E book คู่มือตรวจงานระหว่างก่อสร้างบ้านอย่างผู้รู้และเทคนิคขั้นตอนการก่อสร้างแบบมืออาชีพ..

คู่มือ

ตรวจงานระหว่ างก่ อสร้ างบ้ าน

อย่างผู้รู้

และ

เทคนิคขัน้ ตอนการก่อสร้าง

แบบมืออาชีพ

พฑั ฒพิ ฒั น์ โรจน์วราวศิ าล (โค้ชมงคล)

เจ้าของโครงการบ้านสริ ิมงคล วิลเลจ นกั เขียน Best Seller หนงั สอื สร้างบ้านขายด้วยทนุ 0 บาท
และผ้สู อนสร้างบ้านขาย Facebook สร้างบ้านขายจาก0ส1ู่ 00ล้าน สอนมือใหมท่ ําได้จริง

ความรูอ้ าจจะดูมรี าคาแพง‼
แต่ขอใหค้ ุณจาํ ไวว้ า่ ความไมร่ ูม้ รี าคาแพงกวา่ นน้ั เสมอ
การเรยี นรูจ้ ากประสบการณข์ องคนอน่ื คอื หนทางของคนฉลาด
ทส่ี าํ คญั มนั ตน้ ทนุ ตาํ่ เพราะฉะนน้ั จงลอ้ มรอบตวั เองดว้ ยผูค้ น

ทค่ี ุณสามารถจะเตบิ โตไปดว้ ยกนั ได้

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

คู่มือ

ตรวจงานระหวา่ งกอ่ สร้างบ้าน อยา่ งผ้รู ู้ และเทคนิคขนั้ ตอนการก่อสร้าง แบบมืออาชีพ

(สําหรับบ้านปนู ชนั้ เดยี วและบ้าน 2 ชนั้ พืน้ ท่ีใช้สอยไมเ่ กิน 150 ตารางเมตร)

เขียนโดย พฑั ฒพิ ฒั น์ โรจน์วราวิศาล
เขียนจาก ประสบการณ์การสร้างบ้านขายมากกวา่ 100 หลงั
สงวนลขิ สทิ ธ์ิคมู่ ือนี ้ตามพระราชบญั ญตั ิ (ฉบบั เพมิ่ เตมิ ) พ.ศ. 2558
ห้ามคดั ลอกเนือ้ หา ภาพประกอบ รวมทงั้ ดดั แปลงเป็ นแผน่ บนั ทกึ เสยี ง ตลบั วีดที ศั น์ หรือเผยแพร่ด้วยรูปแบบ

และวิธีการอ่ืนใดกอ่ นได้รับอนญุ าต

บทนํา

การก่อสร้างเป็ นขนั้ ตอนที่สําคญั ท่ีสดุ ขนั้ หนึ่งก็คือ การแปลงความคิดบนกระดาษให้ปรากฏเป็ นบ้านตาม
แบบแปลนก่อสร้าง ในการสร้างบ้านขายถึงแม้เราจะมีการตลาดท่ียอดเยี่ยมขายบ้านได้ก่อนสร้างจริงก็ไมไ่ ด้
หมายความว่าโครงการจะประสบความสําเร็จเสมอไปหากบ้านท่ีสร้างเสร็จมีมาตรฐานและคณุ ภาพไม่ดี
เหมือนกบั ที่โฆษณาเอาไว้ถ้ามีใครเอาข้อบกพร่องไปโพสต์ใน social media โครงการของเราจะได้รับความ
เสยี หายอยา่ งแนน่ อน

ค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างสัดส่วนอย่ทู ่ปี ระมาณ 35 ถงึ 40 เปอร์เซน็ ต์
ของราคาขาย ซ่งึ เป็ นรายการท่มี ีมูลค่ามากท่สี ุดของโครงการ

คนสร้างบ้านท่ีไมป่ ระสบความสาํ เร็จเร่ืองการก่อสร้างนนั้ สว่ นใหญ่แล้วไมส่ ามารถจดั การการก่อสร้างให้อยู่
ในงบประมาณและเวลาท่ีกําหนดตามแผนได้เน่ืองจากยงั ขาดความรู้และประสบการณ์ในการก่อสร้าง

ดังนัน้ ความรู้ในการตรวจงานระหว่างก่อสร้างและความรู้ในขัน้ ตอนงาน
ก่อสร้างจงึ มีความสาํ คัญมาก

การตรวจสอบงานก่อสร้างเป็ นสงิ่ จําเป็ นอยา่ งย่ิงโดยเฉพาะงานก่อสร้างมีผลตอ่ โครงสร้างความแข็งแรงของ
อาคาร เพราะวา่ ถ้าโครงสร้างเสยี หายภายหลงั จากท่ีมีการก่อสร้างเสร็จแล้วก็อาจจะเกิดอนั ตรายตอ่ เจ้าของ
บ้านและก่อให้เกิดความสญู เสยี ตอ่ ทรัพย์สนิ เงินทองเป็ นอนั มาก

การตรวจสอบท่ีดีที่สดุ คือการตรวจสอบระหว่างการก่อสร้าง เพราะฉะนนั้ การตรวจสอบงานระหว่างการ
ก่อสร้างจงึ มีความจําเป็ นต้องเข้าใจการทํางานตงั้ แต่

งานเคลียร์พืน้ ที่
งานถมดนิ
งานฐานรากจนถงึ หลงั คา
ซงึ่ ถ้าไมเ่ ข้าใจก็ไมส่ ามารถตรวจสอบงานท่ีถกู ต้องได้

ความรู้ในคู่มือเล่มนี้ จะชว่ ยให้เจ้าของโครงการบ้านหรือผ้วู ่าจ้าง ลดความสญู เสียเงินทองและเวลา

ในความผดิ พลาดระหวา่ งก่อสร้าง *ลดคา่ ใช้จ่ายในการซอ่ มแซมแก้ไขงาน* ซง่ึ คา่ ใช้จ่ายในการแก้ไขงานจะ
สงู กว่าต้นทนุ ในการสร้างใหม่ และยงั ช่วยให้บ้านมีความมนั่ คงปลอดภยั กบั เจ้าของบ้านและผ้อู ย่อู าศยั อีก
ด้วย

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

สารบญั 9
10
1.งานปรับพืน้ ที่
- การตรวจสอบงานปรับพืน้ ที่ 12
14
2.งานถมดนิ 16
- วิธีการจ้างงาน
- วธิ ีคํานวณปริมาณดนิ ท่ีต้องใช้ถมเบือ้ งต้น 22
- ตวั อยา่ งการคดิ ราคาคา่ ใช้จ่ายในการถมดนิ 26
- การตรวจสอบงานถมดนิ

3.กําแพงกนั ดนิ พงั
- ขนั้ ตอนการก่อสร้าง
- ราคาคา่ ก่อสร้าง
- การตรวจสอบ

4.งานวางผงั
- ขนั้ ตอนการวางผงั
- การตรวจสอบ

5.การตอกเสาเข็ม
- ขนั้ ตอนการตอกเสาเข็ม
- การตรวจสอบเสาเขม็ ก่อนตอก
- การตรวจสอบตอนตอก
- ราคาเสาเขม็ และคา่ ใช้จา่ ยในการตอก

6.งานเขม็ เจาะ
- ขนั้ ตอนงานเข็มเจาะ
- วธิ ีการตรวจสอบ

7. งานฐานรากและตอมอ่
- งานขดุ ดนิ ฐานราก
- การตดั หวั เข็ม
- งานหาศนู ย์เสา

- เหลก็ เสริมฐานรากและการตรวจสอบ(สําหรับบ้านชนั้ เดียวชนั้ เดียว 29
ท่ีมีพืน้ ที่ใช้สอยไมเ่ กิน 150 ตารางเมตร) 30
- ขนาดของเหลก็ ตะแกรงและวิธีการผกู
- เหลก็ เสา ขนาดเหลก็ ที่ใช้และวธิ ีการผกู 31
- เหลก็ คาน ขนาดเหลก็ ที่ใช้และวธิ ีการผกู 33
- การเข้าแบบฐานราก 36

8.การเข้าแบบฐานราก 40
-ขนั้ ตอนการเข้าแบบ
-วธิ ีการตรวจสอบความเรียบร้อยของแบบกอ่ นเท

9. การตรวจสอบระหวา่ งเทคอนกรีต
- รายการตรวจสอบก่อนเทคอนกรีต
- การตรวจสอบระหวา่ งเทคอนกรีต
- การตรวจสอบหลงั เทคอนกรีต

10. การบม่ คอนกรีต
- วิธีการบม่ คอนกรีต

11, งานสขุ าภิบาล
การตรวจงานระบบสขุ าภบิ าล
การตดิ ตงั้ ถงั บําบดั นํา้ เสยี และการตรวจสอบ

12. งานคาน
- คานคอื อะไร
- ขนั้ ตอนการทําคาน
- วธิ ีตรวจสอบการทําคานคอดนิ

13.งานพืน้
- พืน้ คอนกรีตหลอ่ ในท่ี
- ขนั้ ตอนการเทพืน้ คอนกรีตท่ีวางบนดนิ แบบหลอ่ ในท่ี (Slap on ground)
- ขนั้ ตอนการเทพืน้ แบบใช้แผน่ พืน้ คอนกรีตสําเร็จ
- วธิ ีตรวจสอบงานเทพนื ้
- ข้อเปรียบเทียบข้อดีข้อเสยี ของการเทพืน้ แบบหลอ่ ในท่ีและแบบใช้แผน่ พืน้
สําเร็จ

14. งานเสา 46
- เสาคืออะไร 48
- ขนั้ ตอนการเทเสาบ้าน
- วิธีการตรวจสอบ 58
- การบม่ คอนกรีตและระยะเวลาการบม่ คอนกรีต 62
65
15.งานหลงั คา 68
- โครงสร้างของหลงั คา
- รูปแบบของหลงั คา
- วสั ดโุ ครงหลงั คา
- สว่ นประกอบตา่ งๆของหลงั คา
- ขนั้ ตอนการทําโครงหลงั คาบ้าน
- เทคนิคชา่ งเช่ือมท่ีทําโครงหลงั คาบ้าน
- ข้อดีของการใช้โครงหลงั คาสําเร็จรูป
- วิธีตรวจงานหลงั คากอ่ นปิ ดฝ้ าเพดาน

16. งานก่อผนงั
- ขนั้ ตอนการก่ออฐิ แดง
- ขนั้ ตอนการก่ออฐิ มวลเบา
- ขนั้ ตอนการก่ออฐิ บลอ็ ก
- วธิ ีตรวจสอบงานก่อผนงั

17. งานฉาบ
- ขนั้ ตอนการฉาบ
- วิธีการตรวจสอบกอ่ นฉาบ
- วิธีตรวจสอบหลงั ฉาบเสร็จ

18. งานฝ้ า
- วสั ดฝุ ้ าที่ใช้ในบ้าน
- ขนั้ ตอนการทําฝ้ าเพดานบ้าน
- วิธีการตรวจสอบงานฝ้ ากอ่ นและหลงั ตดิ ตงั้

19.งานปกู ระเบือ้ งและตดิ ตงั้ สขุ ภณั ฑ์
- ขนั้ ตอนการโปรกระเบอื ้ งเซรามคิ ปพู ืน้ และผนงั
- วิธีการตรวจสอบงานกอ่ นและหลงั การปกู ระเบือ้ ง
- ขนั้ ตอนการตดิ ตงั้ สขุ ภณั ฑ์ในห้องนํา้

- ตาํ แหนง่ และระยะตดิ ตงั้ สขุ ภณั ฑ์ในห้องนํา้ ท่ีเหมาะสม ตามแตล่ ะขนาด 73
ของห้องนํา้ 77
- วิธีตรวจสอบก่อนและหลงั หลงั ตดิ ตงั้ สขุ ภณั ฑ์ 80

20.งานไฟ 88
- ขนั้ ตอนการวางระบบและตดิ ตงั้ อปุ กรณ์ไฟฟ้ าในบ้านและนอกบ้าน 93
- หลกั การตดิ ตงั้ อปุ กรณ์ไฟฟ้ าภายในบ้าน มีอะไรบ้าง 96
- วธิ ีตรวจสอบก่อนและหลงั ตดิ ตงั้ อปุ กรณ์ไฟฟ้ า

21. งานสี
- ขนั้ ตอนการทาสีบ้าน
- วธิ ีตรวจสอบงานก่อนและหลงั ทาสี

22. งานรัว้
- ขนั้ ตอนการก่อสร้างรัว้ โดยใช้อฐิ บลอ็ ก
- รัว้ สําเร็จรูปและขนั้ ตอนการประกอบรัว้
- สงิ่ สาํ คญั ที่ควรรู้ก่อนทําการตดิ ตงั้
- ตวั อยา่ งวธิ ีการตดิ ตงั้ “รัว้ สาํ เร็จ”
- วธิ ีการตรวจสอบงานกอ่ นและหลงั งานรัว้ แล้วเสร็จ
- ราคาคา่ จ้างทํารัว้

- รัว้ อิฐบลอ็ ก
- รัว้ แผน่ สําเร็จรูป

23. รัว้ เหลก็ และประตรู ัว้ เหลก็ หน้าบ้าน
- ขนั้ ตอนการทําประตรู ัว้
- วธิ ีตรวจงานประตรู ัว้

24. ขนั้ ตอนการสง่ มอบงานก่อสร้าง
- การสง่ มอบงานงวดปกติ
- การสง่ งวดงานงวดสดุ ท้ายเพื่อปิ ดโครงการ
- การตรวจรับงานสง่ มอบบ้านจากผ้รู ับเหมา
- พืน้ ที่ตวั อาคาร
- พืน้ ที่บริเวณนอกบ้าน

สรุป ลาํ ดบั ขนั้ ตอนการสร้างบ้านไมเ่ กิน 2 ชนั้ พืน้ ท่ีใช้สอยไมเ่ กิน 200 ตารางเมตร

9

บทท่ี 1 งานปรับพ้ืนท่ี

ขนั้ ตอนการเคลียร์พืน้ ที่ เป็ นการทําให้พืน้ ดินเดิมมีความพร้อมท่ีจะถมดิน ซงึ่ จะมีการตดั ต้นไม้ กําจดั วชั พืช
ขนย้ายเศษหิน หรือเศษวสั ดขุ นาดใหญ่ท่ีไม่พึงประสงค์ออกไป ยิ่งเป็ นพวก กิ่งไม้ ต้นไม้ หรือ วชั พืช ท่ีผพุ งั
เนา่ เป่ื อยได้ ต้องกําจดั ออกไปให้หมด เพราะหากปลอ่ ยทิง้ ไว้ เม่ือมนั เนา่ สลาย จะทําให้เกิดการยบุ ตวั ลงของ
พืน้ ดินในบริเวณนนั้ ๆ หากมีสิ่งก่อสร้างอย่ดู ้านบน แน่นอนว่าเป็ นปัญหาแน่นอน! และเมื่อเคลียร์พืน้ ท่ีหน้า
ดนิ เสร็จ ก็ไถเพื่อปรับหน้าดนิ ให้เรียบเสมอเพ่ือรอขนั้ ตอนตอ่ ไป

การตรวจสอบงานปรับพนื้ ท่ี

ขนั้ ตอนนีส้ ําคญั มากจะต้องคอยตรวจสอบ อย่าให้หลงเหลือเศษวสั ดทุ ่ีไม่ต้องการอยู่ในพืน้ ท่ี เช่น กิ่งไม้
ต้นไม้ หรือ วชั พืช ที่ผพุ งั เน่าเปื่ อยได้ เพราะหากปลอ่ ยทิง้ ไว้ เมื่อมนั เน่าสลาย จะทําให้เกิดการยบุ ตวั ลงของ
พืน้ ดนิ ในบริเวณนนั้ ๆ หากมีสง่ิ ก่อสร้างอยดู่ ้านบน เพราะเม่ือถมดนิ ทบั ไปแล้ว จะไมส่ ามารถตรวจสอบได้!

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

10

บทที่ 2 งานถมดิน

งานถมดิน เป็ นขนั้ ตอนท่ีต้องทําก่อนการก่อสร้างอาคาร ขนั้ ตอนในการถมและปรับท่ีก่อนการก่อสร้าง

เป็ นขนั้ ตอนที่ผ้วู ่าจ้าง ควรทราบและควรมีการตรวจสอบ อย่าเห็นว่าเรื่องถมดินเป็ นเรื่องง่าย และละเลยไม่
สนใจ เพราะ หากว่าพืน้ ดินท่ีจะทําการก่อสร้ าง ไม่เรียบร้ อย ก็จะส่งผลต่อการก่อสร้ างและส่ิงปลูกสร้ าง
ตามมาได้ในภายหลงั ดงั นนั้ ต้องระวงั และควรมีการตรวจสอบอยเู่ สมอ

2.1 ขัน้ ตอนการถมดนิ เป็ นการนําดนิ จากพืน้ ที่อ่ืนเข้ามาถมในพืน้ ท่ีๆ จะก่อสร้าง ในการถมที่ ท่ีถกู ต้อง
จะต้องนําดนิ มาเทลงเป็ นกอง แล้วใช้รถแทรกเตอร์เข้ามาไถเกลี่ยให้เสมอไปเป็ นชนั้ ๆ ตามระดบั ความสงู ของ
ดนิ ที่จะถมตามท่ีกําหนดไว้ ซง่ึ แน่นอนว่าต้องทําหลายครัง้ เพื่อความเรียบเสมอและความแน่นของชนั้ ดิน ซง่ึ
ดนิ แตล่ ะชนั้ ที่ถม จะต้องมีความหนาอยไู่ มเ่ กิน 30 เซนตเิ มตร และต้องมีการปักหมดุ ทําเคร่ืองหมาย เพื่อวดั
ระดบั ของดนิ ที่ถม

2.2 ขัน้ ตอนการบดอัด จะต้องทําทกุ ๆ ครัง้ ท่ีมีการถมและเกลย่ี ดนิ ในแตล่ ะชนั้
2.3 ขัน้ ตอนการปาดผวิ หน้าดนิ ขนั้ ตอนการปาดผิว เป็ นการใช้รถเกรด เข้ามาทําการปรับพืน้ ที่ให้เรียบ
ได้ระดบั อีกครัง้
2.4 ขัน้ ตอนการตรวจสอบความหนาแน่นของดนิ เร่ืองนีค้ วรใช้ผ้เู ช่ียวชาญ เพื่อให้มนั่ ใจได้ว่าพืน้ ท่ีๆ
ถมของเรามีความพร้ อมที่จะเริ่มงานก่อสร้ างได้ แล้ ว
2.5 วธิ ีการจ้างงานถมดนิ วิธีการจ้างถมดนิ มี 2 วิธี ที่นิยมจ้างกนั ดงั นี ้
1.เหมาทงั้ หมด ถมและบดอดั
2.เหมาแยก
- คดิ เป็ นควิ
- จ้างรถไถปรับดนิ คดิ เหมา

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

11

2.6 วิธีคาํ นวณปริมาณดนิ ท่ตี ้องใช้ถมเบือ้ งต้น
*สตู รคาํ นวณปริมาณดนิ ที่ต้องใช้ (ควิ )= ขนาดของพืน้ ที่(หนว่ ยตรม) คณู ความสงู ของระดบั ดนิ ท่ีจะถม(หน่วย
เป็ นเมตร)

ตวั อย่าง การคดิ ราคาค่าใช้จ่ายในการถมดนิ

ที่ดนิ 1 ไร่ 2 งาน ต้องการถมดนิ สงู 1 เมตร ต้องจ่ายเงินก่ีบาท
- ต้องใช้ดนิ จํานวณกี่ควิ
- ถ้าต้องใช้รถ 6 ล้อ1 คนั
- ต้องวิ่งรถกี่เที่ยว
- ต้องเสยี คา่ ใช้จา่ ยก่ีบาท?

แทนท่ีตามสตู รหาปริมาตรดนิ
ท่ีดนิ 1 ไร่ 2 งาน =2,400 ตรม. ความสงู ของระดบั ดนิ ถมเสร็จ คือ 1เมตร
จะได้เท่ากบั 2,400*1 = 2,400 ลกู บาทเมตร
(1 ลกู บาศก์เมตรเท่ากบั 1 ควิ )

ถ้าต้องใช้รถบรรทกุ 6 ล้อเลก็ 1 ค้นต้องว่ิงกี่เที่ยว
- รถ 6 ล้อเลก็ 1 คนั บรรทกุ ดนิ ได้ 5 ควิ
ดนิ 2,400 ควิ
เทียบบญั ญตั ไิ ตรยางศ์ได้เทา่ กบั 2,400÷5 = 480 (เที่ยว)
คาํ ตอบ คอื ต้องใช้รถ 6 ล้อเลก็ ขนดนิ จํานวน 480 เท่ียว

- ราคารับเหมาถมดนิ
ราคารับเหมาถมดินแต่ละท้องท่ีจะไม่เท่ากันขึน้ อยู่กับระยะทางจากบ่อดินมาหาหน้างานที่จะถมดินและ
ปริมาณดนิ ท่ีจะใช้ถม

ยกตวั อยา่ งถมท่ี 1 ไร่ ใช้รถ 6 ล้อเลก็ จ้างเหมาตอ่ คนั ตอ่ เท่ียวราคา ประมาณ 600 บาทตอ่ เที่ยว

จากตวั อยา่ ง ถมที่ 1 ไร่ 2 งานต้องใช้รถ 6 ล้อ (1 คนั ท่ีบรรทกุ ดนิ ได้ 5 ควิ )
ว่ิง 480 เที่ยว คา่ ใช้จา่ ยเหมาเที่ยวละ 600 บาท
ดงั นัน้ จะต้องเสียค่าถมดนิ รวมเป็ นเงนิ 288,000 บาท (480×600)

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

12

กรณีให้ผู้รับเหมาคดิ ราคาแบบเหมาจ่ายต่อไร่
(ราคาจะตา่ํ กว่าเหมาแยกเป็ นควิ )

“สาํ หรับในพืน้ ท่ีอําเภอท่งุ สง จงั หวดั นครศรีธรรมราชราคาเหมาตอ่ ไร่ความสงู ที่ 1 เมตร
ราคาเหมาถมที่จะอยทู่ ี่ ไร่ละ 150,000-180,000 บาท”

ดนิ 1 คันรถ มีก่คี วิ รถ 6 ลอ้ เลก็ บรรทกุ ได้ 3-5 ควิ
ตวั แปรหลักสาํ คัญมี 3 ตวั คอื รถ 6 ลอ้ กลาง บรรทกุ ได้ 6-10 ควิ
1. ขนาดของรถบรรทกุ รถสบิ ลอ้ ใหญ่ บรรทกุ ได้ 13-22 ควิ
2. ชนิดของดนิ
3. เส้นทางหรือตาํ แหน่งท่ถี มดนิ รถพว่ ง บรรทกุ ได้ 20-26 ควิ

รถถมดนิ ขนาดใหญ่ จะทาํ ให้ราคาถมดนิ ถกู ลงแต่ถ้าใช้รถขนาดเล็กราคาถมดนิ จะสูงขนึ้

คาํ แนะนํา

ควรให้ผ้รู ับเหมาถมดนิ ตีราคาเหมาทงั้ ผมทงั้ กลบั ดนิ ให้ราคาตา่ํ กวา่ ท่ีเราคาํ นวณไว้

หมายเหตุ: ปริมาตร 1 ควิ หมายถงึ ขนาดดนิ กว้าง 1 เมตรยาว 1 เมตร สูง 1 เมตร

การตรวจสอบงานถมดนิ

1. ตรวจสอบแนวเขตที่ดินท่ีจะถมให้ถกู ต้องก่อนจะถมดิน ควรหาท่อ PVC ขนาด 3 นิว้ มาสวมครอบหมดุ
โฉนดไว้เพ่ือป้ องกนั ดนิ ทบั ปิ ดหลกั โฉนด

2.ตรวจสอบดนิ ท่ีจะนํามาถมควรมีคณุ สมบตั ดิ งั นี ้
✔ต้องเป็ นดนิ แห้งไมเ่ ป็ นโคลนหรือดนิ เลน
✔ต้องเป็ นดนิ ที่สามารถเกาะตวั กนั เป็ นผนกึ และสามารถบดอดั เป็ นชนั้ ๆได้
✔ต้องเป็ นดนิ ท่ีไมม่ ีสว่ นผสมของรากไม้ ต้นไม้ วชั พืชหรือเศษวสั ดอุ ื่นๆเจือปนมากเกินไป

3.ตรวจสอบดวู า่ มีสงิ่ ปลอมปนท่ีไมต่ ้องการเข้ามาด้วยหรือไม่

4. ให้ตรวจสอบการเกลย่ี ดนิ ของรถแทรกเตอร์
ในการถมท่ีนนั้ ท่ีถกู ต้องจะต้องนําดนิ มาเทลงเป็ นกอง แล้วใช้รถแทรกเตอร์เข้ามาไถเกล่ยี ให้เสมอไปเป็ นชนั้ ๆ
เพื่อความเรียบเสมอและความแนน่ ของชนั้ ดนิ ในแตล่ ะชนั้ ความหนาไมค่ วรเกิน 30 เซนตเิ มตร

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

12

บทท่ี 3 กําแพงกนั ดิน

ในการถมดนิ ที่มีความสงู ตงั้ แต่ 30 เซนติเมตรขนึ ้ ไปหากเราไมท่ ํากําแพงกนั ดิน สิง่ ท่ีจะเกิดขนึ ้ ตามมาก็คือ ดิน
ทรุดตวั หรือสไลด์ลงท่ีดินข้างเคียง ทําให้พืน้ ท่ีดินของเราทรุดตวั ไปด้วย ดงั นนั้ หากมีการถมดินสงู กว่าที่ดิน
ข้างเคียงตงั้ แต่ 30 เซนตเิ มตรขนึ ้ ไป จะต้องทําโครงสร้างที่เรียกว่า "กําแพงกนั ดนิ " ขนึ ้ มา เพ่ือป้ องกนั ดนิ สไลด์
ออกด้านข้างเพื่อประโยชน์ในการใช้สอยพืน้ ที่อยา่ งเตม็ ท่ี

หากไม่ทํากําแพงกนั ดินอาจใช้วิธีปาดหน้าดินให้เป็ นมมุ เอียง (ทําslope)เพ่ือลดโอกาสท่ีดินจะสไลด์ แต่วิธีนี ้
จะทําให้เสียโอกาสพืน้ ท่ีใช้สอยไป ในกรณีท่ีราคาท่ีดินสูงอาจจะไม่คุ้มค่ากับราคาท่ีดินจึงต้องเลือกวิธีทํา
กําแพงกนั ดนิ เพื่อจะได้ใช้ประโยชน์จากท่ีดนิ มากท่ีสดุ

ในการก่อสร้างกาํ แพงกันดนิ สามารถทาํ ได้หลายแบบ ดังนี้

แบบท่ี 1. กาํ แพงกันดนิ แบบตอกเสาเข็มและใช้แผ่นพืน้ เสียบ

ขนั้ ตอนการก่อสร้าง
โดยทว่ั ไปจะใช้เขม็ ไอตอกลงไปในดนิ 2 ใน 3 สว่ น โดยระยะ
หา่ งของการตอบเสาเข็มนนั้ จะห่างกนั ประมาณเสาละ
1.5 เมตร หลงั จากนนั้ จะใช้แผน่ พืน้ ท่ีมีความหนา 5 เซนตเิ มตร
และความยาว 1.5 เมตร เสยี บลงในช่องวา่ งระหวา่ งเขม็ ไอนนั้
(หากต้องการความคงทนอาจจะรอคานก่อนเสียบแผน่ พืน้
เพื่อป้ องกนั แผน่ พืน้ ทรุด)
เมื่อเสียบแผน่ พืน้ จนได้ระดบั ท่ีต้องการแล้ว ก็เข้าแบบหลอ่ คานยดึ เสาเขม็ ไว้ด้วยกนั

หากกําแพงมีความสงู เกิน 60 cm. ขนึ ้ ไป จะต้องทําสเตย์ยดึ คานบนอีกอนั หนึง่ ซง่ึ โดยทวั่ ไปจะตอกเสาเข็มร่น
เข้ามาในที่ดินอีกเสา ทุกระยะ 6 เมตร และทําคานไปเช่ือมกบั คานบนกําแพงอีกทีหนึ่ง ซ่ึงการทําแบบนีจ้ ะ
เป็ นวธิ ีป้ องกนั กําแพงล้มได้

แบบท่ี 2 กาํ แพงกันดนิ แบบหล่อผนังคอนกรีตกันดนิ

ขนั้ ตอนการก่อสร้าง
การก่อสร้างด้วยวธิ ีหลอ่ ผนงั คอนกรีต เป็ นวธิ ีทีแข็งแรงที่สดุ
และมีคา่ ก่อสร้างสงู ท่ีสดุ เนื่องจากกําแพงกนั ดนิ ทงั้ แผน่
จะถกู หลอ่ ด้วยคอนกรีตเสริมเหลก็ ทงั้ หมดและการหลอ่
คอนกรีตเสริมเหลก็ นนั้ จะเป็ นการหลอ่ ในที่ทงั้ หมด
โดยเร่ิมจากการหลอ่ ฐานราก ฐานแผ่ ของกําแพงกนั ดนิ หลงั จากหลอ่ รากฐานแล้วจงึ หลอ่ ผนงั คอนกรีตขนึ ้ มา

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

13

วิธีการก่อสร้างแบบนีค้ ่อนข้างจะได้มาตรฐานเน่ืองจากต้องใช้วิศวกรในการออกแบบคํานวณปริมาณเหล็ก
และกําลงั อดั คอนกรีตที่ต้องใช้
วธิ ีการก่อสร้างกําแพงกนั ดนิ แบบนีจ้ ะใช้เวลาก่อสร้างนานกวา่ และใช้แรงงานมากกวา่ แบบอ่ืน เน่ืองจากเป็ น
การหลอ่ แบบในที่ จึงต้องเสียเวลาไปกบั การผกู เหล็กตดั เหลก็ เข้าแบบเทปนู รอปนู แห้งและจงึ แกะแบบแล้ว
เข้าแบบใหมอ่ ีกทีจงึ ทําให้เสียเวลามาก
สาํ หรับการทาํ กาํ แพงกันดนิ ส่วนใหญ่จะใช้วิธีแบบท่ี 1 เน่ืองจากมีค่าก่อสร้างถกู กว่าแบบท่ี 2

การตรวจสอบกาํ แพงกันดนิ

- ก่อนก่อสร้ างกําแพงกันดินต้องตรวจสอบแนวเขตที่ดินให้ชัดเจนเพ่ือป้ องกันปัญหาการรุกลํา้ เขตที่ดิน
ข้างเคียง
- ตรวจสอบแนวเสาเข็มให้ตรงไมเ่ อียงลาํ ้ ออกมาท่ีดนิ ข้างเคยี ง
- ตรวจสอบดินท่ีถมสงู เกิน 60 เซนติเมตร ต้องทําสเตย์ยึดเสาทกุ ระยะ 6 เมตร เพื่อป้ องกนั เสาเข็มเอนออก
เนื่องจากแรงดนั ดนิ

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

14

บทที่ 4 งานวางผัง

การวางผงั อาคาร เป็ นการกําหนดตําแหน่งและขอบเขตของสิ่งก่อสร้างโดยอ้างอิงจากแบบก่อสร้าง เพ่ือให้
สามารถก่อสร้างบ้านบนพืน้ ท่ีดินได้อย่างครบถ้วนและถกู ต้องตามแบบก่อสร้างเพ่ือให้ทุกฝ่ าย ตงั้ แต่เจ้าของ
บ้าน ผู้ออกแบบ (สถาปนิก) วิศวกร ผ้รู ับเหมา รวมถึงบริษัทรับเหมางานเสาเข็ม (ถ้ามี) ได้มีความเข้าใจที่
ตรงกนั เป็ นหนงึ่ ในขนั้ ตอนที่สําคญั ก่อนจะลงมือก่อสร้างโครงสร้างอาคาร (เช่น เสาเข็ม ฐานราก ตอม่อ) และ
จะทําหลงั จากการเตรียมพืน้ ท่ีดนิ เรียบร้อยแล้ว

ขัน้ ตอนการวางผัง

1. ศกึ ษาแบบผงั บริเวณถึงระยะอ้างอิงและแนวอ้างอิง โดยสว่ นใหญ่จะให้อาคารขนานกบั ถนน จะมีระยะร่น
เท่าไรขนึ ้ อย่กู บั ชนิดอาคารกําหนดจดุ อ้างอิงในแนวหลกั สองจดุ หวั ท้าย และจดุ อ้างอิงในอีกแนวท่ีตงั้ ฉากกนั
เป็ นจดุ อ้างอิงโดยประมาณ
2. ตอกหลกั เป็ น (เสาผงั ) ห่างจากแนวอ้างอิงออกมา 2 เมตร (หวั ท้าย) แล้วขงึ เอ็นเพื่อตอกหลกั ย่อยระหว่าง
กลาง ให้หลกั ห่างกนั ประมาณไมเ่ กิน 4 เมตร
3. ใช้ฉากช่างไม้ หาฉากแนวท่ีจะตอกหลกั ในแนวสกดั (ตงั้ ฉาก) กบั แนวอ้างอิงแรก ขงึ เอ็นแล้วตอกหลกั ยอ่ ย
ระหวา่ งกลางห่างกนั ไมเ่ กิน 4 เมตร เหมือนขนั้ ตอนที่ 3
4. ตอกหลกั ให้ครบทงั้ 4 ด้าน ครอบคลมุ พืน้ ท่ี ที่จะก่อสร้าง โดยมีระยะขยายโดยรอบประมาณ 2 เมตร งานนี ้
คณุ ต้องดจู ากแบบแปลน สถาปัตย์และแปลนวิศวกร ข้อสําคญั ขอเน้นว่าทุกๆด้านจะต้องตงั้ ฉากกนั ให้มาก
ที่สดุ ถ้าไมไ่ ด้ฉากจะทําให้เสียเวลาในการแก้ไข
5. ถ่ายระดบั บนเป็ น อย่าลืมให้สงู กว่าพืน้ ชนั้ ท่ี 1 เท่ากบั 0.2 เมตร จะถ่ายด้วยสายยาง หรือใช้กล้อง แล้วแต่
สะดวก ถ้าถ่ายระดบั สายยาง ถ่ายให้รอบ มาบรรจบจดุ เริมต้น ยอมให้ Error ได้ไมเ่ กิน 2 ซม. ถ้ามากกวา่ นนั้
ต้องทําใหม่ แล้วคณุ รู้หรือไมร่ ะดบั นํา้ บนสายยางเขามองที่ตรงไหน เขามองที่ท้องนํา้ นะครับ

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

15

6. ตอกไม้บาร์ผงั ด้านใน ให้หลงั ไม้เท่าระดบั ท่ีถ่ายไว้ใน ขนั้ ตอนที่ 5
7. หาฉากผงั นิยม 3 วิธี คือ การใช้ฉากใหญ่ง่ายที่สดุ สําหรับงานเล็กๆ การใช้กล้องดีที่สดุ กบั งานทกุ ขนาด
ทกุ วิธีหลงั จากขงึ เอ็น Center เสาแล้ว จะต้องวดั ทแยงในตารางเอ็นให้เท่ากนั ถ้าไม่เท่าแสดงวา่ เกิดErrorขึน้
แล้ว
8. วดั ระยะเสาบนบาร์ผงั ตามท่ีแบบกําหนด นิยมใช้ตะปู 1 นิว้ ตอกเป็ นCenterเสา และขงึ เอ็นไขว้ทงั้ ผงั แล้ว
ทิง้ ดิ่งหาตําแหน่งCenterเสา ตอกหลกั กลางเสา ดิ่งหวั ตะปู พร้อมพ่นสีให้เห็นชดั เจน สําหรับริมเสาบนผงั
นิยมตอกด้วยตะปู 2 นิว้ ซงึ่ ใหญ่กวา่ แข็งแรงกวา่
9. ในแนวสกดั หลกั ท่ีตงั้ ฉากกันทัง้ สองทิศทาง ให้ทิง้ หมดุ อ้างอิงออกไปนอกผงั ประมาณ 2.0 เมตร ทงั้ 4
ทิศทาง เป็ นเคลด็ ลบั ในการซอ่ มผงั หลงั ตอกเสาเข็ม

การตรวจสอบผังหลังจากช่างตีผังแล้วให้ทาํ ดังนี้

1 ตรวจสอบหมดุ ที่ดนิ ในโครงการก่อนว่าถกู ต้องตามหมดุ โฉนดหรือไม่ ถ้าไมต่ รงจะต้องแจ้งสอบเขตท่ีดนิ กบั
ทางกรมที่ดนิ เพื่อไมใ่ ห้เกิดปัญหากบั เจ้าของท่ีดนิ ข้างเคียง
2 เม่ือตรวจสอบที่ดินแล้ว จึงทําการสํารวจระยะสงู ตํ่าในแบบกบั สถานท่ีก่อสร้างเพื่อให้ระดบั ถนนและระดบั
บ้านถกู ต้องตามที่กําหนด
3 ตรวจสอบความมนั่ คงหนาแน่นของหมดุ อ้างอิงแกน x y และหมดุ ระดบั หมดนีเ้ ป็ นหมดุ สําคญั ที่จะต้อง
รักษาไว้ตลอดเพราะใช้อ้างองิ ตลอด จนบ้านสร้างเสร็จหรือตลอดโครงการแล้วเสร็จ
4 ตรวจสอบความถกู ต้องและความแนน่ หนาของหมดุ เสาเพ่ือป้ องกนั หมดุ เคลื่อน
5 ตรวจเช็คระยะห่างระหวา่ งแนวเขตรัว้ ทงั้ 4 ด้านกบั ตวั บ้านว่าถกู ต้องตามผงั หรือไม่ โดยเฉพาะด้านหน้าใน
ส่วนที่เป็ นโรงจอดรถสําหรับบ้านที่มีพืน้ ท่ีจํากดั ถ้าหากวางผงั ผิด อาจทําให้บ้านขายไม่ได้เป็ นเรื่องใหญ่เลย
ครับ
6 ตรวจสอบระดบั ตา่ งๆเชน่ ระดบั ความลกึ ของฐานรากระดบั ดนิ ณ จดุ 0.00
7 ตรวจสอบมมุ ฉากและมมุ อื่นๆของอาคาร
8 .ตรวจสอบแนวศนู ย์กลางเสา ระยะห่างระหว่างเสา ระยะรวมทงั้ หมด ให้สมั พนั ธ์กนั ทงั้ เร่ืองของตําแหน่ง
ทิศทาง และแนวฉาก โดยควรให้ผู้รับเหมาทําเครื่องหมายแสดงตําแหน่งแนวเสา พืน้ ที่ฐานรากให้ชัดเจน
เพื่อให้งา่ ยตอ่ การตรวจสอบแนวผงั อาคารวา่ เป็ นไปตามแบบหรือไม่
9.ตรวจสอบ ระยะถอยร่นของแนวอาคารทกุ ด้าน (รวมทงั้ สว่ นที่ยื่นออกจากตวั อาคาร) ถกู ต้องตามที่กฎหมาย
กําหนดหรือไม่ ทงั้ นี ้ที่ดินจริงอาจมีความคลาดเคล่ือนไปจากที่ดินในโฉนดบ้าง จึงควรดจู ากจดุ อ้างอิงจดุ แรก
เป็ นหลกั และพิจารณาว่าแนวอาคารด้านไหนท่ีวางตวั ขนานกับแนวเขตที่ดิน แล้วจึงค่อยพิจารณาจดุ อื่นๆ
เทียบกบั เส้นอ้างองิ

เม่ือตดิ ตงั้ การวางผงั อาคารเสร็จ จะทําให้รู้ตําแหน่งระยะก่ึงกลางของเสาและฐานราก เพ่ือให้สามารถดําเนิน
ตามขนั้ ตอนการก่อสร้างบ้านให้เป็ นไปตามแบบก่อสร้าง ได้บ้านที่ถกู ต้องตามท่ีได้ออกแบบไว้ และให้มีความ
คลาดเคลอื่ นน้อยที่สดุ

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

16

บทที่ 5 การตอกเสาเข็ม

เข็ม คือสว่ นหนงึ่ ของโครงสร้างอาคารที่ใช้ในการถ่ายนํา้ หนกั อาคารลงสดู่ นิ ถ้าดนิ มีสภาพเป็ นทรายหรือหิน

แข็งแนน่ ก็ไมม่ ีความจําเป็ นต้องตอกเข็ม ดงั นนั้ การจะเลอื กใช้เสาเข็มชนิดใดก็ขนึ ้ อยกู่ บั สภาพของดนิ ซงึ่ ได้
ข้อมลู จากการสาํ รวจเจาะดนิ วา่ จะสามารถรับนํา้ หนกั ได้เทา่ ใด

ถ้าโครงสร้างไมห่ นกั มากก็อาจจะใช้เข็มสนั้ (ยาวน้อยกวา่ 16 เมตร) เข็มสนั้ จะอาศยั แรงเสียดทานท่ีด้านข้าง
ของเขม็ กบั ดนิ เท่านนั้ ทําให้รับแรงได้ไมม่ าก
ถ้าเป็ นเขม็ ยาวตงั้ แต่ 16 เมตรขนึ ้ ไปจะมีการออกแบบให้เข็มมีการรับแรงท่ีปลายเข็มด้วย เพราะตวั เข็มจะลง
ไปกดท่ีชนั้ ทรายทําให้รับนํา้ หนกั ได้มากขนึ ้

ขนาดเข็มตอกที่ใช้สาํ หรับบ้านชนั้ เดยี วและบ้าน 2 ชนั้ ท่ีมีพืน้ ที่ใช้สอยไมเ่ กิน 150 ตารางเมตร จะใช้เขม็ หน้า
กว้าง 22 cm

ในการสร้างบ้าน ตกึ หรืออาคาร เสาเขม็ ท่ใี ช้รองรับนํา้ หนักจะแบ่งออกเป็ น 2 ประเภท

ดงั นี้

1. เสาเขม็ ตอก เสาเข็มประเภทนี ้เป็ นเสาเข็มอดั แรง
ชนิดคอนกรีตที่ผลิตจากโรงงาน มีลกั ษณะเป็ นหน้า
ตัดความยาวเร่ิมต้นที่ 1-28 เมตร เช่น หน้าตัดหก
เหลย่ี มหน้าตดั สเี่ หลี่ยม หน้าตดั รูปตวั ที หรือแม้กระทงั่
หน้าตดั ที่เป็ นรูปตวั ไอ การตอก หากเสาเข็มมีความ
ยาวในระดบั 1-6 เมตร มกั ใช้แรงคน หรือแมคโครใน
การกด หากความยาวมากกวา่ มกั ใช้บนั้ จน่ั ตอกลงไป

2.เสาเข็มเจาะ เป็ นเสาเข็มอีกประเภทหน่ึงที่
นิยมใช้ในการรองรับนํา้ หนักของโครงสร้ าง
อาคาร หรือบ้าน โดยใช้เครื่องมือขุดเจาะให้
เป็ นหลมุ ตามขนาดหน้าตดั ของเสาเข็ม ซ่ึงมี
องค์ประกอบหลกั คือเหล็กเสริม จากนนั้ จึงเท
คอนกรีตให้เต็ม หลงั จากขุดลึกถึงชนั้ ดินแข็ง
แล้ว

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

17

ขัน้ ตอนการตอกเสาเขม็

1. การเตรียมการ
1.1 แบบแปลนและผงั ของโครงการ
1.2 การวางแผนการตอกเสาเขม็ (Piling Sequence) แบบฟอร์มท่ีใช้ในการตอกเข็ม (Daily piling record ,
Pile driving record)
1.3 วิธีการตรวจสอบเข็ม (Pile load test , Static test)
1.4 การทํา Pilot test pile , จํานวน Pilot pile คดิ ตามสดั สว่ นของพนื ้ ที่โครงการ
1.5 เอกสารรายการคํานวณเสาเข็ม , รายการคาํ นวณ Blow count

2. การดําเนินงานตอกเสาเขม็ (Pilot Pile Test)
2.1 วางผงั โครงการโดยใช้พิกดั คา่ Coordinate ตามแบบแปลนที่กําหนด โดยอ้างองิ จากหมดุ BM เดมิ
(from existing building )
2.2 ตาํ แหน่งเข็มอ้างองิ ตามคา่ Coordinate ของโครงการและแบบแปลน ที่จดั ขนึ ้ โดย Designer (Recheck
By Consultant)
2.3 ทําการตอกเข็มตวั อยา่ ง (Pilot test pile) เพื่อหาขนาด และ ความยาวของเสาเขม็ เพื่อเสนอขออนมุ ตั ิ
จากเจ้าของโครงการ
2.4 เมื่อ Owner อนมุ ตั เิ ร่ือง ขนาดความยาวพร้อมรายการคํานวณ Blow count ของเข็มเรียบร้อยจงึ เร่ิม
ดาํ เนินการตอกเสาเขม็

3. ขนั้ ตอนการตอกเข็ม
3.1 วางแผนการ Start ตอกเสาเขม็ ต้นแรกและแนวทางการเดนิ ปัน้ จน่ั (Piling Sequence) โดย Engineer
3.2 เมื่อ Survey ทําการวางหมดุ เสร็จแล้วให้ Foreman Recheck ระยะก่อนวา่ ถกู ต้องหรือคลาดเคล่ือนจาก
แบบแปลนหรือไม่
3.3 ก่อนที่ปัน้ จน่ั จะยกเสาเข็มขนึ ้ ตอกให้ ทํา off set ตําแหน่งของเข็ม ทงั้ 2 แกน ก่อนยกเสาเข็มขนึ ้ และ
Recheck off set โดย Foreman อีกครัง้ เพ่ือให้เขม็ ได้ตาํ แหน่งที่ถกู ต้อง
3.4 ก่อนทําการ Check ดงิ่ ควรตอกเข็มให้จมลงไปก่อน ประมาณ 30 – 50 cm. แล้ว Recheck off set อีก
ครัง้ วา่ คลาดเคลือ่ นหรือไม่ แล้วทําการ Check ดงิ่ โดย Foreman ต้องตรวจสอบด้วยเสมอ ซงึ่ การตรวจสอบ
ต้องตรวจสอบทงั้ 2 แกน คอื ด้านหน้าและด้านข้าง โดยคา่ การดง่ิ ไมค่ วรเกิน 1 : 500 หรือ 0.1%
3.5 ในการตอกเข็มให้ Foreman ตรวจสอบนํา้ หนกั ของต้มุ ตอก และระยะยกของลกู ต้มุ ให้ได้ตามที่คาํ นวณ
ไว้

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

18

4. การ Check Blow Count
4.1 Mark ระยะท่ีปลายของเสาเข็มแตล่ ะต้นเป็ นชว่ งๆละ 30 cm. จํานวน 10 ช่วง หรือประมาณ 3 เมตร
4.2 ทําการตอกเสาเขม็ จนถงึ ตาํ แหนง่ ท่ี Mark ไว้ (3 m.) เริ่มทําการนบั จํานวน Blow ในแตล่ ะชว่ ง (30 cm.)
ทําการบนั ทกึ คา่ ไว้ของแตล่ ะชว่ งวา่ ได้ Blow เท่าไหร่ จนกระทงั่ ถงึ ชว่ งๆหนง่ึ จํานวน Blow จะเพิม่ ขนึ ้ มาก
แตร่ ะยะที่เสาเขม็ จมลงน้อยมาก จงึ ทําการนบั Blow ที่ตอก 10 ครัง้ สดุ ท้าย (Last ten blow) แล้ววดั ระยะที่
เข็มจมลงในการตอก 10 ครัง้ สดุ ท้าย แล้วบนั ทกึ คา่ ไว้ (ทํา 2 ครัง้ ) (Last ten Blow ต้องไมเ่ กินจากคา่ ท่ี
คํานวณไว้)
4.3 Foreman recheck ทิศทางการเยือ้ งศนู ย์ของเขม็ บนั ทกึ การเยือ้ งศนู ย์

หมายเหตุ :

– Foreman ควรดแู ลและควบคมุ อยา่ งไกล้ชิด กรณีเขม็ หกั หวั ระเบดิ หรือ มีสงิ่ ผิดปกตใิ ห้แจ้ง Engineer
ทราบทนั ที
– การใช้ต้มุ ต้องมีนํา้ หนกั ตามที่คาํ นวณ
– การยกต้มุ และปลอ่ ยต้มุ ต้องตามระยะที่คาํ นวณ
– ปัน้ จน่ั ต้องอยใู่ นสภาพท่ีแข็งแรง ตะเกียบต้องตรงไมบ่ ดิ เบีย้ ว
– ระยะหนีศนู ย์ในแนวราบไมค่ วรเกิน 5 ซม
– ระยะหนีศนู ย์ในแนวดง่ิ ไมค่ วรเกิน 0.1% ของความยาวเขม็
ในขณะที่ตอกนนั้ จะต้องทําตามดงั นี ้
– การยกต้มุ ปัน้ จนั่ ตามความสงู ท่ีได้คาํ นวณมา
– การตรวจสอบเสาเขม็ ให้อยแู่ นวดง่ิ ตลอดการตอก
– ระยะหนีศนู ย์ในแนวราบไมเ่ กิน 5 ซ.ม.
– ระยะหนีศนู ย์ในขณะดงิ่ ไมเ่ กิน 0.1 % ของความยาวเขม็

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

19

การตรวจสอบเสาเขม็ ก่อนตอก

-ตรวจสอบเข็มท่ีจะนํามาตอก ควรได้ตรารับรอง มอก. พร้อมหนงั สือรับรองเพื่อให้มน่ั ใจวา่ เสาเข็มเป็ นเสาเขม็
ที่มีคณุ ภาพ
-ตรวจสอบขนาดของเข็ม สําหรับบ้านชนั้ เดียวและบ้านสองชนั้ ท่ีมีพืน้ ท่ีใช้สอยไมเ่ กิน 150 ตารางเมตร จะใช้
เข็มตอกหน้าตดั 22 cm อายเุ สาเข็มต้องมีอายุ 7 วนั ขนึ ้ ไป เตม็ ที่ท่ี 21 วนั ถ้าเป็ นไปได้ควรมีอายกุ ารผลติ ที่
30 วนั
-ตรวจสอบรอยร้าวของเขม็ ถ้าร้าวมาก ห้ามนํามาตอก
-หากเขม็ มีรอยร้าวแล้วเห็นเหลก็ เสริมถือวา่ เป็ น เขม็ เสยี
-หากเข็มมีรอยร้าวลกึ เกิน 4 เซนตเิ มตรและมีรอยร้าวยาวมากกวา่ 20 cm ถือวา่ เป็ น เขม็ เสยี
-หากเข็มมีรอยร้าวรอบต้นก็ถือวา่ เป็ น เขม็ เสีย
-ควรขอรายงานการตอก ท่ีมีวิศวกรลงนามรับรองเก็บเอาไว้เป็ นหลกั ฐาน
-ตรวจการกองเก็บวสั ดุ ต้องใช้หมอนรองให้ตรงจดุ ยกเข็มและเมื่อซ้อนกนั หมอนรองก็ต้องจดั วางให้อยใู่ น
แนวเดยี วกนั เพ่ือป้ องกนั การเสียหายของเข็มซงึ่ อาจแตกร้าวได้ ถ้าหมอนรองไมถ่ กู ตาํ แหน่ง
-ตรวจการจดั ลําดบั ขนั้ ตอนการตอก และกําหนดทิศทางเดนิ ของปัน้ จน่ั ให้ออกจากอาคารสตู รที่โลง่ เพื่อ
ป้ องกนั ความเสียหายจากดนิ เคลื่อน
-ตรวจสอบเง่ือนไขการตอกเข็มกําหนดด้วยความยาวหรือ Blow count

การตรวจสอบขณะตอก

-ตรวจสอบอยา่ งใกล้ชิดเสาเขม็ เจาะตรงหมดุ ท่ีจะตอก เพื่อให้มนั่ ใจวา่ เสาเข็มต้นนนั้ ตอกตามจดุ ท่ีกําหนด
และเพ่ือป้ องกนั เสาเขม็ หนีศนู ย์
-ตรวจสอบแนวดง่ิ ของเสาทงั้ 2 ด้าน เพื่อให้มน่ั ใจวา่ จะไมม่ ีการหนีศนู ย์
-ตรวจสอบการตอ่ เข็ม ในกรณีที่เข็มตอ่ ด้วยการเชื่อมต้องตรวจสอบให้แนใ่ จวา่ การเชื่อมสมบรู ณ์เพ่ือป้ องกนั
รอยตอ่ หลดุ ขณะที่ตอกท่านที่ 2
-ตรวจสอบ Blow count เพื่อให้งานได้มาตรฐานตามที่กําหนด(วศิ วกรหน้างานเป็ นผ้ดู แู ลและตรวจสอบ)
***การตอกเสาเขม็ ใกล้อาคารข้างเคยี ง ก่อนตอกควรตรวจสอบอาคารข้างเคยี งก่อนว่ามีรอย
แตกร้าวท่อี ยู่เดมิ หรือไม่ ถ้ามีควรถ่ายภาพแล้วนําไปให้เจ้าของอาคารเซนรับรองไว้เป็ นหลักฐาน

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

20

ตวั อยา่ งราคาเสาเข็มและคา่ ใช้จา่ ยในการตอกคดิ ตามจํานวน

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

21

ตวั อยา่ ง ราคาเสาเข็มและคา่ ใช้จา่ ยในการตอกคดิ เหมาหลงั

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

22

บทที่ 6 เสาเขม็ เจาะ

สาํ หรับ บ้านเด่ยี วชัน้ เดยี วหรือบ้าน 2 ชัน้ พนื้ ท่ไี ม่เกิน 150 ตรว.
ความลึกของเสาเข็มขนึ้ อย่กู ับระดบั ชัน้ ทรายในแต่ละพนี้ ท่ี
สาํ หรับเจาะความลึกไม่เกนิ 18 ม.

*นํา้ หนกั บรรทกุ ปลอดภยั ของเสาเข็มเจาะขึน้ กับความยาวของเสาเข็มและสภาพชนั้ ดินบริเวณท่ีก่อสร้าง ซึ่ง
ความยาวเสาเข็มและนํา้ หนกั บรรทกุ ปลอดภยั สามารถกําหนดได้จากผลการเจาะสํารวจดนิ ในการทําเสาเข็ม
เจาะชนิดนี ้ประกอบด้วยอปุ กรณ์ค่อนข้างเล็กไม่ย่งุ ยาก เคล่ือนย้ายสะดวก ไม่ต้องการบริเวณทํางานมากนกั
อปุ กรณ์หลกั ประกอบด้วย
1. ขาหยงั่ 3 ขา (TRIPOD) ซงึ่ ปรับสงู – ตา่ํ , กว้างแคบได้
2. ปลอกเหลก็ ชว่ั คราว (Temporary Casing)
3. กระเช้าตกั ดนิ (Bucket)
4. ลกู ต้มุ (Cylindrical Hammer)
5. เคร่ืองกว้านลม(Air Winch)

ขัน้ ตอนการทาํ เสาเขม็ เจาะดงั นี้

ขัน้ ตอนท่ี 1.
การจัดเคร่ืองมือเข้าศูนย์กลางเสาเข็มเจาะ ปรับตัง้ 3 ขา ให้ได้ตรงแนวศูนย์กลางของเสาเข็ม เมื่อ
ตรวจสอบถกู ต้องแล้ว จงึ ตอกหลกั ยดึ ปรับแทน่ เครื่องมือให้แนน่ แล้วใช้กระเช้าเจาะนําเป็ นรูลกึ (PRE – BORE)
ประมาณ 1.00 – 1.50 เมตร

ขัน้ ตอนท่ี 2.
การตอกปลอกเหล็กช่ัวคราว (Temporary CASING) ลงปลอกเหล็กตรงตามตําแหน่งที่กําหนดไว้ โดยใช้
สามขา (Tripod Rig) และใช้ลกู ต้มุ ตอกปลอกเหล็กที่มีความยาวท่อนละ 1.20 – 1.50 เมตร ลงดิน ปลอกเหล็ก
แต่ละท่อนจะต่อกันด้วยเกลียว ความยาวของปลอกเหล็กโดยรวมต้องเพียงพอท่ีจะป้ องกันชัน้ ดินอ่อนพัง
ในขณะลงปลอกเหลก็ จะทําการตรวจวดั คา่ ความเบยี่ งเบนไมใ่ ห้เข็มเจาะเอียง โดยปรกตใิ นการปฏบิ ตั ิ

ค่าความเบ่ยี งเบนท่ยี อมให้ คือ

- ความเบยี่ งเบนแนวราบ 5 เซนตเิ มตร สาํ หรับเสาเข็มเดีย่ ว
- ความเบย่ี งเบนแนวราบ 7 เซนตเิ มตร สาํ หรับเสาเข็มกลมุ่
- ความเบี่ยงเบนแนวดงิ่ 1 : 100

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

23

ขัน้ ตอนท่ี 3
การเจาะและการใส่ Casing เม่ือตงั้ Tripod เข้าตรงศนู ย์เข็มแล้ว ใช้ Bucket เจาะนําเป็ นรูลกึ ประมาณ
1.50 ม. แล้วนํา Casing ซง่ึ ทําเป็ นทอ่ นๆ ตอ่ กนั ด้วยเกลียวตอกลงไปในรูเจาะ
ในแนวดง่ิ จนลกึ ถงึ ชนั้ ดนิ แขง็ ปานกลาง (Medium Clay) ท่ีพอเพียงท่ีจะป้ องกนั การพงั ทลายของชนั้ ดนิ ออ่ น
และนํา้ ใต้ดนิ ไว้ได้ จากนนั้ ใช้ Bucket
ขดุ เจาะเอาดนิ ออกจนถงึ ชนั้ ดนิ ปนทราย ให้ได้ระดบั ความลกึ ตามท่ีต้องการ

ขัน้ ตอนท่ี 4
ลงเหล็กเสริมขนาดและความยาวตามท่กี าํ หนด ปกตจิ ํานวนเหลก็ เสริมมีคา่ ประมาณ 0.35% – 1.00 %
ของพืน้ ท่ีหน้าตดั เสาเข็ม เหล็กเสริมนีจ้ ะใส่ Spacer ท่ีทําด้วย Mortar ไว้เป็ นระยะ เพ่ือช่วยประคองโครง
เหล็กให้ทรงตัวอยู่ในรูเจาะ โดยมี Covering ไม่น้อยกว่า 7.5 ซม. อยู่โดยรอบเหล็กปลอก โดยทั่วไป
ระยะห่าง ระหว่างเหล็กปลอกจะไม่เกิน 0.20 ม. ความยาวของการต่อทาบเหล็กในแต่ละท่อนเป็ น 40 เท่า
ของเส้นผา่ นศนู ย์กลางเหลก็ โดยยกให้ปลายเหลก็ พ้นจากปลายลา่ งของหลมุ เจาะประมาณ 0.50 ม.

ขัน้ ตอนท่ี 5
การเทคอนกรีต การเทคอนกรีตจนเต็มหรือ
เกือบเต็มหลุมเจาะนีแ้ ม้จะเป็ นข้อดี แต่จะ
กระทํ าได้ สําหรั บเสาเข็มเจาะท่ี เจาะดินไม่
ผ่านชัน้ ทรายชัน้ แรกเท่านัน้ เพราะหากต้อง
เจาะผ่าน ชัน้ ทรายชัน้ แรก จําเป็ นต้องลง
ปลอกเหล็กยาวลงไปกันชัน้ ทราย การเท
คอนกรี ตขึน้ มามากเกินไป จะทําให้ ไม่
สามารถถอนปลอกเหล็กขึน้ ได้ เพราะกําลงั
เครื่องจกั ร ไม่เพียงพอ ดงั นนั้ จงึ ต้องทําการเท
คอนกรีต และถอนปลอกเหล็กกันดินเป็ น
ช่วงๆ กรณีเช่นนีค้ วรคอยตรวจเช็คระดับ
ค อ น ก รี ต ภ า ย ใ น ป ล อ ก เ ห ล็ ก ต ล อ ด เ ว ล า ท่ี
ดําเนินการถอน เพ่ือให้ม่ันใจได้ว่าไม่มีการ
ไหลดนั ของดนิ และนํา้ เข้ามา จนทําให้เสาเข็ม
คอดหรื อขาดจากกัน และคอนกรี ตควร
ควบคมุ Slump ให้มีคา่ อย่รู ะหว่าง 12.50 +/-
2.50 ซม.เน่ืองจากงานหล่อคอนกรีตของ
เสาเข็มเจาะไม่สามารถใช้ เคร่ื องเขย่าหรื อ
เคร่ืองจีไ้ ด้

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

24

ขัน้ ตอนท่ี 6
การถอดปลอกเหล็กช่ัวคราว จะต้องเทคอนกรีตให้มีระดับสูงกว่าปลอกเหล็กชั่วคราว (CASING)
พอสมควรจึงจะเร่ิมถอดปลอกเหล็กขนึ ้ โดยปกติขณะถอดปลอกเหล็กจะต้องให้มีคอนกรีตอย่ภู ายในปลอก
เหล็กไม่น้อยกว่า 0.50 ม. เพื่อเป็ นการป้ องกนั มิให้ชนั้ ดินอ่อนบีบตวั ทําให้ขนาดเสาเข็มเจาะเปลี่ยนไป และ
เป็ นการป้ องกนั มินํา้ ใต้ดนิ ไหลซมึ เข้ามาในรูเจาะก่อนท่ีจะทําการถอดปลอกเหลก็ ชวั่ คราวออกหมด จะเตรียม
คอนกรีตให้มีปริมาณเพียงพอ และ จะต้องเผ่ือคอนกรีตให้สงู กว่าระดบั ที่ ต้องการประมาณ 30-40 ซม. เพ่ือ
ป้ องกนั มิให้หวั เข็มในระดบั ท่ีต้องการสกปรก เน่ืองจากวสั ดหุ รือเศษดินร่วงหล่นลงไป ภายหลงั จากการถอน
ปลอกเหลก็ ออกหมดแล้ว

ขัน้ ตอนท่ี 7
การทาํ เสาเข็มต้นต่อไป เสาเข็มต้นต่อไปต้องอย่หู ่างจากเสาเข็มที่เพิ่งทําแล้วเสร็จ ไม่น้อยกว่า 6 เท่าของ
เส้นผ่านศนู ย์กลางเสาเข็ม หรือใกล้เคียงเสาเข็มต้นเดิมที่ทําแล้วเสร็จไมน่ ้อยกว่า 24 ชวั่ โมง ดงั นนั้ ในการทํา
เข็มเจาะ ควรมีการวางแผนการเจาะหรือการวาง Sequence ของการเจาะเสาเข็ม เพ่ือหลีกเล่ียงผลกระทบ
ตอ่ เสาเข็มท่ีเพ่ิงจะหลอ่ เสร็จใหมๆ่

ขัน้ ตอนท่ี 8
บนั ทกึ รายงาน หรือ REPORT เสาเขม็
1. หมายเลขบง่ กํากบั เสาเข็มแตล่ ะต้น
2. วนั เวลาที่เจาะ ตลอดจนเวลาแล้วเสร็จ เวลาเร่ิมเทคอนกรีต เวลาถอนทอ่ เหลก็ ชว่ั คราวจนแล้วเสร็จ
3. ระดบั ดนิ ระดบั ตดั หวั เขม็ ระดบั ความลกึ ปลายเสาเขม็ ความยาวของทอ่ เหลก็ ปลอกชว่ั คราว
4. ความคลาดเคล่ือนของศนู ย์เข็ม และระยะเบี่ยงเบนของเสาเขม็ ในแนวดง่ิ
5. รายละเอียดของชนั้ ดนิ ท่ีเจาะลงไป
6. รายงานเหลก็ เสริมในเสาเขม็ และปริมาณคอนกรีต
7. อปุ สรรท่ีเกิดขนึ ้ หรือเหตผุ ดิ ปกตติ า่ งๆ
8. คา่ วนิ ิจฉยั สง่ั การ ของเจ้าหน้าที่อาคาร, วิศวกรผ้อู อกแบบ, ผ้คู วบคมุ งานของเสาเขม็ แตล่ ะต้น

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

25

วธิ ีตรวจสอบเสาเขม็ เจาะ

1 ตรวจสอบความยาวของเหลก็ วา่ ได้สเปคตามที่ตกลงกนั หรือเปลา่
2 ตรวจสอบเหลก็ ที่ใช้ต้องเป็ นเหลก็ ใหมเ่ ท่านนั้ เหลก็ ที่ขนึ ้ สนิมท่ีฝังเข้าไปในเนือ้ เหลก็ ไมค่ วรนํามาใช้
3 ตรวจสอบขนาดเหลก็ ให้ตรงกบั ท่ีตกลงกนั ไว้
4 ตรวจสอบแนวหวั เข็มให้อยใู่ นตาํ แหน่งแนวจดุ ตอก
5 ตรวจลาํ ดบั การเจาะหลมุ และเทปนู ควรไลจ่ ากด้านในออกมาเพอ่ื ป้ องกนั รถปนู เหยียบเสาปนู ที่พงึ่ รอไปทํา
ให้เสาหกั ได้
6 การเทคอนกรีตกรณีท่ีหลมุ แห้งให้หลอ่ คอนกรีตต่ํากวา่ หลมุ ประมาณ 90 ซมก็พอ ไมจ่ ําเป็ นต้องหลอ่ เตม็
หลมุ เพราะวา่ ในการทําตอมอ่ เราต้องขดุ ลกึ ลงไปจากระดบั ดนิ อีก 1 เมตรอยแู่ ล้ว เราไมจ่ ําเป็ นต้องสนิ ้ เปลอื ง
คอนกรีตและเสยี เวลาสกดั ปนู ออกในสว่ นที่ไมต่ ้องการ
*****กรณีท่เี ทคอนกรีตแล้วมีนํา้ ออกมาเตม็ หลุมกค็ วรเทคอนกรีตให้เตม็ หลุม

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

26

บทที่ 7 งานฐานรากและตอมอ่

กระบวนการในการทําฐานรากแบง่ ออกเป็ นงานขดุ ดิน งานตดั หวั เข็ม งานตีผงั หาศนู ย์เสา งานผกู เหล็กเสริม
คอนกรีต งานเข้าแบบหลอ่ คอนกรีต งานเทคอนกรีต งานบม่ คอนกรีต

1. งานขุดดนิ ฐานราก

ขนาดของหลมุ ที่ขดุ ต้องมีขนาดใหญ่พอท่ีจะนําแบบหลอ่ ฐานรากลงไปวางไว้ได้ สว่ นการที่จะขดุ ดินลกึ ลงไป
เท่าไหร่นนั้ ขนึ ้ อยทู่ ่ีระดบั พืน้ ชนั้ ลา่ งวา่ อยทู่ ี่ระดบั เทา่ ไหร่ โดยปกตชิ า่ งจะทําการถ่ายระดบั จากหมดุ ระดบั เพื่อ
กําหนดระดบั ของพืน้ ชนั้ ลา่ ง เม่ือได้ระดบั แล้วจงึ ทําการวดั ระยะจากพืน้ ถงึ ก้นหลมุ ฐานรากในการขดุ
ลกั ษณะดินที่รองรับฐานรากมีผลต่อการทําฐานราก บ้านหลายหลงั ที่จะสร้างมีการถมดินเพ่ือปรับระดบั
ความสงู ของดินให้สอดคล้องกบั ความสงู ของถนนคือ ถมเสมอถนน ตอนถมดินส่วนใหญ่จะใช้รถย่ําไปย่ํา
มาเพื่อให้ดนิ แน่น ซง่ึ ดนิ ในสว่ นที่ถมนี ้สว่ นใหญ่จะมีคณุ สมบตั ใิ นการรับนํา้ หนกั ได้ไมม่ าก
ดงั นนั้ ในการขดุ ดนิ ปกตจิ ะต้องขดุ ดินไปจนก้นหลมุ ถึงระดบั ดินเดมิ เพราะท่ีระดบั ดนิ เดิมนีส้ ามารถรองรับ
นํา้ หนกั ฐานรากก่อนท่ีคอนกรีตจะเซ็ตตวั ได้ หรือถ้าระดบั ดินเดิมอย่ลู ึกมากๆ ก็ให้แทนที่ก้นหลมุ ด้วยกรวด
หรือทรายที่บดอดั แน่น เพ่ือช่วยให้ดนิ ก้นหลมุ สามารถรับนํา้ หนกั คอนกรีตฐานรากได้
ในกรณีที่ก้นหลมุ ฐานรากมีนํา้ ต้องสบู นํา้ ให้แห้งก่อนโดยใช้ปั๊มนํา้ แล้วจึงใช้กรวดหรือทรายบดอดั ให้แน่น
หลงั จากนนั้ จงึ เทคอนกรีตหยาบลงก้นหลมุ

2 การตดั หวั เข็ม

ในกรณีท่ีเข็มไม่สามารถตอกได้จมมิด จะต้องทําการตดั
หวั เข็ม ในระดบั ท่ีเหมาะสมเพื่อให้สามารถหล่อฐานราก
ได้อย่างเหมาะสม ตามปกติจะตดั เสาเข็มลึกจากระดบั
0.00 ลงไป 1 เมตร แล้วทําฐานตอม่อ หลงั จากนนั้ ก็หล่อ
เสาตอมอ่ ขนึ ้ มา 1 เมตร ชนที่ระดบั ใต้ท้องคาน

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

27

3 งานหาศนู ย์เสา

เราต้องทําการตรวจสอบศนู ย์เสาเข็มท่ีตอกหรือเจาะว่าผิดพลาดเคลื่อนไปจากแบบก่อสร้างท่ีระบไุ ว้หรือไม่
การหาศนู ย์เสาทําได้ 2 วิธีคือ จะหาศนู ย์เสาโดยใช้กล้องหรือจะหาศนู ย์เสาโดยการขึงเอ็นก็ได้ ในสว่ นของ
การหาศนู ย์เสาท่ีใช้วิธีการขงึ เอน็ นนั้ ในกรณีท่ีมีการวางผงั โดยใช้ไม้ตเี ป็ นผงั เอาไว้ ควรท่ีจะต้องตรวจสอบผงั
ไม้เก่าวา่ คลาดเคล่อื นหรือไมโ่ ดยตรวจสอบจากหมดอ้างอิงท่ีเราทําไว้ในแนวแกน x แกน y

4 เหล็กเสริมฐานราก

ขนาดของฐานรากดจู ากแบบก่อสร้างตามที่วิศวกรกําหนด

ต้องทาํ การตรวจสอบดงั นี้

4.1 ขนาดของเหล็กตะแกรง

ฐานแผ่ สาํ หรับบ้านชนั้ เดยี วเมื่อเทเสร็จแล้ว
จะมีขนาด 1.2เมตร คณู 1.2 เมตร คณู สงู 0.25 เมตร
ดงั นนั้ ต้องผกู เหลก็ ตะแกรงเสริมคอนกรีตขนาดดงั นี ้
กว้าง 1.10 เมตร ยาว 1.10 เมตร สงู 0.15 เมตร
ระยะห่างระหวา่ งชอ่ งอยทู่ ่ี ขนาด 20 คณู 20 เซนตเิ มตร
ใช้เหลก็ DB 12 มิลลเิ มตรผกู เป็ นตะแกรง ใช้เหลก็ SR 9 มลิ ลเิ มตร ผกู รัดรอบเส้นบนของตะแกรง
หมายเหตุ ให้มีระยะห่างจากผิวคอนกรีตด้านนอกจนถึงเหล็ก 5 เซนติเมตร รอบเหล็กตระแกรงทกุ ๆ ด้าน
เหตผุ ลคือถ้าทําระยะหุ้มไม่ถกู ต้อง เหล็กจะเป็ นสนิมเร็วขึน้ อาจต้องต้องสร้างใหม่ หรือต้องซ่อมแซม อายุ
บ้านจะอยทู่ ี่ 30 ปี แตท่ ําระยะห้มุ ให้ถกู ต้อง บ้านจะอายเุ กิน 50 ปี และไมต่ ้องซอ่ มแซมบอ่ ย เป็ นต้น

เข็มตอก
สําหรับเข็มขนาด หน้ากว้าง 22*22 หรือ 26*26 เซนตเิ มตร

ขนาดของเหลก็ ฟตุ ตงิ ้ คลมุ หวั เขม็ คอื 0.4* 0.4*0.4 เมตร
เหลก็ ที่จะนํามาใช้จะเป็ นขนาดเดยี วกนั กบั ท่ีใช้ในแบบฐานแผ่

เมื่อเทคอนกรีตห้มุ เหลก็ แล้ว
ฟตุ ตงิ ้ จะมีขนาด 50*50*50 เซนตเิ มตร

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

28

4.2 เหล็กเสา
ขนาดเสาที่ใช้ในการสร้ างบ้านส่วนใหญ่จะใช้เสาขนาด 20 * 20 เซนติเมตรความยาวตามแบบก่อสร้ าง
ดงั นนั้ ขนาดของเหล็กปลอกท่ีต้องใช้ ก็คือ 15*15 เซนติเมตร ระยะห่างระหว่างปลอกเสาอย่ทู ่ี @15-17 cm
เหลก็ ท่ีใช้ทําเหลก็ ปลอกจะใช้ขนาด 6 มลิ ลเิ มตร

ขนาดของเหลก็ เสาที่ใช้ก็คอื เหลก็ ข้ออ้อย Db 12 มลิ ลเิ มตร
*ระยะหา่ งระหวา่ งผิวคอนกรีตกบั เหลก็ รอบเสา
อยทู่ ่ี 2.5 เซนตเิ มตร ดงั นนั้ ควรผกู ลกู ปนู ขนาด
ความหนา 2.5 เซนตเิ มตรไว้กบั เหลก็ เสา ชว่ งหวั , กลาง ,
ท้าย เสา ก่อนเข้าแบบเท เพ่ือให้ได้ระยะหา่ งของผวิ เนือ้ ปนู
กบั เหลก็ มีระยะ 2.5 เซนตเิ มตรตลอดเสาต้นนนั้

4.3 เหล็กคาน
ปกตบิ ้านชนั้ เดยี วจะใช้คานคอดนิ ขนาด กว้าง20*สงู 40 cm
ความยาวตามแบบก่อสร้าง ดงั นนั้ เหลก็ ปลอกคานที่ใช้จะมี
ขนาด 15 * 35 cm เหลก็ ปลอกจะใช้เหลก็ ขนาด 6 มลิ ลเิ มตร
ผกู ห่างกนั ระหวา่ งปลอก 15 ถงึ 17 cm
-เหลก็ เส้นท่ีใช้ทําคานจะใช้เหลก็ DB 12 mm
จํานวนท่ีใช้ ตามแบบก่อสร้ างท่ีกําหนดมา
*ระยะหา่ งระหวา่ งผวิ คอนกรีตกบั เหลก็ รอบคาน
อยทู่ ี่ 2.5 เซนตเิ มตร ดงั นนั้ ควรผกู ลกู ปนู ขนาด
ความหนา 2.5 เซนตเิ มตรไว้กบั เหลก็ คาน ชว่ งหวั , กลาง ,
ท้าย คาน ก่อนเข้าแบบเท เพ่ือให้ได้ระยะห่างของผิวเนือ้ ปนู
กบั เหลก็ มีระยะ 2.5 เซนตเิ มตรตลอดคานเส้นนนั้

5. การเข้าแบบฐานราก

-ก่อนท่ีจะเอาตะแกรงเหล็กเสริมคอนกรีตฐานรากลงหลมุ นนั้ ช่างจะต้องทําการตีเส้นแนวของไม้แบบที่เป็ น
แบบฐานราก ซง่ึ การตีเส้นนีใ้ ช้เส้นอ้างอิงจากจดุ อ้างอิงแนวแกน x แกน y ท่ีทําไว้ตอนวางผงั
-ตเี ส้นแนวท่ีจะวางไม้แบบฐานราก
-ต้องทําการตรวจสอบไม้แบบตําแหน่งการตดิ ตงั้ ต้องมนั่ คง มีการคํา้ ยนั ให้พอเพียงเพื่อไม่ให้ไม้แบบพงั ขณะ
เทปนู หากไม้แบบพงั ขนาดเทปนู จะทําให้เรามีคา่ ใช้จ่ายเพิ่มขนึ ้ จากคา่ ปนู และคา่ แรงงาน
-เม่ือทําการตดิ ตงั้ ไม้แบบฐานรากแล้วควรจะทําการลอ็ คเหลก็ เสาด้วยไม้ให้ตรง ด้วยการพาดไม้ยดึ กบั แบบ
เหลก็ ทงั้ 4 ด้าน

**กรณีท่ีแบบหล่อเป็ นไม้ต้องพรมนํา้ ให้ชุ่มก่อนเทคอนกรีตเพ่ือป้ องกันไม้แบบดูดซึมนํา้ จาก
ส่วนผสมคอนกรีต

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

29

บทท่ี 8 การเข้าแบบฐานราก

- ก่อนที่จะเอาตะแกรงเหลก็ เสริมคอนกรีตฐานรากลงหลมุ นนั้ ช่างจะต้องทําการตีเส้นแนวของไม้แบบท่ีเป็ น
แบบฐานราก ซง่ึ การตเี ส้นนีใ้ ช้เส้นอ้างองิ จากจดุ อ้างองิ แนวแกน x แกน y ที่ทําไว้ตอนวางผงั
- ตเี ส้นแนวท่ีจะวางไม้แบบฐานราก
- ต้องทําการตรวจสอบไม้แบบตําแหน่งการตดิ ตงั้ ต้องมน่ั คง มีการคํา้ ยนั ให้พอเพียงเพ่ือไม่ให้ไม้แบบพงั ขณะ
เทปนู หากไม้แบบพงั ขนาดเทปนู จะทําให้เรามีคา่ ใช้จา่ ยเพ่ิมขนึ ้ จากคา่ ปนู และคา่ แรงงาน
- เมื่อทําการตดิ ตงั้ ไม้แบบฐานรากแล้วควรจะทําการลอ็ คเหล็กเสาด้วยไม้ให้ตรง ด้วยการพาดไม้ยดึ กบั แบบ
เหลก็ ทงั้ 4 ด้าน
**กรณีท่ีแบบหล่อเป็ นไม้ต้องพรมนํา้ ให้ชุ่มก่อนเทคอนกรีตเพ่ือป้ องกันไม้แบบดูดซึมนํา้ จาก
ส่วนผสมคอนกรีต

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

30

บทที่ 9 การตรวจสอบระหว่างเทคอนกรีต

การเทคอนกรีตเป็ นขัน้ ตอนท่สี าํ คญั เพราะจะต้องทาํ งานแข่งกับเวลา

1 รายการท่จี ะต้องตรวจสอบก่อนเทคอนกรีต
มีดงั นี้
- ตรวจปริมาณของสว่ นผสมให้ถกู ต้อง รวมถึงภาชนะ
ที่ใช้เชน่ กระบะตวง
- ตรวจสอบชนิดหรือคณุ สมบตั ขิ อง siemens ให้ถกู
ต้อง ปนู คอนกรีตผสมเสร็จจะใช้ปนู แรงอดั 240 ksc
กิโลกรัมตอ่ กิโลกรัม
- ตรวจสอบจํานวนคนงานและชา่ งให้มีจํานวนเพียง
พอกบั ปริมาณปนู ที่จะทําการเท เพราะต้องทําการปาด
หน้าปนู ให้ทนั
- ตรวจสอบความสะอาดครัง้ สดุ ท้ายและเตรียมเคร่ืองกําบงั เม่ือฝนตก
- พืน้ ดาดฟ้ า หลงั คา ควรยกระดบั แบบหลอ่ ให้ลาดเอียงไปยงั จดุ ระบายนํา้
- ตรวจสอบความสะอาดครัง้ สดุ ท้ายและเตรียมเครื่องกําบงั เมื่อฝนตก

2 การตรวจสอบระหว่างเทคอนกรีต
- ตรวจสอบความข้นเหลวของคอนกรีต (Slumtest).ใช้คอนกรีตกําลงั อดั 240 ksc ราคาควิ ละ 1,800 บาท
- ตรวจสอบการจีค้ อนกรีตเช่นไมค่ วรจีค้ อนกรีตให้ถกู ไม้แบบหรือเหลก็ เสริมและไมจ่ ีค้ อนกรีตขณะกําลงั เซต็ ตวั
- ตรวจสอบการแตง่ ผวิ ควรปาดผวิ ปนู ให้เรียบ

3 การตรวจสอบหลังเทคอนกรีต
- ตรวจสอบจดุ ท่ีอาจเกิดแอ่งนํา้ ขงั ต้องรีบแก้ไขไม่ให้มีนํา้ ขงั เพราะนํา้ สามารถซมึ ไปตามรอยแตกทําให้เหล็ก
เป็ นสนิมได้
- การบ่มคอนกรีต เป็ นการควบคมุ ดแู ลและป้ องกนั ไม่ให้นํา้ ในคอนกรีตระเหยออกจากคอนกรีตท่ีแข็งตวั เร็ว
เกินไป ซึ่งนํา้ เป็ นองค์ประกอบสําคญั ที่สุด สําหรับปฏิกิริยาไฮเดรชั่น ซ่ึงจะส่งผลต่อกําลงั ของคอนกรีต
โดยตรง ดงั นนั้ หลงั จากท่ีผิวหน้าคอนกรีตแขง็ ตวั แล้ว จะต้องบม่ คอนกรีตให้มีความชืน้ อย่เู สมอเป็ นเวลาอยา่ ง
น้อย 3 วนั กําลงั ของคอนกรีตจะค่อยๆเพ่ิมขึน้ เรื่อยๆตราบเท่าที่ยงั มีความชืน้ ให้ปนู ซีเมนต์ได้ทําปฏิกิริยากบั
นํา้

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

31

บทท่ี 10 การบม่ คอนกรีต

เป็ นการควบคมุ ดแู ลและป้ องกนั ไม่ให้นํา้ ในคอนกรีตระเหยออกจากคอนกรีตที่แข็งตวั เร็วเกินไป ซงึ่ นํา้ เป็ น
องค์ประกอบสาํ คญั ท่ีสดุ สาํ หรับปฏกิ ิริยาไฮเดรชนั่ ซงึ่ จะสง่ ผลตอ่ กําลงั ของคอนกรีตโดยตรง ดงั นนั้ หลงั จาก
ท่ีผิวหน้าคอนกรีตแข็งตวั แล้ว จะต้องบม่ คอนกรีตให้มีความชืน้ อย่เู สมอเป็ นเวลาอย่างน้อย 3 วนั กําลงั ของ
คอนกรีตจะคอ่ ยๆเพ่มิ ขนึ ้ เรื่อยๆตราบเทา่ ท่ียงั มีความชืน้ ให้ปนู ซเี มนต์ได้ทําปฏกิ ิริยากบั นํา้

จากรูปจะเห็นว่าในช่วงแรกที่คอนกรีตเร่ิมเซ็ตตวั 3-7 วัน การบ่มคอนกรีตจะมีผลต่อความแข็งแรงของ
โครงสร้างมาก แตถ่ ้าทําการบม่ หลงั จาก 28 วนั แล้วจะไมม่ ีผลอะไร

การบ่มคอนกรีต มีหลายวธิ ีท่คี วรรู้ ได้แก่

1 การบ่มโดยเพ่ิมความชืน้ ให้คอนกรีต การบ่มลักษณะนีจ้ ะเพ่ิมความชืน้ ให้กับผิวคอนกรีต

โดยตรงเพื่อทดแทนการระเหยของนํา้ ออกจากคอนกรีต ทําได้หลายวธิ ีดงั นี ้
1.1 การฉีดนํา้ หรือรดนํา้ เป็ นการฉีดให้ผิวคอนกรีตเปี ยกอยเู่ สมอ ทงั้ ในแนวด่งิ แนวระดบั หรือแนวเอียง
ต้องฉีดนํา้ ให้ทว่ั ถึงทกุ ส่วนของคอนกรีตและแรงดนั นํา้ ต้องไม่แรงเกินไปจนเซาะเอาผิวหน้าคอนกรีตท่ียงั ไม่
แขง็ ตวั ออก วิธีนีจ้ ะสนิ ้ เปลอื งนํา้ มาก
1.2 การคลุมด้วยวัสดุเปี ยกชืน้ เป็ นวิธีที่ใช้กนั มากเพราะสะดวก ประหยดั และสามารถใช้ได้กบั งานทงั้
แนวระดบั แนวดง่ิ และแนวเอียง วสั ดทุ ี่ใช้คลมุ อาจจะใช้ผ้า กระสอบหรือวสั ดทุ ี่อมนํา้
ข้อควรระวงั ก็คือ วสั ดทุ ี่คลมุ ต้องเปี ยกชมุ่ อยเู่ สมอและการคลมุ ต้องใช้วสั ดคุ ลมุ เหล่อื มกนั
สําหรับการคุมงานในแนวดิ่ง ต้องยึดวสั ดคุ ลมุ ให้แน่นหนา ไม่เลื่อนหล่นง่ายโดยเฉพาะเวลาท่ีรดนํา้ ซ่ึง
จะต้องทําเป็ นประจํา

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

32

2. การบ่มโดยการป้ องกนั การเสียนํา้ จากเนือ้ คอนกรีต

วิธีนีใ้ ช้การผนึกผิวของคอนกรีต เพื่อป้ องกนั มิให้ความชืน้ จากคอนกรีตระเหยออกจากเนือ้ คอนกรีต การบ่ม
ลกั ษณะนีท้ ําได้หลายวธิ ีดงั นี ้
2.1 การใช้แผ่นผ้าพลาสตกิ คลุม วธิ ีนีจ้ ะใช้แผน่ ผ้าพลาสตกิ คลมุ ปิ ดทบั ผวิ คอนกรีตให้สนิท เป็ นเวลาอย่าง
น้อย 3 วนั แผน่ ผ้าพลาสตกิ จะมีนํา้ หนกั เบาจงึ สะดวกในการใช้งานสามารถใช้กบั งานโครงสร้างทกุ ชนิด
ข้อควรระวัง‼ ในการใช้แผนภาพพลาสตกิ คือ รอยตอ่ และการชํารุดฉีกขาดเน่ืองจากนํา้ หนกั เบาจงึ ต้องระวงั
เร่ืองการผกู ยดึ ป้ องกนั ลมพดั ปลิวด้วย ในการสร้างบ้านหลงั จากเทเสาแล้วถอดแบบออกช่างสว่ นใหญ่จะนิยม
บม่ คอนกรีตเสาโดยใช้วธิ ีพนั แผน่ ผ้าพลาสตกิ รอบเสาเพ่ือป้ องกนั การเสยี นํา้ จากเนือ้ คอนกรีต
2.2 การบ่มในแบบหล่อ แบบหลอ่ ไม้ที่เปี ยกและแบบหลอ่ เหล็ก สามารถป้ องกนั การสญู เสียความชืน้ ได้ดี
วิธีนีจ้ ดั ได้วา่ งา่ ยท่ีสดุ เพียงแคท่ ิง้ แบบรอไว้ให้นานท่ีสดุ เทา่ ที่จะทําได้และคอยดแู ลผิวด้านบนคอนกรีตให้มีนํา้
อยู่ ด้วยนํา้ นนั้ สามารถไหลซมึ ลงระหวา่ งแบบได้
ควรบม่ อยา่ งน้อย 3 วนั ขนึ ้ ไป ก่อนถอดแบบ

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

33

บทที่ 11 งานสุขาภบิ าล

ระบบท่อสุขาภิบาล ในงานก่อสร้ างบ้านพักอาศัย ดังในรูปก็จะเป็ นการต่อท่อภายนอกแล้วนะครับ

หมายถงึ วา่ ทอ่ ภายในบ้านก็ได้ตอ่ ไว้หมดแล้ว ในรูปก็จะเห็นวา่ ตอนท่ีมนั ออกจากบ้านมนั ออกอยา่ งไร ลกั ษณะ
การตอ่ ทอ่ จะเป็ นอยา่ งไร ก็ขออธิบายตามรูปภาพนะครับ
1. ถังบําบัดนํา้ เสีย หรือภาษาชาวบ้านก็เรียกถังส้วมนั่นแหละครับ เมื่อท่อส้วมจากในบ้านมาต่อเข้าที่ถัง
บาํ บดั นํา้ เสยี แล้ว อีกด้านหนงึ่ ก็จะไปลงท่ีบอ่ พกั เพื่อไหลออกไปหน้าบ้านลงสทู่ อ่ สาธารณะภายนอก จะเห็นวา่
ระดบั ฝาถงั ยงั อยใู่ นระดบั ตํ่ากว่าปากบอ่ พกั เนื่องจากต้องเซ็ทระดบั ท่อเข้าให้ตรงกบั ท่อท่ีออกมาจากตวั บ้าน
ซงึ่ เม่ือตอ่ ท่อเสร็จแล้วก็จะมีการเสริมบริเวณฝาถงั บําบดั เพ่ือยกขนึ ้ มาให้เท่ากบั บอ่ พกั (ซง่ึ เป็ นระดบั ที่ต้องถม
ดนิ ขนึ ้ มาให้ถึงปากบอ่ พกั )
2.ท่ออากาศของถังบําบัดนํา้ เสีย เดี๋ยวจะต้องมีการตดั ต่อย้ายตําแหน่งไม่ให้เกะกะ ท่อนีก้ ็มีไว้เพื่อให้มี
อากาศถ่ายเทในถงั บาํ บดั เป็ นการชว่ ยบําบดั นํา้ เสีย และช่วยให้มีอากาศไหลเวียนในท่อส้วม(ท่ออากาศมีการ
ติดตงั้ ทงั้ ท่อนํา้ ทิง้ และท่อโสโครก(ท่อส้วม) เม่ือมีการกดชกั โครกก็จะช่วยให้นํา้ หรือของเหลวในท่อไหลเคลื่อน
ตวั ได้ดี
3.Flex ก็คือข้อต่อท่อที่ต้องการการยืดหยุ่น เม่ือถังบําบัดนํา้ เสียต้องรับนํา้ หนักของนํา้ อาจมีการทรุดตัว
เล็กน้อย หากใส่ข้อต่อทว่ั ไปเม่ือถงั บําบดั ฯทรุดตวั ก็จะทําให้บริเวณข้อต่อท่อเกิดการแตกร้าว ทําให้เกิดการ
รั่วซมึ และสง่ กลนิ่ จงึ ได้ใช้ Flex เป็ นข้อตอ่ เพื่อป้ องกนั ปัญหาดงั ที่กลา่ วมา
***Flex ท่ีเห็นในรูปเป็ นยางนะครับ เมื่อใช้ทอ่ สวมตอ่ เข้าไปก็ใช้แคมป์ โลหะยดึ รัดทงั้ สองด้าน

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

34

4.ปลายของท่อนํา้ ทิง้ หรือท่อจากถงั บําบดั ฯต้องไปตอ่ เข้าที่บ่อพกั เพ่ือให้ไหลต่อออกไปข้างนอก บอ่ พกั ลกู นี ้
เป็ นลกู แรกสดุ จากหลงั บ้าน เป็ นจดุ แรกที่เร่ิมสง่ นํา้ เสยี ออกไป จริงๆแล้วปลายของท่อนํา้ ทิง้ ก็สามารถตอ่ เข้ากบั
บ่อพกั ลกู อ่ืนได้ครับก็ไหลออกไปเหมือนกนั เพียงแต่ท่านอาจเห็นว่าทําไมมาต่อกระจกุ เข้ากบั บ่อพกั ลกู เดียว
สาเหตกุ ็เพราะวา่ บอ่ ลกู นีม้ นั อยใู่ กล้จดุ ที่ท่อออกมาจากบ้านนน่ั เอง
5. ระดบั ปากบ่อพัก ก็คอื ต้องถมดนิ ขนึ ้ มาให้ใกล้เคยี งกบั ปากบอ่ พกั
6.ท่อนํา้ ทงิ้ ท่อี อกมาจากตวั บ้าน
7.คือแนวท่อระบายนํา้ ที่ต้องต่อเข้ากบั บ่อพกั ครับ ต่อเป็ นแนวขนานไปกบั แนวรัว้ ช้างบ้านจนไปออกบ่อพกั
สาธารณะหน้าบ้าน (ท่อนีจ้ ะใช้ท่อซเี มนต์ใยหินขนาดเส้นผา่ ศนู ย์กลาง 6 นิว้ )
8.อนั นีค้ ือถังดกั ไขมัน (ดนิ จะกลบอยคู่ รับอาจมองเห็นไมช่ ดั ) ท่อท่ีจะมาตอ่ เข้าที่ถงั ดกั ไขมนั ก็คือท่อจากซงิ ค์
ล้างจานครับ ท่ีเห็นในรูปนะครับ จะเป็ นท่อเส้นผ่าศนู ย์กลาง 2 นิว้ ออกมาจากซิงค์มาเข้าบ่อดกั ไขมนั แล้ว
ออกไปยงั บอ่ พกั
***ต้องมีการตรวจเช็คระดบั ท่อระบายฯก่อนวางท่อ ข้อสําคัญคือ เมื่อวางท่อระบายนํา้ จากจุดแรกสดุ ในตวั
บ้านออกมาถงึ หน้าบ้าน ต้องมีความลาดเอียง และเม่ือวางทอ่ มาถงึ จดุ สดุ ท้ายที่ปลายทอ่ ระบายนํา้ จากตวั บ้าน
ต้องต่อเข้ากับบ่อพกั สาธารณะภายนอก ปลายของท่อระบายนํา้ ต้องอยู่สงู กว่าท่อระบายนํา้ สาธารณะหรือ
อย่างน้อยสดุ ก็ควรอย่ปู ระมาณหลงั ท่อระบายนํา้ สาธารณะ (ถ้าปลายท่อของเราต่ําหรืออย่รู ะดบั จากกลางท่อ
สาธารณะลงไป เม่ือถึงฤดทู ่ีนํา้ เยอะอาจทําให้นํา้ จากภายนอกไหลย้อนเข้ามาในบ้านเรา แทนที่นํา้ ในบ้านเรา
จะไหลออกไป)

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

35

การตรวจงานระบบสุขาภบิ าล

1. ตรวจดกู ารเดนิ ทอ่ นํา้ ดี ทอ่ นํา้ เสยี ให้ได้ระดบั ในสว่ นที่ต้องฝังใต้พืน้ ก่อนงานเทคอนกรีต ฝังในผนงั หรือก่อน
งานก่อผนงั ต้องมีอปุ กรณ์ยึดท่อให้มนั่ คงแข็งแรงก่อน จะได้ไม่หลดุ หรือเคลื่อนจากตําแหน่งและความลาด
เอียงที่ถกู ต้อง
2.ตรวจสอบปลายทอ่ ควรมีการปิ ดปลายท่อเพื่อป้ องกนั ไมใ่ ห้เศษปนู เศษวสั ดตุ า่ งๆตกลงไปอดุ ตนั ในท่อได้
*แนะนําให้ใช้ฝาครอบปิ ดปลายทอ่ พีวีซีตามขนาด สวมปิ ดปลายทอ่ จะสะดวกและงา่ ยกวา่ วิธีอ่ืน
3.ตรวจสอบการวางทอ่ นํา้ เสยี ของอา่ งล้างหน้าและท่อนํา้ ดีให้ได้ตามตาํ แหน่งในแบบ จดุ ท่ีต้องดเู ป็ นพิเศษคือ
ข้องอทอ่ ในสว่ นท่ีตดิ ผนงั ห้องท่ีใช้เชื่อมตอ่ กบั ก๊อกนํา้ ปลายท่อต้องให้อยใู่ นระดบั เดยี วกบั แนวกระเบอื ้ งผนงั ไม่
โผล่ยื่นออกมาหรือร่นเข้าไปต่ํากว่าระดบั กระเบือ้ งผนัง ในขนั้ ตอนนีห้ ากปลายท่อด้นอยู่ในผนังหลงั จากปู
กระเบอื ้ งผนงั เสร็จการตอ่ ท่อในผนงั หากมีนํา้ รั่วซมึ จากข้อตอ่ ในผนงั อาจทําให้การค้นหาตําแหนง่ รอยร่ัวของนํา้
ยากขึน้ ในการแก้ไขเนื่องจากนํา้ อาจจะซมึ ลงผนงั แล้วไหลไปลงจดุ อ่ืนอาจทําให้เจ้าของบ้านเสียค่าใช้จ่ายใน
การรือ้ กระเบอื ้ งเพ่ือค้นหาตําแหนง่ ที่ร่ัว

การตดิ ตงั้ ถังบาํ บดั นํา้ เสีย ควรตรวจสอบดงั นี้

1. ใต้ถังบําบดั นํา้ เสียควรมีการเทคอนกรีต เพื่อป้ องกันดิน
ทรุดตัวหลังจากติดตงั้ ซ่ึงถ้าหากติดตงั้ ถังบําบดั นํา้ เสียโดย
ไม่ได้เทพืน้ คอนกรีตและใช้งานไปแล้ว ดินเกิดทรุดตวั ทําให้
ท่อหักหรือทําให้ระดับความลาดเอียงเปลี่ยนไปทําให้ นํา้
ระบายไมไ่ ด้ การแก้ไขจะทําได้ยากและเสยี คา่ ใช้จา่ ยสงู

2. ตรวจสอบถังบําบดั นํา้ เสียต้องเติมนํา้ อย่างน้อย 3 ใน 4
สว่ นก่อนกลบดิน หกั กลบดินก่อนเติมนํา้ ในถงั จะมีโอกาสทํา
ให้ถงั แตกได้ เน่ืองจากแรงดนั ของดนิ ที่อดั ลงไปรอบถงั บําบดั

3. ตรวจสอบระดบั ความลาดเอียงของท่อนํา้ ทิง้ ทงั้ หมดอีกครัง้
ก่อนถมดนิ กลบ เพื่อให้แนใ่ จวา่ นํา้ สามารถระบายออกได้ดีใน
ทกุ ๆจดุ

4. รูปแบบการจัดวางและระยะการวางสุขภัณฑ์ในห้องนํา้
ขนาดตา่ งๆ

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

36

บทท่ี 12 งานคาน

คาน พืน้ เสา ของโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กทําหน้าท่ีในการรับนํา้ หนักของตัวบ้านโดยรับ
นํา้ หนักของตัวมันเองและนํา้ หนักท่ีจะบรรทุกในตัวบ้านเช่น เฟอร์นิเจอร์ ผู้อยู่อาศัย และวัสดุ
ส่ิงของต่างๆในบ้าน

คาน คือ สว่ นรับโครงสร้างในแนวนอนจะทําหน้าที่รับนํา้ หนกั จากพืน้

- คานในสว่ นลา่ งสดุ ของบ้านนนั้ เรียกวา่ "คานคอดนิ " หรือคานพืน้ ชนั้ 1
- คานในชนั้ ตา่ งๆเรียกระบตุ ามชนั้ เลยเชน่ คานรับพืน้ ชนั้ 2 คานรับพืน้ ชนั้ 3
- คานรับหลงั คา หรือเรียกอีกอยา่ งหนงึ่ วา่ "อะเส"

คานคอดนิ คืออะไร? อย่สู ่วนไหนของบ้าน? แล้วทาํ ไมจงึ ควรให้ความสาํ คญั
โครงสร้างสว่ นลา่ งสดุ ของบ้านอยา่ งคานคอดนิ เป็ นสว่ นประกอบที่รองรับนํา้ หนกั ของบ้านทงั้ หลงั ตอ่ จากเสา
และคาน จึงต้องก่อสร้างออกมาให้แข็งแรง ทนทานมากที่สดุ เพื่อให้บ้านมนั่ คง แข็งแรง การเลือกประเภท
คานคอดินนนั้ ขึน้ อย่กู บั พืน้ ท่ีท่ีจะสร้างบ้าน โดยคานคอดินมีให้เลือกทงั้ แบบวางบนระดบั พืน้ ดิน และอย่สู งู
กวา่ ระดบั พืน้ ดนิ ขนึ ้ อยกู่ บั วา่ เป็ นพืน้ ที่สงู หรือตา่ํ
คานคอดิน คืออีกหนึ่งสว่ นประกอบของโครงสร้างบ้าน ท่ีรับนํา้ หนกั บ้านทงั้ หลงั ตอ่ จากเสาและคาน โดยการ
ทําคานคอดินจะต้องพิจารณาจากพืน้ ที่ท่ีจะสร้างบ้าน ว่าอย่ใู นระดบั ความสงู ที่เหมาะกบั คานประเภทไหน
เพื่อให้โครงสร้างของบ้านมนั่ คง แข็งแรงย่ิงขนึ ้ และเพื่อให้เข้าใจถึงสว่ นประกอบสําคญั นี ้ เพื่อช่วยให้ทกุ คน
เข้าถงึ โครงสร้างรับนํา้ หนกั สว่ นนีก้ นั มากยิ่งขนึ ้ ไมว่ า่ จะเป็ นหน้าที่ ประเภท และวธิ ีการก่อสร้างเบือ้ งต้น

ภาพ: คานคอดนิ

คานคอดนิ (Ground Beam) มีช่ือเรียกอ่ืนวา่ คานพืน้ ชนั้ หนงึ่ หรือคานพืน้ ชนั้ ลา่ ง คือ สว่ นโครงสร้างบ้านท่ีอยู่
ด้านลา่ งระบบพืน้ ตดิ ตงั้ อยเู่ หนือเสาเขม็ ฐานราก และเสาตอมอ่ การทําคานคอดนิ จะชว่ ยถ่ายเทนํา้ หนกั ของ
ตวั บ้านไปยงั ฐานรากและตอม่อ ให้ได้ระดบั ท่ีสมดลุ กนั พอดี ช่วยรับนํา้ หนกั ทงั้ ตวั อาคาร และนํา้ หนกั ที่จะ
เกิดขนึ ้ จากการใช้อาคารอีกด้วย

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

37

คานคอดนิ มีก่ีแบบ?

ถงึ แม้จะขนึ ้ ช่ือวา่ คานคอดนิ แตโ่ ครงสร้างสว่ นนีไ้ มจ่ ําเป็ นต้องอยตู่ ดิ กบั พืน้ ดนิ เสมอไป โดยแบง่ การทําคานคอ
ดินออกได้เป็ น 2 แบบได้แก่ แบบวางบนดิน และแบบท่ีอยู่สูงเหนือระดับดิน ซึ่งมีความแตกต่างกัน
ดงั ตอ่ ไปนี ้
1. คานคอดนิ วางบนระดบั พืน้ ดนิ
การทําคานคอดนิ บนระดบั พืน้ ดนิ

ภาพ: การทําคานคอดนิ บนระดบั พืน้ ดนิ
คานคอดินวางบนระดับพืน้ ดิน คือการทําคานคอดินให้อย่สู งู จากระดบั พืน้ ดินไม่มากนกั หรืออยู่สงู จาก
ระดบั พืน้ ประมาณ 1 เมตร เหมาะสาํ หรับโครงสร้างบ้านหรืออาคารท่ีอยอู่ าศยั ทว่ั ไป การก่อสร้างในลกั ษณะนี ้
จะต้องทําเนินดนิ ให้สงู เท่ากบั ท้องคานเสยี กอ่ น จากนนั้ จงึ เทลีน (Lean) ซงึ่ เป็ นการเทคอนกรีตปรับผิวหน้าดนิ
ให้เรียบ ใช้สําหรับรองรับการผกู เหล็กและรองรับการหล่อแบบ โดยคานคอดินประเภทนีจ้ ะใช้ไม้แบบเพียง
สองด้านคอื ซ้ายและขวา ไมจ่ ําเป็ นต้องใช้ไม้แบบที่ด้านลา่ ง

2. คานคอดนิ อย่สู ูงจากระดบั พนื้ ดนิ
คานคอดนิ อยสู่ งู จากระดบั พืน้ ดนิ

ภาพ: คานคอดนิ อยสู่ งู จากระดบั พืน้ ดนิ
คานคอดินอย่สู งู จากระดบั พืน้ ดิน คือการทําคานคอดินให้อย่สู งู จากพืน้ ดินประมาณ 1 เมตร แต่ไม่เกิน 1.5
เมตร ระดับท้องคานจะอยู่สูงจากพืน้ ดินค่อนข้างมาก ทําให้ต้องใช้ไม้แบบหล่อท้องคานด้วย ส่งผลให้
เสยี เวลาและคา่ ใช้จ่ายในการก่อสร้างมากยิ่งขนึ ้ คานคอดินประเภทนีจ้ ึงเหมาะสําหรับตกึ สงู หรือบ้านท่ีสร้าง
ในจดุ ที่อยตู่ าํ่ กวา่ พืน้ ถนน

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

38

นอกจากนีห้ ากพืน้ ที่ที่สร้างอาคารอยู่ต่ํากว่าระดบั ถนนค่อนข้างมาก จะต้องทําคานคอดินให้สงู จากพืน้ ดิน
1.5 เมตร ส่งผลให้ต้องทําคาน 2 ชัน้ เพราะหากทําเพียงชนั้ เดียว จะมีผลต่อความแข็งแรงของโครงสร้ าง
อาคารได้ โดยพืน้ ที่ด้านลา่ งสามารถปรับเปล่ยี นเป็ นห้องเก็บของหรือชนั้ ใต้ถนุ ได้
วธิ ีการทาํ คานคอดนิ
การเทลีนสาํ หรับทาํ คานคอดนิ

ภาพ: การเทลนี สําหรับทําคานคอดนิ
เทลีน เร่ิมต้นการทําคานคอดินด้วยการปรับหน้าดินและเทลีน โดยใช้คอนกรีตผสมหยาบเทปรับหน้าดิน
ประมาณ 5-10 เซนติเมตร โดยการเทลีนจะช่วยให้ผูกเหล็กเพ่ือทําโครงสร้ างที่ติดกับพืน้ ดินได้ง่ายยิ่งขึน้
เพราะช่วยรักษาระดบั ของเหล็กเสริมได้สะดวกขึน้ ไม่เสียรูปหรือจมดิน เตรียมไม้แบบ หลงั จากเทลีนแล้วก็
เป็ นขนั้ ตอนเตรียมไม้แบบสําหรับทําคานคอดนิ ควรเลือกวสั ดทุ ่ีแข็งแรง ทนทาน ผิวเรียบ ไมบ่ ดิ แตก หรือหกั
งอ เชน่ ไม้ เชื่อมพืน้ ที่คาน นําเหลก็ หนวดก้งุ วางในพืน้ ท่ีช่องวา่ งระหว่างคาน โดยกะระยะให้อย่ใู นระดบั พอดี
โดยเหล็กส่วนนีจ้ ะช่วยเช่ือมคานและพืน้ ให้เป็ นส่วนเดียวกัน เทคอนกรีตและแกะแบบหล่อ หลงั จากเท
คอนกรีตตามแบบหล่อที่ประกอบขึน้ และบ่มคอนกรีตเรียบร้อยแล้ว จึงค่อยแกะแบบหล่อออก และสํารวจ
ระดบั คานวา่ ตรงตามที่กําหนดหรือไม่

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

39

วธิ ีตรวจสอบการทาํ คานคอดนิ

การตรวจสอบก่อนเทคาน
ควรเทคอนกรีตหยาบรองพืน้ หรือที่เรียกกันว่า (เทลีน) ก่อนวางเหล็กคานและประกอบแบบคาน เพื่อให้
สามารถรับนํา้ หนกั คอนกรีตได้ การเทคอนกรีตหยาบ(เทลีน) เปรียบเสมือนเป็ นแบบคานด้านลา่ งที่จะช่วย
ป้ องกนั ดนิ และสง่ิ สกปรกตดิ คอนกรีตและยงั ชว่ ยป้ องกนั การสญู เสยี นํา้ จากเนือ้ คอนกรีตได้อีกด้วย
ตรวจสอบระยะห่างระหว่างเหล็กกับแบบคาน
ควรมีระยะห่าง 2.5 cm วิธีการโดยใช้ลกู ปนู หนนุ ด้านลา่ งและด้านข้างทงั้ สองด้านของเหลก็ คาน ให้ผกู ตดิ
กบั เหลก็ คาน (ลูกปูน คือ คอนกรีตที่หลอ่ ขนึ ้ มาขนาดความหนา 2.5 cm เส้นผา่ ศนู ย์กลางประมาณ 2 นิว้
สว่ นใหญ่ช่างจะหลอ่ เป็ นรูปวงกลมจะมีลวดผกู เหลก็ อย่ตู รงกลางโผลอ่ อกมาสําหรับใช้ผกู ตดิ กบั เหลก็ คาน
หรือเสาเพ่ือให้เหลก็ กบั แบบมีระยะหา่ งท่ีเทา่ กนั ก่อนเทคอนกรีต)
การตรวจสอบหลังเทคอนกรีต
หลงั จากเทคานคอดินเรียบร้ อยแล้ว ควรตรวจดูว่ามีร่องรอยแตกร้ าวเสียหายหรือไม่ และควรปล่อยให้
คอนกรีตเซต็ ตวั ประมาณ 7 วนั และตรวจสอบความแข็งแรงอย่างละเอียดอีกครัง้ ก่อนเริ่มทําโครงสร้างอ่ืน
ๆ ตอ่ ไป

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

40

บทท่ี 13 งานพืน้

พนื้ จะทําหน้าที่รับนํา้ หนกั บรรทกุ ลงสคู่ าน สําหรับงานสร้างบ้านนนั้ พืน้ ที่ทํากนั อยมู่ ี 2 ชนิด

คอื พืน้ คอนกรีตหลอ่ ในท่ี และพืน้ คอนกรีตสําเร็จรูป

1. พนื้ คอนกรีตหล่อในท่ี

คือ การท่ีเรานําเอาคอนกรีตมาเทหล่อในพืน้ ที่ตวั อาคารหรือตวั บ้านน่ันเอง พืน้ แบบนีช้ ่างจะเข้าแบบพืน้ ผูก
เหลก็ และทําการเทคอนกรีต จงึ จะเป็ นวิธีท่ีเราใช้กบั พืน้ ที่ชนั้ ลา่ งของตวั บ้าน หรือสว่ นท่ีตดิ กบั พืน้ ดนิ นอกจากนี ้
สามารถแบง่ ลกั ษณะพืน้ คอนกรีตหลอ่ ในท่ีได้อีก 2 ประเภท คือ พืน้ คอนกรีตวางบนดิน หรือ Slabs on ground
และ พืน้ คอนกรีตวางบนคาน หรือ Slabs on beam ซงึ่ ลกั ษณะของพืน้ ทงั้ 2 นีเ้องก็ยงั มีความแตกตา่ งกนั ใน
เรื่องของการใช้งานด้วย

พืน้ คอนกรีตวางบนดิน หรือ Slabs on ground คือพืน้ ท่ีที่เราหล่อลงบนพืน้ ดนิ โดยตรง ไม่มีคานในการช่วย
รองรับนํา้ หนกั จะเหมาะกบั พืน้ ท่ีท่ีไม่จําเป็ นต้องรับนํา้ หนกั มาก หรือ พืน้ ที่ภายนอกตวั อาคาร เช่น ท่ีจอดรถ
หรือ ถนนหน้าบ้าน และเม่ือเป็ นการถ่ายนํา้ หนกั ลงสพู่ ืน้ โดยไมผ่ า่ นคานนนั้ การบดอดั พืน้ ให้มีความแน่น ทงั้ อดั
ดนิ และ ดนิ ทราย มีความจําเป็ นมากๆเพราะเมื่อบดอดั ได้แน่นมีคณุ ภาพ ปัญหาการแตกร้าว หรือ พืน้ ทรุดก็จะ
ไมต่ ามมาในภายหลงั หรือ ยืดอายกุ ารใช้งานได้ยาวนานขนึ ้

ขัน้ ตอนการเทพนื้ คอนกรีตวางบนดนิ

เร่ิมจากเตรียมพืน้ ดินด้วยการ การบดอัดดินให้แน่นเพ่ือลด
ปัญหาการทรุดตวั ในภายหลงั โดยความแน่นในการบดอดั ดิน
นนั้ จะขนึ ้ อยกู่ บั นํา้ หนกั ท่ีพืน้ ที่นนั้ ๆจะต้องรับนํา้ หนกั ก่อนจะเท
รายและบดอัดทรายอีกครัง้ สําหรับกรณีพืน้ ท่ีภายในอาคาร
จําเป็ นต้องปแู ผ่นพลาสติกทบั เพ่ือป้ องกนั ความชืน้ จากดินและ
ทราย เข้าสู่ด้านบนของพืน้ คอนกรีต แต่สําเร็จพืน้ ท่ีภายนอก
อาคารนนั้ ไมจ่ ําเป็ นต้องรองแผน่ พลาสติก หลงั จากที่เราเตรียม
พืน้ ที่เสร็จแล้ว มาถึงขัน้ ตอนของการคํานวณปริมาณของ
คอนกรีตท่ีต้องใช้ โดยต้องวดั จากพืน้ ที่จริงๆ เพ่ือให้ได้ปริมาณ
ท่ีถกู ต้อง ตามต้องการไมม่ ากเกินไปหรือขาด

สามารถคาํ นวณได้ด้วยการนํา้ พืน้ ท่ี กว้าง x ยาว x หนา = ปริมาณของคอนกรีตท่ใี ช้

ยกตวั อย่าง เชน่ พืน้ ท่ี กว้าง 2 เมตร ยาว 5 เมตร หนา 10 เซนตเิ มตร จะใช้คอนกรีต เทา่ กบั 1 ควิ

ซง่ึ ต้องวดั หลายๆมมุ เพื่อให้ได้ขนาดท่ีถกู ต้อง โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

41

หลงั จากเตรียมตวั ในสว่ นของโครงสร้างเสร็จเรียบร้อยแล้ว มาส่ขู นั้ ตอนการเทคอนกรีตซงึ่ ต้องเทคอนกรีตให้
เสร็จเป็ นแนวๆ ไป เม่ือเทเสร็จแล้วจะต้องมีการจีเ้ ขย่าคอนกรีต เพื่อลดฟองอากาศและโพรงภายใน และไม่
ควรเตมิ นํา้ เพม่ิ ในสว่ นของขนั้ ตอนนี ้

คอนกรีตผสมเสร็จจะมีอายุ 2 ช่ัวโมงนับจากเวลาท่ีผสมเสร็จ ดงั นนั้ ต้องวางแผนเทให้เสร็จภายใน 2
ชว่ั โมง
และเม่ือคอนกรีตแข็งตวั ขนึ ้ หรือแห้งขนึ ้ การแตง่ ผิวจะทําได้ช้าหรือเร็วนนั้ ขนึ ้ อยกู่ บั ปัจจยั ตา่ งๆ อย่างในช่วง
หน้าร้อนจะสามารถแต่งผิวได้เร็ว แต่หน้าฝนและหน้าหนาว แต่แต่งผิวได้ช้า และในการแต่งผิวยงั แบง่ ได้ 2
แบบ คือแบบขัดหยาบด้วยเกรียงไม้ และ ขัดมนั ด้วยเกรียงเหล็ก เม่ือแต่งผิวเสร็จจะมาสู่ขัน้ ตอนการบ่ม
คอนกรีต เพ่ือป้ องกนั ไม่ให้นํา้ ในคอนกรีตระเหยออกเร็วเกินไป โดยเราสามารถบม่ คอนกรีตได้หลายวิธีทงั้ ใช้
พลาสติกคลมุ พ่นนํา้ ให้ช่มุ บม่ แบบการขงั นํา้ และใช้กระสอบชืน้ คลมุ ซง่ึ ต้องบ่มอย่างน้อยตอ่ เนื่องกนั 7 วนั
หลงั จากนนั้ ผา่ นไป 28 วนั คอนกรีตของเราก็จะมีกําลงั อดั ท่ีสมบรู ณ์พร้อมที่จะใช้งาน
พืน้ คอนกรีตวางบนคาน หรือ Slabs on beam มีลกั ษณะเป็ นการถ่ายนํา้ หนกั ลงสคู่ าน จะนิยมใช้กบั พืน้ ที่ที่
ต้องรับนํา้ หนกั มากๆ เพ่ือป้ องกนั การทรุดตวั ซงึ่ แตกตา่ งกบั พืน้ คอนกรีตวางบนพืน้ แคใ่ นสว่ นของการวางบน
พืน้ และวางบนคานเทา่ นนั้
ในการสร้ างบ้านตวั อาคารท่ียกพืน้ สงู จากถนน 50-70 เซนติเมตร จะใช้วิธีเทพืน้ คอนกรีตแบบวางบนคาน
ความหนาของคอนกรีตจะอยทู่ ่ี 10 เซนตเิ มตร

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

42

2.พนื้ คอนกรีตสาํ เร็จรูป

หรือเรียกพืน้ แบบสาํ เร็จรูปก็ได้ ด้วยการนําเอาแผน่ พืน้ คอนกรีตสาํ เร็จรูปมาวางบนคานผกู เหลก็ เสริมด้านบน
แล้วทําการเทคอนกรีตหรือที่ช่างเรียกวา่ "ท็อปปิ ง้ " เทท๊อปปิ ง้ หนา 5 เซนตเิ มตร
โดยมีกระบวนการการผลติ เป็ นการหลอ่ คอนกรีตมาเป็ นแผน่ ๆ และเม่ือมาถงึ หน้างานก็สามารถใช้งานได้เลย
โดยตดิ ตงั้ โดยการวางบนคาน แล้วเทคอนกรีตทบั หน้า เรียกวา่ ระบบพืน้ สาํ เร็จรูป

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

43

วธิ ีตรวจสอบงานเทพนื้

ตรวจสอบความพร้อมก่อนเทพืน้ คอนกรีต

กรณีใช้ปูนผสมโม่
ตรวจสอบวสั ดุ อปุ กรณ์ท่ีใช้ในการ เทคอนกรีต
ได้แก่

ปนู
ท่ีใช้โดนความชืน้ หรือไม่
-จบั ตวั เป็ นก้อนหรือไม่ เพ่ือป้ องกนั ความชืน้
ปนู จบั เป็ นก้อน ทําให้คอนกรีตที่ผสมออกมา
แล้วคณุ ภาพไมด่ เี ท่าที่ควร
-ชนิดและตรายี่ห้อ เป็ นไปตามข้อตกลงหรือไม่

หนิ
ฐานราก เสา คาน ใช้ หนิ ขนาดใหญ่ไมเ่ กิน 4 ซ.ม.
ทราย
ทรายหยาบต้องเป็ นทรายนํา้ จืด คมแขง็ ปราศจาก
วสั ดอุ ่ืน เจือปน

นํา้
ที่ใช้ผสมคอนกรีตจะต้องสะอาด ปราศจากสารตา่ งๆ
เช่น นํา้ มนั กรด ดา่ ง อินทรีย์ วตั ถุ หรือสารอ่ืนใด
ถงั ใสน่ ํา้ มีความสะอาด หรือไม่
อปุ กรณ์ที่ใช้ตวง
มีกะบะตวงหิน ตวงทรายหรือไม่
นํา้ ยากนั ซมึ
มีนํา้ ยากนั ซมึ หรือไม่ กรณีท่ีต้องเทพืน้ ห้องนํา้ หรือ พืน้ ชนั้ ลา่ ง
เป็ นการตรวจสอบความพร้อม ก่อนการเทคอนกรีต
เพ่ือให้งานออกมาได้คณุ ภาพ

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

44

กรณีใช้ปนู ผสมเสร็จ
งานเทพืน้ บ้านจะใช้ปนู ผสมที่มีกําลงั อดั 240 ksc
ราคาควิ ละ 1,750 บาท (ราคา ณ วนั ที่ 29 พฤษภาคม 2565 อําเภอทงุ่ สง จงั หวดั นครศรีธรรมราช)
คอนเฟิ ร์ม เร่ืองตรายี่ห้อปนู ,กําลงั อดั ที่จะใช้ ต้องถามย่ีห้อปนู ที่ใช้บอกใช้ปนู ยี่ห้อหน่ึง ตอนเทจริงใช้ปนู อีก
ยี่ห้อหนง่ึ ถงึ แม้ว่าในทาง ทฤษฎี มองกนั ที่กําลงั อดั ของคอนกรีตที่ใช้ก็ตาม แตร่ าคาขายของแตล่ ะยี่ห้อ มนั ก็
จะต่างกนั เพื่อการใช้วสั ดใุ ห้ถกู ต้องตามข้อตกลง ควรมีการวางแผนการเทคอนกรีต ว่าจะเร่ิมต้นเทตรงไหน
ก่อนตรงไหนหลงั การเทปูนต่อเนื่องระหว่างรถปูนมิ๊กซ์ แต่ละคนั ทําอย่างไร และ จะหยุดเทคอนกรีตที่
ตรงไหน
การจีค้ อนกรีต จีอ้ ยา่ งไร (ถึงจะรู้กนั อยวู่ า่ ทําอยา่ ไร เห็นตอนทําจริง จีก้ นั แบบผิดวิธีบอ่ ยๆ เครื่องจี ้เขามีเอาไว้
จีใ้ ห้คอนกรีตแนน่ เข้า ไมไ่ ด้เอามีไว้สร้างภาพนะครับ)
ตกลงกนั ในเร่ือง การเก็บตวั อยา่ งปนู เพื่อตรวจสอบความข้นเหลวของปนู โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การเทคอนกรีต
แบบผสมโม่ ควรทําเป็ นอยา่ งย่ิง ปนู มก๊ิ ซ์ควรตรวจสอบด้วย
คอนเฟร์ิมเรื่องระยะเวลาในการแกะแบบ
คุยเร่ืองวธิ ีการบ่มคอนกรีต
คยุ กนั เสร็จแล้ว ทําบนั ทกึ ตกลงกนั ไว้
เป็ นการป้ องกนั การทํางานแบบผดิ วธิ ี ที่จะมีผลกระทบตอ่ คณุ ภาพโครงสร้าง
การเตรียมการบ่มคอนกรีต โดยเฉพาะกรณีท่ีกรณีที่ใช้น้ํายาบ่มคอนกรีต ควรให้ซื้อมาก่อนเทเลย
กันไว้ดกี ว่า เดย๋ี วถงึ เวลาไม่มีจะใช้ เพ่ือให้มั่นใจว่า เม่ือทาํ การแกะแบบแล้ว สามารถบ่มคอนกรีตได้
ทนั ที

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

45

เคร่ืองจคี้ อนกรีต
ตรวจสอบ เคร่ืองจีค้ อนกรีตจะต้องมีอย่างน้อย 2 เคร่ือง ทดลองใช้งานดวู ่ามนั ทํางานหรือไม่ ถ้าไม่มี
เคร่ืองจี ้ ไม่ควรอนุมตั ิให้เทคอนกรีต เข้มงวดไว้บ้าง ไม่ตึงเกินไป งานจึงจะออกมาดีครับ การจีค้ อนกรีตก็
เพื่อให้คอนกรีตแนน่ ไมเ่ ป็ นโพรง ชิน้ งานออกมาแขง็ แรงครับ

ส่ิงปกคลุม เวลาฝนตก
กรณีที่เทคอนกรีตในหน้าฝน จะต้องให้ชา่ งเตรียมการ หาผ้าพลาสตกิ มาปกคลมุ ชิน้ งาน เวลาฝนตก เพ่ือให้
ชิน้ งานที่เท ได้คณุ ภาพ

ข้อเปรียบเทยี บข้อดขี ้อเสียของการเทพืน้ แบบหล่อในท่ี และแบบใช้แผ่นพนื้ สาํ เร็จ

ข้อดกี ค็ ือ
1.ประหยดั เวลาในการตดิ ตงั้ มนั่ ใจวา่ แผน่ ได้มาตรฐานรับนํา้ หนกั ท่ีต้องการ
2.มีความรวดเร็วในการตดิ ตงั้

ข้อเสียก็คอื
1. การมีโอกาสบดิ โก่งได้บริเวณรอยตอ่
2.ระยะเวลาในการผลิตจะใช้เวลาประมาณ 3-4 สปั ดาห์ นับแต่มีการยืนยนั สงั่ ผลิต ดงั นัน้ เพ่ือเป็ นการ
วางแผนงานที่ดี การสง่ั แผน่ พืน้ ควรเร่ิมมีการสง่ั ตงั้ แตเ่ ริ่มเทเสา เทคาน เพราะการเทเสา เทคาน ก็ต้องอาศยั
ระยะเวลาประมาณ 28 วนั ในการบ่มคอนกรีตให้แข็งตวั ซงึ่ ก็จะเป็ นเวลาพอดีกบั ช่วงท่ีแผ่นพืน้ ผลิตเสร็จ ก็
จะสามารถตดิ ตงั้ ได้เลย ไมเ่ สยี เวลาทําการ
3.จะเปลืองคา่ ใช้จา่ ยปลีกยอ่ ย คา่ แรง และใช้เวลานานกวา่
4.ข้อเสียของระบบพืน้ แบบนีค้ ือกรณีที่ หากต้องการปพู ืน้ ด้วยพืน้ จําพวกไร้รอยต่อต่างๆ จะมีความเสี่ยงใน
เร่ืองของรอยแตกร้าว เพราะความเป็ นแผน่ ๆของตวั Precast ท่ีอาจเกิดการเคลอื่ นตวั เมื่อเกิดแรงสนั่ สะเทือน

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

46

บทท่ี 14 งานเสา

เสา คือโครงสร้างที่อย่ใู นแนวตงั้ ตงั้ ฐานรากขนึ ้ มา มีหน้าท่ีรับถ่ายนํา้ หนกั จากคานแต่มีการเรียกชื่อตา่ งกนั

ดงั นนั้ เพ่ือความถกู ต้องในการเรียก ขออธิบายดงั นี ้

เสาสว่ นที่อยบู่ นฐานรากใต้คานคอดนิ เรียกวา่ "เสาตอมอ่ "
เสาระหวา่ งชนั้ เรียกวา่ "เสา" หรือเสารับพืน้ ชนั้ 1 ชนั้ 2 หรือชนั้ 3
บางครัง้ เราจะเห็นเสาเล็กๆอยู่บนอะเสหรือคานรับหลังคา ทําด้วยคอนกรีตเสริมเหล็กหรือเหล็ก ตัวนัน้
เรียกวา่ "ดงั้ “ ทําหน้าที่ในการรับเหลก็ หลงั คา

ขัน้ ตอนการเทเสาบ้าน
มาดขู นั้ ตอนการหลอ่ เสาคอนกรีต ก็เป็ นงานโครงสร้างตอ่ จากงานพืน้ หลงั จากท่ีทําพืน้ เสร็จหมดแล้วก็จะเป็ น

การ ทําโครงสร้างบ้านสว่ นท่ีเป็ นเสาเพ่ือรองรับโครงหลงั คาในขนั้ ตอนตอ่ ไป

ขัน้ ตอนการหล่อเสาบ้าน

1. ตเี ส้นแนวเสา
2. ตอ่ ทาบเหลก็ เสา
3. เข้าแบบสําหรับหลอ่ คอนกรีตเสา
และตรวจสอบการได้ดง่ิ ของแบบหลอ่
ให้ เรียบร้ อย
4. เทคอนกรีตลงแบบ
(คอนกรีตผสมเสร็จที่ใช้ในการเทเสา
ใช้กําลงั อดั 240 ksc กิโลกรัมตอ่
ตารางเซนตเิ มตร)
5. แกะไม้แบบ+บม่ คอนกรีต
(อาจใช้พลาสตกิ คลมุ หรือ ฉีดด้วยนํา้ ยาบม่ )

*เทคอนกรีตเสาบ้าน ***รูปนีก้ ็เป็ นการเข้าแบบเหลก็ เตรียมหลอ่ เสาคอนกรีต

สาํ หรับในกรณีท่ีออกแบบมาให้ใช้โครงเหล็กหลงั คามาวางพาดท่ีหวั เสาก็ต้องมีการเชื่อมวางแผ่นเหลก็ (Plate)
เพ่ือรองรับโครงเหลก็ และจะได้เอาไว้เช่ือมยดึ โครงหลงั คาให้แนน่

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

47

การตรวจสอบ

1.เหลก็ ที่นํามาใช้ต้องเป็ นเหลก็ ใหมท่ ่ีไมม่ ีสนิมกดั กินเข้าไปถึงเนือ้ เหลก็
2.ก่อนปิ ดแบบหล่อเสาต้องใช้ลกู ปนู ผกู ที่แกนเหล็กเสาหรือเหล็กปลอกเสาเพื่อบงั คบั แบบหล่อไม่ให้ติดกบั
เหลก็ เสา
3. ตรวจสอบแนวดงิ่ ของไม้แบบให้ดกี ่อนที่คอนกรีตลงในแบบเสา
การบ่มคอนกรีตและระยะเวลาในการบ่ม การบ่มคอนกรีตจะมีผลต่อความแข็งแรงของโครงสร้างมาก
คอนกรีตเริ่มเซต็ ตวั ช่วง 3-7 วนั และจะเซต็ ตวั ไปเร่ือยๆจนถึง 28 วนั หลงั จากนนั้ ก็จะไมม่ ีผลอะไร ดงั นนั้ ควร
บม่ เสาไมน่ ้อยกวา่ 3 วนั ขนึ ้ ไปถ้าจะให้คอนกรีตเช็ตตวั มากขนึ ้ ก็ควรไมน่ ้อยกวา่ 7 ถึง 21 วนั

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

48

บทท่ี 15 งานหลังคา

โครงสร้ างของหลังคา

โครงสร้างของหลังคา นบั ว่าเป็ นโครงสร้างสว่ นที่สําคญั ของบ้านอีกส่วนหน่ึงเช่นกนั เพราะหลงั คา จะทํา
หน้าที่ค้มุ แดดค้มุ ฝนให้แก่ตวั บ้านรวมทงั้ ผ้อู ย่อู าศยั ด้วย เพราะเหตวุ ่าด้วยโครงสร้างหลงั คา และตวั หลงั คา
เป็ นสว่ นท่ีอยู่ สงู สดุ ของตวั บ้าน ดงั นนั้ ปัญหาเรื่องการรับนํา้ หนกั ของตวั หลงั คาจงึ ไม่คอ่ ยพบ แตท่ ี่พบบอ่ ยจะ
เป็ นปัญหาเร่ืองการเกาะยึดของตวั หลงั คาและโครงหลงั คา มากกว่า เช่น เมื่อมีลมพายพุ ดั แรง ๆ หลงั คาที่
สร้างไว้ไมม่ นั่ คง หรือมีการเกาะยดึ ไมด่ ี ก็มีโอกาสจะปลวิ หลดุ หรือเกิดความเสียหาย ได้มากกวา่
ปัญหาท่ีพบได้บอ่ ยอีกอย่างหน่ึงคือการแตกหรือรั่วของหลงั คา ปัญหาเหลา่ นีม้ กั มีสาเหตมุ าจากวสั ดทุ ่ีใช้ทํา
หลงั คา หรือการขาดความประณีตในการทําหลงั คา เหตเุ พราะว่าหลงั คาเป็ นส่วนท่ีอย่สู งู ท่ีสดุ ของตวั บ้าน
เมื่อมีปัญหาเกิดขึน้ มักมองไม่เห็น และทําการแก้ ไขได้ยาก ฉะนัน้ ขัน้ ตอนการทําท่ีประณีต และการ
ควบคมุ ดแู ลอยา่ งถกู ต้องจะชว่ ยลดปัญหาตา่ ง ๆ ได้อยา่ งมาก

โครงสร้างของหลังคาแบ่งออกได้เป็ น 2 ส่วนใหญ่ ๆ คอื

1. โครงหลังคา 2. วัสดุมุงหลังคา
โครงหลังคา เป็ นโครงสร้างท่ีทําหน้าที่รับนํา้ หนกั ของวสั ดมุ งุ หลงั คา โดยทําหน้าท่ียึดมงุ หลงั คาอย่าง เช่น
กระเบือ้ งมงุ หลงั คา ให้อย่ใู นลกั ษณะท่ีมนั่ คงแข็งแรงและเป็ นระเบียบ ในขณะเดียวกนั ก็จะทําหน้าท่ียึดตวั
หลงั คาทงั้ หมด ให้เช่ือมตอ่ กบั โครงสร้างของเสา และคานของตวั บ้านอยา่ งแข็งแรง โครงหลงั คาที่ดีนอกจาก
จะต้องมีการเช่ือมตอ่ หรือเกาะยดึ อยา่ งแข็งแรงแล้ว ยงั มีความคงทนตอ่ ดินฟ้ าอากาศ และสภาพกาลเวลาที่
ผ่านไป อีกทงั้ การสร้างจะต้องกระทําอย่างประณีตและถกู ต้องในแง่ของขนาดและระยะต่าง ๆ เพื่อให้แนว
หลงั คาท่ีมงุ เสร็จอยใู่ นลกั ษณะเข้าที่เรียบร้อย

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย

49

โครงหลงั คาท่ีใช้ในบ้านท่ีใช้ในการสร้างบ้านปัจจบุ นั ที่จะพดู ถึง แบง่ ออกได้เป็ น 2 ประเภท ตามวสั ดทุ ี่ใช้
ก็คือ โครงหลังคาเหล็กและโครงหลังคาสาํ เร็จรูป

1. โครงหลังคาเหล็ก
โครงหลงั คาที่ทําด้วยเหลก็ เป็ นโครงหลงั คาท่ีนิยมใช้กนั ทว่ั ไปสําหรับอาคารบ้านเรือนใน ปัจจบุ นั เพราะเหลก็
เป็ นวสั ดทุ ี่หางา่ ยในท้องตลาด อีกทงั้ มีรูปแบบและขนาดตา่ ง ๆ ให้เลอื กมากมาย เพ่ือให้เหมาะสมกบั การรับ
นํา้ หนกั และรูปทรงท่ีแตกตา่ งกนั ของบ้านเรือนแตล่ ะหลงั นอกจากนี ้เหลก็ ยงั เป็ นวสั ดุ ท่ีให้ความแขง็ แรงและ
ความคงรูปเป็ นอยา่ งดี ปราศจากปัญหาเร่ืองปลวก ในแง่ของความคงทนและอายกุ ารใช้งานนนั้ เหลก็ ท่ีผา่ น
กรรมวิธีป้ องกนั สนิม เชน่ การชบุ สงั กะสหี รือการเคลือบสีอยา่ งดีจะมีอายกุ ารใช้งาน ยาวนานหลายสบิ ปี ใน
สภาพใช้งานปกติ

การเลือกใช้หลังคาในภมู ิอากาศเขตร้อนชืน้ อย่างในเมืองไทย มีหลักต้องคาํ นึงถงึ อย่หู ลายประการ
ดงั ต่อไปนี้
1. หลงั คาต้องมีความเหมาะสมกบั สภาพภมู ิอากาศในบ้านเรา คือสภาพอากาศแบบร้อนชืน้ ซง่ึ มีทงั้ ความ
ร้อนจากแสงอาทติ ย์ และความชืน้ ในอากาศ ดงั นนั้ การเลอื กใช้หลงั คา จงึ ต้องคาํ นงึ ถึงความสามารถในการ
ป้ องกนั ความร้อน รวมถึงการออกแบบ ระบบการระบายความร้อนใต้หลงั คา และการป้ องกนั ความร้อน โดย
ใช้วสั ดปุ ระเภทฉนวน ที่สามารถป้ องกนั ความร้อนได้ดี สว่ นกรณีการระบายความร้อนใต้หลงั คา ควรมีการ
เจาะช่องลมให้ลมพดั มาเอาความร้อนใต้หลงั คาออกจากตวั บ้านออกไปได้สะดวก ไมเ่ ก็บความร้อน จน
ระบายผา่ นฝ้ าเพดานสหู่ ้องด้านลา่ ง รูปทรงหลงั คาที่เป็ นท่ียอมรับกนั วา่ เหมาะกบั สภาพภมู ิอากาศบ้านเราคอื
หลงั คาทรงจว่ั และหลงั คาทรงปัน้ หยา เพราะสามารถ กนั แดดกนั ฝน ทงั้ ยงั ระบายความร้อนใต้หลงั คาได้ดี
หลงั คาประเภทอ่ืนก็ใช้ได้ หากมีการแก้ปัญหา เรื่องกนั แดดกนั ฝน และเร่ืองการระบายความร้อนใต้หลงั คา
กนั อยา่ งถ่ีถ้วน ตลอดจนคํานงึ ถงึ ปัจจยั ตา่ งๆในข้อถดั ไป

2. หลงั คาต้องมีความสวยงามกลมกลนื กบั รูปทรงของบ้าน หลงั คาแตล่ ะประเภทควรมีลกั ษณะเฉพาะ
สะท้อนภาพลกั ษณ์ของเจ้าของบ้าน ออกมาแตกตา่ งกนั ออกไป ดงั นนั้ การเลอื กใช้หลงั คาประเภทใดก็ควรดู
จากลกั ษณะรูปทรงของบ้าน ตลอดจนสภาพแวดล้อมภายนอกของบ้านด้วย

3. หลงั คาต้องเหมาะสมกบั งบประมาณ หลงั คาแตล่ ะชนิดถงึ แม้วา่ ในเนือ้ ที่เทา่ กนั แตร่ าคาคา่ กอ่ สร้างนนั้
แตกตา่ งกนั เน่ืองจากความยากงา่ ยในการก่อสร้างที่แตกตา่ งกนั รวมถงึ วสั ดทุ ่ีใช้มากน้อยตา่ งกนั โดยจําแนก
หลงั คาบ้านท่ีนิยมกนั อยทู่ วั่ ไปจากแบบที่ถกู ไปสแู่ บบที่แพงที่สดุ คอื
• หลงั คาแบน (Slab)
• หลงั คาเพงิ หมาแหงน (Lean To)
• หลงั คาทรงจว่ั (Gable)
• หลงั คาทรงปัน้ หยา(Hip)
• หลงั คาแบบไร้ทิศทาง (Modern Style)

โค้ชมงคล สอนสร้างบ้านขาย