สรุปชีววิทยา

BIOLOGY

สารบญั หน้า

เรอ่ื ง 1
4
เคมีท่เี ป็นพ้ืนฐานของสงิ่ มีชวี ิต 13
เซลล์และการทํางานของเซลล์ 19
โครโมโซมและสารพนั ธุกรรม 26
การถ่ายทอดลกั ษณะทางพันธุกรรม 28
เทคโนโลยที างดีเอน็ เอ 34
ววิ ฒั นาการ 39
การสืบพนั ธขุ์ องพชื 47
โครงสร้างและการเจรญิ ของพืชดอก 51
การลาํ เลยี งของพชื 56
การสังเคราะห์ด้วยแสง 59
การควบคมุ การเจริญเตบิ โตการตอบสนองของพชื 65
ระบบยอ่ ยอาหาร 71
การลาํ เลยี งสารในสัตว/์ ระบบหมุนเวียนเลือด 74
ระบบน้ําเหลอื ง/ระบบภมู คิ มุ้ กนั 77
การเเลกเปลีย่ นแก๊ส/ระบบหายใจ 80
ระบบขบั ถ่าย 83
การเคล่อื นไหวในสตั ว์ 85
ระบบกล้ามเนื้อ 91
ระบบสบื พันธุ์และการเจรญิ เตบิ โต 99
ระบบประสาทและอวัยวะรับความรสู้ ึก 102
ระบบต่อมไรท้ ่อ 103
พฤตกิ รรมสตั ว์ 111
ความหลากหลายทางชีวภาพ 114
ระบบนเิ วศประชากร 115
มนษุ ย์กบั ความย่งั ยืนของทรพั ยากรและสิง่ แวดลอ้ ม 122
แบบฝึกหดั
เฉลยแบบฝกึ หัด

~เค#$ เ%น'นฐานของ-ง#./ต 1

① สาร.วโมเล7ล

เ%นสาร8นท:;$#โมเล7ล ให?ขนาด พบใน-ง #./ต ct,t อ _ µ+ B๋0Hcfon.at

CC CC
\ tt / " H OYเ "H

cre C H
E- → ← -- = = = = เ \t

CARBOHYDRATE ,i H Cnn C

ii iะ

l OH OH OH H

- _ -- -_ = -- = t_

เ%น สาร 8นท:;$ ประกอบGวย C. H 0 D- ribose D- deoxyribose
,

$Kด กPโคส$1. Monosaccharide เ%นหIวย เJก ของ คาLโบไฮเดรต เOน QRก โตส โตกาแลก ส และ แมนโนส

U- เ%นของ แTง ละลาย #รสหวาน ปWXYยา 8ฐV Zบ เบเน[กตา เXด ตะกอน\ แดง

Hi C = 0 CH20 H H \ 0
เ
' C=
c=0
H - C- OH I
เ
l H - C- OH * Uตาลทรายไ] เป^ยน\
H 0 - C- H
Ho - c- H i เบเน[กตา *
i
1 H 0 - C- H
H - C- OH
H - c- 0 H i
i
' f-H - OH
H - C- OH
H - C- OH c HzOH
i
d HzOH
CH 20 H

กPโคส ฟ Rก โตส ไรโบส

โมเล7ล โมเล7ล2- Disaccharides ` ตาล
a เXดจาก monosaccharide 2 รวม Zน

กPโคส โตโต+ กา แลก ส → แลก ส iik

ำญื๊g๊กPโคส I → มอลโทส i

กPโคส → hโครส

hโครสปWXYยาU- ของแTง ละลาย
#รสหวาน V Zบ เบเน [ก ตายกเjน

เซลPโลส3. Pdysaccharide เ%นคาLโบไฮเดรต โมเล7ลให? เOน แkง ไกลโคเจน ไ] ละลายmา

โมเล7ล แkง เXดจาก กPโคสหลายๆ โมเล7ล รวม Zน

• แkง o๋ 20 H o๋ 20 H

- พบใน pช เOน rน sาวโพด sาว tif C- 0 \ it ti ✓ C- 0 \ o๋
401+\cuH - 4
,, t µ01+\c+ - 4 o๋ /H
o๋ /0 H
- ละลายUไGvอย c
c
ti
ti OH
OH

- VปWXYยา Zบ สาร ละลายไอโอwน ใxตะกอน\Uเyน อ - gwcose poiucose

- # โครงสzาง เ%น โ{ตรง CAmylose ) และ |ง CA mylopactin )

2

เซลPโลส• → เ}อม ZนGวย~นธะไฮโดรเจน อÄางเ%นระเÅยบ

- พบใน pช เOน Çาย ÉÑ เÖอไÜ - โครงสzาง เ%นโ{ ตรง
,,
-ไ] ละลายmา - เáอไรใครไลàเ%น Uตาล โมเล7ลa จะ เ%น เซลสไบโอส

•ไกลโคเจน

กçามเéอ- พบใน âตä เãบไjในåบ และ

mาไ]- ละลาย

- โครงสzาง เ%น|ง เยอะมาก

è๋X ê ๐ผํ๋ïÄ๋Dñอเ:ยง åวของ กรดอะëโน Gวย~นธะ เพบไทí ii.

- กรดอะëโน # สมòô เ%น " òฟเฟอL"

- การ สöบ õแหIง กรด อะëโน จะไG pdypeptide úาง ชùด Zน

หü- การเXด pdymer ของ pdypeptide จะ ûอง ` Function ของ กรด อะëโน มา úอ Zน

ปWXYยาไบ†- การทดสอบ ~นธะ แบบไทí → สาร ละลาย Cus04 C แต )

→ ใxผล การ ทดสอบ เ%น\Uเyน]วง

- การ แปลงสภาพโปร¢น เôม กรด เบส ความzอน โลหะห£ก แอลกอฮอà , ,
,,

- เอนไซ§ Vหvา$ เ%นåว เ•ง #ความ ¶เพาะเจาะจง ßง

. . . nA.tt

IIPI. .

? i สาร .ว โมเล7ลไ] ละลายmา

1.ไขrน และ Urน

• การ เXดไขrน

CH2- OH + 312 - COOH åว เ•ง CH 2- 00C - R +31+20

I ere l

CH - OH CH -00C - R

1 l

CH [ OH CH [ 00C - R

กÑเซอ รอ ล + 3 กรดไขrน → ไขrนห®อ`rน +3 Hzo

3

• sอ แตกúาง ระห©างไขrน Zบ Urน

|ะ°๋°๊ | ™๊±๊ | :²กรา÷ก
™้สมòô / โครงสzาง
ไขrน ` rน

1. ¨ดเ-อด ( c เÆา ) ßง ก©า Øาก©า

-

2. เข]า õก©า มากก©า

การ

- 6. การบYโภค
ไ] เหมาะ ( เกาะ เ³น เ¥อด ) เหมาะ

-

7. ปYมาณ $ พบใน •างกาย พบ มาก ก©า พบvอยก©า

-

ส¶• การ เXด o๋ -00C - R t Hz - OH

CH -00C - R + 3 NaOH → c H - OH + 3 RCOON a

1 1

CH [ 00C - R CH [ OH

ส¸ไขrน
+ 3Naอแ- → กÑเซอ·ล +3

2. ฟอส ไฟ ¹ºด เ%น แอสเทอLของ กÑ 6ซอ รอล Zบ กรดไขrน µ hydrophilic head µmแ
nydrophobic `tail เไ]ชอบ

3.ไข $เ%น ¹ºด เXดจาก กรดไขrน Zบ แอลกอฮอà$# โ{ยาว เOน ªºง

4. สเตอรอยí เ%น ¹ºด $ ไ] # กÑเซอ·ล และกรดไขrน ฐ# 1
โครงสzาง steroid
• คอเลสเตอรอล - สzาง ฮอLโมน - สzาง สเตอรอยí$อ½ใûæวห£ง

- สzาง ` w iantchcatyl 1 1 1 1 1 1 1 1

- - - - - ø0•จ . H Carboxylgroup .

- - ๐

" NUCLEIC ACID 1
. .

. . . . . . .

เ%น พอ¹เมอL $ เXดจาก ùวคÑโอไทí h \- ncarbon -

OH OH - sidechain '

'

1 0/=P -0 -
Ctoy ctloy ¿๋เ
YmfOH
Nitrogen I ¡๋" ° " 1 | | 11

1 base 0 =p -0 - |\/ r

/ , /

0H / lc .

OH H OH OH

ชùดUตาล DNA RNA Purine adenine ะ A guanine ะ G

เกÑยว Deoxyribose Ribose Pyrimidine cytosine :c thymine ะ T

ไน โตรãสเบส เกÑยว a สาย เ¬ยว uracil ะ U

ATCG AUCG

~เซลàและ การVงานของ เซลà 4

① กçอง¨ลทรรศÅ O… ฮํใฒ๊

แÆง เ%น 2 ชùด«อ กçอง¨ลทรรศÅ ใ»แบบ แสง และ กçอง¨ลทรรศÅ แบบ 8เJกตรอน

แ กçอง¨ลทรรศÅแบบใ»แสง

\- เลนÃใกçตา
¥ÕRevdvingnosepiece <-
จะ
t.iti.÷÷:::: ~ าy

"

นาย Œ""

1้!¿,1๊/ “ไ อแหœง–เùดแสง dignt
เลนÃรวม แสง ( condenser lens Diaphragm) >- Lnomknemtnnnn1 ๏2- Œมป·บ ภาพละเ”ยด

soura , _ Œมป·บ แสง

¥ $น

-๒5--7_กรด
t-KIot-RTTTSOBTTr-r-trs-onsnstsnsor_oroS_oas.ee ฐาน

$ภาพ เXดจะ เ%น ภาพ เส’อน÷วกöบ §M = ×ตÿM = –öงขยาย เลนÃใกçตา × –öงขยาย เลนÃใกç

± = ขนาด ภาพ ×ตÿ0 = ขนาด

- กçอง¨ล ทรรŸแบบ สเตอYโอ cstereomicroscope ง

¨ลทรรศÅเ%นกçอง ใ»แบบ แสง –öง ขยายไ]ßง มาก เ⁄นเ%นภาพ 3 ëô ùยมใ»ใน การ ¤าåด‹น›วน

1.2 กçอง¨ลทรรศÅ 8เJกตรอน Cekctronmicroscope )

# –öง ขยาย ßง แÆง เ%น 2 ประเภท

- Scaning electron microscope :S EM

¨ลทรรศÅกçอง 'น8เJกตรอน แบบ ›องกราด ใ»fiกษาโครงสzาง แบบ æว ไGภาพ 3 ëô

- Transmission electron microscope ะ TEM

¨ลทรรศÅกçอง 8เJกตรอน แบบ ›อง ¤าน ใ»fiกษาโครงสzาง ภายใน ไGภาพ 2 ëô

5

② โครงสzาง และหvา$ของ เซลà

2.1 เซลàโพรกYโอต cprokaryotic cell )

~น‡กรรมสาร เ%น DNA วง·ด ไ] # histone protein ห®อในบาง ชùด เ%น plasmid # nudeoid «อ

บYเวณ$พบสาร~น‡กรรม ใน แบค‚เ:ย จะ# ผ£ง เซลà$ ประกอบ Gวยสาร peptidoglycan

%„ญื่Â่?rÊ๊m*Á€๊"" """""

cellwa แ /~

_\,-| 1XI

Ribosome i

nudeoid Pili

โครงสzาง Prokaryoticcell

2.2 เซลà†คาYโอต CEukaryoticcell ) ปWXYยา#การ แÆง ›วนการ V งาน และ เค# ออกเ%น บYเวณúางๆ

# ความËบÈอน มากก©า เซลà โพร คา Yโอต

nudear nudeolus

" " "" ¢. . .
.
.jp#.reticulum:RERyVfÿtTyI.๊(- Íroughendoplasmic
•

ะÎ๋ฑื๊E.นiนÓจiÌðะÔนอะ๋๊:÷¥÷ cytoskeleton
\.ไรนl\ฮปuÒํÔ๊่/ ๋Mitochondria
"" "

Ú "" \
.
. Gdgi compkx
ไÛรก
\
ugsosome

โครงสzาง Eukargotic cell

6

2.3 โครงสzางของ Eukaryotic cell - Peroxisome

- ùวเคÑยส Cnudeus ) # หvา$ «อ สzาง Hะ02 –Ùด-งแปลกปลอมใน เซลà

Vหvา$ บรร¨สาร ~น‡กรรม พวก แขก. ภายใน # และ –Ùด alcohd
ùวคÑ อ öส Cnudeolus ) เ%นบYเวณ$ # การ สzาง
- Mitochondria
r RNA และ สzาง หIวย Äอย ของไรโบโซม
# เÖอxม 2 ıน #หvา$ «อ สzางพöงงานในˆปแบบ ATP
ไรโบโซม- CR ibosome) ,
Vหvา$ âงเคราะ˜โปร¢น # 2 ชùด «อ $ ลอย 8สระ
← outer membrane
i.¯๋::ะ::m:,"" ""
˘งไนนนนะฒ˙่นinnermembrane
#ไรโบโซม มา $เกาะ æว นอก Vหvา$ âงเคราะ˜ ใน- ของ เหลว mitamaria

โปร¢น และ ›งไป$ Gdgi complex - chloroplast

- Smooth Endoplasmic Reticulum cs c- R ) # เÖอ˚ม 2 ıน พบใน เซลàpช Vหvา$ เ¸ยวsอง Zบ

ในพบมาก úอมหมวกไต ˝ณฑะ ˛ไ³เJก การ âงเคราะ˜Gวย แสง
Vหvา$ ˇง!
- Microtubule
ก"ม1. âงเคราะ˜สาร สเตอรอยí Csteroid )
ให?เ%น cytoskeleton ขนาด Kด #หvา$ เ¸ยวZบ การ
2. –Ùด สาร ºษ
เค#อน$ของ ออLแกน ลàúางๆ ภายในเซลà เ%นองŸ-

3. ˛เÑยงสารúางๆ เOน RNA ไขrน โปร¢น ประกอบของ cilia flagella , basal body , Centriole
,
.

- Gdgi complex และ spindle fiber

#หvา$ «อ บรร¨ และ ขน›งโปร¢น $âงเคราะ˜จาก RER _ Microfilament

âงเคราะ˜ polysaaharide และ âงเคราะ˜ lysosome #หvา$ «อ Oวยใน การ เค#อนไหวของ เซลàกçามเéอ
- Lysosome
การไหลเ$ยน ของไซโทพลา%ม การ แÆงไซโทพลา%ม
#หvา$ «อ –Ùด เ&อโรค และ -ง แปลกปลอม –Ùด เซลà
ของเซลàâตä การ ·กษา ˆป•าง ของ เซลà
$ æดปกô และ หมด อาt
- Intemediate Filament

- แว'วโอล ( vacudes ) #หvา$ «อ ·กษาˆป•างของ เซลàใx แTงแรง เOน

úางๆVหvา$ บรร¨สาร # 3 ชùด«อ food ขลอบ0k ในเ³น ผม เขา âตä

contractile vacuole และ sap vacuole - ผ£ง เซลà Ccell wal 1)

• food vacuole บรร¨ อาหาร Éห·บโพรโต Ëว #องŸประกอบ «อ เซลPโลส #อ½ในpช

° ออก tractilevacude –Ùด`›วน เXนในโพรกËว )(น ๐๐๐

• sapvacuole บรร¨สารúางๆใน เซลàpช

7

2.4 Animalcell Junction

- Tight Junction

เ}อมเ%นการ *ดôดของ เซลà แบบ เÖอôดZนสùท พบในบYเวณ + æว กระเพาะ อาหาร ˛ไ³เJก

- Gap Junction .Q¢ ฺ012ปอฐ003๋û

V หvา$ ,อสารระห©าง เซลà ไอออนúางๆ สามารถ¤านไG

Prokaryoticcell vs Eukaryotic cell

öกษณะ เป:ยบเ‚ยบ Prokaryotiocell Eukaryoticcell
ùวเคÑยส
ไ]# เÖอ˚ม # เÖอ˚ม

สาร~น‡กรรม DNA วง ·ด ไ] # histone DNA ปลาย เ·ด # histone
ไ] # #
cytoskeleton

การ ˛เÑยง แบบ สzางÿง ไ] # #

③ การ˛เÑยงสาร เsา และ ออกจาก เซลà

เÖอ ประ¨เมม เบเน #สมòô เ%น เ¥อก ¤าน Csemipermeable membrane ) $สาร ไ]#ขอ และไ]# จะ ¤านไGw เOน 02

o • channel • carrier
protein
protein r\

r
๐i.!ภื๊?ำ0Ö4!.diffusion
mediated mediate

hrgrnr activetransport

passive Transport

3. 1 Passive Transport «อ การ˛เÑยง สาร ¤าน เsาออก เซลà โดยไ]ใ» ATP

- การ แพ• แบบธรรมดา Csimplediffusion )

เค#อน$เ%นการ ไปของ åว 5ก ละลาย จาก ความ เsมsน ßง ความ เsมsน Øา

8

- ออสโม6ส COsmos.is)

การ เค#อน $ ของåว Vละลาย ¤าน เÖอ เ¥อก ¤าน จาก ความ เsมsน õ ไป ความ เsมsนßง $เ%น กระบวนการ

อ½É7ญใน -ง # ./ต เพราะ -ง # ./ต จะ แO ในสาร ละลาย โดย8วไป # 3 ชùด กfl;/ด:ดดด

i Hypertonic solution : ความ เsมsนของสารละลาย ßง ก©า ภายใน เซลà → เซลàเ9ยว
. Hypotonic Øาsolution ะ ความ เsมsนของสารละลาย ก©า ภายใน เซลà → เซลàแตก

ใน. Isotonic sdution : ความ เsมsนของสาร ละลาย เÆา Zบ ภาย เซลà

- การ แพ• แบบฟา6¹ เท ตา CFacilitated Diffusion )

ให?โดยการ ˛เÑยงสาร ขนาด ¤าน channelprotein ห®อ carrier protein $จากบYเวณ # ความ เsมsนßง ไป <ง

บYเวณ$# ความ เsมsน Øา

3. 2 Active Transport

ไป=การ˛เÑยง จาก ความ เsมsนของ สารละลาย บYเวณความ เsมsนของ สารละลาย ßง ¤าน carrier protein ใ»และ ATP

åวอÄาง เOน โปร¢น Nat - k " ATPase

3.3 Vesicular Transport

- Endocytosis

ให?การ ˛เÑยง สาร ขนาด โดยบรร¨ สารไjในÿง veside เsา„ เซลà # 3 แบบ «อ phagocytosis, pinocgtosis

และ receptor - mediated transport

- Exocytosis

ให?การ ˛เÑยง สาร ขนาด โดยบรร¨ สารไjในÿง veside ออกไป นอก เซลà เOน neurotransmitter

④ การหายใจระˇบ เซลà

4. 1 การหายใจ แบบใ»ออก6เจน

เ>อใxไGพöงงานโดยใ»ออก6เจน เ%น åว ·บ 8เJกตรอน åว
Kด?ายกPโคสAerobic Respiration เ%น การสลาย

ใน@นตอน การ Aายทอด 8เJกตรอน # 4 @นตอน หöก «อ

- ไกลโคไล6ส

- การ สzาง Acetyl Co - A Cformation ofacetyl coenzyme A) @D๐๗]

- ×ฏÙกร เครบC ckrebscydelcitricacid cyde)

- การAายทอด 8เJกตรอน Celectron transport )

9

@นตอนหöก - - _

Glydysis สRปแผนภาพ 4 y wa DH =3 ATP ,

เXดบYเวณ Cytosd l า FADH z = 2 ATP

-

Glucose - -

c CCCCC 2ไGNบAางD+H=8ATPิ

|หลาย@นตอน 2ใ»ATPJ

e - Pyruvate e -

สzาง Acetyl Co A 2 × ccc

µ๋Â๋2 ""
2NAPH-6ATPTvz_AcetylcoAn-kreb.scเXด$ matrixใน mitahondria] ¡้G๋ ไG

yde G 2× cc

เXด$ matrix ใน mitochondria งาน citrate

nap µ 0 × aloacetate c 2 glucose ûองหHน krebscyde 2 รอบ

CC CC CCC CC

เปëกาNADT + Ht ไป

Malate Isocitrate

c

CCC C krebs cyde CCC CC

fHz0 IGC02
I¥ J
Fumarate
อ - ketogktarate ๐K1 glucose = 2 acetyl Co A
CCC C
ccccc = " "" " " + ะL
i.ï๋ \ ะ
/นฐํ ... .. ..
=
.

succinate succinyl

2ATPJATPTLAD.ptcccc
rner cccc ใ»

Pi

-

Electrontransport เXดบYเวณ i""" ""b"" ไG

2A-pt6NADH-2FADHzi24ATPJIICytos.clใน mitochondria

i.©าMN๋ ON๋O

#๏t t ④P ④P µ+ ④P ④P
inter membrane space @+ ④P ④+ ④P @+

เGRงÊ0hSÊแแÊ๋TPRPRPRPRE.tn?EE?Eirfi④+
Qอฒืฒื# %# #7
๏T๋¿Uฒืฒืฒืฒืf
am
i④ fy
NADH NAD +
ฒื๋"" ④+ ④ ก๋ H °

cๆ²× ± oz 2

④ FADHZ FAD+

mitochondriamatrix ④+ AÊ๋ญ-p

10

- GIycdysis

ใxเ%น แต เXดบYเวณ cytosd พบไGVง การ หายใจ แบบใ»ออก6เจน
ไพˆกPโคสเ%นการสลาย

และ แบบไ]ใ» ออก6เจน ปWXYยา$ เXด «อ

glucose + 2A DP + 2 Pi + 2 NAD + ลง 2 pyr UV ate + 2 NADH +2 Ht + 2A TP + H 20

- การ สzาง Acetyl Co A $เXด Matrix ของ mitochondria

` pyruvate $ เXด จาก glycdysis มาสzาง Acetyl Co A

สRปไGˇง สมการ ! «อ

2 pyruvate + 2 Co A acetyl+2N AD + + 2 Ht → 2 Co A +2N ADH + 2C Oz

- ×ฎÙกร àเครบ

$เXด matrix ของ mitochondria เXมûน จาก Acetyl Co A ของ @นตอนQอนหvา ใน×ฏÙกร เครบÃ า รอบ

จะไG NADH 3 โมเล7ล FADH2 1 โมเล7ล ATP 1 โมเล7ล ˇงYน กPโคส 1 åว ûอง หHน

×ฎÙกร เ ครบ Ã 2 รอบ thldtittttniel

- การ Aายทอด 8เJกตรอน

โมเล7ลเ%นการ›ง 8เJกตรอน ¤าน úางๆ จากบYเวณ inner membrane ของ mitochondria ¤าน complex

!úาง ๆ @นตอน ไ]ไGVใx เXด ATP โดยตรง แú เXด ¤าน ความ แตกúาง ของ ความ เsมsนโปร ตรอน CHD

เáอ J บYเวณ inter membrane space ของ mitochondria #ความ เsมsนßง H+ จะไหล กöบ เsา matrix
¤าน ATP synthase VใxเXด พöงงาน Zง พöงงาน$ไGจะ เXด เ%น ATP

สRป กPโคส โมเล7ลโดย 1 [นจะไG ATP 36 ห®อ 38 Zบ การ˛เÑยงของ NADH จาก
การ สลาย

„glycdysis ใน cytosd เsา ใน matrix ของ mitochondria

เÖอ+ กçามเéอcase I เซลàท] åบ
,
æวไต และ ÷วใจ จะ # NAD + มา ·บ ย เ%น NADH VใxไG 38 ATP

กçามเéอcase I เซลàสมอง เซลà โครง •าง จะ # FAD + มา ·บ e- เ%น FADH z VใxไG 36 ATP
,

4.2 การ หายใจ แบบไ]ใ»ออก6เจน FO \่a]ปฐน0น3๋®f

Kด?ายAnaerobic Respiration ห®อ การ หrก «อ การ $ ไ] ใ» ออก6เจน เ%น åว ·บ 8เJกตรอน åว

ใน @นตอน การ Aายทอด 8เJกตรอน แúใ»สาร åว (น ๆ แทน เOน ไน เตร^ Ëลเฟต แÆง ออก เ%น

ม_ษ;2 แบบ «อ Iactate Fermentation พบใน เซลàกçามเéอ โครง •าง และ alcohdicfermentation

พบใน`สa pชบาง ชùด

11

⑤ การ แÆง เซลà

×ฏÙกร5. 1 เซลà และ การ แÆง เซลà แบบโมโท6ส

เ%นการแÆง เซลàใ»ในการ เbม¶นวน เซลà•างกายใน-ง#./ต ประกอบ Gวย 2 @นตอน หöก «อ interphase

①Ê๋และ M phase m Phase

ะ¿๊นc¥๊ะ

s Phase

Interphase

- Interphase $เ%น ระยะ เซลàเต:ยม ความ พzอม Qอน แÆงùวเคÑยส

๐Ê๋ dใxเซลà#ขนาด [น
ให?úางๆ° GP hase #การสะสม สาร

::p""ð่e๊
.. พzอม Qอน เsา ระยะ nmase

- Prophase - Metaphase
Metaphase
๐f \\) f/ \\f- - โครโมโซม Ùด เ:ยงåว
""
"gh๋*ฐํ๋ % อ½ตรง กลาง เ%นระยะ
- เ³นใยโครม เ[น ๐jfN,f\ $`มาV karyotype

เXมขดåว มาก # การ ะฐํ่i๋

สzาง spindlefiber

- Anaphase - Telophase . โครโมโซม เXมคลาย åว

๐lr m๋ฒู๋ ð - # การ แยกZน ของ sister . n๋oð๋๐opqน/ \ เ%นใครมาôน เXม สzาง
,
¥ cnromatid โดย การ V งาน เÖอ ˚มùวเคÑยส
ของ spindlefiber ใน ตอน?าย เXม
s
#การ แÆง cytoplasm

- Cytokinesis «อการ แÆง cytoplasm เ%น การ แยก ระห©าง เซลà 2 เซลà จาก Zน

12

5. 2 การ แÆง เซลàแบบไอ6ส

เ%นการ แÆง เซลàในการสzาง เซลàtบ~นu โดย การ แÆง เซลà แบบ !จะไGเซลàPก 4 เซลà และ #¶นวน

โครโมโซม ลดลง คvง หwง # 2 @นตอนหöก «อ meiosis I และ meiosistt

- Metaphase
- Interphase I

I .meiosis I
- prophase
±¥

๐ Ê๊rฐํ๋¥ญื๐๋1Y %
Tl y ¥

Xxrt ×

- เต:ยม ความ พzอม Qอน แÆง เซลà - เÖอ˚มùวเคÑยสเXมสลาย - โครโมโซม Ùด เ:ยงåว อ½ตรง กลาง

#การ ¶ลอง DNA homdogous chromosome

aÙบ Zน และ เXด crossingover

NOTE :Crossingover เ%นการ แลกเป^ยน‹น›วนของ nonsister chromatin ~น‡กรรมใxV เXด ความ หลากหลายทาง
บYเวณ$ เXด Crossingover เ:ยก©า chiasma

- anaphase I - Telophase I

y์ 3๋ฦ rf \\ - เXม แÆง cytoplasm

๐§± |& =¥ ) เ%น เซลàPก 2 เซลà
}๋ K๋~๋อ๐'•§& Ä
- แยกโครโมโซม จากZน
ไป แúละ @ว เซลà

.me iosis I - metaphase I „- anaphase # เsา Telophase I úอ

⑥⑧ •④
④•. \
/µ\
๐|ð่E๐ญื้Å๋๐Ç| ๐อ๏
ÑÖ• #&/ \\ / •

É.
&Ü

Metaphase I และ anaphase จะ เห’อน Zบ Metaphase และ anaphase ใน mitosis

- เซลàPก 4 เซลà ไGจาก การ แÆง meiosis

o๏

13

~น‡กรรมโครโมโซม และ สาร

① โครโมโซม

Chromosome Histone

protein DNA

áำeย"
⑧⑥@ Centromere
- chromatid ""k050Mอ diploidizn

haploidin

อ½ เâอยDNA จะ ~น รอบ Histoneprotein àำ ๆไป ๆ เ:ยก©า ใคร มา äน Cchromatin ) และใคร มาäน

ขดåว แIน Zน เ%น Chromosome ปกô chromosome 1 แÆง # 1 ใครมาäด CChromatid )

เáอ เsา sphase จะ เXดการ¶ลอง DNACDNA replication ) Vใx chromosome 1 แÆง # 2 Chromatid

)ãåพç$ ควร sisterchromatid

a- Homdogous Chromosome «อ โครโมโซม เห’อน M

- Sister chromatid «อ ใคร มาäด$อ½บน แÆง เwยวZน •

a. Homozygous «อ โครโมโซม เห’อน$ # allele แบบ เwยวZน

- Heterozygous «อ โครโมโซม a เห’อน$ # allele แตกúางZน

. allele «อ ˆปแบบ ของ `น

② สาร~น‡กรรม

2.1 ประ×ôการ fiกษา สาร~น‡กรรม

Frederick Griffith fiกษา เ&อ แบค‚เ:ย Streptococcus pneumoniae Zง # 2 สาย~นé «อ s และ R

ก"มVการ ทดลองโดย แÆงหê เ%น 4 ุ

" ·บ สายëญื๋ น]หêรอด./ต$ #./ต $ตาย
2. ·บ สาย $#./ต แç~นu ว3.·บสาย

+ พบ สาย ~นé R ~นéหê ตาย + พบ สาย s เ&อหê รอด ./ต + ไ]พบ

9 9

→í๋~นu ~นu4. ·บสาย
$5 ตาย สาย เรา $ # ./ต

~นuหêตาย + พบสาย R และ S

14

ก"ม $- กYฟìท อîบายการ ทดลอง Zบหê
4 ©า # สารบางอÄางจาก สาย ~นé s Vใxตาย เsาไป<ง สาย~นé R

99

Vใxสาย ~นu R เป^ยน เ%นสาย~นu s

- úอ มา #การ fiกษาพบ ©า DNA Vหvา$ เ%น transformingsubstance ในการ VใxเXดการ transformation

~นuจาก สาย R เป^ยน เ%นสาย~นu s

ï- ค.ศ. 1 9 53 James D. watson และ Francis Crick เสนอโครงสzาง DNA คñง แรก โดย อาåยsอóล$ไGจากการ

ทดลอง ของ £ก/ทยาศาสตLQอนหvา

2. 2 โครงสzาง DNA 'qOòDฒุ่ - DNA #โครงสzาง เ%น เกÑยวa คçายòนได เ$ยนขวา

5'

/๏ r... . \ i - หüฟอสเฟต เ%นåวเ}อม ระห©างùวคÑโอไทí
G
ฏฒ๊๊้°ฒึ๋ ๗๒ ,/๏๏ 3 - เ:ยง åว สวนäศทาง Zน ( Antiparallel ง

- i a- 1 เกÑยวของ DNA # 10 เบส
\
\ฯนายก เบสºว:น cpurine ง
.. .

ö๊

⑤? _
๏ü่ ฒ็ำ ùK ûฏ๏๊ัไG ①/
r. . .. . ⑧ A= + K ¥น
C ±G +.
\ | Adenine : A
Guanine ะ G
. .. . \

ไ°bI ⑧ เบสไพYëwน
าR⑧
- H
/ "
ฑื๊cpy:r|imiตdาแรiกneJDDa@¥OLญ.ื๋m¢ ni.iii.r...

. .

\

3 เ เบส หü⑧เบส .
r n ฟอสเฟต

5เ Cytosine :C Thymine ะ T Uracil : บ

DNA replication pna replication

ODNA ๐RyTranscription Translation
>-
<_ A-> protein
Reverse Transcription
n

2. 3 การ¶ลอง DNA ะ DNA replication ๐อเ•ะBNA . .. .. .. . . f ""kus

เXด[นใน s phase ของ interphase @นตอน การ ¶ลอง DNA . . . .. . - ma

£๋ะ§ ⑧ ⑧ ⑧_ Ribosome
..
2. สzางไพร เบอL Cprimer ) m RNA 5z T
3. การúอสาย DNA CDNA strand elongation )
4. –Ùด Primer translation
สม¶ร¶5. สzาง สาย DNAใx
ในการแสดง ออกของ `น Eukaryoticcell

15

DNA replication 3' 5 '

3๋\-
\ก_tn_ DNA gyrase

-

€ 0•
✓ Helicase

⑧⑦
fprimase
5 5 13 protein
rt.Fdญe/yyืne๋G(_/Eßก-_ก)ฺอ
②ขอะ £ สายยาวห®อ leadingstand

$«อสาย สzางäศเwยว Zบการ แยก

3'í๊ uyPolymerase £
±±±
5.

leading´ÂÅ©R๋่ป§ ® å๋ |⑧ ,= äศทางการ แยก _
_
strand = สาย DNA
/
= j ™§ Okazakifragments

=

_
_

,= กาก
¡้

②_ eaggingstrand

=

ง3 ' 3'
.

⑨๏ $บYเวณ origin ofreplication เ>อ# Helicase เsา มา Ùบ สลาย ~นธะไฮโดรเจน ระห©าง เบส

[email protected] binding proteincssB protein ) มาÙบ เ>อ kองZนไ]ใx สาย DNA $ แยก แçว

กöบไปÙบ Zน ”ก ค·ว

⑧ เXม สzาง RNA primer โดย DNA pdymera.se และ # primase «อ เอมไซÅ$วาง ùวคÑโอไทí

åว แรก เ>อ เXมสzาง RNA primer

⑨ßนทาง การâงเคราะ˜ RNA primer จะ เXม âงเคราะ˜จาก ไป5 ' © เสมอ สาย leading strand จะ เ%น

สายยาว$สzางไGúอเ¨อง โดยสzางในäศเwยวZบ การ แยก

๐๏ 0 kazaki fragment «อสาย DNA -น ๆ โดย# DNA Ligase มา เ}อม สาย-น ๆ !เsาGวย Zน และ

!สายให] $ เXด การ เ}อม แçว เ:ยก©า lagging strand สาย จะ สzางในäศ ตรงsามZบการ แยก

16

2.4 การถอดร÷ส : Transcription

เ%นการ 7ดลอก˛ˇบ nudeotide ของ DNA บาง ›วน เ%น RNA เXดใน ùวเคÑยส โดย #äศทางจาก

'" ใ»สาย DNA สายเwยวในการ สงเคราะ˜ RNA สาย ûน แบบ $ใ»âงเคราะ˜ เ:ยก©า สาย แ] แบบ

5 →3

Ctemplate strand ห®อ noncodingstrand) $-นจะ คลายสาย เ%นOวง ๆ แÆ Oวง จะ เXดการ transcription

การถอดร÷สประกอบ Gวย 3 @นตอนหöก

0Á๋งØ¿๊N2-nnee.ffftthtnwronnne-T-e.sn@initation
_ -
e

--- .
-

เXมจาก เอนไซ§ RNA polymerase âงเคราะ˜ùวคÑโอไทíåว แรก ใxและV เXดการ คลาย เกÑยว ของสาย DNA

-

⑤ฒื๊ะ:Dฒ็-
④ Elongation 2-nnen.TN/tt'Y'hw--nennenenr--_-

__
_

--- .
-

เค#อนRNA pdymerase ไปúอ DNA สาย เQาäศ 5' ' และ âงเคราะ˜สาย RNA äศ ' 3' บYเวณ$
3→
บน 5→

RNA pdymerase เค#อน¤านไป แçว DNA $ คñงแยก จะ กöบ มา รวม Zน ”ก

⑧ Termination 0ไfgg,ฒู๊_
ï๋ งอกงาม---- ---ส--าด
-- 2

.._
__ __
_

5' ' m RNA

-°-_-_การ 3

RNA pdymerase เค#อน ¤าน˛ˇบ $เบส เ%น termination site âญญาณจะ ›ง ใx ห±ดRNA ออกจาก DNA แ]แบบ

เáอ „ เáอ $สม¶ร¶ไGสาย RNA มาแçวจะ เsา กระบวน การåด แúง และ
ไG RNA แçวจะ ›ง

เ>อ „ออกไป$ไซโตซอส เsา กระบวนการ แปลร÷ส ( Translation ง úอไป

RNA CRibonudeic aci d) # 3 ชùด

1. messenger RNA cm RNA ) Vหvา$ ` sอóล จาก ไปDNA ›ง ออก cytosd

a2. transfer RNA ct RN A) #˛ˇบ เบส เ%น สมZบ mRNA Vหvา$ ` กรด อะëโน ภายใน เซลàมา เ:ยงúอใน translation

3. ribosomal RNAC r RN A) Vหvา$ âงเคราะ˜โปร¢นใน@นตอน การ translation

๏ ๏ ๏. ๏ ø ๏ ฒุ0่ ². . . . ..
.
. . . . . . .. . .
. . .
. .. . . .. . . . . . .
.
. . .. . . .. .

. . . . .
.
.

.. . .

17

2. 5 การ แปลร÷ส : Translation

เXด[นใน cytosd @นตอน!#การ ³าน˛ˇบ เบสบน m RNA เ%น กรดอะëโน แçว`กรดอะëโน มาúอZน เ%น สาย

พอ¹เปปไทí การ –หนด˛ˇบ ของกรดอะëโน เ:ยก ©า ร÷ส~น‡กรรม Ccodon ) Zง # öกษณะ ˇง!

2. ร÷ส~น‡กรรม «อùวคÑโอไทí 3 åว = กรด อะëโน เดอ ฐอaฐtฐg¥ nนฐอฐxกg¶¶๙
2. ร÷ส~น‡กรรมจะ ³าน เ:ยงZน ไ] ³าน åว ·า และไ] ³านsาม •
3. ร÷ส~น‡กรรม เwยวZน จะ แปล เ%น กรด อะëโน เwยว Zน
ก¸สไโtร0ตอาอกดาบTตไMคกไนนไรนไปาามไออนปอTหา

4. กรดอะëโน า ชùด แปลไGจาก ร÷ส~น‡กรรม หลาย แบบ ยกเjน AUG Zง«อ ร÷ส เXม

5. ร÷ส หtด # 3 ร÷ส «อ UAA UGA , UAG
,

การ translation #@นตอนˇง!

๏ $ $small ribosomal subunit Ùบ m RNA õแหIง¶เพาะ #˛ˇบ เบส

anticodonuAC5-oanrorn-nn-a-B-3MRNASma.tlอโนคãไ¹าfป:ºtจรasªปribosomalsubunit ✓

๏ $t RNA # anticodon ตรงZบ codon #AUG ของ m RNA เsา มา Ùบ และ large ribosomal subunit มาเกาะ

tRNA5-Gt-ro-u-aW-imm.CIใปใปไ]ÚºggpTิhL๏© glargeribosomalsubunit
-
งeonhก
RNA åวúอไป เsามาÙบ úอไป เâอย ๆ จนก©าจะ เจอ ร÷สหtด cstopcodon ง

ึฒึi7๋,pøร§อgนòาp¿ิน,ู ่Polypeptide æๆ+µ
ๆ½
ส#อง¬ฐÃกƒาโfg)นญโGะ¬¬
" ¡ mm

5

๏ เáอÅนKด ÅนKดใxการ แปลร÷ส จะ#โปร¢น «อ releasefactor มาÙบ V
ÆอRibosome แยกออกจาก mp NA ©า

การâงเคราะ˜ pdypeptide และ #การป·บเป^ยนโครงสzางของ polypeptide เ>อใxสามารถ VงานúอไG

serauleuAiatyrp.roMet Pdypeptide $âงเคราะ˜ไG

Prokaryote เXด translation ไGพzอม ๆ Zบ transcription
Eukaryote ûอง transcription ใxจบQอน «งจะ เXด translation

18

ตาราง แสดง ร÷ส~น‡กรรม และกรด อะëโน ชùดúางๆ

U: CA G

Phea ser Tyr Cys U
phe ser Tyr Cys C
»"|าาาn... ser stop stop A
U ser Stop Trp G

leu

Leu

a - °

Leu Pro His Arg U Y
°
Leu Pขอ His Arg C
#ldl
c Pro Gln Arg A

leu Pro Gln Arg G

Leu

.. ..

U GVal Ala Asp GIy
Val Ala Asp Gly C
Val Ala GIU Gly A
Val AIa Glu Gly G

③ ëว เท…น

~นuห®อการกลาย «อ การ เป^ยนsอóลทาง~น‡กรรม !#หลาย แบบ ˇง !!! ะ

3. า Pointmutation $«อ การ กลาย ùวคÑโอไทí เÀยง 1 ˝น 1๐

$ !- base - pairsubstitution การ แทน เบส 1 õแหIง Vใx#ผลˇง

t.si/entmutation เบส เป^ยน แú กรด อะëโน <ง เ%น åว เ[ม เOน cAU เ%น CAC <ง เ%น กรด อะëโน His åว เ[ม

เป^ยน ไป2. missense mutation เบส
และ กรด อะëโน ãเป^ยนแปลง เOน GAC = Asp เ%น GAA = Glu

เป^ยน3. nonsense mutation เบส และ กรด อะëโน กลาย เ%น ร÷สหtด เOน UGC = Cys เ%น UGA = stop

$- deletion การ # แสง õแหIง ห®อ มากก©า หายไป Vใxกรด อะëโน เป^ยนไป

p " 5 ' AACGICA " z'"$ญอ๐Ãือ่fงอQปญอihg,ไ]

5 ' AACGEAEA 3 3 " TTGCAGT 3

" → "

3 TTGCATGT ' 5

5

$- insertion การ # เบส า õแหIง ห®อ มากก©า เbมมา Vใxกรด อะëโน เป^ยนไป

" เ

5' ACGATTACG 3 ' ACGATATACG 3'

5

" >_ " '

3' TGCTAATGC 5 3 TGCTATATGC 5

$การ เบส 1-2 õแหIง หาย - เbม Vใx กรดอะëโน เป^ยนไป Vง สาย เ:ยก©า Frameshift mutation

19

~น‡กรรมการAายทอดöกษณะทาง

Genotype «อ aของ˝ลÑล$Vหvา$ ควบÕมöกษณะทาง ~น‡กรรม

Phenotype «อ $öกษณะ แสดงออกมา

dominance (öกษณะเŒน) เáอ$«อöกษณะ แสดง ออกมา -ง #./ต เ%น heterozygote
recessive cöกษณะGอย ) «อ öกษณะ $5กœม เáอ -ง #./ต เ%น heterozygote

① การ fiกษา~น‡กรรมของเมนเดส

~น‡ศาสตLเถร แอL เมนเดส CGregor Mendal ) เ%น –ดา แ—ง /ชา โดย ไGเมนเดส Vการ ปPก “วöนเตา และอîบาย

“วöนเตา เมนเดส เ¥อก “วöนเตา เพราะ ”าย และ #öกษณะ$เŒน…ด 7 ชùด «อ \ เมJด
~นu ปPกผลของการ ผสม

öกษณะ เมJด \เป¥อก˚ม เมJด \‘ก“ว öกษณะ ‘ก“ว õแหIงดอก และ ความßงของ ˛ûน

1. เมนเดส ทดลองโดย ºจารณาการAายทอด~น‡กรรมของ “วöนเตา แยก เÀยง t öกษณะ

~นu2. ใ» แ? ผสม Zบ öกษณะ ตรงsาม เ>อสzาง Pกผสม

’น ’น3. Pกผสม จาก sอ 2 «อ Pกผสม Fi และ` Pก ’นFi ผสม Zน úอ เ%น Fz

÷จ¨òนเมนเดส อîบาย ©า öกษณะของ “วöนเตา5ก ควบÕมGวย factor ( «อ `นใน )

åวอÄาง แบบ monohybridcross –หนด ˝ล Ñล R ควบÕม öกษณะ เมJด กลม $ เ%น öกษณะ เŒน

˝ลÑล r ควบÕม öกษณะ เมJดขRขระ$ เ%นöกษณะGอย

’นQอแ] เมJด กลม × เมJดขRขระ Rr
’น m
’น F. × F , RR | rr ]|" เ"ÿÜŸ๊ ม
’น Fz
±้×กลม r เมJดกลบ เมJดขRขระ
#˝ตรา›วน Ãนไท⁄ Rr rr
เมJดกลม × เมJดกลม

Rr ! Rr

เมJด กลม เมJดขRขระ
RR ห®อ Rr
rr

RR : Rr : rr เÆา Zบ 1 ะ 2 ะ 1 และ # ˝ตรา ›วน เมJด กลม ะ เมJดขRขระ เÆา Zบ 3 ะเ

กฎของ เมนเดส # 2 sอ «อ

อ½ a a1. lawofsegragation (กฎ แ—งการ แยก ) ˝ลลา $ เ%น Zนบนโครโมโซม เห’อน จะ แยกZนระห©าง
~นu เáอ ~นuการ สzาง เซลàtบ
เXด การ ˝ลÑลของ แúละ เซลàtบ ให]จะ เsา ÆZน
ปWสนîและ มาจาก การ

บ

~นuผสม แบบ monohybrid cross (การfiกษา เÀยง 1 öกษณะง

อ½ a2. lawof Independent Assortment ( กฎ แ—ง การ รวม อÄาง 8สระ ) `น$ บนโครโมโซม คนละ Zน สามารถ

ก"ม ไG ~นuกöบ มา รวม แบบ dihybrid crosscการfiกษา 2 öกษณะง
Zน อÄาง 8สระ มาจากการ ผสม

20

การ fiกษา ºจารณา öกษณะพzอม Zน 2 öกษณะ ห®อ dihybrid cross ˇงåวอÄาง

–หนดใx ˝ล Ñล R ควบÕม öกษณะ เมJด กลม $ เ%น öกษณะ เŒน
˝ลÑล r ควบÕม öกษณะ เมJดขRขระ$ เ%นöกษณะGอย

˝ล Ñล Y ควบÕม öกษณะ เมJด \ เห¥อง $ เ%น öกษณะ เŒน

˝ลÑล y ควบÕม öกษณะ เมJด \ เ¤ยว $ เ%นöกษณะGอย

’นQอแ] เมJด กลม \เห¥อง × เมJดขRขระ \เ¤ยว

RRYY 1 rryy

’น Fา เมJดกลม \ เห¥อง

’น Fz Rr Yy

iiliei

เมJดกลม เมJดกลม เมJดขRขระ เมJดขRขระ
\ เห¥อง \ เ¤ยว \ เห¥อง \ เ¤ยว

0 0

˝ตรา›วน ‹โนไท⁄ 9 :3 :3 ะ 1

RY Ry rY ry

ะ:| ›| |-
° ° ๐0

RY

RRYY RRY y Rr YY Rr Yy

าา

-12
r YY RrYy rr YY rr Yy

-

0 0

ry

Rr Yy Rryy rr Yy rryy

-

$Testcross เ%น การ ตรวจสอบ หา Ãนไท⁄ของ -ง #./ต $# öกษณะ แสดง ออก เ%น öกษณะ เŒน ©า # Ãนไท⁄
เ%น แบบ homozygous dominant CAA ) ห®อ heterozygous dominant CA a) โดย การ $`
-ง # ./ต$ #öกษณะ $ แสดง ออก เ%น öกษณะGอย Zง # Ãนไท⁄ แบบ homozygous recessivecaa ง

~นuBackcross ’นการ` Pก Fi ผสม ~นuZบ ’น Qอ ห®อ แ] åวใด åวหwง ùยม ` มาใ»ป·บปRง pช ห®อâตä

21

~น‡ศาสตLกฎ ของ ความIาจะ เ%นของ

-

1. กฎ แ—ง การบวก ( additionrule )

เห^การ¶ใ»ใน กรfi$ ความ Iาจะ เ%นของ 2 ไ]สามารถ เXด[นพzอม Zนใน เวลา เwยวZน #ßตรˇง!

$ $ $ความIาจะ เ%น จะ เXดเห^ ¶การ A ห®อ B = ( ความIาจะ เ%น จะ เXดเห^ ¶การ A) + (ความIาจะ เ%น จะ เXดเห^ ¶การ B)

2. กฎ แ—งการ flณ Cmultiplication rule)

ใ»ใน กรfi$ ความ Iาจะ เ%นของ 2 เห^การ¶ [นไป เ%น8สระ Zน

$ $ $ความIาจะ เ%น จะ เXด เห^ ¶การ A และ B = (ความIาจะ เ%น จะ เXด เห^ ¶การ A) × (ความIาจะ เ%น จะ เXด เห^ ¶การ B)

② ›วนขยายของ~น‡ศาสตLเมนเดส

สม¶ร¶ไ]2. 1 การœม CI ncomplete Dominance )

เ%นการAายทอด öกษณะ ทาง~น‡กรรม $ öกษณะ หwงไ]สามารถ œม ”กöกษณะหwงไGสม¶ร¶ Vใx

-ง#./ต$# Ãนไท⁄เ%น heterozygote 0A a) แสดงออก เ%น öกษณะ $ ‡·ง ZนVง 2 öกษณะ แŒน และ Gอย )

$ ‚น«อและ ˝ตรา›วน ของ öกษณะ แสดง ออก
1 ะ2ะ 1 åวอÄาง เOน \ของดอก rงกร

¿ ¿
R*
* r

RR

]| iym**
^ลา¿่ ๒"" → "

*r r

Rr Rr Rr rr

2. 2 การœม •วม CC odominance )

เ%นการAายทอด öกษณะ ทาง~น‡กรรม $-ง#./ต $ เ%น heterozygote แสดงöกษณะ Vง 2 ˆปแบบ
„งไ] สามารถ ระ+ไG©า öกษณะใด เ%น öกษณะ เŒน ห®อ Gอย åวอÄาง เOน öกษณะ หü เ¥อด MN

2. 3 #สô เ·ด˝ลÑล CM ultipleallele )

เ%น öกษณะ ทาง ~น‡กรรม$ ควบÕมGวย `น 1 a แú # ˆปแบบ ของ ˝ล Ñล มากก©า 2 แบบ

åวอÄาง เOน \ขน กระúาย หüระบบ เ¥อด ABO

2.4ไพลโอโทร‰ cpleiotropy )

เ%น öกษณะ ทาง ~น‡กรรม$ `น เÂน แสดงöกษณะหลาย öกษณะ

2. 5 Lethal gene

«อ`น$Vใxตาย เOน กรานหêขน \ เห¥อง

22

ปWXYยา2.6 ระห©างÔน CGene Interaction )

a$«อการ การV งานของ `น หwง ›ง ผลúอ `น”ก aหwงใxเXดการ เป^ยนแปลงไG เOน öกษณะ หงอนไQ

#การfiกษา ©า Êา #öกษณะ เŒน อÄาง vอย 1 õแหIง เOน Rrpp . RR pp หงอนไQ จะ # öกษณะ แบบ Rose ห®อ rrpp

rrpp หงอนไQ จะ # öกษณะ แบบ Pea แú Êา # öกษณะ เŒน 2 õแหIง เOน RR หงอนไQ จะ # öกษณะ แบบ walnut
-

2.7 Epistasis

«อ `น aหwง #ความ ไปสามารถ บดòง <บÁง ห®อVใxเXดการ เป^ยนแปลง ของ `น ”กõแหIง หwง # 4 แบบ

«อ $การ homozygous หwงrecessiveca a) ของ `น เOน
a a1. Recessive epistasis
บดòง การ แสดงออก ของ `น”ก

$’นK£ข\ขนของ Fz #˝ตรา›วน\ขน \Ë : \mา ตาละ \ เห¥อง เ%น 9 :3 ะ 4
Labrador retriever

’นQอแ] \Ë CBBEE) × \ เห¥อง Cbbee)

t

H \Ë CB b E e)

BE Be bE be

-

’นFz BE Ô๋อ โÔ๋? ¿๋? ฒื๊I ?
"
แ

ï๋ï๋ï๋ï๋BBEE BBEe Be EE Bb Ee

k.ir?BbEEbE Nhtl.ir?kir? * hr

µ

Bb Ee bb EE bb Ee

-

be kLt.i.ri?rNLk?irB?. bENLe
Bbee bb Ee bbee

-

a2. Dominant epistasis $«อ การ ˝ล Ñล เŒนของ`น หwง บดòง ห®อ เป^ยนแปลง การ แสดงออก ของ `น”ก a

’นเOน \ของ ÷วหอม Fz #˝ตรา›วน \ขาว : \ แดง ะ \ เห¥อง เ%น 12 :3 ะ 1

«อ $การ homozygous หwง arecessive ของ `น
a3. Duplicate
recessiveepistatis บดòง การ แสดงออก ของ `น”ก

homozygousโดย Êา # Ã ในไทk$ เ%น ใxไ]recessive caa) จะ ›ง ผล เOนเXด การ แสดง ออก การ แสดง ออก ของ

รงค×ตÿ ’นใน $ดอก sweet pea Fz #˝ตรา›วน \]วง ะ \ขาว เ%น 9 ะ 7

a4. Duplicate dominant epistatis «อ $การ homozygous adominant ของ `น หwง บดòง การ แสดงออก ของ `น”ก

โดย Êา # Ã ในไทk$ เ%น homozygous dominant CAA ) ใxไ]จะ ›ง ผล เXด การ แสดง ออก เOน öกษณะของ ผล

’นsheperdb purse $ Fz # ˝ตรา›วน ผลสาม เห^ยม : ผลˆป ไœ เ%น 15 ะ 1

23

åวอÄาง Duplicate recessiveepistatis

’นQอแ] \ขาว ccpp \× ขาว cc PP
t
’น F เ
\]วง Ccpp
’น Fz
CP Cp cP cp

Tn

cp × × × ×

È™๋Í™๋๋CCPP CCPp Cc PP Cc Pp

"

cP Cc Pp cc PP .
Cc PP cc Pp

¿่ù๋ € €a. × × × ×

Cc Pp Ccpp cc Pp ccpp

-

③ `นบนโครโมโซม เwยวZน

~นu`น$อ½บนโครโมโซม เwยว Zน Clinked ของ แมลงหÎ
gene ) คñงโดย แรก #การ fiกษา การ ผสม

~นuโดย Thomas Hunt Morgan ผสม แมลงหÎ แบบ dihybrid cross ระห©าง แมลงหÎåว\ เทาïกปกô

2

Zบ åว\Ëïก7ด และ V testcross ˇง Ï

b ควบÕม\˛åว และ vg ควบÕม öกษณะïก

’นQอแ] åว\เทา ïกปกô × åว\Ë ïก7ด

b๋b๋ vgtvg+ f bb vgvg

’น Fา åว\ เทา ïกปกô × åว\Ë ïก7ด

’น Fa btb vgtvg + CTestcross ) bb vgvg

b

_
Ì Hbt_ Ì fb- - b
ii.
- - .

åว\เทา ïกปกô åว\Ë ïก7ด åว\เทา ïก7ด åว\Ë ïกปกô
btb vojvg bbvgvg
btbvg vg bb vgtvg

อ½)เâองจาก ความ
Linkedgene $สามารถVนาย ระยะ—าง ระห©าง `น$ สนใจไG `น บนโครโมโซม เwยวZน

’นจะ AายทอดไปGวย Zน Óง `น อ½ใกçZนมาก โอกาส$ `นVงสอง จะ5กAายทอดไป<ง ’น Pก Ôดไป บนโครโมโซม

แÆง เwยวZน เ%นไปไGมาก[น

24

⑧ `น$อ½บนโครโมโซมเพศ

ˆปแบบ ใน-งของการ–หนด เพศ #./ต แÆง เ%น 4 ระบบ «อ × × - XY 2W -22 × × - xo และ haplodiploid

,,

ฐํ๊` Ò อ | ’ | Yน˙๋ˆน§ð๋†âตäสะเäน
ระบบ ²เพศ เพศเ#ย åวอÄาง -ง#./ต

2 -

ระบบ × × - XY xy ×× พบใน âตäเðยงPกGวยนม

ลาน âตäïก

haploidiploid haploid diploid ºง และมด

การทดลองของ Morgan พบ ©า öกษณะ ของ\ตา แมลงหÎ 5ก ควบÕมGวยโครโมโซม × #˝ลÑล 2 แบบ

«อ ×+ ควบÕมöกษณะ ตา\ แดง และ × ผ ควบÕมöกษณะ ตา\ ขาว

~นuทดลอง ผสม แมลงหÎ ² แมลงหÎสöบ เพศ และ เพศเ#ยของ

ตา \แดง \ตา ขาว \ตา ขาว ตา \แดง

’น Qอ แ] เ#ย ×+ × + × ะ Ny ’น Qอ แ] เ#ย ww × 2+

1 ผ ’น Fา ×× l ผ×Y

’น " ข

"

v .

’น Fา เ#ย +ผ Ú \×+y ตา แดง ตา \แดง \ตา ขาว
" Vงหมด
×× +ผ

เ#ย ×× Ú xwy

×+ Y w ข

X Y

÷.]: i| r’น Fz\× + ตา แดง \ตา แดง e]๋| ÷\×+ ตา แดง \ตา แดง

× .. . . .

×+ × ผ xwy µµ xwy

× - Iinked recessive Êา เXดความ æดปกô บน × - linkedgene และ ความ æดปกô£น เ%นöกษณะGอย เพศ ชาย จะ แสดง

หÛงความ æดปกôไGมากก©า เพศ เพราะ เพศชาย #โครโมโซม × เÀยง แÆง เwยว เOน โรคÙม ì เÑย เอ

×- linked dominant Êา เXดความ æดปกô บน × - linkedgene และ ความ æดปกô£น เ%นöกษณะ เŒนVง เพศ ชาย และ

หÛงจะ แสดง ความ æดปกôใน âด›วน$ไ] แตกúางZน

× - inactivation «อ กลไก$Vใxโครโมโซม × แÆงหwง หtดV ไปงาน เOน \แมวสาม

sex - influencedtrait ~น‡กรรม $[น Zบ 8ทîพลของ เพศควบÕมGวย `นใน ออโตโซม $จะ แสดง öกษณะ เŒน

ใน เพศหwง และ öกษณะGอยใน เพศหwง เOน ศ:ษะ çาน พบ มากใน เพศชาย

หwง~น‡กรรม ใดsex - limitedtrait
¶Zด เพศ ควบÕมGวย `นใน ออโตโซม ในแสดง ออก เพศ เพศ เÆาYน

เOน öกษณะของ ขน หางไQ

25

⑤สาย~น‡ประ×ô cpedigree )

#âญöกษ¶úางๆ ˇง! งดสปป- การ แúงงาน ıฒุ๐้ Heterozggote ใน autosomal
ทาง เพศชาย 1 ปกô ) recessiveinheritance

① เพศหÛง เ ปกô ง ①วาง= การ แúงงานใน เค®อญาô 3J ① ¶นวนของ แúละ เพศ

① ไ]ระ+เพศ /\ ND /① เ\ย./ต
๒เˆน ศชาย c แสดงöกษณะ$สนใจ ,
สโลป ปาก ฝาแฝด เ‚ยม
①เอา หÛงพศ ( แสดงöกษณะ$สนใจ ง
/-\ G. ในพาหะ sextinked

tงL JCT ฝาแฝด แ? inheritance

5. 1 Autosomal recessivetrait |๒-ฒู๊

19111
11←0 G1-1O1 /GO |④¯

1- 1มา 1-1
O 0 ④ O 0 0 ← 0 %๊ า0

การ แสดงออก ของöกษณะทาง ~น‡กรรม$สนใจ#Vงใน เพศชาย และ หÛงใน˝ตรา›วน พอ ๆ Zน rกไ]เXดในßก ’น

’นrก จะ เXด sาม Êา Qอ แ] เ%น Pก$ เXด ßก คน จะ เ%น

5.2 Autosomal dominant trait DTฒุ๊

191 11
1-←101 ←11-01 D11--01 1ฒ๊-| 0 |
˘ 00 ˆ 0 O 0 0⑧⑤

’นการ แสดงออก ของöกษณะทาง ~น‡กรรม$สนใจ#Vงใน เพศชาย และ หÛงใน˝ตรา›วน พอ ๆ Zน โรคrกไ] เXด sาม

Êา Pก เ%น ûอง #Qอ ห®อ แ] อÄางvอย 1 คน เ%น

5. 3 Klinkedrecessive inheritance Dกด)

111--1
|20 0→1
|- 1
tn-IO00O.CO1- 1
=1-1 10 ①0⑤

0

หÛงไGเพศ ชาย จะ แสดง ความ æดปกô มากก©า เพศ Êา แ] เ%นโรค Pกชายßกคน จะ เ%นโรค แúPกสาวจะ เ%นห®อไ]
[นZบ Qอ Êา Qอ เ%น Pกสาวßก คน จะ เ%น ÊาQอไ]เ%น Pก สาว จะ เ%น พาหะ

5.4 Klinked dominant inheritance ๒๐,๒

1-11 |
|a-0 O11_-O1 D11--01 1←-101
00 ๏ 00
1- 1
0 ฅ็ฒ็ 00

„พบโรคใน เพศหÛง มาก ก©า ชาย ไ] # โอกาสAายทอดจากQอ Pก ชาย ÊาQอ เ%นโรค Pกสาวßกคนจะ เ%นโรค

26

~เทคโนโล`ทางwเ˚นเอ

~น‡/ศวกรรม CGenetic Engineering ) «อ การใ»เทคโนโล`ในการ สzาง recombinant DNA ห®อ DNA Pกผสม เ>อ เbม

¶นวน recombinant DNA ¶นวน มาก เ:ยก ©า การโคลน `น Cgenedoning)

① ~น‡/ศวกรรม และ การโคลน`น

Badariachromosome _ plasmid ๐๒๐ DNA $สนใจ
_๐๐๐ |๏Bacteriacell _

v

)ิโา recombinant DNA

|0•

⑦0 0 ⑤ ⑤

⑤⑤ ⑤⑤

๏ åด DNA Gวย เอมไซ§åด ¶เพาะ crestriction enzyme)

restriction enzyme จะ åด˛ˇบ ùวคÑโอไทí$¶เพาะ úอ restrictionenzymecrecognitionsequence ) แúละ ชùด เÆาYน

åวอÄาง เอมไซ§ Eco RI 5 ! G- AATTC ' Gึ!5 - ' และ 5 ! - GึAATTC '
.. .. ..
-3 -3 -3

.. . → .. .

อ© - CTTAA -5 ' อ© - CTTAA -5 ' อ© . .. . -5 "

.. . .. . .. . .. .

"" แทนõแหIง$ restrictionenzyme åด crestrictionsite)

⑧ สนใจúอ $DNA Zบ DNA พาหะ

ใ» restriction enzyme ชùด เwยว Zนใน การ åด เ>อ เ}อม $สนใจDNA และ DNA พาหะ และ จะ เôม DNA ligase

เ>อ สzาง ~นธะใxแTงแรง [น

⑧ ตรวจสอบ ความ Éเ¸จ

ในการ` DNA Pกผสม เsาไปใน hostcell โดย hostcell $ùยม `มใ»«อ แบค‚เ:ย เพราะ เðยง ”าย และ โต เ¸ว

② เทคùค PCR

PCR CPdymerase chain reaction ) «อ การ เbม ¶นวน DNA โดย อาåยหöกการ เwยว Zบ DNA replication

# 3 @นตอนˇง ! t.denaturation

2. annealing

3. polymerization

27

1. denaturation

aใxเbมuณห°ë เ%น 90 -95°C เ>อ แยก DNA สาย เ¬ยวเ%นกลาย
DNA สาย

2. annealing

uณห°ëใx Primer $ใ›ไjไปÙบ Zบ DNA แ] แบบ Ctemplate strand ง ลด เห¥อ 30 -60°C

3. Pdymerization

uณห°ë 6070 °C ใ»เอมไซ§ Taq pdymerase เXด การ âงเคราะ˜ DNA สายให] โดยใ» d NTPs และ วนไป ˝น า ให]

·าไป มา ประมาณ 35-40 คñง

เทคùค PCR VไGสะดวก รวดเ¸ว ไ] #ความ ËบÈอน และ เทคùค PCR เ%นการ เbม ¶นวน DNA อÄาง เwยว

# การ` มาประtกaใ»ในการ เbม ¶นวน DNA $ # ปYมาณvอย มาก ๆ เOน ในเห^การ¶ อาชญากรรม ในทางการ แพท;

เ&อใ»ใน` มา แบค‚เ:ย ห®อไว·ส
การ ตรวจสอบ การ ôด

③ การประtกaใ»

ºßจÅ1. DNA profiling การ/เคราะ˜ลายºม˛ DNA เOน การความâม~นéQอ แ]Pก ใ»˛ˇบùวคÑโอไทí$#

ปรากฏàำเบส เ:ยง Zน อÄาง ละ คvง หwง โดยประมาณ
Pกๆ และหลากหลาย Êา ลายºม˛ DNA ของQอ และ แ] จะ # แถบ DNA

และไ]พบ öกษณะ (น ในPก $ ไ]ปรากฏVงในQอ และ แ]

2. GMOs Cgenetically modified organisms ) เ%น การ สzาง -ง #./ต$#การ เป^ยนแปลง öกษณะทาง~น‡กรรม
โดยการ แทรก ห®อ เbม `น ของ -ง #./ต (น เsาไป เOน ก"มpช BT 6ง ทน úอ åตˆ ºำร

28

๒/×ฒนาการ

ฌอง ลามาLก CJean Lamarck ) £ก/ทยาศาสตLคน แรก$ เ}อ ©า-ง #./ต #การ เป^ยนแปลงโครงสzางใxเsาZบ

เâองสภาพ แวดçอม # แนว 'ด กฎการใ»และไ]ใ» clawofuseanddisuse ) กœาว «อ ใด$อ×ยวะ ใ»งานมากจะ #

ให?ขนาด และ แTงแรง แú อ×ยวะใด$ ไ] ÆอยไGใ»งาน จะ ³อนแอ และ เ,อมไป และ การ เป^ยนแปลง!จะ›งúอ

ไป<ง’นúอไปไG

เâองแนว 'ด!` มาอîบาย `ราฟ คอยาว ©า เ[ม‚ `ราฟ Vงหมด คอ-น แú เáออาหาร #vอยลง `ราฟ„ง พยายาม

Ôด ใxคอ ยาว[น เ>อXนใบไÜ$อ½ Gานบน ÷จ¨òน แนว 'ด!ไ]ไG·บ การ ยอม·บ

ชาลà ดาL/น CC harles Darwin ) ¢ºม˛ทฤษ" การ 7ดเ¥อกทางธรรมชาô และไG·บ การยกÄองใxเ%น–ดา/×ฒนาการ

หüเáอดาL/นไGเ[นทางไป รอบโลกในฐานะ £ก ธรรมชาô/ทยา
หü$ไป เกาะ กาลา ปาก อส ดาL/นพบ ©า นกìนฃ์ใน เกาะ

อ½ ˆป•าง#öกษณะของ จงอย ปาก แตกúางZน 13 ชùด [น $Zบอาหาร Xน „งสRป©า -ง#./ตจะ#การ~ฒนา เป^ยนแปลง

ทฤษ"เ>อใx เหมาะสม Zบ การËรง ./ตใน สภาพ แวดçอม$úางZน ดาL/น „ง` เสนอการ 7ดเ¥อก ทางธรรมชาô

ทฤษ"① การ7ดเ¥อกทาง ธรรมชาô CNatural Selection )

# หöกการ ˇง!

-ง #./ต#ความ แปร$นทาง~น‡กรรม และ สามารถAายทอดไป <ง PกไG
+

’น.

อ½2. -ง #./ต ผ¹ต Pก ออก มามากก©า ¶นวน Pก$ รอด

3. -ง# ./ต#การ แQงแÄงใ»ท·พยากร $อ½อÄาง¶Zด

’น$$4. การ แQงแÄง เXด Vใx-ง #./ต อ½#öกษณะ เหมาะสม Zบ -ง แวดçอม จะ รอดไGw และAายทอดไป <ง úอไป

29

ทฤษ" เâอง!` มาอîบาย ไป`ราฟ คอยาว ©า เ[ม‚ `ราฟ #Vง คอ-น และ คอยาว เวลา ¤าน ปYมาณ อาหาร vอย ลง

อ½$ใบ-น ไÜไ]`ราฟ คอ อดอยาก เพราะ สามารถ Xน ßงไG `ราฟ คอ-น „ง Æอย ๆ ตายไป เห¥อ แú `ราฟ คอยาว

$อ½úอ และ tบ~นuúอไป

กรfi fiกษา การ 7ดเ¥อกทาง ธรรมชาô

การ

ปรากฏ &เ'อ%การ Industrial Melanism ใน กลาง «น Biston betularia

ปW×ôOวง Qอน uตสาหกรรม เป¥อกไÜ\จาง & เ'อ\ เทากลมก¥นZบ สภาพ แวดçอม &เ'อ\Ë„ง5กœาไG”าย

Vใx#& เ'อ\Ë#ปYมาณลดลง หöงปW×ô uตสาหกรรม ค×นË และ เข]า เbม[น เป¥อกไÜ\เsม & เ'อ\Ë„งกลมก¥น

เ'อใxZบ สภาพ แวดçอม มากก©า V #& \ เทา #ปYมาณลด ลง

เáอ ประเทศ˝งกฤษ ตระห£ก«ง÷ญหามลºษ Vใx เXดการ ควบÕมโรงงานใxปœอย มลºษทาง อากาศ vอยลง Vใx
&เ'อ\ เทา เbม ปYมาณ [น ”ก คñง เ'อ& \Ë #ปYมาณ ลดลง

~นu a ~นusexual selection c การ 7ดเ¥อกทาง เพศ) # เkาหมายใน แ”ของ การtบ
เOน การ เ¥อก ผสม ของ นก†ง เพศ เ#ย

²$ จะ เ¥อก ผสม~นéZบ นก†ง เพศ $# \âน สวยงาม

② หöกฐานการfiกษา/×ฒนาการ

2. 1 fossil «อ หöกฐาน จาก ซากƒกËบรร˛ของ -ง #./ต rกพบใน บYเวณ (นตะกอน $ เXดจาก การ)บถม
เ%น ıน ๆ โดยGานœาง จะ #อาt มากก©าฟอส6ล$พบ ทางGานบน

2.2 Comparative anatomy «อ หöกฐาน กาย/ภาคศาสตL เป:ยบเ‚ยบ ùยมใ»ในการ¶แนก-ง# ./ต

แÆงไG 2 แบบ

1. analogous structure จากสภาพ แวดçอม$ใกçเ*ยง Zน ›งผลใx# öกษณะ ของโครงสzาง $

ใกçเ*ยง Zน ก"มแสดงใxเ⁄น «ง /×ฒนาการ + เsาของบรรพ+Rษคนละ Zน

30

2. homologous structure เ%นโครงสzาง $# ûน –เùด เwยวZน แú #การ Vงาน แตกúาง เ%นการ

ก"มแสดงใxเ⁄น «ง /×ฒนาการ + ออกจากบรรพ+Rษ เwยวZน เOน แขน คน ค:บโลมา ïก,างคาว

0+÷ -fiDD

2.3 Comparitive embrydogy «อหöกฐาน การ เจYญ และ เ˚มบYโอ เป:ยบเ‚ยบ -ง#./ต$# ความ

ใกç.ด Zน ทาง/×ฒนาการ rกจะ # แผน การ เจYญเôบโต$ คçายค/ง Zน

°ëศาสตL2.4 Biogeography หöกฐาน ทาง .ว ˆปแบบเ%นการ fiกษา ในการ กระจายåว ของ -ง#./ต
แúละ°ëภาค $ เXด จากการ แยกåวของ แ¤น เป¥อกโลก Vใx-ง #./ต แยกออกจากZน

โมเล7ล2.5 Mdecular biology หöกฐาน ทาง .ว/ทยาระˇบ โดย fiกษา˛ˇบ บนùวคÑโอไทíบน DNA

-ง #./ต$# ความใกç.ดทาง/×ฒนาการ จะ#˛ˇบ ของ ùวคÑโอไทíบน DNA เห’อน Zน มากห®อคçายค/ง

③ e ศาสตLประชากร

พน‡

3. า ความ 0 ชùด úางๆในประชากร ความ0 ‹ ในไท⁄ และ

ความ 0ในทาง~น‡ศาสตLประชากร # 3 ˆปแบบ «อ ความ0Ãนไท⁄

0 โดยความ 1ลÑล ผล รวม จะ #Æา เÆาZบ เจอ เสมอ

3. 2 ภาวะ สม2ล ของ อาLw ไร ` –Lก CHardy - Weinberg Equilibrium )

.

1J3 + 2pq+q2 =

p2 «อ Æาความ0Ãนไท⁄ของ AA

qะ «อ Æาความ0Ãนไท⁄ของ aa

2Pq «อ Æาความ0Ãนไท⁄ของ Aa

เ4อนไข $ จะ Vใx ประชากร อ½ ใน ภาวะ สม2ล ของ อาLw ไวÅ เ–ก «อ

-

~นu#1. การ ผสม แบบ 5ม

~นuไ]2. # การ กลาย ห®อ Mutation

ให?3. ประชากรขนาด ไ] เXด geneticdrift

ไ]4. #การ อพยพ เsา - ออก

5.ไ]# natural selection

ในความ เ%น จYง ภาวะ สม2ล ของ อาLw ไวÅ เ–กไ] สามารถ พบไGใน ธรรมชาô

.

31

④ /×ฒนาการระˇบ¨ลภาค

ห®อ microevolution เ%นการ เป^ยนแปลง Æาความ 0 ˝ลÑล ห®อ ความ0Ãนไท⁄ในประชากรหwง ๆ Zง สามารถ

Aายทอดไป<ง -ง#./ต’นúอไป ÷จÙย $# ผลúอ การ เป^ยนแปลง ความ0 ˝ล Ñล #ˇง!

ไ]เ%น แบบ
~นu 5ม ~นu4. เ การผสม
ประชากร#การ เ¥อกa ผสม

$ 5ม4.2 Mutation เ%น กระบวน การ เXด[น แบบ

4.3 Random Genetic Drift ไ]#äศทาง การ เXด…ดเจน ผลของ Genetic Drift เ⁄น …ดในประชากร ขนาด เJก

Zง การ เXด Random Genetic Drift # สาเห^ 2 แบบ «อ

ปรากฏ $1. %การ คอขวด CBottleneck effect ) เXดจากการ ประชากร #การลด¶นวน สมา.ก อÄาง

รวดเ¸ว Vใxประชากร เห¥อ รอดtบ~นuไG¶นวน vอย เOน การ เXดmาÆวม 6บพöน แ¤น[นไหว

๙ 7ง $CFoundereffect ) เXดจากการ ประชากร เJก ๆ แยกåวออกไป7ง
8นฐาน ก"ม2.
ปรากฏ การ ณ

8นฐานให]ใน$$ไ] เคย #-ง #./ตมาQอน ~นuVใx ผสม Zน เอง

4.4 การAายเท`น CGeneflow ) เáอ ประชากรหwง อพยพไป <งประชากรให] จะ›ง ผล úอ/×ฒนาการ

~นuเáอประชากร Yน #การ tบ แบบ อาåย เพศ

4.5 การ 7ดเ¥อกทาง ธรรมชาô ( Naturalselection ) เ%นการ เ¥อก öกษณะ $ไ] เหมาะสม Zบ-ง แวดçอม

ออกจากประชากร 9นไทï$5ก 7ดเ¥อกไjจะ เ%น öกษณะ$ เหมาะสมZบ -ง แวดçอมYน ๆ

⑤ การ เXดสï.;ให]

เXดจากการ$ประชากรของ-ง#./ตไ]#การAายเท`น ระห©าง ประชากร # กลไก 2 แบบ

5. 1 Allopatric speciation

tdthtdthtzhtraonepgopggsytfnedpf :อ๋าฐึR๋น โÆ้าºคอโ=ใdtดม>pไฐป:_๋¿๊;๋ ;๋ฐึ}}ð๋ เáอเXด[น #การ Aายเท`นระห©างประชากร
>-
$ เXด-ง <ดขวางทาง °ëศาสตL Kด?าย

~นuประชากรVง 2 ก"มไ]สามารถ ผสม

ll ZนไG เXด -ง# ./ตสï.Ãให]

5. 2 sympatric speciation

•

กกลอางง
PTr-son_n_peทณอ@อMeปA-0งคÒ0้ไไ0ไTท0ตTท0นอ ออไEไตtทไาอคEอtคษน0RsoD-rÜ_pe_ณBcMาneปโง?๋Ê๋¿öก๋าารe→ อ½เXดโดย ประชากร 2 ชùด #ûน –หนด บYเวณ เwยวZน

④ ไ] # -ง<ดขวาง ทาง °ëศาสตL

32

⑥ /×ฒนาการม_ษ;

ม_ษ; ม_ษ;Ùดอ½ในก"ม เwยว Zบ¹งชùด úางๆ เ:ยก©าไพร เมตร Zง # öกษณะ เฉพาะ แตกúางจาก

(น $âตäชùด
ๆ «อ 2. #การ Ôน åว ตรง และ เ[น Gวย ขา #ความ ยาว 2 ขา

ให?2. #สมอง ขนาด ใxV # ความสามารถหลากหลายGาน

3. กระ×กขา กรรไกร และ กçามเéอ *ด ขากรรไกร เJกก©าâตäชùด(น

ม_ษ;£ก .ว/ทยา เ:ยก ก"มของ ม_ษ;และ บรรพ+Rษของเ}อ©า hominin และ ©า hominin

ก"มเáอเXม#/×ฒนาการ [น มา คñง แรกในท$ปแอฟYกา ประมาณ 7- 6 çานï Qอน โดย ของ hominin

แรก$ /×ฒนาการ [น มา และ Ôน åวตรง ใน ส7ล Ardipithecus sp
ก"ม อ½$ไG·บ การ ยอม ·บ©า เ%น

แúใน$!จะกœาว «งบรรพ+Rษ $ อ½ในส7ล Homo Zง เ%น ส7ล$ ม_ษ;÷จ¨òน5กÙดใxอ½

1. Homo habilis

ภาพ จาก wikipedia

อ½# ./ต ในOวง 2.5 çานï Qอน #สมอง ขนาด } #Uห£ก 40-50kg
$Kด ให?เQาแQ ประมาณ
600-700cm

พบ เคâอง’ออÄาง”าย

2. Homo ergasterlerectus

ภาพ จาก wikipedia

อ½ อ½อาåย ในท$ปแอฟYกา # ./ต ในOวง 2- 1.4 çานïQอน และ Homo erectus พบในท$ปเอเ.ย

ให? ให?›วน ßงมากก©า สมอง ก©า เพศหÛง เXมœาâตä ใ»ไฟ
[น ประมาณ แ 00cm 3 เพศชายขนาด

33

3. Homosapiens neanderthalensis

ภาพ จาก wikipedia

เDย Öน ให?˛åวÆอนsาง
[นหvา ออกทาง Gาน หvา vอยลง คาง และ หvาผาก เXมราบ สมอง ขนาด

ให?ˆจóกขนาด เXมโครงกระ×ก#รอยของการ ·กษาพยาบาล #การ แสดง «ง ºEกรรม เOน ºE ‘ง ศพ

4. Homo sapiens sapiens

ห®อม_ษ; ใคร มายอง ˆป•างöกษณะ คçายม_ษ;÷จ¨òน กะโหลก ศ:ษะโ,ง มน ขากรรไกร หด-น

ให?แ“ม êน เŒน …ด สมองขนาด 1 300 - 1 5 00 cm 3

¹ง กอYลลา Australopithecus Homoergasterlerectus

Homosapiens neanderthalensis Homo sapiens sapiens

ภาพ ˇดแปลงจาก Wikipedia

34

~~นuการ tบ ของ pชดอก

①โครงสzางของดอก และ ชùดของผล

1. 1 โครงสzางของดอก
Iาeyน0ร3๋HโSนBา:JK,_©_กÑบเðยง Csepa"
˝บ เรê canther ง cstigmเ#ยA - ยอด เกสร เพศ a)

e -

²“านF เกสร เพศ cfilament ) ûอ “าน F เกสรเพศเ#ย Cstyle)
G่.
e -
£.....
. .. . .. . . .

.± ฐาน ดอก creceptade )

“านดอก cpedunde)

สม¶ร¶• ดอก CCompleteflower ) #›วนประกอบ ครบ 4 ›วน «อ กÑบดอก กÑบ เðยง ²เกสร เพศ และ เกสรเพศเ#ย

สม¶ร¶Êาไ]ครบ 4 ›วน เ:ยก©า ดอกไ] cincompleteflower )

สม¶ร¶• ดอก เพศ cperfectflower ) #›วนประกอบ «อ ² ในเกสร เพศ และ เกสรเพศเ#ย ดอก เwยวZน Êา# เÀยง เพศใด

เพศหwง จะ เ:ยก©า ดอกไ] สม¶ร¶ เพศ cimperfectflower )

การ¶แนกตาม เกณL(น ๆ ✓ ดอกพYก

1. õแหIงของ ·งไœ §M๊
P
• เOน õ/ง Nกทอง
เOน มะเOอ ตะขบ
¶ï พYก มะละกอ แตงกวา บวบ )บäม
·งไœ เหgอ วงกÑบ csuperiorovary ง
·งไœใûวงกÑบ cinferiorovary ง
อ½$2. ดอกบน “าน กçวยไÜ
QÊ๋
Tฐํ๋t ดอก เ¬ยว Aายโดย aeme.fm
R๋ iði.่W๋–.ð๋ði๋t ดอกOอ
เ “าน# เÀยง า ดอก T๋S๋ เOน กçวยไÜ เTม
* ™""" """
U้นนVฐํ๊

35

บาน}นNOTE ดอก ของpชบางชùดเ%นดอกOอ แúrก เsาใจ©า เ%นดอก เ¬ยว เOน ทานตะ×น ดาวเ®อง ดาวกระจาย

เ:ยกฐานดอก •วม @- ดอกวงนอก

Ô๋Ô๋¿๋Ô๋ð๋nX๋Q\ Ekte ใบประˇบ
ในดอก วง _ฐาRRYไไาไtTdง✓

ฐานดอก

ใบประˇบ cbract ) «อใบ$ เป^ยนแปลงไปVหvา$kองZนดอก³อน เOน เZอง[า หvา×ว

✓ ใบประˇบ

Aายโดย dekmeefun

1. 2 ชùดของ ผล

฿ฮํ 8°

o
Ê๋ Ê๋>e-

อ\นผล เ¬ยว csimplefruit) ผล$ เจYญมาจาก 1 ดอก 1 ·งไœ เOน ³ม ßเ:ยน มะเOอ มะพzาว

}๋R §² Í'i. 3-

_ £

:

T๋

ก"มผล Caggregatefroit ) ใน 1 ไœดอก # ·ง มากก©า 1 อ½˝น บนฐาน ดอก เwยวZน แúละ·งไœ เจYญเ%นผลÄอยๆ

เOน ¶ï ¶ปา การเวก กระˇงงา สตรอเบอ]

¥
-

ผลรวม cmultiplefruit ) อ½Zง $เXดมาจากดอกOอ #ดอกÄอย เÅยด Zน เOน ยอ âบปะรด สาเก ข_น มะเ^อ

36

② ×ฏÙกร ./ต แบบ สöบของpชดอก

r nyใûสปอไฟง
บ

เ˚มบYโอ ( 2 ทาง สปอLมา เทอ Lเซลà (2 ทาง

/า ×ฏÙกร./ต ) ไอ6ส
u
ไมโท_ส แบบ สöบของpช

ไซโกตอ บาง สปอL cn)

(ค

ปWสนî

เซลàtบ~นé cn ง
อาไวมานส\r า
ไแพก# โทไรa โท_ส

สปอLไนa csporophyte) «อ $ระยะ สzางสปอL

~นuแก#โทไฟa ( Gametophyte ) «อ ระยะ$สzาง เซลàtบ

วงจร ./ต แบบ สöบ Calternation ofgeneration ง พบในpชßกชùด โและ พรäสaบางชùด # Oวง$ เ%น haploidcn ง และ

อ½!diploid แทง วงจร./ต แบบ OวยใxpชËรง./ต บนบกไGw

~สปอLไฟa แทง ,

fa tt

เ˚มบYโอ (2 ทาง ไมโคร สปอL เมกะ สปอL

ในโท_ส มา เท อLเซลà ( 2 ทาง มา เท อLเซลà ( 2 ท ) ไอ6ส

t Y

ไมโคร สปอLเทา เมกะ สปอLcm

ไซโกต แทง le Mn ไมโท

6t.สseไกปWสนî
` ~แQ² ~แก#โทไฟa เพศ เ#ย นาง

` Me

วงจร./ต แบบ สöบ ของpชดอก

37

~นu③ การtบ แบบ อาåย เพศของ pชดอก

~นu3. 1 การสzางไมโครสปอL เมกะสปอL และ เซลàtบ

aการสzาง เซลàtบ~นuเพศ การ สzาง เซลàtบ~นuเพศเ#ย

9.Ã˝" .

¿c๋ ใí่¿gh๊๋b½ญืื๋โ๋โ3กไ๋าโพรง˝บเร¿- .
.iEnnyg
.น... . . .im

/.
ùว และ mm

_

③
๐sออuล ð๊

ไร / lnn ไมโครไพà cmicropyle )
ไอ6ส
๐`ไมโครสปอLมา เทอLเซลà แทง ไอ6ส
Gft:e๊%¿๊
t
t ไมโท_ส
æ๊4 ไมโครสปอL cm

t

๐๐ฐdน๖eไมโครสปอL cm• แúแอนôโพแดง Cantipoda

f ไมโท_ส # โพลาLùวคÑไอ cpdarnudei )

†fhงgäวhเซลà gt¥๊- iนเนอLjด csynergidง
lnn เซลàไœ cmceggam
ฐํ๊ð่G๊ ๐
ÿง เ˚มบYโอ
เรê ( malegametophyte ง c Female gametophyte)

;๋ 1 เซลàGานไมโครไพลVหvา$ เ%นเซลàไœ ห®อ เซลàtบ~นu
จนทf-
✓°ใ• น๏ เพศเ#ย ›วน”ก 2 เซลà $อ½Gานsาง ของ เซลàไœ เ:ยก synergid
/หลอด เร¿ . aตรงกลาง«อ ùวเคÑยส cn + ทาง เ:ยก ©า โพลาLùวคÑไอ Zง#
สเ·Lม เซลà ไซโทพลาส%มçอม รอบ Zงÿงเ˚มบYโอ!เ%น แก#โทไนa
เพศ เ#ย$ เจYญ เ:ม$ของpชดอก
äวhùว เ*ยม

การ แÆง เซลà เ>อสzาง spermcell rก เXดหöงจากการAาย เรê

แúในpชบางชùด อาจ เXดQอนการAาย เรêไG

การAาย เรê «อ การ เค#อนkาย เรêจาก˝บ เรêไปตกบนยอด เกสรเพศเ#ย Zง เ%น@นตอน$É7ญ

ในธรรมชาô อาจ เXด[นโดย อาåย ลม ` แมลง ห®อ âตä เ%นพาหะ Aาย เรê cpdlinator ) pชบาง ชùดไ]¶เ%น

เlอûอง อาåย åวกลาง แú จะ อาåยõแหIง $ ใxเรê ôดบนยอด เกสร เพศเ#ย หöง Aาย เรê แçวจะ#การ งอกของ

เพศ เ>อ เsาไป ผสมZบ เซลàไœ
~นu ²หลอด เรê และ สzาง เซลàtบ

38

3.2 การปWสนî

.

สเ·Lม เซลà
-

ð๋m .AiUo.es?e:)÷

:˘nเพศเ#ย
หลอดเรê . .. . ..
äวhùแ*ยส
.. .. ... .. .
→
สเ·LมùวเคÑยส เsาไปใน
.. . .

②• หลอด เรê เsาไปใน ออก

¤านทางไมโครไมà ไซโทพลา%ม ของiนเนอLoด

จากYนiนเนอLoด จะสลาย

@ สเ·LมùวเคÑยส + เซลàไœ = ไซโกต ฉํ่½ป T๋gปG`- QG@ @๏
สเ·LมùวเคÑยส + โพลาLùวคÑ อ > - °ð๊ð๊e๊
แก
= เอนโคสเ·LมùวเคÑยส

การปWสนîa CDoublefertilization ) ของpชดอก

3.3 การ เXดผล และ เมJด

ปWสนîผล หöง ·งไœจะ ~ฒนาไป เ%น ผล ออก จะ ~ฒนาไป เ%น เมJด และ ผ£ง ·งไœ จะ ~ฒนาไป เ%น ผ£ง ผล

Zง แÆงไGเ%น 3 ıน «อ ผ£ง ıนผล นอก cexocarp) ผ£งıนกลาง Cmesocarp) และ ผ£ง ผลıนใน cendocarp )

- ›วนประกอบ úางๆ ของ เมJด

ปลายยอด - - เป¥อก ˚ม เมJด เป¥อก เมJด cseedcoat ) เจYญมาจาก ผ£ง ออก

cseedcoat ) เ˚มบYโอ เจYญมาจากไซโต ประกอบไปGวย รากแรก เXด

ปลาย ราก - ใบเðยง aam iii.e๊J::"
..
เมJด“ว เจYญเôบโต

ของ เ˚มบYโอ

˚มe - เป¥อก เมJด ˚มe - เป¥อก เมJด

øpญื๋e- endosperm endosperm - - ใบเðยง
e - ปลาย ราก
คc˙*๊น3m๋%¶ฐt๊av 00• ¿๊ปลายราก -
เมJดละ>ง
เมJดsาวโพด

~โครงสzาง และการ เจYญของpชดอก 39

① เéอเÖอpช

เéอ เÖอpช cplanttissue > เ%นก"มของ เซลàpช$# การ เจYญ และเป^ยนแปลงไปVหvา$ เฉพาะ # ผ£ง เซลàZงใx

อ½ความ แTงแรง çอม รอบ Zง ผ£ง เซลà ประกอบไปGวย

- Middle Iamella # เพก äน เ%นหöก สzาง เ%น˛ˇบ แรกหöงจาก เXด cellplate

- Primarycell wall # เซลPโลสเ%น องŸประกอบหöก พบในเซลàpชßกชùด
- secondarycell wall # เซลPโลส และ ¹กùน โดย ¹กùนOวย เbม ความ แTงแรง พบในเซลàpชบางชùด
1.1 เéอเÖอ เจYญ
อ½ห®อ Meristem # การแÆง เซลàแบบไมโท6ส แÆง ตามõแหIง$ ไG 3 ประเภท «อ
เéอเÖอ เจYญ›วนปลาย capicalmeristem ) เXดการ เจYญเôบโตปฐม°ë cprimarygrowth ) พบไG 2 บYเวณ
- เéอเÖอ เจYญปลายยอด capicalshootmeristem ) #หvา$ แÆง เซลàVใx˛ûนและ |งยาว[น สzาง˛ûน |ง และใบ
- เéอเÖอ เจYญปลาย ราก capicalrootmeristem > #หvา$ แÆง เซลàVใx [นรากยาว

เéอเÖอ เจYญปลายยอด

๐Ê๋น¿rใTsฐนคhโไสÍTาฐํ้Gโq
7ยาบา* เéอเÖอÆอ˛เÑยง อาหาร

\๊ -

*

2” $
เéอเÖอÆอ˛เÑยง`

# T๋
า

เéอเÖอ เจYญปลาย ราก vasodarcambium

7tTORfh-TOGEMT TfdgDptTYgfedG.ci?*
**
ญื๊ เéอเÖอÆอ˛เÑยง อาหาร

Õ๋ -2Q เéอเÖอÆอ˛เÑยง`

§ T๋

n*๋ *.กกส T๋

เéอเÖอ เจYญ Gาน sาง dateral meristem ) เ:ยก”กอÄาง©า Cambium ขนานZบ เ³นรอบวง แÆง เซลà เbม¶นวน

เ>อออกทางGานsาง เbม ขนาด เ%นการ เôบโตßôย°ë csecondarggrowth ง พบในpชใบ เðยงa # 2 ประเภท

อ½ เéอเÖอ- vascular cambium แÆง เซลàVใxเXด เéอเÖอÆอ ˛เÑยง เbม[น ระห©าง Æอ˛เÑยง อาหาร

และ เéอเÖอÆอ˛เÑยง`

เéอเÖอใx- cork cambium แÆง เซลà cork และ (น Zง อ½corkcambium Ôด จาก cork
ๆ

ห®อ cork ) 40

✓
๏tฐํ่*
. . . .. . ... . .

Æอ˛เÑยง` cxylem )

เéอเÖอ เจYญ เหgอ sอ cintercalary meristem) แÆง เซลà เbม¶นวน Vใxปçอง ของpชใบ เðยง เ¬ยว ยาว[น

พบใน หuา sาว sาวโพด vอย ไ¤

ก˙¥๊ "alarymeristem ¿๋ไG"""9 meristem

,

ปçอง

e-

1.2 เéอเÖอถาวร

ให?Permanenttissue เป^ยนแปลงมาจาก เéอเÖอ เจYญ ›วน ไG หvา$ไ]จะ สามารถ แÆง เซลà ”ก แÆงตาม ไG 3 ระบบ

- ระบบ เéอเÖอæว cdermaltissuesystem )

- ระบบ เéอเÖอ'น cgroundtissue system ง

เéอเÖอ- ระบบ ˛เÑยง cvasculartissue system )

เéอเÖอถาวร #ˇง!

DEpidermis ห®อ เéอเÖอıน æว อ½ นอกKด Vหvา$ปกkอง เéอเÖอGานใน โดย เอºเดอL#สของ ˛ûน และใบ จะ

ประกอบไปGวย เซลàæว cepidermalcell ) Zง# cutide เ>อเค¥อบ mาลดการระเหย เซลàÕม cguard cell )

Zง # Oอง ตรง กลาง เ:ยก©า ˆ ปากใบ cstomatalpore ) เ:ยก เซลàÕม Zบ ˆปากใบ ©า ปากใบ cstoma)

:= ←← +

/

#ใˆ น _

ภาพจาก ห£งtอ เ:ยน สสวท .ว/ทยา เœม 3
.

41

Öน 'น$เอºเดอL#สของ ราก จะ # 'วäน เค¥อบบางๆ และ # เซลàขน ราก croothaircelb
ยาว ออกไป เ>อ เbม æว

ในการ×ดmา และ แ•ธา^

2) Parenchyma พบไG8วไปใน›วนúางๆ ของpช ประกอบGวย Parenchymacell #ˆป•าง เซลàหลาย เห^ยม

ให? เซลàปฐม°ëเ%น เซลà$ #./ต ›วน พบ เฉพาะ ผ£ง $ บาง สw่า เสมอ ZนVง เซลà

3) Cdlenchyma $พบÔดจาก epidermis ของ˛ûน ›วน <ง ³อน ประกอบไป Gวย เซลà $# ./ต «อ cdlenchyma cell

เซลàปฐม°ëผ£ง หนาไ]สมำ เสมอ Zน บYเวณHมจะ หนา มาก Vหvา$ พtง ใxและ ความ แTงแรง

Parenchyma cell cdlenchyma ?
"
ภาพ จาก eima86.tripod.COM
*.

sclerenchyma
ภาพจาก ห£งtอ เ:ยน สสวท .ว/ทยา เœม 3

.

4) sderenchyma พบใน เéอเÖอ'นของ ˛ûน ใบ ผล เป¥อกไÜ เป¥อกผล เป¥อก เมJด ประกอบ Gวย

sderenchymacell เ%น เซลàไ]# ./ต ผ£ง เซลàหนา VใxเXด ความ แTงแรง เพราะ # ¹กùนสะสมอ½

ประกอบ Gวย เซลà 2 ชùด «อ fiber และ sdereid

5) xylem Vหvา$ ˛เÑยงmา และ แ•ธา^จาก รากไป ›วน úางๆ ของpช ประกอบGวย เซลà 4 เซลà «อ tracheid

vessel parenchyma และ fiber โดย tracheid และ vesselmembrane เ%น เซลàไ]#./ต Vหvา$ ˛เÑยง
,

` และ แ• รา ต G.่ H๋z{t!½~น•Ä0Ä
.
า •>e .
traaeia ..
I
ฬxูโ:่ø teia
i.

| vessel

6) Phloem Vหvา$˛เÑยง อาหาร จากใบไป›วนúางๆ ของpช ประกอบGวย เซลà 4 ชùด «อ sievetube
,

companioncell , parenchyma และ fiber โดย sievetube V หvา$ ˛เÑยง อาหาร เ%น เซลà$#./ต และ

ฑื๋ไต"" "Ó"""" " T21← "" """ " "

sievetubemembrane
e-

sievetube

ฏํ๊

42

②โครงสzาง และ การ เจYญเôบโตของ ราก

รากปฐม°ë cprimaryroot ) ห®อ รากแ“ว ctaproot) เ%น ›วน$โผœ ëน เมJดออกมาQอน และ จะ

เâอย ßôย°ëเbม ความ ยาว[น
ๆ และ $ราก ออก มา จากรากแ“ว «อ ราก csecondary root ) ห®อ ราก แขนง

dateralroot )

โครงสzาง ในภาย ของปลายราก

-1) บYเวณ เป^ยนสภาพ และ การ เจYญ เ:ม$ของ เซลà cregionofcelldifferentiation and maturation ) เ%นบYเวณ $

เจYญเ:ม$ไปVหvา$ เฉพาะ úาง
t2) บYเวณการÔดตาม ยาวของ เซลà

tปLบOO}UUUUOO}U\HงDUงODOBIcregionofcadongation ง เ%น
| ตรงและขยายGานsาง Vใxราก 0ญื่Ê๋iIcÄ.๊๋ûiญื๋ iง.Çfi=-"0④ µg

#{¿$บYเวณ เซลà #การÔดตามยาว
0⑥40µ00⑥งงUDJ~ตรง

สz0า03 งA
§Ò้Uฬู๋•น²คง[นเbมขนาด และ ยาว_

:p๊:::

.

4) หมวก ราก crootcap) ประกอบGวย | Ò3๊-
parenchymacell เ:ยง åว อÄาง หลวม ๆ ①§§Ñ§ ป-
Åฐ[

$#โครงสzาง ภายในของ ราก ระ_ยะ ©าตนฐÇ°ë แÆง ออก เ%น 3 ıน

1) Epidermis เ%นıนนอกKด ประกอบ Gวย æว เซลà และ เซลà ขนราก เ:ยง เ%น 1 แถว

ให?2) cortex ประกอบGวย parenchyma เ%น›วน GานในKดจะ# endodermis เ:ยง เ%น 1 แถว…ดเจน Zง # öกษณะ ºเศษ

เáอ«อ ฃู เหรอYนสะสม เ%น แถบ เJก ๆ รอบ เซลà เ:ยก©า casparianstrip แQ [นจะ # ¹กùนมาสะสม เbม[นทาง Gานsาง และGานใน

Vใx เXด ผ£ง เซลàßôย°ë $หนาºเศษ

อ000 .intÁ่É # Epidermis การ

EE
-.

Çrð่x c่ญื่Ñ.
^ อ½000000 n

ðÖ๊๋c.i๋}mððð#๋0Ç่ð:๋ð่Ü¿๋- ˆ
%88
. \๊.

° 3๊3๋¥ - × ð๋ð๋ð๊V

- aaoaermis

oooogoop o #ð๊น

รากใบ เðยงa รากใบ เðยง เ¬ยว

43

3) stele ประกอบGวย ıนúางๆ ˇง!

3. 1 Pericyde # parenchyma เ:ยง เ%น วง และ เซลàบYเวณ!จะ เป^ยน เ%น เéอเÖอ เจYญ เ>อสzาง ราก แขนง ห®อ

ในpช$ # การ เจYญเôบโต แบบ ßôย°ë CSecondarygrowth) Pericyde สามารถ เป^ยนเ%น corkcambium ไG

อ½3. 2 Vascular bundle ห®อ rดÆอ˛เÑยง ประกอบGวย primary xylem เ%นตรงกลาง และ แฉก

aprimary อ½phloem ระห©าง แฉกของ primary xylem ในรากpชใบ เðยง จะ # 4- 6 แฉก

เðยง3.3 Pith «อ ตรง กลาง ของ ราก ประกอบ Gวย Parenchyma ใน รากpชใบ เ¬ยวบาง ชùดจะพบ pith บYเวณ กjาง

$โต_ßôá°มโครงสzาง ในภาย ของราก ระยะ #การ เôม [ mem Primary root ×ดmา

ให?aเ%นการ เจYญ ของรากpชใบเðยง $Vใxราก # ขนาด [น ˇงˆป ไGw เพราะ #ขน ราก à

④ ②/- Epidermis - \

re-Endodermis-yo.GG#rim:naT๐m-3๐c่â.๐øÊ๋c๋ ๏- cambrium- /
1-primary xylem e /

-

/e - Epidermis

TTY③ /-
cortexonagee
๐iญ.iืm่#iaiO0lh-PrimaryxylemะG๊
Endodermis

epe-ricyd\enn

ฤe
-

Secondary xylem _

จะ เ⁄นไG©า เซลà$ อ½ ระห©าง Primary xylem , primary phdem และ Pericyde เป^ยน สภาพไปเ%น vasalar cambium

และ Vascular cambium จะ แÆง เซลà สzาง Secondary xylem ทางGานใน และสzาง Secondary phdem ทางGานนอก
i

เéอเÖอเáอ ßôย°ë เbม¶นวนมาก[นหลาย เÆา เซลàในıน epidermis และ cortex เ[ม ห±ด ออกไป cork cambium จะ

สzาง [นcork มา แทน ใน รากpชใบ เðยง เ¬ยว›วนให?ไ]พบ secondary growth Aายโดย dekmeefm

a- - การ mrn mn mnr

on

กก$#หvา$ºä#ãษ

- -

- - - - -

-

- รากสะสมอาหาร Cstorageroot) ¯๋ - รากหายใจ Caerating root )
ˆป$เ%น›วนของราก สะสมใน แkง เOน แครอท ปลายรากโผœ เหgอ'น[น เ>อVหvา$หายใจ เOน

กระชาย ÷วไชเ?า rนแกว แสม ˛พบ
- ราก อากาศ caerial root )
ã- ราก ¨น cprop roots
กB2)yOฏ°I!'ฐ¿๊:mågฒm mาeEไเจYญออกทางGานsาง˛ûนเ>อพtง˛ûน เOน เXดตาม˛ûน โดยไ] เจYญลงไปใน[น #หvา$
โกงกาง เตยทะเล sาวโพด sาวÌาง ก-าzก1±ตา &น*ดเกาะ และ×ดËบ ความ ในอากาศ เOนไทร

44

③โครงสzาง และ การ เจYญเôบโตของ˛ûน

˛ûน เ%น ›วน$ ˛เÑยง mา และ อาหารไป<ง ›วนúางๆของโครงสzาง pช

โครงสzาง ในภาย ของปลาย ยอดåดตามยาว ประกอบGวย เéอเÖอบYเวณúางๆ ˇง!
2 -

ใบ เXม เXด ckafprimordium ,

เ%นใบ เจYญ$ไ] เ:ม$ <ง #การ เจYญ e-สา

และ เป^ยนสภาพúอไG เéอเÖอe

- เจYญปลายยอด capicalshat meristem )

ใบ³อน (young ealf) e - เéอเÖอบYเวณ!#ก"ม เซลà เจYญ$~ฒนาไป เ%น

e .

˛ûน³อน cyoungstemง - ˛ûน ใบ และตาตาม ซอกโดย เจYญไป เ%น|ง

ฃู๊Vxxฒู๊เป^ยนยาว และความกjาง และจะ /£๋¿่ะ: mimoram

ไป Vหvา$เฉพาะúอไป

e -

ภาพจาก ห£งtอ เ:ยน สสวท .ว/ทยา เœม 3
.

โ“ครงสzางภายในของ˛ûมนระยะ$# ปฐม°ë±ละßôย°ë ใบ เðยงa ฐ๏çéhฐtÁ๊èê{Ñ๋pÊ๋กëฐy
_

Eimmarycortexy / phloem

íเQิมแาสนโ cambium
้
นมาาfvascular" -0 "" "ง ×Ykm

7µ -µ- Corkcambium
กiTem_ .

Primary growth | cork cortex
/
¶tmmì โฒกุโ๋รโโLD =Primary Phloem
กามโมสH~0-0am. Primary xylem

secondary xylem __ 5- Secondaryphloem

µ µpith Vascdarcambium
e -

_

secondarg growth

"" \{ “แ¥โโ¥“ำาวต_Hโม)นTîï๊Tµ โกก }µ-
" " "" Cambi"

" "" """"" " """ "" "

, wooa

e - secondary xylem ¡๋ ring)

secondarg growth

( 2"dyear )

45

✓ """arbundle Pholem

๐ / xylem

/
vascdarbundle
-

e - Pith

˛ûนpชใบ เðยงเ¬ยว ˛ûนpชใบ เðยง a

ภาพจาก nana-bio.com

เéอเÖอ ให?Cortex Ôดจาก Epidrmis
$พบ›วน เ%น Parenchyma #คลอไรพลาสa¶นวนมาก dใx เ⁄น˛ûน เ%น\ เ¤ยว

vascularbundle แúละ rดประกอบGวย xylem และ phdem ในpชใบเðยงเ¬ยวจะ เ:ยงåวกระจาย8วเéอเÖอ'น ในpชใบ เðยงa

จะ เ:ยงåว เ%น วง Vใx เ⁄น ºธ ตรงกลาง …ดเจน ๐È์๐™.. ๋

ให?Pith อ½ıนในKดกลาง˛ûน ›วน เ%น parenchyma $สะสม แkง ห®อสารúางๆ

Vascdar cambium เ:ยงåว เ%นวงกลม และ แÆง เซลàสzาง secondary xylem เsาGานใน และ secondary phloem ออก Gานนอก

เéอwoodไÜ ›วน xylem $# อาtมาก จะอ½ıนในKด ของ ˛ûน เáอ˛ûน#อาtมาก จะหtด˛เÑยงmา แú <งVหvา$ใxความแTงแรง

„ง เ:ยก©า แQนไÜ cheartwood ) ›วน xylem รอบนอก$ <ง˛เÑยงmา เ:ยก©า _ _ _ _ _ _ _

กระïไÜ csapwood ) คง$#ความหนา ำi ˛ûนใบเðยง เ¬ยว$# secondary growth
วงï cannualring ) öกษณะ$ เéอไÜ# แถบ\เsม - จาง สöบZนVใxเ⁄นเ%นวง ñ๋ฒึ๊²' ไGแQ ÙนทÅผา หมาก หมากเ#ย ไ¤ "
โดย ¶นวนวงïจะบอกอาtของûนไÜ ความกjาง ของวงïจะบอก©า ฤ×กาลYน
1I
ของï #mา uดมสม¶ร¶ แÆไหน i ปาàม มะพzาว ภื๊

oe fn Tn trr Tn .mn

˛ûน$ เจYญใûระˇบ æว[น เOน oง œา เ~อก แxว rนฝóง

⑧โครงสzาง และ การ เจYญเôบโตของใบ

ใบ#\เ¤ยว Vหvา$×ดก¥นแสง เXดกระบวนการâงเคราะ˜Gวย แสง และ เ%นOองทาง เป^ยน แòส และ Uคาย
โดยใบ # ûน–เùดมาจากใบ เXม เXด cleaf primordium ) และ~ฒนาไป เ%นใบ ³อน cyoung Ieaf )

โครงสzางภาย ใบนอกของ

_ _

✓

f- แ¤นใบ

ใบ“าน- e -

Aายโดย dekmeefun

พYก ใบเðยงa กçวย ใบ เðยง เ¬ยว

46

ใบ เ¬ยว csimple leaf ) «อ pช$# แ¤นใบ 1 แ¤น ใบ มะละกอ
อ½ôด $ “านใบ เOน มะ]วง rนÉปะหöง มะยม ใบ มะ]วง

พYก ชบา hกวาง มะละกอ มะนาว

ใบประกอบ ccompound leaf ) «อpช$# แ¤นใบ ใบ˝ญ…น
ใบชะอม
หลาย แ¤น ห®อ ใบ Äอย ôดอ½$“านใบ เOน

˝ญ…น มะขาม มะพzาว หางนก†งไทย ชะอม

โครงสzาง ภายในของใบ เซลà Õม เซลàsางเ*ยง เซลàÕม csubsidiary cem Gาน นอกKด

-1) Epidermis ıนนอกKด ประกอบGวย เซลà æว

เ>อ# 'ว(น เค¥อบ kองZนการ ระเหยของ mา ปากใบ จะพบ $มาก lowerepidermis และ บYเวณ Ôด เsาไป จาก ปากใบจะพบ

trrnrrrngcutideOองอากาศ cairspace ง
cnาai๊ð#้E*าlsนนôpéนอไ]น กpgppy' Epidermis

" "saaemesom
ð่R๋GÊ8๋to•ts๋SEöCS๋Elowerep.aeùð๋ñc่ ้3๋õ#๊0spongymesopnyte •
vein

#¥stomata y๋fúฑื>๏ ←ง rmis

2) Mesophyll # parenchymacell และ คลอโรพลาสมา¶นวนมาก „งVหvา$สงเคราะ˜Gวย แสง#ˆป•าง แตกúางZน 2 แบบ «อ

2. 1 Palisade mesophyll rกอ½ ôดZบ epidermis Gานบน ประกอบ Gวย parenchyma ˆป•างยาว เ:ยง åว7งฉากZบæวใบ

อ½rก ôด Zบ epidermis Gานบน ภายใน เซลà# คลอไรพลาสaหนาแIนมาก

ˆป•าง2.2 spongy mesophyll เซลà$# ไ] แIนอน เ:ยง åว Zนไ] หนาแIนมาก ภายใน เซลà#คลอไรพลาสaแIน

แúvอยก©า Palisade mesophyll

ในpชใบเðยงเ¬ยว จะไ]สามารถ แยกไG©า เ%น Palisade mesophgll ห®อ spongy mesophyll

เ:ยง เ%น แนวระนาบ ตาม แนว แ¤นใบโดยขนาด Kดจะ บYเวณ เ³นกลางบ
ก"ม ให? อ½3) Vascdar bundle #หลาย

Zง ประกอบGวย xylem และ phloem ในpชใบเðยงเ¬ยว จะ พบ bundlesheathcell çอมรอบ vascolabundle

-

_ _

e- or

$ หvา$ใบ V -
ะ¿๋/
- -

ºเศษ - .

.

ˆป เ>อหนาม ใบสด เ%น หนาม . .

. ลด การ คาย mา .

" ใบ’อเกาะ Oวย*ดเกาะ พtง˛ûน ใ เOน กระบองเพชร T '

' l

T

,

i ใบ สะสม อาหาร เOน ใบˇกÙบ แมลง เOน i

เ หอม ©านหางจระเs หÜอsาวหÜอแกง ¹ง te 1

it t "

- . ,

- . . .

. . . .

. . . . . . .

. . . .

.

47

~การ˛เÑยงของpช

① การ˛เÑยงU

åก;ชล ( water potential ) «อ พöงงาน 8สระของmาúอหwงหIวย ปYมาตร หIวย MPa Cmegapascal ) Zง ความ แตกúางของ ชลåก;

VใxเXดการ เค#อน$ของmาในpช โดย`จะ เค#อน$จาก ชลåก;ßงไปบYเวณ ชลåก;õ ชลåก;เป^ยนแปลงไGจาก÷จÙยˇง!

Ftl-H.ITaเbมåวละลาย = = เbม åวVละลาย Vใxชลåก;ของmาลดลง Gาน$#åว ละลาย vอย
i i จะ#ชล åก;ßงก©าGาน$ #åวละลายมาก Yน„ง เค#อน$ไป<ง หลอด
ฺ
" hil
ชล åก;ßง û้ ชลåก;Ø

b"""Hแ ฿แชลåก;ßงก©าGาน$ไ]ไG·บแรงˇน mา„งเค#อน$ไป<ง หลอดเÖอ เ¥อก ¤าน เbม แรงˇน

]Gานขวา = = 9 =
=

*

hil h.li

ชล åก;ßง | ชลåก;Ø

โฬู้üYHชHhบð๋ แ/ µบลบH• . เÖอ เ¥อก ¤าน

เbม แรง ƒง เbม แรง ƒง Vใxชลåก;ของmาลดลง Gาน$ไ]ไG·บ แรงƒง จะ#
åก;ßงก©าGาน$ไG·บ แรงƒง mา„ง เค#อน$ไป<ง หลอด Gานขวา
=

น#

เÖอ เ¥อก ¤าน root hair → cortex → endodermis → pericyde → xylem

เค#อน „ „mาใน[น
$ เsา รากpช โดย เsา บนรากGวย การ ออสโม6ส และ แพ• แบบ ปา_¹ เทต และ บาง›วนอาจ เค#อน$¤านOอง ©างระห©าง เซลà

แ การ˛เÑยงU เsา„ไซเJม Zง เ%นOอง$# สายไซโทพลา%ม เ}อมúอ ระห©าง 2 เซลà

„เáอ` เsา ราก mาจะ เค#อน$ ¤าน cortex เsา „ xylem # 3 แบบ «อ

- symplast pathway เ%น การ˛เÑยงmา¤านทาง plasmodesmata

อ½Zง ôดZน เáอ «ง endodermis mาจะ <ง˛เÑยง เsา endodermis ¤าน plasmodesmata „และ เsา xylem

- apoplast pathway เ%น การ˛เÑยงmา เค#อน$ไปตาม ผ£ง เซลàและOอง©างระห©าง เซลà เáอ «ง endodermis $ #

casparianstrip `จะไ]สามารถ เsาไปไG การ˛เÑยงU„ง เป^ยน การ˛เÑยง เ%น (นแบบ

˚มเÖอ- transmembrane pathway การ ˛เÑยง U ¤าน เซลà casparianstrip
l

a. symplast pathway nznns
• apoplast pathway
• transmembranepathway nrnnn
ttzt
plasmodesmata

nrtttbhfhf

ภาพจาก ห£งtอ เ:ยน สสวท .ว/ทยา เœม 3
.

48

1.2 การ˛เÑยงmาภายในไซเJม

เ%นการเค#อน$จากœาง[นบนเÆาYน โดยอาåย capillaryaction , transpirationpull และ rootpressure

โมเล7ล- capillary action เ%นการเค#อน$ ของ U$ เXด จาก แรง*ดเห†ยว ระห©าง ของmา ห®อ แรง cohesion •วมZบ แรง *ดเห†ยว

เค#อน !YนZบ ผ£ง ห®อ แรง Adhesion โดยจะพบการ
โมเล7ลระห©าง $ แบบ ใน xylem $ #ˆป•างยาว เ:ยงúอZน คçายÆอขนาด เJก ใน˛ûน

$# ความ ßง มาก capillaryactionไ]# แรงมากพอ „งûองอาåยกลไก(น•วม Gวย

!ในห®อ mาƒงแรง จาก การ คาย เáอpช เXด การคายmา ctranspiration )
- transpirationpull ภาวะปกôจะ อาåย แรง เ%นหöก

„mาจาก spongymesophyll จะ ระเหย ออก „ง เXด แรงƒงmาจาก เซลà(น ๆ ไป«งไซเJม dใxmา เค#อน$จากราก ยอด

$ ในใบใน- root pressure ห®อ ความˇนราก
สภาวะ ปาก ·ดVใxไ]#การ คายmา ¤านทางปากใบ เOน «นเวลา กลาง และ

&น เค#อน „$ mาสภาวะ อากาศภายนอก# ความ âม~ทéßง หากUใน[น #มาก เÀยงพอ จะ
$เsา ราก Vใxราก#ความˇน เbม ˇนใx

เค#อน อ½ ˆป` $[นไปตาม xylem ˆ Uจนออกมาทาง หยาด chydathode )Zง บYเวณ ปลายใบใน mาของหยด เ:ยก©า guttation

Uการ คาย vs Zต เตา…น

mาการคาย จะ ßญเ\ยmา ¤านทางปากใบในˆปแบบไอmา

ßญเ\ยZตเตา…น จะ mา ¤านทาง ˆหยาดU ใน ˆป หยดmา

Guttation → ภาพจาก nature-and-garden.com

② การ แลกเป^ยนแòสและ Uการคาย

แลกเป^ยนเáอpชจะ แลกเป^ยน ใบc02 และ 02 Zบ บรรยากาศ¤านทางˆปาก
ปากใบ ·ด การ แòสและ การคายmา ¤านทาง

ˆปากใบ จะ หtด ลง

เซลàÕมในpช - ˆป•าง คçายไต จะพบในpชใบ เÑยงa และpชใบ เðยงเ¬ยวบางชùด เOน ¹ล^

- ˆป•าง คçายˇบเบล จะพบในpชใบ เðยงเ¬ยว เÆาYน เOน sาวโพด

pชโดย8วไป พบ ปากใบ $ lower epidermis มากก©า pช$ลอยปXมU จะพบปากใบบYเวณ upperepidermis เÆาYน

อ½›วนpช$จม ใûmาจะไ]#ปากใบ

2. า กลไกการเ·ด·ดปากใบ

โดย 8วไป ปากใบจะ เ·ด กลาง×น และ ·ดกลาง «น อ½[นการ เ·ด·ดของปากใบ Zบ ความ เúงของ เซลàÕม การ แúง ของ

hโครสเซลàÕม เ¸ยวsอง Zบ ความ เsมsนของสารละลายภายในเซลà จากการ fiกษาพบ©าโพแทสเiยมไอออน และ # ความâม~นé

Zบการเ·ด·ดของปากใบ และ ความกjางของˆปากใบ

Hz0Cำ⑨Ãแสง H20 > (๏g)O¶ เáอ# แสง k๋ จะสะสมใน เซลàÕม เbม[น dใxความ เsมsน
0Ê๋ri Ll
Ll ปากใบ เ·ด อ½ของสาร ในละลาย เซลàÕมßง[น mาจาก เซลà$ sางเ*ยง„ง
เค#อน$ เsา„ เซลàÕม Vใx เซลàÕม เúง มาก ปากใบ„งเ·ด

k " ใน เซลàÕม เbม[น