รายงานความก้าวหน้าไตรมาสที่ 1 ชุมชนวัดเทวราชกุญชร แขวงวชิรพยาบาล

รายงานความก้ าวหน้า

โครงการยกระดับเศรษฐกิจ
แแลบะบสับูงรคณมารกาายรตำบล
ไตรมาส 1

มหาวิทยาลัยสู่ตำบลสร้างรากแก้วให้ประเทศ
U2TAMBON

สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์
National Institute of Development Administratio

โครงการพัฒนานวัตกรรมสื่อความหมาย
เพื่อยกระดับการท่องเที่ยวชุมชนบนฐานเศรษฐกิจ

สร้างสรรค์จากภูมิปัญญาท้องถิ่น

ชุมชนวัดเทวราชกุณชร แขวงวชิรพยาบาล

รองศาสตร์ตราจารย์ ดร.พัทรียา หลักเพ็รชร
ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยภาคการบริการและท่องเที่ยว



คำนำ

ชุมชนวัดเทวราชกุญชรเป็นชุมชนติดแม่น้ำเจ้าพระยาและคลองผดุง
เกษม ในอดีตพื้นที่บริเวณนี้ เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของเจ้าขุนมูลนายและคหบดีใน
อดีต รายล้อมด้วยเขตพระราชฐาน ในรัชกาลที่ 4 และรัชกาลที่ 5 มีการพัฒนาและ
สร้างความสัมพันธ์ของคนในเรื่องของฐานะที่แตกต่าง และมีการสร้างเครือข่าย
ของการสร้างอาชีพแบบค่อยเป็นค่อยไป ชาวชุมชนส่วนใหญ่ในปัจจุบันมีอาชีพ
ค้าขายทางด้านอาหารและรับราชการ โดยอดีตเป็นบริเวณที่ใกล้เขตพระราชฐาน
ประกอบกับรับราชการใกล้ชิด จึงมีสูตรอาหารชาววังต่างๆ สืบทอดกันมารุ่นต่อ
รุ่น ถือเป็นวิถีชุมชน อย่างไรก็ตาม เอกลักษณ์ ความเป็นมาของชุมชนวัดเทวราช
กุญชรกำลังจะสูญหายไป ทางสถาบันบัณฑิตพัฒนาบริหารศาสตร์ จึงอยากให้วิถี
ชุมชนที่สั่งสมมาตั้งแต่อดีตยังอยู่และเล็งเห็นถึงความพยายาม ทักษะฝีมือ และ
ศักยภาพของชุมชน ซึ่งได้จัดทำโครงการพัฒนานวัตกรรมการสื่อความหมาย
เพื่อยกระดับการท่องเที่ยวชุมชนบนฐานคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์จากภูมิปัญญา
ท้องถิ่น แขวงวชิรพยาบาล เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ซึ่งจะดำเนินโครงการเพื่อ
พัฒนาชุมชน ช่วยเหลือสมาชิกในชุมชนให้มีการสร้างงาน สร้างรายได้ เพิ่มจาก
ทักษะที่ทางชุมชนมีและยกระดับชุมชนด้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอย่าง
สร้างสรรค์ โดยผ่านการทำกิจกรรมที่มีในเขตชุมชนวัดเทวราชกุญชร ไม่ว่าจะ
เป็นการพาชมพิพิธภัณฑ์สักทอง ทำบุญปล่อยปลา สักการะพระประธานในอุโบสถ
ปางมารวิชัย และเส้นทางการท่องเที่ยวในชุมชน ซึ่งรายละเอียดต่างๆ จะรวบรวม
อยู่ในรายงานฉบับนี้

คณะผู้ดำเนินโครงการหวังเป็นอย่างยิ่งว่า รายงานฉบับนี้จะเป็น
ประโยชน์ทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อการพัฒนาและยกระดับการท่องเที่ยวชุมชน
บนฐานคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นให้สามารถตอบโจทย์ความ
ต้องการของตลาดในปัจจุบัน และสามารถเป็นโมเดลในการการสร้างความมั่นคง
ในอาชีพและรายได้อย่างยั่งยืนแก่ชุมชนฐานรากต่อไปในอนาคต

คณะผู้ดำเนินโครงการ

สารบัญ



บทที่ 1 บทนำ 1
1
ชื่อโครงการ 2
หลักการและเหตุผล 2
2
วัตถุประสงค์

เป้าหมายโครงการ

พื้นที่ดำเนินการ 3


บทที่ 2 การประเมินศักยภาพตำบล 7
เป้าหมาย 16 ประการ 18


ตัวชี้วัดความสำเร็จ

เส้นทางสู่ผลกระทบ

(Impact Pathway)

21
บทที่ 3 ขอบเขตการพัฒนา 24
25
ประวัติเรื่องเล่าชุมชน 36
วัดเทวราชกุญชร 36
ความต้องการของชุมชน 52
Benchmarking 54
กิจกรรม 56
- เส้นทางท่องเที่ยว

- เจ้าบ้านน้อย

- แผนการประชาสัมพันธ์

62
บทที่ 4 ผลการวิเคราะห์ข้อมูล 64
67
องค์ความรู้ในการพัฒนาชุมชน

Business model canvas

Mind map ความเชื่อมโยง 68


บทที่ 5 สรุปผลโครงการ

แผนการดำเนินงานขั้นต่อไป 69


บทที่ 6 กิจกรรมการแข่งขัน 89
แฮกกาธอน (U2T Hackathon 2021)

90
บทที่ 7 บทสรุปไตรมาส


ภาคผนวก
ภาพกิจกรรม

สารบัญตาราง 3


ตารางที่ 1: การประเมินศักยภาพแขวง

ตามเป้าหมาย ๑๖ ประการ

42
ตารางที่ 2 : สรุปแผนกิจกรรมโครงการเจ้าบ้านน้อย 55
ชุมชนวัดเทวราชกุญชร แขวงวชิรพยาบาล 57
เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร 59
60
ตารางที่ 3: วิธีการดำเนินงาน (สร้างแฟนเพจเฟสบุ๊คของชุมชน)

ตารางที่ 4: วิธีการดำเนินงาน (เกมจิตวิทยากับอาหาร) 61
ตารางที่ 5: วิธีการดำเนินงาน (นิทรรศการชุมชน) 64
ตารางที่ 6: งบประมาณ (นิทรรศการชุมชน)

ตารางที่ 7: ตารางสรุปแผนงานประชาสัมพันธ์และจัดนิทรรศการ


ในชุมชนวัดเทวราชกุญชร
ตารางที่ 8: Business Model Canvas

สารบัญรูปภาพ

ภาพที่ 1: ท่าน้ำวัดเทวราชกุญชร และการปล่อยปลา 10

ภาพที่ 2: พิพิธภัณฑ์ไม้สักทอง 11

ภาพที่ 3: ขนมไทยและการแกะสลักผักผลไม้ 11

ภาพที่ 4: แผนผังวัดเทวราชกุญชรวรวิหาร 13

ภาพที่ 5: รัชกาลที่ ๔ 18

ภาพที่ 6: รัชกาลที่ ๕ 19

ภาพที่ 7: รัชกาลที่ ๖ 19

ภาพที่ 8: รัชกาลที่ ๗ 19

ภาพที่ 9: รัชกาลที่ ๘ 20

ภาพที่ 10: รัชกาลที่ ๙ 20

ภาพที่ 11: สรุปประวัติชุมชนวัดเทวราชกุญชร 22

ภาพที่ 12: เรื่องเล่าปราชญ์ชุมชนวัดเทวราชกุญชร 23

ภาพที่ 13: เส้นทางท่องเที่ยว 36

ภาพที่ 14: ป้ายชุมชนแบบเดี่ยว 43

ภาพที่ 15: ป้ายชุมชนแบบรวม 44

ภาพที่ 16: ภาพตัวอย่าง "SCAN ME" 48

ภาพที่ 17: ภาพตัวอย่าง หัวข้อ Map (เส้นทางชุมชน) 48

ภาพที่ 18: ภาพตัวอย่าง Facebook Fanpage 49

ภาพที่ 19: ภาพตัวอย่าง ช่องทางขายออนไลน์ 50

ภาพที่ 20: ภาพการจัดงานเลี้ยงของชุมชนในอดีต 70

ภาพที่ 21: ภาพสถานการณ์ชุมชนในปัจจุบัน 72

ภาพที่ 22 รูปตัวอย่างการสอน 73

ภาพที่ 23: รูปแบบบทเรียนที่ต้องการจะสร้าง (วิดีโอการสอน) 83

ภาพที่ 24: รูปแบบแพลตฟอร์ม เช่น เว็บไซน์/แอพพลิเคชั่น 85

บทที่ 1 บทนำ

ชื่อโครงการ โครงการพัฒนานวัตกรรมการสื่อความหมาย
เพื่อยกระดับการท่องเที่ยวชุมชนบนฐานคิด
เศรษฐกิจสร้างสรรค์จากภูมิปัญญาท้องถิ่น
แขวงวชิรพยาบาล เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร

หลักการและเหตุผล



จากการลงพื้นที่ชุมชนเทวราชกุญชรพบว่า เอกลักษณ์ที่โดด

เด่นสุดของชุมชนนี้คือ การทำอาหาร โดยเฉพาะอาหารไทยตำรับชาววัง


ทั้งคาวหวาน โดยสมาชิกในชุมชนมีการสืบสานการทำอาหารแบบเฉพาะ

ด้านจัดเลี้ยงมายาวนาน และตามประวัติความเป็นมาชุมชนเทวราชกุญชร
เป็นชุมชนเก่าอายุราว 150 ปี ที่ก่อตั้งตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จ
พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) โดยแต่เดิมเป็นชุมชนของเหล่าข้า

ราชบริพารที่ถวายงานในราชสำนักที่ดินบางส่วนเป็นที่พระราชทานจาก
พระราชธิดา ในรัชกาลที่ 4 และตกทอดจากรุ่นสู่รุ่น รวมถึงการถ่ายทอด

ภูมิปัญญาการปรุงอาหารตำรับชาววัง ชาวชุมชนเริ่มมีการประกอบอาชีพ
ทำอาหารชาววังเพื่อการจัดเลี้ยง มาแล้วเกือบ 60 ปี และแพร่หลายมากขึ้น
ถือได้ว่า เป็นส่วนหนึ่งของวิถีชุมชน ซึ่งเรียกได้ว่าเป็น "ชุมชนบุฟเฟ่ต์
ชาววัง" อย่างไรก็ตาม เอกลักษณ์เหล่านี้ใกล้สูญหายไปจากชุมชนวัดเทว

ราชกุญชร สถาบันบัณฑิตพัฒนาบริหารศาสตร์จึงได้เล็งเห็นถึงศักยภาพ

ของชุมชนและดำเนินโครงการเพื่อพัฒนา ช่วยเหลือสมาชิกในชุมชน ให้มี

การสร้างงาน สร้างรายได้เพิ่ม รวมทั้งยกระดับการท่องเที่ยวชุมชนเชิง
วัฒนธรรมสร้างสรรค์ เพื่อส่งเสริมการกระจายรายได้สู่ชุมชน และการ

พัฒนาการท่องเที่ยวเส้นทางไหว้พระ ชมพิพิธภัณฑ์ไม้สัก ชิมอาหาร และ

ทำบุญปล่อยปลาในวันสำคัญทางศาสนาและท่องเที่ยวชุมชนในวันหยุด

ราชการและวันหยุดนักขัตฤกษ์

-1-

วัตถุประสงค์



1. เพื่อพัฒนานวัตกรรมการสื่อความหมายเพื่อยกระดับการ
ท่องเที่ยวชุมชนบนฐานคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์จากภูมิปัญญา
ท้องถิ่นของชุมชนวัดเทวราชกุญชร แขวงวชิรพยาบาล เขตดุสิต
กรุงเทพมหานคร

2. เพื่อเลือกสรรประชาสัมพันธ์ชุมชนให้เป็นที่รู้จักมากขึ้น และ
แก้ปัญหาเกี่ยวกับเอกลักษณ์อาหารชาววังของชุมชนที่เลือนหายไป

3. เพื่อสร้างเสริมทักษะ ถ่ายทอดองค์ความรู้ และเพิ่มช่อง
ทางสร้างรายได้ให้ชุมชน

เป้าหมายโครงการ



1. เพื่อทำให้ชุมชนดีขึ้น คนในชุมชนเกิดความรัก
ในถิ่นฐานบ้านเกิดและอนุรักษ์ภูมิปัญญาสืบต่อไป

2. การเพิ่มขึ้นของรายได้ต่อหัวและครัวเรือน
จากการมีนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติเข้ามา
ท่องเที่ยวในชุมชน

3. เพื่อเพิ่มช่องทางการประชาสัมพันธ์และเข้าถึง
กลุ่มลูกค้าเป้าหมายในด้านนวัตกรรมการสื่อความหมาย
ในชุมชนวัดเทวราชกุญชรให้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย

พื้นที่ดำเนินการ

ชุมชนเทวราชกุญชร แขวงวชิรพยาบาล เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร

-2-

บทที่ 2

ตัวชี้วัดความสำเร็จ

ตัวชี้วัด ผลลัพธ์ คำอธิบาย

1. องค์กรชุมชน อปท. กลุ่มสังคม องค์กรชุมชน หน่วยงานรัฐและ
ตำบลมีสมรรถนะ เอกชนสามารถทำแผนพัฒนาชุมชน พัฒนาตำบล
ในการจัดการสูง อย่างบูรณาการ และคนทั้งตำบลร่วมกันขับเคลื่อน
ไปสู่ความสำเร็จ
2. การจัดสรร
ทรัพยากรอย่าง ทรัพยากรธรรมชาติ เช่น ที่ดิน งบประมาณ และ
เป็น ธรรม รายได้อื่นๆเป็นต้น ได้รับการจัดสรรอย่างเป็นธรรม
ลดความเหลื่อมล้ำ และเกิดความเข็มแข็งทาง
3. ความสามารถ เศรษฐกิจให้แก่สังคม
วิเคราะห์ รายรับ
- รายจ่าย ราษฎรในพื้นที่ปรับตัวให้เศรษฐกิจเป็นบวก มี
สถาบันการเงินของชุมชนที่จัดการโดยชุมชน เป็น
4. สัมมาชีพเต็ม ธนาคารชุมชนโดยชุมชนและเพื่อชุมชน
พื้นที่
ทุกคนในตำบลมีอาชีพ มีรายได้ มีรายจ่ายน้อยกว่า
5. เกษตรพอ รายได้ ไม่เบียดเบียนตนเอง ผู้อื่น สิ่งแวดล้อม
เพียง
ทำเกษตรทฤษฎีใหม่ ผลิตอาหารเพื่อบริโภคอย่าง
6. สระน้ำประจำ พอเพียง
ครอบครัว
มีสระน้ำชุมชนหรือแหล่งน้ำ ทำให้มีน้ำใช้ตลอดปี
7. การจัดการ เพื่อการดำรงชีพและการทำการเกษตร (ปลูกผัก/
วิสาหกิจชุมชน เลี้ยงปลา ฯลฯ)

8. การฝึกอบรม มีการประกอบการของชุมชน เช่น สามารถแปรรูป
ทักษะอาชีพ อาหาร มีอุตสาหกรรมชุมชน ท่องเที่ยวชุมชน
เป็นต้น เกิดการพึ่งพาตนเองและเศรษฐกิจของ
ชุมชนเข็มแข็ง

มีการฝึกอบรมตามความถนัดและความชอบ เช่น
ช่าง เกษตร ค้าขาย เทคโนโลยีสื่อสาร วิทยาศาสตร์
เทคโนโลยีเพื่อลดต้นทุนและสร้างมูลค่าเพิ่ม เป็นต้น

-3-

ตัวชี้วัดความสำเร็จ

ตัวชี้วัด ผลลัพธ์ คำอธิบาย

9. การจัดการ มีการจัดการด้านกายภาพ สิ่งแวดล้อม และพลังงาน
โครงสร้างพื้น เช่น ภูมิทัศน์สวยงาม คมนาคมสะดวกและปลอดภัย
ฐาน ปราศจากมลพิษ มีการจัดการขยะ ป่าไม้เพิ่มขึ้น
สามารถผลิตพลังงานทางเลือกให้พอใช้หรือเหลือใช้
10. ตำบล
ปลอดภัย ตำบลไม้มีการฆ่า ข่มขืน จี้ปล้น หรือมีระบบป้องกัน
อุบัติเหตุทั้งทางบกและทางน้ำ รวมทั้งระบบการ
11. การพัฒนา ปกป้องดูแลกรณีที่เกิดเหตุโดยหน่วยกู้ภัยที่มีความ
คุณภาพกลุ่ม เชี่ยวชาญ
เปราะบาง
อย่างทั่วถึง มีระบบการจัดการ การดูแล และการพัฒนาศักยภาพ
ให้กลุ่มเปราะบางทุกคนในตำบล อันได้แก่ เด็ก
12. ระบบ เยาวชน ผู้สูงวัย คนพิการ เด็กกำพร้า
สุขภาพตำบล
มีระบบสุขภาพตำบลที่มีคุณภาพสูง ดูแลทุกคนใน
13. ศูนย์การ ตำบลประดุจญาติเช่น มีศูนย์การแพทย์แผนไทย
เรียนรู็ตำบล ศูนย์พยาบาลชุมชน เป็นต้น

14. ระบบ มีศูนย์การเรียนรู้ 5 ประเภท คือ ห้องสมุดตำบล
ความยุติธรรม พิพิธภัณฑ์ตำบล ศูนย์ศิลปะ ศูนย์กีฬา และศูนย์เรียน
ชุมชน รู้พิเศษ หรือระบบการประชุม กิจกรรมการแลก
15. ระบบ เปลี่ยนเรียนรู้ องค์ความรู้ ประสบการณ์ซึ่งกันและกัน
สื่อสารชุมชน อย่างสม่ำเสมอ

16. ตำบล ชุมชนสามารถไกล่เกลี่ยความขัดแย้งด้วยสันติวิธี มี
ทำความดี การพัฒนาระบบความยุติธรรมแบบมีส่วนร่วม ทุก
คนในชุมชนได้รับความยุติธรรม

มีระบบการสื่อสารที่ ถูกต้อง ครบถ้วน ทั่วถึงทั้ง
ตำบล และสามารถสื่อสารกับภายนอกได้ทุกช่อง
ทางรวมถึงสื่อดิจิทัล

ทำสิ่งที่ถูกต้อง ดีงาม การช่วยเหลือผู้อื่น การดูแลผู้
สูงอายุ อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ทะนุบำรุงวัฒนธรรม
การปฏิบัติธรรม มีวัดและศูนย์ปฏิบัติธรรม

-4-

กระบวนการ การดำเนินภายใต้โครงการมุ่งเน้น 2 ปัจจัยการ
พัฒนาตำบล พัฒนาตำบล ได้แก่

1) การสร้างและพัฒนา CreativeใEconomy
(การยกระดับการท่องเที่ยว)

2) การนำองค์ความรู้ไปช่วยบริการชุมชน
(Health Care/เทคโนโลยีด้านต่างๆ) ดังต่อไปนี้

กิจกรรมที่ 1 : การสร้างและพัฒนา Creative Economy
(การยกระดับการท่องเที่ยว)

กิจกรรมการสัมมนาเชิงปฏิบั
ติการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของ

ประชากรกลุ่มเป้าหมายและ 4 องค์กรหลักภายในชุมชน ได้แก่

สำนักงานเขต องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ท้องที่ องค์กรชุมชน

และหน่วยงานรัฐเพื่อกำหนดประชากรเป้าหมายและทิศทางการ

ทำงานร่วมกัน

กิจกรรมการยกระดับการท่องเที่ยวจากการต่อยอดฐานทรัพยากร

ชุมชนและภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการพัฒนาอาชีพ การจัดทำโมเดล
ธุรกิจการท่องเที่ยวขุมชนเพื่อยกระดับการท่องเที่ยวชุมชนเชิง
วัฒนธรรมสร้างสรรค์ Creative Economy เพื่อส่งเสริมการประกอบ

ธุรกิจการท่องเที่ยวท้องถิ่นด้านการประกอบอาหารตำรับชาววัง

กิจกรรมส่งเสริมสินค้าและผลิตภัณฑ์ชุมชน และจัดทำแผนการ
ตลาดจุดหมายปลายทางท่องเที่ยววิถีถิ่น (destination marketing)
ผ่านการพัฒนานวัตกรรมการสื่อความหมายการท่องเที่ยวชุมชน
ได้แก่ การพัฒนานักสื่อความหมายชุมชน กิจกรรมการพัฒนาเส้น
ทางการท่องเที่ยว สื่อออนไลน์ และออฟไลน์ เพื่อประชาสัมพันธ์ให้
ชุมชนเป็นที่รู้จัก และขยายฐานลูกค้านักท่องเที่ยวกลุ่มใหม่ๆ
มากขึ้น

-5-

กิจกรรมที่ 2 : การนำองค์ความรู้ไปช่วยบริการชุมชน
(Health Care/เทคโนโลยีด้านต่างๆ)



กิจกรรมการอบรมถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการ
จัดสรรทรัพยากรเชิงระบบการประกอบการชุมชน
อาทิ ระบบรายรับ-รายจ่าย วิเคราะห์ต้นทุนและผล
ตอบแทนของกิจการ รวมทั้งความคุ้มค่าทางการเงิน
ของชุมชนโดยพิจารณาจากผลความคุ้มค่าจากตัวชี้
วัดต่างๆ ได้แก่ มูลค่าผลตอบแทนปัจจุบัน สุทธิ (Net
Present Value: NPV) อัตราผลตอบแทนภายใน (IRR)
และระยะเวลาในการคืนทุน (Payback period)

กิจกรรมถ่ายทอดองค์ความรู้และนวัตกรรมการสื่อ
ความหมายเพื่อยกระดับการท่องเที่ยววิถีถิ่น อาทิ
การอนุรักษ์สืบสานมรดกวัฒนธรรมด้านอาหารไทย
ตำรับชาววังและการถ่ายทอดองค์ความรู้เพื่อการ
สร้างอาชีพคนในชุมชน




-6-

เส้นทางสู่ผลกระทบ
(Impact Pathway)

1. ปัจจัยนำเข้า

Revenue Streams (แหล่งที่มาของรายได้)

1. การดำเนินการค้าขายภายในตลาดชุมชน
2. การดำเนินกิจกรรมการปล่อยปลา
3. การจัดตั้งกล่องบริจาคเพื่อพัฒนาชุมชน
4. การดำเนินกิจกรรมการทำอาหาร (Cooking Activities)
5. เงินทุนสนับสนุนจากภาครัฐและภาคเอกชน

Key Resources (ทรัพยากรหลัก)



1. ทรัพยากรบุคคล (Human Resources)

เช่น ลูกบุคคลากรภายในชุมชน
2. ทรัพยากรทางการเงิน (Financial Resources)

เช่น งบประมาณ เงินทุนสนับสนุนจากภาครัฐ
และภาคเอกชน
3. ทรัพยากรทางปัญญา (Intellectual Resources)
เช่น ภูมิปัญญาชาวบ้าน การถ่ายทอดความรู้
เกี่ยวกับสูตรอาหาร และขนมชาววังโดยคนใน
ชุมชนเป็นแบรนด์หรือลิขสิทธิ์
4. ทรัพยากรที่จับต้องได้ (Physical Resources)
เช่น สถานที่ดำเนินกิจกรรมต่างๆ หรือพื้นที่
ที่ใช้ดำเนินงานกิจกรรมภายในชุมชน




-7-

Key Partners (คู่ดำเนินธุรกิจที่สำคัญ)

1. ร้านต้นตำรับอาหารชาววังที่ดำเนินธุรกิจอาหาร
บุฟเฟต์มายาวนานถึง 50 ปี

2. พ่อค้า - แม่ค้าในตลาดนัดชุมชนที่ขายสินค้าตาม
ความถนัดของตนเอง

3. ร้านอุปกรณ์ทำอาหารเครื่องครัว
4. ร้านขายแก๊ส
5. ร้านขายกล่องบรรจุภัณฑ์และถุงพลาสติก
6. แพคเก็จทัวร์การท่องเที่ยว




Cost Structure (โครงสร้างต้นทุน)



1. โฆษณาป้าย ประชาสัมพันธ์
2. ต้นทุนรีโนเวท
3. ค่าใช้จ่ายสาธารณูปโภค
4. ค่าใช้จ่ายเบ็ดเตล็ด
5. ค่าแรงพนักงานที่ร่วมทำโครงการ
6. ค่าบุคลากรจากหน่วยงานภาคีภายนอก เช่น ค่าวิทยากร

-8-

2. องค์ประกอบของ
การจัดการท่องเที่ยว

โดยชุมชน



1. ชุมชนมีวัฒนธรรมประเพณีที่เป็นเอกลักษณ์
เฉพาะถิ่น และชุมชนมีฐานทรัพยากรธรรมชาติ ที่มีวิถี
ทางการผลิตที่ พึ่งพาและใช้ทรัพยากรธรรมชาติที่มี
อยู่ในชุมชนอย่างยั่งยืน

2. ชุมชนมีระบบสังคมที่เข้าใจกัน มีปราชญ์หรือ
ผู้มีความรู้และทักษะในเรื่องต่างๆที่หลากหลายและ
ชุมชนรู้สึกเป็นเจ้าของและเข้ามามีส่วนร่วมใน
กระบวนการพัฒนา

3. มีองค์กรหรือกลไกในการทำงานเพื่อจัดการ
การท่องเที่ยวและสามารถเชื่อมโยงการท่องเที่ยวกับ
การพัฒนาชุมชนโดยรวมได้

4. สร้างจิตสำนึกเรื่องการอนุรักษ์
ทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรม ทั้งในส่วนของ
ชุมชนและนักท่องเที่ยว




-9-

3. กิจกรรม

การพัฒนาการท่องเที่ยวชุมชนเชิงวัฒนธรรม
ที่น่าสนใจ คือ

(ภาพที่ 1: ท่าน้ำวัดเทวราชกุญชร และการปล่อยปลา)

1. เส้นทางไหว้พระ ทำบุญปล่อยปลา พื้นที่บริเวณท่าน้ำ
วัดเทวราชกุญชรสำหรับการทำทานปล่อยปลา
และให้อาหารปลา

- 10 -

2. ชิมขนมไทย อาหารชาววัง พร้อมชม
พิพิธภัณฑ์ไม้สักทองที่สวยงาม

(ภาพที่ 2: พิพิธภัณฑ์ไม้สักทอง)

(ภาพที่ 3: ขนมไทยและการแกะสลักผักผลไม้)



3. เปิดสอนการทำขนมไทย หรืออาหารไทย
cooking class ให้กับผู้ที่สนใจ

- 11 -

การสร้างนวัตกรรมการสื่อความหมายการบอกเรื่องราว
ความเป็นมาประเพณีต่างๆ โดยการสร้างเส้นทาง
ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเพื่อให้เกิดความเข้าใจ
ตระหนักถึงคุณค่า สร้างความประทับใจ

1.1 สื่อออนไลน์ เพื่อประชาสัมพันธ์ให้ชุมชนเป็นที่รู้จัก
และขยายฐานลูกค้านักท่องเที่ยวกลุ่มใหม่ๆ มากขึ้น โดย
ใช้สื่อสิ่งพิมพ์ วิทยุ โทรทัศน์ Facebook Website

1.2 สื่อออฟไลน์ เพื่อประชาสัมพันธ์ให้ชุมชนเป็นที่รู้จัก
และขยายฐานลูกค้านักท่องเที่ยวกลุ่มใหม่ๆ มากขึ้น เช่น
การติดป้ายประกาศ

1.3 กิจกรรมการพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยว เพื่อจัด
ระเบียบพัฒนาเส้นทาง สิ่งอำนวยความสะดวกให้แก่นัก
ท่องเที่ยว สำหรับการเดินทาง เพื่อให้ได้รับความสะดวก
และความปลอดภัย

- 12 -

4. ผลผลิต

จำนวนแหล่งท่องเที่ยวที่มี่ศักยภาพ
แผนผังวัดเทวราชกุญชรวรวิหาร

(ภาพที่ 4: แผนผังวัดเทวราชกุญชรวรวิหาร)

จุดน่าสนใจที่ควรแวะไปเยี่ยมชม

1. มณฑปจัตุรมุข วัดเทวราชกุญชรวรวิหาร)
2. พระประธานปางมารวิชัย (หลวงพ่อดำ)

ประดิษฐานอยู่ภายในมณฑปจัตุรมุข
3. รูปเคารพแม่พวง ภายในมณฑปจัตุรมุข
4. ศาลาอเนกประสงค์เฉลิมพระเกียรติ มวก.
5. ประติมากรรมเทพเทวราชเนรมิต
6. พิพิธภัณฑ์สักทอง วัดเทวราชกุญชรวรวิหาร)
7. พระอุโบสถ วัดเทวราชกุญชรวรวิหาร)




- 13 -

5. ผลลัพธ์

เป็นรูปแบบการท่องเที่ยวที่เปลี่ยนจากสินค้าที่เป็นวัฒนธรรมระดับ
สูงไปสู่สินค้าที่เป็นวัฒนธรรมประจำวัน โดยที่นักท่องเที่ยวสามารถ
เข้าถึงได้ง่ายชุมชนสามารถใช้วิถีชุมชนที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันนำ
เสนอเป็นสินค้าทางการท่องเที่ยวให้แก่นักท่องเที่ยวได้ ส่งผลให้
วัฒนธรรมชุมชนมีความเข้มแข็งและยั่งยืนต่อไป
เป็นรูปแบบการท่องเที่ยวที่เปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวมีส่วนร่วมใน
การทำกิจกรรมการท่องเที่ยวร่วมกับชุมชนท้องถิ่นโดยที่นักท่อง
เที่ยวจะมีส่วนร่วมในกิจกรรมซึ่งเป็นวิถีประจำวันหรือวัฒนธรรม
ของชุมชน ซึ่งสามารถแบ่งปันและสร้างประสบการณ์ใหม่ๆ ให้แก่
ทั้งชุมชน และตัวนักท่องเที่ยวเอง
นักท่องเที่ยวและชุมชนมีความผูกพันระหว่างกัน
นักท่องเที่ยวมีโอกาสพัฒนาศักยภาพในการสร้างสรรค์งานของ
ตนเองและมีส่วนร่วมในการพัฒนาวัดเทวราชกุญชร
นักท่องเที่ยวมีความจดจำประทับใจในการท่องเที่ยววัดเทวราช
กุญชร

- 14 -

เชิงปริมาณ

1. กลุ่มองค์กรหรือชุมชนสามารถเพิ่มรายได้จากการดำเนินกิจกรรม
การท่องเที่ยว
2. มีหน่วยงานภายนอกจากภาครัฐและภาคเอกชนเข้ามาสนับสนุน

เชิงคุณภาพ

1. เศรษฐกิจ

ผลดี 1.1 เกิดระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนและการกระจาย
รายได้ในชุมชน

1.2 สร้างมูลค่าและผลผลิตของท้องถิ่น
ผลเสีย 1.1 ค่าใช้จ่ายต่างๆ เพื่อตอบสนองความต้องการ

ของนักท่องเที่ยวต่างชาติ
1.2 รายได้จากท่องเที่ยวต่างๆ เป็นไปตามฤดูกาล

หากชุมชนต้องการทำให้มีรายได้จากการ
ท่องเที่ยวตลอดปี

- 15 -

2. สิ่งแวดล้อม

ผลดี 2.1 สภาพแวดล้อมของชุมชนดีขึ้นเนื่องจากคนในชุมชนอาจเกิด
ความตระหนักในการกำจัดของเสียประเภทอาทิ น้ำเน่า ขยะ
มูลฝอย โดยเฉพาะที่พักหรือร้านอาหารที่อยู่ในบริเวณแหล่ง
ท่องเที่ยว

2.2 ภูมิทัศน์ธรรมชาติเป็นมิตรกับสุขภาพของคนในชุมชน เนื่องจาก
การท่องเที่ยวเข้ามาทำให้เกิดการปรับปรุงและพัฒนา
สภาพภูมิทัศน์ เกิดด้านสาธารณูปโภคเพื่อเข้าถึงแหล่งท่องเที่ยว

ผลเสีย 2.1 เกิดความแออัด เฉพาะพื้นที่ เกิดการกระจุกตัวของนักท่องเที่ยว

2.2 การพัฒนาที่รวดเร็วจนเกินไปของการท่องเที่ยว โดยไม่ได้ให้โอกาส
ทรัพยากรในการฟื้ นตัว เช่น การกัดกร่อนของพื้นดิน มลพิษที่เพิ่ม

. ขึ้นการ ปล่อยน้ำเสียในลำคลอง การก่อสร้าง หรือการใช้พื้นที่โดย
ไม่คำนึงถึง สิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

3. สังคม

ผลดี 3.1 มีการเกื้อกูลสร้างความสัมพันธ์ในชุมชนเกิดความรักในถิ่นฐาน
และภูมิปัญญา

3.2 เกิดการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนเพื่อการบริการจัดการการท่องเที่ยว
วิถีชุมชน

ผลเสีย 3.1 สูญเสียความเป็นตัวเองในการท่องเที่ยว เนื่องจากทำทุกอย่างตาม

มาตรฐาน
3.2 ปัญหาการบิดเบือนหลอกลวงเอารัดเอาเปรียบนักท่องเที่ยว

- 16 -

ผลกระทบ

1. ชุมชนได้รับการพัฒนา การสื่อความหมายการท่องเที่ยวเรื่อง
ราวที่กระตุ้นความสนใจช่วยให้นักท่องเที่ยวมีความเข้าใจ ตระหนักใน
คุณค่า ความสำคัญของแหล่งท่องเที่ยว

2. พัฒนากลุ่มอาชีพที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจจัดเลี้ยง
เพื่อก่อให้เกิดรายได้ให้กับชุมชน

3. เกิดเครือข่ายการท่องเที่ยวเชิงธรรมะ โดยมีวัดเทวราชกุญชร
เป็นแหล่งเรียนรู้ทางศาสนา

4. การประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อเพื่อให้ชุมชนเป็นที่รู้จัก ผ่านสื่อ
ออนไลน์และออฟไลน์ เพื่อให้เป็นที่รู้จักแก่คนภายนอกเพิ่มขึ้น

5. อีกทั้งภาครัฐยังให้การสนับสนุน และนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่
ให้ความสนใจกับการท่องเที่ยวที่ไม่ได้กระจุกอยู่ในตัวเมืองใหญ่

6. คนในชุมชนที่เข้ามามีส่วนร่วมในการท่องเที่ยวจึงเกิดความ
ภาคภูมิใจในสิ่งที่ตนสามารถร่วมตัดสินใจในแหล่งท่องเที่ยวของตน

7. ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของคนที่อาศัยอยู่ในชุมชนที่มีการ
จัดการท่องเที่ยว

8. มีความยั่งยืนทางด้านสิ่งแวดล้อม และยังคงเอกลักษณ์
วัฒนธรรมท้องถิ่นไว้ ก่อให้เกิดการเรียนรู้ระหว่างคนต่างวัฒนธรรม

9. เกิดผลตอบแทนที่เป็นธรรมแก่คนในท้องถิ่น และมีการกระจาย
รายได้สู่สาธารณประโยชน์ของชุมชน

- 17 -

บทที่ 3

ขอบเขตการพัฒนา

ประวัติเรื่องเล่าชุมชนวัดเทวราชกุญชร

ชุมชนวัดเทวราชกุญชรหรือชุมชนเจ้าขุนมูลนาย มีประวัติความ
เป็นมายาวนานถึง ๖ แผ่นดิน ความเป็นชาววังไม่เกินจริงไปมากนัก
ถ้าจะเรียกลูกหลานของชาวชุมชนนี้ที่บรรพบุรุษของพวกเขาเป็นข้า
ราชบริพารเคยรับใช้ใกล้ชิดเจ้านายชั้นสูง

ความเป็นมาของชุมชน

รัชกาลที่ ๔ ต้นกำเนิดชุมชนเจ้าขุน (ภาพที่ 5: รัชกาลที่ ๔)
มูลนาย จากประวัตินั้นเดิมเป็นที่ดินบริเวณ
ชุมชนได้รับพระราชทานจากพระราชธิดาใน
รัชกาลที่ ๔ แก่เจ้าขุนมูลนายเหล่าข้าราช
บริพารในราชสำนัก ชาวชุมชนวัดเทวราช
กุญชรได้อาศัยตั้งบ้านสร้างเรือนตั้งแต่ยุค
สมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
(รัชกาล ๔) ใช้เป็นที่อยู่อาศัยจนปัจจุบัน ชาว
ชุมชนจึงได้รับการถ่ายทอดภูมิปัญญาด้าน
ฝีมือการปรุงอาหารตำรับชาววัง

- 18 -

รัชกาลที่ ๕ ได้ทรงเสด็จประพาสวัดเทวราช
กุญชรโดยการส่วนพระองค์ มีเรื่องเล่าว่า วันหนึ่ง
ล้นเกล้ารัชกาลที่ ๕ ทรงเสด็จด้วยพระองค์เองแบบ
เงียบๆ เพื่อกราบนมัสการพระคุณเจ้าสรภาณกวี
(ชื้น) เจ้าอาวาสวัดสมอแครงหรือวัดเทวราชกุญชร
ในปัจจุบัน เมื่อท่านเจ้าคุณได้พิจารณาเรื่องการ
สร้างโรงเรือหลวง “ท่าวาสุกรี” จึงเมตตาชี้ทิศมา
ตามประสงค์ของพระองค์มา คือด้านทิศเหนือของ
ท่าน้ำวัดเทวราช

(ภาพที่ 6: รัชกาลที่ ๕)

รัชกาลที่ ๖ เราจะเห็นถึงวิถีชีวิตคนริมน้ำเจ้าพระยาที่เรียบง่าย
ที่เหมือนกับชุมชนริมน้ำที่อื่ นๆ

(ภาพที่ 7: รัชกาลที่ ๖) รัชกาลที่ ๗ ผ่านการ
เปลี่ยนแปลง เป็นช่วงของการ
เปลี่ยนแปลงการปกครองจาก
ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์
มาเป็นประชาธิปไตยอันมีพระ
มหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
โดยชาวชุมชนก็สามารถก้าว
ผ่านยุคสมัยของความ
เปลี่ยนแปลงมาได้จนปัจจุบัน

(ภาพที่ 8: รัชกาลที่ ๗)

- 19 -

รัชกาลที่ ๘ ความศักดิ์สิทธิ์
ของหลวงพ่อน้อย เล่ากันว่าเมื่อ
ตอนเกิดสงครามมหาเอเชียบูรพา
ได้มีลูกระเบิดจากการโจมตีของ
สัมพันธมิตรลอยมาตกในชุมชน
ได้บังเกิดมีเงามืดใหญ่ดำขนาด
ใหญ่พัดลูกระเบิดไปตกในแม่น้ำ
แทน ทำให้ชาวชุมชนรอดพ้นจาก
ระเบิดจนเป็นที่เลื่ อมใสของชาว
ชุมชนมาจนปัจจุบัน

(ภาพที่ 9: รัชกาลที่ ๘)

(ภาพที่ 10: รัชกาลที่ ๙) รัชกาลที่ ๙ ทรงพระราชทาน
พระประธานและบูรณปฏิสังขรณ์
ครั้งใหญ่ โดยเมื่อปีพ.ศ. ๒๕๔๖
รัชกาลที่ ๙ ได้พระราชทานพระ
ประธานประจำพระอุโบสถว่า
“พระพุทธเทวราชปฏิมากร” ในปี
เดียวกันสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
พระบรมราชินีนาถในรัชกาลที่ ๙
พระราชทานพระราชทรัพย์ส่วน
พระองค์ในการบูรณปฏิสังขรณ์
พระอุโบสถ

- 20 -

สรุปประวัติชุมชนวัดเทวราชกุญชร

ชุมชนวัดเทวราชกุญชรเป็นชุมชนติดแม่น้ำเจ้าพระยาและคลองผดุง
กรุงเกษม ในอดีตพื้นที่บริเวณนี้เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของเจ้าขุนมูลนายและ
คหบดี ซึ่งในอดีตด้วยส่วนหนึ่งเป็นเพราะบริเวณนี้รายล้อมไปด้วยเขตพระ
ราชฐาน เมื่อครั้งในอดีตในช่วงรัชกาลที่ ๔ และรัชกาลที่ ๕

ชาวชุมชนส่วนใหญ่ปัจจุบันจะมีอาชีพค้าขายทางด้าน
อาหารและรับราชการ เนื่องด้วยในอดีตด้วยความที่เป็น
บริเวณใกล้เขตพระราชประกอบกับรับราชการใกล้ชิด
จึงมีสูตรอาหารชาววังต่างๆ ซึ่งสืบทอดกันมารุ่นต่อรุ่น
เช่น บ้านขุนเจริญโภคราช (บ้านเลขที่ ๓๘) โดยต้น
ตระกูลเดิมที่ชื่อเดิมยล สวามิวัสดุ ได้รับพระราชทาน
นามสกุลให้เป็น “ขุนเจริญโภคราช” ช่วงสมัย ร.ศ.
๑๑๓-๑๒๔ (ค.ศ.๑๙๔๒/๒/๒๐) โดยภริยาของขุนเจริญ
โภคราชเดิมเป็นข้าหลวงใหญ่ของเจ้าบรมวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าอรุณวดีพระราชธิดาองค์ที่ ๒๕ ในพระบาท
สมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ โดยภริยา
ของขุนเจริญโภคราชมีความถนัดทางด้านอาหารเนื่อง
ด้วยเพราะเคยเป็นอดีตข้าหลวงใหญ่รับใช้ใกล้ชิดมา
ก่อน ทำให้ปัจจุบันทางครอบครัวก็นำความรู้ทางด้าน
อาหารที่สืบทอดกันมามาใช้เป็นอาชีพเลี้ยงตัวเอง (โดย
ปัจจุบันรุ่นหลานได้มีโอกาสสอนวิธีทำขนมกงชาววังให้
กับนักเรียนและนักศึกษาในสถาบันการศึกษาของทาง
ราชการด้วย) วิถีชีวิตของคนในชุมชนอดีตเป็นแบบอยู่กับน้ำ ชาวชุมชนส่วน

ใหญ่นับถือศาสนาพุทธ โดยมีวัดเทวราชกุญชรอยู่ติดกับชุมชน
เสมือนเป็นวัดประจำชุมชน

- 21 -

วัดเทวราชกุญชรวรวิหาร สร้างมาตั้งแต่สมัย
กรุงศรีอยุธยาเดิมชื่อ “วัดสมอแครง” ต่อมา
รัชกาลที่ 4 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ รับเป็น
พระอารามหลวง (เดิมเป็นวัดราษฎร์) และพระ
ราชทารนนามว่า “วัดเทวราชกุญชร” โดยนำ
พระนามเดิมของกรมพระพิทักษ์เทเวศร์ ต้นสุ
กล กุญชร ณ อยุธยา พระราชโอรสรัชกาลที่ 2
ผู้ทรงบูรณปฏิสังขรณ์วัด มาตั้งเป็นนามวัด
พระอุโบสถสร้างในสมัยรัชกาลที่ 3 มีรูปทรงเช่น
เดียวกับพระอุโบสถของวัดพระศรีรัตนศาสดา
รามฯ พระประธานในพระอุโบสถเป็นพระพุทธรูป
โลหะหล่อลงรักปิดทองปางมาร-วิชัย ฝีมือช่าง
สมัยทวารวดี ปัจจุบันกรมศิลปากรได้ประกาศ
ขึ้นทะเบียนวัดนี้เป็นโบราณสถานสำคัญของ
ชาติ เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน 2492

สภาพทางเศรษฐกิจของคนในสังคม
ปัจจุบันส่วนใหญ่เป็นกลุ่มผู้ใช้แรงงาน
รับจ้างทั่วไปและประกอบธุรกิจค้าขาย
เล็กๆน้อยๆ

(ภาพที่ 11: สรุปประวัติชุมชนวัดเทวราชกุญชร)

- 22 -

เรื่องเล่าปราชญ์ชุมชนวัดเทวราชกุญชร
“สืบทอดภูมิปัญญารุ่นสู่รุ่น”

บ้านขุนเจริญโภคราช (บ้านเลขที่ ๓๘) โดยต้นตระกูลเดิมที่ชื่อ
เดิม ยล สวามิวัสดุ ได้รับพระราชทานนามสกุลให้เป็น “ขุนเจริญโภค
ราช” ช่วงสมัย ร.ศ. ๑๑๓-๑๒๔ (ค.ศ.๑๙๔๒/๒/๒๐) โดยภริยาของขุน
เจริญโภคราชเดิมเป็นข้าหลวงใหญ่ของเจ้าบรมวงศ์เธอพระองค์เจ้า
อรุณวดีพระราชธิดาองค์ที่ ๒๕ ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่
หัว รัชกาลที่ ๔ โดยภริยาทั้งสองของขุนเจริญโภคราชมีความถนัดทาง
ด้านอาหารชาววังเป็นอย่างมาก เนื่องด้วยเพราะเคยเป็นอดีตข้าหลวง
ใหญ่รับใช้ใกล้ชิดมาก่อนทำให้ปัจจุบันทางครอบครัวก็นำความรู้ทางด้าน
อาหารที่สืบทอดกันมามาใช้เป็นอาชีพเลี้ยงตัวเอง (โดยปัจจุบันรุ่นหลาน
ได้มีโอกาสสอนวิธีทำขนมกงชาววังให้กับนักเรียน และนักศึกษาใน
สถาบันการศึกษาของทางราชการด้วย) อาหารขึ้นชื่อก็คือไส้กรอกปลา
แหนม ข้าวตังเมี่ยงลาว สาคูไส้หมู และขนมกง

(ภาพที่ 12: เรื่องเล่าปราชญ์ชุมชนวัดเทวราชกุญชร)

- 23 -

ความต้องการของชุมชน

ต้องการให้สมาชิกใน ต้องการสร้างอาคารพื้นที่ส่วนกลาง
ชุมชนมีรายได้เสริมใน เพื่อจัดตั้งเป็นศูนย์เรียนรู้และ
ช่วงระบาดของโควิด ถ่ายทอดประวัติความเป็นมาของ
โดยการขายอาหาร ชุมชน
หรือขนมหวาน ส่ง
เสริมรูปแบบการขาย ต้องการสนับสนุนให้มีการจัด
ออนไลน์ให้มากขึ้นและ ฝึกอบรมมัคคุเทศก์น้อย เพื่อเป็นผู้
ให้คนในชุมชนสามารถ ให้ความรู้เกี่ยวกับชุมชนแก่นักท่อง
สร้างรายได้เพิ่มด้วย เที่ยวและทำให้เด็กๆ ใช้เวลาว่างให้
การส่ง อาหารแก่ผู้สั่ง เกิดประโยชน์
โดยตรง
ต้องการให้เกิดการท่องเที่ยวใน
ต้องการปรับภูมิทัศน์ ชุมชน เพื่อทำให้ชุมชนคำนึงถึง
ของชุมชนและจัด ความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อม สังคม
ระเบียบของถนนให้มี และวัฒนธรรมของชุมชน กำหนด
กล้องวงจรปิดและมี ทิศทางโดยชุมชน จัดการโดยชุมชน
ความสะอาดเพื่อ เพื่อชุมชน และชุมชนมีบทบาท เป็น
รองรับในการขยายตัว เจ้าของในการจัดการ ดูแล เพื่อให้
ของธุรกิจชุมชน เช่น เกิดการเรียนรู้แก่ผู้มาเยือน
ตลาดนัด/ถนนคนเดิน
ในวันเสาร์ อาทิตย์
เป็นต้น

- 24 -

Benchmarking

วางแผน วิเคราะห์ บูรณาการ

1. การกำหนดหัวข้อ 4. การหาช่วงห่าง 6. ตั้งเป้าหมายที่
การทำBenchmarking ระหว่างตัวเรากับ ต้องการบรรลุถึง
องค์กรที่เราไป 7. สร้างแผนการ
2. กำหนดองค์กรที่จะนำ
มาเปรียบเทียบ เปรียบเทียบ ดำเนินงาน
5. การคาดคะเน

3. กำหนดวิธีการเก็บ ความแตกต่างกับคู่
ข้อมูล เปรียบเทียบใน


อนาคต



ลงมือปฏิบัติ ผลลัพธ์สูงสุด
ที่เกิดขึ้น

8. ดำเนินการตาม 11. กระบวนการต่าง ๆ
แผนงาน ได้รับการบูรณาการ
เข้าสู่การปฏิบัติของ
9. การติดตามและ
ประมวลผม กิจการ

10. การรายงาน - 25 -
ความตืบหน้า และ

ทบทวนตัวชี้วัด

1. การวางแผน (Planning)

1.1 กำหนดทำหัวข้อการทำ Benchmark
(Identify what is to be Benchmarked)




ข้อมูลทั่วไปของชุมชนวัดเทวราชกุญชร

อาหาร ไทยตารับชาววังทั้งคาว-หวาน

ชุมชนบุฟเฟต์ชาววัง

มีการท่องเที่ยวเส้นทางไหว้พระ ชมพิพิธภัณฑ์ไม้สัก ชิมอาหาร
และทำบุญปล่อยปลาในวันสำคัญทางศาสนาและท่องเที่ยวชุมชน
ในวันหยุดราชการและวันหยุดนักขัตฤกษ์

ปัญหาของชุมชนวัดเทวราชกุญชร

สืบสานต่อยอดภูมิปัญญาการปรุงอาหาร
ตำรับชาววังใกล้สูญหายไป

สืบสานต่อยอดภูมิปัญญาการปรุงอาหารตำรับชาววังใกล้สูญหายไป

มีการเสริมด้านองค์ความรู้ / เทคโนโลยี / นวัตกรรม

การสร้างนวัตกรรมการสื่อความหมายการบอกเรื่องราว ความเป็นมา
ประเพณีต่างๆ

การถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับตำราอาหารชาววังที่ใกล้สูญหายไป
แล้วนำมาพัฒนา เลือกสรร และปรับปรุงองค์ ความรู้เหล่านั้นจนเกิด
ทักษะ และความชำนาญ

- 26 -

1.2 กำหนดองค์กรที่นำมาเปรียบเทียบ
(Identify Comparative Companies)

(1) ชุมชนกุฎีจีน

ข้อดี

ศักยภาพของชุมชนต่อการจัดการท่องเที่ยว

- การผสมผสานระหว่าง 3 วัฒนธรรม 3 ศาสนา
- มีจุดแข็งหลายด้าน เช่น ประวัติศาสตร์ ความหลากหลายของ

กลุ่มชาติพันธุ์ ทรัพยากรการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม เป็นต้น

ด้านสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญ

- โบสถ์ซางตาครู้ส วัดกัลยาณมิตร วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร มัสยิด
บางหลวง พิพิธภัณฑ์กุฎี จีน และศาลเจ้าเกียนอันเกง

ความคิดเห็นและความต้องการจัดการท่องเที่ยวในพื้นที่

- ชุมชนชาวไทยเชื้อสาย โปรตุเกสที่สืบเชื้อสายมาจาก ครั้งกรุง
ศรีอยุธยา
- “ขนมฝรั่งกุฎีจีน” เป็นขนม โบราณกว่า 200 ปี
- โบสถ์วัดซางตาครู้ส ก่อสร้าง เป็นรูปทรงโดมสูง มีอายุใช้ งาน

มาร่วมร้อยกว่า

การเดินทางและเข้าถึง

- รถไฟฟ้า BTS สถานีตากสิน รถประจำทาง รถเมล์สาย 8

- 27 -

ข้อเสีย

ศักยภาพของชุมชนต่อการจัดการท่องเที่ยว

- บุคลากรขาดองค์ความรู้ ทักษะและประสบการณ์
- ขาดการปรับปรุงสภาพแวดล้อม

ด้านสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญ

- ปัญหาความแออัดของบ้านเรือน

ความคิดเห็นและความต้องการจัดการท่อง
เที่ยวในพื้นที่

- ประชาชนที่อาศัยอยู่มิได้เป็นคนดั้งเดิมทั้งหมด
- ไม่มีความหลากหลายทางด้านของกิน
- ปัญหาเกี่ยวกับสุขอนามัย
- บางบริเวณมีปัญหาขยะมูลฝอย

การเดินทางและเข้าถึง

- การเดินทางมาด้วยรถยนต์ส่วนตัวอาจไม่สะดวก
เนื่องจากที่จอดรถจำกัด

- 28 -

(2) ชุมชนวัดเทวราชกุญชร

ข้อดี

ศักยภาพของชุมชนต่อการจัดการ
ท่องเที่ยว

- การก่อร่างสร้างเมือง เป็นอาชีพหล่อเลี้ยงผู้คน
มาหลายยุคหลายสมัย
- ชาวชุมชนวัดเทวราชกุญชร ยังเป็นผู้สืบทอด
อาหารชาววัง

ด้านสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญ

- วัดเทวราชกุญชรเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี
ชนิด วรวิหาร

ความคิดเห็นและความต้องการจัดการ
ท่องเที่ยวในพื้นที่

- มีแหล่งเรียนรู้ด้านพระพุทธศาสนา มีการ
อนุรักษ์มรดกศิลปวัฒนธรรม

ของชาติไว้ในด้านสถาปัตยกรรม
- มีการสืบทอดการทำอาหารชาววัง เช่น ขนมช่อ
ผกากอง ขนมกง เป็นต้น
- เป็นชุมชนที่ประกอบอาชีพรับจัดเลี้ยงเก่าแก่
มาเกือบ 60 ปี

การเดินทางและเข้าถึง

- ทางเรือและรถประจำทาง

- 29 -

ข้อเสีย




ศักยภาพของชุมชนต่อการจัดการท่องเที่ยว



- ปัญหาความแออัดของบ้านเรือน
- มีการรุกล้ำพื้นที่สาธารณะ



ด้านสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญ



- ปัญหาการวางสิ่งของหรือการสร้างร้านค้ากีดขวาง
ทางสัญจร



ความคิดเห็นและความต้องการจัดการท่องเที่ยวในพื้นที่



- ขาดการประชาสัมพันธ์ที่ต่อเนื่องและไม่มีการสนับสนุน
จากภาครัฐและเอกชน

- ไม่มีการถ่ายทอดสู่บุคคลทั่วไปและลูกหลานในชุมชน
- โครงการพัฒนาริมฝั่ งแม่น้าเจ้าพระยาหรือทางเลียบ

เจ้าพระยา อาจได้รับผลกระทบการเปลี่ยนแปลง



การเดินทางและเข้าถึง



- การเดินทางมาด้วยรถยนต์ส่วนตัวอาจไม่สะดวก
เนื่องจากที่จอดรถจำกัด



- 30 -

1.3 กำหนดวิธีการเก็บข้อมูล
(Determine Data Collection Method & Collect Data)

(1) ชุมชนกุฎีจีน

ประวัติศาสตร์
- ชุมชนที่มีประวัติความเป็นมา ยาวนานตั้งแต่สมัยกรุงธนบุรี

ชุมชนที่ตั้ง
- ติดแม่น้ำเจ้าพระยา

การรวมกลุ่มของชุมชน (โครงสร้างชุมชน)
- ประกอบด้วย ๖ ชุมชน ได้แก่ ชุมชนกุฎีจีน ชุมชนกุฎีขาว ชุมชนวัดประยุร
วงศ์ ชุมชนโรงคราม ชุมชนบุปผารามและชุมชนวัดกัลยาณ์ฯ

ผลิตภัณฑ์ / อาหาร / การแต่งกาย
- หมูกระดาษ หัวสิงโต ขนมฝรั่ง หมูโสร่ง กุฎีจีน ขนมจีบต้ม บายเยีย
กะลอจี้และอื่นๆ การแต่งกายชุดชาวโปรตุเกส ชาวกุฎีขาว ชาวจีนฮกเกี้ยน
และชาวพุทธเถรวาท

แหล่งท่องเที่ยว
- โบสถ์ซางตาครู้ส วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร ศาลเจ้าเกียนอันเก็ง
วัดกัลยาณมิตรวรมหาวิหาร เรือนจันทนภาพ มัสยิดบางหลวง และ
พิพิธภัณฑ์บ้านกุฎีจีน

นวัตกรรมสื่อความหมาย
- มี "ป้ายสื่อความหมาย" ตามสถานที่ที่สำคัญ จำวน 10 แห่ง และมี "ป้าย
ชี้ทาง" จำนวน 12 แห่ง

รางวัล/การยอมรับ (Rewarding and Recognition)
- ศาลเจ้าเกียนอันกงได้รับรางวัลอนุรักษ์ศิลปะสถาปัตยกรรมดีเด่นจาก
สมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ ในปี พ.ศ. 2551 และได้รับ
รางวัล Award of Excellence จาก UNESCO

ปัจจัยแห่งความสำเร็จ (Critical Success Factors)
- คนในชุมชนสามัคคี ร่วมช่วยเหลือเกื้อกูลกัน และมีใจเป็นหนึ่งเดียว

- 31 -

(2) ชุมชน
วัดเทวราชกุญชร

ประวัติศาสตร์ ชุมชนที่ตั้ง




ชุมชนเก่าแก่กว่า 150 ปี
ตั้งแต่สมัยรัชกาล ที่ 4 เป็นชุมชนที่เก่าแก่ มีการสร้าง
บ้านเรือนขึ้นมาใหม่เป็น


จำนวนมาก ทำให้เกิดปัญหา
การรวมกลุ่มของชุมชน บ้านเรือนหนาแน่น
(โครงสร้างชุมชน)



ผลิตภัณฑ์ / อาหาร / การแต่งกาย
มีเพียงประธานและคณะกรรมการ


ของชุมชนเทวราชกุญชร
มีงานอาหารจัดเลี้ยงบุฟเฟต์ชาววังอย่าง


ยาวนาน ซึ่งอาหารและขนมชาววังเป็นที่

แหล่งท่องเที่ยว หาทานได้ยาก




นวัตกรรมสื่อความหมาย
รอยพระพุทธบาทที่มณฑปจตุรมุข
วัดเทวราชกุญชรวรวิหาร

และพิพิธภัณฑ์ไม้สักทอง

มีการประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสารสู่
ภายนอกผ่านมี Facebook และ Blog
รางวัล/การยอมรับ
(Rewarding and ชุมชน
Recognition)



ปัจจัยแห่งความสำเร็จ
ไม่มี (Critical Success Factors)






ยังมีการร่วมกลุ่มยังไม่เข้มแข็งพอ และยัง
คงมีปัญหาด้านต่างๆ ในชุมชนอยู่



- 32 -

2. การวิเคราะห์ (Analysis)

2.1 Determine current performance “Gap”

เป็นการหาช่วงห่างระหว่างตัวเรากับองค์กรที่เราไปเปรียบเทียบด้วย
และคาดคะเนหาช่วงห่างที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

ด้านประวัติศาสตร์ ด้านชุมชนที่ตั้ง

ด้านผลิตภัณฑ์/อาหาร/
การแต่งกาย

ด้านรวมกุ่มของชุมชน ด้านแหล่งท่องเที่ยว
(โครงสร้างชุมชน)

ด้านนวัตกรรม
สื่อความหมาย

ด้านรางวัล/ ด้านปัจจัย
การยอมรับ แห่งความสำเร็จ

2.2 Project Future Performance Levels

ในอีก 5-10 ปีข้างหน้า ชุมชนวัดเทวราชกุญชร อาจจะเหลือเพียงแค่ความทรงจำ
หากยังไม่ได้รับการอนุรักษ์ รักษา ต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่น



- 33 -

3. การบูรณาการ (Integration)

3.1 Communicate Benchmark findings & gain Acceptance

- การรวมกลุ่มกันเพื่อพัฒนาชุมชน
- ชุมชนยังคงขาดการประชาสัมพันธ์ด้านการท่องเที่ยวที่ชัดเจน

3.2 Establish Functional Goals

- ยกระดับชุมชน
- สร้างนวัตกรรมและเส้นทางท่องเที่ยว

4. การปฏิบัติ (Action)

4.1 Develop Action Plans

ลำดับที่ 1

วัตถุประสงค์/เป้าหมาย
-ยกระดับชุมชน สร้างงานให้ชุมชนโดยนำเอาจุดเด่นในด้าน
อาหารชาววัง

กิจกรรม
-กิจกรรมการถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับตำรับอาหารชาววัง
-กิจกรรมส่งเสริมสินค้าและผลิตภัณฑ์อาหารชาววังโบราณ

ผู้รับผิดชอบ/ผู้เข้าร่วม
-ทีมงานสำนักงานเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นท้องที่
องค์กรชุมชนหน่วยงานรัฐ

งบประมาณ
-1 แสนบาท - 2 แสนบาท

แผนงาน
-กิจกรรมการถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับตำรับอาหารชาววัง
มิถุนายน – สิงหาคม
-กิจกรรมส่งเสริมสินค้าและผลิตภัณฑ์อาหารชาววังโบราณ
สิงหาคม - พฤศจิกายน

- 34 -

ลำดับที่ 2

วัตถุประสงค์/เป้าหมาย
-สร้างนวัตกรรมและเส้นทางท่องเที่ยว

กิจกรรม
-สื่อออนไลน์
-สื่อออฟไลน์
-กิจกรรมพัฒนาท่องเที่ยว

ผู้รับผิดชอบ/ผู้เข้าร่วม
-ทีมงานสำนักงานเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นท้องที่
องค์กรชุมชนหน่วยงานรัฐ

งบประมาณ
-สื่อออนไลน์ 1 แสนบาท
-สื่อออฟไลน์ 1 แสนบาท
-กิจกรรมพัฒนาท่องเที่ยว 1 แสนบาท

แผนงาน
-สื่อออนไลน์ พฤษภาคม – มิถุนายน
-สื่อออฟไลน์ กรกฎาคม – กันยายน
-กิจกรรมพัฒนาท่องเที่ยว กรกฎาคม - ธันวาคม






4.2 Implement Specific Actions & Monitor Progress

เป็นการนำแผนไปสู่การปฏิบัติ และการควบคุมและกำกับดูแลให้ผล
เป็นไปตามแผนที่วางไว้



4.3 Recalibrate Benchmarks

เป็นการสอบทวนผลโดยเทียบค่ากับผู้ที่ดีที่สุดหรือคู่เปรียบเทียบ



5.ผลลัพธ์สูงสุดที่เกิดขึ้น (Best Result)

- 35 -

กิจกรรม
เส้นทางท่องเที่ยว

จุดน่าสนใจที่ควรแวะเยี่ยมชม

1. มณฑปจตุรมุข เป็นสถานที่สำหรับไหว้พระปฏิบัติธรรม ภายในประดิษฐานพระ
ประธานปางมารวิชัย (หลวงพ่อดำ) รอยพระพุทธบาทจำลอง และรูปเคารพแม่พวง

2. อาคารเฉลิมพระเกียรติ มวก. ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปเป็นที่สักกะระบูชา
ใช้สำหรับพระภิกษุสามเณร และพุทธศาสนิกชนใช้ในการประกอบศาสนกิจ

ศึกษาเล่าเรียน
3. เทพทันใจหรือเทพเทวราชเนรมิต เป็นที่สักการะของประชาชน
4. พิพิธภัณฑ์ไม้สักทอง สร้างขึ้นเพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้การอนุรักษ์ไม้สักทอง และ

เป็นศูนย์เผยแพร่ความรู้ทางพระพุทธศาสนา ภายในจัดแสดงรูปปั้ นหุ่นขี้ผึ้งเท่า
พระองค์จริงของ
สมเด็จพระสังฆราช 19 พระองค์ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ และประดิษฐานพระบรม
สารีริกธาตุ
ที่อัญเชิญมาจากประเทศศรีลังกา

5. พระอุโบสถ สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 3 ภายในประดิษฐานพระพุทธเทวราช
ปฏิมากร
พระประธานประจำพระอุโบสถ ฝีมือช่างสมัยทวารวดี อีกทั้งยังมีภาพจิตรกรรมฝาผนัง
อีกด้วย

(ภาพที่ 13: เส้นทางท่องเที่ยว)

- 36 -

เจ้าบ้านน้อย

โครงการเจ้าบ้านน้อย ชุมชนวัดเทวราชกุญชร
แขวงวชิรพยาบาล

1.1 ความเป็นมาและความสำคัญของโครงการ

ชุมชนเทวราชกุญชร​เป็นชุมชนที่ตั้งรกรากอยู่ริมแม่น้ำ
เจ้าพระยามานานนับร้อยกว่าปี ด้วยระยะเวลา ทำให้ชุมชนมีการ
พัฒนาและเปลี่ยนแปลงมากมาย โครงการเจ้าบ้านน้อย ที่ทาง
คณะจัดทำขึ้นมานั้น มีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะทำการสืบสานวิถีไทย
ให้คงอยู่ ไม่สูญหายไปตามกาลเวลา โดยการนำเยาวชนคนรุ่นใหม่
มาปลูกฝังให้มีความรักและภูมิใจในถิ่นที่เกิดให้ทำการเผยแพร่
ความรู้ที่ถูกต้องแก่นักท่องเที่ยวแ​ ละผู้มาเยือนจากต่างถิ่น อีก
ส่วนหนึ่งการเข้าร่วมโครงการนี้ของเยาวชน สามารถเสริมสร้าง
ความแข็งแกร่งให้กับชุมชนได้สร้างความสามัคคีกลมเกลียวกันใน
สมาชิกของชุมชนและเยาวชนสามารถใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์​
ได้ด้วย

- 37 -

วัตถุประสงค์

1. เพื่อให้บริการวิชาการแก่ชุมชนในท้องถิ่น ในพื้นที่ชุมชน
วัดเทวราชกุญชร

2. เพื่อส่งเสริมให้เกิดความร่วมมือระหว่างโรงเรียน
วัดเทวราชกุญชร วัดเทวราชกุญชร และชุมชน
วัดเทวราชกุญชร

3. เพื่อให้นักเรียนของโรงเรียนวัดเทวราชกุญชรเปิดโลก
กว้างทางการศึกษาในการพัฒนาการเป็นมัคคุเทศก์น้อย

4. เพื่อปลูกฝังให้เยาวชนคนรุ่นใหม่มีความรักและหวงแหน
วัฒนธรรมวิถีชีวิตแบบไทยและมีความภูมิใจใ​นการเป็นส่วน
หนึ่งที่ได้เผยแพร่เรื่องราวดีๆ ของชุมชนตนเอง จนก่อให้
เกิดการท่องเที่ยวโดยชุมชนและความยั่งยืน

กลุ่มเป้าหมาย

เด็กและเยาวชนที่อาศัยในเขตพื้นที่ชุมชนวัดเทวราชกุญชร
ที่เข้าร่วมโครงการจำนวน 20 คน

- 38 -

งบประมาณ

ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม 20 คน คนละ 20 บาท 2 มื้อ
5 วัน เป็นเงิน 4,000 บาท

ค่าอาหารกลางวัน 20 คน คนละ 100 บาท 1 มื้อ 5 วัน
เป็นเงิน 10,000 บาท

ค่าวิทยากร 4 วัน วันละ 6 ชั่วโมง ชั่วโมงละ 300 บาท
เป็นเงิน 7,200 บาท


ค่าวัสดุและอุปกรณ์ผู้เข้าร่วมการอบรม 20 คน คนละ

100 บาท เป็นเงิน 2,000 บาท
ค่าป้ายโครงการ เป็นเงิน 800 บาท
ค่าของรางวัลที่ให้แก่ผู้ชนะเลิศในแต่ละกิจกรรม 9 รางวัล

รางวัลละ 200 บาท เป็นเงิน 1,800 บาท
รวมเป็นเงินทั้งหมด 25,800 บาท

- 39 -

ระยะเวลาโครงการ

1 สิงหาคม 31 สิงหาคม

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

1. เพื่อสร้างเด็กๆ ให้กล้า 2. การอบรมเจ้าบ้านน้อย
คิด กล้าแสดงออก ช่าง จะทำให้เด็กๆ ได้รู้จักและ
สังเกต และสนใจใฝ่รู้ เกิด เข้าใจชุมชนของตนเอง
การเรียนรู้ในสิ่งใหม่ๆ ซึ่ง
และสามารถนำเสนอ
เกิดเป็นความรู้นอก ข้อมูลแก่นักท่องเที่ยวได้
ห้องเรียน
อย่างถูกต้อง

3. การสร้างเจ้าบ้านน้อยใน 4. เพื่อนำไปสู่การ
ชุมชน ทำให้เกิดความร่วมมือ ท่องเที่ยวเชิง
ระหว่างโรงเรียน วัดเทวราช-
กุญชรและชุมชนวัดเทวราช สร้างสรรค์ต่อไป
กุญชรเป็นอย่างดี ซึ่งจะทำให้
ชุมชนเข้มแข็งและพร้อมที่จะ
เปิดบ้านต้อนรับนักท่องเที่ยว
เพื่อสร้างรายได้ให้กับชุมชน

- 40 -

การดำเนินกิจกรรม

1. กำหนดวันเข้าร่วมกิจกรรมของเด็กในชุมชนเป็นทุกวันอาทิตย์
ของเดือนสิงหาคม 2564 เพื่อไม่ให้กระทบเวลาปกติและในการเรียน TBA ว่า
จะเป็นวันใดที่เหมาะสม

2. ลักษณะก​ ารอบรมแบ่งเป็นหนึ่งวันต่อสัปดาห์
วันอาทิตย์ 9.00-16.00 น.

ฝึกอบรมการสนทนาภาษาอังกฤษเบื้องต้น และการบรรยายภาษา
อังกฤษแบบง่าย

ฝึกอบรมทักษะในการเป็นเจ้าบ้านน้อยที่ดี วิธีการและเทคนิคการ
บรรยายแบบเจ้าบ้านน้อย มารยาทและจรรยาบรรณของการเป็นเจ้าบ้าน
น้อย และความรู้เกี่ยวกับงานเจ้าบ้านน้อย

ฝึกอบรมทักษะด้านการพูด เทคนิคการนำเสนอ และสร้างเสริม
บุคลิกภาพ ให้มีความพร้อมในการต้อนรับนักท่องเที่ยว

ฝึกปฏิบัติการทำขนมไทย เช่น ขนมช่อผกากรอง ขนมกง เป็นต้น และ
ฝึกการบรรยายอธิบายการทำขนมไทยในรูปแบบสั้นและเข้าใจง่ายให้แก่นัก
ท่องเที่ยวที่มาท่องเที่ยวในพื้นที่

ฝึกปฏิบัติการทำพวงมาลัย และฝึกการบรรยายอธิบายการทำพวง
มาลัยแบบคร่าวๆ และเข้าใจง่ายให้แก่นักท่องเที่ยวที่มาท่องเที่ยวในพื้นที่

การบรรยายให้ความรู้เกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของวัดและชุมชนวัด
เทวราชกุญชร ประวัติท้องถิ่นของแขวงวชิรพยาบาล เขตดุสิต โดยผ่าน
เรื่องเล่าในชุมชน

ฝึกปฏิบัติการบรรยายสถานที่ โดยนำนักเรียนที่เข้าอบรมไปชมสถานที่
ในวัดเทวราชกุญชร

ฝึกเยาวชนในโครงการพูดแนะนำนักท่องเที่ยวจากสถานที่จริง

- 41 -

ตารางที่ 2

สรุปแผนกิจกรรมโครงการเจ้าบ้านน้อย
ชุมชนวัดเทวราชกุญชร แขวงวชิรพยาบาล

เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร



1-ส.ค.-64 ฝึกอบรมทักษะในการเป็นเจ้าบ้าน 09.00-12.00 น.

13.00-16.00 น.
น้อยที่ดี
8-ส.ค.-64

ฝึกทักษะด้านการพูด
15-ส.ค.-64



ฝึกการทำคหกรรม (ขนมไทย) 09.00-12.00 น.
22-ส.ค.-64 13.00-16.00 น.

ฝึกการบรรยายอธิบายการทำขนมไทย



29-ส.ค.-64

ฝึกการทำคหกรรม (พวงมาลัย) 09.00-12.00 น.
13.00-16.00 น.
ฝึกการบรรยายอธิบายการทำพวงมาลัย




ฝึกอบรมภาษาอังกฤษเบื้องต้น (1) 09.00-12.00 น.
ฝึกอบรมภาษาอังกฤษเบื้องต้น (2) 13.00-16.00 น.





การบรรยายให้ความรู้และฝึกปฏิบัติการ 09.00-12.00 น.


บรรยายชมสถานที่จริง

ในพื้นที่วัดเทวราชกุญชร



- 42 -

นวัตกรรมสื่อความหมาย
(Online and Offline)

แผนการประชาสัมพันธ์ในชุมชนวัดเทวราชกุญชร

1. การประชาสัมพันธ์แบบออฟไลน์
จัดทำป้ายชุมชน

ป้ายแบบเดี่ยว

แผนการจัดทำป้ายชุมชน

จุดวางป้ายสื่อความหมายแบบเดี่ยว 4 จุด: อธิบายอาหารเด่นๆ ของบ้านแต่ละหลัง

(ภาพที่ 14: ป้ายชุมชนแบบเดี่ยว)

จุดที่ 1 บ้านเลขที่ 88 (อาหารคาวหวานสำหรับจัดเลี้ยง)
จุดที่ 2 บ้านเลขที่ 56/1 (ขนมข้าวเกรียบปากหม้อ)
จุดที่ 3 บ้านเลขที่ 38 (ขนมกงและข้าวซอย)
จุดที่ 4 บ้านเก่าวานิชกร (จุดเช็คอิน ถ่ายรูป)

- 43 -