แนวการจัดการสอนวิทย์

ÊÃØ»¤ÇÒÁÃÙŒ »ÃШíÒº··Õè 1

เขยี นแผนผงั ความคดิ แผนภาพ หรอื อน่ื ๆ เพอื่ สรปุ ความรเู กย่ี วกบั แรงโนม ถว งของโลก

(ตวั อยา ง)

Á¼Õ Å·Òí ãËŒÇµÑ ¶Ø·Ø¡ª¹´Ô áç⹌Á¶‹Ç§¢Í§âÅ¡ áçâ¹ÁŒ ¶‹Ç§¢Í§âÅ¡
µ¡Å§ÊÙ‹¾¹×é àÊÁÍ ·¡Õè ÃзÒí µ‹ÍÇµÑ ¶µØ Ò‹ § æ

KYE ·Òí ãËŒÇѵ¶ÁØ Õ¹éíÒ˹ѡ

ที่ตําแหนงเดียวกันบนโลก áç⹌Á¶‹Ç§¢Í§âÅ¡·Õè¡ÃзíÒ วัดนํา้ หนกั ของวตั ถุ
แรงโนมถวงของโลกท่ีกระทํา µ‹ÍÇѵ¶ØµÒ‹ § æ ¢Ö¹é Í‹¡Ù ºÑ โดยใชเ ครอ่ื งชงั่ สปริง
ตอ วตั ถตุ า ง ๆ จะมคี า เทา กนั

มวลของวตั ถุ ระยะหางจากจุดศนู ยกลางของโลก

วตั ถุทม่ี มี วลนอ ย วตั ถทุ มี่ มี วลมาก เมอื่ วัตถุอยูหาง
แรงโนมถว งของโลก แรงโนม ถว งของโลก จากจดุ ศนู ยกลางของโลกมาก
ทกี่ ระทาํ ตอวตั ถจุ ะมีคานอ ย ที่กระทาํ ตอ วตั ถจุ ะมคี า มาก แรงโนม ถวงของโลกทีก่ ระทําตอ
66
วตั ถนุ ั้นจะยิ่งลดลง

98

ฝกิจกกทรรักมษะ º··èÕ 1

1. ตอบคําถามตอ ไปนี้
1) เพราะเหตุใด เม่ือเราเดนิ ข้ึนบันไดจึงรสู กึ เหนอื่ ยงา ยกวา การเดินลงบันได

เพราะเปนการเดินสวนทางกบั แรงโนมถวงของโลก ทาํ ใหเราตอ งออกแรงมากขึ้น.............................................................................................................................................................................................................................................................................

............................................................................................................................................................................................................................................................................. KYE

2) ลูกกอลฟและลูกปงปองท่ีมีขนาดเทากัน เม่ือนําไปชั่งน้ําหนักพบวา ลูกกอลฟมี
น้ําหนกั มากกวาลกู ปงปอง นักเรียนคดิ วา เพราะเหตใุ ด

เพราะลูกกอลฟมีมวลมากกวาลูกปงปอง เมื่อนําไปช่ังน้ําหนักลูกกอลฟจึงมีน้ําหนักมากกวา.............................................................................................................................................................................................................................................................................
ลกู ปง ปอง.............................................................................................................................................................................................................................................................................

3) นักเรยี นคดิ วา หากโลกไมมแี รงโนม ถวง จะสง ผลกระทบตอสิง่ ตาง ๆ บนโลกหรอื ไม
เพราะอะไร

สงผลกระทบ เพราะจะทําใหส ่ิงตา ง ๆ บนโลกไรน ํา้ หนกั และลอยไปมาในอากาศ ซง่ึ มีผลตอ.............................................................................................................................................................................................................................................................................
การดํารงชีวติ ของสิ่งมชี วี ติ ตาง ๆ เชน ควบคมุ การเคลื่อนไหวไดยากลาํ บาก.............................................................................................................................................................................................................................................................................

4) มวลของวัตถุจะมีผลตอการเปลยี่ นแปลงการเคลอ่ื นที่ของวัตถอุ ยางไร

วัตถุท่ีมีมวลมากจะเปลี่ยนแปลงการเคลื่อนที่หรือเคล่ือนยายไดยาก สวนวัตถุที่มีมวลนอย.............................................................................................................................................................................................................................................................................
จะเปล่ียนแปลงการเคลื่อนท่หี รอื เคลอ่ื นยายไดงา ย.............................................................................................................................................................................................................................................................................

5) นักเรียนคดิ วา ระหวา งรถบรรทุกหนิ กบั รถตู รถคันใดสามารถเคล่อื นที่ไดงา ยกวา กนั
เพราะอะไร

รถตูเคล่ือนทไี่ ดงา ยกวา เพราะรถตูเปน รถท่มี ีขนาดเล็กกวาและมมี วลนอ ยกวารถบรรทุกหนิ.............................................................................................................................................................................................................................................................................
จึงมีน้ําหนักนอย รถตูจึงเปลี่ยนแปลงการเคลื่อนที่ไดงายกวารถบรรทุกหิน ซึ่งมีขนาดใหญ.............................................................................................................................................................................................................................................................................
และมมี วลมากกวา จงึ มนี ํา้ หนกั มากกวา.............................................................................................................................................................................................................................................................................

67

99

2. ขีดถูก ✓ ลงในชอ งวา งของขอท่เี ปนผลมาจากแรงโนม ถวงของโลก พรอมบอกเหตุผล

ขอ ความ เปน ผลจาก เหตุผลประกอบ
แรงโนมถวง
1) วตั ถทุ ุกชนิดท่ีอยบู นโลก
มนี า้ํ หนัก ✓ เพราะมีแรงโนมถวงของโลกกระทําตอวัตถุ.......................................... ......................................................................................................................................
ทกุ ชนดิ บนโลก วัตถุจึงมีนํา้ หนกั......................................................................................................................................

2) พ้ืนท่เี ปยกนา้ํ ทําใหเ กดิ .......................................... ......................................................................................................................................
การล่ืนไถล ......................................................................................................................................

3) ลูกฟุตบอลกลิง้ ไดไ กลบน .......................................... ......................................................................................................................................
พ้นื ท่เี รยี บ ......................................................................................................................................

4) ผลไมท ่ีสกุ งอมรวงจากตน ✓ เพราะเมื่อผลไมสุกหลุดจากขั้ว แรงโนมถวง.......................................... ......................................................................................................................................
ลงสูพ ื้นดนิ ของโลกจะดงึ ดดู ใหผ ลไมรวงลงสูพ น้ื ดนิ......................................................................................................................................

5) จกั รยานเคลอื่ นทไ่ี ด เพราะKYE .......................................... ......................................................................................................................................
ออกแรงปน ......................................................................................................................................

3. สงั เกตภาพและใหเ หตุผลวา เกีย่ วของกับแรงโนมถวงของโลกอยางไร

1) 2)

ภาพ เทนํา้ ใสแกว......................................................................................................... ภาพ กระโดดรม.........................................................................................................
เกย่ี วของกับแรงโนม ถว ง คอื เก่ียวของกับแรงโนมถว ง คอื

แรงโนม ถว งของโลกดงึ ดดู นาํ้ ใหต กลงสทู ต่ี าํ่............................................................................................................................ แรงโนมถวงของโลกดึงดูดใหนักกระโดดรม............................................................................................................................
ตกลงสูพนื้ โลก............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................ ............................................................................................................................

68

100

4. อานขอมลู ทกี่ ําหนด แลว ตอบคําถาม KYE

นกั บินอวกาศบนดวงจนั ทร

มวลของดวงจันทรนอยกวามวลของ
โลกมาก แรงโนมถวงบนดวงจันทร
จึงนอยกวาบนโลกถึง 6 เทา ดังนั้น
นักบินอวกาศจะมีน้ําหนักบนดวงจันทร
ลดลง 6 เทา ทําใหเคลือ่ นไหวรางกาย
และเคล่ือนที่ไดสะดวก ในทางกลับกัน
บ น ด า ว พ ฤ หั ส บ ดี ซ่ึ ง เ ป  น ด า ว เ ค ร า ะ ห 
ที่ ใหญที่สุดในระบบสุริยะ มีแรงดึงดูด
มากกวาโลกถึง 2.5 เทา หากนักบิน
อวกาศยนื อยบู นดาวพฤหสั บดีนา้ํ หนกั จะ
เพม่ิ มากข้ึน จึงทาํ ใหแ มแ ตก ารเดนิ ก็ทํา
ไดย ากลําบาก

ดดั แปลงจาก : หนงั สอื จดุ ประกายความคดิ ชดุ รูวิทย คดิ เปน

1) เม่ือดวงจันทรมีแรงดึงดูดนอยกวาโลกถึง 6 เทา นักเรียนคิดวา จะสงผลดีตอ
ภารกิจสาํ รวจดวงจันทรอ ยา งไรบาง

ทําใหนักบินอวกาศสามารถเคลื่อนท่ีไดสะดวกมากข้ึน รวมไปถึงนักบินอวกาศสามารถหิ้วหรือ.............................................................................................................................................................................................................................................................................
บรรทกุ เคร่ืองมือตา ง ๆ ทมี่ นี า้ํ หนกั มากไดง ายขึ้น.............................................................................................................................................................................................................................................................................

2) หากนนทช งั่ นาํ้ หนกั ของตนเองบนโลกได 60 นวิ ตนั เมอื่ ไปอยบู นดวงจนั ทร นนทจ ะมี
น้าํ หนกั เทา ไร

เมื่ออยบู นดวงจนั ทรน นทจะมีน้ําหนกั เทากับ 10 นวิ ตัน.............................................................................................................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................................................................................................

3) หากนนทไ ปชงั่ นาํ้ หนกั บนดาวพฤหสั บดี นนทจ ะมนี า้ํ หนกั เทา ไร จงแสดงวธิ คี ดิ

นนทอยูบ นโลกมีนา้ํ หนัก 60 นิวตนั.............................................................................................................................................................................................................................................................................
บนดาวพฤหสั บดมี ีแรงโนมถว งมากกวา โลก 2.5 เทา.............................................................................................................................................................................................................................................................................
ดังน้นั น้าํ หนกั ของนนทบ นดาวพฤหัสบดี คือ 60 x 2.5 เทากับ 150 นวิ ตัน.............................................................................................................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................................................................................................

69

101

¡ท¨Ôา¡ทÃาÃยÁการคิดข้ันสูง ฟาใสรับ
ลูกบอลนะ
ติ๊กอา นเรือ่ ง
อะไรอยหู รอ?

นนท ตกิ๊

ภมู ิ
ฟา ใส

ลงุ ตม้ั

KYE 1. กิจกรรมหรอื เหตุการณใ ดในภาพทเ่ี กี่ยวของกับแรงโนม ถว งของโลก

ลุงตมั้ ทงิ้ ขวดพลาสติก ใบไมรวงจากตนไม ภมู แิ ละฟาใสเลนโยนลกู บอล................................................................................................................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................................................................................................................................................

2. กิจกรรมการเลนบอลของภมู แิ ละฟาใสเกี่ยวของกับแรงโนมถวงของโลกหรอื ไม อยา งไร

เกี่ยวของ เพราะเมื่อภูมิหรือฟาใสโยนลูกบอลข้ึนไปในอากาศ ลูกบอลจะตกลงสูพื้นโลกเสมอ................................................................................................................................................................................................................................................................................................
เน่ืองจากมีแรงโนมถวงของโลกมากระทําตอมวลของลูกบอล ทําใหลูกบอลมีน้ําหนัก ลูกบอลจึง................................................................................................................................................................................................................................................................................................
ตกลงสพู ื้น................................................................................................................................................................................................................................................................................................

3. นักเรียนคิดวา ขวดพลาสติกใส ท่ีลุงต้ัมกําลังปลอยจากมือ จะลอยไปในอากาศหรือไม

เพราะอะไร

ไมล อยไปในอากาศ แตจะตกลงสูพ้ืน เพราะมแี รงดึงดูดของโลกหรอื แรงโนมถว งของโลกกระทําตอ................................................................................................................................................................................................................................................................................................
ขวดพลาสติก ขวดพลาสติกจึงตกลงสูพ้ืนเสมอ................................................................................................................................................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................................................................................................................

70

102

Ê¡¨ÔáŒÒçÃÊÁÃ伏 ŧҹ

ầ‹ ¡ÅÁ‹Ø 3 - 4 ¤¹ áÅÇŒ ªÇ‹ ¡¹Ñ Í͡ẺáÅÐÊÃÒŒ §¡ÅÍ‹ §¡¹Ñ ¡ÃÐá·¡
à¾Í×è »‡Í§¡¹Ñ ¤ÇÒÁàÊÕÂËÒ¢ͧÊè§Ô µÒ‹ § æ ËÒ¡µ¡ËÃ×ÍËÅ‹¹¨Ò¡·ÕèÊÙ§ â´Â
¡Òí ˹´ãË㌠ªÇŒ ÊÑ ´àØ ËÅÍ× ãªŒ 2 - 3 ª¹´Ô ¨Ò¡¹¹Ñé ¹Òí àʹÍá¹Ç¤´Ô áÅз´Êͺ
¼Å§Ò¹ áÅÇŒ »ÃѺ»Ãاà¾è×͹íÒ仨ѴáÊ´§ã¹ÇѹÇÔªÒ¡ÒâͧâçàÃÕ¹
¼Å§Ò¹¢Í§©¹Ñ

KYE

แบบประเมินทกั ษะ พฤติกรรมบงชี้ ระดับคณุ ภาพ
321
ทักษะศตวรรษที่ 21
71
ทกั ษะชวี ิตและการทาํ งาน กาํ หนดเปาหมายงานกลมุ ได
ทาํ งานรวมกับผูอ่นื และยอมรับความคิดเหน็ ของผูอน่ื

ทักษะการเรยี นรแู ละนวัตกรรม ออกแบบผลงานอยางสรา งสรรค

ทักษะดานสารสนเทศ สอ่ื และเทคโนโลยี เลอื กใชว ธิ ีสอ่ื สารทม่ี ีประสทิ ธภิ าพ

103

·º·Ç¹ ทายหนวย

วง รอบตัวอกั ษรหนา คําตอบท่ถี ูกทสี่ ดุ

1. ขอใดไมใชผลทเี่ กิดขึ้นจากแรงโนม ถว งของโลก
ก. ฝนตกลงสพู ืน้ ดนิ
ข. มะมว งสกุ หลนจากตน
ค. ลอ รถจกั รยานไมมดี อกยางทําใหล ื่นไถล
ง. ขนนกหลดุ ออกจากตวั นกแลว รว งลงสูพน้ื

2. ชตุ มิ าช่ังน้ําหนกั ของตนเองบนโลกได 50 นวิ ตนั หากชุติมามีโอกาสไปช่ังนาํ้ หนักของ
ตนเองบนดวงจนั ทรจะไดผ ลตรงกับขอ ใด
ก. มนี ้ําหนักเทา กับที่ช่งั บนโลก ข. มีน้ําหนกั มากกวา 50 นวิ ตนั
ค. มีนาํ้ หนกั นอยกวา 50 นิวตัน ง. ไมม ขี อ สรุป

KYE 3. หากโลกของเราไมม ีแรงโนม ถว ง ลองคาดคะเนวา จะเกิดผลอยา งไร
ก. วตั ถตุ าง ๆ จะลอยไปมา ข. ฝนตกหนกั มากข้นึ
ค. เราสามารถขับรถยนตไดเ ร็วขน้ึ ง. วตั ถตุ าง ๆ จะมนี าํ้ หนกั เพิ่มมากขนึ้

4. กจิ กรรมในขอ ใดตองออกแรงตานแรงโนมถว งของโลก
ก. กอยกระโดดรม ข. บอยน่ังอา นหนงั สอื
ค. ออยเดินขึ้นบนั ได ง. จอยนอนหลบั บนเตียง

5. แรงโนม ถว งของโลกทําใหเ กิดประโยชนอยางไร
ก. กระโดดไดส งู ข้ึน ข. ฝนตกลงสูพ้นื ดิน
ค. ยกสง่ิ ของหนัก ๆ ไดง าย ง. เดนิ ขึ้นทีส่ ูงแลวไมเ หนือ่ ย

6. แรงโนม ถว งของโลกมที ิศทางทีก่ ระทําตอวัตถตุ ามภาพใด แทน โลก, แทน แรงดึงดูด

ก. ข.

ค. ง.

82

104

7. ขอใดตอไปน้เี คล่อื นที่โดยอาศยั แรงโนม ถว งของโลก
ก. รถไฟแลนบนราง
ข. เรอื แลนบนผวิ นา้ํ
ค. มะพรา วหลน จากตน
ง. ปนจักรยานบนทางราบ

8. อุปกรณใ นขอ ใดทํางานดวยหลักการของแรงโนมถว งของโลก
ก. เครอื่ งชง่ั สปง
ข. เล่ือยไฟฟา
ค. ตลับเมตร
ง. กรรไกร

9. ขอมูลแสดงนา้ํ หนักของสง่ิ ของ 4 ชนดิ จากขอ มูล สงิ่ ของใดมีน้ําหนกั นอยทสี่ ุด KYE
ก. สมดุ
สง่ิ ของ น้ําหนกั (นวิ ตนั ) ข. แกวน้ํา
ค. ถุงขนม
หนงั สอื 10 ง. หนังสอื
แกว นํ้า 6
สมดุ 2
ถงุ ขนม 1

10. ขอใดกลา วเกย่ี วกบั มวลและการเปลี่ยนแปลงการเคลื่อนท่ีของวตั ถไุ ดถูกตอ ง 83
ก. ผาเช็ดหนาเปล่ียนแปลงการเคล่ือนทีไ่ ดง ายกวาขนนก
ข. ลูกแกว เปลีย่ นแปลงการเคล่ือนทไี่ ดยากกวา ลกู ฟุตบอล
ค. รถจกั รยานยนตเ ปลย่ี นแปลงการเคลอ่ื นทไี่ ดง า ยกวา รถบรรทุก
ง. ขวดพลาสตกิ เปลยี่ นแปลงการเคลอ่ื นทไ่ี ดยากกวา ขวดแกวทีม่ ขี นาดเทา กนั

11. ขอ ใดกลา วไมถูกตอ ง
ก. วตั ถทุ ีม่ ีมวลนอ ย นาํ้ หนักจะนอ ย
ข. วัตถุชนิ้ เดียวกนั ชั่งในสถานท่ีตางกัน จะมีนาํ้ หนกั ตา งกนั
ค. แรงโนมถวงของโลกจะดงึ ดูดวตั ถตุ าง ๆ ใหลอยไปมาในอากาศ
ง. วตั ถทุ ่มี มี วลมาก แรงโนมถว งของโลกทกี่ ระทาํ ตอวัตถนุ ัน้ จะมีคามาก

105

PowerPoint หลักสตู รตปรวั ับอยปา่รงงุ ’60

รายวชิ าพื้นฐาน

วทิ ยาศาสตร ป.4

PowerPoint ประกอบการสอน
บรรจอุ ยใู่ นแผน่ CD และสามารถ
ดาวน์โหลดไดจ้ าก
www.aksorn.com

106