ว ิ ชาเหล าสน ั บสน ุ นการช วยรบ กองว ิ ชาเหล าสน ั บสน ุ นการช วยรบ ส วนว ิ ชาทหารโรงเร ี ยนนายร อยพระจ ุ ลจอมเกล า CombatServiceSupport
คำนำ ตามที่ส่วนวิชาทหาร โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ได้มีนโยบายยกระดับคุณภาพการศึกษา ของส่วนวิชาทหาร โดยประเด็นหนึ่งที่ส่วนวิชาทหารให้ความสำคัญคือ การปรับปรุงตำราเรียนของทุก กองวิชา วิชาเหล่าสนับสนุนการช่วยรบ (MS4007) เป็นวิชาพื้นฐานที่สำคัญในการสร้างเสริมความรู้ทาง ทหารในเรื่องเกี่ยวกับการช่วยรบ ตามหลักสูตร โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า พ.ศ.๒๕๖๓ ด้านวิชา ทหารและการเสริมสร้างคุณลักษณะผู้นำ เนื้อหาและประเด็นสำคัญของการปรับปรุงตำราวิชาเหล่าสนับสนุนการช่วยรบ คือการปรับ เนื้อหาให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ในการผลิตนักเรียนนายร้อย ตามหลักสูตรฯ ให้ทันสมัยตามระเบียบ คำสั่งฯ ที่เปลี่ยนแปลงไป ขอขอบคุณ คณะผู้บังคับบัญชาส่วนวิชาทหาร อาจารย์และกำลังพลทุกคนที่ร่วมมือร่วมใจใน การปรับปรุงตำราเรียน ตามนโยบายยะระดับคุณภาพการศึกษาของส่วนวิชาทหาร ให้ทันสมัย มี มาตรฐานทางวิชาการ มุ่งสู่ความเป็นเลิศทางด้านวิชาทหาร ซึ่งเป็นวิชาชีพของผู้นำทหาร พันเอก (รัฐฏกรณ์ ไทยสีหราช) ผู้อำนวยการกองวิชาเหล่าสนับสนุนการช่วยรบ ส่วนวิชาทหาร โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า พลตรี (อนันต์ ปัจวิทย์) ผู้อำนวยการส่วนวิชาทหาร โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
สารบัญ หน้า เหล่าทหารขนส่ง ประวัติโดยสังเขป ๑ การจัด และภารกิจกรมการขนส่งทหารบก ๒ ขอบเขตความรับผิดชอบ และหน้าที่ที่สำคัญ ๓ การจัดกรมการขนส่งทหารบก ๔ ศูนย์การเคลื่อนย้ายกองทัพบก (ศคย.ทบ.) ๕ กองพันทหารขนส่งที่ ๑ ๖ กองพันทหารขนส่งที่ ๒ (ผสม) ๗ กองร้อยทหารขนส่งเรือ เหล่าทหารสรรพาวุธ กล่าวทั่วไป ๘ บทบาทและภารกิจของเหล่าทหารสรรพาวุธ ๙ พันธกิจของเหล่าทหารสรรพาวุธ กรมสรรพาวุธทหารบก ๑๐ ขอบเขตความรับผิดชอบและหน้าที่สำคัญ ๑๓ หลักการสนับสนุน และหน่วยทหารสรรพาวุธ ๑๗ ผังการจัดกรมสรรพาวุธทหารบก ๒๓ ผังการจัดศูนย์อุตสาหการสรรพาวุธ ๒๔ ศูนย์ซ่อมสร้างสิ่งอุปกรณ์สายสรรพาวุธ กองสรรพาวุธเบา ๒๕ กองพันสรรพาวุธกระสุน บชร. ๒๖ กองพันซ่อมบำรุง กรม สน.พล.ร.๙ ๒๗ กองพันส่งกำลังและบริการ บชร. ๒๘ กองพันซ่อมบำรุง บชร. ๒๙ กองพันสรรพาวุธซ่อมบำรุงเขตหลัง เหล่าทหารพลาธิการ ตอนที่ ๑ กล่าวทั่วไป ๓๑ ภารกิจ การแบ่งมอบ และขอบเขตความรับผิดชอบ ผังการจัดกรมพลาธิการทหารบก ๓๓ ตอนที่ ๒ ฝ่ายพลาธิการระดับต่างๆ
หน้า ตอนที่ ๓ ภารกิจ การจัด ขอบเขตความรับผิดชอบ และการดำเนินงานของ มทบ. ๕๒ ตอนที่ ๔ หน่วยทหารพลาธิการ ๕๕ เหล่าทหารสารวัตร ๕๗ การจัดหน่วยทหารสารวัตรของกองทัพบก ๗๐ ขอบเขตความรับผิดชอบและหน้าที่สำคัญ ๗๒ ผังการจัดกรมการสารวัตรทหารบก หน่วยทหารสารวัตรส่วนภูมิภาค ๗๔ กองพันทหารสารวัตรที่ ๑๑ ๘๐ หน่วยทหารสารวัตรใน มทบ. ๘๓ ส่วนกำลังรบ ฝ่ายการสารวัตร ๘๗ กองร้อยทหารสารวัตรสนาม กองพันทหารสารวัตรกองทัพภาค ๘๘ ภารกิจทั่วไปของทหารสารวัตร ในการสู้รบ ๘๙ ผังการจัดหน่วยทหารสารวัตรส่วนภูมิภาค ในกองทัพภาคที่ ๑ - ๔ ๙๓
๑ เหลาทหารขนสง TRANSPORTATION ประวัติโดยสังเขป “ กรมการขนสงทหารบก ” ถือกำเนิดมาในกองทัพบกไทย เปนครั้งแรกในนาม ” กรมพาหนะ ” เมื่อ ๗ กุมภาพันธ ๒๔๔๘ ซึ่งอยูในหวงเวลาที่ ประเทศไทยเริ่มพัฒนากองทัพไทยใหเปนไปตามแบบอยาง ของประเทศในภาคพื้นยุโรป และไดมีการเปลี่ยนแปลงและวิวัฒนาการเรื่อยมา จนบางคราวก็ไมปรากฏ นามของ ” กรมพาหนะ ” อยูในทำเนียบการจัดกำลัง บางสมยัก็เปนหนวยงานเล็ก ๆ แฝงอยูกับกรมกองอื่น ประกอบการวิวฒันาการทางดานอาวุธยทุโธปกรณตลอดจนยานพาหนะประเภทตาง ๆ กไ็ดรับการพัฒนาใหกาวหนาไปดวย ฉะนั้น หากจะพิจารณากลาวถึง กรมการขนสงทหารบก ตามยุคตามสมัย ตามความเจริญ และความเสื่อมแลว อาจแบงไดเปน ๓ ยุคดวยกัน คือ ยุคแรกกำเนิด ยุคจัดตั้งกรมพาหนะทหารบก และ ยุคเปลี่ยนแปลงเปนกรมการขนสงทหารบก ยคุแรกกำเนิด ในยุคแรกกำเนดิ โดยกำหนดตั้งแตเริ่มกอตั้ง ” กรมพาหนะ ” ในป พ.ศ. ๒๔๔๘ ตามแจงความ กรมยุทธนาธิการ ลง ๗ กุมภาพันธ พ.ศ.๒๔๔๘ โดยหนวยขึ้นตรงตอกรมบัญชาการทหาร มณฑล กรุงเทพ และไดวิวัฒนาการเรื่อยมาจนกระทั้ง พ.ศ.๒๔๕๑ ไดเปลี่ยนเปน ” กรมทหารพาหนะรักษา พระองค” ขึ้นตรงตอกองพลที่ ๑ รักษาพระองค - พ.ศ.๒๔๕๓ ไดมีการเปลี่ยนการบังคับบัญชา กรมพาหนะรักษาพระองคใหม โดยไปขึ้นการ บังคับบัญชาตอกองทัพที่ ๑ และไดเปลี่ยนชื่อเปน ” กองทหารพาหนะกองทัพที่ ๑ ” และเปลี่ยนเปน ” กรมทหารพาหนะ กองทัพที่ ๑ ” ในภายหลัง ตอมาในป พ.ศ.๒๔๕๖ ” กรมทหารพาหนะ ” จึงไดกลับไป ขึ้นกับ กองพลที่ ๑ ตามเดิม - พ.ศ.๒๔๕๖ – ๒๔๕๘ ไดมีการเปลี่ยนแปลงการบังคับบัญชาใหมโดยให ” กรมทหารพาหนะ ” ไปขึ้นการบงัคับบัญชากับกองทัพนอยทหารบกที่๑ - ๑๙ มิ.ย.๒๔๖๑ ประเทศไทยไดจัดสงกองทหารบกรถยนตไปรวมรบกับกองทัพพันธมิตร ณ ประเทศฝรั่งเศส ในสงครามโลกครั้งที่ ๑ จนกระทั่งสงครามยุติ จากการปฏิบัติการรวมรบ กองทหารบก รถยนตไดสรางเกียรติประวัติอันงดงามจนกระทั่งรัฐบาลฝรั่งเศส ไดมอบตราอันมีนามวา “ครัว เดอะ แกร” ประดับธงชัยเฉลิมพลเปนเกียรติยศ และเมื่อกลับถึงประเทศไทย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกลาเจาอยูหัวได ทรงพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณอันมศีักด์ริามาธิบดีประดับธงชัยเฉลิมพลอีกดวย หลังจากสงครามโลกครั้งที่๑ ไดยตุิลง ตางประเทศไดเรง ปรับปรุงกิจการทหาร โดยเฉพาะในดาน การขนสงใหพัฒนากาวหนายิ่งขึ้น โดยอาศัยบทเรียนจากมหาสงครามโลก แตสำหรับประเทศไทยไมอยูใน
๒ ฐานะที่จะกระทำไดเพราะตองตกอยูในภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ จนในที่สุดหนวยทหารพาหนะไดถูกยุบเลิกไป ในป พ.ศ.๒๔๖๘ ภารกิจตาง ๆ ของทหารพาหนะจึงตกไปรวมอยูกับทหารสัมภาระโดนสิ้นเชิง นับเปนการ สิ้นอายุขัยของหนวยทหารพาหนะในยุคแรก ยุคจัดตั้งกรมพาหนะทหารบก หนวยทหารพาหนะไดหายไปจากวงการทหารของกองทัพบก ตั้งแตป พ.ศ.๒๔๖๘ เปนเวลา ๑๒ ป กองทัพบกไดฟนฟูและจัดตั้งขึ้นใหมอีกครั้งหนึ่ง ในป พ.ศ.๒๔๘๐ โดยจัดตั้งเปน ” กรมพาหนะทหารบก ” ขึ้นตรงตอกรมพลาธิการทหารบก เมื่อ ๕ เมษายน ๒๔๘๐ ใหมีหนาที่รับผิดชอบเกี่ยวกับรถยนต และ รับผิดชอบในการเก็บรักษาและแจกจายน้ำมันใหแกหนวยตาง ๆ ทั่วทั้งกองทัพบก - พ.ศ.๒๔๘๔ ไดจัดตั้ง ” กองพันทหารพาหนะ ” ขึ้นเปนหนวยทหารของ ” กรมพาหนะทหารบก ” หนวยแรก เพื่อใหเปนโครงสำหรับขยายกำลัง และเปนลูกมือในการฝกและศึกษาวิชาการขนสง กองพัน ทหารพาหนะในระยะจัดตั้งใหมนั้นประกอบดวย กองรอยทหารพาหนะรถยนต ๒ กองรอย และกองรอย ทหารพาหนะเรือ ๑ กองรอย - พ.ศ.๒๔๘๘ กรมพาหนะทหารบกไดแยกตัวออกจากกรมพลาธิการทหารบก เปนหนวยขึ้นตรง ตอกองทัพบก ในขณะเดียวกันไดมีการจัดตั้ง ” กองทหารพาหนะ ” ของกองทพัและกองพลตาง ๆ ขึ้นดวย กรมพาหนะทหารบกในยุคนี้ ไดเริ่มมีการปรับปรุงและวิวัฒนาการทั้งในดานการจัดและยานพาหนะอันเปน เคร่อืงมอืขนสงที่สำคัญยิ่ง ดังจะเห็นไดวายุคนี้เปนยุคที่ใชรถยนตเปนหลัก ซึ่งเปนการตรงกันขามกับยุคแรก ซึ่งใชเกวียน รถมาและสัตวตางเปนพาหนะในการขนสง สวนอาวุธนั้นคงใชปนเล็กยาวแบบ ๖๖ เปนอาวุธ ประจำกาย และปนกลเบาแบบ ๘๓ เปนอาวุธประจำหนวย - พ.ศ.๒๔๙๑ เกี่ยวกับการปรับปรุงดานการศึกษา ไดจัดสงนายทหารไปศึกษาวิชาขนสงแขนงตาง ๆ ในตางประเทศเปนครั้งแรก นายทหารที่ไปศึกษามาจากตางประเทศไดกลับมาเปนกำลังสำคัญ ในการ ปรับปรุงกิจการของทหารพาหนะใหเปนที่ประจักษชัดในความสำคัญของกิจการขนสงมากขึ้นตามลำดับ ยุคเปลี่ยนแปลงเปนกรมการขนสงทหารบก เมื่อประมาณกลางปพ.ศ.๒๔๙๔ กองทัพบกไดปรับปรงุการจัดใหม โดยพิจารณาเห็นวา รูปการ จัดกองทัพบกแตเดิมนั้นยังไมเหมาะสมกับกาลสมัย จึงไดมีการประชุมแกไขปรับปรุงตลอดมา จนกระทั้ง พ.ศ. ๒๔๙๕ ไดตรา พรก. จัดวางระเบียบราชการกองทัพบกในกระทรวงกลาโหม พ.ศ.๒๔๙๕ ประกาศใน ราชกิจจานุเบกษา ตั้งแต ๕ สิงหาคม ๒๔๙๕ ในการปรับปรุงครั้งนี้กองทัพบกไดเปลี่ยนชื่อ “ กรม พาหนะทหารบก ” เปน " กรมการขนสงทหารบก ” มีหนาที่รับผิดชอบในเรื่องการขนสงทางธุรการและการ ขนสงโดยทั่วไปเปนหลัก ซึ่งนับวาเปนภาระอันหนัก กรมการขนสงทหารบกจึงไดวิวัฒนาการรูปแบบการจัด เรื่อยมา เพื่อใหสอดคลองกับภารกิจ การจัด และภารกิจกรมการขนสงทหารบก อัตราเฉพาะกิจ หมายเลข ๓๑๐๐ ๑. ภารกิจ มีหนาที่ ๑.๑ วางแผน อำนวยการ ประสานงาน แนะนำ กำกับการ ดำเนินการวิจัย และพัฒนา เกี่ยวกับการจัดหา สงกำลัง ซอมบำรุงและการบริการ ๑.๒ กำหนดหลักนิยมและทำตำรา ตลอดทั้งการฝกและศึกษา ทั้งเกี่ยวกับกิจการ และสิ่ง อุปกรณของเหลาทหารขนสง ๒. การแบงมอบ เปนสวนราชการขึ้นตรงกองทัพบก เปนเหลาชวยรบ
๓ ๓. ขอบเขตความรับผิดชอบและหนาที่ที่สำคญั ๓.๑ วางแผน อำนวยการ ประสานงาน แนะนำ กำกับการ และดำเนินการเกี่ยวกับการสง กำลังบำรุงสายขนสง ตามแผนและนโยบายของกองทัพบก ๓.๒ คนควา วิจัย พัฒนา และใหคำแนะนำทางวิชาการสายขนสงเกี่ยวกับการผลิต การ จัดหา การสงกำลัง การซอมบำรุง และการบริการ ๓.๓ กำหนดมาตรฐาน และคุณลักษณะเฉพาะของสิ่งอุปกรณสายขนสง ๓.๔ รวบรวมความตองการและพิจารณาดำเนินการเกี่ยวกับงบประมาณดานสงกำลังบำรุงสาย ขนสง และการเคลื่อนยาย สนับสนุนหนวยตาง ๆ ของกองทัพบก ๓.๕ ดำเนินการขนสงกำลังพล สิ่งอุปกรณ และสัตว ใหแกหนวยตาง ๆ ของกองทัพบกและ หนวยอื่นที่ไดรับมอบหมาย ดวยการขนสงทางบก , การขนสงทางน้ำ เฉพาะในลำน้ำ และการขนสงทาง อากาศอยางจำกัด ๓.๖ ใหการศกึษา และอบรมกำลังพลเหลาทหารขนสง และเหลาหารอื่น ๆ ที่เกี่ยวของตาม นโยบายของกองทัพบก ๓.๗ กำหนดหลักนิยม จัดทำหลักสูตร ตำรา แผนกวิชาการเหลาทหารขนสงและประสาน การศึกษาวิชาการเหลาทหารขนสงกับเหลาทหารอื่น ๆ ๓.๘ ทำการทดสอบ และออกใบอนุญาตขับรถยนตทหารใหแกกำลังพลของหนวย ตาง ๆ ใน กองทัพบก ๓.๙ จัดทำและออกแบบเครื่องชวยฝกท่เีกี่ยวกับวิชาการเหลาทหารขนสง
๔ การจัดกรมการขนสงทหารบก โรงเรียนทหารขนส่ง กองคลงัพนั.ขส.ซบร.บ.ทบ. -แผนกควบคุมสิÉงอุปกรณ์ -แผนกคลงั -แผนกทะเบียน กรมการขนสงทหารบก แผนกธุรการ กองกาํลงักองส่งกาํลงับาํรุง กองงบประมาณ กองการเงิน กองวทิยาการ กองจดัหา กองบริการ กองซ่อม -แผนกจดัการ - แผนกปกครอง - แผนกเตรียมการ -แผนกแผน - แผนกการข่าวและ รปภ. - แ ผ น ก ฝึ ก แ ล ะ ศึ ก ษ า -แผนกความตอ้งการ - แผนกควบคุม -แผนกส่งกาํลงั -แผนกซ่อมบาํรุง -แผนกงบประมาณ - แผนกควบคุมภายใน - แผนกตรวจสอบและ วิเคราะห์ -แผนกบญัชี -แผนกควบคุมการ เบิกจ่าย -แผนกรับจ่ายเงิน -แผนกวิจยัและพฒันา -แผนกวิชาการ -แ ผนกห้องสมุดและ พิพิธภณัฑ์ -แผนกสถิติ -แผนกควบคุม การจดัหา -แผนกจดัหาใน ประเทศ -แผนกจดัหานอก ประเทศ -แผนกสวสัดิการ -แผนกพลาธิการ -กองร้อยบริการ -แผนกตรวจสอบ และควบคุมคุณภาพ -แผนกเตรืÉองมือกล -แผนกซ่อมบาํรุงรถ -แผนกซ่อมบาํรุงเรือ กองยทุธการและ การข่าว
๕ ศูนยการเคลื่อนยายกองทัพบก (ศคย.ทบ.) การแบงมอบ เปน นขต.ทบ.ฝากการบงัคับบัญชาไวกับ ขส.ทบ.โดยมีผลตามกฎหมายใน ๑ ต.ค.๕๕ ภารกิจ วางแผน อำนวยการ ประสานงาน แนะนำ กำกับการเกี่ยวกับการเคลื่อนยายและบริการขนสง ของกองทัพบก มีผูบัญชาการศูนยการเคลื่อนยายกองทัพบก เปนผูรับผิดชอบ ผังการจัด ศคย.ทบ. (อฉก.๓๑๐๐) ใชตามคำสั่ง ทบ.(เฉพาะ) ลับ ท่ี๒๖/๕๕ ลง ๓๐ ส.ค.๕๕ กองจัดการเคลื่อนยาย มีหนาที่อำนวยการ ประสานงาน และดำเนนิการเกี่ยวกับการเคลื่อนยาย และบริการขนสงของ กองทัพบก การรับสงสิ่งอุปกรณตางประเทศ การคลังสินคาทหารไทย รวมทั้งประสานงานกับสวนราชการ องคการรัฐวิสาหกิจ และหนวยงานที่เกี่ยวของกับการเคลื่อนยาย ตลอดจนบันทึกสถิติผลงานตามหนาที่ กองยานพาหนะ มีหนาที่ ประสานงาน การขนสงกำลังพล สิ่งอุปกรณ และสัตว ใหแกหนวยตางๆ ของ ทบ. และ หนวยอื่นๆ ที่ไดรับมอบหมายดวยการขนสงทางบก ทางน้ำเฉพาะในลำน้ำ การปรนนิบัติบำรุง และซอม บำรุงขั้นหนวย ศคย.ทบ. กองธุรการ กองจัดการเคลื่อนยาย กรม ขส. กองยานพาหนะ กองการบิน กองจดัการ กองบงัคบัการ แผนกเคลืÉอนยา้ย แผนกตรวจสอบ แผนก รับ-ส่ง สป.ต่างประเทศ กองยานพาหนะ แผนกรถยนต์นังÉแผนกรถยนตบ์รรทุก แผนกรถยนต์โดยสาร แผนกรถยนตเ์ฉพาะกาล แผนกส่งกาํลงัและซ่อมบาํรุง
๖ มีหนาที่ ใหขอเสนอแนะ วางแผน อำนวยการ ประสานงาน กำกับการขนสง และสิ่งอุปกรณทาง อากาศอยางจำกัดใหแกหนวยตางๆ ของ ทบ. และหนวยงานอื่นที่ไดรับมอบหมาย การสงกำลังอากาศยาน และชิ้นสวนซอม การซอมอากาศยาน สงกำลังและซอมเฮลิคอปเตออรระดับโรงงานแบบรวมการ ( สฮร. = ชดุหนวยสงกำลังและซอมบำรุงเฮลิคอปเตอรระดับโรงงานแบบรวมการ ) กองพันทหารขนสงที่ ๑ การจัด ภารกิจ กองรอยทหารขนสงรถยนตบรรทุกเบา จัดรถยนตบรรทุกเบาสนับสนุนการเคลื่อนยาย กำลังพล และสิ่งอุปกรณของหนวยตางๆ ของกองทัพบก ในเขตหนา - ๑ รอย.ขส.รยบ.เบา มี รยบ. ๒ ๑/๒ ตัน จำนวน ๔๘ คัน - ใช รยบ. ๒ ๑/๒ ตัน (๖ x ๖) จำนวน ๗๕% ของอัตราทำการขนสงระยะใกลวันละ ๔ เท่ยีว ในรัศมีไมเกิน ๒๕ ไมล ระยะไกล วนัละ ๑ เที่ยว ในรัศมีไมเกิน ๑๐๐ ไมล กองการบิน กองบงัคบัการ ฝูงเครืÉองบิน ฝงูเฮลิคอปเตอร์แผนกซ่อมบาํรุง แผนกส่งกาํลงัชุด สฮร. กรม ขส. (อจย.๕ – ๑๒) บก.และ รอย บก. พัน.ขส.ที่ ๑ พัน.ขส.ที่ ๒ (อจย.๕๕ – ๑๒) (อจย.๕๕ – ๑๖) (อจย.๕๕ – ๑๖) พัน.ขส.ที่ ๑ บก.พัน.และรอย.บก. รอย.ขส.รยบ.เบา ๔ รอย.ขส.รยบ.เบา ๓ รอย.ขส.รยบ.เบา ๒ รอย.ขส.รยบ.เบา ๑ (อจย.๕๕ – ๑๖) (อจย.๕๕ – ๑๗) (อจย.๕๕ – ๑๖)
๗ รอย.ขส.เรือ - ขนสิ่งอุปกรณ๕๗๖ ตัน / วัน (ระยะใกล) ๓๖ คัน x ๔ ตัน ๔ เท่ยีว - เคลื่อนยายกำลังพล ๖๔๘ คน/วัน/เท่ยีว ๓๖ คัน x ๑๘ คน x ๑ เที่ยว กองพันทหารขนสงที่ ๒ (ผสม) การจัด รถกึ่งพวง ๑๒ คัน (๓๒ คัน) รถกึ่งพวงชานต่ำ ๖๐ คัน (๒๔ คัน) รถกึ่งพวงชานตำ่๒๕ คัน (๑๖ คัน) ( รถถัง ๑ : ๑ ) ( สายพาน ๒ : ๑ ) รอย.ขส.รยบ.กลาง (ผสม) (อจย.๕๕ - ๑๘) มีภารกิจัดรถยนตบรรทุกสนับสนนุการเคลื่อนยาย สป. และยานพาหนะในกองทั้พบก ขีดความสามารถ ขนสิ่งอุปกรณ ๑,๑๕๒ ตัน/วัน (ระยะใกล) ขนรถสายพาน ๑๒ คัน/วัน (ระยะไกล) ๔๘ คัน/วัน (ระยะใกล) รอย.ขส.รยบ.หนัก (อจย. ๕๕ - ๒๘) มีภารกิจ จัดรถยนตบรรทุกสนับสนุนการเคลื่อนยายยุทโธปกรณค และยานพาหนะขนาดหนัก ในกองทพับก ขีดความสามารถ ขนสงสิ่งอุปกรณ ๒,๘๘๐ ตัน/วัน (ระยะใกล) ขนรถถัง ๓๖ คัน/วัน (ระยะไกล) ๗๒ คัน/วัน (ระยะใกล) กองรอยทหารขนสงเรือ การจัด พัน.ขส.ที่ ๒ (ผสม) (อจย.๕๕ – ๑๖) บก.พัน และรอย.บก. รอย.ขส.รยบ.กลาง รอย.ขส.รยบ.หนัก รอย.ขส.เรือ บก.และ รอย.บก. หมวดขนสงเรือ หมวดซอมบำรุง บก.หมวด หมูขนสงเรือ
๘ เหลาทหารสรรพาวุธ ORDNANCE บทบาท ภารกิจ พันธกิจ และความรับผิดชอบของเหลาทหารสรรพาวุธ ๑.กลาวทั่วไป ในหนังสือคูคิดอันเปนตำรายุทธศาสตร กรมยุทธการทหารบก เรียบเรียงโดย นายพันตรี พระสงครามภักดี จัดพิมพเผยแพรเปนครั้งแรกเมื่อเดือนกุมภาพันธ พ.ศ. ๒๔๗๐ มีขอความตอน หนึ่งกลาวไววา “การทำสงครามจำเปนตองมีเครื่องมือและวัสดุตาง ๆ สำหรับการนั้นเครื่องมือและ วัตถุมีหลายประเภท เชน อาวุธ เครื่องมือส่อืสาร ยุทธสัมภาระ เคร่อืงมือชาง พาหนะนอกจากนั้นยัง ตองมีเสบียงอาหาร เครื่องนุงหม เครื่องใชตาง ๆ ฯลฯ ตามความจำเปนแหงการสนามเครื่องมือและ วัตถุตางๆ สำหรับใชทำสงครามนั้นจะตองมีลักษณะดีและทันสมัย ทั้งนี้ อาวุธเปนสิ่งสำคัญกวาอยาง อื่นๆ เพราะถามีอาวุธไมดีหรือเปนแบบท่พีนสมัยแลว ยอมทำใหเสยีเปรียบแกขาศึกมาก” ขอความขางตนแสดงใหเห็นความสำคัญของอาวุธ ซ่งึเปน ปจจัยหลกัในการแปรสภาพกำลัง พลที่มีกำลังใจสูรบใหเปนกองทัพที่มีแสนยานุภาพ การขาดแคลนอาวุธหรือมีอาวุธดอยกวาขาศึก ยอมหมายถึงความปราชัย การสูรบของชาวบานบางระจันในประวัติศาสตรใชยืนยันความจริงขอนี้ เปนอยางดีดงัปรากฏในงานเขียนชิ้นหน่งึของไมเมืองเดิมวา“........คายบางระจันเสียเพราะไรอาวุธจะสูบางระจนัตองแหลกเหลวเมื่อวันจนัทรเดือน ๘ แรม ๒ ค่ำ พ.ศ.๒๓๐๙ เปนปจอ อัฐศก รวมเวลาตั้งแตตั้งคายสูพมา เมื่อเดือน ๔ ประกา จนเสียคาย ได ๕ เดือน เสียชาวบานบางระจันพันเศษ ไดชัยชนะ ๗ ครั้ง ติด ๆ กัน.....” เปนที่ทราบกันดีวาในตอนทายๆ ของการสูรบชาวบางระจันไดพยายามหลอปนใหญขึ้นใชเอง หลังจากที่ขออาวุธจากในกรุงศรีอยุธยาไมเ ปนผล หากชาวบางระจนัหลอปนไดสำเร็จในครั้งนั้นก็จะ มี “ อำนาจการยิง ” ยับยั้งพมาไวไดอีกหลายเพลา สถานการณอาจเปลี่ยนแปลงไปในทางที่เปน ผลดีแกชาติไทย โฉมหนาประวัติศาสตรของเราก็อาจตางไปจากที่จารึกไวในทุกวันนี้อาวุธและกระสุนเปนที่มาหรือบอเกิดแหงอำนาจการยิง ( Fire Power) อันเปน คุณลักษณะสำคัญยิ่งที่กองทัพไมวาในยุคใดจะขาดเสียมิได นอกจากอำนาจการยิงแลว สมรภูมิ ปจจุบันมีอาณาบริเวณกวางใหญไพศาล ดังนั้น กำลังทหารที่จะเขาสูการสับประยุทธในสงคราม สมัยใหมจึงตองมีคุณสมบัติที่สำคัญอีกประการหนึ่งเพิ่มขึ้น นั่นคือ ความคลองแคลว (Mobility) ซึ่ง จะเกิดขึ้นก็ตอเมื่อกองทัพมียานยนตรบ ( Combat Vehicle ) นานาชนิดอยางพอเพียงพรอมที่จะนำ ทหารเคลื่อนเขาสูสมรภูมิไดอยางเฉียบพลัน
๙ ๒.บทบาทและภารกิจของเหลาทหารสรรพาวุธ ทหารสรรพาวุธมีบทบาท (Role) เปนผูใหการสนับสนุนทางการชวยรบ (Combat Service Support) แกหนวยกำลังรบทั้งหลาย นี่เปนบทบาทสำคัญของกองทัพบกมอบให และมีผล โดยตรงตอการประเมินคุณคาของเหลาทหารสรรพาวุธ แตกระนั้นก็มิไดหมายความวาหนวยอื่น ๆ ซึ่งมิใชเหลากำลังรบจะอยูนอกขอบเขตของการสนับสนุนสายสรรพาวุธ ทหารทุกเหลาเมื่อจัดตั้งเปน หนวยขึ้นมาแลว ตองมีอาวุธยุทโธปกรณอยูในอัตราของตน ซึ่งสวนใหญแลวจะเปนรายการอาวุธ กระสุน และยานยนตตลอดจนเครื่องมอืและชิ้นสวนซอมที่เกี่ยวเนื่องในการใชและการซอมบำรงุ อาวุธยุทโธปกรณ ดังกลาวมานี้จะมีอยูในหนวยทหารหาไดไม หากเหลาทหารสรรพาวุธไมดำเนินการ ตามบทบาทของตนในฐานะผูสนบัสนุน ทหารบางเหลาไดสมญานามวา “ราชินีแหงสนามรบ” และบาง เหลาก็เปน “ราชาแหงสนามรบ” ทั้งนี้ กำหนดตามบทบาทที่มีอยู ซึ่งหากจะมองกันลงไปใหลึกซึ้งแลว ก็จะเห็นวาความเปนราชาหรือราชินีแหงสนามรบคงจะเกิดขึ้นไมได หากเหลาทหารนั้น ๆ ขาดเขี้ยว เล็บที่สำคัญ คือ อาวุธยุทโธปกรณ ดังนั้น จึงอาจกลาวไดวาบทบาทของทหารสรรพาวุธเปนสิ่งที่ กองทัพบกขาดเสียมิได ที่ใดมีหนวยทหารจะเปนหนวยรบหรือไมก็ตาม ที่นั่นจะตองมีบทบาทและ ภารกิจ (Mission) ของเหลาทหารสรรพาวุธเขาไปเกี่ยวของดวยเสมอ บทบาทของทหารเหลา สรรพาวุธ นี้อยูภายใตการควบคุมทางการปฏิบัติ (Operation Control) ของกรมสงกำลังบำรุง ทหารบก เชนเดียวกับเพื่อนทหารเหลาสายยุทธบริการอื่น ๆ ภารกิจของหนวยทหารสรรพาวุธ คือ การดำรงไวซึ่งอำนาจการยิง (Fire Power) และความ คลองแคลวในการเคลื่อนที่(Mobility) ของหนวยทหารใหอยูในเกณฑสูงสดุที่จะเปนไปไดภายใตการ สนับสนุนของกองทัพบกที่พึงมี ซึ่งเปนคุณลักษณะสำคัญของทหารทุกหนวยโดยเฉพาะหนวยกำลังรบ จะตองมีคุณลักษณะทั้ง ๒ ประการนี้เต็มบริบูรณตลอดเวลา มิฉะนั้นแลวก็ไมอาจกลาวไดวาหนวยนั้น ๆ มีความพรอมรบ (Combat Readiness) อยางเต็มที่ จึงเห็นไดวาความพรอมของหนวยทหารจะมี มากนอยเพียงใดยอมขึ้นอยูกับสภาพใชการไดของยุทโธปกรณสรรพาวุธ และความมีอยูอยางหนุน เนื่องของสิ่งอุปกรณตาง ๆ ที่กำหนดไวในอัตราของหนวย สภาพใชการได (Service Ability) เปนผล ของการซอมบำรุง (Maintenance) สวนสภาพความมีอยู (Availability) ของสิ่งอุปกรณในการ ครอบครองของหนวยเปนผลของการสงกำลัง (Supply) ทั้ง ๒ ประการนี้เปนพันธกิจที่สำคัญของ ทหารสรรพาวุธ ๓. พันธกิจของเหลาทหารสรรพาวุธ เพื่อใหหนวยทหารมีอำนาจการยิงและความคลองแคลวในการเคลื่อนที่อยูตลอด เวลาเหลา ทหารสรรพาวุธจึงตองปฏิบัติการในหนาที่อันเปนกิจเฉพาะหรือที่เรียกวาพันธกิจ (Function) หลาย ประการดวยกันแตถาเรามองไปที่การปฏิบัติในสนามก็จะมองเห็นพันธกิจดังตอไปนี้ รายละเอียดใน รส.๙-๑ และ รส.๙-๓ ๓.๑ การสงกำลัง (Supply) ๓.๒ การซอมบำรุง (Maintenance)
๑๐ ๓.๓ การขาวกรองทางเทคนิคสายสรรพาวุธ (Ordnance Technical Intelligence) ๓.๔ การใหความชวยเหลือทางเทคนิค (Technical Assistance) ๓.๕ การทำลายลางวัตถุระเบิด (Explosive Ordnance Disposal) ๓.๖ การปรับเทียบสภาพทาง ขีปนวิธี (Ballistic Calibration) พันธกิจขางตนนอกจากจะเกี่ยวของกับระบบอาวุธธรรมดา แลวยังเกี่ยวของกับระบบอาวุธ นำวิถี หรืออาวุธปลอย รวมทั้งอาวุธนิวเคลียรดวย ทั้งนี้ วาตามตำรา แตในความเปนจริงนั้น ปจจุบัน ทบ. ของเรามีอาวุธนำวิถีประจำการอยูเพียงไมกี่ระบบ เชน โทว (TOW) ดรากอน (Dragon) และเรด อาย (Red Eye) เปนตน นอกจากนั้น ทบ.ไดซื้ออาวุธเขามาประจำการใหม อันไดแก อาวุธตอสูรถถัง ขนาดเบา CARL GUSTAF และอาวุธนำวิถีตอสูอากาศยานระดับต่ำชนิดประทับไหลยิงแบบนำไปดวย บุคคล ( MANPADS ) IGLA-S สวนอาวุธนิวเคลียรและอาวุธปลอยยังไมมีใชในทบ. เรียกพันธกิจ เหลานี้รวมๆ วา “บริการสรรพาวุธ” (Ordnance Services) หรือการสนับสนุนสายสรรพาวุธ (Ordnance Support) ๔. กรมสรรพาวุธทหารบก ปจจุบัน สพ.ทบ.มีฐานะเปนกรมฝายยุทธบริการกรมหนึ่งในบรรดากรมฝายยุทธ บริการ (Technical Services) ทั้ง ๙ กรมของกองทัพบก ตามลักษณะงานที่กระทำ ทบ.ไดจัด สพ.ทบ.ไวในสวนงานดานการสงกำลังบำรุงเชนเดียวกับกรมฝายยุทธบริการอื่น ๆ อยางไรก็ดี เนื่องจาก สพ.ทบ. มีประวัติความเปนมาอันยาวนาน ดังนั้น กอนที่จะพูดถึงรูปการจัดดังที่เปนอยูใน ปจจุบัน ใครลำดบั ใหเห็นความเปนมาของ สพ.ทบ.โดยยอดังตอไปนี้ ๔.๑ ประวัติกรมสรรพาวุธทหารบก ความเปนมา กรมสรรพาวุธทหารบก เปนกรมฝายยุทธบริการที่เกาแกของกองทัพบก มี วิวัฒนาการมาจากหนวยงานซึ่งทำหนาที่เกี่ยวกับศัตราวุธทั้งปวงของพระมหากษัตริย คือ กรมพระ แสง มีมาตั้งแตสมัยกรุงศรีอยุธยา ตอมาในป พ.ศ.๒๔๓๖ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกลาเจาอยูหัว ทรงปรับปรุงกิจการทหารใหม ไดมีการจัดตั้งกรมยุทธนาธิการขึ้น ดังนั้น กิจการดานอาวุธของกรมพระ แสงจึงไดแยกออกมาเปนกิจการทางทหารโดยเฉพาะมีการจัดตั้งและเปลี่ยนชื่อหนวย ดังนี้ พ.ศ.๒๔๓๗ จัดตั้งกองสารวัตรปนขึ้นที่บริเวณสวนเจาเชตุ มุมพระราชวังสราญรมย นายรอยตรีหมอมเจาบวรเดช กฤดากร เปนสารวัตรปนใหญ ๒๐ ส.ค.๒๔๔๕ ตั้งกรมแสงสรรพาวุธ โดยมีพระยาสโมสรสรรพาการ เปนเจากรม พ.ศ.๒๔๔๖ วาที่นายพันตรี หมอมเจาเสรษฐสิริ กฤดากร ดำรงตำแหนงสารวัตรปนใหญ ณ กองสารวัตรปน พ.ศ.๒๔๔๘ กระทรวงกลาโหมจัดซื้อที่ดินที่บางซื่อ เพื่อสรางโรงงานผลิตอาวุธและ ซอม อาวุธ
๑๑ พ.ศ.๒๔๕๑ ยกเลิกกองสารวัตรปน ตั้งกรมชางแสงขึ้นตรงตอกรมยุทธนาธิการ โดยมีนาย พันโทหมอมเจาเสรษฐสิริ กฤดากร ดำรงตำแหนงเจากรมชางแสง พ.ศ.๒๔๕๔ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกลาเจาอยูหัว ทรงยกเลิกกรมยุทธนาธิการตั้ง กรมแสงสรรพาวุธ เปนกรมบังคับบัญชา กรมชางแสง และกรมคลังแสง โดยนายพลตรีหมอมเจาเสรษฐ สิริกฤดากร เจากรมชางเปนผูรั้งอธิบดีกรมแสงสรรพาวุธ พ.ศ.๒๔๕๕ พลโท พระองคเจาบวรเดช กฤดากร เปนอธิบดีกรมแสงสรรพาวุธกับรั้งจเร ทหารปนใหญและพลตรหีมอมเจาเสรษฐสิริ กฤดากร เปนเจากรมชางแสงและคลังแสง พ.ศ.๒๔๕๙ พลตรีหมอมเจาเสรษฐสิริ กฤดากร เลื่อนตำแหนงเปนอธิบดี กรม แสง สรรพาวุธ และรั้งเจากรมชางแสงทหารบก พ.ศ.๒๔๖๔ สรางโรงงานทำดินปน ณ.ตำบลบานเกาะและตำบลหันตรา จังหวัด พระนครศรีอยุธยา เปนแผนกที่๔ กรมชางแสง พ.ศ.๒๔๖๘ ยกฐานะโรงงานทำดินปน เปนแผนกที่ ๔ กรมชางแสง พ.ศ.๒๔๖๙ จัดตั้งแผนกที่ ๕ กรมชางแสงที่บางซื่อ เพื่อผลิตชิ้นสวนอะไหลของปน เล็กและปนกล นอกจากนั้นในปนี้มีการปรับปรุงโครงสรางกระทรวงกลาโหม เหลือกรมที่ขึ้นตรงกับ กระทรวงกลาโหม ๕ กรม คือ กรมปลัดทัพบก, กรมเสนาธิการทหารบก, กรมพลาธิการทหารบก,กรม จเรทหารบก และ กรมอากาศยาน โดยกรมพลาธิการทหารบกมี พลโท หมอมเจาเสรษฐสิริ กฤดากร เปนพลาธิการทหารบก มีกรมชางแสงเปนหนวยขึ้นตรง พ.ศ.๒๔๗๑ กอสรางอาคารกองบัญชาการกรมเปนตึกถาวร พ.ศ.๒๔๗๕ ยุบกรมพลาธิการทหารบกลง และจัดตั้งกรมยกกระบัตรทหารบกและ กรมชางแสงทหารบกใหขึ้นตรงกับกองทัพบก พ.ศ.๒๔๗๖ ตั้งกรมพลาธิการทหารบกขึ้นใหม โดยมีกรมชางแสงทหารบก กรม ยกกระบัตรทหารบก กรมเสบียงทหารบก กรมอาภรณทหารบก โรงเรียนนายทหารสัมภาระ และ หอ วิทยาศาสตร ทหารบกเปนหนวยขึ้นตรง พ.ศ.๒๔๗๘ จัดตั้งแผนกที่ ๖ กรมชางแสง (แผนกตรวจของ) พ.ศ.๒๔๗๙ จัดตั้งแผนกที่๗ กรมชางแสงดำเนินการเกี่ยวกับแรที่เกาะสมยุ พ.ศ.๒๔๘๑ กรมชางแสงแยกเปนหนวยขึ้นตรงตอกองทัพบก ขยายงานขึ้นอีกหนึ่ง แผนกทำกระสุนปนใหญ พ.ศ.๒๔๘๙ ตั้งกรมพระแสงสรรพาวุธขึ้นใหม มีกรมชางแสง,กองคลังแสง เปนหนวย ขึ้นตรง ยุบกรมวิทยาศาสตรทหารบกไปรวมอยูกับแผนกที่ ๖ กรมชางแสง พ.ศ.๒๔๙๑ กรมแสงสรรพาวุธ เปลี่ยนชื่อเปนกรมสรรพาวุธทหารบก เมื่อ ๑ ก.ย. ๒๔๙๑ พ.ศ.๒๔๙๓ สนธิสัญญาวาดวยการชวยเหลือทางทหาร ระหวางประเทสหรัฐอเมรกิา กองทัพบกไทยเริ่มจัดกำลังทหารตามแบบกองทัพบก สหรัฐ ฯ และกิจการสรรพาวุธก็ไดจัดดำเนินการ ตามแบบสหรัฐ ฯ เชนเดียวกัน
๑๒ พ.ศ.๒๔๙๕ ปรับปรุงการจัดกรมใหม โดยยุบหนวยระดับกรมลงมาเปนกอง ประกอบดวย กองยุทธการ , กองชางแสง , กองกลาง , กองคลังแสง ,กองโรงงานวัตถุระเบิด ,กอง วิทยาศาสตร, กองการซอมบำรุง ,กองโรงเรียนสรรพาวุธ,กองสารวัตรชาง และกองเสนารักษ พ.ศ.๒๕๐๖ รัฐบาลสหรัฐ ฯ ใหการชวยเหลือโรงงานผลิตกระสุน .๓๐ เพื่อผลิต กระสุนสนับสนุน ๓ เหลาทัพ พ.ศ.๒๕๐๙ พิพิธภัณฑทหาร สพ.ทบ.ทำพิธีเปดอยางเปนทางการ ณ อาคารถาวร ในบริเวณกองวิทยาศาสตรทหารบก บางเขน เมือวันที่๒๘ พฤศจิกายน ๒๕๐๙ พ.ศ.๒๕๑๓ แปรสภาพกองวิทยาศาสตรทหารบกเปนหนวยขึ้นตรงตอกรมสรรพาวุธ ทหารบก ตามคำสั่งกองทัพบก ลับ (เฉพาะ) ที่ ๑๑/๑๓ ลง ๑๓ กุมภาพันธ ๒๕๑๓ สภากลาโหม ได อนุมัติหลักการใหกองทัพบกดำเนินโครงการผลิตปนเล็กยาว ๑๑ โดยรัฐบาลไทยซื้อมาจากสาธารณรัฐ เยอรมันตะวันตก โรงงานนี้อยูในความรับผิดชอบของกองโรงงานชางแสง พ.ศ.๒๕๑๔ แยกกรมวิทยาศาสตรทหารบกใหเปนกรมฝายยุทธบริการ และขึ้นตรง ตอกองทัพบกตามคำสั่งกองทัพบกลับ ( เฉพาะ) ที่๔/๑๔ ลง ๒๐ มกราคม ๒๕๑๔ ขยายโรงงานผลติ กระสุน .๓๐ ซึ่งขึ้นตรงตอกองโรงงานชางแสง ปรับอัตรากำลังพล และการจัดหนวยอีกครั้ง โดยยุบเลิก ฝายตาง ๆ และตำแหนงเสนาธิการ กรมสรรพาวุธตั้งเปนกองฝายอำนวยการขึ้นแทน พ.ศ.๒๕๒๒ ตั้งกองโรงงานซอมสรางยุทโธปกรณสายสรรพาวุธ ที่คายสุรธรรม พิทักษจังหวัดนครราชสีมา และเปนโรงงานสุดทายที่รัฐบาลสหรัฐ ฯ ใหความชวยเหลือทางทหารตอ กองทัพบกไทย พ.ศ.๒๕๒๔ กองทัพบกอนุมัติหลักการใหกรมสรรพาวุธทหารบกทดลองจัดตั้งสวน อุตสาหการเพื่อใหกิจการดานการผลิตเปนไปอยางมีประสิทธิภาพ และบรรลุผลตามเปาหมาย พ.ศ.๒๕๒๗ โอนโรงงานซอมสรางรถยนตทหาร กองบัญชาการทหารสูงสุด มาขึ้น ตรงตอกรมสรรพาวุธทหารบก พ.ศ.๒๕๓๑ กองทัพบกอนุมัติอัตราการจัดเฉพาะกิจ หมายเลข ๓๘๐๐ กรม สรรพาวุธทหารบกขึ้นใหม โดยเพิ่มศูนยอุตสาหการสรรพาวุธ,กองแผนการชาง ,กองวิทยาการ และ กองควบคมุสิ่งอุปกรณเปนหนวยขึ้นตรงกรมสรรพาวุธทหารบก พ.ศ.๒๕๕๑ กองทัพบกไดปรับปรุงอัตราเฉพาะกิจ ใหทันสมัยโดยยกเลิกอัตรา เฉพาะกิจหมายเลข ๓๘๑๐ โรงงานซอมสรางรถยนตทหารและใหใชอัตราเฉพาะกิจหมายเลข ๓๘๑๐ ศูนยซอมสรางสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธ โดยปรับโรงงานซอมสรางยุทโธปกรณสายสรรพาวุธ จังหวัด นครราชสีมา โรงงานซอมยาง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เขาเปนหนวยในบังคับบัญชาเพิ่มขึ้น พ.ศ.๒๕๕๒ กองทัพบกอนุมัติปรับปรงุแกไขอัตราเฉพาะกิจ หมายเลข ๓๘๐๐ โดย จัดตั้งหนวยทำลายลางวัตถรุะเบิด (ทลร.สพ.ทบ) เปนหนวยขึ้นตรงของกรมสรรพาวธุทหารบกเพมิ่ขนึ้ อีกหนวยหนึ่ง ๔.๒ ภารกิจ การจดัและหนาที่ ตามพระราชกฤษฎีกาแบงสวนราชการและกำหนดหนาที่ของสวนราชการกองทัพบก กระทรวงกลาโหม พ.ศ.๒๕๑๓ กำหนดใหกรมสรรพาวุธทหารบกมีหนาที่ ……
๑๓ ก. วางแผน อำนวยการ ประสานงาน แนะนำ กำกับการ ดำเนินการวิจัย และพัฒนา เกี่ยวกับการผลิต จัดหา สงกำลัง ซอมบำรุง และการบริการ ข. กำหนด หลักนิยมและทำตำรา ตลอดทั้งการฝกศึกษา ทั้งนี้เกี่ยวกับกิจการและสิ่งอุปกรณของเหลาทหาร สรรพาวุธ มีเจากรมสรรพาวุธทหารบกเปนผูบังคับบัญชารับผิดชอบ การแบงมอบ เปนสวนราชการขึ้นตรงกับกองทัพบก ขอบเขตความรับผิดชอบและหนาที่สำคัญ ก. เสนอนโยบาย วางแผน อำนวยการ ประสานงาน กำกับการ และ ดำเนินการเกี่ยวกับ การผลิต สงกำลัง ซอมบำรุง และการบริการสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธใหกับหนวยตาง ๆ ของ กองทัพบก และหนวยอื่น ๆ ตามที่ไดรับมอบ ข. เสนอแนะและใหคำแนะนำทางวิชาการเกี่ยวกับกิจการสายสรรพาวุธ ค. วิจัย พัฒนา กำหนดหลักนิยม จัดทำตำราและคูมือเกี่ยวกับวิทยาการและสิ่งอุปกรณสาย สรรพาวุธ ง. วางแผน อำนวยการ จัดทำหลักสูตร แนวสอน ดำเนินการฝกและศึกษา กำลังพลเหลา สรรพาวุธและเหลาทหารอื่น ๆ ตามที่ไดรับมอบหมาย ๔.๓ การแบงสวนราชการและหนาที่ กรมสรรพาวุธทหารบกแบงสวนราชการออกเปน ก. แผนกธุรการ มีหนาที่ ๑. ใหคำปรึกษาและขอเสนอแนะแกผูบังคับบัญชาและฝายอำนวยการในเรื่องงาน สารบรรณและงานธุรการทั่วไป ๒. เก็บรักษาแบบธรรมเนียมตาง ๆ ของทางราชการ ๓. ดำเนินงานและควบคุมการปฏิบัติงานทางธุรการ รวมทั้งการพิมพเอกสาร หลักฐานตาง ๆ ของทางราชการเปนสวนรวมของหนวย ๔. บันทึกและรายงานสถิติผลงานตามหนาที่ ข. กองกำลังพล มีหนาที่ ๑. วางแผน อำนวยการ ประสานงาน กำกับการ และดำเนินการเกี่ยวกับ กิจการกำลังพลของเหลาทหารสรรพาวุธ ๒. บันทกึและรายงานสถิติผลงานตามหนาที่ ค. กองยุทธการและการขาว มีหนาที่ ๑. วางแผน อำนวยการ ประสานงาน กำกับการ และ กำหนดนโยบายเกี่ยวกับ การสงกำลัง และซอมบำรุงสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธใหกับหนวยตาง ๆ ในกองทัพบก และ หนวยอื่น ๆ ตามที่ไดรับมอบ ๒. การกำหนดหลักนิยมในการปฏิบัติการทางยุทธวิธี การจัดหนวย การฝก และศึกษาของเหลาทหารสรรพาวุธ ตลอดจนการขาว การรักษาความปลอดภัย และกิจการพลเรือน ๓. บันทึกและรายงานสถิติผลงานตามหนาที่ ง. กองสงกำลัง มีหนาที่
๑๔ ๑. วางแผน อำนวยการ ประสานงาน กำกับการ และดำเนินการเกี่ยวกับการ สงกำลังและซอมบำรุงสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธใหกับหนวยตาง ๆ ในกองทัพบกและหนวยอื่น ๆ ที่ ไดรับมอบ ๒. เสนอความตองการงบประมาณเกยี่วกับการสงกำลังและซอมบำรุงของกรม สรรพาวุธทหารบก ๓. ดำเนินการเกี่ยวกับที่ดินและสิ่งกอสรางในความรับผิดชอบของกรม สรรพาวุธทหารบก ๔. บันทึกและรายงานสถิติผลงานตามหนาที่ จ. กองปลัดบัญชี มีหนาที่ ๑. วางแผน อำนวยการ ประสานงาน และควบคุมการบริหารทรัพยากรเพื่อ สนับสนุนแผนการปฏิบัติงานของหนวย ๒. ดำเนินการและกำกับการงบประมาณ การควบคุมภายใน การตรวจสอบ และวิเคราะห และการจัดระบบงาน ๓. พัฒนาและกำกับดูแลระบบการเงิน การบัญชีของหนวยและหนวยรอง ใหเปนไปตามระเบียบแบบแผนของทางราชการและนโยบายของผูบังคับบัญชา ทั้งนี้ รวมทั้งการสถิติ และโครงการของหนวย ๔. พัฒนาและดำเนินการตรวจสอบ และ วิเคราะหการบริหารงานตาม แผนงานโครงการของหนวย ๕. สำรวจและวิเคราะหปญหาการบริหารงาน เพื่อปรับปรุงการจัดหนวย และ ระบบการดำเนินงานท่ไีมเกี่ยวกับ ยุทธวิธี ๖. บันทึกและรายงานสถิติผลงานตามหนาที่ ฉ. กองแผนการชาง มีหนาที่ พิจารณา วางแผน อำนวยการ ประสานงาน และกำกับการเกี่ยวกับการ ใชงาน การระวังรักษา การซอมบำรุง การดัดแปลง เครื่องจักร เครื่องมือในการผลิต การไฟฟา และ อิเล็กทรอนิคส การไฟฟา อาวุธ และสรรพาวุธ รวมทั้งการปรับปรุงแกไขคูมือ คำแนะนำ ระเบียบ การ ปฏิบัตมิาตรการในการแกไข การชำรุดเสียหาย การรักษาวัตถุใหคงทนถาวรตลอดจนการ ตรวจสภาพ และรวบรวมสถิติจากรายงานที่เกี่ยวของกับการชางทั้งปวง ช. กองการเงิน มีหนาที่ ๑. ดำเนินการเบิก-จาย เก็บรักษาเงิน และการบัญชีของหนวยใหเปนไป ตามระเบียบแบบแผนของทางราชการ ๒. เสนอแนะและใหคำปรึกษาทางดานการเงินและการบัญชีแก ผบูังคับบัญชา ๓. บันทึกและรายงานสถิติผลงานตามหนาที่ ซ. กองวิทยาการ มีหนาที่ ๑. ใหคำปรึกษา ขอเสนอแนะ กำหนดหลักนิยม และดำเนินการเกี่ยวกับ วิทยาการของเหลาทหารสรรพาวุธ
๑๕ ๒. วิเคราะหและจัดทำคำสั่งในการดัดแปลงแกไขสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธ ๓. ดำเนินการเกี่ยวกับการขาวกรองทางเทคนิคของยุทโธปกรณสาย สรรพาวุธ ๔. ดำเนินการเกี่ยวกับประวัติศาสตร พิพิธภัณฑ และกิจการหองสมุดของ กรมสรรพาวุธทหารบก ๕. บันทึกและรายงานสถิติผลงานตามหนาที่ ฌ. กองจัดหา มีหนาที่ ๑. ดำเนินการจัดหาสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธใหสอดคลองกับแผนการ จัดหาของกองทัพบก และเปนไปตามแบบธรรมเนยีมของราชการ ๒. บันทึกและรายงานสถิติผลงานตามหนาที่ ญ. กองควบคุมสิ่งอุปกรณ มีหนาที่ ๑. ดำเนินการเกี่ยวกับกำหนดความตองการ ควบคุม และตรวจสอบ สิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธ ตลอดจนการวิเคราะหและรายงานสถิติขอมูลดวยเครื่องจักรคำนวณ ๒. บันทึกและรายงานสถิติผลงานตามหนาที่ ฏ. กองคลังยุทโธปกรณสรรพาวุธ มีหนาที่ ๑. ดำเนินการสงกำลังสิ่งอุปกรณประเภท ๒ และ ๔ สายสรรพาวุธ ๒. ดำเนินการซอมบำรุงยุทโธปกรณสายสรรพาวุธใหอยูในสภาพพรอม จาย ๓. ดำเนินการซอมและซอมสรางชุดประกอบหลัก ชุดประกอบยอย เพื่อสงเขาสายการสงกำลัง ๔. ดำเนินการเก็บรวบรวมและคัดแยกสิ่งอุปกรณในการสงกลับสิ่ง อุปกรณสายสรรพาวุธ ๕. บันทึกและรายงานสถิติผลงานตามหนาที่ ฎ. กองคลังแสง มีหนาที่ ๑. ดำเนินการสงกำลังสิ่งอุปกรณประเภท ๕ สายสรรพาวุธ ๒. ดำเนินการตรวจสภาพ ซอมบำรุงสิ่งอุปกรณประเภท ๕ สาย สรรพาวุธ ๓. ดำเนินการทำลายสิ่งอุปกรณประเภท ๕ สายสรรพาวุธ ๔. บันทึกและรายงานสถิติผลงานตามหนาที่ ฐ. กองบริการ มีหนาที่ ๑. ดำเนินการสนับสนุนหนวยตาง ๆ ของกรมสรรพาวุธทหารบก เกี่ยวกับ การรักษาการณ การสวัสดิการ การขนสง การรักษาพยาบาล การสุขาภิบาล ในพื้นที่ที่ รับผิดชอบ รวมท้งัการบริการอื่น ๆ ตามที่ไดรับมอบหมาย ๒. บันทกึและรายงานสถิติผลงานตามหนาที่ ฑ. ศูนยอุตสาหการสรรพาวุธ มีหนาที่
๑๖ วางแผน อำนวยการ ประสานงาน แนะนำ กำกับการ ดำเนินการ ในเรื่อง การผลิต และการซอมบำรุงสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธในระดับคลัง การจัดหาสิ่งอุปกรณสนับสนุน โรงงาน และการวิจัย พัฒนา ทดลอง ทดสอบ สิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธ ฒ. ศูนยซอมสรางสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธกรมสรรพาวุธทหารบก (อัตราแยก ตางหาก) (อฉก. ๓๘๑๐) มีหนาที่ ๑. วางแผน อำนวยการ ประสานงาน แนะนำ กำกับการ ในเรื่องการซอม สรางสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธในระดับคลัง ๒. ดำเนินการ ซอมบำรุงสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธในระดับคลัง ใหเปนไป ตามแผนโครงการ หรือนโยบายของทางราชการ ๓. จัดหาสิ่งอุปกรณ สนับสนุนโรงงาน ณ. โรงเรียนทหารสรรพาวุธ มีหนาที่ ๑.อำนวยการดำเนินการฝกและศึกษาใหกับกำลังพลของเหลาทหาร สรรพาวุธ และเหลาทหารอื่น ๆ ที่เกี่ยวของตามนโยบายของกองทัพบก ตลอดจนปกครองบังคับบัญชา ผรูับการฝก และศึกษาตามหลักสูตรของโรงเรียนทหารสรรพาวุธ ๒. จัดทำตำรา แบบฝก อุปกรณการศึกษาในวิทยาการของเหลาทหาร สรรพาวุธ ๓. บันทึกและรายงานสถิติผลงานตามหนาที่ ด. หนวยทำลายลางวัตถุระเบิด มีหนาที่ ๑. วางแผน และดำเนินการตรวจสอบสภาพ ทดสอบ เก็บกู และทำลาย กระสุน – วัตถุระเบิด รวมทั้งทำลายลางวัตถุระเบิดในลักษณะของการกอความไมสงบและการกอการ ราย ๒. รวบรวม ตรวจสอบ วิเคราะหขอมูลเกี่ยวกับกระสุน – วัตถุระเบิด และเหตกุารณระเบิดที่เกิดขึ้นทั้งใน และตางประเทศ ๓. ดำเนินการเกี่ยวกับการตรวจคนบุคคล สถานที่เก็บวัตถุระเบิดและทำลาย เพื่อการรักษาความปลอดภัยบุคคลสำคัญและสถานที่ราชการ ๔. บันทึก และรายงานสถิติผลงานตามหนาที่ ต. กองพันสรรพาวุธซอมบำรุงเขตหลัง มีหนาที่ ๑. ใหบริการสรรพาวุธสนับสนุนโดยตรงและทั่วไปแกหนวยขึ้นตรงของ กองทัพบก ๒. สนับสนุนการสงกำลังส่งิอุปกรณประเภท ๒ และ ๔ สายสรรพาวุธ ๓. ซอมบำรุง บริการและกูซอมยุทโธปกรณสายสรรพาวุธ ( ขั้น ๓ และ ๔ ) ๔. สนับสนุนการสงกำลัง และการซอมบำรุงที่จำเปนแกกองพันซอมบำรุง ของกองพล และกองทัพภาค ๕. ใหความชวยเหลือทางเทคนิคใหแกหนวยที่รับผิดชอบ ๕. สิ่งอปุกรณในความรับผิดชอบของ สพ.ทบ.
๑๗ ระเบียบกองทัพบกวาดวยความรับผิดชอบในสิ่งอุปกรณ พ.ศ. ๒๕๕๕ ลง ๕ มี.ค. ๒๕๕๕ กำหนดให สพ.ทบ. รับผิดชอบสิ่งอุปกรณดังนี้ ๑. อาวุธ กระสุน และวัตถุระเบิด ๒. ยานยนตสงครามทางบก ๓. เครื่องควบคุมการยิง สิ่งอุปกรณเหลานี้เมื่อนับเปนจำนวนรายการ ( Line Item ) ออกมาแลว ก็มีอยูถึง ๕๐,๐๐๐ รายการเปนอยางนอยลักษณะพิเศษของรายการสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธ ก็คือ มีราคาแพง มีความยุงยากซับซอนในทางเทคนิค ตองใชเวลาในการจัดหาหรือการผลิตนาน มีขนาดตาง ๆ ตั้งแต หมุดเกลียวตัวเล็ก ๆ ไปจนถึงของที่มีขนาดใหญโตจนตองคำนึงถึงปญหาเรื่องพื้นที่เก็บรักษา เชน รถยนตบรรทุก ปนใหญสนาม และรถถัง เปนตน ในแงของความซับซอนทางเทคนิคอันเปนลักษณะ ของระบบอาวุธ สมัยใหมก็จะพบในอาวุธนำวิถี เชน โทว, ดารกอน , และเรดอาย เปนตน ดังนั้น การดำเนินงานคลังสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธจึงเปนงานที่คอนขางยากที่จะ กระทำใหไดดีถึงขนาดที่จะไดรับคำชมเชยจากผูบังคับบัญชาไดอยางสม่ำเสมอ อยางไรก็ดี ในฐานะกรมฝายยุทธบริการนอกเหนือจากภารกิจสนับสนุนดานบริการ สรรพาวุธแกหนวยทหารแลว สพ.ทบ.ยังมีฐานะเปนแหลงตนกำเนิดของเหลาทหารสรรพาวุธในการ ผลิตกำลังพล ประศาสนวิทยาการ และใหความชวยเหลือทางวิชาการแกบรรดาหนวยทหารสรรพาวุธ ทั้งปวง หลักการสนับสนุน และหนวยทหารสรรพาวุธ ๑.หลักการจัดการสนับสนุนสายสรรพาวุธ ตามหลักการที่เปนอุดมคตินั้น บริการสรรพาวุธจะมีประสิทธิผลสูงสุดก็ตอเมื่อเรา ๑. สามารถจัดหนวยสรรพาวุธใหปฏิบัติการอยูใกลชิดกับหนวยรับการสนับสนุนให มากที่สุด ๒. สามารถจัดคน เครื่องมือ และสิ่งอุปกรณตาง ๆ ใหหนวยทหารสรรพาวุธอยาง เพียงพอ ทั้งในดานปริมาณและความหลากหลาย ใหครอบคลุมถึงสิ่งอุปกรณทุกประเภท ทุกชนิดให สามารถตอบสนองความตองการทั้งมวลซึ่งอาจจะเกิดขึ้นไดโดยเร็วที่สุด แตในความเปนจริง ( Reality ) เราตองเผชิญกับการปฏิบัติของขาศึกในสนามรบ ทหารสรรพาวุธจะตองคำนึงถึงความอยูรอดของตัวเองเพื่อใหมีโอกาสปฏิบัติการใหสำเร็จตามภารกิจ เชนเดียวกับทหารเหลาอื่น ๆ ดังนั้น จึงตองนำเอาปจจัยเรื่องความคลองแคลว (Mobility) และการ กระจายกำลัง ( Dispersion ) ในสนามรบมาพิจารณา จากปจจัยอันนี้เองทำใหมองเห็นวา หากเราจัด หนวยสรรพาวุธไวโดยใกลชิดกับหนวยกำลังรบใหมากที่สุดโดยไมมีขอบเขตแลวอัตราการเสี่ยงภัยหรือเปน อันตรายรวมกันก็จะสูงมาก และหากจัดใหหนวยสรรพาวุธมีขีดความสามารถบริบูรณในทุกดานขนาดของ หนวยก็จะใหญโตมโหฬารมากจนขาดความคลองแคลวในการเคลื่อนที่ และมีสภาพ เปนเปาหมายอยางดี คุมคาตอการทำลายของขาศึก จากขอพิจารณาดังกลาว แนวความคิด ( Concept ) ในเรื่องการแบงระดับ การสนับสนุนสายสรรพาวุธจึงเกิดขึ้นปจจุบันเราแบงการสนับสนุนออกเปน ๓ ระดับ
๑๘ ๑. การสนับสนุนโดยตรง ( Direct Support ) ปฏิบัติโดยหนวยทหารสรรพาวุธ ซึ่งมีความ คลองแคลวในการเคลื่อนที่อยางเพียงพอ สามารถเคลื่อนยายติดตามหนวยกำลังรบไดอยางใกลชิด ทุก สถานการณ ความคลองแคลวจะรักษาไวได ก็ตองจำกัดเครื่องมือ เครื่องใช และสิ่งอุปกรณที่จะนำเคลื่อนที่ ไป ดังนั้น ขอมูลความตองการ ( Demand Data) จากหนวยใช (Using Unit) จึงมีความสำคัญ จะตองเก็บ รวบรวมไวอยางตอเนื่องและเปนระบบ แลวนำขอมูลนี้มาทำแผนสะสมเฉพาะรายการที่มีความถี่ในการใช จายสูง โดยมิตองนำชิ้นสวนซอมบรรทุกไปมากมายเกินความจำเปน จนเกิดความไมคลองแคลวในการ เคลื่อนที่ หนวยสนับสนุนโดยตรงจะปฏิบัติทั้งพันธกิจการสงกำลัง และซอมบำรุง แบงออกเปน ๒ ประเภท คือ หนวยในอัตราและนอกอัตราของกองพลตาง ๆ ๒. การสนับสนุนทั่วไป ( General Support ) ปฏิบัติโดยหนวยทหารสรรพาวุธซึ่งมีความ คลองแคลวในการเคลื่อนที่นอยกวาหนวยสนับสนุนโดยตรงแตก็ยังสามารถเคลื่อนที่ได ตามความจำเปนแหง สถานการณ หนวยสนับสนุนทั่วไปจะปฏิบัติพันธกิจเฉพาะดานใดดานหนึ่งเพียงดานเดียว เชน การสงกำลัง สป ๒- ๔ การสงกำลังกระสุน หรือ การซอมบำรุง (เฉพาะจำพวกยุทโธปกรณที่กำหนดไว) เปนตน หนวยซอมบำรุงในระดับการสนับสนุนทั่วไป ปกติจะกระทำการซอมขั้น ๔ และรับงานซอมขั้น ๓ ซึ่งลนมือจากหนวยสนับสนุนโดยตรง งานซอมแลวเสร็จจะสงเขาสายการสงกำลังเฉพาะองคประกอบ สวนประกอบ ชิ้นสวนซอม สวน สป.หลักจะสงคืนหนวยสงซอมเมื่อซอมแลวเสร็จหรือสงคืนไปยังหนวยใช ๓. การสนับสนุนประจำที่ ( Depot Support ) ปฏิบัติโดยหนวยทหารสรรพาวุธซึ่งตั้งอยูใน เขตหลังของยุทธบริเวณหรือในเขตภายใน เปนหนวยตั้งประจำที่ในลักษณะของคลังหรือฐานปฏิบัติการซอม บำรงุขนาดใหญเพื่อดำเนินการงานสงกำลังบำรุงยุทโธปกรณทั้งปวงในยุทธบริเวณ งานซอมบำรุงที่ปฏิบัติ อาจจะเปนการซอมแก ( Repair ) หรือการซอมคืนสภาพ (Recondition)รายการซึ่งเกินขีดความสามารถ ของระดับการสนับสนุนท่วัไป ตามปกติยุทโธปกรณส งกลับมารับการซอมบำรุงประจำที่จะถือวาเปนสินทรัพย ( Asset ) ของยุทธบรเิวณเมื่อซอมเสร็จแลวจะเปนยุทธภัณฑคงคลังประจำยุทธบริเวณ ๒. สรุปการบริการสรรพาวุธ ( การสนับสนุนสายสรรพาวุธ ) จะมีประสิทธิผลสูงสุดก็ตอเมื่อเราสามารถจัดหนวยทหารสรรพาวุธใหปฏิบัติการอยูใกลชิด หนวยรับการสนับสนุนใหมากที่สุด ถึงแมจะมีกำลังพล เครื่องมือ และสิ่งอุปกรณสะสมอยูมากพอ พรอมที่จะ สนองความตองการที่เกิดขึ้นโดยทันที แตปจจัยในเรื่องความคลองแคลวในการเคลื่อนที่ และกระจายกำลังใน สนามรบของหนวยทหาร ทำใหเรามิอาจจัดหนวยทหารสรรพาวุธตาม ลักษณะดังกลาวได จึงไดแบงระดับ การสนับสนุนออกเปน ๓ ระดับ คือ ๑. ในระดับกองพล จัดใหมีหนวยสรรพาวุธสนับสนุนโดยตรง ๒. ในระดับกองทัพภาค จัดใหมีหนวยสรรพาวุธสนบัสนุนทั่วไป ๓.ในระดับกองทัพบก จัดใหมีหนวยสรรพาวุธสนับสนุนประจำที่ ๓. หนวยทหารสรรพาวุธในเขตยุทธบริเวณ การแบงระดับการสนับสนุนสายสรรพาวุธ ตามหลักการของ ทบ. สหรัฐ ซึ่งเรารับเขามาเปน หลักปฏิบัติตั้งแตสมัยเริ่มแรกรับความชวยเหลือทางการทหาร เมื่อป ๒๔๙๓ เปนตนมา ปจจุบันแมความ ชวยเหลือดังกลาวจะลดนอยลงจนแทบกลาวไดวาไมมีเหลืออยูแลวก็ตาม แตหนวยทหารสรรพาวุธประเภท ตาง ๆ ที่เราจัดตั้งขึ้นตามหลักการดังกลาวก็ยังคงมีอยูและยังคงปฏิบัตกิารสนับสนุนหนวยกำลังรบตาง ๆ อยู ในพื้นที่ของกองพลและกองทัพภาค และถือเปนหลักการใหบริการสรรพาวุธในสนาม
๑๙ อยางไรก็ตาม ในเรื่องนี้มีขอที่จะตองทำความเขาใจกันใหดี หลักการนิยมในการสนับสนุน ทางการชวยรบซึ่งเรารับมาจากสหรัฐนั้น ตั้งอยูบนสมมติฐาน ( Assumption ) วายุทธบริเวณ อยูนอก ประเทศ เพราะยุทธศาสตรในการทำสงครามของสหรัฐเปนยุทธศาสตรเชิงรุก (Offensive)ในขณะที่ประเทศไทยมียุทธศาสตรเชิงรับ ( Defensive ) ยุทธบริเวณของเราจึงมี โอกาสจะอยูในดินแดนภายในประเทศของเราเองมากกวา กองทัพอเมริกันสงกำลังทหารไปตั้งอยูในดินแดน นอกประเทศตั้งแตในยามปกติ ทั้งในยุโรป เอเชีย และในภูมิภาคอื่น ๆ ของโลก มีกองบัญชาการรวม ( Unified Command ) เชน กองบัญชาการทหารสหรัฐภาคพื้นแปซิฟก เปนตน ทำหนาที่บังคับบัญชาเมือเกิด สถานการณสงครามขึ้นในเขตพื้นที่ของตน ผบ. กองบัญชาการรวมนั้น ๆ ก็จะทำหนาที่ผูบัญชาการยุทธ บริเวณ ลักษณะเชนนี้ทำใหเรามองเห็นการสนับสนุนในสนามไดเดนชัด เพราะหนวยทหารออกไปตั้งอยู หางไกลในดินแดนนอกประเทศ สวนของเรา หนวยทหารตั้งอยูในดินแดนภายในประเทศของเรา และหากไม มีเหตุการณสูรบเราจะรูสึกวาเปนการปฏิบัติการสนับสนุนในยามปกติ กอใหเกิดความโนมเอียงไปในทาง หยอนยานที่จะใหการสนับสนุนโดยรวดเร็ว จึงขอย้ำใหเขาใจวาตามหลักการหรือแบบ ( Model ) ที่เรา จำลองของเขามาใชนั้น เจาของเดิมเขาออกแบบไวเปนเรื่องการบริการสรรพาวุธในสนาม เมื่อมีความเขาใจ เชนนี้แลว ความหยอนยานของเราถาหากจะมีอยูบางก็คงจะลดนอยลง และความตระหนักวายุทธบริเวณจะ เกิดขึ้นในดินแดนของเราเอง ก็ควรจะเปนปจจัยใหเราดูแลหนวยใชทั้งหลายใหพรอมรบอยูทุกเมื่อ เพราะวา พื้นที่ที่แตละหนวยตั้งอยูอาจจะกลายเปนเขตหนาของยุทธบริเวณขึ้นมาไดทันที หากกองกำลังของขาศึกเปด ฉากการรุกเขามาในพื้นที่นั้น ๆ ซึ่งเราไมสามารถจะรูไดแนนอนวาเมื่อใด เพราะฉะนั้น ความพรอมที่จะเผชิญ เหตุจึงเปนหนทางที่ปลอดภัยที่สุด หนวยทหารสรรพาวุธ ซึ่ง ทบ. จัดตั้งขึ้นโดยยึดหลักการสนับสนุนระดับตาง ๆ ดังกลาวแลว มี ดังนี้ ๑. หนวยสนับสนุนโดยตรง ไดแก กองสรรพาวุธเบากองพล จัดกำลังตาม อจย .๙-๒๕ ( ๑๕ ต.ค. ๑๘ )ประกอบดวย กำลังพล นายทหาร ๒๓ นาย นายสิบ ๒๖๑ นาย และพลทหาร ๔๑ นาย มีภารกิจใหการสนับสนนุโดยตรงใน การบริการสรรพาวุธดาน สป. ๒-๔ แกหนวยขึ้นตรงกองพลทั้งหมด มีความคลองแคลวในการเคลื่อนที่ ๑๐๐% อีกหนวยหนึ่งคือ กองพันซอมบำรุง กรมสนับสนุนกองพลทหารราบที่ ๙ ซึ่งถือวาเปนหนวยที่มี หลักการจัดแบบพันธกิจ (Functional Type) ตามอจย. ๒๙-๑๕ อันเปนรูปการจัดกองพันซอมบำรุง กองพล อาสาสมัครในเวียดนาม ประกอบดวยกำลังพล นายทหาร ๔๔ นายสิบ ๓๔๓ นาย และพลทหาร ๑๕๑ นาย มีภารกิจคือ ทำการซอมบำรุงขั้นที่ ๓ ใหแกยุทโธปกรณทุกชนิดภายในกองพล ยกเวน ยุทโธปกรณสาย แพทย และเครื่องบิน สำหรับความคลองแคลว อจย. ของพันซอมบำรุงมิไดกำหนดไวแนนอน แต รส.๒๙-๓๐ การดำเนินงานของกองพันซอมบำรุงในกองพลระบุไววา กองพันซอมบำรงุมีความคลองแคลวสูงเทากับหนวย ที่ใหการสนับสนุน ๒. หนวยสนับสนุนทั่วไป การจัดหนวยทหารสรรพาวุธสนับสนุนในระดับตาง ๆ กระจายออกไปใหการสนับสนุนหนวย ในอัตรากองพลและกองทัพภาคแลว กองทัพบกยังมีหนวยกองพันสรรพาวุธซอมบำรุงเขตหลัง ซึ่งแปรสภาพ มาจากกองพันสรรพาวุธเดิม ตามคำสั่ง ทบ. (เฉพาะ) ที่ ๔/๓๙ ลง ๑๐ ม.ค. ๓๙ อีกหนวยหนึ่งปจจุบันตั้งอยู ในบริเวณกรมสรรพาวุธทหารบกซึ่งทำหนาที่หนวยสนับสนุนโดยตรง และหนวยสนับสนุนทั่วไปของ กองทัพบก เพื่อใหการสนับสนุนโดยตรง และทั่วไปใหกับหนวยตาง ๆ นอกอัตรา ( กองพล, ทภ ) โดยฝาก การบังคับบัญชาไวกับกรมสรรพาวุธทหารบก หนวยสนับสนุนทั่วไปในอัตราการจัดของกองทัพภาค พันธกิจ ดานสงกำลัง สป ๒ และ ๔ ทุกสายยุทธบริการ เวนสายแพทยและอากาศยาน รวมไวที่กองพันสงกำลังและ
๒๐ บริการ บชร.ทภ. พันธกิจดานซอมบำรุงจัดใหมีการซอมบำรุงทุกสาย ยุทธบริการ เวน สายแพทยและอากาศ ยาน รวมไวที่กองพันซอมบำรุง บชร.ทภ.พันธกิจดาน สงกำลัง สป.๕ และการบริการทำลายลางวัตถุระเบิด เวนที่สายงานอื่นรับผิดชอบ รวมไวที่กองพันสรรพาวุธกระสุน บชร.ทภ. นอกจากนี้ ยังมีสายงานอื่นซึ่งไม เกี่ยวของกับสายงานของเหลา สพ. ก็มีการจัดในระดับสนับสนุนทั่วไป เชน กองพันทหารขนสง กองพันทหาร เสนารักษ เปนตน ในระดับการสนับสนุนทั่วไปนั้นการควบคุมการสงกำลังบำรุงไดจัดไวที่ศูนยควบคุมการสงกำลัง บำรุง (ศคบ.) ของ บชร.ทภ. ซึ่งมีเจาหนาที่เปนเสมียนบัญชีคุมรวมทุกสายยุทธ บริการ และควบคุมการ บริการอื่น ๆ เปนตน สวนการปฏิบัติเปนภารกิจของกองพัน เชน พัน.ซบร.บชร.ทภ. , พัน.สบร.บชร.ทภ. เปนตน นอกจากที่กลาวมาแลวในระดับสนับสนุนทั่วไปยังมีเจาหนาที่ในการจัดตั้งศูนยรวบรวม และจำหนาย สิ่งอุปกรณอีกดวยในการควบคุม และดำเนินงานโดยเหลาทหารพลาธิการ ๓. หนวยสนับสนุนประจำที่ หนวยงานที่มีหนาที่ในการสนับสนนุประจำที่ปจจุบันคือ ศูนยซอม สรางสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธ ซึ่งรวมเอาหนวยที่ดำเนินงานดานการซอมบำรุงยุทโธปกรณ สายสรรพาวุธใน ระดับคลัง คือกองโรงงาน ซอมสรางยุทโธปกรณสายสรรพาวุธ กองโรงงานซอมสรางรถยนตทหาร และ โรงงานซอมยางไวดวยกัน มีหนาที่วางแผน อำนวยการและดำเนินการซอมสรางยุทโธปกรณ อาวุธ ยานยนต เพื่อสงเขาสายการสงกำลัง นอกจากนี้ยังมีกองคลังยุทโธปกรณ กองคลังแสง กองควบคุมสิ่งอุปกรณ และ หนวยในอัตราของศูนยอุตสาหการกรมสรรพาวุธทหารบกซึ่งเปนหนวยจัดตามอัตราเฉพาะกิจ (อฉก.๓๘๐๐) เปนหนวยขึ้นตรงของกรมสรรพาวุธทหารบกที่เปนหนวยใหการสนับสนุนประจำที่อีกดวย ๔. หนวยทหารสรรพาวุธประเภทตาง ๆ ในกองทัพบก ๔.๑ หนวยสนับสนุนโดยตรง เปนการปฏิบัติของหนวยทหารสรรพาวุธ ซึ่งเคลื่อนที่ติดตามสนับสนุนหนวยกำลังรบได อยางใกลชิดในทุกสถานการณ หนวยทหารสรรพาวุธประเภทนี้จะติดตอโดยตรงกับหนวยใชจัดเปนหนวยใน อัตราการจัดของกองพล ทุกหนวยจะใหการบริการสรรพาวุธทั้งในดานการสงกำลังและซอมบำรุงควบคูกัน ไป ปจจุบันหนวยทหารสรรพาวุธสนบัสนุนโดยตรงในอัตราการจัดของกองพลมี๑๓ หนวย คือ - กองสรรพาวุธเบา กองพลที่๑ รักษาพระองคกรุงเทพ ฯ - กองพันซอมบำรุง กรมสนับสนุน กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค จังหวัด ปราจีนบุรี - กองสรรพาวุธเบา กองพลทหารราบที่ ๓ จังหวัดนครราชสีมา - กองสรรพาวุธเบา กองพลทหารราบที่ ๔ จังหวัดพิษณุโลก - กองสรรพาวุธเบา กองพลทหารราบที่ ๕ จังหวัดจังหวัดนครศรธีรรมราช - กองสรรพาวุธเบา กองพลทหารราบที่ ๖ จังหวัดรอยเอ็ด - กองสรรพาวุธเบา กองพลทหารมาที่ ๑ จังหวัดเพชรบูรณ - กองพันซอมบำรุง กรมสนับสนุน กองพลทหารมาที่ ๒ รักษาพระองค จังหวัดสระบุรี - กองสรรพาวุธเบา กองพลทหารปนใหญตอสูอากาศยาน กรุงเทพ ฯ - กองพันซอมบำรุง กรมสนับสนุน กองพลทหารราบที่ ๙ จังหวัด กาญจนบุรี - กองพันซอมบำรุง กรมสนับสนุน กองพลทหารราบที่ ๑๕ จังหวัด ประจวบคีรีขันธ - กองพันซอมบำรุง กรมสนับสนุน กองพลทหารราบที่ ๗ จังหวัด เชียงใหม - กองพันซอมบำรุง กรมสนับสนุน กองพลทหารมาที่ ๓ จังหวัดขอนแกน การจัดหนวยดังกลาวแลวจะเห็นวามีการจัดหนวยดวยกัน ๒ แบบ คือ กองสรรพาวุธเบา กองพล จัดเปนแบบสายยุทธบริการ และกองพันซอมบำรุงกรมสนับสนุนกองพล จัดเปนแบบพันธกิจ ซึ่งแต
๒๑ ละแบบจะมีความสมบรูณในหนวยตางกัน อยางไรก็ตาม ทบ. มีนโยบายที่จะเปลี่ยนเปนแบบพันธกิจทั้งหมด ดังนั้น กองสรรพาวุธเบากองพลจะตองแปรสภาพเปนกองพันซอมบำรุง กรมสนับสนุนกองพล ในโอกาสตอไป ๔.๒ หนวยสนับสนุนทั่วไป เปนการปฏิบัติโดยหนวยทหาร ซึ่งมีขีดความสามารถในการเคลื่อนที่ต่ำกวาหนวย สนับสนุนโดยตรง ใหการบริการในดานหนึ่งโดยเฉพาะ เชน การสงกำลังบำรุง สป.๒ และ ๔ สายสรรพาวุธ และสายยุทธบริการอื่น การสงกำลัง สป. ๕ และการซอมบำรุง หนวยสนับสนุนทั่วไปนี้จะกระทำการ สนับสนุนโดยตรงใหกับกองทัพภาคและ นขต.ทภ. และรับงานลนมือ และสนับสนุนเปนสวนรวมใหกับหนวย สนับสนุนโดยตรง หนวยสนับสนุนทั่วไปนี้ปกติเปนหนวยในอัตราการจัดของกองบัญชาการชวยรบ หนวย สนับสนุนทั่วไปดังกลาวมีการจัดในแบบพันธกิจ ( Functional Type ) ไดแก - กองพันสงกำลังและบรกิารที่๒๑ กองบัญชาการชวยรบ ที่๑ จังหวัด ชลบุรี - กองพันสงกำลังและบริการที่ ๒๒ กองบัญชาการชวยรบที่ ๒ จังหวัด นครราชสีมา - กองพันสงกำลังและบริการที่๒๓ กองบัญชาการชวยรบที่๓ จังหวัด พิษณโุลก - กองพันสงกำลังและบริการที่ ๒๔ กองบัญชาการชวยรบที่ ๔ จังหวัด นครศรีธรรมราช - กองพันซอมบำรุงที่ ๒๑ กองบัญชาการชวยรบที่ ๑ กรุงเทพ ฯ( ที่ตั้งปกติถาวรอยูที่จังหวัด ชลบุรี) - กองพันซอมบำรุงที่ ๒๒ กองบัญชาการชวยรบที่ ๒ จังหวัดนครราชสีมา - กองพันซอมบำรุงที่๒๓ กองบัญชาการชวยรบที่๒ จังหวัดพิษณโุลก - กองพันซอมบำรุงที่๒๔ กองบัญชาการชวยรบที่๒ จังหวัด นครศรธีรรมราช หนวยสงกำลังและซอมบำรุง สป.๕ สายสรรพาวุธ ไดแก - กองพันสรรพาวุธกระสุนที่ ๒๑ กองบัญชาการชวยรบที่ ๑ จังหวัดชลบุรี - กองพันสรรพาวุธกระสุนที่ ๒๒ กองบัญชาการชวยรบที่ ๒ จังหวัด นครราชสีมา - กองพันสรรพาวุธกระสุนที่ ๒๓ กองบัญชาการชวยรบที่ ๓ จังหวัด พิษณุโลก - กองพันสรรพาวุธกระสุนที่ ๒๔ กองบัญชาการชวยรบที่ ๔ จังหวัด นครศรีธรรมราช ๔.๓ หนวยสนับสนุนประจำที่ เปนการปฏิบัติโดยหนวยทหารสรรพาวุธที่ตั้งอยูในเขตหลัง หรือภายใน เปนหนวยประจำที่ ในลักษณะของคลังหรือฐานปฏิบัติการใหญ พันธกิจการสนับสนุนประจำที่ประกอบดวยการสงกำลัง การ ผลิต และการซอมสราง - หนวยงานทำหนาที่สงกำลัง ควบคุมและตรวจสอบสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธไดแกกอง ควบคุมสิ่งอุปกรณ - หนวยงานทำหนาที่ซอมบำรุงสิ่งอุปกรณประเภท ๒ และ ๔ ไดแก ศูนย อุตสาหการ สรรพาวุธ ศูนยซอมสรางสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธ - หนวยงานทำหนาที่คลังเก็บรักษาสิ่งอุปกรณประเภท ๒ และ ๔ ไดแกกองคลังยุทโธปกรณ สรรพาวุธ - หนวยงานทำหนาที่คลังเก็บรักษา ซอมบำรุง และทำลายสิ่งอุปกรณ ประเภท ๕ ไดแก กอง คลังแสง หนวยสรรพาวุธสนับสนุนประจำที่ดังกลาวลวนเปนหนวยจัดตามอัตราเฉพาะกิจ แตอยางไรก็ ดี เพื่อใหครอบคลุมภารกิจที่ไดรับมอบ กองทัพบกไดแบงมอบหนวยของกองทัพบกซึ่งจัดตามอัตราการจัด และยุทโธปกรณใหขึ้นการบังคบับัญชาตอกรมสรรพาวุธทหารบก ๑ หนวย ดวยกัน คอืกองพันสรรพาวุธซอม บำรุงเขตหลัง ซึ่งทำหนาที่เปนหนวยใหการสนับสนุนโดยตรง และทั่วไปสายสรรพาวุธ ( จัดแบบสายยุทธ
๒๒ บริการ ) แกหนวยนอกอัตราการจัดของกองทัพภาค เพื่อสนับสนุนเพิ่มเติมหรือรับงานลนมือจากหนวย สรรพาวุธสนับสนุนโดยตรง และทั่วไปในอัตราการจัดของกองพล และอัตราการจัดของกองทัพภาค มีที่ตั้ง ปกติ ณ อำเภอเมือง จังหวัดสระบุรี (ที่ตั้งชั่วคราว ปจจุบัน อยูในกรมสรรพาวุธทหารบก) ซึ่งแปรสภาพมากจากกองพันสรรพาวุธเดิม ตามคำสั่ง ทบ .(เฉพาะ) ที่ ๔/๓๙ ลง ๑๐ ม.ค. ๓๙ โดยกองพันสรรพาวุธซอมบำรุงเขตหลังเปนหนวยขึ้นตรง ของกองทัพบก แตฝากการบังคับบัญชาไวกับกรมสรรพาวุธทหารบก กองคลังแสง มีหนวยขึ้นตรงที่สำคญัคือ แผนกคลังกระสุน ซึ่งไดแยกจัดตั้งไวในพื้นที่ตาง ๆ ดังตอไปนี้ - แผนกที่ ๑ ตั้งอยูที่จังหวัดลพบุรี ( แผนกอาวุธนำวีถี ) - แผนกที่ ๒ ตั้งอยูที่จังหวัดลพบุรี - แผนกที่ ๓ ตั้งอยูที่จังหวัดนครสวรรค - แผนกท่ี๔ ตั้งอยูที่จังหวัดลพบุรี - แผนกท่ี๕ ตั้งอยูที่จังหวัดนครราชสีมา - แผนกที่ ๖ ตั้งอยูที่จังหวัดราชบุรี แผนกที่ ๑ มีหนาที่กำหนดความตองการรับ – เก็บรักษา แจกจาย ควบคุมดำเนินการซอม บำรงุระบบอาวุธนำวิถีรวมทั้งสวนประกอบตาง ๆ ที่เกี่ยวของ นอกจากนี้ยังมีหนาที่ทำลายหัวรบ และกระสุน พิเศษ ตลอดจนการทำใหหมดคุณคาทางทหารดวย ๕. หนวยทหารสรรพาวุธตามแนวการจัดแบบพันธกิจ ( Functional Type ) ปจจุบันกองทัพบกกำลังดำเนินการตามแผนพัฒนาการจัดตามขั้นตอน เพื่อใหทันสมัยและ สอดคลองกับสถานการณที่เปลี่ยนไป แนวความคิดที่สำคัญประการหนึ่งก็คือ การปรับปรุงและเปลี่ยนแปลง การจัดหนวยสงกำลังบำรุงในกองบัญชาการชวยรบ จากการจัดแบบสายยุทธบริการ ( Technical Service Type ) มาเปนการจัดแบบพันธกิจ ( Functional Type ) โดย พิจารณาจัดกลุมงานรวมเปนหนวย ดังน้ี ก. หนวยงานสงกำลังและบริการ รวมกันไวในรูปของกองพันสงกำลังและบริการ ข. หนวยงานซอมบำรุงทุกสายงาน รวมกันไวในรูปของกองพันซอมบำรุง ค. หนวยงานดานขนสง มารวมกันไวในรูปของกองพันทหารขนสง ง. หนวยงานดานรักษาพยาบาลและการสงกลับ รวมกันไวในรูปของกองพันทหาร เสนารักษ จ. หนวยงานดานกระสุนวัตถุระเบิด มารวมกันไวในรูปของกองพันสรรพาวุธ กระสุน ๖. ลักษณะโครงสรางการจัดหนวย ลักษณะโครงสรางการจัดหนวยของทหารสรรพาวุธที่ควรทราบ ๑. กรมสรรพาวุธทหารบก ๒. ศูนยอุตสาหการสรรพาวุธ สพ.ทบ. ๓. ศูนยซอมสรางสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธ ๔. กองสรรพาวุธเบากองพล ๕. กองพันซอมบำรุง กรม สน. พล.ร.๙, กองพันซอมบำรุง กรม สน.พล.ม ๒ และ พล.ร ๒ รอ.
๒๓ * * * ๖. กองพันสรรพาวุธกระสุน บชร. ๗. กองพันซอมบำรุง ( พัน ซบร.บชร.) ๘. กองพันสงกำลังและบริการ ( พัน.สบร.บชร.) ๙. กองพันสรรพาวุธซอมบำรุงเขตหลัง หมายเหตุ * เปนหนวยในอัตราของ “ ทบ.” ฝากการบังคับบัญชาไวกับ “ สพ.ทบ.” ** เปนหนวยของ สพ.ทบ. แตใชอัตราแยกตางหาก กรมสรรพาวุธทหารบก แผนกธุรการ กองกาํลงัพล กองยทุธการ และการข่าว กองส่งกาํลงั กองปลดับญัชี กองแผนการช่าง กองการเงิน กองวิทยาการ กองจดัหา กองควบคุมสิÉง อุปกรณ์ กองคลงัยทุโธปกรณ์ สรรพาวุธ กองคลงัแสง กองบริการ ศูนยอ์ุตสาหการ สรรพาวุธ โรงเรียน ทหารสรรพาวุธ ศูนยซ์ ่อมสร้าง สิÉงอุปกรณ์สาย สรรพาวุธ หน่วยทาํลายลา้ง วตัถุระเบิด กองพนัสรรพาวุธซ่อมบาํรุงเขตหลงั
๒๔ อัตราเฉพาะกิจ หมายเลข ๓๘๐๐ ( ผังการจัด อฉก.๓๘๑๐ ใหม ) สพ.ทบ.รับโอนโรงงานซอมสรางรถยนตทหารมาจาก บก.ทหารสูงสุดเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๗ ใชอัตราเฉพาะกิจ ๓๘๑๐ ซึ่งเปนอัตราแยกตางหากจาก สพ.ทบ. ตอมาในป พ.ศ.๒๕๕๑ กองทัพบก ไดปรับปรุงอัตราเฉพาะกิจ ๓๘๑๐ โดยปรับกองโรงงานซอมสรางยุทโธปกรณสายสรรพาวุธ จว. นครราชสีมา ศูนย ์ อุตสาหการสรรพาวุธ กองนโยบาย และแผน กองโรงงาน ช่างแสง แผนกธุรการ แผนกจดัหา กองพฒันา สรรพาวุธ กองโรงงาน วตัถุระเบิด ศูนย ์ ซ่อมสร้างสิÉงอุปกรณ ์ สายสรรพาวุธ กองโรงงานซ่อมสร ้ าง รถยนตท์หาร กองโรงงานซ่อมสร ้ าง ยทุโธปกรณ์สายสรรพาวุธ กองบริการ แผนกธุรการ และกาํลงัพล แผนกการเงิน แผนกจดัหา กองแผน และโครงการ
๒๕ เขาเปนหนวยในบังคับบัญชาของศูนยซอมสรางสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธ และปรับโรงงานซอมยาง เขาเปน หนวยในบังคับบัญชาของกองโรงงานซอมสรางรถยนตทหาร หมายเหตุ การแบงมอบ ๑ มว. สนับสนุนสวนหนาสามารถแยกปฏิบัติการสนับสนุนตอ ๑ กรม ๑. อัตรากำลังพล นายทหาร ๒๓ นาย นายสิบ ๒๖๑ นาย พลทหาร ๔๑ นาย กอง สพบ.พล. ทำหนาที่สงกำลังและซอมบำรุงยุทโธปกรณสายสรรพาวุธแก นขต.กองพล และมีฝายสรรพาวุธทำหนาที่ฝายกิจการพิเศษของกองพล โดยควบคุมการสงกำลังและการซอมบำรุงให เปนไปตามนโยบายของกองพล ๒. ภารกิจ ใหการสนับสนุนโดยตรงเปนการบริการสรรพาวุธ อันประกอบดวย ๒.๑ สนับสนุนการสงกำลังชิ้นสวนซอมสาย สพ.ใหแกหนวย นขต. กองพล ๒.๒ สนับสนุนการซอมบำรุงอาวุธยุทโธปกรณสาย สพ.ใหแกหนวยใชในกอง พล ( ขั้นที่ ๓ และ ๔ อยางจำกัด ) กองสรรพ อจย. ๙-๒๕ ( ๑๕ ม.ค.๑๘) าวุธเบา กองพล บก. กอง มว. ส่งกาํลงัมว. ซ่อมบาํรุง ส่วนหลงั มว. ซ่อมบาํรุง ส่วนหนา ้ บก. มว. ตอนสถิติ ตอนคลงั บก. มว. ตอนซ่อม อาวธุ ตอนซ่อม ยานยนต์ ตอนบริการ บก. มว. ตอนส่งกาํลงั ตอนซ่อม ยานยนต์ ยนตย์นต์ ตอนซ่อมอาวุธ และเครืÉองควบคุมการยิง
๒๖ ๒.๓ ใหความชวยเหลือทางเทคนิคแกหนวยในอัตราของกองพล ทั้งดานการสง กำลังและซอมบำรุง ๓. ขีดความสามารถ ๓.๑ สามารถเคลื่อนที่ไดเร็วเทากับกองพลหรือคลองแคลว ๑๐๐% ๓.๒ สามารถแยกปฏิบัติการเปนอิสระได ๓.๓ สามารถรบไดอยางทหารราบเมื่อจำเปน ๓.๔ กองสรรพาวุธเบานี้จะมีขีดความสามารถสนับสนุนโดยตรงตอกองพล ไดอยางสมบูรณจะตองไดรับการชวยเหลือจากกองรอยสนับสนุนโดยตรงนอกอัตรากองพล ๔. การแบงมอบ ๑ กอง สพบ. ตอ ๑ กองพล และ ๑ มว.ซบร.สน. ตอ ๑ กรม ( เมื่อแยกปฏิบัติการ ) ๕. ขีดจำกัด - มีขีดจำกัดดวยเวลาในการซอม - มีขีดจำกัดดวยคาใชจายในการซอม ๑. อัตรากำลังพล ๑.๑ อัตราเต็ม นายทหาร ๓๗ นายสิบ ๓๐๘ พลทหาร ๓๐๖ ๑.๒ ลด นายทหาร ๓๒ นายสิบ ๒๔๖ พลทหาร ๒๗๘ ๑.๓ โครง นายทหาร ๑๖ นายสิบ ๓๗ พลทหาร ๖ ๒. ภารกิจ ปฏิบัติการสนับสนุนทางการสงกำลังสิ่งอุปกรณประเภท ๕ แกหนวยในพื้นที่ รวมทั้งการบริการทำลายลางกระสุนวัตถุระเบิด ๓. การแบงมอบ เปนหนวยในอัตราของ บชร. หนึ่งกองพันตอหนึ่ง บชร. หรืออาจจัดให กองบัญชาการอื่นตามความเหมาะสม ๔. ขีดความสามารถ ๔.๑ สามารถจัดตำบลสงกระสุนเพื่อสนับสนุนโดยตรงแกหนวยตาง ๆ ใน พื้นที่รับผิดชอบ ๔.๒ สามารถจัดตั้งคลังกระสุนเพื่อสนับสนุนโดยตรงใหหนวยตางๆ ในพื้นที่ขางหลังของ กองทัพ และเพิ่มเตมิกระสุนใหตำบลสงกระสุนตาง ๆ ในพื้นที่รับผิดชอบ ๔.๓ สามารถบริการทำลายลางวัตถุระเบิดในพื้นที่รับผิดชอบ ๔.๔ การเคลื่อนยายทั้งหนวย ตองไดรับการสนับสนุนยานพาหนะเพิ่มเติม กองพนัสรรพาวุธกระสุน บชร. บก และ ร้อย บก. กองร้อย สพ. ชุด ทลร. คลงักระสุน กองร้อย รักษาการณ์ กองร้อย สพ. ส่งกาํลงักระสุน
๒๗ ๔.๕ สามารถทำการปองกันตนเองได หมายเหตุ * มีเฉพาะ พัน.ซบร.กรม สน.พล.ม.๒ รอ. และ พล.ร.๒ รอ. มี ๓ กองรอยสนับสนุนสวนหนา, ๑ กองรอย บก. , ๑ กองรอยสนับสนุน แกตาม การปรับ อจย. คร้งัที่๑๔ ปจจุบัน ๑. อัตรากำลังพล นายทหาร ๔๕ นาย นายสิบ ๒๖๘ นาย พลทหาร ๑๕๑ นาย ๒. ภารกิจ ทำการซอมบำรุงสนับสนุนโดยตรงใหแกยุทโธปกรณทุกชนิดภายใน กองพล ยกเวนยุทโธปกรณสายแพทย และอากาศยาน ๓. ขีดความสามารถ ๓.๑ เมื่อบรรจุเต็มอัตรามีความสามารถ ดังนี้ * กองพนัซ่อมบํารุงกรม สน.พล.ร.9 บก.พนัและกองรอ้ยบงัคบัการ อจย. ๒๙ – ๓๖ ค. กองร ้ อยสนบัสนุน กองร ้ อยสนับสนุนส่วนหนา ้ บก.ร้อย มว.ควบคุม การซ่อม มว.ส่งกาํลงั มว.ซ่อม อุปกรณ์ไฟฟ้า มว.ซ่อมบาํรุง มว.บริการ และส่งกลบั มว.ซ่อมบาํรุงอาวธุ และเครืÉองควบคุมการยงิ มว.ซ่อมบาํรุง ยานยนตส์ายพาน บก.ร้อย มว.บริการ มว.ควบคุม การซ่อม มว.ซ่อมบาํรุง มว.ส่งกาํลงั
๒๘ ก. สามารถซอมบำรุงขั้น ๓ ได ๗๕% ของอาวุธยุทโธปกรณทั้งสิ้นภายใน กองพล ยกเวนยุทโธปกรณสายแพทยและอากาศยาน ข. ใหการบริการชวยเหลือในการบริการทางเทคนิคแกกองพล ค. สนับสนุนการซอมบำรุง ซึ่งเกินขีดความสามารถของหนวยรับการ สนับสนุน ง. จัดหา เก็บรักษา และแจกจาย ชิ้นสวนซอมสำหรับยุทโธปกรณทั้งสิ้น ภายในกองพล ยกเวนยุทโธปกรณสายแพทยและเครื่องบิน จ. จัดใหมีอุปกรณสำรองสำหรับยุทธภัณฑหลักที่เลิกใชแลวเปนบางรายการ ๓.๒ หนวยนี้จะตองไดรับการสนับสนุนจากหนวยอื่นในเร่อืงการรักษาพยาบาล ทันตกรรม พิธีการทางศาสนา และธุรการกำลัง พล ๓.๓ กำลังพลของหนวยนี้ทำการรบอยางทหารราบได สามารถปองกันตนเอง และที่ตั้งตาง ๆ จากการโจมตีของขาศึกทางพื้นดินได ๔. การบรรจุกำลังพล ๔.๑ เมื่อบรรจุเต็มอัตราหนวยนี้มี นายทหาร ๔๕ นาย นายสิบ ๓๔๓ นาย พลทหาร ๑๕๑ นาย บก.พัน และรอย บก , รอยสนับสนุนลวงหนา แตละกองรอยมีนายทหาร ๕ นาย นายสิบ ๖๐ นาย และพลทหาร ๒๔ นาย กองรอยสนับสนุน ( รอยหลัก ) มีกำลังพลเปน ๑ ½ เทาของ กองรอยสนับสนุนสวนหนา ๔.๒ กำลังที่บรรจุอยูในหนวยมีเหลา สพ. , ส.,ช., พธ. และ วศ. แตมีเหลา สพ. มากที่สุด คอืประมาณ ๖๐% ของกำลังพลทั้งหมด ๕. การแบงมอบ เปนหนวยในอัตราการจัดของกรมสนับสนุนของกองพล ๑. อัตรากำลังพล ๑.๑ อัตราเต็ม นายทหาร ๔๗ นายสิบ ๔๑๘ พลทหาร ๓๐๙ ๑.๒ ลด นายทหาร ๓๖ นายสิบ ๓๑๕ พลทหาร ๒๒๗ ๑.๓ โครง นายทหาร ๓๒ นายสิบ ๙๕ พลทหาร ๑๙ ๒. ภารกิจ ปฏิบัติการสนับสนุนหนวยทหารในพื้นที่เกี่ยวกับ ๒.๑ สงกำลัง สป. ๑,สป. ๒,สป. ๓, และ สป. ๔ ( เวน สป. ๒-๔ สายแพทย ) และชิ้นสวนซอมอากาศยาน กองพนัส่งกาํลงัและบริการ บชร. บก.และร้อย บก. กองร ้ อยคลงัสป. กองร้อยบริการสนาม กองร ้ อยส่งกาํลงั สิÉงอุปกรณ์
๒๙ ๒.๒ ดำเนินการเร่อืง สป. จำหนาย ๒.๓ ดำเนินการปองกัน และการทำลายลางเกี่ยวกับสงคราม นชค. อยางจำกัด ๒.๔ จัดบริการดานทะเบียนการศพ ๓. ขีดความสามารถ ๓.๑ เมื่อบรรจุกำลังพลเต็มอัตรา สามารถสงกำลังและบริการในหนาที่ สนับสนุนได ๒ กองพล หรือมากกวาเมื่อไดรับการเพิ่มเติมกำลัง ๓.๒ การเคลื่อนยายหนวยกระทำไดอยางจำกัด ๓.๓ สามารถปองกันตนเองไดเมื่อจำเปน ๔. การแบงมอบ เปนหนวยในอัตราของ บชร. หนึ่งกองพันตอหนึ่ง บชร.หรืออาจ จัดใหกองบัญชาการอื่น ๆ ก็ไดตามความเหมาะสม ๑. ภารกิจ ๑.๑ ปฏิบัติการซอมบำรุง ( ขั้นที่ ๓ และ ๔ ) ดำเนินการกูซอม และสงกลับ ยุทโธปกรณของหนวยในพื้นที่รับผิดชอบ เวนยุทโธปกรณสายแพทยและอากาศยาน ๑.๒ สนับสนุนการซอมบำรุง (ขั้น ๓-๔ ) เปนสวนรวม ใหกับหนวยสนับสนุน โดยตรง ๑.๓ ใหความชวยเหลือทางเทคนิคแกหนวยในพื้นที่รับผิดชอบ ๑.๔ ทำหนาที่เปนตำบลรวบรวมสิ่งอุปกรณหรอืการสงกลับ ๒. การแบงมอบ เปนหนวยในอัตราของ บชร. หนึ่งกองพันตอหนึ่ง บชร. หรือ อาจจัดใหกองบัญชาการอื่น ๆ ไดตามความเหมาะสม ๓. ขีดความสามารถ ๓.๑ สามารถสนับสนุนการซอมบำรุงยุทโธปกรณของหนวยกำลังรบได ๒ กอง พล หรือมากกวาเมื่อไดรับการเพิ่มเติมกำลัง ๓.๒ การเคลื่อนยายหนวยกระทำไดอยางจำกัด ๓.๓ สามารถทำการปองกันตนเองไดเมื่อจำเปน กองพนัซ่อมบํารุง บชร. บก.และร้อย บก. กองร้อย ซ่อมบาํรุง ยทุโธปกรณ์ ส่วนควบคุม การซ่อม กองร้อย ซ่อมบาํรุง ยทุโธปกรณ์ทีÉ2 กองร้อย สนบัสนุน การซ่อม
๓๐ ๑. อัตรากำลังพลทั้งสิ้น ๑,๐๘๑ นาย ลดระดับ ๑ = ๖๘๔ นาย ลดระดับ ๒ = ๕๕๖ นาย อัตราโครง ๒๕๖ นาย ๑.๑ เหลา สพ. ๑,๐๖๙ นาย ๑.๒ เหลา กง. ๔ นาย ๑.๓ เหลา พ ๔ นาย ๑.๔ ไมจำกัดเหลา ๔ นาย ๒. ภารกิจ ใหบริการสรรพาวุธสนับสนุนโดยตรงและทั่วไปแกหนวยขึ้นตรงของ กองทัพบก ประกอบดวย ๒.๑ สนบัสนุนการสงกำลังสิ่งอุปกรณประเภท ๒ และ ๔ สายสรรพาวุธ ๒.๒ ซอมบำรุง บริการและกูซอมยุทโธปกรณสายสรรพาวุธ (ขั้น ๓ และ ๔) ๒.๓ สนับสนุนการสงกำลัง และการซอมบำรุงที่จำเปนแกกองพันซอมบำรุง กองพลและกองทพัภาค ๒.๔ ใหความชวยเหลือทางเทคนคิแกหนวยที่รับผิดชอบ ๓. การแบงมอบ เปนหนวยของกองทัพบกฝากการบังคับบัญชาไวกับกรม สรรพาวุธทหารบก อาจแบงมอบใหหนวยรองไดตามความเหมาะสม ๔. ขีดความสามารถ ๔.๑ สนับสนุนโดยตรงและทั่วไปในการสงกำลังและซอมบำรุงสิ่งอุปกรณ ประเภท ๒- ๔ สายสรรพาวุธ (ขั้น ๓ และ ๔ ) ใหหนวยขึ้นตรงกองทพับก ๔.๒ สนับสนุนการซอมบำรุงยุทโธปกรณสายสรรพาวุธแกกองพันซอมบำรุง ของกองพล ๔.๓ เคล่อืนยายหนวยไดอยางจำกัด ประมาณ ๕๐ % ๔.๔ ปองกันตนเองไดอยางจำกัด กองพนัสรรพาวุธซ่อมบํารุงเขตหลงั บก.และ ร้อย บก. กองร้อย ส่งกาํลงั สรรพาวุธ ส่วนควบคุม การซ่อม กองรอ้ย สรรพาวุธซ่อมบาํรุง สนบัสนุนโดยตรง กองร้อย สรรพาวุธ ซ่อมบาํรุง สนบัสนุนทวไป ัÉ
๓๑ เหลาทหารพลาธิการ QUARTERMASTER ตอนท่ี๑ กรมพลาธิการทหารบก ๑. กลาวทั่วไป พลาธิการเปนเหลาทหารสายยุทธบริการเหลาหนึ่งของกองทัพบก เชนเดียวกับเหลาสายยุทธ บริการอื่น ๆ เชน เหลาทหารสรรพาวุธ, เหลาทหารขนสง, เหลาทหารแพทยเปนตน งานของเหลาทหาร พลาธิการ คือ การใหการสนับสนุนทางการชวยรบดานพลาธิการแกหนวยตาง ๆ ในกองทัพบก เพื่อใหการ ปฏิบัติตามภารกิจเปนไปอยางมีประสิทธิภาพ และตอเนื่อง จึงมีการจัดวางหนวย และสำนักงานทหาร พลาธิการไวประจำหนวยในกองทัพบกระดับตาง ๆ ทั้งในสวนกลาง,สวนการศึกษาสวนภูมิภาค และสวน กำลังรบอยางเหมาะสม ตามปกติหนวย หรือสำนักงานทหารพลาธิการในระดับตาง ๆ เหลานี้เปนสวนหน่ึงที่อยูในอัตรา หรือบรรจุมอบโดยตรงใหกับหนวยนั้น ๆ เพื่อทำหนาที่สนับสนุนโดยตรงใหแกหนวยโดยใกลชิด การบังคับบัญชา ตลอดจนการควบคุมการปฏิบัติของหนวย หรือสำนักงานทหารพลาธิการเหลานี้ คงเปน ความรับผิดชอบของหนวยทหารทีมีสำนักงาน หรอืหนวยทหารพลาธิการอยูในอัตรา หรือขึ้นอยูโดยการบรรจุ มอบใหสวนนั้น กรมพลาธิการทหารบก ซึ่งเปนกรมฝายยุทธบริการ หัวหนาเหลามหีนาที่ในการกำกับดูแลใหคำแนะนำทางเทคนิค และเปนหนวยใหการสนับสนุนตามสายงานเทานั้น ๒. ภารกิจ กรมพลาธกิารทหารบก มีดังนี้๒.๑ วางแผน อำนวยการ ประสานงาน แนะนำ กำกับการ ดำเนินการวิจัย และพัฒนาเกี่ยวกับ การผลติ,จัดหา,สงกำลัง,ซอมบำรุงและการบรกิาร ๒.๒ กำหนดหลักนิยมและทำตำราตลอดทั้งการศึกษา ทั้งนี้เกี่ยวกับกิจการและสิ่งอุปกรณของ เหลาทหารพลาธิการ มีเจากรมพลาธิการทหารบก เปนผูบังคับบญัชารับผิดชอบ ๓. การแบงมอบ เปนหนวยขึ้นตรงของกองทัพบก ๔. ขอบเขตความรับผิดชอบ ๔.๑ เสนอนโยบายวางแผน อำนวยการ ประสานงาน แนะนำ กำกับการเกี่ยวกับการกำหนดความ ตองการ ผลิต จัดหา สงกำลังซอมบำรุงและการบริการสิ่งอุปกรณสายพลาธิการ ๔.๒ ดำเนินการเกี่ยวกับกิจการของเหลาทหารพลาธิการ ๔.๓ กำหนดหลักนิยม วิจัย และพัฒนา จัดทำตำรา และคูมือเกี่ยวกับวิทยาการสายพลาธิการ ๔.๔ ดำเนินการจัด ,ผลิต และซอมบำรุงสิ่งอุปกรณสายพลาธิการ ๔.๕ ดำเนินการเกี่ยวกับการเกษตรกรรมเพื่อสนับสนุนการผลิต และสนับสนุนตาง ๆ ใน กองทัพบกตามที่ไดรับมอบ ๕. การแบงสวนราชการตามลักษณะของงาน แบงออกเปน ๓ สวน คือ ๕.๑ สวนบัญชาการ แบงออกเปน ๕ หนวยงาน คือ ๕.๑.๑ แผนกธุรการ
๓๒ ๕.๑.๒ กองกำลังพล ๕.๑.๓ กองยุทธการและการขาว ๕.๑.๔ กองสงกำลังบำรุง ๕.๑.๕ กองโครงการและการงบประมาณ ๕ ๒ สวนปฏิบัติการ แบงออกเปน ๑๐ หนวยงาน คือ ๕.๒.๑ กองวิทยาการ ๕.๒.๒ กองจัดหา ๕.๒.๓ กองควบคุมสิ่งอุปกรณ ๕.๒.๔ กองซอมบำรงุ ๕.๒.๕ กองการผลิตสิ่งอุปกรณสายพลาธิการ ๕.๒.๖ กองคลังเกียกกาย ๕.๒.๗ กองคลังยกกระบัตร ๕.๒.๘ กองคลังน้ำมันเชื้อเพลิง ๕.๒.๙ กองอำนวยการสถานพักฟนและพักผอน ๕.๒.๑๐ กองบริการ ๕.๓ สวนการศึกษา ไดแก โรงเรียนทหารพลาธิการ
๓๓ผังการจัดกรมพลาธิการทหารบก ตอนที่ ๒ ฝายพลาธกิารระดับตาง ๆ ๑. แผนกพลาธิการกองทัพภาค ๑.๑ การจัด สำนักงานพลาธิการกองทัพภาคเปนสวนราชการที่ขึ้นตรงตอแมทัพภาคการจัด สำนักงานประกอบดวย พลาธิการกองทัพภาค (อัตรา พ.อ.) มีนายทหารฝายพลาธิการ (อัตรา พ.ท. ๑ นาย และ อัตรา ร.อ.๑ นาย ) เปนผูชวย และนายสิบเสมียนพนักงานจำนวนหนึ่งที่กำหนดไวในอัตรา ๑.๒ หนาที่ พลาธิการกองทัพภาค มีฐานะเปนนายทหารฝายกิจการพิเศษของแมทัพกองทัพ ภาค และเปนทหารเหลาพลาธกิารที่มีอาวุโสสูงสุดในกองทัพภาค มีหนาที่ใหขอเสนอแนะใหขาวสาร และ คำปรึกษาในกิจการสายพลาธิการแกแมทัพภาค และฝายเสนาธิการ ตลอดจนฝายกิจการพิเศษอื่น ๆ ของ กองทัพภาค ดำเนินการวางแผนและกำกับดูแลใหคำแนะนำทางเทคนิคสายพลาธิการแกหนวยตาง ๆ ของ กองทัพภาค ๒. กองทหารพลาธิการกองพล แผนกธุรการ กองกาํลงัพล กองโครงการและ งบประมาณ กองวิทยาการ กองการผลิต สิÉงอุปกรณ์สายพลาธิการ กองจดัหา กองซ่อมบาํรุง โรงเรียนทหาร พลาธิการ กรมพลาธิการทหารบก กองควบคุมสิÉงอปุกรณ์กองยทุธการ กองส่งกาํลงับาํรุง และการข่าว กองอาํนวยการ สถานพกัฟÊืนและพกัผอ่น กองบริการ กองคลงันÊาํมนั เชืÊอเพลิง กองคลงั เกียกกาย กองคลงัยกกระบตัร
๓๔ ๒.๑ การจัด ภารกิจ ขีดความสามารถ ๒.๑.๑ การจัด ประกอบดวย กองบังคับการกอง หมวดสงกำลัง หมวดการศพ และ ๓ หมวดรถยนตบรรทุก ๒.๒ ภารกิจ กองทหารพลาธิการกองพล มีภารกิจใหการสนับสนุนแกกองพลดวยการ ปฏิบัติการสงกำลัง การซอมบำรุงยทุธภัณฑและการบริการสายพลาธิการ ๒.๓ ขีดความสามารถ เมื่อบรรจุกำลังเต็มอัตรา กองทหารพลาธิการกองพล (ผบ.กองฯ อัตรา พ.ต.) สามารถดำเนินการไดดังนี้.- ๒.๓.๑ จัดตั้งและปฏิบัติ ตำบลจาย สป.๑ ได ๓ ตำบล ,ตำบลจาย สป.๓ ได ๓ ตำบล และ ตำบลจาย สป.๒ และ ๔ สายพลาธิการ ได ๑ ตำบล ทำการรับ เก็บรักษาชั่วคราวและจายสิ่งอุปกรณ สายพลาธิการ สนับสนุนใหแกหนวยตาง ๆ ของกองพล ๒.๓.๒ ทำการขนสง สป.ดวยรถยนตเพื่อรับ สป.ในความรับผดิชอบ จากตำบลสงกำลังที่ใหการสนับสนุนและนำไปแจกจายถึงหนวย ใหกบัหนวยรับการสนับสนุนในกองพล ๒.๓.๓ จัดใหมีสถานีจายน้ำมันเคลื่อนที่เพื่อจายน้ำมันยานพาหนะใหแกหนวยตาง ๆ ใน กองพล ๒.๓.๔ ดำรงรักษาสิ่งอุปกรณสายพลาธิการของกองพลตามที่กำหนด ๒.๓.๕ ปฏิบัติการซอมบำรุงยุทธภัณฑสายพลาธิการขั้นสนับสนุนโดยตรงใหแกหนวยตาง ๆ ของกองพล ๒.๓.๖ ชวยเหลือหนวยตาง ๆ โดยใหคำแนะนำ และการจายชิ้นสวนซอมในการนำไป ปรับปรุง พัฒนาใหหนวยงานมีประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานมากที่สุด ๒.๓.๗ จัดตั้งตำบลรวบรวมสิ่งเก็บกูเพื่อปรบัไปคดัแยกและสงกลับ สป.เก็บกูในกองพล ๒.๓.๘ จัดตั้งและปฏิบัติงานตำบลรวบรวมศพของกองพลได ๓ ตำบล เพื่อทำการรวบรวม พิสจูนทราบขั้นตน และเตรียมศพเพื่อสงกลับ จัดการสงกลับทรัพยสินสวนตัวรวมกับศพนั้น ๒.๓.๙ ชวยเหลือหนวยกำลังรบตาง ๆ ของกองพล ดวยการใหคำแนะนำในการปฏิบัติตอ ศพ และจัดชุดคนหาศพหลังการรบเปนพื้นที่ในกรณีจำเปน ๒.๓.๑๐ จัดตั้งศูนยรวมแรงงานของกองพล และควบคุมแรงงานพลเรือนไดในจำนวนที่ จำกัด เพื่อสนับสนุนแรงงานทั่วไป ใหแกหนวยตาง ๆ ของกองพล ๒.๓.๑๑ ทำการรบอยางทหารราบ เพื่อปองกันตนเอง และที่ตั้งของตนไดในขอบเขตจำกัด ๒.๔ การแบงมอบ กองทหารพลาธิการกองพล เปนหนวยในอัตราของกองพลทหารราบ กอง พลทหารมา และกองพลทหารปนใหญ ๑ กอง ตอ ๑ กอพล หมวดรถยนตบรรทุก กองทหารพลาธิการกอง พล กองบงัคับการ กอง หมวดสงกำลัง หมวดการศพ
๓๕ กองบังคับการกอง การประกอบกำลัง กองบังคับการกองทหารพลาธิการกองพล เปนที่ทำการบังคับการกอง มี เจาหนาที่ชวยเหลือในการปฏิบัติการ บังคับบัญชา และทางธุรการตาง ๆ ซึ่งอาจแบงเปนสวนตาง ๆ ตาม หนาที่ดังนี้ - สวนบังคับบัญชา - สวนธุรการ - สวนสงกำลัง - สวนเลี้ยงดู - สวนซอมบำรุง - สวนบริการแรงงาน - สวนติดตอสื่อสาร งานในหนาที่รับผิดชอบ ๑.การบังคับบัญชาการฝก การรกัษาวินัย และอำนวยการปฏิบัตขิองกองพล ๒.การสงกำลังและบริการกำลังพลภายในกอง ๓.การซอมบำรุงยุทธภัณฑในอัตราขั้นการซอมระดับหนวย ๔.ติดตอสื่อสารภายในกอง ๕.งานธุรการและการเลี้ยงดูกำลังพลของกอง การปฏิบัติหนาที่ สวนบังคับบัญชา ๑. ผูบังคับกองทหารพลาธิการกองพล เปนผูบังคับบัญชาของกอง รับผิดชอบในการบังคับ บัญชา การฝก การปฏิบัติงานของกองทั้งทางเทคนิค ทางธุรการ และทางยุทธวิธี ถึงแมจะไดมอบหมายหนาที่ ใหแกผูบังคับบัญชาระดับรองของตนแลวก็ตาม ผูบังคับกองยังตองเปนผูรับผิดชอบตอหนวยงานของตนแตผู เดียว และตองวางแผนปฏิบัติในรายละเอียด สั่งการปฏิบัติ กำกับดูแลการปฏิบัติ และฝกกำลังพลในหนวย ของตนเพื่อใหสามารถ ๑.๑ ปฏิบัติภารกิจที่ไดรับมอบใหสําเร็จ ๑.๒ ปฏิบัติงานทางธุรการของกองรอยใหไดผลดี ๑.๓ รักษาระเบียบวินัยของทหารในหนวยใหอยูใน ระดับอันพึงประสงค ๑.๔ ปองกันตนเองตอการโจมตีของขาศึก ๒. รองผูบังคับกอง รองผูบังคับกองเปนลำดับที่สองในสาย การบังคับบัญชาของกองทหาร พลาธิการ ทำหนาที่แทนผูบังคับกองเมื่อไมอยู ซึ่งจะเขาทำหนาที่ บังคับบัญชาทันที ในกรณีที่ผูบังคับกอง ไดรับบาดเจ็บไมสามารถปฏิบัติงานไดหรือเสียชีวิตลง ปฏิบัติงานปกติตามที่ผูบังคับกองมอบหมาย เปนผู ประสานการปฏิบัติของหนวยตางๆ ในกองรอย ควบคมุการปฏิบัติงานของกองบังคับการกองอยางใกลชิด ซึ่ง ไดแกงานธุรการ การสงกำลังภายใน การซอมบำรุงประจำหนวย การติดตอสื่อสารและการเลี้ยงดูของกอง ทหารพลาธิการเปนตน ๓. จากองรอย จากองรอยเปนนายทหารชั้นประทวนที่มีอาวุโสสูงสดุในกองรอย เปนที่ปรึกษา ของผูบังคับกองในเรื่องเกี่ยวกับการบรรจุ การยายตำแหนง การเลื่อนขั้น การเลื่อนยศ การใหสิทธิพิเศษ การ ฝก การรักษาระเบียบวินัยของนายสิบพลทหาร ภายในกองทหารพลาธิการ เรียกรวมพลกองรอย ประสาน กำกับดูแลการปฏิบัติพันธกิจของ กองบังคับการกอง เชน งานธุรการ การสงกำลังภายใน การติดตอสื่อสาร และการเลี้ยงดู เปนตน
๓๖ ๔. พลขับรถ ทําหนาที่ขับรถยนตบรรทุกขนาด ๑/๔ ตัน ใน อัตราของกองบังคับการกอง ๕. พลทหารบริการประจําตัวนายทหาร ในอัตราของทหาร พลาธิการกองพล สวนธุรการ ๑.เสมียนธุรการกองรอย ปฏิบัติงานเกี่ยวกับหนังสือโตตอบ รายงานยอดกำลังพล และงาน เสมียนอื่นๆ ตางๆ และปฏิบัติงานเกี่ยวกับการพิมพทั้งปวงของกองบังคับการกอง ๒. เสมียนพิมพดีด ชวยเหลือ ส.ธุรการเกี่ยวกับงานธุรการตางๆ และปฏิบัติงานเกี่ยวกับการ พิมพทั้งปวงของกองบังคับการกอง สวนสงกำลัง นายสิบสงกำลังทำหนาที่ เบิก-รับ เก็บรักษา จาย สิ่งอุปกรณและยุทธภัณฑตามอัตรา ของกอง และยุทธภัณฑประจำกายทหารในกองทหารพลาธิการ ภายใตการกำกับดูแลของจากองรอย มี เสมียนสงกำลังเปนผูชวยเหลือในการดำเนินการเกี่ยวกับ เอกสารหลักฐานเกี่ยวกับการสงกำลังทั้งปวง ภายใน กองทหารพลาธิการกองพล สวนเลี้ยงดู ประกอบดวยนายสิบสูทกรรมและพลสูทกรรม ปฏิบัติงานประกอบอาหารและเลี้ยงดู กำลังพลของกองทหารพลาธิการกองพล ประกอบดวย พลสูทกรรมอาวุโส ๑ คน ทำหนาที่ขับรถยนตบรรทุก ขนาด ๓/๔ ตัน ซึ่งเปนรถครัวของกองทหารพลาธิการดวย การปฏิบัติงานเลี้ยงดูนั้นอยูภายใตการกำกับดแูล อยางใกลชิดของของผูบังคับกองทหารพลาธิการกองพล สวนติดตอสื่อสาร ประกอบดวยพลวิทยุและพลสลับสาย ทำหนาที่ เปนพนักงานวิทยุ ตลอดจน ปฏิบัติการวางสายจัดตั้งขายการสื่อสารทางโทรศัพทจาก บก.กองไปยัง หมวดตางๆและสถานสงกำลังบำรุง ของกองทหารพลาธิการกองพล สวนซอมบำรุง ๑. นายสิบยานยนต ทำหนาที่ขับรถกูขนาด ๕ ตัน ในอัตรา ของกองบังคับการกองสนับสนุน การซอมบำรุงยานยนตขั้นซอมบำรุงระดับหนวย ซึ่งหมวดรถยนตบรรทุกเปนผูปฏิบัติ ตามปกติมักจะจัดเปน แบบรวมการ มอบหมายใหนายสิบยานยนต เปนหัวหนา ภายใตการกำกับดูแลอยางใกลชิดของรองผูบังคับ กองทหารพลาธิการของกองพล ๒. ชางอาวุธ ทําหนาที่ซอมอาวุธในอัตราทหารพลาธิการกองพล สําหรับการซอมบำรุงประจำ หนวย ในขั้นซอมบำรุงระดับหนวย ๓. สวนบริการแรงงาน ผูบังคับตอนเปนผูรับผิดชอบ มีผูบังคับหมูเปน ผูชวยในการปฏิบัติงาน ควบคุมแรงงานพลเรือน ณ ศูนยรวบรวมแรงงานของกองพล แรงงานเหลานี้ อาจเปนประเภทประจำที่หรือ ประเภทเคลื่อนที่ก็ไดตามปกติมักเปนแรงงานประจำที่ซึ่งจัดจางจาก ประชาชนในทองถิ่นที่เปนทองท่ี ปฏิบัติการของกองพล เพื่อบริการแรงงานทั่วไปใหแกหนวยตางๆ ในกองพลตามความจําเปนในจํานวนจํากัด หมวดสงกำลัง การประกอบกำลัง หมวดสงกำลังกองทหารพลาธิการกองพล ประกอบดวย - บก.หมวด (อัตรา ร.อ.) - ตอน สป.๑ , - ตอน สป.๒ และ ๔ - ตอน สป.๓ งานในหนาที่รับผิดชอบ หมวดสงกำลังมีหนาที่รบัผิดชอบในการ ๑.เสนอแนะตำแหนงที่ตั้ง จัดตั้งและปฏิบัติงานในตำบลจายของกองพล สำหรับการรับ เก็บรักษาและแจกจายสิ่งอุปกรณสายพลาธิการ ในความรับผิดชอบของกองทหารพลาธิการกองพล ๒.ปฏิบัติการซอมบำรุงยุทธภัณฑสายพลาธิการในขั้นการสนับสนุนโดยตรง
๓๗ ๓.จัดตั้งและปฏิบัติงานในตำบลรวบรวมสิ่งเก็บกู ๔.เก็บรักษาสิ่งอุปกรณสำรองของกองพล ในความรบัผิดชอบของกองทหารพลาธิการ ๕.ปฏิบัติงานอื่นๆ ตามที่ไดรับมอบหมาย การปฏิบัติหนาที่ ๑. กองบังคบัการหมวด เปนสวนควบคุมบังคับบัญชาของหมวดและ เปนที่ปฏิบัติงานของ ผูบังคับหมวด ๑.๑ ผูบังคับหมวด อำนวยการปฏิบัติของหมวดรับผิดชอบใน การควบคุมกำกับดูแล โดยตรงตอการปฏิบัติงานของตอนสงกำลังสิ่งอุปกรณ ๑.๒ นายทหารสงกำลัง รับผิดชอบในการควบคุมกำกับดแูล โดยตรงตอการปฏิบัติงาน ของตอนสงกำลังสิ่งอุปกรณ 2-4 ซึ่งจะตองทำหนาที่ในการซอมบำรุงและ บริการเก็บกูดวย ๑.๓ รองผูบังคับหมวด ชวยเหลือผูบังคับหมวดในการอำนวย การปฏิบัติ และบังคับ บัญชาของหมวดสงกำลัง รับผิดชอบในการควบคุมกำกับดูแลการปฏิบัติงาน ของตอนสงกำลัง อุปกรณ ประเภท 3 โดยตรง ๑.๔ เสมียนสงกำลัง มีหนาที่จัดทำบันทึกหลักฐานการปฏิบัติงานของหมวด เชนการ รับใบสั่งจายจากฝายพลาธิการกองพล ลงทะเบียนเอกสารและสงหนวยที่เกี่ยวของเปนตน ๑.๕ พลขับรถมีหนาที่ขับ รอบ. ๑/๔ ตัน ในอัตราของหมวด ๒. ตอนสงกำลังสิ่งอุปกรณประเภท ๑ หมวดสงกำลัง รับผิดชอบใน การจัดตั้งและ ปฏิบัติงานตำบลจาย สป.๑ ของกองพลในพื้นที่สนับสนุนของกองพล และตำบลจาย สป.๑ หนาใน พื้นที่ขบวนสัมภาระของกรมในแนวหนา ๒ กรม เพื่อดำเนินการรบัเก็บรักษาชั่วคราว และจาย สป.๑ สนับสนุนแกหนวยตางๆ ของกองพลในพื้นที่นั้นๆ และดำรงรักษา สป.๑ สำรองของ กองพลตามที่ กำหนด ๒.๑ ผูบังคับตอน ปฏิบัติการจาย สป.๑ ณ ตำบลจาย สป.๑ ของ กองพล ภายใตการ ควบคุมของผูบังคับหมวดสงกำลัง นอกจากนี้ยังทำหนาที่เปนผูบังคับสวนแยกที่ ๑ ในกรณีที่กองทหาร พลาธิการกองพลตองจัดกำลังแยกไปปฏิบัติการในพื้นที่ที่ไดรับมอบหมาย ๒.๒ รองผูบังคับตอน ชวยเหลือผูบังคับตอนในการปฏิบัติงาน ในความรับผิดชอบ ทำ หนาที่เปนหัวหนาตำบลจาย สป.๑ ของกองพล ในพื้นที่สนับสนุนของกองพลในกรณทีี่ผูบังคบัตอนตองไปทำ หนาที่ในพื้นที่อื่นๆ ๒.๓ นายสิบจายเสบียง ๒ คน เสมียนพิมพดีด ๑ คน ผูชวย นายสิบจายเสบียง ๒ คน และพลคลัง ๔ คน ประกอบกันเปนเจาหนาที่ปฏิบัติการตำบลจาย สป.๑ หนึ่งตำบล ซึ่งอาจจะอยูภายใตการ ควบคุมโดยตรงของ ผบ.หมวดสงกำลังหรือ ผบ.ตอนแลวแตกรณี ๒.๔ ตอนสงกำลังสิ่งอุปกรณประเภท ๒ และ ๔ รับผิดชอบในการจัดตั้งและปฏิบัติ ตำบลจาย สป.๒ และ ๔ สายพธ. ของกองพล ณ พื้นที่สนับสนุนของกองพลปฏิบัติการซอมบำรุงยุทธภัณฑ สาย พธ.ขั้นสนับสนุนโดยตรง โดยการจัดตั้งสถานซอมบำรุงขึ้น ณ ที่ตั้งของหนวยรับการสนับสนุน จัดตั้งและ ปฏิบัติการที่ตำบลรวบรวมสิ่งเก็บกู โดยใชสถานที่ภายในสถานซอมบำรุงนั้นทำการรับ รวบรวม และคัดแยก สป. เก็บกูเพื่อสงกลับหรอืจำหนายตอ ไป ๒.๔.๑ ผูบังคับตอน รับผิดชอบในการบังคับบัญชา และควบคุม การปฏิบัติของตอน ภายใต การกำกับดูแลของนายทหารสงกำลังของหมวดสงกำลัง เสมียนพิมพดีด และพลคลังเปนเจาหนาที่ปฏิบัติในการสง กำลัง สป. ๒ และ ๔ สาย พธ. ๒.๔.๒ นายสิบตรวจสิ่งอุปกรณเก็บกูรับผิดชอบรวบรวม คัดแยกและสงกลับสิ่งอุปกรณเก็บกู
๓๘ ๒.๔.๓ ชางซอม ชางซอมตางๆ ซึ่งไดแก ชางซอมเครื่องใชประจำสำนักงาน ชางซอมเสี้อผา ชางซอมรองเทา และชางซอมสิ่งทอ ปฏิบัติงานซอมบำรุงยุทธภัณฑ สาย พธ.ตามหนาที่ โดยใชยุทธภัณฑซอมบำรุง ตามอัตรา ซึ่งสามารรถจัดเปนชดุซอมเคลื่อนที่ไดตาม ความตองการ ๒.๕ ตอนสงกำลังสงอุปกรณประเภท 3 หมวดสงกำลัง รับผิดชอบในการ จัดตั้ง และปฏิบัติงาน ตำบลจาย สป.๓ ของกองพลในพื้นที่สนับสนุนของกองพล และตำบลจาย สป.๓ หนาของกองพล ในพื้นที่ขบวน สัมภาระของกรมในแนวหนา ๒ กรม เพื่อดำเนินการรับ เก็บรักษาและจาย สป.๓ สนับสนุนใหแกหนวยตางๆ ของ กองพลตามที่กำหนด และดำเนินการสถานีจาย น้ำมันเคลื่อนที่ตามความจำเปน มีเจาหนาที่ปฏิบัติการที่สำคัญดังนี้ ๒.๕.๑ ผูบังคับตอน ปฏิบัติงานแจกจาย สป. ๓ ณ ตำบลจาย ภายใตการควบคุมโดยตรงของ รอง ผบ.หมวดสงกำลัง นอกจากนี้ยังทำหนาที่เปน ผบ.สวนแยกที่ ๒ ในกรณีที่กองทหารพลาธิการกองพลตองจัด กำลังแยกออกไปปฏิบัติงานในพื้นที่ที่ไดรับมอบหมาย ๒.๕.๒ รองผูบังคับตอน ชวยเหลือผูบังคับตอนในการปฏิบัติงาน ในความรับผิดชอบของ ตอน ทำหนาที่เปนหัวหนาตำบลจาย สป.๓ ของกองพล ในกรณีที่ผูบังคับตอน ตองไปทําหนาที่ ณ ตำบลจาย สป.๓ แหงอื่น ๒.๕.๓ นายสิบจายน้ำมัน ๒ คน ผูชวยนายสิบจายน้ำมัน ๒ คน และพลคลัง ๔ คน ประกอบ กันเขาเปนเจาหนาที่ปฏิบัติการตำบลจาย สป. ๓ หนึ่งตำบล ซึ่งอาจจะอยูภายใตการควบคมุโดยตรงของรองผูบังคับ หมวดสงกำลัง หรือผูบังคับตอน หรือรองผูบังคับตอนแลวแตกรณี นอกจากนั้นอาจจัดนายสิบจายน้ำมัน ๑ คน กับ ผูชวยตามความเหมาะสม เปนชุดสถานีเติมน้ำมันเคลื่อนที่ไปสนับสนุนใหแกหนวยได หมวดการศพ การประกอบกำลัง หมวดการศพของกองทหารพลาธิการกองพล ประกอบดวย - บก.หมวด (อัตรา ร.อ.) - ๑ ตอนรวบรวมพิสูจนทราบและสงกลับ - ๓ ตอนรวบรวมและสงกลับ งานในหนาที่รับผิดชอบ หมวดการศพมีหนาที่รับผิดชอบในการ ๑.จัดตั้งและปฏิบัติรวบรวมศพของกองพล เพื่อสนับสนุนหนวยตาง ๆ ในการจัดการศพ ในพื้นที่ รับผิดชอบของกองพล และพื้นที่ขบวนสัมภาระของกรม ๒.ปฏิบัติงานอื่นตามที่ไดรับมอบ การปฏิบัติหนาที่ ๑. กองบังคับการหมวด เปนสวนบังคับบัญชา มีผูบังคับหมวดเปนผูรับผิดชอบตอการ ปฏิบัติงานตามภารกิจที่ไดรับมอบหมาย และเปนผูรับผิดชอบ ในเรื่องการฝก การสวัสดิการ การรักษา ระเบียบวินัย และการปฏิบัติการทางธุรการอื่นๆ นอกจากนี้ ยังทําหนาที่เปนหัวหนาสวนแยกที่ 3 ในกรณีที่ กองทหารพลาธิการกองพลตองจัดกำลังแยกออกไป ปฏิบัติในพื้นที่ที่ไดรับมอบหมาย พลขับทำหนาที่ขับและ ปรนนิบัติบำรุง รยบ. ขนาด ๑/๔ ตัน ตามอัตราของกองบังคับการหมวด หรือปฏิบัติงานดานอื่นๆตามที่ผู บังคับหมวดจะมอบหมายให ๒. ตอนรวบรวมพิสูจนทราบและสงกลับ ตอนรวบรวมพิสูจนทราบ และสงกลับรับผิดชอบใน การจัดตั้งและปฏิบัติงานในตำบลรวบรวมศพของกองพล ณ พื้นที่สนับสนุน ของกองพลเพื่อทำการรับ รวบรวมและพิสูจนทราบศพที่สงกลับมาจากตำบลรวบรวมศพหนา และ ศพที่เสียชีวิตในพื้นที่สนับสนุนของ กองพล ดำเนินกรรมวิธีหอศพเหลานั้นเพื่อสงกลับ ทำการตรวจสอบนับจำนวน ทำบัญชีทรัพยสินสวนตัวที่ติด
๓๙ มากับศพ แลวบรรจุลงในถุงทรัพยสินเพื่อสงกลับไปพรอมกับศพ ทําหลักฐานทะเบียนและเอกสารที่จำเปน เกี่ยวกับกิจการศพในระดับกองพล มีเจาหนาที่ปฏิบัติงานดังนี้ ๒.๑ ผูบังคับตอน รับผิดชอบในการบังคับบัญชา และปฏิบัติงานของตอนภายใตการ อำนวยการของผูบังคบัหมวด ๒.๒ รองผูบังคับตอน ชวยเหลือผูบังคับตอนตามที่ไดรับ มอบหมาย ทำหนาที่แทนผูบังคับ ตอน ในกรณีที่ผูบังคบัตอนไมอาจปฏิบัติหนาที่ได ๒.๓ นายสิบพิสูจนศพ ทำหนาที่รับ รวบรวม พิสูจนทราบ และดำเนินกรรมวิธีตอศพและ ทรัพยสินสวนตัวเพื่อเตรียมการสงกลับ ๒.๔ พลลูกมือ ชวยเหลือนายสิบพิสูจนทราบและปฏิบัติงานตามที่ไดรับคำสั่ง ๓. ตอนรวบรวมและสงกลับ ตอนรวบรวมและสงกลับ (๓ ตอน) รับผิดชอบในการจัดตั้งและ ปฏิบัติตำบลรวบรวมศพหนาของกองพล ในพื้นที่ขบวนสัมภาระของ กรมในแนวหนา ๑ ตอน ตอ ๑ กรม เพื่อ สนับสนุนอยางใกลชิดตอกรมนั้น โดยทำหนาที่รับศพที่สงมาจากตำบลรวบรวมของกองพันในแนวหนา และ ศพที่เสียชีวิตในพื้นที่ขบวนสัมภาระของกรม พิสูจนทราบขั้นตนและดำเนินกรรมวิธีสำหรับการสงกลับไปยัง ตำบลรวบรวมศพในพื้นที่สนับสนุน ของกองพล รวมทั้งดำเนินกรรมวิธีขั้นตนตอทรัพยสินสวนตัวที่ติดมากับ ศพแลวสงกลับไปกับศพดวย มีเจาหนาที่ปฏิบัติงานดังน้ี ๓.๑ นายสิบทะเบียนศพ ทำหนาที่เปนผูบังคับตอน รับผิดชอบ ในการบังคับบัญชาและ การปฏิบัติงานของตำบลรวบรวมศพหนาของกองพล ภายใตการอำนวยการ ของผูบังคับหมวดการศพ ๓.๒ ผูชวยนายสิบทะเบียนศพ ชวยเหลือนายสิบทะเบียนศพ ในการดำเนินงานตอศพ ณ ตำบลรวบรวมศพหนา ๓.๓ เสมียนทะเบียนศพ ปฏิบัติงานดานเอกสาร และบัญชี ตางๆที่เกี่ยวกับการศพ ณ ตำบลรวบรวมศพหนา ๓.๔ พลลูกมือ ชวยเหลือกิจการทั้งปวง ของตำบลรวบรวมศพหนาตามที่ไดรับคำสั่ง หมวดรถยนตบรรทุก การประกอบกำลัง หมวดรถยนตบรรทุก ประกอบดวย - บก.หมวด (อัตรา ร.อ.) - ๒ ตอนรถยนตบรรทุก งานในหนาที่รับผิดชอบ หมวดรถยนตบรรทุกมีหนาที่ในความรับผิดชอบในการ ๑.ปฏิบัติการขนสงดวยรถยนตบรรทุก เพื่อสนับสนุนกิจการสงกำลังบำรุง ซอมบำรุง และบริการในความรับผิดชอบของกองทหารพลาธิการกองพล (รยบ.๒ ๑/๒ ตัน จำนวน ๓๖ คัน,รยบ.๒ ๑/๒ ตัน แบบมีกวาน จำนวน ๖ คัน) ๒.ปฏิบัติการขนสงดวยรถยนต สนับสนุนกิจการอื่นๆ ของกองพล ตามคำสั่งของผู บัญชาการกองพล ๓ .ปฎิบัติงานอื่นๆ ตามที่ไดรับมอบ การปฏิบัติหนาที่ ๑. กองบังคับการหมวด กองบังคบัการหมวด เปนสวนควบคุม บังคับบัญชา มีเจาหนาที่หลักใน การปฏิบัติหนาที่ตางๆ ดังน้ี
๔๐ ๑.๑ ผูบังคับหมวด รับผิดชอบในการปฏิบัติงานของหมวด ตามหนาที่ที่ไดรับมอบหมาย เปน ผูควบคุมบังคับบัญชา อำนวยการฝกเจาหนาที่ภายในหมวดทั้งใน ทางเทคนิคของการขับรถ และการ ปรนนิบัติบำรุงยานยนต และในทางยุทธวิธี กวดขันการปฏิบัติงาน และรักษาระเบียบวินัยของกำลังพลใน บังคับบัญชาของตน ทำหนาที่เปนผูควบคุมขบวนยานยนต ของหมวด ๑.๒ รองผูบังคับหมวด เปนผูชวยคนสำคัญของผูบังคับหมวด ปฏิบัติงานตามที่ผูบังคับหมวด มอบหมายให ตามปกติเปนผูรับผิดชอบในงานธุรการทั่วๆ ไป เชน การเก็บรักษาเอกสาร หลักฐานและสถิติ เกี่ยวกับการใชยานพาหนะ เปนผูควบคมุขบวนยานยนตของ หมวดในเมื่อผูบังคับหมวดสั่งการและมอบหมาย ให ๑.๓ ชางเครื่องยนต รับผิดชอบในการซอมบำรุงยานยนต ระดับหนวยตอยานพาหนะตาม อัตราของหมวด หากมีการปฏิบัติการซอมบำรุงแบบรวมการในลักษณะที่ กอง พธ.พล จัดเปนแหลงรวมรถ ของกองขึ้น ชางเครื่องยนตของหมวดรถยนตบรรทุก ทุกๆหมวดจะรวมกันปฏิบัติงานภายใตการควบคุมของ นายสิบยานยนตใน บก กอง พธ.พล ๑.๔ นายสิบปลอยรถ ชวยเหลือรองผูบังคับหมวดในงาน ธุรการตางๆ จัดทำตาราง กำหนดการใชยานพาหนะภายในหมวด จัดทำเอกสารหลักฐานเกี่ยวกับการ ใชยานพาหนะปฏิบัติงาน ณ จุด ควบคุมการขนสง ที่จัดตั้งขึ้นในพื้นที่สนับสนุนของกองพล ๑.๕ พลขับรถ ทำหนาที่ขับรถและปรนนิบัติบำรุง รยบ. ขนาด ๑/๔ ตัน ในอัตราของกอง บังคับการหมวด หรอืปฏิบัติงานอื่นตามที่ผูบังคับบัญชามอบหมายให ๒. ตอนรถยนตบรรทุก แตละหมวดรถยนตบรรทุก จะประกอบ ดวย ๒ ตอนรถยนตบรรทุก มี รถยนตบรรทุกขนาด ๒ ๑/๒ ตัน ตามอัตรา ตอนเปนหนวยหลักใน การปฏิบัติงานของหมวดรถยนตบรรทุก ในการขนสงตามหนาที่ที่ไดรับมอบหมาย มีเจาหนาที่หลัก ในการปฏิบัติงานดังนี้ ๒.๑ ผูบังคับตอน เปนผูควบคุมการทำงานของพลขับและพลขับผูชวย ในการใชและ ปรนนิบัติบำรงุยานพาหนะภายในตอน แบงมอบงานใหแกพลขับอยาง ยุติธรรม รวมไปกับขบวนยานพาหนะ ในเมื่อรถยนตของตอนออกปฏิบัติงานเปนขบวนเพื่อควบคุม อยางใกลชิด ๒.๒ พลขับรถ ทำหนาที่ขับและปรนนิบัติบำรุงยานพาหนะที่ตนประจำการ ๒.๓ พลขับผูชวย ทำหนาที่แทนพลขับที่ไมสามารถปฏิบัติงาน ได หรือปฏิบัติงานอื่นๆตามที่ ผูบังคบัตอนมอบหมาย และชวยเหลือพลขับในการปรนนิบัติบำรุงยานพาหนะในหนาที่พลขับ ๓. ฝายพลาธิการกองพล (ร.ส.๑๐-๑๗ พ.ศ.๒๕๑๙) การประกอบกำลัง ฝายพลาธิการกองพลเปนสวนงานฝายยุทธบริการในอัตราการจัดของกอง พล ประกอบดวยเจาหนาที่นายทหาร นายสิบ และพลทหารเหลาพลาธิการ เพื่อปฏิบัติภารกิจที่ไดรับ มอบหมาย มีพลาธิการกองพล เปน หัวหนา (อัตรา พ.ท.) ทำหนาที่บังคับและควบคุมการปฏิบัติงานในความ รับผิดชอบ ภารกิจ ฝายพลาธิการกองพล มีภารกิจในการวางแผน ควบคุม อำนวยการ ปฏิบัติและกำกับ ดูแลการสงกำลัง การซอมบำรุง และการบริการสายพลาธิการ เพื่อสนับสนุนใหแกกองพล ขีดความสามารถ ๑. ใหขอเสนอแนะและชวยเหลือในการวางแผนเกี่ยวกับการสงกำลัง การซอมบำรุง และการ บริการสายพลาธิการแกผูบัญชาการและฝายอำนวยการของกองพล
๔๑ ๒.ประสานกับหนวยที่ใหการสนับสนุน ฝายอำนวยการของกองพล และ หนวยรับการสนับสนุน ในการวางแผนและออกคำสั่งของกองพลเกี่ยวกับการสนับสนุนสายพลาธิการ ๓. กำหนดความตองการ จัดหาหรือเบิก ทำบัญชีคุม รับคำขอหรือใบเบิกจากหนวยรับการ สนับสนุนและดำเนินกรรมวิธีสั่งจาย ควบคุมและอำนวยการรับ เก็บรักษา และจายสิ่งอุปกรณสายพลาธิการ ๔. ควบคุมและอำนวยการปฏิบัติการซอมบำรุงยุทธภัณฑสายพลาธิการในขั้น สนบัสนุนโดยตรง ๕. ควบคุมและอำนวยการปฏิบัติการบริการการจัดการศพ บริการแรงงาน และบริการจัดซื้อ และทำสัญญาในกองพล ๖. กำกับดูแลการเลี้ยงดู การดำเนินการรานคาของหนวย บริการเก็บกู ปฏิบัติการสงกำลังและ ซอมบำรุงสายพลาธิการของหนวยตางๆ ในกองพล ๗ .ใหคำแนะนำทางเทคนิคตอการฝกการปฏิบัติแกหนวยตางๆ ของกองพลที่ เกี่ยวกับกิจการ สายพลาธิการ ขีดจำกัด ฝายพลาธิการกองพลตองอาศัยการบริการกำลังพล การสงกำลังและการซอมบำรุงภายใน หนวย การเลี้ยงดู และการสนับสนุนทางธุรการตางๆ จากกองรอยกองบัญชาการกองพล การจัดสวนงานของฝายพลาธิการกองพล ไมมีกำหนดไวในอัตราการจัดอยางแนนอน พลาธิการกองพล อาจใชดุลยพินิจในการแบงสวนงาน การแบงมอบงานและการแบงมอบเจาหนาที่ในสวนตาง ๆ ตามความ เหมาะสม โดยอาศัยปจจัยพิจารณาตางๆ เชน สถานการณทางยุทธวิธี ปฏิบัติงานการสนับสนุนจากหนวย เหนือ การรับการสนับสนุนของหนวย รอง และภารกิจ โดยเฉพาะการปฏิบัติเปนครั้งคราวนั้นเปนตน สิ่ง เหลานี้จะเปนเครื่องบงชี้วาควร จะจัดสวนงานอยางไร เพื่อใหสามารถปฏิบัติงานทางธุรการ ทางเทคนิค ตลอดจนการอำนวยการ และกำกับดูแลกิจการในหนาที่ใหเปนไปอยางมีประสิทธิภาพที่สุด บทบาทของฝายหารพลาธิการกองพล ๑. ฝายพลาธิการกองพลเปนสวนหนึ่งที่พลาธิการและคณะนายทหารนายสิบที่บรรจุตาม ตำแหนงหนาที่ตามอัตราเปนผูปฏิบัติ คณะนายทหารในฝายพลาธิการกองพลชวยเหลือพลาธิการ ให คําแนะนํา กํากับดูแล ในการอำนวยการการปฏิบัติทางเทคนิค กลาวคือจะเปนผูวางแผน และควบคุมการ ปฏิบัติตามที่พลาธิการกองพลมอบหมาย ๒.นายทหารฝายอำนวยการของฝายพลาธิการ อาจไดรับมอบหมายใหควบคุมการ ปฏิบัติ โดยตรงตอหนวยปฏิบัติการของกองทหารพลาธิการกองพล ในเรื่องท่เีปนงานประจำวันปกติเชน การสั่งจาย ซึ่งอุปกรณตามอัตรา หรือเกณฑจายที่ไดกำหนดไวแลว โดยแนชัดเปนตน ๓. เจาหนาที่ชั้นนายสิบพลทหารของฝายพลาธิการเปนผูชวยเหลือนายทหารฝายอำนวยการ และการปฏิบัติงานทางธุรการของฝายพลาธิการกองพลตามหนาที่ที่กำหนดไว ๔. ฝายพลาธิการกองพล มีบทบาทในการวางแผน กํากับดูแล และควบคุมการ ปฏิบัติตอหนวย ทหารพลาธิการที่มาขึ้นตรงสมทบกับกองพล เชนเดียวกับหนวยทหารพลาธิการในอัตราของกองพล สวน หนวยที่มาใหการสนับสนุนตอกองพล โดยไมขึ้นสมทบนั้น ฝายพลาธิการ กองพลจะประสานการสนับสนุนให เปนประโยชนแกกองพลใหไดมากที่สุด โดยทหารฝายอำนวยการ ของฝายพลาธิการกองพลแตละหนาที่เปน ผูรับผิดชอบตามสายงานของตนตามที่ไดรับมอบ ๕. ฝายพลาธิการกองพล มีเจาหนาที่บรรจุไวในอัตราจำนวนเพียงพอที่จะเปนเครื่องมือ ของ พลาธิการกองพลสำหรับการปฏิบัติงานตามภารกิจที่รับผิดชอบได เจาหนาที่เหลานี้ไดแก พลาธิการกองพล
๔๒ รองพลาธิการกองพล นายทหารสงกำลัง นายทหารจัดซื้อและทำสัญญานายทหารกำกับการเลี้ยงดู หัวหนา เสมียน นายสิบสงกำลัง เสมียนสงกำลัง ตัวอยางการจัดสวนงาน ใหไวเปนตัวอยางและแนวทางแบบหนึ่งเทานั้น อาจใชตามนี้หรือนำไป ปรับปรุงแกไข พัฒนาใหหนวยงานมีประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานมากที่สุด สวนธุรการ ใหรองพลาธิการกองพล เปนหัวหนา ตามปกติรองพลาธิการกองพลเปนนายทหาร ยุทธการและทำหนาที่เปนหัวหนาฝายอำนวยการของกองพลาธิการกองพลของฝายพลาธิการกองพล นายทหารกำกับการเลี้ยงดูจัดไวในสวนนี้ดวย หมวดรถยนตบรรทุกของกองทหารพลาธิการกองพล ใหอยู ภายใตการกำกับดูแลและควบคุมการปฏิบัติของสวนงานนี้ สวนสงกำลัง ใหนายทหารสงกำลังเปนหัวหนา มอบหมายใหกำหนดหนาที่กำกับ และควบคุม การปฏิบัติของหมวดสงกำลังกองทหารพลาธิการกองพล ซึ่งรบัผิดขอบในการสงกำลัง การซอมบำรุง และการ รวบรวมสิ่งเก็บกู สวนบริการ ใหนายทหารจัดซื้อและทำสัญญาเปนหัวหนา มอบหมายใหทำหนาที่กำกับดูแล และควบคุมการปฏิบัติของหมวดการศพ กองทหารพลาธิการกองพล ซึ่งในสวนนี้จะรับผิดชอบในเรื่องการ บริการสนามสายพลาธิการ ไดแก การจัดการศพและการบริการแรงงาน หากไดรับการสนับสนุนเพิ่มเติมการ บริการน้ำอาบและซักรีดจากหนวยเหนือ ก็ใหอยูภายใตการควบคมุกำกับดูแลของสวนบริการกองพลดวย หนาที่รับผิดชอบของสวนตางๆ ของฝายพลาธิการกองพล ๑. สวนธุรการ รับผิดชอบในเร่อืง ๑.๑ วางแผน ประสาน กำกับดูแลการปฏิบัติงานของสวนตางๆ ของฝายพลาธิการกองพล กำหนดระเบียบปฏิบัติทางเทคนิคของสถานสงกำลังตางๆ ของกองพล อันเปนหนาที่ของรองพลาธิการกอง พล ซึ่งหัวหนาฝายอำนวยการของกองพลาธิการกองพล ๑.๒ วางแผน ประสานงาน และกำกับดูแลการฝกทางเทคนิคและทางยุทธวิธีของ ทหาร พลาธิการในกองพล การจัดทำแผนที่สถานการณแสดงสถานที่ตั้งตางๆของสถานสงกำลังบำรุงและหนวย ทหารพลาธิการในกองพล พิจารณากำหนดที่ตั้งสถานสงกำลังบำรุงสาย พธ. เปนงานในหนาที่ของนายทหาร ยุทธการ ๑.๓ กำกับดูแล ประสานและควบคุมการปฏิบัติการขนสงของหนวยรถยนตบรรทุกของทหาร พลาธิการในกองพลุ ฝายพลาธิการกองพล (พลาธิการกองพล) สวนธุรการ -รองพลาธิการ - น.กำกับการเลี้ยงดู สวนสงกำลัง -น.สงกำลัง สวนบริการ -นายทหารจัดซื้อ และทำสัญญา
๔๓ ๑.๔ กำกับการเลี้ยงดูของหนวยตางๆ ของกองพล อันเปนหนาที่ของนายทหาร กำกับการ เลี้ยงดู ซึ่งจัดอยูในสวนธุรการนี้ดวย ไดแก ๑.๔.๑ การประสานและใหคำแนะนำในเรื่องรายการอาหารประจำวัน ๑.๔.๒ การประสานและใหคำแนะนำในการฝกเจาหนาที่เลี้ยงดูของ พลาธิการใน หนวย ทางเทคนคิ ๑.๔.๓ กำกับดูแลการปฏิบัติของตำบลแบงเสบียงของหนวยในสวนที่ เกี่ยวกับการเลี้ยงดู เชน คุณภาพอาหารที่จาย การเก็บรักษาและการถนอมอาหาร เปนตน ๑.๔.๔ ใหคำแนะนำ และกำกับการเลี้ยงดูของหนวยในกองพล ใหเปนไปตามระเบียบที่ ทางราชการไดกำหนดขึ้นไว ๑.๔.๕ ศึกษาขอมูลเกี่ยวกับความรับผิดชอบอาหารของทหารอยูตลอดเวลา เพื่อ เสนอแนะการแกไขปรับปรงุรายการใหเหมาะสมยิ่งขึ้น ๑.๕ งานธุรการของฝายพลาธิการ เชนการดำเนินงานศูนยรับสง การจัดทําทะเบียนเอกสาร เปนสวนรวม การเก็บรักษาเอกสาร และการปฏิบัติงานสารบรรณ ๒. สวนสงกำลัง มีความรับผิดชอบในเรื่อง ๒.๑ การกำหนดความตองการสิ่งอุปกรณสายพลาธิการทุกประเภทของกองพล ๒.๒ การจัดทำตารางกำหนดในการเบิก การจายและการรับสิ่งอุปกรณ ๒.๓ รับ ตรวจสอบและดำเนินการสั่งจายตอใบเบิกสิ่งอุปกรณของหนวยที่เสนอ ๒.๔ การจัดทำเอกสารหลักฐานในการสงกำลัง เชน การบันทึกการรายงาน บัญชีสิ่งอุปกรณ ตลอดจนเอกสารการแจกจายที่เกี่ยวของตางๆตามความจำเปน ๒.๕ การรวบรวมหรือสรุปใบเบิกของกองพลเพื่อเสนอขอรับสิ่งอุปกรณจาก หนวยสนับสนุน ๒.๖ การเสนอแนะกำหนดระดับสะสมและสิ่งอุปกรณส ำรองของกองพล ๒.๗ เสนอแนะการกำหนดลำดับความเรงดวน และการแบงมอบของ สป.ในการแจกจายสิ่ง อุปกรณสายพลาธิการที่เปนรายการควบคมุและเสนอแนะรายการที่กองพลตองควบคุม
๔๔ ๔. กองบัญชาการชวยรบ การจัด กองบัญชาการชวยรบ ประกอบดวย - บก./รอย บก. - ศูนยควบคุมทางการสงกำลงั - พัน สบร. - พัน ซบร. - พัน ขส. - พัน สร. - พัน สพ.กระสุน ภารกิจของกองบัญชาการชวยรบ สนับสนุนการสงกำลังบำรุงแกหนวยในอัตรา และหนวยที่บรรจุมอบหรือข้นึสมทบหรือหนวยอื่นๆ ที่เขามาปฏิบัตกิารในพื้นที่ตามท่ีทบ.กำหนด การแบงมอบ เปนหนวยในอัตราของกองทัพภาค โดยจัด ๑ กองบัญชาการชวยรบ ตอ ๑ กองทัพภาค หรืออาจจัดใหกองบัญชาการอื่นๆ ไดตามความเหมาะสม ศูนยควบคุมการสงกำลังบำรุง การจัด ในศูนยควบคุมการสงกำลังบำรุง กองบังคับการ กองบัญชาการชวยรบ มีหนวย พลาธิการ มีกำลงัเจาหนาที่สวนตาง ๆ ประกอบดวย ๑. แผนกธุรการ ๒. แผนกควบคุมการสงกำลัง ๒.๑ มว.สงกำลัง สป.๑ ๒.๒ มว.สงกำลัง สป.๒ และ ๔ (เวนสป.สายแพทย) ๒.๓ มว.สงกำลัง สป.๕ ๒.๔ มว.สงกำลัง สป.๒ และ ๔ สายแพทย๓. แผนกควบคุมการเคล่อืนยาย ๔. แผนกจำหนวย พัน สบร. กองบัญชาการชวยรบ บก./รอย บก.ศูนยควบคุมทางการสงกำลังบำรุง พัน ซบร. พัน ขส. พัน สร. พัน สพ.กระสุน
๔๕ ภารกิจ ๑.อำนวยการและควบคุมการปฏิบัติ ตลอดจนกำกับดูแลการดำเนินงานสงกำลังบำรุงใหเปนไป ตามนโยบายและแบบธรรมเนียมของทางราชการ ๒.จดังานการสงกำลังบำรุง เพ่อืสนับสนุนหนวยตางๆ ในพ้นืที่รับผิดชอบของกองบัญชาการชวยรบ ให เปนไปดวยความเรียบรอย เหมาะสมถูกตองทนัตอเหตุการณและเวลา กองพันสงกำลังและบริการ กองบัญชาการชวยรบ ภารกิจ ๑.สงกำลัง สป.๑ ,สป.๒ และ ๔ , สป.๓ (ยกเวน สป.๒ และ ๔ สายแพทย และชิ้นสวนซอม อากาศยาน) ๒.ดำเนนิการเรื่อง สป.จำหนาย๓.ดำเนนิการเรื่องที่เกี่ยวกับการปองกันและทำลายลางเกี่ยวกับเคมีชีวะรังษีอยางจำกัด ๔.จดับริการดานกิจการศพ การแบงมอบ เปนหนวยในอัตราของ บชร.ทภ.หรืออาจจัดใหกองบัญชาการอื่นๆ ไดตามความ เหมาะสม กองรอยคลังส่งิอปุกรณ ๑. การจัด กองพันสงกำลงัและบริการ กองบัญชาการชวยรบ บก.และรอย บก. กองรอยคลัง สป. กองรอยสงกำลัง สป. กองรอยบริการสนาม กองร ้ อยคลงัสิÉงอุปกรณ์ บก.ร้อย หมวดคลงัเสบียง หมวดคลงัสป.๒และ๔ หมวดคลงัสป.๓ หมวดคลงัชิÊนส่วนซ่อม