1 ตอ่ มาเม่ือวนั ที่ 1 มิถุนายน 2562 นาย ก ถึงแก่กรรม โดยห้างจ่ายคืนเงินสดใหก้ บั ทายาทของ
นาย ก กาไรสุทธิของหา้ งตงั้ แต่ปี 2559-2561 มจี านวน 90,000 บาท 96,000 บาท และ 102,000 บาท
ตามลาดบั

6. กาไรถวั เฉลี่ยต่อปีมีจานวนเท่าใด
ก. 96,000 บาท
ข. 100,000 บาท
ค. 144,000 บาท
ง. 288,000 บาท
จ. 298,000 บาท

7. ระยะเวลาคานวณสว่ นแบง่ กาไรโดยประมาณของ ก เป็นจานวนกเ่ี ดือน
ก. 5 เดอื น
ข. 6 เดอื น
ค. 7 เดอื น
ง. 12 เดือน
จ. ไม่มีข้อใดถูก

8. สว่ นแบ่งกาไรโดยประมาณของ ก. เป็นจานวนเทา่ ใด
ก. 32,000 บาท
ข. 40,000 บาท
ค. 48,000 บาท
ง. 50,000 บาท
จ. 55,000 บาท

9. จานวนเงินทท่ี ายาทของ ก. จะไดร้ บั เป็นจานวนเทา่ ใด
ก. 132,000 บาท
ข. 140,000 บาท
ค. 148,000 บาท
ง. 150,000 บาท
จ. 240,000 บาท

10. จากข้อ 9 จะบันทึกบัญชีอย่างไร
ก. เดบติ ทนุ -หนุ้ ส่วนถงึ แกก่ รรม
เครดติ เจา้ หนี้-ทายาทหุ้นสว่ นท่ถี ึงแกก่ รรม
ข. เดบิต ทุน-หนุ้ สว่ นถึงแกก่ รรม
เครดิต เจา้ หนี้-กองมรดก
ค. เดบติ ทุน-หุน้ ส่วนถงึ แก่กรรม
เครดติ ทนุ -ทายาทกองมรดก
ง. เดบติ ทุน-หุ้นส่วนถึงแก่กรรม
เครดิต เงินสด
จ. เดบิต ทุน-หนุ้ สวนกองมรดก
เครดติ ทนุ -ห้นุ สว่ น

11. เอกสารอา้ งอิง/บรรณานกุ รมประจาหน่วย
11.1 กรมพัฒนาธรุ กิจการคา้ http://www.dbd.go.th
11.2 ผกากรอง บรรดาศักดิ์ การบญั ชหี า้ งห้นุ ส่วน. นนทบุรี : ศนู ยห์ นังสอื เมอื งไทย, 2562
11.3 มนสั ชยั กีรตผจญและคณะ การบญั ชีห้างหนุ้ ส่วน. กรุงเทพฯ : สานกั พมิ พ์เอมพันธ์, 2562
11.4 อุษา ผลนิ ยศ การบญั ชีห้างหุ้นส่วน. กรุงเทพฯ : สานักพมิ พ์ศูนยส์ ง่ เสรมิ วชิ าการ, 2562

12. บนั ทกึ หลังการจัดการเรียนรู้
12.1 ผลการใช้แผนการจัดการเรยี นรู้

12.2 ผลการเรยี นรขู้ องนักเรียน นกั ศกึ ษา แตล่ ะสมรรถนะประจาหน่วย

12.3 แนวทางพัฒนา ปรบั ปรงุ คณุ ภาพการสอนเพอ่ื เพม่ิ ผลการเรียนร้ทู ่ีสูงขึ้น

ลงชอื่
(นางสาวเพชรินทร์ กลอ่ มวงศ์)
ครูผูส้ อน

ลงชอื่
( นางกรณุ า สมจติ )
หวั หน้าแผนกวชิ า

ลงชื่อ
( นายวชิ ิต โพธ์พิ ฒั นชยั )

รองผู้อานวยการฝา่ ยวิชาการ

แผนการจดั การเรยี นรู้ หนว่ ยท่ี 9
ชอ่ื วิชาการบญั ชีห้างหุ้นส่วน รหสั วิชา 20201-2002 สอนครัง้ ท่ี 16-18
คาบรวม 15 ชม.
ชอื่ หน่วยการเลกิ กจิ การห้างหนุ้ สว่ นและการชาระบัญชีห้างห้นุ สว่ น

1. สาระสาคัญ
การเลกิ หา้ งหุ้นสว่ น หมายถึง การเลิกประกอบกจิ การห้างหนุ้ ส่วนที่กระทาอยู่ โดยจัดทาการชาระ

บญั ชี เพื่อจ่ายคืนทุนให้หุ้นส่วนทุกคน สาเหตุของการเลิกห้างหุน้ ส่วนเกิดจากสัญญาห้างหุ้นส่วนกาหนดไว้
เม่ือเกิดกรณีน้ัน ๆ ห้างหุ้นส่วนจึงต้องเลิกตามสัญญา หรือผู้เป็นหุ้นส่วนคนใดคนหน่ึงตาย หรือล้มละลาย
หรือตกเป็นผู้ไร้ความสามารถ ห้างหุ้นส่วนมีผลขาดทุนต่อเนื่อง โดยจัดเตรียมเอกสารหลักฐานในการจด
ทะเบียนเลกิ หา้ งห้นุ สว่ นและดาเนนิ การตามขน้ั ตอนการจดทะเบียนเลกิ และการชาระบญั ชีหา้ งหนุ้ ส่วน
2. สมรรถนะประจาหนว่ ยการเรียนร้ยู ่อยส่สู มรรถนะหลกั ตามแผนการเรียน

2.1 ด้านความรู้
แสดงความรเู้ ก่ยี วกับการเลกิ กิจการและการชาระบญั ชีหา้ งหุน้ สว่ นตามหลกั การบญั ชี

2.2 ดา้ นทักษะ
2.2.1 กรอกแบบพิมพ์การชาระบัญชีและจดทะเบียนเสร็จการชาระบัญชีของห้างหุ้นส่วนตาม

มาตรฐานการบญั ชี
2.2.2 บนั ทึกบญั ชีเก่ียวกบั การชาระบญั ชแี ละการจา่ ยคนื ทนุ ตามหลกั การบัญชี

2.3 ดา้ นคุณลกั ษณะท่ีพงึ ประสงค์
ปฏบิ ตั งิ านท่ไี ดร้ บั มอบหมายสาเร็จตามทก่ี าหนดไดด้ ว้ ยตนเอง

3. จุดประสงคก์ ารเรียนรู้
3.1 จุดประสงคท์ ่ัวไป
3.1.1 เพอื่ ใหม้ ีความรูค้ วามเข้าใจเกย่ี วกบั การเลิกห้างหนุ้ สว่ น
3..1.2 เพ่อื ให้มที ักษะในการบนั ทกึ บัญชีการเลิกหา้ งหุ้นส่วน
3.1.3 เพือ่ ให้มีเจตคตทิ ่ีดีต่อวิชาชีพบัญชี
3.2 จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม
3.2.1 อธิบายความหมายการเลกิ ห้างห้นุ สว่ นได้
3.2.2 บอกสาเหตขุ องการเลกิ ห้างห้นุ ส่วนได้
3.2.3 บอกหนา้ ท่ีของผู้ชาระบญั ชีและข้อควรระวังได้
3.2.4 บอกข้ันตอนการจดทะเบียนเลกิ และชาระบญั ชีห้างหุน้ สว่ นได้
3.2.5 บอกเอกสารหลักฐานในการจดทะเบียนเลิกหา้ งห้นุ ส่วนได้
3.2.6 อธบิ ายการชาระบญั ชีได้
3.2.7 บอกข้นั ตอนการชาระบัญชแี ละบนั ทึกบัญชไี ด้
3.2.8 อธิบายการชาระบัญชีและจ่ายคืนทุนได้
3.3 จุดประสงค์ที่บูรณาการ (คณุ ธรรม อัตลักษณ์ 9 ประการ/หลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง)

3.3.1 การเตรียมความพร้อมด้านการเตรียม วัสดุ อุปกรณ์นกั ศึกษาจะต้องกระจายงานได้ท่ัวถึง

และตรงตามความสามารถของสมาชิกทุกคน มีการจัดเตรียมสถานท่ี ส่ือ วัสดุ อุปกรณ์ไว้อย่างพร้อม

เพรียง

3.3.2 ความมีเหตุมีผลในการปฏิบัติงาน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง นักศึกษา

จะต้องมีการใช้ เทคนิคท่ีแปลกใหม่ใช้ส่ือและเทคโนโลยีประกอบการนาเสนอที่น่าสนใจนาวัสดุในท้องถ่ินมา

ประยกุ ตใ์ ช้ อย่างคุ้มค่าและประหยดั

3.3.3 มีความรักองค์กร รู้เวลา รหู้ น้าที่ สามคั คี มีวนิ ัย พอเพียง กตญั ญู สจุ รติ จิตอาสา

4. สาระการเรียนรู้

สาระการเรียนรู้ ผลผลิต/ชิน้ งานของผู้เรียน

4.1 ความหมายการเลิกห้างหุ้นส่วน ใบงาน/ชุดฝึกปฏิบตั งิ าน เรื่อง การเลิกกจิ การและ
4.2 สาเหตขุ องการเลิกหา้ งหุ้นสว่ น การชาระบญั ชีหา้ งหนุ้ สว่ น

4.2.1 เลกิ โดยกฎหมาย

4.2.2 เลิกโดยความประสงค์ของผเู้ ป็น

หุน้ สว่ น

4.2.3 เลิกโดยคาส่งั ศาล เมอื่ ผเู้ ป็นหุ้นส่วน

คนใดรอ้ งขอให้ส่งั เลกิ

4.3 หน้าทขี่ องผูช้ าระบัญชแี ละขอ้ ควรระวัง

4.4 ขั้นตอนการจดทะเบียนเลิกและชาระบัญชี

หา้ งหุน้ สว่ น

4.5 เอกสารหลกั ฐานในการจดทะเบยี นเลิกห้าง

หุ้นส่วน

4.6 การชาระบญั ชี

4.7 ขั้นตอนการชาระบัญชแี ละการบนั ทึกบัญชี

4.8 การชาระบญั ชแี ละจ่ายคืนทนุ

4.8.1 การชาระบญั ชีโดยจ่ายคนื ทนุ ครงั้ เดยี ว

4.8.2 การชาระบญั ชีโดยจ่ายคืนทนุ เปน็ งวด

5. กิจกรรมการเรียนรู้ (เน้นผู้เรียนเป็นสาคัญ ด้วยวิธีการสอน เทคนิคการสอน กระบวนการสอนที่
หลากหลายเหมาะสมกบั รายวิชา)
5.1 ขั้นสนใจปัญหา - Motivation (ข้นั สนใจปญั หา นาเข้าสบู่ ทเรียนดว้ ยคาถาม/ปัญหาประกอบ

สอื่ ต่างๆ ท่ที า้ ทายความคดิ และเรา้ ใจให้คิดแกป้ ญั หาในระระเวลาสนั้ ๆ 3-5 นาท)ี
5.1.1 ผู้สอนทบทวนความรเู้ ดมิ
5.1.2 ใหผ้ เู้ รยี นแบ่งกลมุ่ ออกเปน็ กลุ่มยอ่ ย กล่มุ ละ 3 - 4 คน โดยแบ่งกล่มุ ตามความสมคั รใจ

จัดต้งั ช่ือกลมุ่ และสมาชกิ รว่ มลงทะเบยี น
5.1.3 ผสู้ อนตง้ั คาถามเกย่ี วกับเน้อื หาในหน่วยการเรยี น เพื่อให้ผเู้ รียนเกิดความทา้ ทา้ ยอยากรู้

อยากเห็น อยากค้นหาคาตอบ

5.2 ขั้นศกึ ษาข้อมลู - Information (ขั้นศกึ ษาข้อมลู เป็นช่วงของการให้เนอ้ื หาโดยการสอนดว้ ย
รปู แบบและวธิ ีการตา่ งๆท่ีจะช่วยใหผ้ ู้เรียนรับรขู้ ้อมูลไดร้ วดเร็วและครบถ้วนมากที่สุด)

5.2.1 ให้ผเู้ รียนทาแบบประเมนิ ผลก่อนเรียน
5.2.2 ผู้สอนบรรยายตามเนื้อหาสาระท่ีกาหนดตามหัวข้อในหน่วยการเรียน พร้อมสื่อ Power
Point และเอกสารประกอบการเรียนเรือ่ ง การเลิกกจิ การหา้ งห้นุ สว่ นและการชาระบัญชหี ้างห้นุ ส่วน
5.2.3 ผูส้ อนอธบิ ายถงึ การเลกิ กิจการหา้ งหนุ้ ส่วนและการชาระบญั ชีห้างหนุ้ ส่วน
5.2.4 ในระหว่างการสอน ผู้สอนสงั เกตพฤติกรรมของผเู้ รียนเปน็ รายบุคคล ซักถาม เพื่อให้
ผ้เู รียน มสี ่วนรว่ มในการเรียน กลา้ แสดงความคดิ เห็น
5.3 ขน้ั พยายาม - Application (ขน้ั พยายาม เปน็ ช่วงท่เี ปิดโอกาสให้ผ้เู รยี นนาข้อมูล เนือ้ หาที่
ได้ จากชว่ ง Information มาทดลอง ประยุกตใ์ ช้ หรอื แกป้ ญั หา หรือสถานการณอ์ ่ืน ๆ)
5.3.1 ผูส้ อนจัดกจิ กรรมเนน้ ผเู้ รยี นเป็นสาคัญ โดยใหผ้ ้เู รียนปฏิบตั ิกิจกรรมตามใบงาน
5.3.2 ให้ผู้เรียนทกุ คนส่งใบงานและชุดฝกึ ปฏิบตั ิ เพื่อผู้สอนได้ตรวจสอบความถกู ต้อง และ
ผู้เรยี นร่วมกนั เฉลยใบงาน
5.4 ข้นั สาเรจ็ ผล - Progress (ขน้ั สาเรจ็ ผล เปน็ ข้ันการเฉลยท่ีจะผู้เรียนไดท้ ราบผลการแก้ปัญหา
การประยุกตใ์ ช้ความรู้ วา่ ผ้เู รียนสามารถนาความรู้ท่ีไดร้ ับไปประยุกต์ แกป้ ญั หาได้เพียงใด ซ่ึงเป็น
ขน้ั ตอนสุดท้ายทผี เู้ รียนจะเกิดการเรียนรู้)
5.4.1 ครูสรุปเนือ้ หาหน่วยที่ 9
5.4.2 มอบหมายใหผ้ ู้เรยี นทาแบบฝกึ ปฏบิ ตั ิ
5.4.3 ทาแบบประเมนิ ผลการเรยี นรู้หลังเรียน
5.4.4 ผู้สอนให้ผู้เรยี นเตรยี มตัวศึกษาลว่ งหน้า ในหน่วยการเรียนต่อไป เพอ่ื ให้การเรยี นรู้เกดิ
ประสทิ ธภิ าพยงิ่ ขึน้
6. สอ่ื การเรียนรู้
6.1 Power Point ประกอบการบรรยายในหัวขอ้ เรื่อง การเลิกกิจการห้างหุ้นสว่ นและการชาระบัญชี
ห้างหุ้นสว่ น
6.2 แบบประเมินผลการเรยี นรกู้ ่อนเรยี น/หลงั เรียน
6.3 แบบฝกึ ปฏิบัติ
6.4 ใบความรู้ เรอ่ื งการเลิกกิจการหา้ งหุน้ ส่วนและการชาระบญั ชีหา้ งหนุ้ ส่วน
6.5 ใบงาน
7. หลักฐานการเรียนรู้
7.1 หลักฐานความรู้
7.1.1 แบบทดสอบแบบปรนัย ก่อน-หลังเรียน
7.1.2 แบบฝึกหดั ท้ายหนว่ ยการเรียน
7.2 หลักฐานการปฏิบัตงิ าน
7.2.1 แบบทดสอบแบบปรนัย ก่อน-หลังเรียน
7.2.2 แบบฝกึ หัดทา้ ยหนว่ ยการเรยี น

8. งานทมี่ อบหมาย/กจิ กรรมคุณธรรม
8.1 งานท่ีมอบหมาย
8.1.1 ใบงาน
8.1.2 แบบฝกึ ปฏิบัติ
8.2 กจิ กรรมคุณธรรม
8.2.1 การเตรียมความพร้อมด้านการเตรียม วัสดุ อุปกรณ์นักศึกษาจะต้องกระจายงานได้ทวั่ ถึง

และตรงตามความสามารถของสมาชิกทุกคน มีการจัดเตรียมสถานท่ี สื่อ วัสดุ อุปกรณ์ไว้อย่างพร้อม
เพรยี ง

8.2.2 ความมีเหตุมีผลในการปฏิบัติงาน ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง นักศึกษา
จะต้องมีการใช้ เทคนิคที่แปลกใหม่ใช้ส่ือและเทคโนโลยีประกอบการนาเสนอท่ีน่าสนใจนาวัสดุในท้องถ่ินมา
ประยกุ ตใ์ ช้ อย่างคมุ้ คา่ และประหยัด

8.2.3 การปฏิบัติตนในหอ้ งเรียนให้สอดคลอ้ งกับคณุ ธรรม อตั ลกั ษณ์ 9 ประการ ประกอบด้วย
1) รกั องค์กร : นักเรียนนักศึกษารู้จกั รักและศรัทธาในวิชาชพี รกั แผนกวิชา รักวิทยาลัย

ฯ เนื่องจากเป็นสถาบนั ทีใ่ ห้ความรู้ และทักษะปฏบิ ัตกิ ับตนเอง
2) รู้เวลา : นักเรียนนักศึกษาต้องรู้จักกาลเทศะ เวลาท่ีเหมาะสมในการแสดงออก รู้

กาหนดเวลาในการสง่ การบ้าน แบบฝึกหัด งานท่ไี ดร้ ับมอบหมาย
3) รหู้ น้าท่ี : นกั เรยี นนกั ศกึ ษาต้องรู้จักหน้าที่ของการเป็นนักเรียนนักศึกษา คอื การตั้งใจ

ศึกษาเลา่ เรียน รบั ผดิ ชอบงานทีไ่ ด้รบั มอบหมาย
4) สามัคคี : นักเรียนนักศึกษาต้องมีความสามัคคีในหมู่คณะ รู้จักการทางานเป็นทีม

การมสี ว่ นร่วมกับทกุ กิจกรรมของแผนกวชิ า หรอื วิทยาลยั
5) มีวินัย : นักเรียนนักศึกษาต้องมีระเบียบวินัย ปฏิบัติตามกฎระเบียบอย่างเคร่งครัด

เชน่ มีระเบียบวินยั ในการแต่งกาย มีระเบียบวนิ ัยในการเข้าเรียน มีความรบั ผดิ ชอบในนาอุปกรณ์การเรยี น
มาเรียน และมรี ะเบียบวินยั ในการจดั ส่งงานทไ่ี ดร้ ับมอบหมาย

6) กตัญญู : นักเรียนนักศึกษาต้องมีความกตัญญูรู้คุณบิดา มารดา ครู อาจารย์ ผู้มี
พระคณุ

7) พอเพียง : นักเรียนนักศึกษาต้องมีความพอเพียง พอประมาณ มีเหตุผล และมี
ภมู คิ ้มุ กันท่ดี ีและเหมาะสม

8) สุจริต : นักเรียนนักศึกษาต้องมีความซ่ือสัตย์สุจิต ไม่คดโกง ไม่ลอกการบ้าน ไม่แอบ
อา้ งผลงานของเพอ่ื น

9) จติ อาสา : นกั เรียนนกั ศกึ ษาต้องมีจติ อาสา ชว่ ยเหลือผูอ้ นื่ ทุกครัง้ เม่อื มีโอกาส
9. ความสัมพันธ/์ การบรู ณาการกบั รายวชิ าทเี่ กี่ยวขอ้ ง

9.1 การบญั ชีเบอ้ื งตน้
9.2 การบญั ชีธุรกจิ ซ้อื ขายสินค้า
10. ใบความรู้/ใบงาน/แบบประเมนิ ใบงาน/แบบทดสอบก่อนเรยี น หลงั เรยี น

ใบความรู้ หนว่ ยท่ี 9

ช่ือวิชาการบญั ชีหา้ งหุน้ ส่วน รหัสวชิ า 20201-2002 สอนครั้งที่ 16-17

ชื่อหน่วยการเลิกกจิ การหา้ งหุ้นส่วนและการชาระบัญชีห้างหนุ้ ส่วน

1. ความหมายการเลกิ หา้ งหนุ้ ส่วน
การเลิกห้างหุ้นส่วน หมายถึง การเลิกประกอบกิจการห้างหุ้นส่วนท่ีกระทาการอยู่โดยจัดทาการ

ชาระบัญชี เพอ่ื จา่ ยคนื ทุนใหห้ นุ้ ส่วนทกุ คน
2. สาเหตุการเลิกหา้ งหุ้นสว่ น

1. เลิกโดยผลของกฎหมาย
- เมอ่ื กาหนดเหตเุ ลิกห้างหนุ้ สว่ นไว้ และมเี หตกุ ารณ์น้ันเกิดข้นึ
- เมอื่ จัดตัง้ ห้างห้นุ สว่ นเพอ่ื ทากิจการอย่างใดอย่างหนึง่ และทากิจการน้ันเสร็จแล้ว
- เม่ือผูเ้ ปน็ หนุ้ สว่ นบอกเลิกในสนิ้ รอบบัญชี และแจง้ การเลกิ ก่อน 6 เดอื น
- เมอ่ื หุ้นส่วนตาย ล้มละลาย หรือตกเป็นผู้ไร้ความสามารถ
- เมอ่ื ห้างห้นุ ส่วนลม้ ละลาย
- เมื่อวัตถปุ ระสงคท์ ีต่ ้ังห้างหุน้ สว่ นกลายเปน็ สง่ิ ผิดกฎหมาย
- เมื่อเหลอื ผ้เู ป็นหุ้นสว่ นเพยี งคนเดยี ว

2. เลิกโดยความประสงค์ของผ้เู ป็นหนุ้ ส่วน
- เม่อื ผูเ้ ปน็ หนุ้ สว่ นทกุ คนตกลงใหเ้ ลกิ
- เมื่อผู้เป็นหุ้นส่วนประกอบกิจการแข่งขันกับห้างหุ้นส่วน และผูเ้ ป็นหนุ้ ส่วนคนอื่นลงมติให้

เลิก
3. เลกิ โดยคาส่ังศาล เม่อื ผู้เปน็ หนุ้ ส่วนคนใดรอ้ งขอให้ส่งั เลกิ
- เมื่อผู้เป็นหุ้นส่วนจงใจหรือเลินเล่ออย่างร้ายแรงฝ่าฝืนในข้อสัญญาจัดต้ังห้างหุ้นส่วนท่ีมี

สาระสาคญั
- เมือ่ หา้ งหนุ้ สว่ นประกอบกจิ การมีแตข่ าดทุนเพยี งอย่างเดยี ว
- เมอ่ื มีเหตุเหลอื วิสยั ท่หี ้างหุ้นส่วนจะดารงอยู่ต่อไปได้

3. หน้าทข่ี องผชู้ าระบัญชแี ละขอ้ ระวัง
1. สะสางการงานของห้างหนุ้ ส่วนให้เสรจ็ สนิ้ ไป
2. ประกาศหนงั สอื พิมพ์ และบอกกลา่ วไปยังเจ้าหนา้ ท่ีภายใน 14 วนั นบั แตว่ ันเลิกห้าง
3. ย่ืนจดทะเบียนเลิกห้างและชื่อผู้ชาระบัญชีภายใน 14 วัน ณ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า/สานักงาน

พาณชิ ยจ์ งั หวัด
4. จดั ทางบแสดงฐานะการเงินและส่งใหผ้ ูส้ อบบัญชีตรวจสอบ
5. จดั ให้มีการประชมุ ผ้เู ป็นหุน้ ส่วนเพอ่ื อนมุ ัตงิ บแสดงฐานะการเงิน
6. ย่ืนรายงานการชาระบัญชที กุ 3 เดอื น

7. ทาการรวบรวมจาหน่ายสินทรพั ยต์ ลอดจนชาระหนี้สนิ
8. ร้องขอต่อศาลเพื่อให้ศาลออกคาส่ังว่าห้างหุ้นส่วนล้มละลาย ในกรณีท่ีผู้ชาระบัญชีเห็นว่าเม่ือ
เงินทนุ หรือเงินค่าหนุ้ ไดใ้ ชเ้ สรจ็ แล้วสินทรพั ย์ไม่พอกบั หนส้ี ิน
9. เรยี กประชมุ ใหญผ่ ู้เปน็ ห้นุ สว่ นเพอื่ เสนอรายงานการชาระบญั ชี
10. ย่ืนจดทะเบียนเสร็จการชาระบัญชีภายใน 14 วนั นบั แตว่ ันทีป่ ระชมุ อนุมตั ิ
4. ขั้นตอนการจดทะเบยี นเลกิ และชาระบญั ชีหา้ งหุ้นสว่ น
1. ผู้เป็นหุ้นสว่ นทกุ คนทาบันทึกขอ้ ตกลงหรือทาสัญญาเลกิ ห้างห้นุ สว่ น โดยมรี ายละเอียดดังนี้

- สถานที่ วันท่ี และช่ือผู้เปน็ หุ้นส่วนที่ทาสัญญา
- ข้อตกลงใหเ้ ลิกหา้ ง วนั ที่เลกิ และวนั ทส่ี ัญญามีผลใชบ้ ังคบั
- แตง่ ตั้งผชู้ าระบัญชี และกาหนดค่าตอบแทน
- แต่งต้งั ผสู้ อบบัญชี และกาหนดคา่ ตอบแทน
- ลายมือชื่อของผเู้ ปน็ หนุ้ สว่ นท่ที าสัญญา
- พยานรบั รองลายมอื ชื่อของผู้เปน็ หนุ้ สว่ นที่ทาสญั ญา 2 คน
2. ผู้ชาระบัญชีต้องลงประกาศเลิกห้างหุ้นส่วนในหนังสือพิมพ์ท้องท่ี 2 ครั้ง ต้องแจ้งการเลิกห้างให้
เจ้าหน้ีทราบโดยส่งหนังสือลงทะเบียนไปรษณีย์ และต้องจดทะเบียนเลิกห้างหุ้นส่วนต่อนายทะเบียนหุ้นส่วน
บริษทั ภายใน 14 วนั นับแตว่ ันเลิกหา้ ง
3. จดั ทางบแสดงฐานะการเงิน ณ วนั เลิกหา้ งและสง่ ใหผ้ ตู้ รวจสอบบัญชีตรวจสอบโดยเรว็ ท่ีสุด
4. เมื่อผู้ตรวจสอบบัญชีตรวจสอบงบแสดงฐานะการเงินแล้วเห็นว่าถูกต้อง ให้ผู้ชาระบัญชีเรียก
ประชุมผู้เป็นหุ้นส่วนเพ่ือพิจารณาอนุมัติงบแสดงฐานะการเงิน และพิจารณาว่าจะให้หุ้นส่วนผู้จัดการเป็นผู้
ชาระบญั ชตี ่อไปหรือจะแต่งต้งั ผูช้ าระบญั ชขี ึน้ ใหม่
5. ผู้ชาระบัญชีต้องดาเนินการชาระบัญชีโดยรวบรวมสินทรัพย์ เรียกลูกหนี้ให้ชาระหนี้ ชาระหน้ีให้
เจ้าหน้ี ชดใช้เงินเงินทดรองและค่าใช้จ่ายท่ีหุ้นส่วนผู้จัดการได้ออกไปในการดาเนินกิจการค้าแทนห้าง ถ้ามี
ทรพั ย์สนิ เหลอื ใหค้ นื ทุนและเฉล่ยี เปน็ กาไรในระหวา่ งผเู้ ป็นหุน้ ส่วน
6. ในกรณที ่ีชาระบญั ชีไม่แล้วเสร็จ ผ้ชู าระบัญชตี อ้ งจดั ทารายงานการชาระบญั ชี (แบบ ลช.3) ยืน่ ต่อ
นายทะเบียนทุกระยะ 3 เดือน และในกรณีชาระบัญชีไม่เสร็จเกินกว่า 1 ปี ผู้ชาระบัญชีต้องจัดประชุมผู้เป็น
ห้นุ สว่ นเม่ือครบปที กุ ปี เพือ่ รายงานความเปน็ ไปของการชาระบัญชี
7. เม่ือผู้ชาระบัญชีดาเนินการชาระบัญชีเสร็จสิ้นแล้ว ผู้ชาระบัญชีต้องจัดประชุมผู้เป็นหุ้นส่วนเพ่ือ
พจิ ารณาอนุมัติรายงานผลการชาระบัญชี
8. เมื่อท่ีประชุมผู้เป็นหุ้นส่วนอนุมัติแล้ว ผู้ชาระบัญชีต้องจดทะเบียนเสร็จการชาระบัญชีต่อนาย
ทะเบยี นภายใน 14 วันนบั แตว่ นั ประชมุ
5. เอกสารและหลักฐานท่ตี อ้ งใช้ในการจดทะเบยี นเลกิ หา้ งหุ้นสว่ น
1. แบบคาขอจดทะเบียนเลกิ (แบบ ลช.1)
2. รายการจดทะเบียนเลิก (แบบ ลช.2)
3. เอกสารประกอบ
- คาสั่งศาลให้เลิกห้างหุน้ ส่วน (ในกรณที ศี่ าลมีคาส่ังให้เลกิ )
- สัญญาเลกิ หา้ งห้นุ ส่วน (กรณีแต่งต้งั บคุ คลอื่นที่ไมใ่ ช่หุ้นส่วนผจู้ ัดการเปน็ ผู้ชาระบัญช)ี

4. สาเนาบัตรประจาตัวของผู้ชาระบญั ชที ล่ี งช่ือในคาขอจดทะเบียน

5. สาเนาหลกั ฐานแสดงสถานะของผรู้ บั รองลายมือชอ่ื (ถา้ มี)

6. หนังสือมอบอานาจ

6. การชาระบัญชี

จากบทบัญญัติมาตราต่าง ๆ ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ สรุปได้ว่า การเลิกห้างหุ้นส่วน

จดทะเบียน ได้แก่ ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคลและห้างหุ้นส่วนจากัด ต้องจัดให้มีการชาระบัญชี โดยผู้เป็น

หนุ้ ส่วนทั้งหมดชว่ ยกันจัดทา หรือแต่งตั้งให้ผู้อน่ื เป็นผู้ชาระบัญชีก็ได้ สาหรับข้ันตอนการชาระบัญชี สามารถ

สรปุ ไดด้ ังนี้

กอ่ นการชาระบัญชี ห้างหนุ้ ส่วนจะต้องปรับปรุงและปิดบญั ชีเพื่อหาผลกาไรขาดทนุ งวดสดุ ท้าย แล้ว

แบ่งให้หุ้นส่วนทุกคนตามสัดส่วนแบ่งกาไรขาดทุน พร้อมท้ังโอนปิดบัญชีกระแสทุนของหุ้นส่วนเข้าบัญชีทุน

ของหนุ้ ส่วนแตล่ ะคน โดย เดบิต กระแสทนุ -หุ้นสว่ น เครดติ ทุน-ห้นุ ส่วน หลงั จากนั้นจึงดาเนินการชาระบญั ชี

ตามขนั้ ตอน

7. ขนั้ ตอนการชาระบญั ชีและการบันทกึ บญั ชี

ขัน้ ตอนการชาระบญั ชี สรุปได้ 3 ขั้นตอน ดงั น้ี

1. นาสินทรัพยท์ ีม่ ที ั้งหมดออกจาหน่าย

1.1 กรณีไดร้ ับเงินจากการจาหนา่ ยสนิ ทรัพย์สูงกว่าราคาสนิ ทรพั ย์

เดบิต เงนิ สด xx

เครดิต สินทรัพยต์ ่าง ๆ xx

ทนุ -หุ้นสว่ น xx

1.2 กรณไี ดร้ ับเงินจากการจาหนา่ ยสินทรพั ย์ต่ากวา่ ราคาสนิ ทรพั ย์

เดบิต เงนิ สด xx

ทุน-หุน้ ส่วน xx

เครดิต สนิ ทรพั ยต์ า่ ง ๆ xx

2. จา่ ยชาระหน้ี และจา่ ยค่าใช้จา่ ยในการชาระบญั ชี (ถ้าม)ี ดังน้ี

2.1 จ่ายชาระหนี้บุคคลภายนอกให้ครบทุกราย จะบันทกึ บัญชีดังน้ี

เดบิต หนส้ี นิ ตา่ ง ๆ xx

เครดิต เงินสด xx

2.2 จ่ายค่าใช้จ่ายชาระบัญชี หากในการชาระบัญชีเลิกห้างหุ้นส่วนมีค่าใช้จ่ายชาระบัญชี

เกดิ ข้ึนใหโ้ อนแบ่งเขา้ ทุนผเู้ ปน็ หนุ้ ส่วนตามอตั ราส่วนแบง่ กาไรขาดทนุ จะบนั ทกึ บญั ชีดังน้ี

เดบติ ทนุ -หนุ้ สว่ น xx

เครดติ เงนิ สด xx

2.3 ชาระหน้ีสินแก่ผู้เป็นหุ้นส่วนภายในกิจการ และค่าใช้จ่ายซึ่งผู้เป็นหุ้นส่วนได้จ่ายแทน

ห้างไปเพ่ือจดั การคา้ ของห้าง เช่น ชาระหนเ้ี งนิ กู้ จะบันทกึ บญั ชดี ังน้ี

เดบิต เงนิ กู้-ผ้เู ป็นหุน้ ส่วน xx

เครดติ เงินสด xx

3. จ่ายคืนทุนให้กับหุ้นส่วนทุกคนตามยอดคงเหลือในบัญชีทุนของผู้เป็นหุ้นส่วน จะบันทึกบัญชี

ดังนี้

เดบิต ทุน-หุน้ สว่ น xx

เครดติ เงินสด xx

8. การชาระบญั ชีและจา่ ยคนื ทนุ

วิธกี ารชาระบัญชแี ละจ่ายคนื ทุน ทาได้ 2 วิธี ดังนี้

1. การชาระบัญชีโดยจา่ ยคืนทนุ คร้ังเดียว

1.1 หุ้นส่วนทุกคนมีทุนเพียงพอรบั ภาระผลขาดทุนจากการชาระบัญชี กรณีนี้จากการจาหนา่ ย

สินทรัพย์มีผลขาดทุนเกิดขึ้น จึงแบ่งผลขาดทุนให้หุ้นส่วนทุกคนตามอัตราส่วนแบ่งกาไรขาดทุนและมียอด

บัญชีทุนคงเหลือเป็นเครดิต จงึ มีสทิ ธริ บั เงินคืนทุนได้

1.2 หุน้ ส่วนมียอดทุนไม่เพียงพอรบั ผลขาดทนุ จาการชาระบญั ชี

1.2.1 หุ้นส่วนมียอดทุนไม่เพียงพอรับผลขาดทุนจากการชาระบัญชี โอนบัญชีเงินกู้มา

ชดใช้สว่ นขาดในบญั ชีทุน กรณีท่ีกิจการจาหนา่ ยสนิ ทรัพย์อ่ืนได้เงินสดน้อยกว่าราคาตามบัญชีทีป่ รากฏ เม่ือ

เฉล่ียส่วนแบ่งขาดทุนให้ผู้เป็นหุ้นส่วนแล้ว บัญชีทุน-ผู้เป็นหุ้นส่วนอาจจะมียอดอยู่ทางด้านเดบิตหรือมีทุนไม่

เพียงพอรับผลขาดทุน แต่ขณะเดียวกันหุ้นส่วนผู้นั้นมีบัญชีเงินกู้ซึ่งเสมือนเป็นเจ้าหนี้กิจการ จึงสามารถโอน

เงินกขู้ องตนมาชดใชส้ ่วนขาดในบัญชที นุ ได้

1.2.2 หุ้นส่วนมียอดทุนไม่เพียงพอรับผลขาดทุนจากการชาระบัญชี นาเงินสดมาชดใช้

ส่วนขาดในบัญชีทุน กรณีท่ีกิจการจาหน่ายสินทรัพย์อ่ืนและเกิดผลขาดทุนทาให้บัญชีทุน-ผู้เป็นหุ้นส่วน

อาจจะมียอดอยทู่ างด้านเดบิตหรือมีทุนไม่เพียงพอรับผลขาดทุน แต่ขณะเดียวกันหุ้นส่วนผู้น้ันมีบัญชีเงนิ กู้ซ่ึง

เสมือนเป็นเจ้าหนี้กิจการจึงสามารถโอนเงินเงินกู้ของตนมาชดใช้ส่วนขาดในบัญชีทุนก่อน แต่บัญชีทุน-ผู้เป็น

หุ้นสว่ นก็ยังมียอดด้านเดบติ และหลงั จากน้นั หุ้นสว่ นท่มี ยี อดทนุ เดบิตอาจสามารถนาเงนิ สดมาใช้ให้หา้ งได้

1.2.3 หุน้ สว่ นมียอดทนุ ไม่เพียงพอรบั ผลขาดทนุ จากการชาระบัญชี ไมส่ ามารถนาเงินสด

มาชดใช้ส่วนขาดในบัญชีทุน กรณีท่ีกิจการจาหน่ายสินทรัพย์อ่ืนและเกิดผลขาดทุน ทาให้บัญชีทุน-ผู้เป็น

ห้นุ ส่วนอาจจะมียอดอยูท่ างดา้ นเดบิตหรือมีทุนไมเ่ พียงพอรบั ผลขาดทุน แตข่ ณะเดียวกัน หนุ้ สว่ นผนู้ ัน้ มีบัญชี

เงินกู้ซึ่งเสมือนเปน็ เจ้าหนก้ี ิจการ จึงสามารถโอนเงนิ ก้ขู องตนมาชดใช้ส่วนขาดในบญั ชีทนุ กอ่ น แตบ่ ัญชีทุน-ผู้

เป็นหุ้นส่วนกย็ งั มยี อดดา้ นเดบิต และหุน้ ส่วนที่มียอดทุนเดบติ ไมส่ ามารถนาเงินมาชดใช้ให้หา้ งได้ กรณนี ี้ให้นา

สว่ นขาดทนุ ในบัญชที นุ ของหนุ้ ส่วนผู้นน้ั เฉลย่ี เข้าบัญชที นุ ของห้นุ ส่วนที่มียอดทนุ เครดิต

1.3 การจาหน่ายสินทรพั ยไ์ ดเ้ งนิ ไมพ่ อชาระหน้สี นิ

1.3.1 ห้างหุ้นส่วนมีเงินไม่พอชาระหนี้สินแต่ผู้เป็นหุ้นส่วนมีฐานะการเงินดี กรณีน้ี ห้าง

หุ้นสว่ นมีเงนิ สดไม่พอชาระหนีส้ ิน ผ้เู ปน็ ห้นุ สว่ นทีม่ ีฐานะการเงินดจี งึ นาเงินมาชาระหนสี้ ินแทนห้าง

1.3.2 ห้างหุ้นส่วนมีเงินไม่พอชาระหนี้สินและผู้เป็นหุ้นส่วนบางคนมีหน้ีสินล้นพ้นตัว

กรณีน้ีห้างหุ้นส่วนมีเงินสดไม่พอชาระหน้ีสิน และผู้เป็นหุ้นส่วนบางคนมีหน้ีสินล้นพ้นตัว ไม่มีผู้ใดนาเงินมา

ชดใช้หน้สี นิ แทนหา้ งได้ จงึ ตอ้ งรับผิดชอบในหนีส้ ินรว่ มกัน

2. การชาระบัญชโี ดยจ่ายคนื ทุนเป็นงวด

หลกั เกณฑก์ ารปฏบิ ตั กิ ารชาระบญั ชีโดยจ่ายคนื ทุนเป็นงวด ดงั น้ี

1. จาหนา่ ยสินทรพั ยง์ วดแรก และแบง่ กาไรขาดทนุ จากการจาหนา่ ยสนิ ทรพั ย์
2. จา่ ยชาระหนแี้ ละค่าใช้จา่ ยในการชาระบัญชี
3. จ่ายคืนทนุ แต่ละงวดให้ถอื เสมอื นว่าเป็นการจา่ ยคืนทุนงวดสุดท้าย โดยผู้ชาระบัญชีต้องคิดเผื่อผล
ขาดทุนทเี่ กิดขนึ้ ใหค้ รอบคลุมทุกกรณีท่ีจะกลา่ วตอ่ ไป
4. การจ่ายคืนทุนแต่ละงวดต้องจัดทางบประกอบรายละเอียดการคานวณการจ่ายคืนทุนเป็นงวด
เพื่อประกอบงบแสดงการชาระบัญชีทุกครั้ง จนกว่าบัญชีทุนของผู้เป็นหุ้นส่วนจะมียอดคงเหลือเป็นอัตรา
เดียวกับอัตราส่วนแบ่งกาไรขาดทุน หลังจากนั้นจึงจ่ายคืนทุนตามอัตราส่วนแบ่งกาไรขาดทุน โดยไม่ต้องทา
งบแสดงรายละเอียดการคานวณการจ่ายคืนทุนอีก เพราะยอดทุนคงเหลือของหุ้นส่วนแต่ละคนสามารถรับ
ส่วนแบง่ ผลขาดทุนที่อาจเกดิ ข้ึนได้แล้ว
ขอ้ สมมติในการจ่ายคนื ทนุ เปน็ งวด
1. สนิ ทรพั ยท์ ่ีเหลืออยขู่ องหา้ งหนุ้ ส่วนอาจจาหนา่ ยไม่ได้ ตอ้ งถือเป็นผลขาดทนุ ทั้งจานวน
2. ผเู้ ปน็ หนุ้ สว่ นทม่ี ยี อดทุนเดบิต ไมส่ ามารถนาเงนิ สดมาชดใช้สว่ นขาดทนุ ในบัญชที นุ ของตนได้
การคานวณเงินสดจ่ายคืนทนุ เปน็ งวด
1. นายอดทนุ คงเหลอื หลังจากชาระหนส้ี นิ แล้วมาแสดงในรายละเอียดการคานวณการจา่ ยคืนทุนเป็น
งวด
2. นาผลขาดทุนตามข้อสมมติต่าง ๆ ข้างตน้ มาหักออกจากยอดทุนคงเหลอื ผลลัพธ์สทุ ธิทคี่ านวณได้
คือจานวนเงินสดจา่ ยคนื ทนุ ผ้เู ปน็ หนุ้ ส่วนแต่ละคน

ใบงานท่ี 9.1 หน่วยท่ี 9
รหสั วชิ า 20201-2002 ชอ่ื วิชา การบญั ชหี ้างหุ้นส่วน สอนครงั้ ท่ี 16
ชอื่ หน่วย การเลิกกจิ การและการชาระบญั ชีหา้ งหุน้ ส่วน เวลา 5 ชม.
ชื่องาน การกรอกแบบพมิ พ์การชาระบญั ชีและจดทะเบียนเสร็จการชาระบญั ชขี องห้างหุ้นสว่ น

1. จุดประสงค์เชงิ พฤติกรรม
กรอกแบบพิมพ์การชาระบัญชีและจดทะเบยี นเสรจ็ การชาระบญั ชีของห้างหนุ้ ส่วนได้ถูกตอ้ ง

2. สมรรถนะ
กรอกแบบพิมพ์การชาระบัญชีและจดทะเบยี นเสร็จการชาระบญั ชีของห้างหุ้นสว่ นตามมาตรฐานการ

บญั ชี

3. เครื่องมือ วสั ดุ และอปุ กรณ์
3.1 เครื่องเขยี น
3.2 แบบคาขอจดทะเบยี นเสรจ็ การชาระบญั ชี (ลช.1)
3.3 รายการจดทะเบยี นเสร็จการชาระบญั ชี (ลช.5)
3.4 เอกสารประกอบรายการ (ลช.3 และ ลช.6)

4. ลาดับขั้นการปฏบิ ตั ิ
4.1 ให้นักเรียนกรอกแบบพิมพ์การชาระบัญชี และการจดทะเบียนเสร็จการชาระบัญชีของห้าง

หนุ้ ส่วน
4.1.1 แบบคาขอจดทะเบียนเสร็จการชาระบัญชี (ลช.1)
1) ระบชุ ื่อหา้ งหุ้นส่วน และทะเบยี นเลขที่
2) เลอื กช่องทารายการ
3) ระบุจานวนแผน่
4) เลือกช่องรายการและระบุวันท่ี
5) ลงลายมือผชู้ าระบญั ชี
6) ลงลายมอื ชื่อ
7) ลงลายมือช่ือนายทะเบยี น
4.1.2 รายการจดทะเบียนเสรจ็ การชาระบญั ชี (ลช.5)
1) ระบชุ ื่อหา้ งห้นุ ส่วน และทะเบยี นเลขท่ี
2) ระบุวนั ทว่ี ันสดุ ทา้ ยการชาระบัญชีของหา้ งหนุ้ สว่ น
3) ระบุวันที่ประชมุ ของการอนมุ ัตริ ายงานของผชู้ าระบัญชี
4) ระบุวนั ที่ประชุมการรายงานของผู้ชาระบัญชี
5) ลงลายมอื ช่ือผู้ชาระบญั ชี

6) ระบจุ านวนหนา้
4.1.3 รายงานการชาระบญั ชี (ลช.3)

1) ระบุชื่อห้างหนุ้ ส่วน และทะเบียนเลขท่ี
2) ระบวุ นั ท่เี ลิก และเริ่มชาระบัญชี
3) ระบุชอื่ ผู้ชาระบัญชี
4) ระบวุ นั ท่ีชาระบัญชี
5) เลือกช่องรายการ ตามมาตรา 1267 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณชิ ย์
6) ลงลายมอื ช่ือผู้ชาระบญั ชี
4.1.4 รายละเอียดสมดุ บัญชีและสรรพเอกสารท้ังหลาย (ลช.6)
1) ระบุชอ่ื หา้ งหนุ้ สว่ น และทะเบยี นเลขท่ี
2) ระบุรายการประกอบและจานวนเล่ม
3) ลงลายมอื ช่ือผู้ชาระบญั ชี
4) ระบุจานวนหนา้
4.2 ให้นกั เรียนขอหรือดาวน์โหลด แบบพิมพ์การชาระบัญชี และการจดทะเบยี นเสร็จการชาระบัญชี
ของห้างห้นุ ส่วนไดจ้ าก www.dbd.go.th
4.3 ใหน้ ักเรยี นจาลองสถานการณ์ต่าง ๆ ทจี่ ะชาระบญั ชแี ละจดทะเบียนเสรจ็ การชาระบญั ชขี องห้าง
หุ้นส่วนเองทง้ั หมด

5. ภาระงาน/ ช้ินงาน
กรอกแบบพิมพ์การชาระบัญชี และการจดทะเบียนเสร็จการชาระบัญชีของห้างหนุ้ สว่ น









6. การประเมนิ ผล : แบบประเมนิ ผลตามแบบประเมนิ ผลตามสภาพจรงิ

หนว่ ยท่ี 9 การเลกิ กิจการและการชาระบัญชหี ้างหุ้นส่วน ใบงานท่ี 9.1 การกรอกแบบพมิ พก์ ารชาระ
บญั ชีและจดทะเบยี นเสร็จการชาระบญั ชีของห้างห้นุ ส่วน

7. เอกสารอ้างองิ /เอกสารคนคว้าเพิ่มเตมิ
กรมพฒั นาธุรกจิ การคา้ http://www.dbd.go.th
ผกากรอง บรรดาศกั ดิ์ การบญั ชหี ้างหุ้นสว่ น. นนทบุรี : ศนู ย์หนงั สอื เมอื งไทย, 2562
มนสั ชัย กีรตผจญและคณะ การบัญชหี ้างหุ้นส่วน. กรงุ เทพฯ : สานักพมิ พ์เอมพันธ์, 2562
อุษา ผลินยศ การบญั ชหี ้างห้นุ สว่ น. กรงุ เทพฯ : สานกั พิมพ์ศูนย์สง่ เสริมวิชาการ, 2562

แบบวเิ คราะห์ การประเมินผลตามสภาพจริง
หนว่ ยที่ 9 ชือ่ หน่วย การเลิกกจิ การและการชาระบัญชหี า้ งหุน้ สว่ น
ช่ือเรอ่ื ง การกรอกแบบพิมพ์การชาระบญั ชแี ละจดทะเบียนเสร็จการชาระบัญชีของห้างหนุ้ สว่ น

รายการประเมนิ ประเดน็ พิจารณา เกณฑ์การให้คะแนน
กรอกแบบพิมพ์การ
ชาระบญั ชีและจด กรอกแบบพมิ พ์การชาระ 5 = กรอกแบบแบบพมิ พ์ถูกต้อง ครบถ้วน 20-23 จดุ
ทะเบียนเสร็จการ
ชาระบญั ชีของห้าง บัญ ชีและจดทะเบียน 4 = กรอกแบบแบบพิมพ์ถกู ต้อง ครบถว้ น 15-19 จุด
ห้นุ ส่วน
เสร็จการชาระบัญชีของ 3 = กรอกแบบแบบพมิ พ์ถกู ต้อง ครบถว้ น 10-14 จดุ

ห้างหุ้นส่วนได้ถูกต้อง 2 = กรอกแบบแบบพิมพถ์ ูกต้อง ครบถว้ น 5-9 จุด

ครบถว้ น 1 = กรอกแบบแบบพิมพ์ถกู ต้อง ครบถ้วน 2-4 จุด

แบบตรวจผลงาน

รหัสวชิ า 20201-2002 วิชา การบัญชีห้างหนุ้ ส่วน

หน่วยที่ 9 ชือ่ หน่วย การเลิกกจิ การและการชาระบัญชีห้างหนุ้ สว่ น

ชอื่ เร่ือง การกรอกแบบพิมพ์การชาระบัญชแี ละจดทะเบยี นเสร็จการชาระบัญชขี องห้างห้นุ ส่วน

วันท่ี เดือน พ.ศ. เวลา น. ถึง เวลา น.

ช่อื -สกุล นักเรียน หรอื กลุ่มนักเรียน ชน้ั แผนกวิชา

ข้อที่ รายการประเมิน/หวั ข้อประเมิน ระดับคะแนน 1
5432

1 กรอกแบบพิมพ์การชาระบัญชแี ละจดทะเบียนเสร็จการชาระบัญชีของ

ห้างหุ้นสว่ น

รวม
รวมท้ังหมด

()
ผปู้ ระเมิน

เฉลยใบงานที่ 9.1 หน่วยท่ี 9
รหัสวชิ า 20201-2002 ชื่อวชิ า การบัญชหี า้ งหุ้นส่วน สอนครง้ั ที่ 16
ชอื่ หน่วย การเลิกกิจการและการชาระบัญชหี ้างหุน้ ส่วน เวลา 5 ชม.
ชื่องาน การกรอกแบบพมิ พ์การชาระบัญชีและจดทะเบียนเสร็จการชาระบัญชีของหา้ งห้นุ สว่ น