CHAPTER 4 SUSTAINNOVATION TRENDS 50 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
ในปัจจุบันจะเห็นได้ว่าแนวทางการพัฒนานวัตกรรม ไม่เพียง แต่คํานึงถึงความสะดวกสบายเท่านั้น แต่จําเป็นต้องมีแนวคิด ด้านความยั่งยืน (Sustainability) และได้กลายเป็นแนวคิดที่ จําเป็นต่อคุณภาพชีวิตและความอยู่ดีมีสุข (Well-Being) ของ มนุษย์และสิ่งแวดล้อมอย่างชัดเจน หนังสือเล่มนี้ได้รวบรวม และจําแนกตัวอย่างนวัตกรรมจากการต่อยอดองค์ความรู้เพื่อ การสร้างนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน “Sustainnovation” ให้ เกิดขึ้นจริง และตัวอย่างเทรนด์ (Trend) นวัตกรรมจากทั่วโลก จําแนกออกเป็นทั้งหมด 6 หมวดดังนี้ หมวดที่ 1 สุขภาวะ (Health & Wellness) หมวดที่ 2 สิ่งแวดล้อม (Environment) หมวดที่ 3 การจัดการทรัพยากร (Resource Management) หมวดที่ 4 พลังงาน (Energy) หมวดที่ 5 การขนส่ง (Transportation) หมวดที่ 6 การบริโภคอาหาร (Food Consumption) 51
หอฟอกอากาศแบบไฮบริด หรือ “ฟ้าใส รุ่นที่ 2” หอฟอกอากาศที่มี คุณสมบัติในการ “ฆ่าแบคทีเรีย เชื้อรา และไวรัสได้ถึง 99% โดยใช้ รังสี UV-C และโอโซน” นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาให้มีประสิทธิภาพ ดีขึ้น โดยลดขนาดของตัวเครื่องลง และลดความสูง 5.10 เมตร ลดขนาดฐานกว้าง 2.40 เมตร เพื่อเข้าถึงพื้นที่ติดตั้งได้ง่ายและ ประหยัดต้นทุนการก่อสร้าง เพิ่มกําลังขนาดของพัดลมเป่าอากาศ ออก จากเดิม 15,000 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง ให้เป็น 30,000 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง หรือครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 1 สนาม ฟุตบอล ปรับตําแหน่งพัดลมออกใหม่เพื่อป้องกันลมย้อนกลับมาใน เครื่อง (Reverse Airflow) ออกแบบแผงดักความชื้นบริเวณช่องลม ออกใหม่ เพื่อป้องกันละอองนํ้าที่จะออกมาพร้อมกับลม ติดตั้งแผง โซลาร์เซลล์ให้บังคับทิศทางการเคลื่อนที่ของอากาศให้อยู่ในระดับ ใช้งานและไปได้ไกลขึ้น แผงโซลาร์เซลล์สามารถปรับเปลี่ยนได้ตาม เวลา โดยจะกางออกเพื่อรับแสงแดดในเวลากลางวันและจะหุบใน เวลากลางคืน และมีไฟส่องสว่างเพื่อสร้างความปลอดภัยให้กับ พื้นที่โดยรอบ “ฟ้าใส” หอฟอกอากาศแบบไฮบริด (Hybrid Air Purifier Tower) ปีที่พัฒนา: 2020 ประเทศที่ผลิต: ไทย โดย: RISC และ NESTECH “ฟ้าใส” หรือ หอฟอกอากาศแบบไฮบริด เพื่อดูดฝุ่น PM2.5 โดยประสานระบบพลังงานไฮบริด ใช้พลังงานจากแผง โซล่าร์เซลล์ขนาด 3,850 วัตต์ ร่วมกับระบบแบตเตอรี่ ลด การพึ่งพาแหล่งพลังงานไฟฟ้าจากภายนอก หลักการ ทํางานใช้ใบพัดความเร็วสูงดึงอากาศเข้าไปในระบบ และ แยกฝุ่นขนาดใหญ่และขนาดเล็กด้วยความเร็วลมและการ ปล่อยละอองนํ้า ระบบทั้งหมดใช้ปริมาณนํ้า 70 ลิตร สามารถ ฟอกอากาศในอัตราสูงสุด 120,000 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง ระบบอัจฉริยะจะควบคุมการทํางานของมอเตอร์ใบพัดให้ สอดคล้องกับความเข้มข้นของฝุ่นละออง จนระดับความ เข้มข้น PM2.5 ลดลงถึงเกณฑ์ปกติ ฟ้าใส 2 ปีที่พัฒนา: 2021 ประเทศที่ผลิต: ไทย โดย: RISC และ NESTECH Health& Wellness 52 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
Fahsai Mini ปีที่พัฒนา: 2021 ประเทศที่ผลิต: ไทย โดย: RISC, Unbox Lab หอฟอกอากาศ “ฟ้าใส มินิ” นําหลักการมาจากหอดักจับมลพิษ อุตสาหกรรมแบบเปียก (Wet Scrubber) เพื่อสร้างต้นแบบหอ ฟอกอากาศอัตโนมัติแบบพลังงานไฮบริด (Hybrid Air Purifier Tower) ทํางานด้วยการนําพลังงานที่ได้จากแผงโซลาร์เซลล์ กําลังการผลิตพลังงานขนาด 800 วัตต์ มาใช้ร่วมกับพลังงาน ไฟฟ้าจากระบบเพื่อลดภาระการใช้ไฟฟ้าในเวลากลางวัน ออกแบบ ภายใต้แนวคิดเพื่อให้บรรลุเป้าหมายทางสุขภาวะและความยั่งยืน ด้านสิ่งแวดล้อม และช่วยส่งเสริมชีวิตความเป็นอยู่ของมนุษย์ให้ ดีขึ้น มีขนาดเล็กกว่าฟ้าใสทั้ง 2 รุ่น เพื่อง่ายต่อการเคลื่อนย้าย และติดตั้ง ส่วนประสิทธิภาพการทํางานฟอกอากาศ ฝุ่น PM2.5 และสามารถฆ่าแบคทีเรีย เชื้อรา และไวรัสได้ใกล้เคียงกับทั้ง 2 รุ่น “ฟ้าใส มินิ” ลดขนาดของตัวเครื่องลงให้เหลือความสูง เพียง 3.20 เมตร และฐานกว้าง 1.35 เมตร เพื่อเข้าถึงพื้นที่ ติดตั้งได้ง่ายขึ้น ขนาดของพัดลมดูดอากาศเข้า 30,000 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง จํานวน 2 ใบพัด รวมเป็น 60,000 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง ขนาดของพัดลมเป่าอากาศออก 15,000 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง จํานวน 4 ใบพัด รวมเป็น 60,000 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง หรือครอบคลุมพื้นที่ ประมาณครึ่งสนามฟุตบอล หลักการทํางานของฟ้าใสมินิเริ่มต้นจากการดูดอากาศจาก ผนังด้านข้างด้วยพัดลมดูดอากาศเข้าไปใน Chamber รูป ทรงกระบอก ผ่านระบบหัวฉีดสเปรย์จนเกิดรูปแบบไซโคลน (Cyclonic Pattern) โดยอากาศจะผ่านหัวพ่นละอองนํ้าความ เร็วสูง 2 ชั้น ผสมกับการออกแบบแผ่นโครงสร้างดักฝุ่นละออง และเพิ่มแรงตึงผิวให้นํ้าเพื่อประสิทธิภาพที่ดียิ่งขึ้น สามารถ ดักจับฝุ่นที่มีอนุภาคเล็กถึง 0.3 ไมครอน ที่มีขนาดเล็กกว่า ฝุ่น PM2.5 และ PM10 อากาศที่ออกมาจะผ่านการฆ่าเชื้อโรค ด้วยระบบ Ultraviolet Germicidal Irradiation (UVGI) เพื่อ ให้อากาศสะอาด และปล่อยลมออกมาในตําแหน่งที่คนใช้งาน โดยมีใบพัดช่วยดึงให้ได้ปริมาตรตามต้องการ ผสานระบบ พลังงานไฮบริด ใช้พลังงานไฟฟ้า 600-3,000 วัตต์ต่อชั่วโมง ขึ้นอยู่กับปริมาณฝุ่นในแต่ละวัน และใช้ปริมาณนํ้าในระบบเพียง 50 ลิตรต่อวัน และมีระบบหมุนเวียนนํ้าบางส่วนให้สามารถ นํากลับมาใช้ใหม่ ผ่านการฆ่าเชื้อด้วยเทคโนโลยีโอโซนและ ระบบกรองนํ้า 53
Bio Filter Bus Stop ปีที่พัฒนา: 2021 ประเทศที่ผลิต: ไทย โดย: RISC และ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี Bio Filter Bus Stop เป็นหนึ่งในงานวิจัยที่เล็งเห็นว่าระบบ ฟอกอากาศสามารถนํามาประยุกต์ใช้กับสิ่งปลูกสร้าง ภายนอกอาคารได้ โดยเฉพาะป้ายรอรถประจําทาง ที่ใน แต่ละวันจะมีคนมาใช้บริการเป็นจํานวนมาก โดยติดตั้ง Bio Filter หรือผนังที่ปลูกต้นไม้ที่มีคุณสมบัติในการดักจับ ฝุ่น PM2.5 และช่วยลดอุณหภูมิพื้นที่โดยรอบได้ และมี ระบบฟอกอากาศแบบ Electrostatic หรือใช้ไฟฟ้าสถิต ในการดักจับฝุ่น ทําให้ไม่ต้องใช้แผ่นกรองในการกรองฝุ่น ละออง ไม่สร้างขยะที่เป็นภาระต่อสิ่งแวดล้อม และมีการ ติดตั้งโอโซนอยู่ภายใน เพื่อช่วยฆ่าเชื้อโรคที่ปะปนมาใน อากาศได้ โดยจะมีช่องปล่อยอากาศสะอาดที่ผ่านการกรอง ฝุ่นและฆ่าเชื้อโรคแล้วในบริเวณจุดที่นั่งพัก นอกจากนี้ ลมที่ถูกปล่อยออกมายังถูกลดอุณหภูมิและเพิ่มความเร็ว ลม ทําให้คนที่นั่งพักอยู่บริเวณนั้นรู้สึกสบาย 54 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
ห้องฉุกเฉินความดันลบ (Negative Pressure ER) 100% Fresh Air ปีที่พัฒนา: 2021 ประเทศที่ผลิต: ไทย โดย: RISC และ EEC Engineering Network “ห้องฉุกเฉินความดันลบ (Negative Pressure ER) 100% Fresh Air” ได้รับการออกแบบทุกส่วนตามหลักสุขภาวะที่ดี (Health and Well-Being) สร้างความปลอดภัยด้วยระบบ ปรับการไหลเวียนของอากาศภายในห้อง รวมถึงการออกแบบ ที่อนุรักษ์พลังงานและยืดหยุ่นต่อการใช้งาน สามารถเคลื่อนย้าย ได้สะดวก และมีการใช้หลักการออกแบบเพื่อสุขภาพจิตที่ดี ผนวกเข้าไปกับส่วนผนังภายนอกของห้อง เพื่อช่วยผ่อนคลาย ผู้ป่วยที่รอรับการตรวจ ด้วยการใช้แสงสีฟ้าในการช่วยลด ความเครียดลงได้เร็วกว่าแสงสีขาวถึง 3 เท่า ถือเป็นการ ช่วยลดความเครียดให้กับทั้งผู้ป่วย ญาติ และผู้ที่สัญจรผ่าน ไปมา “ห้องฉุกเฉินความดันลบ (Negative Pressure ER) 100% Fresh Air” ได้มีการพัฒนาโดย RISC ร่วมกับ EEC ออกแบบ ห้องฉุกเฉินความดันลบ 12 ปาสกาล (Pa) (*ข้อกําหนดขั้นตํ่าของ ห้องความดันลบคือ 7.5 Pa) ทางเข้าของแพทย์ (Anteroom) เตรียมความดันลบที่ 5 Pa เพื่อทําให้อากาศภายในห้องที่มีผู้ป่วย ติดเชื้ออยู่ไม่ไหลออกสู่ภายนอก ป้องกันการแพร่กระจายเชื้อ ภายในห้องมีการออกแบบแยกพื้นที่ให้มีความดันลบต่างกัน แยกทางเข้า-ออกเป็นทางเดียว (One-way Route) เพื่อลดทั้ง โอกาสการติดเชื้อ และลดการแพร่เชื้อสู่ส่วนต่าง ๆ ของห้อง นอกจากนั้น ได้ทําการออกแบบงานระบบให้มีการดูดอากาศออก ไปโดยตรงจากผู้ป่วย เพื่อป้องกันการแพร่ระบาดภายในห้อง โดยผ่าน HEPA Filter กรองอากาศและกักเชื้อก่อนปล่อยออก สู่ภายนอก ทําให้ปลอดภัยทั้งภายในและบริเวณโดยรอบ และ มีการเติมอากาศบริสุทธิ์ (100% Fresh Air) เข้าสู่ห้อง เพื่อ ทําให้มีการแลกเปลี่ยนอากาศใหม่ตลอดเวลา ไม่ใช้อากาศเดิม หมุนเวียนในห้อง และเป็นระบบปรับอากาศที่มีการควบคุม ทิศทางการไหลของอากาศ โดยแยกแต่ละพื้นที่ 55
กล่องฆ่าเชื้อ “DeeBox” เพื่อฆ่าเชื้อบน กล่องพัสดุก่อนถึงมือผู้รับ โดยมีแนวคิด จากการส่งพัสดุที่มีจํานวนเพิ่มมากขึ้น ในช่วงการระบาดของโควิด-19 โดย นวัตกรรมนี้คิดขึ้นเพื่อลดความเสี่ยง จากการแพร่ระบาดของเชื้อโรค โดยใช้ UV-C ในการฆ่าเชื้อบนกล่องพัสดุ โดย กล่องนี้สามารถติดตั้งไว้ที่หน้าบ้านหรือ คอนโดมิเนียม ก่อนที่พัสดุจะมาถึงมือ ผู้รับ DeeBox ปีที่พัฒนา: 2021 ประเทศที่ผลิต: ไทย โดย: RISC และ WEDO Digital Office SCG Cement–Building Materials Co., Ltd. 56 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
MQDC Single-sided Ventilation Window ปีที่พัฒนา: 2020 ประเทศที่ผลิต: ไทย โดย: RISC และ YKK AP Thailand อาคารสูงทั่วไปมักเปิดหน้าต่างได้เพียงด้านเดียว เนื่องจาก ความกดอากาศที่ต่างกัน ส่งผลให้การระบายอากาศภายในห้อง พักไม่ดี RISC จึงได้พัฒนาหน้าต่าง MQDC Single-sided Ventilation Window หน้าต่างที่ออกแบบมาเพื่อเพิ่มการไหล เวียนอากาศจากภายในอาคารและห้องพัก เพื่อสร้างคุณภาพ อากาศที่ดีในการอยู่อาศัย และลดการสะสมของฝุ่นละออง สารอินทรีย์ระเหยง่าย คาร์บอนไดออกไซด์ และมีการออกแบบ องศาการเปิดปิดที่ปลอดภัยและลดความเสี่ยงจากการพลัดตก ด้วยการกําหนดความสูงของหน้าต่าง และยังช่วยให้วิสัยทัศน์ ดี และยังคงประสิทธิภาพการระบายอากาศอีกด้วย 57
Fresh One ปีที่พัฒนา: 2020 ประเทศที่ผลิต: ไทย โดย: RISC และ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) เครื่องฟอกอากาศแบบไฟฟ้าสถิต (Electrostatic Air Purifier) เป็นเครื่องสําหรับใช้งานภายนอกอาคาร เพื่อ ช่วยลดปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 สามารถ ฟอกอากาศหรือมีอัตราการสร้างอากาศบริสุทธิ์ได้ใน อัตราสูงสุด 9,000 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง การทํางาน ภายในเครื่องใช้เทคโนโลยีการตกตะกอนเชิงไฟฟ้าสถิต ด้วยการปล่อยประจุบวกให้ไปจับกับฝุ่นละอองแล้วดูด เข้าไปติดที่ระนาบที่มีขั้วตรงข้าม อากาศที่ออกมาจึงเป็น อากาศสะอาด ส่วนแผ่นกรองสามารถถอดออกมาล้าง ทําความสะอาดได้ เส้นใย AVA (Anti-Viral Allergy Free Fiber) คือเส้นใยที่มีส่วน ประกอบจากเส้นใยจากขนสัตว์ ก่อนจะนํามาถักทอจนกลายเป็นพรม AVA ที่มีประสิทธิภาพในการยับยั้งไวรัส รวมทั้งเชื้อโรคต่าง ๆ เพียง การเดินบนพรม 4 ก้าว ก็จะช่วยลดไวรัสที่ติดมากับรองเท้าให้เหลือ เพียง 1 % เท่านั้น พรม AVA สามารถยับยั้งการเพิ่มจํานวนของไวรัส ชนิด RNA ทั้งโคโรน่าไวรัส (Coronavirus) เมอร์ส (MERS) และซาร์ส (SARS) โดยการแทรกแซงกระบวนการการผลิตโปรตีนของไวรัส ตัวใหม่ ด้วยการกําจัดโปรตีนที่ห่อหุ้มไวรัส ทําให้ไวรัสส่วนใหญ่จะ ตายลงทันที และยังยับยั้งการถอดรหัสสารพันธุกรรม ทําให้ไวรัสที่ยัง เหลืออยู่ไม่สามารถเพิ่มจํานวนได้ นอกจากนี้ยังช่วยยับยั้งแบคทีเรีย และเชื้อราซึ่งเป็นการทําลายห่วงโซ่อาหารของไรฝุ่นอีกด้วย AVA Carpet ปีที่พัฒนา: 2020 ประเทศที่ผลิต: ไทย โดย: : RISC และ The Carpet Maker 58 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
High Flow Ambulance ปีที่พัฒนา: 2020 ประเทศที่ผลิต: ไทย โดย: : RISC และ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย เนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ตั้งแต่ ต้นปี พ.ศ. 2563 ต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน ทําให้สถานพยาบาล ต่าง ๆ มีภาระหน้าที่ในการไปรับผู้ป่วย รวมไปถึงคนที่อยู่ ในภาวะเสี่ยงหรือติดเชื้อโควิด-19 เพื่อมาตรวจและรักษา ทําให้เกิดความกังวลต่อการติดเชื้อสู่บุคลากรทางการแพทย์ ที่ไปรับผู้ป่วย จนอาจจะเพิ่มแนวโน้มในการติดเชื้อได้ เกิด ผลกระทบโดยตรงต่อการสูญเสียบุคลากรทางการแพทย์ จึง เป็นสาเหตุหลักในการคิดและพัฒนานวัตกรรมให้กับรถฉุกเฉิน ที่มีอยู่เดิม ให้สามารถเพิ่มการไหลเวียนของอากาศสูงภายใน ห้องโดยสารของรถฉุกเฉิน เรียกว่า High Flow จากการ คํานวณสามารถแลกเปลี่ยนอากาศได้สูงสุดมากถึง 20-25 ACH (Air Change per Hour) หรืออากาศภายในรถสามารถ แลกเปลี่ยนออกได้ 20-25 เท่าของปริมาตรห้องโดยสาร จน อาจจะมีประสิทธิภาพสูงถึง Negative Pressure ได้ โดยการ ควบคุมการดูดอากาศออกให้ได้มากสุด ลดการแพร่กระจาย เชื้อจากผู้ป่วยสู่บุคลากรที่อยู่ในรถฉุกเฉินลงได้ 59
eSight: Improving Vision for the Legally Blind55 ปีที่พัฒนา: 2020 ประเทศที่ผลิต: แคนาดา โดย: บริษัท eSight Corporation จำกัด eSight เป็นอุปกรณ์ที่ช่วยเพิ่มการมองเห็นของผู้ที่มีความบกพร่อง ทางการมอง ผู้ที่มีภาวะตาบอดตามกฎหมาย โดยอุปกรณ์จะแสดง วิดีโอคุณภาพสูงเพื่อนําเสนอภาพของโลกรอบข้างที่ชัดเจนและมี ขนาดใหญ่ขึ้น เพื่อให้ช่วยให้ผู้ที่มีภาวะตาบอดสามารถมองเห็นผ่าน อุปกรณ์อย่างมีประสิทธิภาพ ผ่านการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี Liquid Lens เพื่อให้กล้องทํางานได้ดีกับสายตามนุษย์ สามารถโฟกัสได้ใน เวลาน้อยกว่าหนึ่งมิลลิวินาทีหรือความเร็วแบบเดียวกับสายตาของ บุคคลทั่วไปที่มองเห็น เทคโนโลยี "Bioptic Tilt" ของอุปกรณ์ยัง ช่วยเพิ่มการมองเห็นสภาพแวดล้อมที่ซับซ้อนได้ดียิ่งขึ้น เพื่อรองรับ การตอบสนองในสภาพแวดล้อมที่ซับซ้อนทางสายตา (เช่น ถนนที่ พลุกพล่าน) หน้าจอ OLED สองจอของ eSight ยังสามารถนําเสนอ ภาพเสมือนโดยแทบไม่มีความล่าช้า โดยคุณภาพของภาพที่ปรากฏ มีความคมชัดในระดับเมกะพิกเซล (Megapixel) 54 Key2Enable–Accessibility and (r)evolution, Key-X–Multifunctional Smart Keyboard. (2019). https://www.closingthegap.com/key2enable-accessibility-and-revolution-key-x-multifunctional-smart-keyboard/ 55 eSight: Life-changing device for people with low vision. (2020). https://esighteyewear.com KEY-X: Smart Keyboard for People with Disabilities54 ปีที่พัฒนา: 2020 ประเทศที่ผลิต: บราซิล โดย: Gleisson Fernandes KEY-X แป้นพิมพ์พิเศษที่ออกแบบมาสําหรับผู้ที่มี ความท้าทายทางกายภาพ (Physical Challenge) เพื่อ ให้สามารถใช้งานอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ เช่น คอมพิวเตอร์ สมาร์ทโฟน หรือแท็บเล็ตได้เหมือนบุคคล ทั่วไป ปุ่มสัมผัสบนคีย์บอร์ดมีความอ่อนนุ่ม เป็นมิตร ต่อผู้ใช้งาน (User-friendly) สามารถสั่งการใช้งานได้ ด้วยการกระพริบตา ติดตั้งง่าย และสามารถใช้งานได้ เหมือนคีย์บอร์ด USB ทั่วไป 60 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
Cosmos™ Healthy Home System57 ปีที่พัฒนา: 2019 ประเทศที่ผลิต: สหรัฐอเมริกา โดย: บริษัท พานาโซนิค จำกัด Cosmos™ Healthy Home System นวัตกรรมฟอกอากาศภายในบ้าน จาก Panasonic โดยใช้ระบบเซนเซอร์วัดคุณภาพอากาศควบคู่กับการ ระบายอากาศ ระบบจะทําการกําจัดฝุ่นและช่วยลดปริมาณสารระเหย และปรับระดับความชื้นสัมพัทธ์ภายในบ้าน จากปัญหามลพิษและไวรัสใน อากาศ Panasonic ได้สร้างวิธีแก้ปัญหาหมอกควันในเมืองใหญ่และลด ปัญหาคุณภาพอากาศในบ้านของผู้คน เพื่อรับมือกับการแพร่กระจาย เชื้อโรคและปัญหาด้านสุขภาวะ ผ่านระบบ Cosmos Healthy Home โดย อากาศภายในบ้านจะถูกกรองและตรวจสอบผ่านเซ็นเซอร์และช่องระบาย อากาศ ส่งเสริมการปรับอากาศภายในอาคารอย่างต่อเนื่อง และขจัด อนุภาคฝุ่นที่เป็นอันตราย รวมถึงสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs) 56 Water Walker & SPA. (2019). https://water-walker.jp 57 Cosmos™ Healthy Home System. (2019). https://na.panasonic.com/ca/cosmostm-healthy-home-system Water Walker & Spa56 ปีที่พัฒนา: 2019 ประเทศที่ผลิต: ญี่ปุ่น โดย: บริษัท Natural Create จำกัด ลู่วิ่งไฟฟ้า Water Walker & Spa ออกแบบใน รูปทรงของอ่างอาบนํ้า ประกอบกับลู่วิ่งสําหรับเดิน หรือวิ่งในนํ้า โดยนวัตกรรมลู่วิ่งนํ้าสามารถปรับ ความเร็วในขณะออกกําลังกายได้ ช่วยส่งเสริม การออกกําลังกายได้ตามจังหวะของผู้ใช้งาน สามารถใช้เป็นอ่างสปาเพื่อสร้างความผ่อนคลาย หลังจากการออกกําลังกาย 61
ประตูระบายอากาศ MQDC มีการติดตั้งชุดพัดลมระบายอากาศ ขนาดเล็กพร้อมแผ่นกรองชนิดพิเศษที่สามารถกรองฝุ่นละออง ขนาด PM2.5 ได้มากกว่า 99.97% สามารถลดปริมาณ คาร์บอนไดออกไซด์ในห้องให้อยู่ในระดับมาตรฐานการอยู่อาศัย ได้ในระยะเวลา 15 นาที ซึ่งแผ่นกรอง Carbon Filter ที่ติดตั้ง จะช่วยให้เกิดการระบายอากาศด้วยอากาศบริสุทธิ์ซึ่งปราศจาก มลภาวะและสิ่งปนเปื้อนต่าง ๆ และยังสามารถกรองกลิ่นไม่ พึงประสงค์ เช่น กลิ่นอาหาร ฝุ่นละอองต่าง ๆ ซึ่งอาจส่ง ผลกระทบต่อพื้นที่ส่วนกลางได้ อีกทั้งยังเป็นการปรับปรุง คุณภาพอากาศให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมและมีความปลอดภัย ต่อผู้อยู่อาศัย รวมถึงแผ่นปรับปริมาณลม (Damper) ที่ติดตั้ง ภายในระบบยังทําหน้าที่ป้องกันการไหลย้อนกลับของควันไฟ เข้ามาในตัวห้องในกรณีที่เกิดอัคคีภัย หรือ เหตุไม่พึงประสงค์ ต่าง ๆ โดยชุดพัดลมขนาดเล็กมีกําลังพัด 260 ลูกบาศก์เมตร ต่อชั่วโมง สามารถระบายอากาศบริเวณห้องนั่งเล่นของห้องพัก ในอาคารชุดได้อย่างทั่วถึง MQDC Ventilation Door ปีที่พัฒนา: 2019 ประเทศที่ผลิต: ไทย โดย: : RISC และ Siam Steel International Plc., Siphya Furniture 62 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
iDentifi แอปพลิเคชันที่สามารถช่วยเหลือผู้ที่มีความ บกพร่องทางการมองเห็นในการปฏิบัติงาน ผ่านการใช้ เครือข่ายประสาทเทียมและกล้องสมาร์ทโฟนของผู้ใช้ เพื่อจดจําวัตถุเกือบทุกชนิดได้อย่างรวดเร็ว เช่น การ จําแนกเครื่องปรุงชนิดต่างๆ ที่มีบรรจุภัณฑ์คล้ายกัน ขณะทําอาหาร และอธิบายออกเสียง ช่วยให้ผู้พิการ ทางการมองเห็นสามารถใช้ชีวิตประจําวันได้อย่างมี ประสิทธิภาพมากขึ้น iDentifi: Audibly Describing Objects for Visually Impaired People59 ปีที่พัฒนา: 2017 ประเทศที่ผลิต: สหรัฐอเมริกา โดย: : iDentifi CleanseBot: World’s First Bacteria Killing Robot58 ปีที่พัฒนา: 2018 ประเทศที่ผลิต: สหรัฐอเมริกา โดย: CleanseBot CleanseBot หุ่นยนต์ทําความสะอาดขนาดเล็กที่ฆ่าเชื้อ โรคบนเตียงจากเชื้อที่ไม่พึงประสงค์ โดยเฉพาะเชื้อ แบคทีเรีย เช่น E. coli หุ่นยนต์ทําความสะอาดประกอบ ด้วยโหมดอัจฉริยะ 18 โหมด และระบบ AI เพื่อทําความ สะอาดเตียงโดยอัตโนมัติ มีไฟ UV 4 ดวง เพื่อช่วยฟอก อากาศบริเวณเตียงนอน มีนํ้าหนักเบา (น้อยกว่า 0.9 กิโลกรัม) และสามารถพกพาระหว่างเดินทางได้ เพื่อใช้ทําความสะอาดเตียงภายในโรงแรมได้ 58 CleanseBot | World’s first bacteria killing robot. (2019). https://www.horecatrends.com/en/cleansebot-worlds-first-bacteria-killing-robot/ #:~:text=A%20revolutionary%20pocket%2Dsized%20sanitizing,no%20mess%20and%20no%20chemicals. 59 iDentifi: Technology That Empowers the Visually Impaired. (2017). http://getidentifi.com/ 63
Swing Door Lock for Visually Impaired60 ปีที่พัฒนา: 2017 ประเทศที่ผลิต: เกาหลีใต้ โดย: Byoung-Keuk Kim ล็อกประตูแบบดิจิทัลเพื่อเพิ่มขีดความสามารถ และความปลอดภัยโดยรวม เพื่อลดปัญหาให้กับ ผู้ที่มีความบกพร่องทางการมองเห็น ออกแบบ โดย Byoung-Keuk Kim นักศึกษาจาก Konkuk University ประเทศเกาหลีใต้ ระบบล็อกถูกรวม เข้ากับที่จับและช่วยให้ผู้ใช้เพียงแค่เลื่อนล็อกไปยัง ตําแหน่งต่าง ๆ มีหลักการทํางานเลียนแบบการหมุน ของแป้นหมุนทั่วไป สามารถรักษาความปลอดภัย และช่วยอํานวยความสะดวกโดยไม่ต้องกรอกรหัส หรือระบบระบุลายนิ้วมือโดยไม่ต้องใช้กุญแจ 60 Swing Door Lock For Visually Impaired. (2017). https://www.ideaconnection.com/new-inventions/swing-door-lock-for-visually-impaired-11583.html 64 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
AirCarbon: A Sustainable Plastic for The Future61 ปีที่พัฒนา: 2021 ประเทศที่ผลิต: สหรัฐอเมริกา โดย: บริษัท Newlight Technologies จำกัด AirCarbon พัฒนาโดย Newlight Technologies ได้รับ รางวัลด้านนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน เป็นวัสดุคาร์บอนลบ ที่ผลิตจากการปล่อยก๊าซคาร์บอนสู่ชั้นบรรยากาศ และ สามารถใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย จากการดักจับก๊าซมีเทน ที่ปล่อยออกมาจากฟาร์ม พื้นที่ฝังกลบ หรือกระบวนการ ทางอุตสาหกรรม โดยนําก๊าซมีเทนมาผสมกับอากาศและ ใช้เอนไซม์เร่งปฏิกิริยามาแปลงเป็นพลาสติกพอลิเมอร์ โดยทุกขั้นตอนของการผลิตและการใช้งานเป็นมิตรต่อ สิ่งแวดล้อม โดยปราศจากการใช้นํ้ามันเหมือนพลาสติก ชนิดอื่น และสามารถใช้เป็นองค์ประกอบสําหรับผลิตภัณฑ์ พลาสติกได้ถึง 75 ประเภท ตั้งแต่ฟิล์มห่อสินค้า ฝาขวดนํ้า ไปจนถึงส่วนประกอบยานยนต์หรือชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ นับเป็นนวัตกรรมวัสดุอนาคตที่นําทรัพยากรที่มีอยู่แล้ว มาหมุนเวียนใช้ประโยชน์ตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน ลด การใช้ทรัพยากรธรรมชาติ ลดผลกระทบด้านภาวะโลกรวน (Climate Change) รวมถึงส่งเสริมธุรกิจทางเลือกที่เป็น มิตรต่อสิ่งแวดล้อมในอนาคต Environment 61 AirCarbon: A sustainable plastic for the future. (2021). https://www.bbeb.com/post/1 02h1dx/aircarbon-a-sustainable-plastic-for-the-future#:~:text=AirCarbon%20was%20 developed%20by%20Newlight,have%20a%20multitude%20of%20uses 65
การนําขยะพลาสติกประเภทต่าง ๆ ได้แก่ พลาสติกโพลีเอทิลิน (Polyethylene: PE) พลาสติกโพลีโพพีลิน (Polypropylene: PP) พลาสติกโพลีเอทิลีน เทเรฟทาเลต (Polyethylene Terephthalate: PET) และ โพลิสไตรีน (Polystyrene: PS) มาบดและ ผสมลงในยางมะตอยจํานวน 8% เพื่อนํา มาทําเป็นถนนยางมะตอย เพื่อลดปริมาณ ขยะพลาสติก และเพิ่มมูลค่าของขยะผ่าน การ Upcycling เพื่อช่วยในการจัดการ ปัญหาขยะพลาสติก โดยถนน 1 กิโลเมตร สามารถลดขยะพลาสติกได้ 3.8 ตัน Recycled Plastic Road ปีที่พัฒนา: 2020-2021 ประเทศที่ผลิต: ไทย โดย: : SCG, Dow Chemical และ RISC 66 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
62 Groasis Waterboxx. (2020). https://www.groasis.com/en) Groasis Waterboxx พัฒนาโดย Pieter Hoff ผู้ส่งออกดอกไม้ชาวดัตช์ Groasis เป็น อุปกรณ์ปลูกที่ทําให้การปลูกพืชในทะเลทราย เป็นไปได้และประหยัดทรัพยากร ตัวผลิตภัณฑ์ ประกอบด้วยถังที่ทําจากกระดาษรีไซเคิล ซึ่ง สามารถเพาะเมล็ดบ่มต้นกล้าและพืชนํ้าได้ และใช้นํ้าน้อยกว่าวิธีการปลูกแบบดั้งเดิมถึง 90% และสามารถใช้ได้ในเขตที่มีสภาพอากาศ แปรปรวนในโลก เป็นอีกหนึ่งทางเลือกสําหรับ ประเทศหรือภูมิภาคที่พึ่งพาภาคเกษตรกรรม เป็นเศรษฐกิจหลัก เพื่อเตรียมพร้อมรับมือ กับภาวะโลกรวน (Climate Change) และ สภาพแวดล้อมที่อาจเปลี่ยนแปลงไปในอนาคต ให้สามารถสร้างผลผลิตทางการเกษตรใน สภาพ อากาศแปรปรวนได้ Groasis Waterboxx: Growing Trees in The Desert62 ปีที่พัฒนา: 2020 ประเทศที่ผลิต: เนเธอร์แลนด์ โดย: : Pieter Hoff 67
พื้นทางเดินและขอบคันหินที่มีส่วนผสมของขยะพลาสติก อัตราส่วน 12% (โดยนํ้าหนัก) โดยทางเดินเท้า 1 แผ่นมีส่วนผสมของขยะพลาสติก 1.45 กิโลกรัม และขอบคันหินความยาว 1 เมตร มีส่วนผสมของขยะ พลาสติกประมาณ 3 กิโลกรัม เพื่อนํามาใช้ในงานก่อสร้าง ทางเดิน และขอบคันหินนั้นผ่านเกณฑ์ของ มอก. 827-2531 และ มอก. 378-2531 สําหรับบล็อกคอนกรีตสําหรับทางเดินเท้า เพื่อให้ได้คุณภาพเทียบเท่า วัสดุในท้องตลาด สามารถนําไปใช้ได้จริง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อลด ปัญหาขยะพลาสติกที่ส่งผลต่อสิ่งแวดล้อม จากการใช้วัสดุทดแทน การใช้ทรัพยากรธรรมชาติ ช่วยลดขยะที่เป็นปัญหาต่อชุมชน สังคม ผ่านการนําหลักเศรษฐกิจหมุนเวียนตามแนวคิดของ BCG Economy Model เพื่อส่งเสริมและขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย โดยการสร้างโอกาสใน การทําธุรกิจใหม่ กระจายรายได้จากการนําขยะมาใช้ประโยชน์และเพิ่ม มูลค่า และส่งเสริมสิ่งแวดล้อมที่ดีอย่างยั่งยืน Upcycled Curbside & Walkway ปีที่พัฒนา: 2020 ประเทศที่ผลิต: ไทย โดย: : RISC, GC, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี และ ส.อรุณคอนกรีต Green Cell Foam™: Perdue Farms' 100% Recyclable Packaging63 ปีที่พัฒนา: 2020 ประเทศที่ผลิต: สหรัฐอเมริกา โดย: บจก. Perdue Farms Green Cell Foam™ เป็นโฟมละลายนํ้าได้ ทําจากแป้ง ข้าวโพดเป็นวัสดุหลัก สามารถนําไปรีไซเคิลได้ 100% โดย โฟมชนิดนี้สามารถย่อยสลายได้ผ่านการละลายนํ้าใน อ่างล้างจาน ซึ่งจะไม่ส่งผลกระทบต่อระบบท่อระบายนํ้า ระบบบําบัดนํ้าเสียและศูนย์บําบัด ระบบบําบัดนํ้าเสีย และ โรงงานปรับปรุงคุณภาพนํ้า จากการใช้บรรจุภัณฑ์โฟม ที่มีคุณสมบัติในการรักษาคุณภาพสินค้าในการขนส่ง 63 Sustainably Designed Shipping Boxes. (2020). https://www.perduefarms.com/en-US/we-care.html 68 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
พรมที่ทอจากจากขวดนํ้าพลาสติกประเภท PET 100% ผลิตโดย บริษัท คาร์เปท เมกเกอร์ (ประเทศไทย) จํากัด โดยขวดนํ้าพลาสติก ได้มาจากขยะขวดนํ้าที่มาจากทะเลและแหล่งนํ้าต่าง ๆ นํามาผ่าน กระบวนการล้างทําความสะอาด และทําให้เป็นเส้นใย ก่อนนํามา ทอเป็นผืนพรมลวดลายสวยงาม นอกจากนี้ยังมีคุณสมบัติใน การกันนํ้า ป้องกันคราบสกปรก และมีส่วนผสมของ Zinc-nano ช่วยฆ่าเชื้อโรค เชื้อรา และป้องกันไฟในระดับมาตรฐานสากล ASTM D2859 โดยพรม 1 ตารางเมตร มีส่วนผสมของขยะขวด พลาสติกมากถึงประมาณ 200 ขวด (2-3 กิโลกรัม) และพรม 1 ผืนสามารถลดขยะขวดพลาสติกถึง 1,254 ขวด ช่วยลดปัญหา ขยะพลาสติกทางทะเลได้อย่างมีประสิทธิภาพ เป็นอีกหนึ่งไอเดีย ธุรกิจในด้านเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ภายใต้ BCG Economy Model ที่ส่งแรงกระเพื่อมในอุตสาหกรรมสิ่งทอ ด้วยการเพิ่มมูลค่าขยะสู่ผลิตภัณฑ์ใหม่ สร้างความยั่งยืนให้กับ สิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจอย่างเป็นรูปธรรม Upcycled Carpet ปีที่พัฒนา: 2019 ประเทศที่ผลิต: ไทย โดย: : RISC และ The Carpet Maker Recycled Concrete Aggregate (RCA) ปีที่พัฒนา: 2020 ประเทศที่ผลิต: ไทย โดย: : RISC, SCG และ CPAC โครงการรีไซเคิลหัวเสาเข็ม เพื่อนํามาเป็นส่วนผสมในพื้น คอนกรีต โดยนําเศษขยะหัวเสาเข็มจากการก่อสร้างมาบด และคัดแยกเศษโลหะออก เพื่อลดปริมาณขยะหัวเสาเข็ม เศษคอนกรีตสามารถนํามาใช้เป็นส่วนผสมในพื้นคอนกรีต หรือใช้ในการผลิตคอนกรีตรีไซเคิล (Recycled Concrete) เหมาะสําหรับนําไปใช้ในการสร้างพื้นทางเท้า พื้นถนน หรือ งานโครงสร้างอาคารที่พักอาศัย ลดการทําลายธรรมชาติ จากการระเบิดหินใหม่เพื่อนําไปใช้ในการก่อสร้าง สิ่งแวดล้อม และส่งเสริมแนวคิดด้าน Circular Economy 69
เทคโนโลยีการสังเคราะห์แสงประดิษฐ์ (Artificial Photosynthesis) เพื่อการลดการปล่อยก๊าซเรือน กระจก จากการนําคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) มา รีไซเคิลด้วยการใช้กากของเสียจากโรงงานอุตสาหกรรม (Industrial Waste) และทําปฏิกิริยากับไอออนโลหะที่ ถูกแยกออกจากกากของเสียอุตสาหกรรม โดยการแปลง คาร์บอนไดออกไซด์ ให้เป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าสูง เช่น โพลีคาร์บอเนต (Polycarbonate) ฟีนอล (Phenol) หรือแอลกอฮอล์ สามารถนําไปใช้เป็นวัตถุดิบในการ ผลิตปูน และวัสดุก่อสร้างอื่นๆ เพื่อช่วยเพิ่มมูลค่าให้ กับกากของเสียอุตสาหกรรม และช่วยลดผลกระทบต่อ สิ่งแวดล้อมได้ Artificial Photosynthesis64 ปีที่พัฒนา: 2019 ประเทศที่ผลิต: ญี่ปุ่น โดย: New Energy and Industrial Technology Development Organization (NEDO), Association of Artificial Photosynthetic Chemical Process (ARPChem), University of Tokyo The Seabin: Cleaning The Oceans Safely with Trash Bins65 ปีที่พัฒนา: 2017 ประเทศที่ผลิต: ออสเตรเลีย โดย: Andrew Turton และ Pete Ceglinski Seabin พัฒนาโดย Andrew Turton และ Pete Ceglinski นักเล่นเซิร์ฟที่ต้องการทําความสะอาดมหาสมุทร Seabin สามารถกรองพลาสติก ผงซักฟอก และนํ้ามันออก โดย ปล่อยให้นํ้าสะอาดไหลย้อนกลับออกไป ภายในถังมีถุง ดักจับมลพิษที่ลอยอยู่ ปั๊มนํ้าใต้นํ้าจะดูดนํ้าผ่านถังและส่ง ออกอีกครั้งเมื่อทําความสะอาดแล้ว โดยมีจุดมุ่งหมาย การพัฒนานวัตกรรมเพื่อลดผลกระทบด้านมลพิษทางนํ้า บริเวณท่าเรือทั่วโลกอย่างยั่งยืน 64 Artificial Photosynthesis A dream technology, converting CO₂ into a resource. (2021). https://www.mitsubishichem-hd.co.jp/english/kaiteki_future_lab/solution/01/ 65 Introducing the Seabin project. (2018). http://www.sea.museum/2018/06/08/introducing-the-seabin-project#:~:text=The%20Seabin%20V%20is%20an,the%20cleaned%20water%20back%20out H2O O2 H2 CO2 Photocatalyst Oxygen Hydrogen Carbon dioxide Synthetic catalysts Materials for plastic 70 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
66 National Geographic's Encounter: Ocean Odyssey is Cruelty-Free. (2017). https://www.trendhunter.com/trends/ encounter-ocean-odyssey#:~:text=National%20Geographic's%20Encounter%3A%20Ocean%20Odyssey%20is%20Cruelty%2DFree 'Encounter: Ocean Odyssey' สถานที่ท่องเที่ยวใจกลางมหานคร นิวยอร์กที่เปิดโอกาสให้ผู้คนได้ว่ายนํ้ากับปลาวาฬและปลาโลมา ตื่นตาตื่นใจกับปะการัง และเล่นกับแมวนํ้าแบบเสมือนจริง โดยไม่มี สัตว์ชนิดใดที่เป็นสัตว์จริงที่ถูกกักขังไว้ ในนิทรรศการ National Geographic's Fish-Free Encounter: Ocean Odyssey โดย นําเสนอข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับความมหัศจรรย์ของมหาสมุทร โดย ใช้เทคโนโลยีการตรวจจับการเคลื่อนไหวของร่างกาย (Motion Capture) แสดงให้เห็นถึงพฤติกรรมของสัตว์ที่น่าสนใจและพบ เห็นได้ยากในมหาสมุทร เพื่อนําเสนอวิสัยทัศน์ที่สร้างแรงบันดาลใจ สําหรับพิพิธภัณฑ์สัตว์นํ้าแห่งอนาคต National Geographic's Encounter: Ocean Odyssey นับเป็นแบบอย่างสําหรับสถานที่ ท่องเที่ยวศูนย์รวมความบันเทิงและสวนสนุกอื่น ๆ โดยปราศจาก การจับสิ่งมีชีวิตจริงจากการใช้เทคโนโลยีเสมือนจริง (Virtual Technology) Cruelty-Free Ocean Odyssey66 ปีที่พัฒนา: 2017 ประเทศที่ผลิต: สหรัฐอเมริกา โดย: : สมาคมเนชั่นแนล จีโอกราฟิก (National Geographic) 71
Biodiversity Standard มาตรฐานการรักษาความหลากหลาย ทางชีวภาพสําหรับโครงการอสังหาริมทรัพย์ เพื่อเป็นมาตรฐาน ในการสร้างพื้นที่สีเขียวในบริบทเมือง ที่ถูกนํามาปรับใช้ในการ พัฒนาโครงการที่ดิน ไปจนถึงหลังเสร็จโครงการ โดย RISC ได้ ดําเนินงาน Biodiversity Survey ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560 เป็นต้นมา “มาตรฐานด้านความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity Standard)” ในงานพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ แบ่งออกเป็น 4 ด้าน ได้แก่ 1. มาตรฐานการสํารวจความหลากหลายทางชีวภาพก่อนดําเนิน โครงการ การศึกษาชนิดพันธุ์ต้นไม้และสัตว์ที่มีอยู่ในพื้นที่ เพื่อวางแผนช่วยเหลือสัตว์และต้นไม้ก่อนปรับพื้นที่ และเป็น ฐานข้อมูลสําหรับออกแบบพื้นที่สีเขียวโครงการ 2. มาตรฐานการล้อมย้ายต้นไม้และย้ายสัตว์ เพื่อย้ายต้นไม้ที่ สําคัญออกไปไว้ในที่ปลอดภัย ก่อนนํากลับมาปลูกใหม่ในพื้นที่ โครงการหลังก่อสร้างแล้วเสร็จ ส่วนสัตว์ประเภทต่าง ๆ จะ ถูกช่วยเหลือย้ายไปอยู่ในพื้นที่ที่ปลอดภัย 3. มาตรฐานการออกแบบพื้นที่สีเขียว โดยใช้หลักการออกแบบ ที่มองธรรมชาติเป็นศูนย์กลาง (Natural Centric) เพื่อให้พื้นที่ สีเขียวของโครงการมีความหลากหลายทางชีวภาพ 4. มาตรฐานการสํารวจความหลากหลายทางชีวภาพหลังโครงการ ก่อสร้างแล้วเสร็จ เพื่อศึกษาผลกระทบทั้งด้านบวกและด้าน ลบ แล้วนําข้อมูลไปพัฒนาต่อให้ดีขึ้น มาตรฐานนี้สามารถนําไปประยุกต์ใช้จริงในการพัฒนาโครงการ (Project Development) เพื่อใช้เป็นแนวทางพัฒนาพื้นที่สีเขียว ที่คํานึงปัจจัยด้านความหลากหลายทางชีวภาพต่อไป และผลักดัน การพัฒนาพื้นที่สีเขียวให้ไปสู่ในระดับเมือง และสร้างผลกระทบ เชิงบวกในวงกว้างต่อไป Biodiversity Standard ปีที่พัฒนา: 2017 การประยุกต์ใช้: โครงการ The Forestias by MQDC ประเทศไทย โดย: : RISC 72 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
The Veganbottle: A Natural Bottle from Sugarcane68 ปีที่พัฒนา: 2015 ประเทศที่ผลิต: ฝรั่งเศส โดย: บริษัท Lyspackaging Veganbottle พัฒนาโดยบริษัท Lyspackaging ผลิตจากพลาสติกชีวภาพจากธรรมชาติทั้งหมด ที่สามารถแทนที่ขวดพลาสติกได้ ทุกอย่างใน Veganbottle ตั้งแต่ฝาปิดไปจนถึงกระดาษห่อ หุ้มทําจากวัสดุที่ย่อยสลายได้ทางชีวภาพ 100% ตัวขวดผลิตโดยใช้สารสกัดจากนํ้าตาลอ้อย โดย อ้อยเป็นพืชที่ต้องการนํ้าน้อยกว่าพืชชนิดอื่นๆ มาก และการผลิตขวดเองนั้นใช้พลังงานน้อย กว่าการผลิตแบบเดิม B-Droid: Robotic Bees for a Brighter Future67 ปีที่พัฒนา: 2016 ประเทศที่ผลิต: โปแลนด์ โดย: มหาวิทยาลัย Warsaw B-Droid นวัตกรรมการพัฒนาหุ่นยนต์ผึ้งที่สามารถ ผสมเกสรพืชได้อย่างมีประสิทธิภาพเทียบเท่ากับ ผึ้งจริง จากปัญหาการลดลงของประชากรผึ้งจาก มลภาวะ ยาฆ่าแมลง เชื้อรา และปรสิต ส่งผลต่อ จํานวนผลผลิตด้านการเกษตรลดลง โดยในปี 2016 หุ่นยนต์ผึ้ง B-Droid ประสบความสําเร็จในการผสม เกสรของต้นกระเทียมและสตรอเบอรี ช่วยส่งเสริม กิจกรรมการผสมเกสรของผึ้งจริงได้อย่างมี ประสิทธิภาพ โดยสามารถระบุประเภทของพืชที่ ต้องการผสมเกสรได้อย่างแม่นยํา 67 AN EARTH-TO-EARTH CIRCULAR BIOECONOMY - THE VEGANBOTTLE BY LYSPACKAGING. (2015). https://transition-forum.org/newsroom-list/an-earth-to-earth-circular-bioeconomy-the-veganbottle-by-lyspackaging 68 B-Droid – a robot that's busy as a bee. (2016). https://www.pw.edu.pl/engpw/Research/Business-Innovations-Technology-BIT-of-WUT/B-Droid-a-robot-that-s-busy-as-a-bee 73
Resource Management 69 Diaper recycling. (2021). https://www.arnbv.nl/over-arn/luierrecycling, https://www.recyclediapers.com ARN และ Elsinga ได้พัฒนาเทคโนโลยีการรีไซเคิลขยะผ้าอ้อม โดยนําขยะผ้าอ้อมมาบดย่อยเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วผ่านกระบวนการ Thermal Pressure Hydrolysis โดยใช้ไอนํ้าในสภาวะที่มี อุณหภูมิและความดันสูงในการย่อยส่วนประกอบต่าง ๆ ของ ผ้าอ้อม ไม่ว่าจะเป็นส่วนที่เป็นพลาสติก (PP, PE) หรือตัวดูดซับ ของเหลวในผ้าอ้อม (Hydrogel) ซึ่งจะถูกแยกออกมา แล้ว ทําให้อยู่ในรูปเม็ดพลาสติกรีไซเคิล สามารถนําไปขึ้นรูปเป็น ชิ้นงานอื่นได้ เช่น เก้าอี้ เฟอร์นิเจอร์ กระถางดอกไม้ เป็นต้น ในขณะที่ของเสีย (Organic Waste) ที่ถูกดูดซับในผ้าอ้อม รวมถึงเส้นใยต่าง ๆ (Cellulose) ก็จะถูกย่อยอยู่ในรูปของเหลว สามารถนําไปหมักเป็นปุ๋ย และใช้ในการผลิตพลังงานได้ นอกจากนี้ในกระบวนการยังลดการปล่อย CO2 ได้ถึง 964 kg CO2 -eq/ton อีกด้วย Diaper Recycling69 ปีที่พัฒนา: 2021 ประเทศที่ผลิต: เนเธอร์แลนด์ โดย: ARN and Elsinga Policy Planning & Innovation 74 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
“Prvok” ไอเดียการออกแบบบ้านจากการพิมพ์ 3 มิติ (3D-printed House) จากสถาปนิกสาธารณรัฐเช็ก โดยสามารถสร้างให้เสร็จได้ ภายใน 48 ชั่วโมง และลอยนํ้าได้ โดยการออกแบบมุ่งเน้นไปที่การลด ระยะเวลาการก่อสร้าง ลดการใช้วัสดุก่อสร้างและค่าใช้จ่ายต่าง ๆ เมื่อ เทียบกับการสร้างอาคารทั่วไป ผ่านเทคโนโลยีการพิมพ์ 3 มิติ (3D Printing) ในการสร้างบ้าน สามารถคาดการณ์อายุการใช้งานได้ประมาณ 100 ปี นอกจากนี้ยังมีการออกแบบที่เน้นเรื่องการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เช่น การใช้ Green Roof การติดตั้งระบบหมุนเวียนนํ้าประปาและนํ้าดื่ม เพื่อ ช่วยลดการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ได้ถึง 20% เทียบกับอาคารทั่วไป Scoolpt's Prvok Home: Eco-Friendly and 3D-Printed on a Pontoon70 ปีที่พัฒนา: 2020 ประเทศที่ผลิต: สาธารณรัฐเช็ก โดย: Scoolpt s.r.o. 70 Scoolpt's Prvok Home. (2020). www.prvokodburinky.cz 71 HP. (2020). https://www.hp.com คอมพิวเตอร์พกพาที่ผลิตจากวัสดุที่สามารถนํา ไปรีไซเคิลได้ถึง 82% ผ่านการเพิ่มมูลค่าขยะ พลาสติกจากมหาสมุทร โดยวัสดุส่วนใหญ่ของ ผลิตภัณฑ์ทําจากขยะพลาสติกจากมหาสมุทร ตั้งแต่กรอบโลหะซึ่งใช้เป็นฐานรองรับอุปกรณ์ คอมพิวเตอร์ ไปจนถึงชิ้นส่วนภายใน เพื่อช่วยลด มลพิษทางทะเล พร้อมทั้งส่งเสริมการรีไซเคิล แบบครบวงจร ส่งเสริมแนวคิดด้านเทคโนโลยี ในการสร้างผลิตภัณฑ์ที่ยั่งยืน ลดมลพิษ และ ช่วยอํานวยความสะดวกในการรีไซเคิลแบบ Closed-loop HP Elite Dragonfly Laptop71 ปีที่พัฒนา: 2020 ประเทศที่ผลิต: สหรัฐอเมริกา โดย: : บริษัท HP จำกัด 75
Upcycling Stella McCartney เป็นที่รู้จัก ด้านการพัฒนาแบรนด์แฟชั่นและการนํา นวัตกรรมเพื่อความยั่งยืนมาใช้ในแบรนด์ แฟชั่น ล่าสุด Stella McCartney ได้พัฒนา เสื้อผ้าและรองเท้ากีฬาที่ยั่งยืนสําหรับ Adidas โดยใช้วัสดุรีไซเคิล 70% นอกจากนี้ Stella McCartney ได้ใช้เทคโนโลยีใหม่ ๆ เช่น การพิมพ์ 4 มิติ (4D Printing) ใน กระบวนการออกแบบแฟชั่น เพื่อส่งเสริม แนวคิด Net Zero และส่งต่อแนวคิดด้าน แฟชั่นเพื่อความยั่งยืนในปัจจุบัน สู่ภาค อุตสาหกรรมแฟชั่นในอนาคต Stella McCartney’s Textile Recycling72 ปีที่พัฒนา: 2019 ประเทศที่ผลิต: อังกฤษ โดย: : Stella McCartney 72 Stella McCartney. (2019). https://www.stellamccartney.com 76 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
73 CloudFisher. (2019). https://www.wasserstiftung.de/en/cloudfisher/#:~:text=The%20 CloudFisher%2C%20a%20new%20development,water%20droplets%20in%20the%20air. CloudFisher: Converting Fog into Drinking Water73 ปีที่พัฒนา: 2019 ประเทศที่ผลิต: เยอรมนี โดย: บจก. Aqualonis CloudFisher พัฒนาโดย Aqualonis เพื่อช่วยให้ผู้คน ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ชายฝั่งหรือภูเขาให้สามารถเปลี่ยน หมอกให้เป็นนํ้าดื่มสะอาดปลอดภัยได้ CloudFisher ทําจากตาข่าย 3 มิติที่สามารถทนต่อความเร็วลมสูง ได้ถึง 120 กิโลเมตรต่อชั่วโมง โดยมีขนาดของตาข่าย ตั้งแต่ 800 ตารางเมตร และมีหลายขนาด เพื่อให้ เหมาะกับความต้องการส่วนบุคคลหรือความต้องการ ของทั้งชุมชน ทํางานโดยใช้หลักการเหมือนใยแมงมุม ที่เก็บหยดนํ้าจากหมอกเอาไว้ และนํ้าจะไหลลงสู่ภาชนะ พลาสติกด้านล่าง ผ่านท่อลําเลียงไปสู่หมู่บ้าน ตาข่าย ขนาด 9 ตารางเมตรสามารถผลิตนํ้าได้ 36-126 ลิตร ต่อวัน นํ้าที่ได้จากกรรมวิธีนี้ยังสามารถใช้ในการรดนํ้า พืชผลหรือพื้นที่ป่าไม้ได้อีกด้วย 77
Sand from Recycled Beer Bottles74 ปีที่พัฒนา: 2019 ประเทศที่ผลิต: นิวซีแลนด์ โดย: บริษัท DB Breweries จำกัด ชายหาด 2 ใน 3 ของโลกกําลังลดลง เนื่องจาก หลายอุตสาหกรรมตั้งแต่การก่อสร้างและชิ้นส่วน อิเล็กทรอนิกส์ไปจนถึงเภสัชภัณฑ์ ที่ต้องพึ่งพา ทรายในผลิตภัณฑ์ของตน ในนิวซีแลนด์มีการส่งแก้ว 60,000 ตันไปฝังกลบทุกปี จึงทําให้ DB Breweries พัฒนาใช้เครื่องผลิตทรายจากขวดเบียร์ DB Export เพื่อสร้างวัสดุทดแทนทรายที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ 74 DB Export Beer Bottle Sand. (2019). https://www.colensobbdo.co.nz/portfolio/work-db-export-beer-bottle-sand/ 78 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
75 Hydraloop. (2017). https://www.hydraloop.com/) Hydraloop ระบบรีไซเคิลนํ้าอุปโภคในครัวเรือนที่สามารถ ทําความสะอาดและฆ่าเชื้อนํ้าทิ้งในอ่างอาบนํ้าและเครื่องซักผ้า ให้สามารถนํากลับมาใช้ในการล้างห้องนํ้า เติมสระว่ายนํ้า หรือใช้ซํ้าในเครื่องซักผ้าได้ สามารถช่วยลดการใช้นํ้าภายใน บ้านได้ 45% ผ่านกระบวนการรีไซเคิลและกรองนํ้าผ่าน 6 ขั้นตอน ตั้งแต่การตกตะกอน (Sedimentation) การลอยตัว (Floatation) การแยกตะกอนไขมันโดยวิธีการทําให้ตะกอน ไขมันลอยขึ้นสู่ผิวนํ้า (Dissolved Air Floatation) การแยก โฟม (Foam Fractionation) กระบวนการบําบัดนํ้าเสียแบบ ใช้อากาศ (Aerobic Bioreactor) และการฆ่าเชื้อโรคด้วยแสง ยูวี (UV Disinfection) นอกจากนี้ระบบยังปรับแต่งได้ โดย ผู้ใช้สามารถจัดลําดับความสําคัญได้ว่าจะใช้นํ้ารีไซเคิลผ่าน Application เวลาไหนและเพื่อวัตถุประสงค์ใด โดยนวัตกรรม Hydraloop ยังได้รับรางวัล CES’s Best of Innovation ใน หมวดความยั่งยืน การออกแบบที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และพลังงานอัจฉริยะ (Sustainability, Eco-design, and Smart Energy) อีกด้วย Hydraloop Residential Water Recycling System75 ปีที่พัฒนา: 2017 ประเทศที่ผลิต: เนเธอร์แลนด์ โดย: บริษัท Hydraloop จำกัด 79
76 Fairphone: The World’s First Ethical Smartphone. (2016). https://www.borgenmagazine.com/ ethical-smartphone/#:~:text=SEATTLE%20%E2%80%94%20Headquartered%20in%20Amsterdam %2C%20Fairphone,%E2%80%9Csmartphone%20with%20social%20values.%E2%80%9D 77 Your old phone could be a new gift for your grad. (2014). https://www.ecoatm.com Outerwall EcoATM: Get Cash for Old Electronics77 ปีที่พัฒนา: 2014 ประเทศที่ผลิต: สหรัฐอเมริกา โดย: : บริษัท ecoATM จำกัด จากการทิ้งขยะอิเล็กทรอนิกส์ก่อให้เกิดขยะจํานวน มหาศาล และความพยายามในการรีไซเคิลที่เพิ่มขึ้น เพื่อลดการทิ้งอุปกรณ์เก่า ๆ เป็นที่มาของการพัฒนา EcoATM เครื่อง ATM แลกเงินจากขยะอิเล็กทรอนิกส์ โดยนําขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่ต้องการทิ้งไปที่ตู้ EcoATM มาผ่านกระบวนการวิเคราะห์และประเมินมูลค่า ซึ่ง เงินที่ได้จากการทิ้งขยะอิเล็กทรอนิกส์จะถูกโอนไปยัง บัญชีธนาคาร PayPal ของผู้ใช้บริการ Fairphone: The World's First Ethical Smartphone76 ปีที่พัฒนา: 2016 ประเทศที่ผลิต: เนเธอร์แลนด์ โดย: : Bas van Abel Fairphone เป็นสมาร์ทโฟนแบบแยกส่วนที่ออกแบบโดยให้ผู้ ใช้งานสามารถเห็นรายละเอียดชิ้นส่วนอุปกรณ์ประกอบโทรศัพท์ ได้ และง่ายต่อการนําไปรีไซเคิลเพื่อจัดการขยะที่เพิ่มขึ้นซึ่งเกิด จากการทิ้งสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ โดยมีอายุการใช้งานยาวนาน และสามารถซ่อมแซมได้อย่างง่ายดาย แทนที่การเปลี่ยนเครื่อง โทรศัพท์หากส่วนหนึ่งเกิดการแตกหัก นอกจากนี้ Fairphone ยังสนับสนุนด้านการซ่อมแซมและเปลี่ยนชิ้นส่วนอุปกรณ์ทุกอย่าง ตั้งแต่แบตเตอรี่ไปจนถึงสายเชื่อมต่อเสียง เพื่อลดปริมาณการ ฝังกลบขยะอิเล็กทรอนิกส์ 80 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
Energy 78 The Dvele 'Software-Defined Home' Boasts the DveleIQ Software Platform. (2021). https://www.trendhunter.com/trends/softwaredefined-homes Dvele ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีบ้านสําเร็จรูปแบบ Luxury นําเสนอ "Software-Defined Homes" หรือ "บ้านอัจฉริยะ" ที่ขับเคลื่อนด้วย แผงโซลาร์เซลล์ (พร้อมแบตเตอรี่สํารอง) และใช้พลังงานน้อยกว่าบ้าน แบบดั้งเดิมถึง 84% สามารถรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ อย่างมีประสิทธิภาพ และเพิ่มปริมาณกริดไฟฟ้า (Electrical Grid) ได้ โดยบ้านมีระบบการปรับตัว เรียนรู้ และปรับปรุงอยู่ตลอดเวลา เพื่อ ส่งเสริมสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีของเจ้าของบ้าน ในขณะที่ยังคงใช้ พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อสิ่งแวดล้อม รวมถึงมีระบบแจ้งการ บํารุงรักษาล่วงหน้า และระบบตรวจสอบคุณภาพอากาศ การใช้พลังงาน ความทนทานของอาคาร และสถานะโดยรวมของบ้าน เช่น อุณหภูมิห้อง บริเวณโรงรถ ประตู และบริเวณอื่น ๆ Dvele Software-Defined Home78 ปีที่พัฒนา: 2021 ประเทศที่ผลิต: สหรัฐอเมริกา โดย: : บริษัท Dvele จำกัด 81
Sundrop Farms เป็นที่รู้จักกันดีในด้านการเพาะปลูกชุดเทคโนโลยี การเกษตรแบบยั่งยืน ซึ่งต้องการทรัพยากรที่จํากัดและน้อยกว่าการ ทําฟาร์มแบบดั้งเดิม โครงการเกษตรกรรมแบบยั่งยืนนี้ขับเคลื่อนด้วย พลังงานแสงอาทิตย์เข้มข้น และการกรองนํ้าทะเลด้วยความร้อนจาก ระบบชลประทานที่ใช้นํ้าจากอ่าวสเปนเซอร์ ประเทศออสเตรเลีย เข้าสู่ กระบวนการกรองให้สะอาดก่อนนําไปใช้เลี้ยงพืชผล โดยกระบวนการ กรองนํ้าทะเลดังกล่าวร่วมกับระบบที่ใช้พลังงานไฟฟ้าในการเพาะปลูก ขับเคลื่อนด้วยพลังงานแสงอาทิตย์เป็นหลัก และใช้พลังงานไฟฟ้าแบบ ดั้งเดิมเพียง 15% ในช่วงฤดูหนาว ในด้านการผลิตพลังงานแสงอาทิตย์ Sundrop Farm ใช้กระจกเพื่อ ควบคุมพลังงานแสงอาทิตย์จํานวน 23,000 แผ่น สะท้อนรังสีจาก ดวงอาทิตย์ แล้วนําความร้อนไปผลิตพลังงานในโรงไฟฟ้าพลังงาน ความร้อนจากแสงอาทิตย์ (Concentrating Solar Power หรือ CSP) โดยกระบวนการนี้สามารถลดการใช้พลังงานจากฟอสซิลในการปลูก พืชพันธุ์ ส่งเสริมการใช้พลังงานทางเลือกที่ช่วยลดผลกระทบต่อ สิ่งแวดล้อมตามหลักของ BCG Economy Model ด้านเศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) ช่วยลดการใช้ทรัพยากรอย่างสิ้นเปลือง ส่งเสริม การใช้พลังงานสะอาดและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ผลักดันการทําธุรกิจ ด้านเกษตรกรรมอย่างยั่งยืน Sundrop Farms: Energy Efficient Agriculture79 ปีที่พัฒนา: 2020 ประเทศที่ผลิต: ออสเตรเลีย โดย: Sundrop Farms Pty. Ltd. 79 Sundrop is the future. (2020). https://www.sundropfarms.com 82 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
จากปัญหาวิกฤติและค่าใช้จ่ายด้านพลังงานที่เกิดขึ้น ทั่วโลก ทําให้หลายประเทศหาแนวทางในการผลิต พลังงานทางเลือกมากขึ้น อีกหนึ่งแนวคิดที่กําลัง พัฒนาอย่างต่อเนื่องคือ การสร้างโมเดลธุรกิจด้าน การนําขยะจากหลุมฝังกลบมาผลิตเป็นพลังงาน โดย ใช้กระบวนการรีไซเคิลที่เปลี่ยนขยะพลาสติกที่ไม่ สามารถนําไปรีไซเคิลได้มาสร้างพลังงานจากการสกัด ไฮโดรเจน โดยผลิตก๊าซจากการหลอมละลายของ พลาสติก และนําก๊าซที่ได้มาใช้เป็นเชื้อเพลิงในการ ผลิตกระแสไฟฟ้า เป็นวิธีสร้างพลังงานทางเลือกที่ ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และส่งเสริมแนวคิด BCG Economy Model ทั้งด้านเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ที่ใช้ประโยชน์จากทรัพยากร ที่มีอยู่ และเศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) ที่ ตอบโจทย์ด้านการใช้พลังงานทางเลือกที่เป็นมิตรต่อ สิ่งแวดล้อม ลดปัญหาขยะพลาสติกและนําพลังงาน มาใช้ได้ทั้งสําหรับภาคธุรกิจและภาคอสังหาริมทรัพย์ Powerhouse Energy’s Waste-to-Energy Hydro System80 ปีที่พัฒนา: 2019 ประเทศที่ผลิต: อังกฤษ โดย: บริษัท Powerhouse Energy Group จำกัด 80 Turning ‘dirty’ plastic into clean energy: Inside story of PowerHouse Energy’s innovative tech. (2019). https://www.nsenergybusiness.com/features/powerhouse-energy-plastic-waste/) 83
อุปกรณ์ไฮบริดจากการประกอบเซลล์แสงอาทิตย์แบบซิลิคอน ร่วมกับแหล่งผลิตพลังงานขนาดเล็กไทรโบอิเล็กทริก (Triboelectric Nanogenerator; TENG) ที่มีโพลิเมอร์ โพลิไดเมทิลไซลอกเซน (Polydimethylsiloxane, PDMS) เป็นส่วนประกอบหลัก เพื่อใช้แปลงแรงเชิงกลจากการตก กระทบของเม็ดฝนให้เป็นพลังงานไฟฟ้า ให้สามารถเก็บสะสม พลังงานอย่างสมํ่าเสมอท่ามกลางสภาพอากาศที่แปรปรวน และแปลงพลังงานกลของเม็ดฝนให้เป็นไฟฟ้า ลดข้อจํากัด ของการสะสมพลังงานจากแผงโซลาร์เซลล์ทั่วไปให้สามารถ สร้างพลังงานในช่วงฝนตกได้ Solar Cell that Converts Raindrops into Energy81 ปีที่พัฒนา: 2018 ประเทศที่ผลิต: จีน โดย: Yuqiang Liu จาก Soochow University 81 Energy harvester collects energy from sunlight and raindrops. (2018). https://phys.org/news/2018-03-energy-harvester-sunlight-raindrops.html 82 New transparent solar glass developed by scientists at Michigan State University. (2017). https://www.pv-magazine.com/2017/10/26/new-transparent-solar-glass-developed-by-scientists-atmichigan-state-university/ กระจกพลังงานแสงอาทิตย์ สามารถจับ และเก็บพลังงานแสงอาทิตย์ได้ นอกจากนี้ ทีมวิจัยยังระบุว่า สามารถใช้งานบริเวณ พื้นที่หน้าต่างได้ 5 - 7 พันล้านตารางเมตร เพื่อให้เพียงพอต่อการรองรับความต้องการ พลังงาน 40% ของสหรัฐอเมริกา จากการ ใช้กระจกพลังงานแสงอาทิตย์ Solar Glass82 ปีที่พัฒนา: 2017 ประเทศที่ผลิต: สหรัฐอเมริกา โดย: : มหาวิทยาลัย Michigan 84 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
'Solar Blind' ผลงานการออกแบบโดย Park Yonghwa, Lee Sang Jun, Hwang Ki Nam และ Lee Danbee มู่ลี่ที่ติดตั้งโซลาร์เซลล์เข้ากับระแนงของมู่ลี่ เพื่อควบคุม พลังงานจากแสงอาทิตย์ โดยสายไฟที่มาพร้อมกับมู่ลี่ ใช้สําหรับทั้งปรับระดับของมู่ลี่ขึ้นลง และชาร์จอุปกรณ์ หรือจ่ายไฟให้กับอุปกรณ์อื่น ๆ ที่ต้องการใช้งานในพื้นที่ สามารถติดตั้งในบ้านหรืออาคารสาธารณะได้โดยไม่ต้อง ติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์บนหลังคา ส่งเสริมการใช้พลังงาน สะอาด และลดปริมาณการใช้พลังงานในอาคาร Solar Blind: Solar Window Coverings Generate Power83 ปีที่พัฒนา: 2017 ประเทศที่ผลิต: เกาหลีใต้ โดย: Park Yonghwa, Lee Sang Jun, Hwang Ki Nam และ Lee Danbee 83 Solar Blind Aims to Make Solar Energy Easy to Access and More Affordable. (2017). https://www.tuvie.com/solar-blind-aims-to-make-solar-energy-easy-to-access-and-more-affordable/) 85
เต้าเสียบปลั๊กไฟติดหน้าหน้าต่างที่เป็นมิตร กับสิ่งแวดล้อม พกพาสะดวก สามารถนําไป ติดบนหน้าต่างตามสถานที่ต่าง ๆ เช่น บ้าน อาคาร รถยนต์ เครื่องบิน เพื่อชาร์จพลังงาน จากแสงอาทิตย์ได้ โดยเต้าเสียบสามารถ เก็บพลังงานสะสมไว้ในแบตเตอรี่ได้ 1,000 มิลลิแอมแปร์ต่อชั่วโมง (mAh) ซึ่งเพียงพอ สําหรับจ่ายไฟให้โทรศัพท์มือถือหรือแท็บเล็ต เหมาะสําหรับใช้งานในกรณีฉุกเฉิน หรือใช้ จ่ายพลังงานเพื่อแสงสว่างในตอนกลางคืน Window Socket85 ปีที่พัฒนา: 2013 ประเทศที่ผลิต: เกาหลีใต้ โดย: : Kyuho Song & Boa Oh “Zéphyr” บอลลูนพลังงานแสงอาทิตย์ และ เครื่องกําเนิดไฟฟ้าที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม สร้างโดย Karen Assaraf, Julie Dautel และ Cédric Tomissi เริ่มต้นใช้ในฝรั่งเศส สามารถ ใช้งานส่วนตัวหรือใช้ในรูปแบบองค์กรเพื่อ สังเกตการณ์ทางอากาศ โดยบอลลูนพลังงาน แสงอาทิตย์สามารถใช้งานได้ภายในเวลาหนึ่ง ชั่วโมง สามารถบินได้ครั้งละ 30 วัน และทนลม ได้ 43 ไมล์ต่อชั่วโมง (70 กิโลเมตรต่อชั่วโมง) บอลลูนพลังงานแสงอาทิตย์สามารถใช้สําหรับ โครงการด้านความยั่งยืนที่หลากหลาย เช่น การสังเกตสัตว์ป่า การวัดคุณภาพอากาศ และ สามารถใช้เพื่อส่งเสริมการประสานงานระหว่าง ภัยพิบัติ Zéphyr Solar: An Autonomous Solar Balloon Bringing Electricity to Disaster Zones84 ปีที่พัฒนา: 2016 ประเทศที่ผลิต: ฝรั่งเศส โดย: Karen Assaraf, Julie Dautel และ Cédric Tomissi และบริษัท EONEF 84 THE EONEF BALLOON. (2020). https://www.fandm.edu/uploads/files/59065179659808769-november-greenmail.pdf 85 Ingeniously Simple Solar-Powered Charger. (2014). https://mymodernmet.com/kyuho-song-boa-oh-window-socket 86 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
Transportation Contactless Delivery Robots86 ปีที่พัฒนา: 2021 ประเทศที่ผลิต: อังกฤษ โดย: บริษัท Starship Technologies Starship Technologies ตอบสนองต่อ สถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปเนื่องจาก โควิด-19 เพื่อนํานวัตกรรมหุ่นยนต์ส่งของ อัตโนมัติมาใช้ในพื้นที่เมือง หุ่นยนต์ Contactless Delivery Robots ได้รับการออกแบบมาเพื่อรองรับสินค้าได้ 20 ปอนด์ (9.7 กิโลกรัม) สามารถบรรจุ ถุงชอปปิงได้ประมาณ 3 ถุง และสามารถ เดินทางไปกลับได้ไกล 4 ไมล์ (6.44 กิโลเมตร) ในการสั่งซื้อ ผู้ซื้อของจากร้านสามารถใช้ ประโยชน์สูงสุดจากแพลตฟอร์มแอปพลิเคชัน Starship เพื่อการจัดส่งที่รวดเร็วและส่ง ตรงถึงบ้าน Waitrose Delivery Vans Fuelled by Food Waste87 ปีที่พัฒนา: 2021 ประเทศที่ผลิต: อังกฤษ โดย: บริษัท Waitrose & Partners Waitrose เครือข่ายซูเปอร์มาร์เก็ตของอังกฤษได้เปิดตัว รถตู้ส่งของที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมรุ่นใหม่ รถตู้ ขับเคลื่อนด้วยไบโอมีเทนซึ่งเป็นทางเลือกที่ยั่งยืน สําหรับเชื้อเพลิงฟอสซิล สามารถลดการปล่อยก๊าซ คาร์บอนไดออกไซด์ได้ถึง 80% โดยในปี ค.ศ. 2030 Waitrose มีเป้าหมายในการพัฒนายานพาหนะขนส่ง สินค้าที่ใช้พลังงานไฟฟ้าและไบโอมีเทนทั้งหมด 86 Contactless Delivery Robots. (2021). https://www.starship.xyz 87 Waitrose takes new electric delivery vans for a spin in London. (2021). https://retailtechinnovationhub.com/ home/2021/11/3/waitrose-takes-new-electric-delivery-vans-for-a-spin-in-london) 87
Fisker Ocean’s Electric SUV88 ปีที่พัฒนา: 2021 ประเทศที่ผลิต: สหรัฐอเมริกา โดย: บริษัท Fisker จำกัด Fisker Ocean ยานพาหนะเพื่อความยั่งยืนที่มีการติดตั้ง ระบบพลังงานสะอาด เช่น หลังคาโซลาร์เซลล์แบบเต็ม พรมปูรถที่สามารถนําไปรีไซเคิลได้ วัสดุตกแต่งภายใน จากโพลีคาร์บอเนต (Polycarbonate) โพลียูรีเทน (Polyurethane) และแผ่นรองเรยอนเสริมยางที่ทําจาก เศษยางที่นํากลับมาใช้ใหม่ สามารถวิ่งได้ระยะทางไกล ตั้งแต่ 400 - 500 กิโลเมตร จากการใช้แบตเตอรี่ ลิเธียมไอออน 80 กิโลวัตต์ต่อชั่วโมง 88 Fisker Ocean. (2021). https://www.fiskerinc.com/ocean 89 Nissan LEAF become best-selling electric car in the world. (2020). https://sustainabilitymag.com/diversity-and-inclusion-dandi/nissan-leaf-become-best-selling-electric-car-world “Nissan Leaf” หนึ่งในตัวอย่างเทคโนโลยีสีเขียวในอุตสาหกรรม ยานยนต์ จากที่มีการปล่อยมลพิษและก๊าซเรือนกระจกจํานวน มาก ทําให้บริษัทรถยนต์หลายแห่งเปลี่ยนแนวทางการผลิต ยานยนต์แบบดั้งเดิม และหาวิธีการสร้างและใช้ยานพาหนะที่ ยั่งยืนมากขึ้น นิสสันมีโครงการสีเขียวที่พยายามกําจัดของเสีย ตลอดวงจรชีวิตของยานพาหนะ ตั้งแต่การออกแบบจนถึง กระบวนการสุดท้ายเมื่อกลายเป็นขยะอีกครั้ง โดย Nissan Leaf ผลิตจากวัสดุรีไซเคิล 25% ประกอบด้วยแบตเตอรี่ความจุสูงถึง 40 กิโลวัตต์ต่อชั่วโมง ที่สามารถขับได้ไกลถึง 311 กิโลเมตร ต่อการชาร์จหนึ่งครั้ง และแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนความจุ 40 กิโลวัตต์ต่อชั่วโมง สามารถใช้งานได้ถึง 8 ปี หรือ 160,000 กิโลเมตร เพื่อเป็นแบบอย่างด้านการยกระดับความยั่งยืนใน กลุ่มธุรกิจผลิตยานยนต์ในอนาคต Nissan Leaf: A Car for the Circular Economy89 ปีที่พัฒนา: 2020 ประเทศที่ผลิต: ญี่ปุ่น โดย: บริษัท นิสสัน มอเตอร์ จำกัด 88 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
90 Bimoz Premium Kit XL - World’s Lightest & Smartest e-Bike Drive. (2019). https://www.gadgenda.com/bimoz-premium-kit-xl-world-s-lightest-smartest-e-bike-drive 91 CERO. (2016). https://cero.bike/ Bimoz เทคโนโลยี E-bike ที่มาพร้อมกับระบบขับเคลื่อน เพื่อช่วยสร้างความสะดวกสบายขณะเดินทาง โดยสามารถ ใช้จักรยานคันเก่าเปลี่ยนเป็น E-bike ได้ ซึ่งผลิตภัณฑ์นี้มี นํ้าหนักเบามาก (น้อยกว่า 2 กิโลกรัม รวมแบตเตอรี่แพ็ค) เพื่อ สะดวกต่อการพกพาไปทุกที่ นอกจากนี้ยังมีแอปพลิเคชันที่ ช่วยจดจําตําแหน่ง GPS ติดตามเส้นทางเชื่อมต่อกับเพื่อน ของผู้ใช้งาน และสามารถจําลองภูเขาบนถนนเรียบเพื่อฝึก กล้ามเนื้อขาได้อีกด้วย Bimoz: World’s Lightest and Smartest E-bike Drive90 ปีที่พัฒนา: 2019 ประเทศที่ผลิต: สวิตเซอร์แลนด์ โดย: บริษัท Bimoz “CERO” จักรยาน 3 ล้อ สําหรับผู้ที่มีความเจ็บป่วยทางกายภาพ ต่าง ๆ เพื่อให้สามารถเคลื่อนที่และมี Active Lifestyle โดยไม่ เกิดผลกระทบต่อร่างกาย จากการออกแบบที่มีจุดศูนย์ถ่วงตํ่า และล้อถีบที่ช่วยในการปั่นสําหรับคนทุกรูปแบบ ทําให้สามารถ ออกกําลังกายได้มากกว่าการใช้สกูตเตอร์และเก้าอี้รถเข็น โดยจักรยาน 3 ล้อ CERO ได้ออกแบบมาเพื่อกลุ่มผู้ป่วยที่ได้รับ ผลกระทบทางด้านสมอง เช่น โรคปลอกหุ้มเส้นประสาทอักเสบ ภาวะการบาดเจ็บไขสันหลัง หรือภาวะการบาดเจ็บของสมอง สามารถใช้สําหรับการเคลื่อนย้ายผู้ป่วย หรือการเรียนรู้เพื่อ ปรับตัวกับภาวะการบาดเจ็บถาวร เพื่อช่วยกระตุ้นการใช้ กล้ามเนื้อส่วนขาสําหรับผู้ป่วย CERO E-Tricycle91 ปีที่พัฒนา: 2016 ประเทศที่ผลิต: สหรัฐอเมริกา โดย: Kiyoshi Iwai 89
“Sonnet155” ออกแบบโดย Johanna Hehemeyer-Cürten และ Lobke Beckfeld พัฒนากระเป๋าที่มีดีไซน์ทันสมัยและเป็นมิตร กับสิ่งแวดล้อมโดยใช้วัสดุที่ย่อยสลายได้ ทางชีวภาพทั้งหมด และใช้วัสดุจากขยะจาก การผลิตเซลลูโลสที่มาจากอุตสาหกรรมสิ่ง ทอพร้อมกับเพคติน โดยกระเป๋านี้ออกแบบ จากการเพิ่มมูลค่าขยะเพื่อนํามาใช้เป็น อุปกรณ์ในชีวิตประจําวัน และยังสามารถ ย่อยสลายเองได้จากการฝังกลบอีกด้วย Sonnet155 Fruit Waste Shopping Bags92 ปีที่พัฒนา: 2021 ประเทศที่ผลิต: เยอรมนี โดย: Johanna Hehemeyer-Cürten และ Lobke Beckfeld 92 SONNET155 Germany: The upgrade to the ordinary paper bag. (2021). https://www.gp-award.com/de/produkte/sonnet Food Consumption 90 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
93 Tômtex. (2021). https://www.tomtex.co/our-story เครื่องหนังจากวัสดุเหลือทิ้ง Tômtex พัฒนาโดย Uyen Tran นักออกแบบชาวเวียดนาม พัฒนาจากวัสดุที่ทําจาก เปลือกอาหารทะเลและกากกาแฟ เป็นนวัตกรรมสิ่งทอที่ สกัดจากไบโอโพลีเมอร์ไคตินจากเปลือกกุ้ง ปู และกุ้งมังกร และรวมเข้ากับกากกาแฟ และนําส่วนผสมที่ได้ย้อมด้วย สีธรรมชาติเพื่อให้ได้สีที่หลากหลาย นอกจากคุณสมบัติ ด้านความยั่งยืน หนังจากกากอาหารยังมีความยืดหยุ่น สามารถเพิ่มลวดลายนูนได้หลากหลาย หรือเลียนแบบดีไซน์ บนกระเป๋าหนังงูได้ Tômtex: Material Made Out of Seafood Shells and Coffee Grounds93 ปีที่พัฒนา: 2021 ประเทศที่ผลิต: เวียดนาม โดย: Uyen Tran 91
“Plant-based Meat” เนื่องจากการบริโภค เนื้อสัตว์เป็นสาเหตุสําคัญของการเปลี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศอันเนื่องมาจากการปล่อย มลพิษจากอุตสาหกรรม การบริโภคเนื้อสัตว์ ที่ไม่ใช้เนื้อสัตว์จริงจึงมีประสิทธิภาพมากใน การลดปัญหาด้านภาวะโลกรวน (Climate Change) โดยช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ในกระบวนการผลิตได้ในปริมาณมาก เนื้อสัตว์ ที่สร้างในห้องปฏิบัติการมีแนวโน้มที่จะได้รับ ความนิยมมากขึ้น โดยจากงานวิจัยของบริษัท ที่ปรึกษา AT Kearney กล่าวว่าการทําเมนู แฮมเบอร์เกอร์ทั้งหมดจะถูกกําหนดให้งด การใช้เนื้อสัตว์ภายในปี พ.ศ. 2583 Impossible Foods’ Lab-Grown Meat94 ปีที่พัฒนา: 2020 ประเทศที่ผลิต: สหรัฐอเมริกา โดย: บริษัท Impossible Foods จำกัด 94 Impossible Foods’ Lab-Grown Meat. (2020). https://impossiblefoods.com 95 Winnow Solutions. (2019). https://www.winnowsolutions.com/ Winnow AI-enabled Food Waste95 ปีที่พัฒนา: 2019 ประเทศที่ผลิต: สหรัฐอเมริกา โดย: บริษัท Winnow Solutions จำกัด Winnow ใช้เครื่องชั่งถังอาหารและ เทคโนโลยีวิเคราะห์ภาพนิ่งและไฟล์วิดีโอ เพื่อจําแนกสิ่งของ (Computer Visual Technology) ควบคู่ไปกับระบบเรียนรู้ ด้วยตนเอง (Machine Learning) เพื่อ สร้างข้อมูลว่าห้องครัวเกิดขยะอาหารได้ อย่างไร เพื่อหลีกเลี่ยงการก่อขยะในครัว ผ่านการวิเคราะห์ข้อมูลและเปลี่ยนรูปแบบ การปฏิบัติงานในครัว เพื่อลดค่าใช้จ่ายใน ครัวและลดปริมาณขยะในพื้นที่ห้องครัว เชิงพาณิชย์ ร้านอาหาร และเรือสําราญ เพื่อลดขยะอาหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยในปัจจุบันมีกลุ่มผู้ใช้นวัตกรรมนี้ ได้แก่ Ikea, Hilton Hotels และ Costa! 92 Sustainnovation Trends SUSTAINNOVATION
Demetra: Reducing Food Waste with Food Preservation Technology96 ปีที่พัฒนา: 2017 ประเทศที่ผลิต: อิตาลี โดย: บริษัท Green Code Srl. Demetra สร้างขึ้นโดย Green Code สตาร์ทอัพสัญชาติอิตาลี เป็น นวัตกรรมการถนอมอาหาร โดยการใช้สารสกัดจากพืช 100% และ สามารถปรับปรุงอายุการเก็บรักษาของผลิตผลจากธรรมชาติ ช่วยชะลอ การสุกของผลไม้ เพิ่มความต้านทานโดยธรรมชาติของผลไม้ต่อเชื้อโรค นอกจากนี้ส่วนผสมของ Demetra ปลอดภัยสําหรับมนุษย์และสิ่งแวดล้อม โดยผลผลิตไม่จําเป็นต้องเก็บไว้ในอุณหภูมิที่เย็นขณะขนส่ง ช่วยประหยัด พลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผลิตภัณฑ์นี้ยังช่วยให้ผลผลิตคงความสด และสุกนานขึ้น และช่วยลดขยะอาหารในซูเปอร์มาร์เก็ตและร้านขาย ของชําได้ 96 Demetra. (2017). https://www.unido.it/award2017/demetra/ 97 S.Café. (2008). https://www.singtex.com/fabric/s-cafe S. Café ได้คิดค้นวิธีการเปลี่ยนกากกาแฟให้เป็น สิ่งทอที่สวมใส่ได้ ซึ่งประหยัดพลังงานและผลิตได้ เร็วกว่าเส้นใยธรรมชาติแบบเดิม โดยเส้นใยแห้ง เร็วกว่าผ้าฝ้ายถึง 200% และสามารถผลิตได้ด้วย อุณหภูมิตํ่าและใช้พลังงานเพียงเล็กน้อย นอกจากนี้ เส้นด้ายยังดูดซับกลิ่นตามธรรมชาติและสะท้อนรังสี ยูวีได้ S. Café®: Fabric Created with Recycled from Coffee Grounds97 ปีที่พัฒนา: 2008 ประเทศที่ผลิต: ไต้หวัน โดย: บริษัท SINGTEX® Industry จำกัด 93
CHAPTER 5 SUSTAINNOVATOR INTERVIEWS 94 Sustainnovator Interviews SUSTAINNOVATION
จากตัวอย่างนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืนใน บทที่ผ่านมา ในบทนี้ได้รวบรวมแนวคิดและ ประสบการณ์ของนวัตกร (Sustainnovators) จากหลากหลายสาขาวิชา ได้แก่ นักวิทยาศาสตร์ นักออกแบบ สถาปนิก วิศวกร บุคลากร ทางการแพทย์ นักเศรษฐศาสตร์ นักวิจัย นักพัฒนาสิ่งแวดล้อม ฯลฯ ในการอธิบาย ความหมายของคําว่า “Sustainnovation” หรือ “นวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน” ในมิติต่างๆ และความสําคัญของการสร้างนวัตกรรมที่ ส่งเสริมความยั่งยืน เพื่อนําเอาความคิดที่ หลากหลายนี้ถอดรหัส ทําความเข้าใจการ พัฒนาองค์ความรู้ ช่วยสร้างความตระหนัก และผลักดันไอเดียนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน ในอนาคต 95
รศ.ดร.สิงห์ อินทรชูโต หัวหน้าคณะที่ปรึกษา ศูนย์วิจัยและนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน (Research & Innovation for Sustainability Center; RISC) “Sustainnovation” มีความหมายอย่างไร “Sustainnovation” เป็นคําที่หมายถึงเทคโนโลยีที่มุ่งแก้ปัญหาจากการ เสียสมดุลจากการพัฒนาด้านต่างๆ ของมนุษย์ ซึ่งต้องพัฒนานวัตกรรม ใช้แนวคิดใหม่ หรือสร้าง Framework ใหม่ เพื่อนําไปสู่ “ความยั่งยืน หรือ ความอยู่รอด” เพราะการแก้ไขปัญหาด้วยวิธีการเดิมหรือกรรมวิธีเดิมอาจ ก่อให้เกิดปัญหาใหม่ที่ยากยิ่งขึ้น เช่น ปัญหาภาวะโลกรวน (Climate Change) ปัญหามลภาวะ PM2.5 เป็นต้น ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้าน Sustainability และ Upcycling ช่วยยกตัวอย่าง “Sustainnovation” ที่น่าสนใจ การนําเศษวัสดุกลับมาพัฒนาเป็นวัสดุก่อสร้าง นับเป็นการสร้างแนวทาง ใหม่ และมักจะมีกระบวนการอุตสาหกรรมใหม่ๆ เกิดขึ้น เช่น การนําเปลือก ไข่ไก่มาทําเป็นหินเทียม หรือนําแหอวนมาทําเป็นพรม โครงการ The Forestias ก็นับเป็น 1 ใน Sustainnovations ในระดับเมือง ที่เน้นสร้างความสุข และลดสภาวะเกาะความร้อน (Heat Island) ส่งเสริมความหลากหลาย ทางชีวภาพ (Biodiversity) และ The Forestias ทําให้เกิดการพัฒนา Biodiversity Standard เพื่อโครงการอสังหาริมทรัพย์แห่งแรกของโลก ที่ทําการศึกษา เก็บข้อมูล และการช่วยเหลือสิ่งมีชีวิตต่างๆ ภายในโครงการ จนถึงการติดตามคุณภาพของสิ่งแวดล้อมหลังจากงานก่อสร้าง เพื่อให้ เห็นการเพิ่มขึ้นและการเติบโตของความหลากหลายทางชีวภาพขึ้น พร้อมๆ กับการพัฒนาโครงการอสังหาริมทรัพย์ จึงทําให้มีข้อมูลที่สามารถเสนอ ความเข้าใจธรรมชาติ เข้าใจระบบนิเวศ เพื่อสร้างมาตรฐานใหม่ โครงการ The Forestias ได้ประยุกต์ใช้วิธีการพัฒนาป่าในเมืองตามทฤษฎี ดร.อะกิระ มิยาวากิ (Miyawaki Method) นัก พฤกษศาสตร์ชาวญี่ปุ่น ซึ่งถือเป็น Sustainnovation เพื่อพัฒนาป่าในเมืองให้มีความอุดมสมบูรณ์และมีระบบนิเวศที่ยั่งยืนได้ ในอนาคต โดยทฤษฎีนี้จะทําให้ต้นไม้เติบโตเร็วขึ้นกว่าปกติถึง 10 เท่า และสามารถลดการบํารุงรักษา การรดนํ้าได้ในระยะยาว เนื่องจากระบบนิเวศภายในป่าจะสามารถดูแลกันได้เอง “ความยั่งยืน” ในอนาคตจะต้องประกอบด้วย “การปรับตัว (Resilience)” มากขึ้น ดังนั้น “Sustainnovation” จะต้องเป็นนวัตกรรม ที่ส่งเสริมการปรับตัวให้อยู่รอดใน สถานการณ์ที่ยากลำบากในอนาคต 96 Sustainnovator Interviews SUSTAINNOVATION
สุดท้ายนี้ คุณอยากฝากข้อคิดด้าน “Sustainnovation” อะไรให้ผู้อ่าน ผมอยากให้ร่วมมือกันคิดค้นหาวิธีการใหม่ๆ เพื่อแก้ปัญหาที่รุมเร้าที่กําลังเกิดขึ้น ผมคิดว่า วิธีที่เราใช้แก้ไขปัญหาที่ผ่านมา จะ แก้ปัญหาใหม่ได้ยากขึ้นเรื่อยๆ นอกจากนี้ อยากให้ทุกคนทะนุบํารุงธรรมชาติให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ เพราะธรรมชาติเป็น พื้นฐานที่ช่วยลดผลกระทบจากความเปลี่ยนแปลงด้านภูมิอากาศ (Climate Change) แม้ว่าตอนนี้จะเหลือทรัพยากรธรรมชาติ น้อยลงมาก และใช้เวลาในการรักษาสภาพแวดล้อมนาน แต่ในระยะยาว ผลจากการอนุรักษ์ธรรมชาติจะกลายเป็นหนึ่งใน “Safety Net” ของมนุษยชาติ ผมคิดว่าโลกของเราไม่น่าจะกลับไปสู่โลกที่ “สมดุล” เดิมได้ โดยอนาคตจะเกิดความสมดุลใหม่ ผ่าน การล้มและลุก อยู่รอด และปรับกันไปเรื่อยๆ โดย หวังว่าเราจะไม่ต้องใช้ชีวิตอยู่ใน “Glass Dome” ที่ควบคุมทุกอย่างภายในนั้น มันเป็นเรื่องยากที่ ทําให้โลกกลับไปสู่ความสมดุลแบบที่เคยมีในอดีต โดย “โลกที่ยั่งยืน” ในความหมายของผม คือ โลก ที่พร้อมรับมือ (Resilience) ที่สามารถสร้างจุด สมดุลใหม่ได้ เช่น ถ้าบางพื้นที่บนโลกร้อนเกินไป เราสามารถย้ายถิ่นฐาน (Migrate) ได้อย่างรวดเร็ว มีการปรับตัวเร็ว มีการวิเคราะห์ข้อมูล (Data Analysis) ที่รวดเร็ว เพื่ออยู่รอดในโลกที่มีสภาพ แปรปรวน อีกตัวอย่างของ Sustainnovation ด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติตาม หลักเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) คือการ Upcycle Materials เช่น การผสมขยะพลาสติกเพื่อเพิ่มความแข็งแรงถนนยางมะตอย (Plastic Asphalt Road) และ Recycled Concrete Aggregate (RCA) จากหัวเสา เข็มคอนกรีต ซึ่งนํามาบดเป็นส่วนผสมในพื้นคอนกรีต หรือ Bus Stop แบบ Biophilic Design ป้ายรถโดยสารสาธารณะที่สามารถกรอง PM2.5 เพื่อ ช่วยผู้ที่จําเป็นต้องอยู่ภายนอกอาคาร เดินทางด้วยรถสาธารณะ และมัก ประสบปัญหาฝุ่น PM2.5 ในทุก ๆ ปี รวมทั้งการออกแบบที่ผสานพื้นที่สีเขียว เพื่อลดความเครียดให้กับเมือง และเลือกพืชพรรณที่มีคุณสมบัติกรองฝุ่น และเครื่องไฟฟ้าสถิต (Electrostatic) ช่วยดึงฝุ่นละอองขนาดเล็กออกจาก อากาศ ก่อนส่งอากาศสะอาดให้กับผู้ที่นั่งรอรถอยู่ริมถนนใหญ่ นอกจากนี้ การใช้ Biophilic design หรือการออกแบบที่ผสานพื้นที่สีเขียวเพื่อลด ความเครียดให้กับคนและเลือกพืชพรรณที่มีคุณสมบัติกรองฝุ่น ก็นับว่าเป็น Sustainnovation เช่นกัน นอกจากนี้ งานวิจัยโครงการ The Nanobionic Light-Emitting Plant Platform โดย ศ.ดร.ไมเคิล สตีเวน สตราโน (Prof. Michael S. Strano) ผู้เชี่ยวชาญด้านนาโนไบโอนิค จากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ หรือ MIT ได้ร่วมมือกับ RISC ต่อยอดพัฒนาโครงการต้นไม้เรืองแสง (Light Emitting Plant) จากการพัฒนาเอนไซม์และโมเลกุลที่หิ่งห้อยใช้เปล่งแสง มาเพิ่มขีดความสามารถให้กับต้นไม้ ตั้งแต่ต้นไม้ขนาดเล็กไปจนถึงต้นไม้ ขนาดใหญ่ เพื่อเพิ่มโอกาสการทดแทนการใช้พลังงานไฟฟ้าได้ในอนาคต หากสามารถนําไปใช้ภายใน The Forestias ก็จะเป็น Sustainnovation ต้นแบบการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ที่นําเสนอแนวทางใหม่ในการพัฒนาเมือง หากมองภาพในอนาคต คาดหวังว่า “โลกที่ยั่งยืน” จะเป็นโลกแบบไหน 97
“Sustainnovation” มีความหมายอย่างไร ถ้าแปลตรงตัวก็คือ “นวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน” โดยที่เราต้องมองย้อนกลับไปว่า เรามองมุมมอง ความยั่งยืนด้านไหน เช่น สิ่งแวดล้อม สังคม เศรษฐกิจ โดย “Sustainnovation” จะต้อง ผ่านการสร้างความเชื่อมต่อซึ่งกันและกัน (Interconnectivity) ระหว่างเทคโนโลยี นวัตกรรม และธุรกิจ ก่อเกิดเป็นกลไกในการสร้างความ ยั่งยืนที่เป็นรูปธรรม ดร.การดี เลียวไพโรจน์ ผู้อำนวยการบริหาร ศูนย์วิจัยอนาคตศึกษา ฟิวเจอร์เทลส์ แล็บ (FutureTales Lab) ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านอนาคตศาสตร์ ช่วยยกตัวอย่าง “Sustainnovation” ที่น่าสนใจ ตัวอย่าง Sustainnovation ในมุมมองของดิฉัน เช่น การเลือกวัสดุก่อสร้าง เพื่อลดอุณหภูมิ หรือการสร้าง Business Model Innovation เช่น บ้านสร้าง รายได้ หรือการสร้างความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมจากการแยกขยะ ปลูกต้นไม้ และสะสมเป็นสกุลเงินดิจิทัล (Cryptocurrency) ในระบบเพื่อนํามาใช้จ่าย ในชีวิตประจําวันได้ นอกจากนี้ การพัฒนา AI Application แปลภาษาจาก การพูดผ่านโทรศัพท์ จากการให้ผู้มีรายได้น้อยมาร่วมเป็น Data Scientist ในการพัฒนาโปรแกรม โดยทุกครั้งที่มีการกดอนุมัติคําตามความหมายที่ กําหนด ผู้ใช้งานจะได้รับเงินดิจิทัลเข้ากระเป๋าเงินดิจิทัล (Digital Wallet) เพื่อสร้างความยั่งยืนในด้านเศรษฐกิจ สร้างประโยชน์และลดความเหลื่อมลํ้า ในสังคมจากการกระจายรายได้ โดย “นวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน” ในมุมของอนาคตศาสตร์ จะต้องคํานึงถึง ความเป็นไปได้และ Pain Point ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในโลก มาเป็นโอกาสในการ พัฒนานวัตกรรมหรือองค์ความรู้ที่สามารถแก้ไขปัญหา และลดผลกระทบ ที่จะเกิดขึ้นในฉากทัศน์อนาคต (Future Scenarios) ได้ ไม่มีอะไรที่ “ใหญ่” เกินไปจนมนุษย์เรา ไม่สามารถทำให้เป็นจริงได้ และไม่มีอะไรที่ “เล็ก” จนเกินกว่าที่เราจะต้องมองข้าม ทุกอย่างมีความสำคัญ และเราทุกคนต้อง ร่วมมือกัน ช่วยให้เกิด “นวัตกรรม” เพื่อ ความยั่งยืนต่อตัวเรา โลกของเรา และ สรรพสิ่งต่างๆ ในธรรมชาติในอนาคต 98 Sustainnovator Interviews SUSTAINNOVATION
หากมองภาพในอนาคต คาดหวังว่า “โลกที่ยั่งยืน” จะเป็นโลกแบบไหน สําหรับหนังสือ “นวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน” อยาก จะฝากว่า ไม่มีอะไรที่ “ใหญ่” เกินไปจนมนุษย์เรา ไม่สามารถทําให้เป็นจริงได้ และไม่มีอะไรที่ “เล็ก” จนเกินกว่าที่เราจะต้องมองข้าม ทุกอย่างมีความ สําคัญ และเราทุกคนต้องร่วมมือกัน เพื่อจะทํา ให้เกิด “นวัตกรรม” เพื่อความยั่งยืนต่อตัวเรา โลกของเรา และสรรพสิ่งต่างๆ ในธรรมชาติได้ ในอนาคต โดยเราต้องเริ่มทําตั้งแต่วันนี้ และทุก คนมีสิทธิ์ที่จะทําร่วมกันค่ะ “โลกที่ยั่งยืน” ในความเห็นของดิฉัน จะไม่ใช่โลกที่เราสามารถแก้ไขปัญหา ได้เก่ง แต่จะต้องเป็นการ “ป้องกันปัญหา” ได้อย่างเฉียบคม จากการทํา ความเข้าใจด้านอนาคตศาสตร์ และมองย้อนกลับมาที่ปัจจุบัน เพื่อให้เกิด การแก้ไขปัญหาก่อนที่จะสายเกินแก้ เช่น ปัญหาที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลง ด้านภูมิอากาศ (Climate Change) ที่หนักหน่วงจนไม่สามารถทําให้กลับมา สู่จุดสมดุลได้อีกแล้ว โดยเราไม่อยากเป็นคนสร้างเทคโนโลยีลํ้าสมัยในโลก ที่ล่มสลายไปแล้ว แต่อยากให้ทุกภาคส่วนร่วมมือเพื่อป้องกันและสร้างโลก อนาคตที่ยั่งยืนได้ นอกจากนี้ ศูนย์วิจัยอนาคตศึกษา ฟิวเจอร์เทลส์ แล็บ (FutureTales Lab) ยังมีตัวอย่างการวิเคราะห์ Worst-case Scenarios ของกรุงเทพฯ เช่น หากในอนาคตคนกรุงเทพฯ ต้องใช้ชีวิตในโดมกระจกในแต่ละพื้นที่เพื่อ ป้องกันมลพิษทางอากาศ เป็นต้น ซึ่งขอให้วิธีนี้เป็นวิธีสุดท้ายในการแก้ไข ปัญหาด้านมลภาวะ เริ่มจากการที่เราช่วยกันป้องกันและลดผลกระทบที่จะ นําไปสู่ปัญหาดังกล่าว ณ วันนี้ โดยให้อากาศสะอาดเป็น “สิทธิพื้นฐาน” ที่ ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ ทั้งในปัจจุบันและอนาคต สุดท้ายนี้ คุณอยากฝากข้อคิดด้าน “Sustainnovation” อะไรให้ผู้อ่าน 99