98 โครงสร้างรายวิชา รหัสวิชา ส 23101 รายวิชา สังคมศึกษา ฯ 5 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 60 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 1.5 หน่วยกิต หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน 1 พุทธประวัติ ส 1.1 ม.3/4 ศึกษาพุทธประวัติจากระ พุทธรูปปางต่างๆ เช่น -ปางมาวิชัย -ปางปฐมเทศนา -ปางลีลา -ปรางประจำวันเกิด สรุปและวิเคราะห์พุทธ ประวัติ -ปฐมเทศนาโอวาท ปาฏิโมกข์ บุคคลสำคัญ (6.1- 6.4) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/ แหล่งเรียนรู้ (7.1- 7.5) ฯลฯ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และ สังคม (8.1-8.2) ฯลฯ 3 7 2 พุทธศาวก และชาดก ส 1.1 ม.3/5 -พระอัญญาโกณฑัญญะ - พระมหาปชาบดีเถรี - พระเขมาเถรี - พระเจ้าปเสนทิโกศล - นันทิวิสาลชาดก - สุวัณณหังชาดก 3 8 3 หลักธรรม สำคัญทาง พุทธศาสนา ส 1.1 ม.3/6 -พระรัตนตรัย -สังฆคุณ ๙ -อริยสัจ ๔ -ทุกข์ (ธรรมที่ควรรู้) -ขันธ์ ๕ -ไตรลักษณ์ -สมุทัย (ธรรมที่ควร ละ) -หลักกรรม -วัฏฏะ ๓ -ปัญจธรรม 3 6 8
99 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน (ตัณหา มานะ ทิฎฐิ) -นิโรธ (ธรรมที่ควร บรรลุ) -อัตถะ 3 -มรรค (ธรรมที่ควร เจริญ) -มรรคมรองค์ 8 -ปัญญา 3 -สัปปุริสธรรม 7 -วัตถุ 10 -อุบาสก - มงคล 38 - มีศิลปวิทยา - พบสมณะ - ฟังธรรมตามกาล - สนทนาธรรมตามกาล - พุทธศาสนสุภาษิต -อตฺตา หเว ชิตํ เสยฺโย ชนะตนนั่นแล ดีกว่า -ธมฺมจารี สุขํ เสติ ผู้ประพฤติธรรม ย่อมอยู่ เป็นสุข -ปมาโท มจฺจุโน ปทํ ความประมาท เป็นทางแห่งความตาย -สุสฺสูสํ ลภเต ปญฺญํ ผู้ฟังด้วยดีย่อมได้ ปัญญา
100 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน - เรื่องน่ารู้จาก พระไตรปิฎก : พุทธปณิธาน 4 ในมหา ปรินิพาน 4 การพัฒนา จิตและ เจริญปัญญา ส 1.1 ม.3/8 - พัฒนาการเรียรรู้ด้วย วิธีคิด แบบโยนิโสมนสิการ 2 วิธีคือ วิธีแบบ อริยสัจ และวิธี คิด แบบสืบสาวเหตุปัจจัย บุคคลสำคัญ (6.1- 6.4) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/ แหล่งเรียนรู้ (7.1- 7.5) ฯลฯ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และ สังคม (8.1-8.2) ฯลฯ 3 7 5 กฎหมายที่ ควรรู้ ส 2.1 ม.3/1 -ลักษณะการกระทำ ความผิดทางอาญาและ โทษ - ลักษณะการกระทำ ความผิดทางแพ่งและโทษ -ตัวอย่างการกระทำ ความผิดทางอาญา เช่น ความผิดเกี่ยวกับทรัย์ -ตัวอย่างการทำความผิด ทางแพ่ง เช่น การทำผิด สัญญาการทำละเมิด - 9 10 6 สิทธิ มนุษยชน ส 2.1 ม.3/2 -ความหมายและ ความสำคัญของสิทธิ มนุษยชน -การมีส่วนร่วมคุ้มครอง สิทธิมนุษยชนตาม รัฐธรรมนูญแห่ง ราชอาณาจักรไทยตาม วาระและ โอกาสที่ เหมาะสม - 6 10
101 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน 7 กลไกราคา ส 3.1 ม.3/1 -ความหมายและ ประเภทของตลาด -ความหมายและตัวอย่าง ของอุปสงค์และอุปทาน -ความหมายและ ความสำคัญของกลไกราคา และการกำหนดราคาใน ระบบเศรษฐกิจ -หลักการปรับและ เปลี่ยนแปลงราคาสินค้า และบริการ ประวัติความเป็นมา ของชุมชน (1.1- 1.6) ฯลฯ ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมของ ท้องถิ่น (3.1-3.3) ฯลฯ ภาษา ศิลปะ (5.1- 5.5) ฯลฯ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และ สังคม (8.1-8.2) ฯลฯ 8 10 8 เศรษฐกิจ พอเพียง ส 3.1 ม. 3/2 -สำรวจสภาพปัจจุบัน ปัญหาท้องถิ่นทั้ง ทางด้านสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม -วิเคราะห์ปัญหาของ ท้องถิ่นโดยใช้ปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียง -แนวทางการแก้ไขและ พัฒนาท้องถิ่นตาม ปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง 7 10 9 บูรณาการ ส 3.1 ม. 3/7 ส 3.2 ม. 3/2 ส 3.2 ม. 3/5 ส 2.1 ม. 3/4 - การปฏิบัติตนตาม หลักธรรม - การเป็นศิษย์ที่ดีตาม หลักทิศ เบื้องขวา ในทิศ 6 ของ พระพุทธศาสนา - ประวัติวันสำคัญทาง พระพุทธศาสนาใน ประเทศไทย ประวัติความเป็นมา ของชุมชน (1.1- 1.6) ฯลฯ ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมของ ท้องถิ่น (3.1-3.3) ฯลฯ ภาษา ศิลปะ (5.1- 5.5) ฯลฯ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และ 15 30
102 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน ส 3.1 ม. 3/2 -วันวิสาขบูชา(วันสำคัญ สากล) - วันธรรมสวนะและเทศ การสำคัญ - หลักปฏิบัติตน : การ ฟังพระธรรมเทศนา การ แต่งกายในการประกอบ ศาสนพิธีที่วัด การงดเว้น อบายมุข การประพฤติ ปฏิบัติในวันธรรมสวนะ และเทศกาลสำคัญ -ปัจจัยที่ก่อให้เกิดความ ขัดแย้ง เช่น การเมือง การปกครองเศรษฐกิจ สังคม ความเชื่อ - สาเหตุปัญหาทางสังคม เช่น ปัญหาสิ่งแวดล้อม ปัญหายาเสพติด ปัญหา การทุจริต ปัญหา อาชญากรรม ฯลฯ - แนวทางความร่วมมือ ในการลดความขัดแย้ง และการสร้าง ความสมานฉันท์ - สำรวจสภาพปัจจุบัน ปัญหาท้องถิ่นทั้ง ทางด้านสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม - วิเคราะห์ปัญหาของ ท้องถิ่น สังคม (8.1-8.2) ฯลฯ
103 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน โดยใช้ปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง - แนวทางการแก้ไขและ พัฒนาท้องถิ่นตาม ปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง รวม 60 100
104 คำอธิบายรายวิชา รหัสวิชา ส 23102 รายวิชา สังคมศึกษา ฯ 6 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2 จำนวน 60 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 1.5 หน่วยกิต ศึกษาวิเคราะห์การเผยแผ่และการนับถือพระพุทธศาสนาไปสู่ประเทศต่างๆ ทั่วโลก และศึกษาถึงความสำคัญ ของพระพุทธศาสนาในฐานะศาสนาสำคัญของโลก และช่วยสร้างสรรค์ อารยธรรมและความสงบสุขแก่โลก วิเคราะห์ ความแตกต่างและยอมรับวิถีการดำเนินชีวิตของศาสนิกชนของแต่ละศาสนา และปฏิบัติตนตามศาสนพิธี พิธีกรรม สวดมนต์ การบริหารจิตและการเจริญปัญญา แสดงตนเป็นพุทธมามะกะ พร้อมทั้งนำเสนอแนวทางในการธำรง รักษาไว้ซึ่งศาสนาที่ตนนับถือ โดยใช้กระบวนการกลุ่ม กระบวนการฝึกปฏิบัติ การแก้ปัญหาเพื่อให้เกิดแนวความคิด นำไปปรับใช้ใน ชีวิตประจำวัน ให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองและสังคม รู้จักเหตุผล มีคุณธรรม ละเว้นความชั่ว ศึกษาวิเคราะห์ลักษณะทางกายภาพของทวีปอเมริกาเหนือและทวีปอเมริกาใต้ ศึกษาข้อมูลเชิงภูมิศาสตร์จาก เทคโนโลยีสมัยใหม่ แปลความหมายเชิงภูมิศาสตร์ของทวีปอเมริกาเหนือและทวีปอเมริกาใต้โดยสังเขป ศึกษาสภาพการ เปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมทางสังคม วิเคราะห์การเกิดสิ่งแวดล้อมใหม่ทางสังคมที่เกิดจาก การเปลี่ยนแปลงทางธรรมชาติและสังคม พร้อมทั้งเสนอแนวคิดอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในทวีปอเมริกา เหนือและอเมริกาใต้และผลกระทบที่มีต่อประเทศไทย โดยกระบวนการทำงาน กระบวนการกลุ่ม กระบวนการสืบค้น กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการฝึก ปฏิบัติ กระบวนการจัดการ กระบวนการแก้ปัญหา กระบวนการเปรียบเทียบ กระบวนการพัฒนาค่านิยม กระบวนการนำข้อมูลไปใช้ในการแก้ปัญหาอย่างมีกระบวนการ รหัสตัวชี้วัด ส. 1.1 ม.3/1 , ส. 1.1 ม.3/3 , ส. 1.1 ม.3/1 , ส. 1.1 ม.3/9 , ส. 1.1 ม.3/10 , ส. 1.2 ม.3/4 ส. 1.2 ม.3/6 ,ส. 1.2 ม.3/7 , ส. 1.2 ม.3/3 , ส. 1.2 ม.3/5 , ส. 2.2 ม.3/1 , ส. 2.2 ม.3/2 ส. 2.2 ม.3/3 , ส. 2.2 ม.3/4 ,ส. 3.2 ม.3/3 , ส. 3.2 ม.3/4 , ส. 3.2 ม.3/5 , ส. 3.2 ม.3/6 ส. 5.1 ม.3/1 , ส. 5.1 ม.3/2 , ส. 5.2 ม.3/1 , ส. 5.2 ม.3/2 , ส. 5.2 ม.3/3 , ส. 5.2 ม.3/4 รวม 24 ตัวชี้วัด
105 โครงสร้างรายวิชา รหัสวิชา ส 23102 รายวิชา สังคมศึกษา ฯ 6 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2 จำนวน 60 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 1.5 หน่วยกิต หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน 1 การเผยแผ่ พุทธศาสนา ส 1.1 ม.3/1 - การเผยแผ่ พระพุทธศาสนาเข้าสู่ ประเทศต่างๆ ทั่วโลกและ การนับถือพระพุทธศาสนา ของประเทศเหล่านั้นใน ปัจจุบัน - ความสำคัญของ พระพุทธศาสนาในฐานะที่ ช่วยสร้างสรรค์อารยธรรม สงบสุขให้แก่โลก บุคคลสำคัญ (6.1- 6.4) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/ แหล่งเรียนรู้ (7.1- 7.5) ฯลฯ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และ สังคม (8.1-8.2) ฯลฯ 3 5 2 ศาสนาพิธี ส 1.1 ม.3/9 ส 1.1 ม.3/10 - สวดมนต์แปลและแผ่ เมตตา - รู้และเข้าใจวิธีปฏิบัติ และประโยชน์ของการ บริหารจิตและเจริญ ปัญญา -ฝึกการบริหารจิตและเจริญ ปัญญาตามหลักสติปัฎฐาน เน้นอานาปานสติ - นำวิธีการบริหารจิต และเจริญปัญญาไปใช้ใน ชีวิตประจำวัน 3 5 3 วิถีชีวิตแบบ ไทย ส 2.1 ม.3/3 - ความสำคัญของ วัฒนธรรมไทย ภูมิ ปัญญาไทยและ วัฒนธรรมสากล - การอนุรักษ์วัฒนธรรม ไทยและภูมิปัญญาไทยที่ เหมาะสม - การเลือกรับวัฒนธรรม สากลที่เหมาะสม 6 10
106 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน 4 ระบอบการ ปกครอง ส 2.2 ม.3/1 ส 2.2 ม.3/2 -ระบอบการปกครอง แบบต่างๆที่ใช้ในยุค ปัจจุบัน เช่น การ ปกครองแบบเผด็จการ การปกครองแบบ ประชาธิปไตย - เกณฑ์การตัดสินใจ -ความแตกต่าง ความ คล้ายคลึของการปกครอง ของไทยกับประเทศอื่น ๆ ที่มีการปกครองรบอบ ประชาธิปไตย 6 10 5 รัฐธรรมนูญ กับตัวแทน ปวงชน ส 2.2 ม.3/3 - บทบัญญัติของ รัฐธรรมนูญในมาตรา ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการ เลือกตั้ง การมีส่วนร่วม และการตรวจสอบการใช้ อำนาจรัฐ - อำนาจหน้าที่ของ รัฐบาล - บทบาทสำคัญของ รัฐบาลในการบริหาร ราชการแผ่นดิน - ความจำเป็นในการมี รัฐบาลตามระบอบ ประชาธิปไตย 6 10 6 เศรษฐศาสตร์ กับการ ดำรงชีวิต ส 3.2 ม.3/3 ส 3.2 ม.3/4 ส 3.2 ม.3/5 ส 3.2 ม.3/6 - บทบาทความสำคัญ ของการรวมกลุ่มทาง เศรษฐกิจระหว่าง ประเทศ - ลักษณะของการ รวมกลุ่มทางเศรษฐกิจ - กลุ่มทางเศรษฐกิจใน ภูมิภาคต่างๆ - ผลกระทบที่เกิดจากภาวะ เงิน เฟ้อ เงินฝืด ความหมาย ประวัติความเป็นมา ของชุมชน (1.1- 1.6) ฯลฯ ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมของ ท้องถิ่น (3.1-3.3) ภาษา ศิลปะ (5.1- 5.5) ฯลฯ 6 10
107 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน สาเหตุและแนวทางแก้ไข ภาวะเงิน เฟ้อ เงินฝืด - สภาพและสาเหตุปัญหา การว่างงาน - ผลกระทบจากปัญหา การว่างงาน - แนวทางการแก้ไขปัญหา การว่างงาน - การค้าและการลงทุน ระหว่างประเทศ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และ สังคม (8.1-8.2) ฯลฯ 7 ภูมิศาสตร์ ทวีปอเมริกา เหนือและ อเมริกาใต้ ส 5.1 ม.3/1 ส 5.1 ม.3/2 - เครื่องมือทาง ภูมิศาสตร์ที่แสดง ลักษณะทางกายภาพ และสังคมของทวีป อเมริกาเหนือและ อเมริกาใต้ - ลักษณะทางกายภาพ และสังคมของทวีป อเมริกาเหนือและ อเมริกาใต้ บุคคลสำคัญ (6.1- 6.4) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/ แหล่งเรียนรู้ (7.1- 7.5) ฯลฯ 8 10 8 การเกิด สภาพแวดล้ อมใหม่ ส 5.2 ม.3/1 ส 5.2 ม.3/2 ส 5.2 ม.3/3 - การเปลี่ยนแปลง ประชากรเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมของของ ทวีปอเมริกาเหนือและ อเมริกาใต้ - ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมในของ ทวีปอเมริกาเหนือและ อเมริกาใต้ - ปัญหาเกี่ยวกับ สิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นใน ของทวีปอเมริกาเหนือ และอเมริกาใต้ ประวัติความเป็นมา ของชุมชน (1.1- 1.6) ฯลฯ สภาพภูมิประเทศ (2.1-2.4) ฯลฯ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และ สังคม (8.1-8.2) ฯลฯ 7 10 9 บูรณาการ ส 3.1 ม.3/3 ส 3.1 ม.3/10 - สัมมนา พระพุทธศาสนากับ ปรัชญาของเศรษฐกิจ ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมของ ท้องถิ่น (3.1-3.3) 15 30
108 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน ส 3.2 ม.3/6 ส 3.2 ม.3/7 ส 2.1 ม.3/5 ส 2.2 ม.3/4 ส 3.2 ม.3/5 ส 3.2 ม.3/6 ส 5.2 ม.3/4 พอเพียงและการพัฒนา อย่างยั่งยืน - วิถีการดำเนินชีวิตของศา สนิกชน ศาสนาอื่นๆ - การแสดงเป็นพุทธมามกะ -ขั้นเตรียมการ -ขั้นพิธีการ - การศึกษาเรียนรู้เรื่อง องค์ประกอบของ พระพุทธศาสนานำไป ปฏิบัติเผยแผ่ตามโอกาส - การศึกษาการรวมตัว ของชาวพุทธ - การปลูกจิตสำนึกใน ด้านการบำรุงรักษาวัด และพุทธสถานให้เกิด ประโยชน์ - ปัจจัยที่ส่งเสริมการ ดำรงชีวิตให้มีความสุข เช่น การอยู่ร่วมกันอย่าง มีขันติธรรม หลักปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียง เห็นคุณค่าในตนเอง รู้จักมองโลกในแง่ดี สร้างทักษะทางอารมณ์ รู้จักบริโภคด้วยปัญญา เลือกรับ-ปฏิเสธข่าวและ วัตถุต่าง ๆ ปรับปรุง ตนเองและสิ่งต่างๆ ให้ดี ขึ้นอยู่เสมอ - ประเด็นปัญหาและ ผลกระทบที่เป็น อุปสรรคต่อการพัฒนา ประชาธิปไตยของประเทศ ไทย - แนวทางการแก้ไข ปัญหา ฯลฯภาษา ศิลปะ (5.1-5.5) ฯลฯ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และ สังคม (8.1-8.2) ฯลฯ ประวัติความเป็นมา ของชุมชน (1.1- 1.6) ฯลฯ ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมของ ท้องถิ่น (3.1-3.3) ฯลฯ ภาษา ศิลปะ (5.1- 5.5) ฯลฯ สภาพปัจจุบัน/ ปัญหาในชุมชน และ สังคม (8.1-8.2) ฯลฯ
109 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน - สภาพและสาเหตุปัญหา การว่างงาน - ผลกระทบจากปัญหา การว่างงาน - แนวทางการแก้ไข ปัญหาการว่างงาน ผลกระทบต่อเนื่องของ สิ่งแวดล้อมในทวีป อเมริกาเหนือและ อเมริกาใต้ที่ส่งผลต่อ ประเทศไทย รวม 60 100
110 คำอธิบายรายวิชา รหัสวิชา ส 23103 รายวิชา ประวัติศาสตร์ 5 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 20 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 0.5 หน่วยกิต ศึกษาวิเคราะห์ สืบค้น เกี่ยวกับขั้นตอนวิธีการทางประวัติศาสตร์ เหตุการณ์สำคัญในสมัยรัตนโกสินทร์ โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ ในการศึกษาเรื่องราวต่างๆ ที่ตั้งและสภาพทางภูมิศาสตร์ของภูมิภาคโลก (ยกเว้น เอเชีย) ที่มีผลต่อการพัฒนาโดยสังเขป พัฒนาการทางประวัติศาสตร์สังคม เศรษฐกิจ การเมืองของภูมิภาคโลก อิทธิพลของอารยธรรมตะวันตก ที่มีผลต่อการพัฒนาและการเปลี่ยนแปลงของสังคมโลก ความร่วมมือและความ ขัดแย้งในคริสต์ศตวรรษที่ 20 เช่น สงครามโลกครั้งที่ 1 และสงครามโลกครั้งที่ 2 สงครามเย็น องค์การความ ร่วมมือระหว่างประเทศ โดยใช้กระบวนการแก้ปัญหา กระบวนการกลุ่ม กระบวนการทำงาน กระบวนการสืบค้นวิธีการทาง ประวัติศาสตร์ กระบวนการสืบค้นทางเทคโนโลยีสมัยใหม่ กระบวนการคิดวิเคราะห์ เพื่อให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ มีเหตุผลและตระหนักถึงความสำคัญของวิธีการ เหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ การเมืองภูมิภาคโลก รวมทั้งความขัดแย้งและความร่วมมือระหว่างประเทศ รหัสตัวชี้วัด ส. 4.1 ม.3/1 , ส. 4.1 ม.3/2 ส. 4.2 ม.3/1 ,ส. 4.2 ม.3/2 รวม 4 ตัวชี้วัด
111 โครงสร้างรายวิชา รหัสวิชา ส 23103 รายวิชา ประวัติศาสตร์ 5 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 20 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 0.5 หน่วยกิต หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน 1 เวลาและ ช่วงสมัย เวลาทาง ประวัติศาสตร์ ส 4.1 ม.3/1 -ขั้นตอนของวิธีการทาง ประวัติศาสตร์สำหรับ การศึกษาเหตุการณ์ทาง ประวัติศาสตร์ที่เกิดขึ้น ในท้องถิ่นตนเอง -วิเคราะห์เหตุการณ์ สำคัญในสมัย รัตนโกสินทร์ โดยใช้ วิธีการทางประวัติศาสตร์ บุคคลสำคัญ (6.1-6.4) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/ แหล่งเรียนรู้ (7.1-7.5) ฯลฯ 6 35 2 วิธีการทาง ประวัติศาส ตร์ ส 4.1 ม.3/2 - นำวิธีการทาง ประวัติศาสตร์มาใช้ใน การศึกษาเรื่องราวที่ เกี่ยวข้องกับตนเอง ครอบครัวและท้องถิ่น ของตน 4 35 3 พัฒนาการ ของ มนุษยชาติ ส 4.2 ม.3/1 ส 4.2 ม.3/2 - ที่ตั้งและสภาพทาง ภูมิศาสตร์ของภูมิภาค ต่างๆ ของโลก (ยกเว้น เอเชีย) ที่มีผลต่อ พัฒนาการโดยสังเขป -พัฒนาการทางสังคม เศรษฐกิจและการเมือง ของภูมิภาคต่างๆของโลก (ยกเว้นเอเชีย) โดยสังเขป -อิทธิพลของอารยธรรม ตะวันตกที่มีผลต่อ พัฒนาการและการ บุคคลสำคัญ (6.1- 6.4) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/ แหล่งเรียนรู้ (7.1- 7.5) ฯลฯ 10 30
112 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วย การเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน เปลี่ยนแปลงของสังคม โลก -ความร่วมมือและความ ขัดแย้งในคริสต์ศตวรรษ ที่ 20 เช่น สงครามโลก ครั้งที่ 2 สงครามเย็น องค์การความร่วมมือ ระหว่างประเทศ รวม 20 100
113 คำอธิบายรายวิชา รหัสวิชา ส 23104 รายวิชา ประวัติศาสตร์ 6 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2 จำนวน 20 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 0.5 หน่วยกิต ศึกษาวิเคราะห์ สืบค้นเกี่ยวกับความเป็นมาของชนชาติไทย การสถาปนากรุงเทพมหานครเป็นราชธานี ปัจจัยที่ส่งผลต่อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรืองของไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ บทบาทของพระมหากษัตริย์ไทยใน ราชวงศ์จักรี ความเจริญและความมั่นคงของชาติ พัฒนาการของไทยสมัยรัตนโกสินทร์ ทางด้านการเมืองการ ปกครอง สังคม เศรษฐกิจ และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศตามช่วงสมัยต่างๆ เหตุการณ์สำคัญสมัยรัตนโกสินทร์ที่ มีผลต่อการพัฒนาชาติไทย ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ที่มีผลต่อการพัฒนาชาติไทยจนถึง ปัจจุบัน บทบาทของไทยตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงการปกครองจนถึงปัจจุบันในสังคมโลก โดยใช้กระบวนการแก้ปัญหา กระบวนการกลุ่ม กระบวนการทำงาน กระบวนการสืบค้น กระบวนการคิด วิเคราะห์ กระบวนการฝึกปฏิบัติ เพื่อให้เกิดความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ มีเหตุผล รักประเทศชาติ รู้เท่าทันสถานการณ์ ภูมิใจในความเป็นไทย ตระหนักถึงความสำคัญของวัฒนธรรม อนุรักษ์วัฒนธรรมไทย รหัสตัวชี้วัด ส. 4.3 ม.3/1 , ส. 4.3 ม.3/2 , ส. 4.3 ม.3/3 , ส. 4.3 ม.3/4 รวม 4 ตัวชี้วัด
114 โครงสร้างรายวิชา รหัสวิชา ส 23104 รายวิชา ประวัติศาสตร์ 6 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2 จำนวน 20 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 0.5 หน่วยกิต หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วยการ เรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน 1 พัฒนาการ ประวัติศาสตร์ สมัย รัตนโกสินทร์ ส 4.3 ม.3/1 ส 4.3 ม.3/2 -การสถาปนา กรุงเทพมหานคร เป็นราชธานีของไทย -ปัจจัยที่ส่งผลต่อความ มั่นคงและความ เจริญรุ่งเรืองของไทย ในสมัยรัตนโกสินทร์ - บทบาทของ พระมหากษัตริย์ไทย ในราชวงศ์จักรีในการ สร้างสรรค์ความเจริญ และความมั่นคงของชาติ -พัฒนาการของไทยใน สมัยรัตนโกสินทร์ ทางด้านการเมืองการ ปกครอง สังคม เศรษฐกิจ และความสัมพันธ์ ระหว่างประเทศตามช่วง สมัยต่างๆ ภาษา ศิลปะ (5.1- 5.5) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/แหล่ง เรียนรู้ (7.1-7.5) ฯลฯ 10 50 2 ภูมิปัญญาและ วัฒนธรรมไทย ในสมัย รัตนโกสินทร์ ส 4.3 ม.3/3 ส 4.3 ม.3/4 - เหตุการณ์สำคัญสมัย รัตนโกสินทร์ที่มีผลต่อ การพัฒนาชาติไทย เช่น การทำสนธิสัญญา เบาว์ริงในสมัยรัชกาลที่ 4 การปฏิรูปประเทศ ในสมัยรัชกาลที่ 5 การ เข้าร่วมสงครามโลก ภาษา ศิลปะ (5.1- 5.5) ฯลฯ แหล่งท่องเที่ยว/แหล่ง เรียนรู้ (7.1-7.5) ฯลฯ 10 50
115 หน่วย การ เรียนรู้ที่ ชื่อหน่วยการ เรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ (ตัวชี้วัด) สาระการเรียนรู้ แกนกลาง สาระการเรียนรู้ ท้องถิ่น เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนัก คะแนน ครั้งที่ 1 และครั้งที่ 2 โดยวิคราะห์สาเหตุ ปัจจัยและผลของ เหตุการณ์ต่างๆ - ภูมิปัญญาและ วัฒนธรมไทยในสมัย รัตนโกสินทร์ บทบาท ของไทยตั้งแต่ เปลี่ยนแปลงการ ปกครองจนถึงปัจจุบัน ในสังคมโลก รวม 20 100
116 คำอธิบายรายวิชาเพิ่มเติม หน้าที่พลเมือง ส 23201 หน้าที่พลเมือง 5 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 1 20 ชั่วโมง/ภาค จำนวน 0.5 หน่วยกิต มีส่วนร่วมแนะนำผู้อื่นให้อนุรักษ์และยกย่องผู้มีมารยาทไทยในเรื่องการแสดงความเคารพ การสนทนาการ แต่งกาย การมีสัมมาคารวะ แสดงออก แนะนำผู้อื่นและมีส่วนร่วมในกิจกรรมเกี่ยวกับความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ และเสียสละต่อสังคม เห็นคุณค่า อนุรักษ์ สืบสานและประยุกต์ขนบธรรมเนียมประเพณี ศิลปวัฒนธรรม และ ภูมิปัญญาไทย ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ และยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง ปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย ในเรื่องการใช้สิทธิและหน้าที่ การใช้เสรีภาพอย่างรับผิดชอบ การมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเลือกตั้งมีส่วนร่วมและรับผิดชอบในการตัดสินใจต่อกิจกรรมของห้องเรียนและโรงเรียน ตรวจสอบข้อมูล ตรวจสอบการทำหน้าที่ของบุคคลเพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจ ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเองในเรื่อง ความซื่อสัตย์สุจริต ขยันหมั่นเพียร ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่และยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง โดยใช้กระบวนการกลุ่ม กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ์ กระบวนการ แก้ปัญหากระบวนการสืบเสาะหาความรู้ กระบวนการสร้างความตระหนัก กระบวนการสร้างค่านิยม และกระบวนการ สร้างเจตคติ เพื่อให้ผู้เรียนมีลักษณะที่ดีของคนไทย ภาคภูมิใจในความเป็นไทย แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ เป็นพลเมืองดีในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขมีส่วน ร่วมทางการเมืองการปกครอง อยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างสันติ จัดการความขัดแย้งด้วยสันติวิธี และมีวินัยในตนเอง ผลการเรียนรู้ 1. มีส่วนร่วม แนะนำผู้อื่นให้อนุรักษ์และยกย่องผู้มีมารยาทไทย 2. แสดงออก แนะนำผู้อื่น และมีส่วนร่วมในกิจกรรมเกี่ยวกับความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่และเสียสละ 3. เห็นคุณค่า อนุรักษ์ สืบสาน และประยุกต์ขนบธรรมเนียม ประเพณี ศิลปวัฒนธรรม และภูมิปัญญาไทย 4. ปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย 5. มีส่วนร่วมและรับผิดชอบในการตัดสินใจ ตรวจสอบข้อมูล ตรวจสอบการทำหน้าที่ของบุคคลเพื่อใช้ ประกอบการตัดสินใจ 6. ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเอง รวมทั้งหมด 6 ผลการเรียนรู้
117 โครงสร้างรายวิชา รหัสวิชา ส 23201 รายวิชา หน้าที่พลเมือง 5 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 20 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 0.5 หน่วยกิต ลำดับที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนักคะแนน 1. ความเป็นไทย -ลักษณะที่ดีของคนไทย (มารยาทไทย กตัญญูกตเวที เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เสียสละ) -ศิลปวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณีไทย (การแต่งกาย ภาษาภูมิปัญญา ประเพณี 7 35 2. พลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย -การดำเนินชีวิตตามวิถีประชาธิปไตย -การมีส่วนร่วมทางการเมือง การปกครองในระบอบ ประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข 6 30 3. วินัยในตนเอง -ซื่อสัตย์สุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจ ปฏิบัติหน้าที่ ยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง 7 35 รวม 20 100
118 คำอธิบายรายวิชาเพิ่มเติม หน้าที่พลเมือง ส 23202 หน้าที่พลเมือง 6 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2 20 ชั่วโมง/ภาค จำนวน 0.5 หน่วยกิต ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่าง และมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมที่แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ ประยุกต์และเผยแพร่พระบรมราโชวาทในเรื่องการเสียสละ ความซื่อสัตย์ หลักการทรงงานในเรื่องศึกษาข้อมูลอย่างเป็นระบบ แก้ปัญหาที่จุดเล็ก ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเองในเรื่องความ ซื่อสัตย์สุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝ่หาความรู้ และตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ ปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย ในเรื่องการใช้สิทธิและหน้าที่ การใช้เสรีภาพอย่างรับผิดชอบ การมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเลือกตั้งมีส่วนร่วมและรับผิดชอบในการตัดสินใจต่อกิจกรรมของห้องเรียนและโรงเรียน ตรวจสอบข้อมูล ตรวจสอบการทำหน้าที่ของบุคคลเพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจ ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเองในเรื่อง ความซื่อสัตย์สุจริต ขยันหมั่นเพียร ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่และยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง เห็นคุณค่าของการอยู่ร่วมกันอย่างสันติท่ามกลางความหลากหลายทางสังคมวัฒนธรรมในภูมิภาคต่างๆ ของ โลกในเรื่องวิถีชีวิต วัฒนธรรมศาสนา สิ่งแวดล้อม การอยู่ร่วมกันในสังคมพหุวัฒนธรรมและพึ่งพาซึ่งกัน และกัน ในเรื่องการเคารพซึ่งกันและกัน ไม่แสดงกิริยาและวาจาดูหมิ่นผู้อื่น ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน แบ่งปัน มีส่วนร่วมและเสนอแนวทางการป้องกันปัญหาความขัดแย้งในเรื่องทัศนคติ ความคิด ความเชื่อ ชู้สาว ปฏิบัติตน เป็นผู้มีวินัยในตนเองในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต อดทน ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ และยอมรับผลที่เกิดจากการ กระทำของตนเอง โดยใช้กระบวนการกลุ่ม กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ์ กระบวนการ แก้ปัญหากระบวนการสืบเสาะหาความรู้ กระบวนการสร้างความตระหนัก กระบวนการสร้างค่านิยม และกระบวนการ สร้างเจตคติ อยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างสันติ จัดการความขัดแย้งด้วยสันติวิธี และมีวินัยในตนเอง ผลการเรียนรู้ 1. เป็นแบบอย่างและมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมที่แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนา และเทิดทูน สถาบันพระมหากษัตริย์ 2. ประยุกต์และเผยแพร่พระบรมราโชวาท หลักการทรงงาน และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 3. เห็นคุณค่าของการอยู่ร่วมกันในภูมิภาคต่าง ๆ ของโลกอย่างสันติและพึ่งพาซึ่งกันและกัน 4. มีส่วนร่วมและเสนอแนวทางการป้องกันปัญหาความขัดแย้ง 5. ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเอง รวมทั้งหมด 5 ผลการเรียนรู้
119 โครงสร้างรายวิชา รหัสวิชา ส 23202 รายวิชา หน้าที่พลเมือง 6 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 2 จำนวน 20 ชั่วโมง/ภาคเรียน จำนวน 0.5 หน่วยกิต ลำดับที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ เวลา (ชั่วโมง) น้ำหนักคะแนน 1. รักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ -การเห็นคุณค่าและการแสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่นในศาสนาและเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ 4 20 2. ความปรองดอง สมานฉันท์ -การอยู่ร่วมกันในสังคมแห่งความหลากหลาย -การจัดการความขัดแย้งและสันติวิธี 4 20 3. วินัยในตนเอง -ซื่อสัตย์สุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจ ปฏิบัติหน้าที่ ยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง 8 20 รวม 20 100
120 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ได้จัดทำสื่อและจัดให้มีแหล่งเรียนรู้ตามหลักการ และนโยบายของการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ดังนี้ สื่อการเรียนรู้เป็นเครื่องมือส่งเสริมสนับสนุนการจัดการกระบวนการเรียนรู้ ให้ผู้เรียนเข้าถึงความรู้ทักษะ กระบวนการและคุณลักษณะตามมาตรฐานของหลักสูตรได้อย่างมีประสิทธิภาพ สื่อการเรียนรู้ มีหลากหลายประเภท ทั้งสื่อธรรมชาติ สื่อสิ่งพิมพ์ สื่อเทคโนโลยี และเครือข่ายการเรียนรู้ต่าง ๆ ที่มีในท้องถิ่นการเลือกใช้สื่อควรเลือกให้มี ความเหมาะสมกับระดับพัฒนาการ และลีลาการเรียนรู้ที่หลากหลายของผู้เรียนการจัดหาสื่อการเรียนรู้ ผู้เรียนและ ผู้สอนสามารถจัดทำและพัฒนาขึ้นเอง หรือปรับปรุงเลือกใช้อย่างมีคุณภาพจากสื่อต่าง ๆ ที่มีอยู่รอบตัวเพื่อนำมาใช้ ประกอบในการจัดการเรียนรู้ที่สามารถส่งเสริมและสื่อสารให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ โดยสถานศึกษาควรจัดให้มีอย่าง พอเพียง เพื่อพัฒนาให้ผู้เรียน เกิดการเรียนรู้อย่างแท้จริงสถานศึกษาเขตพื้นที่การศึกษา หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและผู้มี หน้าที่จัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ควรดำเนินการดังนี้ ๑. จัดให้มีแหล่งการเรียนรู้ ศูนย์สื่อการเรียนรู้ ระบบสารสนเทศการเรียนรู้ และเครือข่ายการเรียนรู้ที่มี ประสิทธิภาพทั้งในสถานศึกษาและในชุมชน เพื่อการศึกษาค้นคว้าและการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ การเรียนรู้ ระหว่างสถานศึกษา ท้องถิ่น ชุมชน สังคมโลก ๒. จัดทำและจัดหาสื่อการเรียนรู้สำหรับการศึกษาค้นคว้าของผู้เรียน เสริมความรู้ให้ผู้สอน รวมทั้งจัดหาสิ่งที่ มีอยูในท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้เป็นสื่อการเรียนรู้ ๓. เลือกและใช้สื่อการเรียนรู้ที่มีคุณภาพ มีความเหมาะสม มีความหลากหลาย สอดคล้องกับวิธีการเรียนรู้ ธรรมชาติของสาระการเรียนรู้ และความแตกต่างระหว่างบุคคลของผู้เรียน ๔. ประเมินคุณภาพของสื่อการเรียนรู้ที่เลือกใช้อย่างเป็นระบบ ๕. ศึกษาค้นคว้า วิจัย เพื่อพัฒนาสื่อการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับกระบวนการเรียนรู้ของผู้เรียน ๖. จัดให้มีการกำกับ ติดตาม ประเมินคุณภาพและประสิทธิภาพเกี่ยวกับสื่อและการใช้สื่อการเรียนรู้เป็น ระยะ ๆ และสม่ำเสมอ ในการจัดทำ การเลือกใช้และการประเมินคุณภาพสื่อการเรียนรู้ที่ใช้ในสถานศึกษาควรคำนึงถึงหลักการ สำคัญของสื่อการเรียนรู้ เช่น ความสอดคล้องกับหลักสูตร วัตถุประสงค์การเรียนรู้ การออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ การจัดประสบการณ์ให้ผู้เรียน เนื้อหามีความถูกต้องและทันสมัย ไม่กระทบความมั่นคงของชาติ ไม่ขัดต่อศีลธรรม มี การใช้ภาษาที่ถูกต้อง รูปแบบการนําเสนอที่เข้าใจง่าย และน่าสนใจ สื่อ/แหล่งเรียนรู้
121 อัตราส่วนคะแนน คะแนนระหว่างปีการศึกษา : สอบปลายปีการศึกษา = 7๐ : 3๐ รายการวัด คะแนน ระหว่างภาค มีการวัดและประเมินผล ดังนี้ ๑. คะแนนระหว่างปีการศึกษา ๑.๑ วัดโดยใช้แบบทดสอบ ๑.๒ วัดทักษะ/กระบวนการ/สมรรถนะ (เลือกวัดตามแผนการจัดการเรียนรู้) ๑.๒.๑ ภาระงานที่มอบหมาย - การทำใบงาน/แบบฝึกหัด/สมุดงาน - กิจกรรมโครงงาน - การร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ ๑.๒.๒ แฟ้มสะสมงานสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ๑.๒.๓ ทักษะกระบวนการและสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ๑.๓ วัดคุณลักษณะอันพึงประสงค์และเจตคติที่ดีต่อวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และ วัฒนธรรม ๒. คะแนนสอบกลางปีการศึกษา วัดและประเมินผลโดยใช้แบบทดสอบ 70 60 10 คะแนนสอบปลายปีการศึกษา มีวัดและประเมินผลโดยใช้แบบทดสอบ 30 รวม 100 ๑. การวัดและประเมินผลโดยใชแบบทดสอบ ๑.๑ เกณฑ์ให้คะแนนแบบทดสอบแบบเลือกตอบ พิจารณาจากความถูกผิดของการเลือกตอบ ตอบถูกให้ ๑ คะแนน ตอบผิดให้ ๐ คะแนน ๑.๒ เกณฑ์ให้คะแนนแบบทดสอบแบบถูกผิด พิจารณาจากความถูกผิดของคําตอบ ตอบถูกให้ ๑ คะแนน ตอบผิดให้ ๐ คะแนน ๑.๓ เกณฑ์ให้คะแนนแบบทดสอบแบบเติมคำ พิจารณาจากความถูกผิดของคำตอบ ตอบถูกให้ ๑ คะแนน ตอบผิดให้ ๐ คะแนน ๑.๔ เกณฑ์ให้คะแนนแบบทดสอบแบบจับคู่ พิจารณาจากความถูกผิดของการจับคู่ จับคู่ถูกให้ ๑ คะแนน จับคู่ผิดให้ ๐ คะแนน ๑.5 เกณฑ์ให้คะแนนแบบทดสอบแบบเปรียบเทียบ พิจารณาจากความถูกผิดของการเปรียบเทียบ เปรียบเทียบถูกให้ ๑ คะแนน เปรียบเทียบผิดให้ ๐ คะแนน การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ เกณฑ์การวัดผลประเมินผล
122 ๑.6 เกณฑ์การให้คะแนนแบบทดสอบแบบเขียนตอบ พิจารณาจากคำตอบในภาพรวมทั้งหมด โดยกำหนด ระดับคะแนนเป็น ๔ ระดับ ดังนี้ ระดับคะแนน เกณฑ์การให้คะแนน ๓ ตอบได้ถูกต้อง สามารถอธิบายเหตุผลได้อย่างชัดเจน ๒ ตอบได้ถูกต้อง สามารถอธิบายเหตุผลได้เป็นบางส่วน แต่ยังไม่ชัดเจน ๑ ตอบได้ถูกต้อง แต่ไม่สามารถอธิบายเหตุผลได้ ๐ ตอบไม่ถูกต้อง และไม่สามารถอธิบายเหตุผลได้ ๑.๗ เกณฑ์การให้คะแนนแบบทดสอบแบบต่อเนื่อง (๑) เกณฑ์การให้คะแนนแบบทดสอบแบบต่อเนื่องที่กำหนดสถานการณ์ พิจารณาจากความถูกผิดของคำตอบ ตอบถูกให้ ๑ คะแนน ตอบผิดให้ ๐ คะแนน (๒) เกณฑ์การให้คะแนนแบบทดสอบแบบต่อเนื่องสองขั้นตอน โดยกำหนดระดับคะแนนเป็น ๓ ระดับ ดังนี้ ระดับคะแนน เกณฑ์การให้คะแนน ๒ เลือกคำตอบและบอกเหตุผลประกอบถูกต้อง ๑ เลือกคำตอบถูกต้อง แต่บอกเหตุผลประกอบไม่ถูกต้อง หรือ เลือกคำตอบไม่ถูกต้อง แต่บอกเหตุผลประกอบได้สอดคล้องกับคำตอบที่เลือก ๐ เลือกคำตอบและบอกเหตุผลประกอบไม่ถูกต้อง ๑.๘ เกณฑ์การให้คะแนนแบบทดสอบแสดงวิธีทำ โดยกำหนดระดับคะแนนเป็น ๕ ระดับ ดังนี้ ระดับคะแนน เกณฑ์การให้คะแนน ๔ คำตอบถูกต้องและแสดงวิธีทำที่มีประสิทธิภาพ โดยแสดงถึงการคิดอย่างเป็นระบบ และการคิดวิเคราะห์ ๓ คำตอบถูกต้องและแสดงวิธีทำถูกต้องสมบูรณ์ ๒ คำตอบถูกต้อง แสดงวิธีทำถูกต้องแต่ยังไม่สมบูรณ์ ๑ คำตอบถูกต้อง มีการแสดงแสดงวิธีทำแต่ยังไม่ถูกต้องสมบูรณ์ ๐ คำตอบไม่ถูกต้อง และแสดงวิธีทำไม่ถูกต้อง
123 ๒. การวัดและประเมินผลด้านทักษะ/กระบวนการ/สมรรถนะ ๒.๑ ภาระงานที่มอบหมาย - ใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะ กำหนดเกณฑ์การใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะ ๔ ระดับ ดังนี้ ระดับคุณภาพ เกณฑ์การให้คะแนน ๔ (ดีมาก) - ทำใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะครบถ้วนและเสร็จตามกําหนดเวลา - ทำใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะได้ถูกต้อง - แสดงลำดับขั้นตอนของการทำใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะชัดเจน เหมาะสม ๓ (ดี) - ทำใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะครบถ้วนและเสร็จตามกำหนดเวลา - ทำใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะได้ถูกต้อง - สลับขั้นตอนของการทำใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะ หรือไม่ระบุขั้นตอน ของ การทำใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะ ๒ (พอใช้) - ทำใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะครบถ้วน แต่เสร็จหลังกำหนดเวลาเล็กน้อย - ทำใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะข้อไม่ถูกต้อง - สลับขั้นตอนของการทำใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะ หรือไม่ระบุขั้นตอน ของ การทำใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะ ๑ (ปรับปรุง) - ทำใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะไม่ครบถ้วน หรือไม่เสร็จตามกำหนดเวลา - ทำใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะไม่ถูกต้อง - แสดงลำดับขั้นตอนของการทำใบงาน/แบบฝึกหัด/แบบฝึกทักษะไม่สัมพันธ์กับ โจทย์หรือไม่แสดงลำดับขั้นตอน - การประเมินผลการร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ การร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ส่วนใหญ่มอบหมายภาระงานเป็นกลุ่มกำหนดเกณฑ์การประเมินผล การร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ ดังนี้ รายการประเมิน ระดับคุณภาพ เกณฑ์การพิจารณา ๑. การวางแผน ๓ (ดี) ๒ (พอใช้) ๑ (ปรับปรุง) - วางแผนและมอบหมายหน้าที่ให้สมาชิกได้ชัดเจน - วางแผนแต่มอบหมายหน้าที่ให้สมาชิกไม่ชัดเจน - ไม่มีการวางแผน ๒. ความร่วมมือใน กลุ่ม ๓ (ดี) ๒ (พอใช้) ๑ (ปรับปรุง) - ทุกคนทำงานตามหน้าที่รับผิดชอบ - สมาชิกส่วนมากทำงานตามหน้าที่ - สมาชิกไม่ทำงานตามหน้าที่ ๓. ทักษะการ ปฏิบัติการ ๓ (ดี) ๒ (พอใช้) ๑ (ปรับปรุง) - ปฏิบัติตามขั้นตอนอย่างถูกต้องเหมาะสม - ปฏิบัติตามขั้นตอนแต่ยังมีข้อผิดพลาดเป็นบางส่วน - ไม่สามารถปฏิบัติได้ตามขั้นตอนและมีความผิดพลาด ๔. การเขียนรายงาน ๓ (ดี) ๒ (พอใช้) ๑ (ปรับปรุง) - เขียนรายงานได้ถูกต้องเหมาะสมและนำเสนอได้สมบูรณ์ - เขียนรายงานไม่สมบูรณ์ - รายงานมีข้อผิดพลาดหรือไม่เขียนรายงาน ๕. เวลา ๓ (ดี) ๒ (พอใช้) ๑ (ปรับปรุง) - ปฏิบัติงานเสร็จสมบูรณ์ตามเวลาที่กำหนด - ปฏิบัติงานเสร็จตามเวลาที่กำหนดแต่ไม่สมบูรณ์ - ปฏิบัติงานไม่เสร็จสมบูรณ์ตามเวลาที่กำหนด
124 ๒.๒ แฟ้มสะสมงาน การประเมินแฟ้มสะสมงาน กำหนดเกณฑ์การประเมินเป็น ๔ ระดับ ระดับคุณภาพ เกณฑ์การพิจารณา ๔ (ดีมาก) - ผลงานมีรายละเอียดอย่างเพียงพอที่แสดงถึงระดับความรู้และ พัฒนาการของผู้เรียน และแสดงถึงความเข้าใจในเรื่องที่ศึกษา ๓ (ดี) - ผลงานมีรายละเอียดอย่างเพียงพอที่แสดงถึงระดับความรู้และ พัฒนาการของผู้เรียน ไม่มีข้อผิดพลาดที่แสดงว่าไม่เข้าใจ ๒ (พอใช้) - ผลงานมีรายละเอียดแสดงไว้ในบันทึกให้เห็นถึงระดับความรู้และ พัฒนาการของผู้เรียน แต่พบว่าบางส่วนมีความผิดพลาดหรือไม่ชัดเจน หรือแสดงถึงความไม่เข้าใจ ในเรื่องที่ศึกษาของผู้เรียน ๑ (ปรับปรุง) - ผลงานมีข้อมูลน้อย ไม่มีรายละเอียดแสดงไว้ในบันทึกหรือแสดงให้เห็น ถึงระดับความรู้และพัฒนาการของผู้เรียน ๒.3 สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน - การประเมินผลสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ประเมินโดยใช้แบบประเมิน สมรรถนะสำคัญของ ผู้เรียน กำหนดเกณฑ์การประเมิน ดังนี้ ระดับคุณภาพ เกณฑ์การให้คะแนน (๓) ดีเยี่ยม ผู้เรียนปฏิบัติตนตามสมรรถนะจนเป็นนิสัย และนําไปใช้ในชีวิตประจำวัน เพื่อประโยชน์ สุขของตนเองและสังคม โดยพิจารณาจากผลการประเมินระดับ ดีเยี่ยมจำนวน ๓-๕ สมรรถนะ และไม่มีสมรรถนะใดได้ผลการประเมินต่ำกว่าระดับดี (๒) ดี ผู้เรียนมีสมรรถนะในการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ เพื่อให้เป็นการยอมรับของสังคม พิจารณาจาก ๑. ได้ผลการประเมินระดับดีเยี่ยม จำนวน ๑-๒ สมรรถนะ และไม่มีสมรรถนะใดได้ผล การประเมินต่ำกว่าระดับดี หรือ ๒. ได้ผลการประเมินระดับดีเยี่ยม จำนวน ๒ สมรรถนะ และไม่มีสมรรถนะใดได้ผลการ ประเมินต่ำกว่าระดับผ่าน หรือ ๓. ได้ผลการประเมินระดับดี จำนวน ๔-๕ สมรรถนะ และไม่มีสมรรถนะใดได้ผลการ ประเมินต่ำกว่าระดับผ่าน (๑) พอใช้ ผู้เรียนรับรู้และปฏิบัติตามกฎเกณฑ์และเงื่อนไขที่สถานศึกษากำหนด พิจารณาจาก ๑. ได้ผลการประเมินระดับผ่าน จำนวน ๔-๕ สมรรถนะ และไม่มีสมรรถนะใดได้ผลการ ประเมินต่ำกว่าระดับผ่าน หรือ ๒. ได้ผลการประเมินระดับดี จำนวน ๒ สมรรถนะ และไม่มีสมรรถนะใด ได้ผลการ ประเมินต่ำกว่าระดับผ่าน (๐) ปรับปรุง ผู้เรียนรับรู้และปฏิบัติได้ไม่ครบตามเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนด โดยพิจารณา จากผล การประเมินระดับต้องปรับปรุง ตั้งแต่ ๑ สมรรถนะ
125 เกณฑ์การให้คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติสม่ำเสมอ ให้ ๓ คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติบ่อยครั้ง ให้ ๒ คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติบางครั้ง ให้ ๑ คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติน้อยครั้ง ให้ ๐ คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ ๑๓-๑๕ ดีเยี่ยม (๓) ๙-๑๒ ดี (๒) ๕-๘ ผ่าน (๑) ต่ำกว่า ๕ ไม่ผ่าน (๐)
126 แบบประเมินสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ชื่อ.......................................................นามสกุล....................................................เลขที่. .............ชั้น................... คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียน และขีด ✓ลงในช่องที่ตรงกับคะแนน สมรรถนะด้าน รายการประเมิน ระดับคุณภาพ ดีเยี่ยม (3) ดี (2) ผ่าน (1) ไม่ผ่าน (0) 1. ความสามารถ ในการสื่อสาร 1.1 มีความสามารถในการรับ-ส่งสาร 1.2 มีความสามารถในการถ่ายทอดความรู้ ความคิด ความ เข้าใจ ของตนเอง โดยใช้ภาษาอย่างเหมาะสม 1.3 ใช้วิธีการสื่อสารที่เหมาะสม มีประสิทธิภาพ 1.4 เจรจาต่อรองเพื่อขจัดและลดปัญหาความขัดแย้งต่าง ๆ ได้ 1.5 เลือกรับและไม่รับข้อมูลข่าวสารด้วยเหตุผลและถูกต้อง สรุปผลการประเมิน รวม ........ คะแนน ระดับ ........... 2. ความสามารถ ในการคิด 2.1 มีความสามารถในการคิดวิเคราะห์ สังเคราะห์ 2.2 มีทักษะในการคิดนอกกรอบอย่างสร้างสรรค์ 2.3 สามารถคิดอย่างมีวิจารณญาณ 2.4 มีความสามารถในการสร้างองค์ความรู้ 2.5 ตัดสินใจแก้ปัญหาเกี่ยวกับตนเองได้อย่างเหมาะสม สรุปผลการประเมิน รวม ........ คะแนน ระดับ ........... 3. ความสามารถ ในการแก้ปัญหา 3.1 สามารถแก้ปัญหาและอุปสรรคต่าง ๆ ที่เผชิญได้ 3.2 ใช้เหตุผลในการแก้ปัญหา 3.3 เข้าใจความสัมพันธ์และการเปลี่ยนแปลงในสังคม 3.4 แสวงหาความรู้ ประยุกต์ความรู้มาใช้ในการป้องกันและ แก้ไขปัญหา 3.5 สามารติดสินใจได้เหมาะสมตามวัย สรุปผลการประเมิน รวม ........ คะแนน ระดับ ........... 4. ความสามารถ ในการใช้ทักษะ ชีวิต 4.1 เรียนรู้ด้วยตนเองได้เหมาะสมตามวัย 4.2 สามารถทำงานกลุ่มร่วมกับผู้อื่นได้ 4.3 นำความรู้ที่ได้ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน 4.4 จัดการปัญหาและความขัดแย้งได้เหมาะสม 4.5 หลีกเลี่ยงพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ที่ส่งผลกระทบต่อ ตนเอง สรุปผลการประเมิน รวม ........ คะแนน ระดับ ........... 5. ความสามารถ ในการใช้ เทคโนโลยี 5.1 เลือกและใช้เทคโนโลยีได้เหมาะสมตามวัย 5.2 มีทักษะกระบวนการทางเทคโนโลยี 5.3 สามารถนำเทคโนโลยีไปใช้พัฒนาตนเอง 5.4 ใช้เทคโนโลยีในการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ 5.5 มีคุณธรรม จริยธรรมในการใช้เทคโนโลยี สรุปผลการประเมิน รวม ........ คะแนน ระดับ ........... ระดับคุณภาพตามเกณฑ์การประเมินในหลักสูตรรายชั้น ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน
127 3. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ การประเมินผลคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ประเมินโดยใช้แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์กำหนด เกณฑ์ในการประเมิน ดังนี้ ระดับคุณภาพ เกณฑ์การให้คะแนน (๓) ดีเยี่ยม ผู้เรียนปฏิบัติตนตามคุณลักษณะจนเป็นนิสัยและนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน เพื่อประโยชน์ สุขของตนเองและสังคม โดยพิจารณาจากผลการประเมินทั้ง ๘ คุณลักษณะ คือ ได้ระดับ ๓ จำนวน ๕-๘ คุณลักษณะ และไม่มีคุณลักษณะใดได้ผลการประเมินต่ำกว่าระดับ ๒ (๒) ดี ผู้เรียนมีคุณลักษณะในการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ เพื่อให้เป็นการยอมรับของสังคม พิจารณาจาก ๑. ได้ผลการประเมิน ระดับ ๓ จำนวน ๑-๔ คุณลักษณะ และไม่มีคุณลักษณะใด ได้ผลการประเมินต่ำกว่าระดับ ๒ หรือ ๒. ได้ผลการประเมิน ระดับ ๓ จำนวน ๔ คุณลักษณะ และไม่มีคุณลักษณะใดได้ผล การประเมินต่ำกว่าระดับ ๑ หรือ ๓. ได้ผลการประเมิน ระดับ ๒ จำนวน ๕-๘ คุณลักษณะ และไม่มีคุณลักษณะใด ได้ผลการประเมินต่ำกว่าระดับ ๑ (๑) ผ่าน ผู้เรียนรับรู้และปฏิบัติตามกฎเกณฑ์และเงื่อนไขที่สถานศึกษากำหนด พิจารณาจาก ๑. ได้ผลการประเมิน ระดับ ๑ จำนวน คุณลักษณะ และไม่มีคุณลักษณะใดได้ผลการ ประเมินต่ำกว่าระดับ ๑ หรือ ๒. ได้ผลการประเมิน ระดับ ๒ จำนวน ๔ คุณลักษณะ และไม่มีคุณลักษณะใดได้ผล การประเมินต่ำกว่าระดับ ๑ (๐) ไม่ผ่าน ผู้เรียนรับรู้และปฏิบัติได้ไม่ครบตามเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนด โดยพิจารณาจากผลการ ประเมิน ระดับ ๐ ตั้งแต่ ๑ คุณลักษณะขึ้นไป เกณฑ์การให้คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติสม่ำเสมอ ให้ ๓ คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติบ่อยครั้ง ให้ ๒ คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติบางครั้ง ให้ ๑ คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติน้อยครั้ง ให้ ๐ คะแนน
128 แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ชื่อ.......................................................นามสกุล....................................................เลขที่. .............ชั้น................... คำชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียน และขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับคะแนน สมรรถนะด้าน รายการประเมิน ระดับคุณภาพ ดีเยี่ยม (3) ดี (2) ผ่าน (1) ไม่ผ่าน (0) 1. รักชาติ ศาสน์กษัตริย์ - ยืนตรงเคารพธงชาติ และร้องเพลงชาติได้ - เข้าร่วมกิจกรรมที่สร้างความสามัคคี ปรองดอง และ เป็น ประโยชน์ต่อโรงเรียน - เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตาม หลัก ศาสนา - เข้าร่วมกิจกรรมที่เกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์ ตามที่ โรงเรียนจัดขึ้น 2. ซื่อสัตย์ สุจริต - ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และเป็นจริง - ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง 3. มีวินัย รับผิดชอบ - ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของ ครอบครัว มีความตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรม ต่าง ๆ ในชีวิตประจำวัน 4. ใฝ่เรียนรู้ - รู้จักใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ และนำไปปฏิบัติได้ - รู้จักจัดสรรเวลาให้เหมาะสม - เชื่อฟังคำสั่งสอนของบิดา - มารดา โดยไม่โต้แย้ง – ตั้งใจเรียน 5. อยู่อย่าง พอเพียง - ใช้ทรัพย์สินและสิ่งของของโรงเรียนอย่างประหยัด - ใช้อุปกรณ์การเรียนอย่างประหยัดและรู้คุณค่า - ใช้จ่ายอย่างประหยัดและมีการเก็บออมเงิน 6. มุ่งมั่นในการ ทำงาน - มีความตั้งใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับ มอบหมาย - มีความอดทนและไม่ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งาน สำเร็จ 7. รักความเป็น ไทย - มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย - เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิต สาธารณะ - รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูทำงาน - รู้จักการดูแลรักษาทรัพย์สมบัติและสิ่งแวดล้อมของ ห้องเรียนและโรงเรียน ระดับคุณภาพตามเกณฑ์การประเมินในหลักสูตรรายชั้น ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน
129 1. เกณฑ์การตัดสินระดับผลการเรียน ระดับผลการเรียน ความหมาย ช่วงคะแนน ๔ ผลการเรียนดีเยี่ยม ๘๐ - ๑๐๐ ๓.๕ ผลการเรียนดีมาก ๗๕ – ๗๙ ๓ ผลการเรียนดี ๗๐ – ๗๔ ๒.๕ ผลการเรียนค่อนข้างดี ๖๕ – ๖๙ ๒ ผลการเรียนปานกลาง ๖๐ – ๖๔ ๑.๕ ผลการเรียนพอใช้ ๕๕ – ๕๙ ๑ ผลการเรียนผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำ ๕๐ – ๕๔ ๐ ผลการเรียนต่ำกว่าเกณฑ์ 0 - ๔๙ ๒. เกณฑ์การตัดสินผลการเรียน ร และ มส. 2.๑) ตัดสินผลการเรียน ร หมายถึง รอการตัดสินและยังตัดสินผลการเรียนไม่ได้เนื่องจาก ผู้เรียนไม่มีข้อมูล ผลการเรียนในรายวิชาครบถ้วน ได้แก่ ไม่ได้วัดผลกลางภาคเรียน/ปลายภาคเรียน ไม่ได้ส่งงานที่ มอบหมายให้ทำซึ่ง งานนั้นเป็นส่วนหนึ่งของการตัดสินผลการเรียน หรือมีเหตุสุดวิสัยที่ทำให้ประเมินผลการเรียนไม่ได้ 2.2) ตัดสินผลการเรียน มส. หมายถึง ผู้เรียนไม่มีสิทธิเข้ารับการวัดผลปลายภาคเรียน เนื่องจากผู้เรียนมี เวลาเรียนไม่ถึงร้อยละ ๘๐ ของเวลาเรียนทั้งหมด และไม่ได้รับการผ่อนผันให้เข้ารับการวัดผลปลายภาคเรียน เกณฑ์การประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์และการเขียน คะแนนเต็ม 10๐ คะแนน ระดับคุณภาพ ความหมาย ช่วงคะแนน ดีเยี่ยม มีผลงานที่แสดงถึงความสามารถในการอ่าน คิด วิเคราะห์และเขียน ที่มีคุณภาพดีเลิศอยู่เสมอ 80 - 10๐ ดี มีผลงานที่แสดงถึงความสามารถในการอ่าน คิด วิเคราะห์และเขียน ที่มีคุณภาพเป็นที่ยอมรับได้ 65 – 79 ผ่าน มีผลงานที่แสดงถึงความสามารถในการอ่าน คิด วิเคราะห์ และเขียน ที่มีคุณภาพเป็นที่ยอมรับ ได้ แต่ยังมีข้อบกพร่องบางประการ 5๐ – 64 ไม่ผ่าน ไม่มีผลงานที่แสดงถึงความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน หรือถ้ามีผลงาน ผลงาน นั้นยังมีข้อบกพร่องที่ต้องการได้รับการปรับปรุง แก้ไขหลายประการ 1 - 49 เกณฑ์การตัดสินผลการเรียน การประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์และการเขียน
130 กรมวิชาการ.(๒๕๕๕). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๔๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๕ และพระราชบัญญัติการศึกษาภาคบังคับ พ.ศ. ๒๕๔๕.กรุงเทพฯ : อักษรไทย. กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๔๕). หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๔๕. กรุงเทพฯ : คุรุสภาลาดพร้าว. ________________. (๒๕๕๑). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑. กรุงเทพฯ : ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (๒๕๕๗,๒๙ กันยายน). แนวปฏิบัติเกี่ยวกับค่านิยมหลัก ๑๒ ประการสู่การปฏิบัติ. กรุงเทพฯ : ผู้แต่ง. สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (๒๕๕๑). แนวทางการบริหารจัดการหลักสูตร. กรุงเทพฯ : ชุมนุม สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด. _____________________________. (๒๕๕๑). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการ เรียนรู้สังคมศึกษาศาสนา และวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ : ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่ง ประเทศไทย จำกัด. _____________________________. (๒๕๕๗). แนวทางการจัดการเรียนรู้รายวิชาเพิ่มเติม หน้าที่ พลเมือง. กรุงเทพฯ : ผู้แต่ง. _____________________________. (๒๕๖๑). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลางสาระภูมิศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๖๐) กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ และแนวการจัด กิจกรรมการเรียนรู้. กรุงเทพฯ : ผู้แต่ง. _____________________________. (๒๕๖๑). เอกสารประกอบการประชุมเชิงปฏิบัติการพัฒนา บุคลากร หลักเพื่อสร้างความเข้าใจเรื่องการจัดทำมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดกลุ่มสาระ การเรียนรู้คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ สาระภูมิศาสตร์ฯ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๖๐) ตาม หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ไปสู่การปฏิบัติ. กรุงเทพฯ : ผู้แต่ง. บรรณานุกรม
131 ภาคผนวก
132 ภาคผนวก ก คำอภิธานศัพท์
133 กตัญญูกตเวที ผู้รู้อุปการะที่ท่านทำแล้วและตอบแทน แยกออกเป็น 2 ข้อ 1. กตัญญูรู้คุณท่าน 2. กตเวทีตอบสนองหรือสนองคุณท่าน ความกตัญญูกตเวทีว่าโดยขอบเขตแยกได้เป็น 2 ระดับ คือ 2.1 กตัญญูกตเวทีต่อบุคคลผู้มีคุณความดีหรืออุปการะต่อตนเป็นส่วนตัว 2.2 กตัญญูกตเวทีต่อบุคคลผู้ได้บำเพ็ญคุณประโยชน์หรือมีคุณความดี เกื้อกูลแก่ส่วนรวม กรรมฐาน ที่ตั้งแห่งการงาน. อารมณ์เป็นที่ตั้งแห่งการงานของใจ อุบายทางใจ วิธีฝึกอบรมจิต มี 2 ประเภท คือ สมถกรรมฐาน คือ อุบายสงบใจ วิปัสสนากรรมฐาน อุบายเรืองปัญญา ฆราวาสธรรม 4 ธรรมสำหรับฆราวาส ธรรมสำหรับการครองเรือน หลักการครองชีวิตของคฤหัสถ์ 4 ประการ ได้แก่ 1. สัจจะ คือ ความจริง ซื่อตรง ซื่อสัตย์ จริงใจ พูดจริง ทำจริง 2. ทมะ คือการฝึกฝน การข่มใจ ฝึกนิสัย ปรับตัว รู้จักควบคุมจิตใจ ฝึกหัดดัดนิสัย แก้ไขข้อบกพร่อง ปรับปรุง ตนให้เจริญก้าวหน้าด้วยสติปัญญา 3. ขันติ คือความอดทน ตั้งหน้าทำหน้าที่การงานด้วยความขยันหมั่นเพียร เข้มแข็ง ทนทาน ไม่หวั่นไหว มั่น ในจุดหมาย ไม่ท้อถอย 4. จาคะ คือ เสียสละ สละกิเลส สละความสุขสบาย และผลประโยชน์ส่วนตนได้ ใจกว้าง พร้อมที่จะรับฟัง ความทุกข์ ความคิดเห็น และความต้องการของผู้อื่น พร้อมที่จะร่วมมือช่วยเหลือ เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ไม่คับแคบเห็นแก่ตน หรือเอาแต่ใจตัว เบญจธรรม ธรรม 5 ประการ ความดี 5 อย่าง ที่ควรประพฤติคู่กันไปกับการรักษาเบญจศีลตามลำดับข้อ ดังนี้ 1.เมตตากรุณา 2.สัมมาอาชีวะ 3.กามสังวร (สำรวมในกาม) 4.สัจจะ 5.สติสัมปชัญญะ บรรทัดฐาน ข้อตกลงของสังคมที่กำหนดให้สมาชิกประพฤติปฏิบัติ บางทีเรียกปทัสถาน สามารถใช้บรรทัดฐานของ สังคม (social norms) เป็นมาตรฐานความประพฤติในทางจริยธรรมได้ ซึ่งแยกออกเป็น ก. วิถีประชา (folkways) ได่แก่ แบบแผนพฤติกรรมในชีวิตประจำวันที่สังคมยอมรับ และได้ประพฤติปฏิบัติสืบ ต่อกันมา มักเกี่ยวข้องกับเรื่องการดำเนินชีวิต และในส่วนที่เกี่ยวข้องกับจริยธรรม จะไม่มีกฎเกณฑ์เคร่งครัด แน่นอนตายตัว ข. กฎศีลธรรม หรือจารีต (mores) เป็นมาตรฐานความประพฤติของสังคมที่มีการกำหนดเกี่ยวกับจริยธรรมที่ เข้มขึ้น ในกรณีที่มีผู้ฝ่าฝืน อาจมีการลงโทษ แม้ว่าในบางครั้งจะไม่มีการเขีนยไว้เป็นลายลักษณ์อักษรก็ตาม เช่น การลวนลามสตรีในชนบท ต้องลงโทษด้วยการเสียผี ค. กฎหมาย (law) เป็นมาตรฐานความประพฤติที่รัฐกำหนดให้สมาชิกของรัฐพึงปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติ และกำหนดวิธีการปฏิบัติการลงโทษสำหรับผู้ฝ่าฝืน ภัยพิบัติเหตุการณ์ที่ก่อให้เกิดความเสียหายและสูญเสียอย่างรุนแรง เกิดขึ้นจากภัยธรรมชาติและการกระทำของ มนุษย์จนชุมชนหรือสังคมที่เผชิญปัญหาไม่อาจรับมือ เช่น ดินถล่ม สึนามิ ไฟป่า ฯลฯ แหล่งภูมิศาสตร์หมายความว่า พื้นที่ของประเทศ เขต ภูมิภาค และท้องถิ่น และให้หมายความรวมถึงทะเล ทะเลสาบ แม่น้ำ ลำน้ำ เกาะ ภูเขา หรือพื้นที่อื่นทำนองเดียวกันด้วย อภิธานศัพท์
134 - คำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการบริหารหลักสูตร และงานวิชาการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน - แต่งตั้งคณะกรรมการปรับปรุงหลักสูตรโรงเรียนบ้านวังตาอินทร์ พ.ศ. 2566 ตามหลักสูตรแกนกลาง การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ภาคผนวก ข คำสั่งโรงเรียนบ้านวังตาอินทร์
135
136
137
138
139
140 คณะผู้จัดทำหลักสูตรกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม 1. นางสาวศิรดา เต็งประภา หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ 2. นางสาวอรนุช ชะโลมทิพย์ ครูผู้สอน 2. นายธนภณ กลั่นเชื้อ ครูผู้สอน คณะบรรณาธิการ 1. นางวาสนา น้ำเพ็ชร ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านวังตาอินทร์ 2. นางสาวอรนุช ชะโลมทิพย์ หัวหน้ากลุ่มบริหารวิชาการ หัวหน้ากลุ่มพัฒนาหลักสูตร สถานศึกษา และ หัวหน้างานวิชาการช่วงชั้น 3 3. นางรังสิมา จันทะโพธิ์ หัวหน้างานวิชาการช่วงชั้น 1 4. นางสาวดารินทร์ งามสันเทียะ หัวหน้างานวิชาการช่วงชั้น 2 5. นางสาววินันทา สุดสะเกตุ หัวหน้างานวิชาการระดับปฐมวัย 6. นางสาวธีริศรา แสงมั่ง รองหัวหน้ากลุ่มงานบริหารวิชาการ จัดพิมพ์ต้นฉบับ นางสาวอรนุช ชะโลมทิพย์ หัวหน้างานพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา คณะผู้จัดทำ คณะผู้จัดทำ