48 โครงสร้างรายวิชา รหัสวิชา ส 21202 รายวิชาหน้าที่พลเมือง 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 2 จำนวน 20 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 0.5 หน่วยกิต ลำดับที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน 1 รักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ -การเห็นคุณค่าและการแสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่น ในศาสนาและเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ 7 30 2 ความปรองดอง สมานฉันท์ -การอยู่ร่วมกันในสังคมแห่งความหลากหลาย -การจัดการความขัดแย้งและสันติวิธี 7 40 3 วินัยในตนเอง -ซื่อสัตย์สุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจ ปฏิบัติหน้าที่ ยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง 6 30 รวม 20 100
49 ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ส 1.1 รู้ และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับ ถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.2 1. อธิบายการเผยแผ่ พระพุทธศาสนา หรือศาสนา ที่ตนนับถือสู่ประเทศเพื่อน บ้าน การเผยแผ่พระพุทธศาสนา เข้าสู่ประเทศเพื่อนบ้านและการ นับถือพระพุทธศาสนาของ ประเทศเพื่อนบ้านในปัจจุบัน 1. บุคคลสำคัญ 1.1 บุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ จังหวัดลพบุรี 1.2 บุคคลสำคัญทางศาสนา 1.3 ปราชญ์ชาวบ้านในท้องถิ่น 1.4 บุคคลสำคัญที่สร้างชื่อเสียงให้ จังหวัด ฯลฯ 2. แหล่งท่องเที่ยว/แหล่งเรียนรู้ 2.1 แหล่งท่องเที่ยวทาง ประวัติศาสตร์ 2.2 แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ 2.3 แหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรม 2.4 แหล่งเรียนรู้ทางการศึกษา 2.5 แหล่งเรียนรู้ ศาสนา ฯลฯ 2. วิเคราะห์ความสำคัญของพระ พุทธ ศาสนา หรือศาสนาที่ตนนับ ถือที่ช่วยเสริมสร้างความเข้าใจอัน ดีกับประเทศเพื่อนบ้าน ความสำคัญของ พระพุทธศาสนาที่ช่วยเสริมสร้าง ความเข้าใจอันดีกับประเทศเพื่อน บ้าน 3. วิเคราะห์ความสำคัญของ พระพุทธศาสนา หรือศาสนา ที่ตนนับถือในฐานะที่เป็น รากฐานของวัฒนธรรม เอกลักษณ์ของชาติและมรดก ของชาติ ความสำคัญของ พระพุทธศาสนาต่อสังคมไทยใน ฐานะเป็น รากฐานของวัฒนธรรม เอกลักษณ์และ มรดกของ ชาติ 4. อภิปรายความสำคัญของพระ พุทธ ศาสนา หรือศาสนาที่ตนนับ ถือกับการพัฒนาชุมชนและการ จัดระเบียบสังคม ความสำคัญของ พระพุทธศาสนากับการพัฒนา ชุมชนและการจัดระเบียบสังคม 5. วิเคราะห์พุทธประวัติหรือ ประวัติศาสดาของศาสนาที่ตน นับถือตามที่กำหนด สรุปและวิเคราะห์ พุทธ ประวัติการผจญมาร การตรัสรู้ การสั่งสอน 6. วิเคราะห์และประพฤติตน ตามแบบอย่างการดำเนินชีวิต และข้อคิดจากประวัติสาวก ชาดก/เรื่องเล่าและ ศาสนิกชนตัวอย่างตามที่ กำหนด พระสารีบุตร พระโมคคัลลานะ นางขุชชุตตรา พระเจ้าพิมพิสาร มิตตวินทุกชาดก ราโชวาทชาดก 7. อธิบายโครงสร้าง และ สาระสังเขปของพระไตรปิฎก หรือ คัมภีร์ของศาสนาที่ตนนับถือ โครงสร้าง และสาระสังเขปของ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก และ พระอภิธรรมปิฎก ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
50 ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น 8. อธิบายธรรมคุณ และข้อ ธรรมสำคัญในกรอบอริยสัจ 4 หรือหลักธรรมของศาสนาที่ ตนนับถือ ตามที่กำหนด เห็น คุณค่าและนำไปพัฒนา แก้ปัญหาของชุมชนและสังคม พระรัตนตรัย ธรรมคุณ 6 อริยสัจ 4 ทุกข์ (ธรรมที่ควรรู้) ขันธ์ 5 - อายตนะ สมุทัย (ธรรมที่ควรละ) หลักธรรม - สมบัติ 4 - วิบัติ 4 อกุศลกรรมบถ 10 อบายมุข 6 นิโรธ (ธรรมที่ควรบรรลุ) สุข 2 (สามิส, นิรามิส) มรรค (ธรรมที่ควรเจริญ) o บุพพนิมิตของ มัชฌิมาปฏิปทา o ดรุณธรรม 6 o กุลจิรัฏฐิติธรรม 4 o กุศลกรรมบถ 10 o สติปัฏฐาน o มงคล 38 - ประพฤติธรรม - เว้นจากความชั่ว - เว้นจากการดื่มน้ำเมา พุทธศาสนสุภาษิต กมฺมุนา วตฺตตี โลโก สัตว์โลกย่อมเป็นไปตามกรรม กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปกา รี จ ปาปกํ ทำดีได้ดี ทำชั่ว ได้ชั่ว สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย การสั่งสมบุญนำสุขมาให้ ปูชโก ลภเต ปูชํ วนฺทโก ปฏิวนฺทนํ ผู้บูชาเขา ย่อมได้รับการบูชาตอบ ผู้ไหว้เขาย่อมได้รับการไหว้ตอบ
51 ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น 9. เห็นคุณค่าของการพัฒนา จิตเพื่อการเรียนรู้และดำเนิน ชีวิต ด้วยวิธีคิดแบบโยนิโส มนสิการคือ วิธีคิดแบบอุบาย ปลุกเร้าคุณธรรม และวิธีคิด แบบอรรถธรรมสัมพันธ์ หรือ การพัฒนาจิตตามแนวทาง ของศาสนาที่ตนนับถือ พัฒนาการเรียนรู้ด้วยวิธีคิดแบบ โยนิโส-มนสิการ 2 วิธี คือ วิธีคิด แบบอุบายปลุกเร้าคุณธรรม และ วิธีคิดแบบอรรถธรรมสัมพันธ์ 10. สวดมนต์ แผ่เมตตา บริหารจิตและเจริญปัญญา ด้วยอานาปานสติ หรือตามแนวทางของศาสนา ที่ตนนับถือ สวดมนต์แปล และแผ่เมตตา รู้และเข้าใจวิธีปฏิบัติและ ประโยชน์ของการบริหารจิตและ เจริญปัญญา ฝึกการบริหารจิตและเจริญ ปัญญาตามหลักสติปัฎฐาน เน้น อานาปานสติ นำวิธีการบริหารจิต และเจริญปัญญา ไปใช้ใน ชีวิตประจำวัน 11.วิเคราะห์การปฏิบัติตน ตามหลักธรรมทางศาสนาที่ ตนนับถือ เพื่อการดำรงตน อย่างเหมาะสมในกระแส ความเปลี่ยนแปลงของโลก และการอยู่ร่วมกันอย่าง สันติสุข การปฏิบัติตนตามหลักธรรม (ตามสาระการเรียนรู้ ข้อ 8.)
52 สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ส 1.2 เข้าใจ ตระหนักและปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษาพระพุทธศาสนาหรือศาสนา ที่ตนนับถือ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.2 1. ปฏิบัติตนอย่าง เหมาะสมต่อบุคคลต่างๆ ตามหลักศาสนาที่ตนนับ ถือ ตามที่กำหนด การเป็นลูกที่ดี ตามหลักทิศเบื้องหน้า ในทิศ 6 - 2. มีมรรยาทของความ เป็นศาสนิกขนที่ดีตามที่ กำหนด มรรยาทของศาสนิกชน -การต้อนรับ (ปฏิสันถาร) -มรรยาทของผู้เป็นแขก -ฝึกปฏิบัติระเบียบพิธี ปฏิบัติต่อ พระภิกษุ การยืน การให้ที่นั่ง การ เดินสวน การสนทนา การรับสิ่งของ -การแต่งกายไปวัด การแต่งกายไป งานมงคล งานอวมงคล 3. วิเคราะห์คุณค่าของ ศาสนพิธีและปฏิบัติตนได้ ถูกต้อง -การปฏิบัติตนอย่างเหมาะสม -การทำบุญตักบาตร -การถวายภัตตาหารสิ่งของที่ควร ถวายและสิ่งของต้องห้ามสำหรับ พระภิกษุ -การถวายสังฆทาน เครื่องสังฆทาน -การถวายผ้าอาบน้ำฝน -การจัดเครื่องไทยธรรม เครื่อง ไทยทาน -การกรวดน้ำ ,การทอดกฐิน,การ ทอดผ้าป่า 4.อธิบายคำสอนที่เกี่ยว น้องกับวันสำคัญทาง ศาสนาและปฏิบัติตนได้ ถูกต้อง หลักธรรมเบื้องต้นที่เกี่ยวเนื่องใน วันมาฆบูชา วิสาขบูชา วันอัฐมีบูชา วันอาสาฬหบูชา วันธรรมสวนะและ เทศกาลสำคัญ ระเบียบพิธีและการปฏิบัติตนในวัน ธรรมสวนะ วันเข้าพรรษา วันออก พรรษา วันเทโวโรหนะ
53 ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น 5. อธิบายความแตกต่าง ของศาสนพิธี พิธีกรรม ตามแนวปฏิบัติของศาสนา อื่นๆ เพื่อนำไปสู่การ ยอมรับและความเข้าใจ ของกันและกัน ศาสนพิธี พิธีกรรม แนวปฏิบัติของ ศาสนาอื่นๆ สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ส 2.1 เข้าใจและปฏิบัติตนตามหน้าที่ของการเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงามและธำรงรักษา ประเพณีและวัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมไทยและสังคมโลกอย่างสันติสุข ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.2 1. อธิบายและปฏิบัติตน ตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง กับตนเอง ครอบครัว ชุมชนและประเทศ กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับตนเอง ครอบครัว เช่น - กฎหมายเกี่ยวกับ ความสามารถของผู้เยาว์ - กฎหมายบัตรประจำตัว ประชาชน - กฎหมายเพ่งเกี่ยวกับ ครอบครัวและมรดก เช่น การหมั้น การสมรส การรับรองบุตร การรับ บุตรบุญธรรม และมรดก กฎหมายที่เกี่ยวกับชุมชนและ ประเทศ - กฎหมายเกี่ยวกับการอนุรักษ์ ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม - กฎหมายเกี่ยวกับภาษีอากร และกรอกแบบแสดงรายการ ภาษี เงินได้บุคคลธรรมดา - กฎหมายแรงงาน - 2. เห็นคุณค่าในการ ปฏิบัติตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ หน้าที่ในฐานะพลเมืองดี ตามวิถีประชาธิปไตย สถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรีภาพ หน้าที่ในฐานะพลเมืองดี ตามวิถีประชาธิปไตย แนวทางส่งเสริมให้ปฏิบัติตน เป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย
54 ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น 3. วิเคราะห์บทบาท ความสำคัญ และ ความสัมพันธ์ของสถาบัน ทางสังคม บทบาท ความสำคัญและ ความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคม เช่น สถาบันครอบครัว สถาบันการศึกษา สถาบันศาสนา สถาบันเศรษฐกิจ สถาบันทาง การเมืองการปกครอง 4.อธิบายความคล้ายคลึง และความแตกต่างของ วัฒนธรรมไทย และ วัฒนธรรมของประเทศใน ภูมิภาคเอเชีย เพื่อ นำไปสู่ความเข้าใจอันดี ระหว่างกัน ความคล้ายคลึงและความ แตกต่างของวัฒนธรรมไทย และ วัฒนธรรมของประเทศในภูมิภาค เอเชียวัฒนธรรมเป็นปัจจัยสำคัญใน การสร้างความเข้าใจอันดีระหว่างกัน สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ส 2.2 เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบัน ยึดมั่น ศรัทธาและธำรงรักษาไว้ซึ่งการ ปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.2 1. อธิบายกระบวนการ ในการตรากฎหมาย กระบวนการในการตรากฎหมาย ผู้มีสิทธิเสนอร่างกฎหมาย ขั้นตอนการตรากฎหมาย การมีส่วนร่วมของประชาชนใน กระบวนการตรากฎหมาย - 2. วิเคราะห์ข้อมูล ข่าวสารทางการเมืองการ ปกครองที่มีผลกระทบต่อ สังคมไทยสมัยปัจจุบัน เหตุการณ์ และการเปลี่ยนแปลง สำคัญของระบอบ การปกครองของ ไทย หลักการเลือกข้อมูล ข่าวสาร
55 สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส 3.1 เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิตและการบริโภค การใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่า รวมทั้งเข้าใจหลักการของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการ ดำรงชีวิตอย่างมีดุลยภาพ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.2 1. วิเคราะห์ปัจจัยที่มีผล ต่อการลงทุนและการ ออม ความหมายและความสำคัญของ การลงทุนและการออมต่อระบบ เศรษฐกิจ การบริหารจัดการเงินออมและ การลงทุน ภาคครัวเรือน ปัจจัยของการลงทุนและการ ออมคือ อัตราดอกเบี้ย รวมทั้งปัจจัย อื่นๆ เช่น ค่าของเงิน เทคโนโลยี การ คาดเดาเกี่ยวกับอนาคต ปัญหาของการลงทุนและการ ออมในสังคมไทย 1. ทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อมของท้องถิ่น 1.1 ทรัพยากร ธรรมชาติที่สำคัญใน จังหวัด 1.2 การอนุรักษ์และพัฒนา ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 1.3 การพัฒนาทรัพยากรและ สิ่งแวดล้อมสู่ความยั่งยืน ฯลฯ 2. เศรษฐกิจและอาชีพที่สำคัญของ จังหวัดลพบุรี 2.1 ด้านเกษตรกรรม 2.2 ด้านอุตสาหกรรม 2.3 ด้านการค้าและบริการ 2.4 การประกอบอาชีพ 2.5 ภูมิปัญญาท้องถิ่น 2.6 รายได้ของประชากร ฯลฯ 2. อธิบายปัจจัยการผลิต สินค้าและบริการ และ ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการ ผลิตสินค้าและบริการ ความหมาย ความสำคัญ และ หลักการผลิตสินค้าและบริการอย่าง มีประสิทธิภาพ สำรวจการผลิตสินค้าในท้องถิ่น ว่ามีการผลิตอะไรบ้าง ใช้วิธีการผลิต อย่างไร มีปัญหาด้านใดบ้าง มีการนำเทคโนโลยีอะไรมาใช้ที่ มีผลต่อการผลิตสินค้าและบริการ นำหลักการผลิตมาวิเคราะห์การ ผลิตสินค้า และบริการในท้องถิ่นทั้งด้าน เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม 3. เสนอแนวทางการ พ ั ฒ น า ก า ร ผ ล ิ ต ใ น ท้องถิ่นตามปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง หลักการและเป้าหมายปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียง สำรวจและวิเคราะห์ปัญหาการ ผลิตสินค้าและบริการในท้องถิ่น ประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียงในการผลิตสินค้าและบริการ ในท้องถิ่น
56 ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น 4. อภิปรายแนวทางการ คุ้มครองสิทธิของตนเอง ในฐานะผู้บริโภค การรักษาและคุ้มครองสิทธิ ประโยชน์ของ ผู้บริโภค กฎหมายคุ้มครองสิทธิผุ้บริโภค และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง การดำเนินกิจกรรมพิทักษ์สิทธิ และผลประโยชน์ตามกฎหมายใน ฐานะผู้บริโภค แนวทางการปกป้องสิทธิของ ผู้บริโภค สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส 3.2 เข้าใจระบบและสถาบันทางเศรษฐกิจต่างๆ ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและความจำเป็นของ การร่วมมือกันทางเศรษฐกิจในสังคมโลก ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.2 1. อภิปรายระบบ เศรษฐกิจแบบต่างๆ ระบบเศรษฐกิจแบบต่างๆ 1. เศรษฐกิจและอาชีพที่สำคัญของ จังหวัดลพบุรี 1.1 ด้านเกษตรกรรม 1.2 ด้านอุตสาหกรรม 1.3 ด้านการค้าและบริการ 1.4 การประกอบอาชีพ 1.5 ภูมิปัญญาท้องถิ่น 1.6 รายได้ของประชากร 2. ทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อมของท้องถิ่น 2.1 ทรัพยากร ธรรมชาติที่สำคัญใน จังหวัด 2.2 การอนุรักษ์และพัฒนา ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 2.3 การพัฒนาทรัพยากรและ สิ่งแวดล้อมสู่ความยั่งยืน 3. ภาษา ศิลปะวัฒนธรรม ประเพณี และภูมิปัญญาท้องถิ่น 3.1 ภาษาและวรรณกรรม 3.2 ศิลปกรรมและโบราณคดี 3.3 ภาษาอาเซียน เช่น ภาษา เวียดนาม ภาษาลาว เป็นต้น ฯลฯ 2. ยกตัวอย่างที่สะท้อน ให้เห็น การพึ่งพาอาศัยกัน และ การแข่งขันกันทาง เศรษฐกิจในภูมิภาค เอเชีย หลักการและผลกระทบการ พึ่งพาอาศัยกัน และการแข่งขันกัน ทางเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชีย 3. วิเคราะห์การกระจาย ของทรัพยากร ในโลกที่ ส่งผลต่อความสัมพันธ์ ทางเศรษฐกิจระหว่าง ประเทศ การกระจายของทรัพยากรใน โลกที่ส่งผลต่อความสัมพันธ์ทาง เศรษฐกิจระหว่างประเทศ เช่น น้ำมัน ป่าไม้ ทองคำ ถ่านหิน แร่ เป็นต้น 4. วิเคราะห์การแข่งขัน ทางการค้า ในประเทศ และต่างประเทศส่งผลต่อ คุณภาพสินค้า ปริมาณ การผลิต และ ราคา สินค้า การแข่งขันทางการค้าใน ประเทศและต่างประเทศ
57 สาระที่ 4 ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส 4.1 เข้าใจความหมาย ความสำคัญของเวลา และยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้วิธีการทาง ประวัติศาสตร์มาวิเคราะห์เหตุการณ์ต่างๆ อย่างเป็นระบบ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.2 1. ประเมินความ น่าเชื่อถือของหลักฐาน ทางประวัติศาสตร์ใน ลักษณะต่างๆ วิธีการประเมินความน่าเชื่อถือ ของหลักฐานทางประวัติศาสตร์ใน ลักษณะต่างๆ อย่างง่ายๆ เช่น การศึกษาภูมิหลังของผู้ทำ หรือ ผู้เกี่ยวข้อง สาเหตุ ช่วงระยะเวลา รูปลักษณ์ของหลักฐานทาง ประวัติศาสตร์ เป็นต้น ตัวอย่างการประเมินความ น่าเชื่อถือของหลักฐานทาง ประวัติศาสตร์ไทยที่อยู่ในท้องถิ่นของ ตนเอง หรือหลักฐานสมัยอยุธยา ( เชื่อมโยงกับ มฐ. ส 4.3 ) ตัวอย่างการวิเคราะห์ข้อมูลจาก เอกสาร ต่างๆ ในสมัยอยุธยา และ ธนบุรี ( เชื่อมโยงกับ มฐ. ส 4.3 ) เช่น ข้อความบางตอน ในพระราช พงศาวดารอยุธยา / จดหมายเหตุ ชาวต่างชาติ การแยกแยะระหว่างข้อมูลกับ ความคิดเห็น รวมทั้งความจริงกับ ข้อเท็จจริงจากหลักฐานทาง ประวัติศาสตร์ ตัวอย่างการตีความข้อมูลจาก หลักฐานที่แสดงเหตุการณ์สำคัญใน สมัยอยุธยาและธนบุรี ความสำคัญของการวิเคราะห์ ข้อมูล และการตีความทาง ประวัติศาสตร์ 1. ประวัติความเป็นมาของชุมชน 1.1 ประวัติศาสตร์เมืองละโว้ 1.2 คำขวัญประจำ จังหวัด/อำเภอ 1.3 ตราประจำจังหวัด/อำเภอ 1.4 ต้นไม้ประจำจังหวัด/อำเภอ 1.5 ดอกไม้ประจำจังหวัด/อำเภอ 1.6 เพลงประจำจังหวัด/อำเภอ ฯลฯ 2. แหล่งท่องเที่ยว/แหล่งเรียนรู้ 2.1 แหล่งท่องเที่ยวทาง ประวัติศาสตร์ 2.2 แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ 2.3 แหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรม 2.4 แหล่งเรียนรู้ทางการศึกษา 2.5 แหล่งเรียนรู้ ศาสนา ฯลฯ 2. วิเคราะห์ความ แตกต่างระหว่างความ จริงกับข้อเท็จจริงของ เหตุการณ์ทาง ประวัติศาสตร์ 3. เห็นความสำคัญของ การตีความหลักฐานทาง ประวัติศาสตร์ที่ น่าเชื่อถือ
58 สาระที่ 4 ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส 4.2 เข้าใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดีตจนถึงปัจจุบัน ในด้านความสัมพันธ์และการ เปลี่ยนแปลงของเหตุการณ์อย่างต่อเนื่อง ตระหนักถึงความสำคัญและสามารถวิเคราะห์ ผลกระทบที่เกิดขึ้น สาระที่ 4 ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและ ธำรงความเป็นไทย ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.2 1. วิเคราะห์พัฒนาการของ อาณาจักรอยุธยา และธนบุรีใน ด้านต่างๆ การสถาปนาอาณาจักร อยุธยา ปัจจัยที่ส่งผลต่อความ เจริญรุ่งเรืองของอาณาจักร อยุธยา พัฒนาการของอาณาจักร อยุธยาในด้านการเมืองการ ปกครอง สังคม เศรษฐกิจ และ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ 1. ภาษา ศิลปะวัฒนธรรม ประเพณี และภูมิปัญญาท้องถิ่น 1.1 ภาษาและวรรณกรรม 1.2 ศิลปกรรมและโบราณคดี 1.3 ขนบธรรมเนียมประเพณี ความเชื่อศาสนา 1.4 ดนตรี และการละเล่นพื้นบ้าน 1.5 ภาษาอาเซียน เช่น ภาษา เวียดนาม ภาษาลาว เป็นต้น ฯลฯ 2. วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อ ความมั่นคงและความ เจริญรุ่งเรืองของอาณาจักร อยุธยา 3. ระบุภูมิปัญญาและ วัฒนธรรมไทยสมัยอยุธยาและ ธนบุรี และอิทธิพลของภูมิ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.2 1. อธิบายพัฒนาการทาง สังคม เศรษฐกิจ และ การเมืองของภูมิภาค เอเชีย ที่ตั้งและสภาพทางภูมิศาสตร์ ของภูมิภาคต่างๆ ในทวีปเอเชีย (ยกเว้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้) ที่มี ผลต่อพัฒนาการโดยสังเขป พัฒนาการทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองของภูมิภาคเอเชีย (ยกเว้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้) 1. ประวัติความเป็นมาของชุมชน 1.1 ประวัติศาสตร์เมืองละโว้ 1.2 คำขวัญประจำ จังหวัด/อำเภอ 1.3 ตราประจำจังหวัด/อำเภอ 1.4 ต้นไม้ประจำจังหวัด/อำเภอ 1.5 ดอกไม้ประจำจังหวัด/อำเภอ 1.6 เพลงประจำจังหวัด/อำเภอ ฯลฯ 2. แหล่งท่องเที่ยว/แหล่งเรียนรู้ 2.1 แหล่งท่องเที่ยวทาง ประวัติศาสตร์ 2.2 แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ 2.3 แหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรม 2.4 แหล่งเรียนรู้ทางการศึกษา 2.5 แหล่งเรียนรู้ ศาสนา ฯลฯ 2. ระบุความสำคัญของ แหล่งอารยธรรมโบราณ ในภูมิภาคเอเชีย ที่ตั้งและความสำคัญของแหล่ง อารยธรรมโบราณในภูมิภาคเอเชีย เช่น แหล่งมรดกโลกในประเทศต่างๆ ในภูมิภาคเอเชีย อิทธิพลของอารยธรรมโบราณที่มี ต่อภูมิภาคเอเชียในปัจจุบัน
59 ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ปัญญาดังกล่าว ต่อการ พัฒนาชาติไทยในยุคต่อมา การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 1 และการกู้เอกราช ภูมิปัญญาและวัฒนธรรม ไทยสมัยอยุธยา เช่น การควบคุม กำลังคน และศิลปวัฒนธรรม การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 การกู้เอกราช และการ สถาปนาอาณาจักรธนบุรี ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมไทย สมัยธนบุรี วีรกรรมของบรรพบุรุษไทย ผลงานของบุคคลสำคัญของไทย และต่างชาติที่มีส่วนสร้างสรรค์ ชาติไทย เช่น -สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 -พระสุริโยทัย -พระนเรศวรมหาราช -พระนารายณ์มหาราช -สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช -พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้า จุฬาโลกมหาราช(ด้วง) -สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหา สุรสิงหนาถ(บุญมา) 2. แหล่งท่องเที่ยว/แหล่งเรียนรู้ 2.1 แหล่งท่องเที่ยวทาง ประวัติศาสตร์ 2.2 แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ 2.3 แหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรม 2.4 แหล่งเรียนรู้ทางการศึกษา 2.5 แหล่งเรียนรู้ ศาสนา ฯลฯ
60 สาระที่ 5 ภูมิศาสตร์ มาตรฐาน ส 5.1 เข้าใจลักษณะทางกายภาพของโลกและความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซึ่งมีผลต่อกัน ใช้แผนที่ และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทาง ภูมิศาสตร์ ตลอดจนใช้ภูมิสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.2 1. วิเคราะห์ลักษณะทาง กายภาพของทวีปยุโรปและ ทวีปแอฟริกา โดยใช้เครื่องมือ ทางภูมิศาสตร์สืบค้นข้อมูล ที่ตั้ง ขนาด และอาณาเขตของ ทวีปยุโรปและทวีปแอฟริกา การใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ เช่น แผนที่ รูปถ่ายทางอากาศ ภาพจากดาวเทียมในการสืบค้น ลักษณะทางกายภาพของทวีป ยุโรปและทวีปแอฟริกา 1. สภาพภูมิประเทศ 1.1 ที่ตั้ง อาณาเขต 1.2 ภูมิประเทศ 1.3 ภูมิอากาศ 1.4 ปฏิสัมพันธ์ระหว่าง สิ่งแวดล้อมกับวิถีการดำเนินชีวิต ฯลฯ 2. อธิบายมาตราส่วน ทิศและ สัญลักษณ์ การแปลความหมาย มาตรา ส่วน ทิศและสัญลักษณ์ในแผนที่ 3. วิเคราะห์สาเหตุการเกิดภัย พิบัติ และผลกระทบในทวีป ยุโรป และทวีปแอฟริกา สาเหตุการเกิดภัยพิบัติและ ผลกระทบในทวีปยุโรป และทวีป แอฟริกา สาระที่ 5 ภูมิศาสตร์ มาตรฐาน ส 5.2 เข้าใจปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมทางกายภาพที่ก่อให้เกิดการสร้างสรรค์วิถีการ ดำเนินชีวิต มีจิตสำนึกและมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนา ที่ยั่งยืน ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.2 1. สำรวจและระบุทำเลที่ตั้ง ของกิจกรรมทางเศรษฐกิจและ สังคมในทวีปยุโรป และทวีป แอฟริกา ทำเลที่ตั้งของกิจกรรมทาง เศรษฐกิจและสังคม เช่น พื้นที่ เพาะปลูก และเลี้ยงสัตว์ แหล่ง ประมง การกระจายของภาษา และศาสนาในทวีปยุโรป และ ทวีปแอฟริกา 1. ประวัติความเป็นมาของชุมชน 1.1 ประวัติศาสตร์เมืองละโว้ 1.2 คำขวัญประจำ จังหวัด/อำเภอ 1.3 ตราประจำจังหวัด/อำเภอ 1.4 ต้นไม้ประจำจังหวัด/อำเภอ 1.5 ดอกไม้ประจำจังหวัด/อำเภอ 1.6 เพลงประจำจังหวัด/อำเภอ ฯลฯ 2. สภาพภูมิประเทศ 2.1 ที่ตั้ง อาณาเขต 2.2 ภูมิประเทศ 2.3 ภูมิอากาศ 2.4 ปฏิสัมพันธ์ระหว่าง สิ่งแวดล้อมกับวิถีการดำเนินชีวิต ฯลฯ 2. วิเคราะห์ปัจจัยทางกายภาพ และปัจจัยทางสังคมที่ส่งผลต่อ ทำเลที่ตั้งของกิจกรรมทาง เศรษฐกิจและสังคมในทวีป ยุโรป และทวีปแอฟริกา ปัจจัยทางกายภาพและปัจจัย ทางสังคมที่ส่งผลต่อการ เปลี่ยนแปลงโครงสร้างทาง ประชากร สิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมในทวีป ยุโรป และทวีปแอฟริกา 3. สืบค้น อภิปรายประเด็น ปัญหาจากปฏิสัมพันธ์ระหว่าง สิ่งแวดล้อมทางกายภาพกับ ประเด็นปัญหาจากปฏิสัมพันธ์ ระหว่างสิ่งแวดล้อมทางกายภาพ กับมนุษย์ที่เกิดขึ้นในทวีปยุโรป และทวีปแอฟริกา
61 ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น มนุษย์ที่เกิดขึ้นในทวีปยุโรป และทวีปแอฟริกา 3. สภาพปัจจุบัน /ปัญหา ในชุมชน และสังคม 3.1 สภาพปัจจุบันของจังหวัด ลพบุรี - การคมนาคมและโลจิสติกส์ ฯลฯ 3.2 สภาพปัญหาในจังหวัดลพบุรี - ปัญหาการละทิ้งถิ่นฐาน - ปัญหาการอพยพย้ายถิ่น - ปัญหาการทำลายธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม - ปัญหาการเปลี่ยนแปลงทางสังคม และวัฒนธรรมอย่างรวดเร็ว ฯลฯ 4. วิเคราะห์แนวทางการจัดการ ภัยพิบัติและการจัดการ ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมใน ทวีปยุโรป และทวีปแอฟริกาที่ ยั่งยืน แนวทางการจัดการภัยพิบัติ และการจัดการทรัพยากรและ สิ่งแวดล้อมในทวีปยุโรปและทวีป แอฟริกาที่ยั่งยืน
62 คำอธิบายรายวิชา รหัสวิชา ส 22101 รายวิชา สังคมศึกษา ฯ 3 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 60 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 1.5 หน่วยกิต ศึกษาค้นคว้าการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเข้าสู่ประเทศเพื่อบ้าน ความสำคัญของพระพุทธศาสนา วิเคราะห์ ความเป็นมาเกี่ยวกับพุทธประวัติ ประวัติพุทธสาวก พุทธสาวิกาและชาดก โครงสร้างและสาระสังเขปของ พระไตรปิฎก วันสำคัญต่างๆ ทางพระพุทธศาสนา หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา และพุทธศาสนสุภาษิต พิธีกรรม ทางศาสนา การบริหารจิตและการเจริญปัญญาด้วยอานาปานสติ หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ศึกษาวิเคราะห์ สถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพและหน้าที่ในฐานะพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย ศึกษาบทบาทความสำคัญและ ความสัมพันธ์ของสถาบันทางสังคม กระบวนการในการตรากฎหมาย ข่าวสารทางการเมืองการปกครองที่มี ผลกระทบต่อสังคมไทยในปัจจุบัน โดยใช้กระบวนการฝึกปฏิบัติ กระบวนการกลุ่ม กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการสืบค้น กระบวนการเปรียบเทียบ กระบวนการพัฒนาคุณภาพชีวิต กระบวนการขัดเกลาทางสังคม กระบวนการ ประชาธิปไตย กระบวนการคิดอย่างมีวิจารณญาณ เพื่อให้เห็นคุณค่าและความสำคัญของศาสนา เกิดศรัทธา สำนึกในความเป็นไทย เห็นคุณค่าของการบริหาร จิต ตระหนักถึงคุณค่าในการเป็นพลเมืองดี ทำประโยชน์แก่สังคมและประเทศชาติ สถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพและหน้าที่ในฐานะพลเมืองดีของสังคมและประเทศ รหัสตัวชี้วัด ส. 1.1 ม.2/1 , ส. 1.1 ม.2/2 , ส. 1.1 ม.2/3 , ส. 1.1 ม.2/4 , ส. 1.1 ม.2/5 , ส. 1.1 ม.2/6 ส. 1.1 ม.2/7 , ส. 1.1 ม.2/8 , ส. 1.1 ม.2/9 , ส. 1.1 ม.2/10 , ส. 1.1 ม.2/11 ส. 1.2 ม.2/1 , ส. 1.2 ม.2/2 , ส. 1.2 ม.2/3 , ส. 1.2 ม.2/4 , ส. 1.2 ม.2/5 ส. 2.1 ม.2/1 , ส. 2.1 ม.2/2 , ส. 2.1 ม.2/3 , ส. 2.1 ม.2/4 ส. 2.2 ม.2/1 , ส. 2.2 ม.2/2 รวม 22 ตัวชี้วัด
63 โครงสร้างรายวิชา รหัสวิชา ส 22101 รายวิชา สังคมศึกษา ฯ 3 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 60 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 1.5 หน่วยกิต หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน 1 ประวัติและ ความสำคัญของ พระพุทธศาสนา ส 1.1 ม.2/1 -การเผยแผ่ พระพุทธศาสนาเข้า สู่ประเทศเพื่อนบ้าน และการนับ ถือพระพุทธศาสนา ของประเทศ เพื่อนบ้านในปัจจุบัน - ความสำคัญของ พระพุทธศาสนาที่ช่วย เสริมสร้างความเข้าใจ อันดีกับประเทศเพื่อน บ้าน - ความสำคัญของ พระพุทธศาสนาต่อ สังคมไทยในฐานะเป็น - รากฐานของวัฒนธรรม - เอกลักษณ์และมรดก ของชาติ - ความสำคัญของ พระพุทธศาสนา กับการพัฒนาชุมชน และการจัดระเบียบ สังคม บุคคลสำคัญ (6.1- 6.4) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/ แหล่งเรียนรู้ (7.1- 7.5) ฯลฯ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และ สังคม (8.1-8.2) ฯลฯ 6 10 2 พุทธประวัติ พระสาวกและ ชาดก ส 1.1 ม.2/5 ส 1.1 ม.2/6 - สรุปและวิเคราะห์ พุทธประวัติ - การผจญมาร - การตรัสรู้ - การสั่งสอน - พระสารีบุตร - พระโมคคัลลานะ บุคคลสำคัญ (6.1- 6.4) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/ แหล่งเรียนรู้ (7.1- 7.5) ฯลฯ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และ 6 10
64 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน - นางขุชชุตตรา - พระเจ้าพิมพิสาร - มิตตวินทุกชาดก - ราโชวาทชาดก สังคม (8.1-8.2) ฯลฯ 3 พระไตรปิฎก และหลักธรรม ทาง พระพุทธศาส นา ส 1.1 ม.2/7 ส 1.1 ม.2/8 ส 1.1 ม.2/11 - โครงสร้างและ สาระสังเขปของพระ วินัยปิฎก พระ สุตตันตปิฎกและพระ อภิธรรม -พระรัตนตรัย - ธรรมคุณ ๖ - อริยสัจ ๔ - ทุกข์ - ขันธ์ ๕ - อายตนะ - สมุทัย - หลักกรรม - สมบัติ ๔ - วิบัติ ๔ - อกุศลกรรมบถ ๑๐ - อบายมุข ๖ -นิโรธ - สุข ๒ - มรรค - บุพพนิมิต - มัชฌิมาปฎิปทา - ดรุณฃธรรม ๖ - กุลจิรัฎฐฺติธรรม ๔ - กุสลกรรมบถ - สติปัฎฐาน ๔ - มงคล ๓๘ - ประพฤติธรรม - เว้นจากความชั่ว - เว้นจากการดื่มน้ำเมา - พุทธศาสนสุภาษิต - พุทธศาสนสุภาษิต - กมฺมุนา วัตฺตติ โลโก บุคคลสำคัญ (6.1- 6.4) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/ แหล่งเรียนรู้ (7.1- 7.5) ฯลฯ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และ สังคม (8.1-8.2) ฯลฯ 6 10
65 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน สัตว์โลกย่อมเป็นไป ตามกรรม - กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว - สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย การสั่งสมบุญนำ สุขมาให้ - ปูชโกลภเต ปูชํ วนฺท โก ปฏิวนฺทนํ ผู้บูชาเขา ย่อมได้รับ การบูชาตอบ ผู้ไหว้เขา ย่อมได้รับ การไหว้ตอบ - การปฏิบัติตนตาม หลักธรรม 4 การบริหารจิต และการเจริญ ปัญญา ส 1.1 ม.2/9 ส 1.1 ม.2/10 - พัฒนาการเรียนรู้ด้วย วิธีคิดแบบ โยนิโสมนสิการ 2 วิธี คือ วิธีคิด แบบอุบายปลุกเร้า คุณธรรมและ วิธีคิดแบบอรรถธรรม สัมพันธ์ - สวดมนต์แปลและแผ่ เมตตา - รู้และเข้าใจวิธีปฏิบัติ และประโยชน์ของการ บริหารจิตและเจริญ ปัญญา -ฝึกการบริหารจิตและ เจริญปัญญา ตามหลักสติปัฎฐานเน้น อานาปานสติ บุคคลสำคัญ (6.1- 6.4) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/ แหล่งเรียนรู้ (7.1- 7.5) ฯลฯ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และ สังคม (8.1-8.2) ฯลฯ 6 10
66 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน -วิธีการบริหารจิตและ เจริญปัญญาใช้ ชีวิตประจำวัน 5 หน้าที่ชาว พุทธ และมารยาท ชาวพุทธ ส 1.2 ม.2/1 ส 1.2 ม.2/2 - การเป็นลูกที่ดีตาม หลักทิศเบื้องหน้า ในทิศ ๖ - การต้อนรับ (ปฏิสันถาร) - มรรยาทของผู้เป็น แขก - ฝึกปฏิบัติระเบียบพิธี ปฏิบัติต่อพระภิกษุ การยืน การให้ที่นั่ง การเดินสวน การ สนทนา การรับสิ่งของ - การแต่งกายไปงาน มงคล/งานอวมงคล สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และ สังคม (8.1-8.2) ฯลฯ 6 10 6 ศาสนพิธีและ วันสำคัญทาง พระพุทะ ศาสนา ส 1.2 ม.2/3 ส 1.2 ม.2/4 ส 1.2 ม.2/5 - การทำบุญตักบาตร - การถวายภัตตาหาร สิ่งของที่ควรถวายและ สิ่งของต้องห้ามสำหรับ พระภิกษุ -การถวายสังฆทาน เครื่องสังฆทาน - การถวายผ้าอาบ น้ำฝน - การจัดเครื่องไทย ธรรม เครื่องไทยทาน - การกรวดน้ำ - การทอดกฐิน การ ทอดผ้าป่า - หลักธรรมเบื้องต้นที่ เกี่ยวเนื่องในวัน มาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอัฏฐมีบูชา วัน อาสาฬหบูชา วันธรรม สวนะและเทศกาลสำคัญ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และ สังคม (8.1-8.2) ฯลฯ 6 10
67 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน - ศาสนพิธี/พิธีกรรม แนวปฏิบัติ ของศาสนาอื่น 7 กฎหมายในตัว ส 2.1 ม. 2/1 ส 2.2 ม. 2/1 -กฎหมายเกี่ยวข้องกับ ตนเองครอบครัว เช่น - กฎหมายเกี่ยวกับ ความสามารถของ ผู้เยาว์ - กฎหมายบัตรประจำตัว ประชาชน - กฎหมายแพ่ง เกี่ยวกับครอบครัวและ มรดก เช่น การหมั้น การสมรส การรับรอง บุตร การรับบุตรบุญ ธรรมและมรดก - กฎหมายที่เกี่ยวกับ ชุมชนและประเทศ - กฎหมายเกี่ยวกับการ อนุรักษ์ธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม - กฎหมายเกี่ยวกับ ภาษีอากรแสดง รายการภาษีเงินได้ บุคคลธรรมดา - กฎหมายแรงงาน - กระบวนการในการ ตรากฎหมาย - ผู้มีสิทธิเสนอร่าง กฎหมาย - ขั้นตอนการตรา กฎหมาย - การมีส่วนร่วมของ ประชาชนในการตรา กฎหมาย 6 10
68 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน 8 พลเมืองดีและ สิทธิมนุษยชน ส 2.1 ม. 2/2 - สถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพหน้าที่ใน ฐานะพลเมืองดีตามวิถี ประชาธิปไตย - แนวทางส่งเสริมให้ ปฏิบัติตนเป็นพลเมือง ดีตามวิถีประชาธิปไตย 6 10 9 วิถีไทย ส 2.1 ม. 2/3 ส 2.1 ม. 2/4 -บทบาทความสำคัญ และความ สัมพันธ์ของสถาบัน ทางสังคม เช่น สถาบันครอบครัว สถาบันการศึกษา สถาบันศาสนา สถาบัน เศรษฐกิจ สถาบันทาง การเมืองการปกครอง - ความคล้ายคลึงและ ความแตกต่างของ วัฒนธรรมไทยและ วัฒนธรรมของประเทศ ในภูมิภาคเอเชีย วัฒนธรรมเป็นปัจจัย สำคัญในการสร้าง ความเข้าใจอันดี ระหว่างกัน 6 10 10 การเมือง การปกครอง ส 2.2 ม. 2/2 - เหตุการณ์และการ เปลี่ยนแปลง สำคัญของระบอบการ ปกครองของไทย - หลักการเลือกข้อมูล ข่าวสาร 6 10 รวม 60 100
69 คำอธิบายรายวิชา รหัสวิชา ส 22102 รายวิชา สังคมศึกษา ฯ 4 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 2 จำนวน 60 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 1.5 หน่วยกิต ศึกษาความสำคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือในฐานะที่ช่วยสร้างสรรค์อารยธรรมและ ความสุขแก่โลกและการเผยแผ่พระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือสู่ประเทศต่างๆทั่วโลก ตลอดจนวิธีการดำเนิน ชีวิตของศาสนิกชน และศาสนาอื่นๆ วิเคราะห์ลักษณะทางกายภาพ ที่ตั้ง ขนาดและอาณาเขตของทวีปยุโรปและทวีปแอฟริกา ใช้เครื่องมือทาง ภูมิศาสตร์ เช่น แผนที่ รูปถ่ายทางอากาศ ภาพจากดาวเทียม อธิบาย สืบค้น การแปลความหมาย มาตราส่วน ทิศ และสัญลักษณ์ในแผนที่ วิเคราะห์สาเหตุการเกิดภัยพิบัติ และผลกระทบในทวีปยุโรปและทวีป แอฟริกา สำรวจและระบุทำเลที่ตั้งของกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคม เช่น พื้นที่เพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์ แหล่ง ประมง การกระจายของภาษาและศาสนาในทวีปยุโรปและแอฟริกา วิเคราะห์ปัจจัยทางกายภาพและปัจจัยทางสังคม ที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางประชากร สิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม สืบค้น อภิปราย ประเด็นปัญหาจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้น วิเคราะห์แนวทางการจัดการภัยพิบัติและการจัดการ ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมในทวีปยุโรปและทวีปแอฟริกา เพื่อให้การเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรมมีค่านิยมที่ดีงาม มีจิตศรัทธาและรักษาไว้ซึ่งการปกครอง ตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข สำนึกในการอนุรักษ์และพัฒนาสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ยึดมั่นในหลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือ ศาสนาอื่นที่ตนนับถือเป็นหลักในการดำเนินชีวิต มุ่งมั่นในการทำความดี และนำหลักธรรมมาใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างมีความสุข รหัสตัวชี้วัด ส 1.1 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/5 ม.2/6 ม.2/7 ม.2/8 ม.2/9 ม.2/10 ม.2/11 ส 1.2 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/5 ส 5.1 ม.2/1 ม.2/2 ม2/3 ส 5.2 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 รวมทั้งสิ้น 23 ตัวชี้วัด
70 โครงสร้างรายวิชา รหัสวิชา ส 22102 รายวิชา สังคมศึกษา ฯ 4 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 2 จำนวน 60 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 1.5 หน่วยกิต หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน 1 พฤติกรรมการ บริโภคและ การคุ้มครอง ผู้บริโภค ส 3.1 ม.2/1 ส 3.1 ม.2/2 ส 3.1 ม.2/4 - ความหมายและคว วามสำคัญของการ ลงทุนและการออมต่อ ระบบเศรษฐกิจ - การบริหารจัด การเงินออมและการ ลงทุนภาคครัวเรือน - ปัจจัยของการลงทุน และการออม คืออัตรา ดอกเบี้ย รวมทั้งปัจจัย อื่นๆ เช่น ค่าของเงิน เทคโนโลยี การคาด เดาเกี่ยวกับอนาคต - ปัญหาของการลงทุน และการออมใน สังคมไทย - ความหมาย ความสำคัญและหลัก การผลิตสินค้าและ บริการอย่างมี ประสิทธิภาพ - สำรวจการผลิตสินค้า ในท้องถิ่นว่ามีการผลิต อะไรบ้าง ใช้วิธีการ ผลิตอย่างไร มีปัญหา ด้านใดบ้าง ประวัติความเป็นมา ของชุมชน (1.1- 1.6) ฯลฯ ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม ของท้องถิ่น (3.1- 3.3) ฯลฯ ภาษา ศิลปะ (5.1- 5.5) ฯลฯ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และสังคม (8.1- 8.2) ฯลฯ 15 20
71 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน - มีการนำเทคโนโลยี อะไรมาใช้ที่มีผลต่อ การผลิตสินค้าและ บริการ ในท้องถิ่นทั้ง ด้านเศรษฐกิจสังคม และสิ่งแวดล้อม - การรักษาและ คุ้มครองสิทธิ ประโยชน์ของ ผู้บริโภค - กฎหมายคุ้มครอง สิทธิผู้บริโภค - กฎหมายคุ้มครอง สิทธิผู้บริโภค - การดำเนินกิจกรรม พิทักษ์สิทธิและผล ประโยชน์ตามกฎหมาย ในฐานะผู้บริโภค - แนวทางการปกป้อง สิทธิของผู้บริโภค 2 ปรัชญา เศรษฐกิจ พอเพียง ส 3.1 ม.2/3 - หลักการและ เป้าหมายปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียง - สำรวจและวิเคราะห์ ปัญหาการผลิตสินค้า และบริการในท้องถิ่น - ประยุกต์ใช้ปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียง ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม ของท้องถิ่น (3.1- 3.3) ฯลฯ ภาษา ศิลปะ (5.1- 5.5) ฯลฯ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และสังคม (8.1- 8.2) ฯลฯ 8 20
72 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน 3 ระบบ เศรษฐกิจของ ภูมิภาคเอเชีย ส 3.2 ม.2/1 ส 3.2 ม.2/2 ส 3.2 ม.2/3 ส 3.2 ม.2/4 - ระบบเศรษฐกิจแบบ ต่างๆ - หลักการและผล กระทบการพึ่งพา อาศัยกัน และการแข่ง กันกันทางเศรษฐกิจใน ภูมิภาคเอเชีย - การกระจายของ ทรัพยากรในโลกที่ ส่งผลต่อความสัมพันธ์ ทาง เศรษฐกิจระหว่าง ประเทศ เช่น น้ำมัน ป่าไม้ ทองคำ ถ่านหิน แร่ เป็นต้น - การแข่งขันทาง การค้าในประเทศ และต่างประเทศ ประวัติความเป็นมา ของชุมชน (1.1- 1.6) ฯลฯ ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม ของท้องถิ่น (3.1- 3.3) ฯลฯ ภาษา ศิลปะ (5.1- 5.5) ฯลฯ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และสังคม (8.1- 8.2) ฯลฯ 12 20 4 เทคโนโลยีทาง ภูมิศาสตร์ ส 5.1 ม.2/1 ส 5.1 ม.2/2 - เครื่องมือทาง ภูมิศาสตร์ที่แสดง ลักษณะทางกายภาพ และสังคม ของทวีปยุโรปและ แอฟริกา - ลักษณะทางกายภาพ และสังคมของทวีป ยุโรปและแอฟริกา ประวัติความเป็นมา ของชุมชน (1.1- 1.6) ฯลฯ สภาพภูมิประเทศ (2.1-2.4) ฯลฯ 10 20 5 ภูมิศาสตร์ทวีป ยุโรปและ แอฟริกา ส 5.2 ม.2/1 ส 5.2 ม.2/2 - การเปลี่ยนแปลง ประชากร เศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม ของทวีปยุโรปและ แอฟริกา ประวัติความเป็นมา ของชุมชน (1.1- 1.6) ฯลฯ สภาพภูมิประเทศ (2.1-2.4) ฯลฯ 15 20
73 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน ส 5.2 ม.2/3 ส 5.2 ม.2/4 - การอนุรักษ์รัพยากร ธรรมชาติ และ สิ่งแวดล้อมในทวีป ยุโรปและ แอฟริกา ปัญหาเกี่ยวกับ สิ่งแวดล้อม ที่เกิดขึ้นใน ทวีปยุโรปและแอฟริกา -ปัญหาที่เกิดขึ้นใน ทวีปยุโรปและแอฟริกา - ผลกระทบจากการ เปลี่ยนแปลง ของ สิ่งแวดล้อมในทวีป ยุโรป และแอฟริกาต่อ ประเทศไทย สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และสังคม (8.1- 8.2) ฯลฯ รวม 60 100
74 คำอธิบายรายวิชา รหัสวิชา ส 22103 รายวิชา ประวัติศาสตร์ 3 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 20 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 0.5 หน่วยกิต ศึกษาวิเคราะห์ สืบค้น วิธีการประเมินความน่าเชื่อถือของหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ตัวอย่างประเมิน ความน่าเชื่อถือของหลักฐานทางประวัติศาสตร์ไทยที่มีอยู่ในท้องถิ่นของตนเอง ตัวอย่างการวิเคราะห์ข้อมูลจากเอสาร ต่างๆ ในสมัยอยุธยาและธนบุรี การแยกแยะระหว่างข้อมูลกับความคิดเห็น รวมทั้งความจริงกับข้อเท็จจริงจาก หลักฐานทางประวัติศาสตร์ ตัวอย่างการตีความข้อมูลจากหลักฐานที่แสดงเหตุการณ์สำคัญในสมัยอยุธยาและธนบุรี ความสำคัญของการวิเคราะห์ข้อมูลและการตีความทางประวัติศาสตร์ ที่ตั้งและสถานที่ทางภูมิศาสตร์ของภูมิภาค ต่างๆ ในทวีปเอเชีย ที่มีผลต่อพัฒนาการโดยสังเขป พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ สังคม เศรษฐกิจ การเมืองของ ภูมิเอเชีย ที่ตั้งและความสำคัญของแหล่งอารยธรรมตะวันออกและแหล่งมรดกโลกในประเทศต่างๆ อิทธิพลของอารย ธรรมโบราณที่มีต่อภูมิภาคเอเชียในปัจจุบัน โดยใช้กระบวนการสืบค้น กระบวนการกลุ่ม กระบวนการแก้ปัญหา เพื่อให้เข้าใจเรื่องราวทาง ประวัติศาสตร์เอเชีย จำเป็นต้องอาศัยหลักฐานทางประวัติศาสตร์เท่าที่มีอยู่และตกทอดมาถึงปัจจุบัน ในการศึกษา ความเป็นมาของประวัติศาสตร์เอเชีย เพื่อให้เกิดความเข้าใจในการพัฒนาความเป็นมาของชนชาติต่างๆ ในเอเชียได้ อย่างถูกต้องตามความเป็นจริง และแหล่งอารยธรรมสำคัญของภูมิภาคเอเชีย ล้วนกำเนิดมาจากบริเวณลุ่มแม่น้ำ อารยธรรมเหล่านี้ล้วนเกิดจากการคิดสร้างสรรค์ผลงานอันทรงคุณค่า ซึ่งถือเป็นแบบอย่างให้แก่ผลงานรุ่นหลังใน ปัจจุบัน รหัสตัวชี้วัด ส. 4.1 ม.2/1 , ส. 4.1 ม.2/2 ,ส. 4.1 ม.2/3 ส. 4.2 ม.2/1 ,ส. 4.2 ม.2/2 รวม 5 ตัวชี้วัด
75 โครงสร้างรายวิชา รหัสวิชา ส 22103 รายวิชา ประวัติศาสตร์ 3 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 20 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 0.5 หน่วยกิต หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน 1 หลักฐานทาง ประวัติศาสตร์ ส 4.1 ม.2/1 - วิธีการประเมินความ น่าเชื่อถือของหลักฐาน ทางประวัติศาสตร์ ในลักษณะต่างๆ อย่าง ง่ายๆ เช่นการศึกษา ภูมิหลังของผู้ทำ หรือผู้ ที่เกี่ยวข้อง สาเหตุ ช่วง ระยะเวลา รูปลักษณ์ ของหลักฐานทาง ประวัติศาสตร์ เป็นต้น - ตัวอย่างการประเมิน ความน่าเชื่อถือของ หลักฐานทางประวัติ -ศาสตร์ไทยที่อยู่ใน ท้องถิ่นของตนเอง หรือหลักฐานสมัย อยุธยา (เชื่อมโยงกับ มฐ. ส 4.3) บุคคลสำคัญ (6.1- 6.4) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/ แหล่งเรียนรู้ (7.1- 7.5) ฯลฯ 4 20 2 ความจริง เกี่ยวกับ ข้อเท็จจริงทาง ประวัติศาสตร์ ส 4.1 ม.2/2 -ตัวอย่างการวิเคราะห์ ข้อมูลจากเอกสาร ต่างๆ ในสมัยอยุธยา และธนบุรี (เชื่อมโยง กับ มฐ. ส 4.3) เช่น ข้อความบางตอน ในพระราชพงศาวดาร อยุธยา/จดหมายเหตุ ชาวต่างชาติ บุคคลสำคัญ (6.1- 6.4) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/ แหล่งเรียนรู้ (7.1- 7.5) ฯลฯ 4 20
76 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน 3 ประวัติศาสตร์ ที่น่าเชื่อถือ ส 4.1 ม.2/3 - ตัวอย่างการตีความ ข้อมูลจากหลักฐานที่ แสดงเหตุการณ์ สำคัญในสมัยอยุธยา และธนบุรี - การแยกแยะระหว่าง ข้อมูลกับความคิดเห็น รวมทั้งความจริงกับ ข้อเท็จจริงจาก หลักฐานทาง ประวัติศสาตร์ - ความสำคัญของการ วิเคราะห์ข้อมูลและ การตีความทาง ประวัติศาสตร์ บุคคลสำคัญ (6.1- 6.4) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/ แหล่งเรียนรู้ (7.1- 7.5) ฯลฯ 4 20 4 สังคม เศรษฐกิจ การเมืองของ ภูมิภาคเอเชีย ส 4.2 ม.2/1 - ที่ตั้งและสภาพทาง ภูมิศาสตร์ของภูมิภาค ต่างๆ ในทวีปเอเชีย (ยกเว้นเอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้) ที่มีผลต่อพัฒนาการ โดยสังเขป - พัฒนาการทางสังคม เศรษฐกิจและการเมือง ของภูมิภาคเอเชีย (ยกเว้นเอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้) บุคคลสำคัญ (6.1- 6.4) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/ แหล่งเรียนรู้ (7.1- 7.5) ฯลฯ 4 20 5 อารยธรรมโลก ส 4.2 ม. 2/2 - ที่ตั้งและความสำคัญ ของแหล่งอารยธรรม โบราณในภูมิภาค 4 20
77 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน เอเชีย เช่น แหล่งมรดก โลกใน ประเทศต่างๆ ใน ภูมิภาคเอเชีย - อิทธิพลของอารย ธรรมโบราณ ที่มีต่อภูมิภาคเอเชียใน ปัจจุบัน รวม 20 100
78 คำอธิบายรายวิชา รหัสวิชา ส 22104 รายวิชา ประวัติศาสตร์ 4 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 2 จำนวน 20 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 0.5 หน่วยกิต ศึกษาวิเคราะห์ สืบค้น การสถาปนาอาณาจักรอยุธยา ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเจริญรุ่งเรืองของอาณาจักร อยุธยา พัฒนาการของอาณาจักอยุธยาในด้านการเมืองการปกครอง สังคม เศรษฐกิจและความสัมพันธ์ระหว่าง ประเทศ การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 1 และการกู้เอกราช ภูมิปัญญา และวัฒนธรรมไทยสมัยอยุธยา การเสียกรุง ศรีอยุธยาครั้งที่ 2 การกู้เอกรราชและสถาปนาอาณาจักรธนบุรี ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมสมัยธนบุรี วีรกรรมและ ผลงานของบุคคลสำคัญของไทยที่มีส่วนสร้างสรรค์ชาติไทย โดยใช้กระบวนการสืบค้น กระบวนการกลุ่ม กระบวนการแก้ปัญหา ความสามัคคี ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เพื่อให้เกิดความเข้าใจและตระหนักในความเพียรพยายามของบรรพบุรุษ ในการทะนุบำรุงและพัฒนาชาติ เห็นความจำเป็นที่จะต้องร่วมมือกันรักชาติและมรดกของชาติ ปฏิบัติตามบทบาทหน้าที่ของพลเมืองในสังคม ประชาธิปไตย และยึดมั่นในหลักธรรมของศาสนา รหัสตัวชี้วัด ส. 4.3 ม.2/1 , ส. 4.3 ม.2/2 ,ส. 4.3 ม.2/3 รวม 3 ตัวชี้วัด
79 โครงสร้างรายวิชา รหัสวิชา ส 22104 รายวิชา ประวัติศาสตร์ 4 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 2 จำนวน 20 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 0.5 หน่วยกิต หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน 1 พัฒนาการของ อาณาจักร อยุธยาและ ธนบุรี ส 4.3 ม.2/1 - การสถาปนา อาณาจักรอยุธยา บุคคลสำคัญ (6.1- 6.4) ฯลฯ ภาษา ศิลปะ (5.1- 5.5) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/ แหล่งเรียนรู้ (7.1- 7.5) ฯลฯ 7 30 2 ความ เจริญรุ่งเรือง ของอาณาจักร อยุธยา ส 4.3 ม.2/2 - ปัจจัยที่ส่งผลต่อ ความเจริญรุ่งเรืองของ อาณาจักรอยุธยา - พัฒนาการของ อาณาจักรอยุธยาใน ด้านการเมือง การปกครองสังคม เศรษฐกิจและ ความสัมพันธ์ระหว่าง ประเทศ 7 40 3 มรดกของชาติ สมัยอยุธยา และธนบุรี ส 4.3 ม. 2/3 - การเสียกรุงศรีอยุธยา ครั้งที่ 1 และการกู้เอกราช - ภูมิปัญญาและ วัฒนธรรมไทย สมัยอยุธยา เช่น การ ควบคุมกำลังคนและ ศิลปวัฒนธรรม - การเสียกรุงศรีอยุธยา ครั้งที่ 2 การกู้เอกราช และสถาปนา อาณาจักรธนบุรี 6 30
80 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน - ภูมิปัญญาและ วัฒนธรรมไทย สมัยธนบุรี - วีรกรรมของบรรพ บุรุษไทย ผลงานของบุคคล สำคัญของไทย และ ต่างชาติที่มีส่วน สร้างสรรค์ชาติไทย รวม 20 100
81 คำอธิบายรายวิชาเพิ่มเติม หน้าที่พลเมือง ส 22201 หน้าที่พลเมือง 3 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 20 ชั่วโมง/ภาค จำนวน 0.5 หน่วยกิต มีส่วนร่วมและแนะนำผู้อื่นให้อนุรักษ์มารยาทไทยในการแสดงความเคารพ การสนทนา การแต่งกาย การมีสัมมาคารวะ แสดงออกและแนะนำผู้อื่นให้มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่และเสียสละต่อสังคม เห็นคุณค่า อนุรักษ์ และสืบสานขนบธรรมเนียม ประเพณี ศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเอง ในเรื่องความ ซื่อสัตย์สุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่และยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างและแนะนำผู้อื่นให้มีการปฏิบัติตนที่แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนา และ เทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ ประยุกต์และเผยแพร่พระบรมราโชวาทในเรื่องการมีสติ ความขยัน อดทน หลักการ ทรงงานในเรื่องภูมิสังคม ขาดทุนคือกำไรและหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัย ในตนเอง ในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝ่หาความรู้ และตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ ปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตยในเรื่องการติดตามข่าวสารบ้านเมือง ความกล้าหาญ ทางจริยธรรม การเป็นผู้นำและการเป็นสมาชิกที่ดี มีส่วนร่วมและรับผิดชอบในการตัดสินใจต่อกิจกรรมของห้องเรียน และโรงเรียน ตรวจสอบข้อมูลเพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจในกิจกรรมต่างๆ และรู้ทันข่าวสาร ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยใน ตนเองในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต อดทน ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ ใฝ่หาความรู้ และยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำของ ตนเอง เห็นคุณค่าของการอยู่ร่วมกันในภูมิภาคเอเชียอย่างสันติ และพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกันโดยคำนึงถึง ความหลากหลายทางสังคม วัฒนธรรมในภูมิภาคเอเชียในเรื่องวิถีชีวิต วัฒนธรรม ศาสนา สิ่งแวดล้อม การอยู่ร่วมกันในสังคมพหุวัฒนธรรมและการพึ่งพาซึ่งกันและกัน ในเรื่องการเคารพซึ่งกันและกัน ไม่แสดงกิริยา และวาจาดูหมิ่นผู้อื่น ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน แบ่งปัน มีส่วนร่วมและเสนอแนวทางการแก้ปัญหาความขัดแย้ง โดยสันติวิธีเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิการใช้ของส่วนรวมด้วยการเจรจาไกล่เกลี่ย การเจรจาต่อรอง การระงับ ความขัดแย้ง ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเองในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต อดทน ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ ยอมรับ ผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง โดยใช้กระบวนการกลุ่ม กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ์ กระบวนการ แก้ปัญหากระบวนการสืบเสาะหาความรู้ กระบวนการสร้างความตระหนัก กระบวนการสร้างค่านิยม และกระบวนการ สร้างเจตคติ เพื่อให้ผู้เรียนมีลักษณะที่ดีของคนไทย ภาคภูมิใจในความเป็นไทย แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่น ในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ เป็นพลเมืองดีในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็น ประมุข มีส่วนร่วมทางการเมืองการปกครอง อยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างสันติ จัดการความขัดแย้งด้วยสันติวิธี และมีวินัยใน ตนเอง ผลการเรียนรู้ 1. มีส่วนร่วมและแนะนำผู้อื่นให้อนุรักษ์มารยาทไทย 2. แสดงออกและแนะนำผู้อื่นให้มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่และเสียสละต่อสังคม 3. เห็นคุณค่า อนุรักษ์ และสืบสานขนบธรรมเนียม ประเพณี ศิลปวัฒนธรรม และภูมิปัญญาไทย 4. ปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย 5. มีส่วนร่วมและรับผิดชอบในการตัดสินใจ ตรวจสอบข้อมูลเพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจในกิจกรรม ต่าง ๆ และรู้ทันข่าวสาร 6. ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเอง รวมทั้งหมด 5 ผลการเรียนรู้
82 โครงสร้างรายวิชา รหัสวิชา ส 22201 รายวิชา หน้าที่พลเมือง 3 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 20 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 0.5 หน่วยกิต ลำดับที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน 1. ความเป็นไทย - ลักษณะที่ดีของคนไทย(มารยาทไทย กตัญญูกตเวที เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เสียสละ) - ศิลปวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณีไทย(การแต่งกาย ภาษา ภูมิปัญญา ประเพณี 6 35 3. พลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย - การดำเนินชีวิตตามวิถีประชาธิปไตย - การมีส่วนร่วมทางการเมือง การปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมี พระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข 7 30 5. วินัยในตนเอง - ซื่อสัตย์สุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ ยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง 7 35 รวม 20 100
83 คำอธิบายรายวิชาเพิ่มเติม หน้าที่พลเมือง ส 22202 หน้าที่พลเมือง 4 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 2 20 ชั่วโมง/ภาค จำนวน 0.5 หน่วยกิต ปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตยในเรื่องการติดตามข่าวสารบ้านเมือง ความกล้าหาญ ทางจริยธรรม การเป็นผู้นำและการเป็นสมาชิกที่ดี มีส่วนร่วมและรับผิดชอบในการตัดสินใจต่อกิจกรรมของห้องเรียน และโรงเรียน ตรวจสอบข้อมูลเพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจในกิจกรรมต่างๆ และรู้ทันข่าวสาร ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยใน ตนเองในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต อดทน ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ ใฝ่หาความรู้ และยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำของ ตนเอง โดยใช้กระบวนการกลุ่ม กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ์ กระบวนการ แก้ปัญหากระบวนการสืบเสาะหาความรู้ กระบวนการสร้างความตระหนัก กระบวนการสร้างค่านิยม และกระบวนการ สร้างเจตคติ อยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างสันติ จัดการความขัดแย้งด้วยสันติวิธี และมีวินัยในตนเอง ผลการเรียนรู้ 1. ปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย 2. มีส่วนร่วมและรับผิดชอบในการตัดสินใจ ตรวจสอบข้อมูลเพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจในกิจกรรม ต่าง ๆ และรู้ทันข่าวสาร 3. เป็นแบบอย่างและแนะนำผู้อื่นให้มีความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ 4. ประยุกต์และเผยแพร่พระบรมราโชวาท หลักการทรงงาน และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 5. มีส่วนร่วมและเสนอแนวทางการแก้ปัญหาความขัดแย้งโดยสันติวิธี 6. ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเอง รวมทั้งหมด 6 ผลการเรียนรู้
84 โครงสร้างรายวิชา รหัสวิชา ส 22202 รายวิชา หน้าที่พลเมือง 4 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 2 จำนวน 20 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 0.5 หน่วยกิต ลำดับที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนักคะแนน 1. รักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ - การเห็นคุณค่าและการแสดงออกถึง ความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนาและเทิดทูน สถาบันพระมหากษัตริย์ 6 35 2. ความปรองดอง สมานฉันท์ - การอยู่ร่วมกันในสังคมแห่งความ หลากหลาย - การจัดการความขัดแย้งและสันติวิธี 7 30 3. วินัยในตนเอง - ซื่อสัตย์สุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ ยอมรับ ผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง 7 35 รวม 20 100
85 ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ส 1.1 รู้ และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับ ถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.3 1. อธิบายการเผยแผ่ พระพุทธศาสนา หรือศาสนา ที่ตนนับถือสู่ประเทศต่างๆ ทั่วโลก การเผยแผ่พระพุทธศาสนาเข้าสู ประเทศต่างๆ ทั่วโลก และการ นับถือพระพุทธศาสนาของ ประเทศเหล่านั้นในปัจจุบัน 1. บุคคลสำคัญ 1.1 บุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ จังหวัดลพบุรี 1.2 บุคคลสำคัญทางศาสนา 1.3 ปราชญ์ชาวบ้านในท้องถิ่น 1.4 บุคคลสำคัญที่สร้างชื่อเสียงให้ จังหวัด ฯลฯ 2. แหล่งท่องเที่ยว/แหล่งเรียนรู้ 2.1 แหล่งท่องเที่ยวทาง ประวัติศาสตร์ 2.2 แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ 2.3 แหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรม 2.4 แหล่งเรียนรู้ทางการศึกษา 2.5 แหล่งเรียนรู้ ศาสนา ฯลฯ 2. วิเคราะห์ความสำคัญของ พระพุทธศาสนา หรือศาสนา ที่ตนนับถือในฐานะที่ช่วย สร้างสรรค์อารยธรรมและ ความสงบสุขแก่โลก ความสำคัญของ พระพุทธศาสนาในฐานะที่ช่วย สร้างสรรค์อารยธรรมและความ สงบสุขให้แก่โลก 3. อภิปรายความสำคัญของ พระพุทธศาสนา หรือศาสนา ที่ตนนับถือ กับปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียงและ การ พัฒนาอย่างยั่งยืน สัมมนาพระพุทธศาสนากับ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และการพัฒนาอย่างยั่งยืน (ที่ สอดคล้องกับหลักธรรมในสาระ การเรียนรู้ ข้อ 6) 4. วิเคราะห์พุทธประวัติจาก พระพุทธรูปปางต่างๆ หรือ ประวัติศาสดาที่ตนนับถือ ตามที่กำหนด ศึกษาพุทธประวัติจาก พระพุทธรูปปางต่างๆเช่น o ปางมารวิชัย o ปางปฐมเทศนา o ปางลีลา o ปางประจำวันเกิด สรุปและวิเคราะห์พุทธประวัติ ปฐมเทศนา โอวาทปาฏิโมกข์ 5. วิเคราะห์และประพฤติตน ตามแบบอย่างการดำเนิน ชีวิตและข้อคิดจากประวัติ สาวก ชาดก/เรื่องเล่าและ ศาสนิกชนตัวอย่าง ตามที่ กำหนด พระอัญญาโกณฑัญญะ พระมหาปชาบดีเถรี พระเขมาเถรี พระเจ้าปเสนทิโกศล นันทิวิสาลชาดก สุวัณณหังสชาดก ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
86 ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น 6. อธิบายสังฆคุณ และ ข้อธรรมสำคัญในกรอบ อริยสัจ 4 หรือหลักธรรม ของศาสนาที่ตนนับถือตามที่ กำหนด พระรัตนตรัย สังฆคุณ 9 อริยสัจ 4 ทุกข์ (ธรรมที่ควรรู้) ขันธ์ 5 -ไตรลักษณ์ สมุทัย (ธรรมที่ควรละ) หลักกรรม -วัฏฏะ 3 -ปปัญจธรรม 3 (ตัณหา มานะ ทิฎฐิ) นิโรธ (ธรรมที่ควรบรรลุ) อัตถะ 3 มรรค (ธรรมที่ควรเจริญ) มรรคมีองค์ 8 ปัญญา 3 สัปปุริสธรรม 7 บุญกิริยาวัตถุ 10 อุบาสกธรรม 7 มงคล 38 - มีศิลปวิทยา - พบสมณะ - ฟังธรรมตามกาล - สนทนาธรรมตามกาล พุทธศาสนสุภาษิต อตฺตา หเว ชิตํ เสยฺโย ชนะตนนั่นแลดีกว่า ธมฺมจารี สุขํ เสติ ผู้ประพฤติธรรมย่อมอยู่เป็นสุข ปมาโท มจฺจุโน ปทํ ความประมาทเป็นทางแห่งความตาย สุสฺสูสํ ลภเต ปญฺญํ ผู้ฟังด้วยดีย่อมได้ปัญญา เรื่องน่ารู้จากพระไตรปิฎก : พุทธปณิธาน 4 ในมหาปรินิพพาน สูตร
87 ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น 7. เห็นคุณค่า และวิเคราะห์ การปฏิบัติตนตามหลักธรรม ในการพัฒนาตน เพื่อ เตรียมพร้อมสำหรับการ ทำงานและการมีครอบครัว การปฏิบัติตนตามหลักธรรม (ตามสาระการเรียนรู้ ข้อ 6.) 8. เห็นคุณค่าของการพัฒนา จิตเพื่อการเรียนรู้และดำเนิน ชีวิต ด้วยวิธีคิดแบบโยนิโส มนสิการคือ วิธีคิดแบบ อริยสัจ และวิธีคิดแบบสืบ สาวเหตุปัจจัย หรือ การ พัฒนาจิตตามแนวทางของ ศาสนาที่ตนนับถือ พัฒนาการเรียนรู้ด้วยวิธีคิดแบบ โยนิโสมนสิการ 2 วิธี คือ วิธีคิด แบบอริยสัจ และวิธีคิดแบบสืบสาว เหตุปัจจัย 9. สวดมนต์ แผ่เมตตา บริหารจิตและเจริญปัญญา ด้วยอานาปานสติ หรือตาม แนวทางของศาสนาที่ตนนับ ถือ สวดมนต์แปล และแผ่เมตตา รู้และเข้าใจวิธีปฏิบัติและประโยชน์ ของการบริหารจิตและเจริญปัญญา ฝึกการบริหารจิตและเจริญปัญญา ตามหลักสติปัฎฐานเน้นอานาปานสติ นำวิธีการบริหารจิตและเจริญ ปัญญา ไปใช้ใน ชีวิตประจำวัน 10. วิเคราะห์ความแตกต่าง และยอมรับวิถีการดำเนิน ชีวิตของศาสนิกชนในศาสนา อื่นๆ วิถีการดำเนินชีวิตของศาสนิกชน ศาสนาอื่นๆ
88 สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ส 1.2 เข้าใจ ตระหนักและปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษาพระพุทธศาสนา หรือศาสนา ที่ตนนับถือ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.3 1. วิเคราะห์หน้าที่และ บทบาทของสาวก และปฏิบัติ ตนต่อสาวก ตามที่กำหนดได้ ถูกต้อง หน้าที่ของพระภิกษุในการปฏิบัติ ตามหลักพระธรรมวินัย และจริย วัตรอย่างเหมาะสม การปฏิบัติตนต่อพระภิกษุใน งานศาสนพิธีที่บ้าน ก า ร ส น ท น า ก า ร แ ต ่ ง ก า ย มรรยาทการพูดกับพระภิกษุตาม ฐานะ - 2. ปฏิบัติตนอย่างเหมาะสม ต่อบุคคลต่างๆ ตามหลัก ศาสนา ตามที่กำหนด การเป็นศิษย์ที่ดี ตามหลักทิศเบื้อง ขวา ในทิศ 6 ของพระพุทธศาสนา 3. ปฏิบัติหน้าที่ของศาสนิก ชนที่ดี การปฏิบัติหน้าที่ชาวพุทธตามพุทธ ปณิธาน 4 ในมหาปรินิพพานสูตร 4. ปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรมได้ถูกต้อง พิธีทำบุญ งานมงคล งานอวมงคล การนิมนต์พระภิกษุ การเตรียม ที่ตั้งพระพุทธรูปและเครื่องบูชา กา รวงด้ายสายสิญจน์ การปูลาด อาสนะ การเตรียมเครื่องรับรอง การจุดธูปเทียน ข้อปฏิบัติในวัน เลี้ยงพระ การถวายข้าวพระพุทธ การถวายไทยธรรม การกรวดน้ำ 5. อธิบายประวัติวันสำคัญ ทางศาสนาตามที่กำหนดและ ปฏิบัติตนได้ถูกต้อง ประวัติวันสำคัญทาง พระพุทธศาสนาในประเทศไทย วันวิสาขบูชา (วันสำคัญสากล) วันธรรมสวนะและเทศกาล สำคัญ หลักปฏิบัติตน : การฟังพระ ธรรมเทศนา การแต่งกายในการ ประกอบ ศาสนพิธีที่วัด การงดเว้น อบายมุข การประพฤติปฏิบัติในวันธรรม สวนะและเทศกาลสำคัญ
89 ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น 6. แสดงตนเป็นพุทธมามกะ หรือแสดงตนเป็นศาสนิกชน ของศาสนาที่ตนนับถือ การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ ขั้นเตรียมการ ขั้นพิธีการ สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ส 2.1 เข้าใจและปฏิบัติตนตามหน้าที่ของการเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงามและธำรงรักษา ประเพณีและวัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมไทยและสังคมโลกอย่างสันติสุข ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.3 1. อธิบายความแตกต่างของการ กระทำความผิดระหว่างคดีอาญา และคดีแพ่ง ลักษณะการกระทำความผิดทาง อาญา และโทษ ลักษณะการกระทำความผิดทาง แพ่ง และโทษ ตัวอย่างการกระทำความผิดทาง อาญา เช่น ความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ ตัวอย่างการทำความผิดทางแพ่ง เช่น การทำผิดสัญญา การทำ ละเมิด - 2. มีส่วนร่วมในการปกป้อง คุ้มครองผู้อื่นตามหลักสิทธิ มนุษยชน ความหมาย และความสำคัญ ของสิทธิมนุษยชน การมีส่วนร่วมคุ้มครองสิทธิ มนุษยชนตามรัฐธรรมนูญ แห่ง ราชอาณาจักรไทยตามวาระและ โอกาสที่เหมาะสม 3. อนุรักษ์วัฒนธรรมไทยและ เลือกรับวัฒนธรรมสากลที่ เหมาะสม ความสำคัญของวัฒนธรรมไทย ภูมิปัญญาไทยและวัฒนธรรมสากล การอนุรักษ์วัฒนธรรมไทยและ ภูมิปัญญาไทยที่เหมาะสม การเลือกรับวัฒนธรรมสากลที่ เหมาะสม
90 ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น 4. วิเคราะห์ปัจจัยที่ก่อให้เกิด ปัญหาความขัดแย้งในประเทศ และเสนอแนวคิดในการลดความ ขัดแย้ง ปัจจัยที่ก่อให้เกิดความขัดแย้ง เช่น การเมือง การปกครอง เศรษฐกิจ สังคม ความเชื่อ สาเหตุปัญหาทางสังคม เช่น ปัญหาสิ่งแวดล้อม ปัญหายาเสพติด ปัญหาการทุจริต ปัญหา อาชญากรรม ฯลฯ แนวทางความร่วมมือในการลด ความขัดแย้งและการสร้างความ สมานฉันท์ 5. เสนอแนวคิดในการดำรงชีวิต อย่างมีความสุขในประเทศและ สังคมโลก ปัจจัยที่ส่งเสริมการดำรงชีวิตให้ มีความสุข เช่น การอยู่ร่วมกันอย่าง มีขันติธรรม หลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง เห็นคุณค่าใน ตนเอง รุ้จักมองโลกในแง่ดี สร้าง ทักษะทางอารมณ์ รู้จักบริโภคด้วย ปัญญา เลือกรับ-ปฏิเสธข่าวและ วัตถุต่างๆ ปรับปรุงตนเองและ สิ่งต่างๆ ให้ดีขึ้นอยู่เสมอ สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม มาตรฐาน ส 2.2 เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบัน ยึดมั่น ศรัทธาและธำรงรักษาไว้ซึ่งการ ปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.3 1. อธิบายระบอบการปกครอง แบบต่างๆ ที่ใช้ในยุคปัจจุบัน ระบอบการปกครอง แบบต่างๆ ที่ใช้ในยุคปัจจุบัน เช่น การปกครอง แบบเผด็จการ การปกครองแบบ ประชาธิปไตย เกณฑ์การตัดสินใจ - 2. วิเคราะห์ เปรียบเทียบ ระบอบการปกครองของไทย กับประเทศอื่นๆ ที่มีการ ปกครองระบอบประชาธิปไตย ความแตกต่าง ความคล้ายคลึงของ การปกครองของไทย กับประเทศ อื่นๆ ที่มีการปกครองระบอบ ประชาธิปไตย
91 ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น 3. วิเคราะห์รัฐธรรมนูญฉบับ ปัจจุบันในมาตราต่างๆ ที่ เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้ง การมี ส่วนร่วม และการตรวจสอบ การใช้อำนาจรัฐ บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญใน มาตราต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการ เลือกตั้ง การมีส่วนร่วม และการ ตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ อำนาจหน้าที่ของรัฐบาล บทบาทสำคัญของรัฐบาลในการ บริหารราชการแผ่นดิน ความจำเป็นในการมีรัฐบาลตาม ระบอบประชาธิปไตย 4. วิเคราะห์ประเด็น ปัญหาที่ เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนา ประชาธิปไตยของประเทศไทย และเสนอแนวทางแก้ไข ประเด็น ปัญหาและผลกระทบที่ เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนา ประชาธิปไตยของประเทศไทย แนวทางการแก้ไขปัญหา สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส 3.1 เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิตและการบริโภค การใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่า รวมทั้งเข้าใจหลักการของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการ ดำรงชีวิตอย่างมีดุลยภาพ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.3 1. อธิบายกลไกราคาใน ระบบเศรษฐกิจ ความหมายและประเภทของ ตลาด ความหมายและตัวอย่างของ อุปสงค์และอุปทาน ความหมายและความสำคัญ ของกลไกราคาและการกำหนด ราคาในระบบเศรษฐกิจ หลักการปรับและเปลี่ยนแปลง ราคาสินค้าและบริการ 1. ทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อมของท้องถิ่น 1.1 ทรัพยากร ธรรมชาติที่สำคัญใน จังหวัด 1.2 การอนุรักษ์และพัฒนา ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 1.3 การพัฒนาทรัพยากรและ สิ่งแวดล้อม สู่ความยั่งยืน ฯลฯ 2. เศรษฐกิจและอาชีพที่สำคัญของ จังหวัดลพบุรี 2.1 ด้านเกษตรกรรม 2.2 ด้านอุตสาหกรรม 2.3 ด้านการค้าและบริการ 2.4 การประกอบอาชีพ 2.5 ภูมิปัญญาท้องถิ่น 2.6 รายได้ของประชากร 2. มีส่วนร่วมในการแก้ไข ปัญหาและพัฒนาท้องถิ่น ตามปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง สำรวจสภาพปัจจุบันปัญหา ท้องถิ่นทั้งทางด้านสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม วิเคราะห์ปัญหาของท้องถิ่น โดยใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง แนวทางการแก้ไขและพัฒนา ท้องถิ่นตามปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง
92 ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น 3. วิเคราะห์ความสัมพันธ์ ระหว่างแนวคิดเศรษฐกิจ พอเพียงกับระบบสหกรณ์ แนวคิดของเศรษฐกิจพอเพียง กับการพัฒนาในระดับต่างๆ หลักการสำคัญของระบบ สหกรณ์ ความสัมพันธ์ระหว่างแนวคิด เศรษฐกิจพอเพียงกับหลักการและ ระบบของสหกรณ์เพื่อประยุกต์ใช้ ในการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน ฯลฯ สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส 3.2 เข้าใจระบบและสถาบันทางเศรษฐกิจต่างๆ ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและความจำเป็นของ การร่วมมือกันทางเศรษฐกิจในสังคมโลก ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.3 1. อธิบายบทบาทหน้าที่ของ รัฐบาลในระบบเศรษฐกิจ บทบาทหน้าที่ของรัฐบาลในการ พัฒนาประเทศในด้านต่างๆ บทบาทและกิจกรรมทาง เศรษฐกิจของรัฐบาล เช่นการผลิต สินค้าและบริการสาธารณะที่ เอกชนไม่ดำเนินการ เช่นไฟฟ้า ถนน โรงเรียน - บทบาทการเก็บภาษีเพื่อพัฒนา ประเทศ ของรัฐในระดับต่างๆ - บทบาทการแทรกแซงราคาและ การควบคุมราคาเพื่อการแจกจ่าย และการจัดสรรในทางเศรษฐกิจ บทบาทอื่นของรัฐบาลในระบบ เศรษฐกิจในสังคมไทย 1. ทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อมของท้องถิ่น 1.1 ทรัพยากร ธรรมชาติที่สำคัญใน จังหวัด 1.2 การอนุรักษ์และพัฒนา ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 1.3 การพัฒนาทรัพยากรและ สิ่งแวดล้อมสู่ความยั่งยืน ฯลฯ 2. เศรษฐกิจและอาชีพที่สำคัญของ จังหวัดลพบุรี 2.1 ด้านเกษตรกรรม 2.2 ด้านอุตสาหกรรม 2.3 ด้านการค้าและบริการ 2.4 การประกอบอาชีพ 2.5 ภูมิปัญญาท้องถิ่น 2.6 รายได้ของประชากร ฯลฯ 3. สภาพปัจจุบัน /ปัญหา ในชุมชน และสังคม 3.1 สภาพปัจจุบันของจังหวัดลพบุรี - การคมนาคมและโลจิสติกส์ ฯลฯ 2. แสดงความคิดเห็นต่อ นโยบาย และกิจกรรมทาง เศรษฐกิจของรัฐบาลที่มีต่อ บุคคล กลุ่มคน และ ประเทศชาติ นโยบาย และกิจกรรมทาง เศรษฐกิจของรัฐบาล 3. อภิปรายบทบาท ความสำคัญของการรวมกลุ่ม ทางเศรษฐกิจระหว่าง ประเทศ บทบาทความสำคัญของการ รวมกลุ่มทางเศรษฐกิจระหว่าง ประเทศ ลักษณะของการรวมกลุ่มทาง เศรษฐกิจ
93 ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น กลุ่มทางเศรษฐกิจในภูมิภาค ต่างๆ 3.2 สภาพปัญหาในจังหวัดลพบุรี - ปัญหาการละทิ้งถิ่นฐาน - ปัญหาการอพยพย้ายถิ่น - ปัญหาการทำลายธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม - ปัญหาการเปลี่ยนแปลงทางสังคม และวัฒนธรรม อย่างรวดเร็ว ฯลฯ 4. อภิปรายผลกระทบที่เกิด จากภาวะ เงินเฟ้อ เงินฝืด ผลกระทบที่เกิดจากภาวะเงิน เฟ้อ เงินฝืด ความหมายสาเหตุและ แนวทางแก้ไขภาวะเงินเฟ้อ เงินฝืด 5. วิเคราะห์ผลเสียจากการ ว่างงาน และแนวทาง แก้ปัญหา สภาพและสาเหตุปัญหาการ ว่างงาน ผลกระทบจากปัญหาการ ว่างงาน แนวทางการแก้ไขปัญหาการ ว่างงาน สาระที่ 4 ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส 4.1 เข้าใจความหมาย ความสำคัญของเวลา และยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้วิธีการทาง ประวัติศาสตร์มาวิเคราะห์เหตุการณ์ต่างๆ อย่างเป็นระบบ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.3 1. วิเคราะห์เรื่องราว เหตุการณ์สำคัญทาง ประวัติศาสตร์ได้อย่างมี เหตุผลตามวิธีการทาง ประวัติศาสตร์ ขั้นตอนของวิธีการทาง ประวัติศาสตร์สำหรับการศึกษา เหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ที่ เกิดขึ้นในท้องถิ่นตนเอง นำวิธีการทางประวัติศาสตร์มา ใช้ในการศึกษาเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง กับตนเอง ครอบครัว และท้องถิ่น ของตน วิเคราะห์เหตุการณ์สำคัญใน สมัยรัตนโกสินทร์ โดยใช้วิธีการทาง ประวัติศาสตร์ 1. ประวัติความเป็นมาของชุมชน 1.1 ประวัติศาสตร์เมืองละโว้ 1.2 คำขวัญประจำ จังหวัด/อำเภอ 1.3 ตราประจำจังหวัด/อำเภอ 1.4 ต้นไม้ประจำจังหวัด/อำเภอ 1.5 ดอกไม้ประจำจังหวัด/อำเภอ 1.6 เพลงประจำจังหวัด/อำเภอ ฯลฯ 2. แหล่งท่องเที่ยว/แหล่งเรียนรู้ 2.1 แหล่งท่องเที่ยวทาง ประวัติศาสตร์ 2.2 แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ 2.3 แหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรม 2.4 แหล่งเรียนรู้ทางการศึกษา 2.5 แหล่งเรียนรู้ ศาสนา ฯลฯ 2. ใช้วิธีการทาง ประวัติศาสตร์ในการศึกษา เรื่องราวต่างๆ ที่ตนสนใจ
94 สาระที่ 4 ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส 4.2 เข้าใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดีตจนถึงปัจจุบัน ในด้านความสัมพันธ์และการ เปลี่ยนแปลงของเหตุการณ์อย่างต่อเนื่อง ตระหนักถึงความสำคัญและสามารถวิเคราะห์ ผลกระทบที่เกิดขึ้น ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.3 1. อธิบายพัฒนาการทาง สังคม เศรษฐกิจ และ การเมืองของภูมิภาคต่างๆ ในโลกโดยสังเขป ที่ตั้งและสภาพทางภูมิศาสตร์ ของภูมิภาคต่างๆของโลก (ยกเว้นเอเชีย) ที่มีผลต่อ พัฒนาการโดยสังเขป พัฒนาการทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองของภูมิภาคต่างๆของ โลก (ยกเว้นเอเชีย)โดยสังเขป อิทธิพลของอารยธรรม ตะวันตกที่มีผลต่อพัฒนาการและ การเปลี่ยนแปลงของสังคมโลก ความร่วมมือและความขัดแย้ง ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 เช่น สงครามโลกครั้งที่ 1 ครั้งที่ 2 สงครามเย็น องค์การความร่วมมือ ระหว่างประเทศ 1. แหล่งท่องเที่ยว/แหล่งเรียนรู้ 1.1 แหล่งท่องเที่ยวทาง ประวัติศาสตร์ 1.2 แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ 1.3 แหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรม 1.4 แหล่งเรียนรู้ทางการศึกษา 1.5 แหล่งเรียนรู้ ศาสนา ฯลฯ 2. วิเคราะห์ผลของการ เปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่ความ ร่วมมือ และความขัดแย้ง ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 ตลอดจนความพยายามใน การขจัดปัญหาความขัดแย้ง สาระที่ 4 ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธำรง ความเป็นไทย ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.3 1. วิเคราะห์พัฒนาการของ ไทยสมัยรัตนโกสินทร์ในด้าน ต่างๆ การสถาปนากรุงเทพมหานคร เป็นราชธานีของไทย ปัจจัยที่ส่งผลต่อความมั่นคง และความเจริญรุ่งเรืองของไทยใน สมัยรัตนโกสินทร์ 1. ภาษา ศิลปะวัฒนธรรม ประเพณี และภูมิปัญญาท้องถิ่น 1.1 ภาษาและวรรณกรรม 1.2 ศิลปกรรมและโบราณคดี 1.3 ขนบธรรมเนียมประเพณี ความ เชื่อ ศาสนา 1.4 ดนตรี และการละเล่นพื้นบ้าน 1.5 ภาษาอาเซียน เช่น ภาษา เวียดนาม ภาษาลาว เป็นต้น ฯลฯ 2. วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อ ความมั่นคงและความ เจริญรุ่งเรืองของไทยในสมัย รัตนโกสินทร์ 3.วิเคราะห์ภูมิปัญญาและ วัฒนธรรมไทยสมัย รัตนโกสินทร์ และอิทธิพลต่อ การพัฒนาชาติไทย บทบาทของพระมหากษัตริย์ ไทยในราชวงศ์จักรีในการ สร้างสรรค์ความเจริญและความ มั่นคงของชาติ พัฒนาการของไทยในสมัย รัตนโกสินทร์ทางด้านการเมือง
95 ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น การปกครอง สังคม เศรษฐกิจ และ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศตาม ช่วงสมัยต่างๆ เหตุการณ์สำคัญสมัย รัตนโกสินทร์ที่มีผลต่อการพัฒนา ชาติไทย เช่น การทำสนธิสัญญา เบาว์ริงในสมัยรัชกาลที่ 4 การ ปฏิรูปประเทศในสมัยรัชกาลที่ 5 การเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1 และครั้งที่ 2 โดยวิเคราะห์สาเหตุ ปัจจัย และผลของเหตุการณ์ต่างๆ ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมไทย ในสมัยรัตนโกสินทร์ บทบาทของไทยตั้งแต่ เปลี่ยนแปลงการปกครองจนถึง ปัจจุบันในสังคมโลก 2. แหล่งท่องเที่ยว/แหล่งเรียนรู้ 2.1 แหล่งท่องเที่ยวทาง ประวัติศาสตร์ 2.2 แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ 2.3 แหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรม 2.4 แหล่งเรียนรู้ทางการศึกษา 2.5 แหล่งเรียนรู้ ศาสนา ฯลฯ สาระที่ 5 ภูมิศาสตร์ มาตรฐาน ส 5.1 เข้าใจลักษณะทางกายภาพของโลกและความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซึ่งมีผลต่อกัน ใช้แผนที่ และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทาง ภูมิศาสตร์ ตลอดจนใช้ภูมิสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.3 1. วิเคราะห์ลักษณะทาง กายภาพของทวีปอเมริกา เหนือ และทวีปอเมริกาใต้ โดยเลือกใช้แผนที่เฉพาะเรื่อง และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ สืบค้นข้อมูล ที่ตั้ง ขนาด และอาณาเขตของ ทวีปอเมริกาเหนือและทวีปอเมริกา ใต้ การเลือกใช้แผนที่เฉพาะเรื่อง และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์สืบค้น ข้อมูลลักษณะทางกายภาพของ ทวีปอเมริกาเหนือและทวีปอเมริกา ใต้ 1. สภาพภูมิประเทศ 1.1 ที่ตั้ง อาณาเขต 1.2 ภูมิประเทศ 1.3 ภูมิอากาศ 1.4 ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสิ่งแวดล้อม กับวิถีการดำเนินชีวิต ฯลฯ 2. วิเคราะห์สาเหตุการเกิดภัย พิบัติและผลกระทบในทวีป อเมริกาเหนือ และทวีป อเมริกาใต้ สาเหตุการเกิดภัยพิบัติและ ผลกระทบในทวีปอเมริกาเหนือ และทวีปอเมริกาใต้
96 สาระที่ 5 ภูมิศาสตร์ มาตรฐาน ส 5.2 เข้าใจปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมทางกายภาพที่ก่อให้เกิดการสร้างสรรค์วิถีการ ดำเนินชีวิต มีจิตสำนึกและมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนา ที่ยั่งยืน ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ม.3 1. สำรวจและระบุทำเลที่ตั้ง ของกิจกรรมทางเศรษฐกิจ และสังคมในทวีปอเมริกา เหนือและทวีปอเมริกาใต้ ทำเลที่ตั้งของกิจกรรมทาง เศรษฐกิจและสังคม เช่น พื้นที่ เพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์ แหล่ง ประมง การกระจายของภาษาและ ศาสนาในทวีปอเมริกาเหนือ และ ทวีปอเมริกาใต้ 1. สภาพภูมิประเทศ 1.1 ที่ตั้ง อาณาเขต 1.2 ภูมิประเทศ 1.3 ภูมิอากาศ 1.4 ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสิ่งแวดล้อม กับวิถีการดำเนินชีวิต ฯลฯ 2. สภาพปัจจุบัน /ปัญหา ในชุมชน และสังคม 2.1 สภาพปัจจุบันของจังหวัดลพบุรี - การคมนาคมและโลจิสติกส์ ฯลฯ 2.2 สภาพปัญหาในจังหวัดลพบุรี - ปัญหาการละทิ้งถิ่นฐาน - ปัญหาการอพยพย้ายถิ่น - ปัญหาการทำลายธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม - ปัญหาการเปลี่ยนแปลงทางสังคม และวัฒนธรรม อย่างรวดเร็ว ฯลฯ 2. วิเคราะห์ปัจจัยทาง กายภาพและปัจจัยทางสังคม ที่ส่งผลต่อทำเลที่ตั้งของ กิจกรรมทางเศรษฐกิจและ สังคมในทวีปอเมริกาเหนือ และทวีปอเมริกาใต้ ปัจจัยทางกายภาพและปัจจัย ทางสังคมที่ส่งผลต่อการ เปลี่ยนแปลงโครงสร้างทาง ประชากร สิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรมในทวีป อเมริกาเหนือ และทวีปอเมริกาใต้ 3. สืบค้น อภิปรายประเด็น ปัญหาจากปฏิสัมพันธ์ ระหว่างสิ่งแวดล้อมทาง กายภาพกับมนุษย์ที่เกิดขึ้น ในทวีปอเมริกาเหนือและ ทวีปอเมริกาใต้ ประเด็นปัญหาจากปฏิสัมพันธ์ ระหว่างสิ่งแวดล้อมทางกายภาพ กับมนุษย์ที่เกิดขึ้นในทวีปอเมริกา เหนือ และทวีปอเมริกาใต้ 4. วิเคราะห์แนวทางการ จัดการภัยพิบัติและการ จัดการทรัพยากรและ สิ่งแวดล้อมในทวีปอเมริกา เหนือ และทวีปอเมริกาใต้ที่ ยั่งยืน แนวทางการจัดการภัยพิบัติและ การจัดการทรัพยากรและ สิ่งแวดล้อมในทวีปอเมริกาเหนือ และทวีปอเมริกาใต้ที่ยั่งยืน 5. ระบุความร่วมมือระหว่าง ประเทศที่มีผลต่อการจัดการ ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของ โลก ความร่วมมือระหว่างประเทศที่มี ผลต่อการจัดการทรัพยากรและ สิ่งแวดล้อม
97 คำอธิบายรายวิชา รหัสวิชา ส 23101 รายวิชา สังคมศึกษา ฯ 5 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 60 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 1.5 หน่วยกิต ศึกษาและวิเคราะห์ ประวัติความสำคัญของพระพุทธศาสนา พุทธประวัติและชาดก วันสำคัญทาง พระพุทธศาสนา หลักธรรมทางพุทธศาสนา พุทธศาสนสุภาษิต คำศัพท์ทางพุทธศาสนา พระไตรปิฎกและเรื่องน่ารู้ การบริหารจิต การเจริญปัญญา พุทธสาวก พุทธสาวิกา ชาวพุทธตัวอย่าง หน้าที่ชาวพุทธ และศาสนพิธี มารยาท ชาวพุทธและการปฏิบัติตนต่อพระสงฆ์ การแก้ปัญหา และพัฒนาชีวิตแบบเศรษฐกิจพอเพียง โดยใช้กระบวนการกลุ่ม กระบวนการฝึกปฏิบัติ การแก้ไขปัญหาเพื่อให้เกิดแนวความคิด นำไปปรับใช้ใน ชีวิตประจำวัน เกิดประโยชน์ต่อตนเองและสังคม รู้จักเหตุผล มีคุณธรรม ละเว้นความชั่ว ศึกษาเกี่ยวกับการมีส่วนร่วม คุ้มครอง ปกป้องตนเองและผู้อื่นตามหลักสิทธิมนุษยชน ตลอดจนศึกษา กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับตนเอง กฎหมายอาญา กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เห็นความสำคัญของวัฒนธรรมไทยและ ภูมิปัญญาไทย วิเคราะห์ปัจจัยที่ก่อให้เกิดความขัดแย้งด้านต่างๆ ในประเทศ สามารถเสนอแนวคิดในการลดปัญหา ความขัดแย้ง ตลอดจนมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์วัฒนธรรมไทย โดยใช้กระบวนการขัดเกลาทางสังคม กระบวนการประชาธิปไตย กระบวนการแก้ปัญหา กระบวนการคิด วิเคราะห์ กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการจัดการ กระบวนการสืบค้น กระบวนการพัฒนาค่านิยม กระบวนการ คิดวิเคราะห์ กระบวนการทางจริยธรรม รหัสตัวชี้วัด ส. 1.1 ม.3/2 , ส. 1.1 ม.3/4 , ส. 1.1 ม.3/5 , ส. 1.1 ม.3/6 , ส. 1.1 ม.3/7 , ส. 1.1 ม.3/8 ส. 1.2 ม.3/1 , ส. 1.2 ม.3/2 , ส. 1.2 ม.3/3 , ส. 1.2 ม.3/5, ส. 2.1 ม.3/1 ,ส. 2.1 ม.3/2 ส. 2.1 ม.3/4 , ส. 3.1 ม.3/1 ,ส. 3.1 ม.3/2 , ส. 3.1 ม.3/2 , ส. 3.2 ม.3/1 ,ส. 3.2 ม.3/2 รวม 18 ตัวชี้วัด