จุฬาภรณวลัยลักษณ์

49

50

51 ก่อนทรงสําเร็จการศึกษาระดับปร ิญญาเอก สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระ ศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงทําการว ิจัยโครงงานว ิทยานิพนธ์ ๒ เร ื่อง โดยเมื่อวันที่ ๓ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๘ ทรงนําเสนอผลงานว ิทยานิพนธ์ ณ ห้องประชุมของคณะว ิทยาศาสตร์ มหาว ิทยาลัยมหิดล ทรงตอบคําถาม คณะกรรมการสอบและผู้ทรงคุณวุฒิเป็นเวลาประมาณ ๒ ชัวโมง ภายหลัง ่ คณะกรรมการมีมติเป็นเอกฉันท์ให้ทรงสอบผ่านปร ิญญาเอกในสาขาว ิชา เคมีอินทร ีย์ ในเวลาต่อมา โครงงานว ิทยานิพนธ์ของพระองค์ ได้รับการตีพิมพ์ เผยแพร่ในวารสารของต่างประเทศ และเป็นที่ยอมรับจากวงว ิชาการว่าเป็น ผลงานการว ิจัยที่ดีเยี่ยมอีกด้วย สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงรับ พระราชทานปร ิญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาว ิชาเคมีอินทร ีย์ มหาว ิทยาลัย มหิดล จากพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดช มหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อวันที่ ๑๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๒๘ ด้วยกระบวนว ิชา ต่าง ๆ คิดเป็นเครดิตทั้งหมด ๔.๕ เครดิต และได้คะแนนเฉลี่ย ๓.๓๒ แม้จะทรงสําเร็จการศึกษาในระดับปร ิญญาเอกแล้ว แต่ด้วยความ ใฝ่พระทัยในการศึกษาหาความรู้ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงเข้ารับการศึกษาว ิชาการต่าง ๆ ที่สนพระทัยเพิ่ มเติม อยู่เสมอ To complete her doctoral degree program, Her Royal Highness delivered a dissertation on two topics. On the 3rd of June 1985, Her Royal Highness performed her dissertation oral defense at the meeting room of the Faculty of Science, Mahidol University, which lasted for two hours. This resulted in approval for her doctoral degree in organic chemistry. Her dissertation was subsequently published internationally and recognized as excellent research. Her Royal Highness completed a total of 4.5 credits of coursework with an accumulated grade point average of 3.32. She received her doctoral degree in organic chemistry from HM King Bhumibol Adulyadej The Great on the 11th of July 1985. Even after completing her doctoral education, Her Royal Highness remained eager to learn and, as such, participated in several academic programs. โครงงานว ิทยานิพนธ์ระดับปร ิญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ในสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี Her Royal Highness’s Doctoral Dissertation Topics เร ื่องที่ ๑ การว ิจัยเร ื่อง Constituents of Boesenbergia pandurata (yellow rhizome) (Zingiberaceae) ซึ่งเป็นการว ิจัยส่วนประกอบของกระชาย อันเป็นสารที่มีสรรพคุณทางยา Topic 1: Constituents of Boesenbergia pandurata (yellow rhizome) (Zingiberaceae), involving analysis of the medicinal constituents of Chinese ginger เร ื่องที่ ๒ การว ิจัยเร ื่อง Additions of lithio chloromethyl phenyl sulfoxide to aldimines and alpha, beta-unsaturated compounds เป็นการว ิจัยเกี่ยวกับยาด้วยว ิธีการใหม่ ๆ ด้วยการสังเคราะห์สารเคมี ซึ่งสามารถนํามาใช้ประโยชน์ในทางยารักษาโรค ในด้านการเกษตร หร ือในด้านอุตสาหกรรมยา เช่น การสังเคราะห์อนุพันธ์บางชนิด และยาฆ่าแมลงบางชนิดในอนาคต Topic 2: Additions of lithio chloromethyl phenyl sulfoxide to aldimines and alpha, beta-unsaturated compounds, involving new approaches to chemical research employing synthesis of chemical substances for use in the agricultural and medication industries, e.g. synthesis of certain derivatives and pesticides.

52

53 หลักสูตรว ิชาการต่าง ๆ ที่สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงสาเร็จการศึกษา ํ The Programs That Her Royal Highness Successfully Completed ทรงสําเร็จการเข้าร่วมการอบรมระดับหลังปร ิญญาเอก (Post-doctoral Training) เร ื่อง Synthesis of Oligonucleotides Using Polymer Support and Their Applications in Genetic Engineering จากมหาว ิทยาลัยอูล์ม สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี เมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๐ Post-doctoral Training on Synthesis of Oligonucleotides Using Polymer Support and Their Applications in Genetic Engineering, offered by Ulm University, the Federal Republic of Germany (1987) ทรงสําเร็จการศึกษาระดับปร ิญญาเอก ทางด้านพิษว ิทยา ณ มหาว ิทยาลัยโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น เมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๑ A doctoral degree in toxicology from The University of Tokyo, Japan (1988) ทรงสําเร็จการศึกษาปร ิญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาเพาะเลี้ยงสัตว์นíา คณะประมง มหาว ิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๕๐ A doctoral degree in aquaculture from the Faculty of Fisheries, Kasetsart University (2007) ทรงสําเร็จการศึกษาปร ิญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาว ิทยาศาสตร์ชีวภาพทางสัตวแพทย์ (หลักสูตรนานาชาติ) คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาว ิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ.ศ. ๒๕๕๗ A doctoral degree in bio-veterinary science (international program) from the Faculty of Veterinary Medicine, Kasetsart University (2014) ทรงสําเร็จการศึกษาปร ิญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาว ิชาทัศนศิลป์ คณะจิตรกรรม ประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาว ิทยาลัยศิลปากร พ.ศ. ๒๕๖๓ A doctoral degree in visual arts from the Faculty of Painting, Sculpture and Graphic Arts, Silpakorn University (2020)

54

55 นานนับทศวรรษ ที่สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติย ราชนาร ี ทรงมุ่งพระทัยใฝ่การศึกษาด้วยพระว ิร ิยอุตสาหะอย่างเต็มพระกําลัง ความสามารถ ทรงนําองค์ความรู้ที่ทรงศึกษา เร ียนรู้ และทดลองด้วย พระองค์เองมาต่อยอดพัฒนางานด้านว ิทยาศาสตร์ การแพทย์ และ การสาธารณสุขของประเทศให้เจร ิญก้าวหน้า จนเป็นที่ประจักษ์แก่ ปวงชนชาวไทยและประชาคมโลกในเวลาต่อมาอย่างชัดเจน สมดังที่มี พระปณิธานมุ่งมั่นต่อการศึกษา เพื่อยังประโยชน์ต่อปวงประชาและ ประเทศชาติเป็นที่ตั้ง ดังความที่มีพระดํารัสตอบถวายสมเด็จพระราชาธิบดี และสมเด็จพระราชินีแห่งเบลเยียม ณ พระราชวังลาเก้น ราชอาณาจักร เบลเยียม ในคราวเสด็จไปทรงบรรยายความรู้ทางว ิชาการใน ๖ ประเทศ ทางทว ีปยุโรปตอนหนึ่งว่า “...ท�าไมข้าพเจ้าจึงได้เลือกอาชีพเคมี และท�าไมเมื่อเรียนจบแล้ว ก็ไม่พักผ่อน แต่กลับท�างานต่ออย่างเอาเป็นเอาตาย ข้าพเจ้าก็ได้ทูล ตามตรงว่า ข้าพเจ้ารักงานเคมี และคิดว่าวิชาเคมีจะช่วยให้ประเทศไทย พัฒนาทางวิทยาการได้ และเราสามารถจะช่วยยก Standard of Living ของคนในประเทศได้...” For decades, Her Royal Highness has committed herself to putting her best efforts into research in order to apply her knowledge to the scientific, medical and public health sectors in the country. Her sheer perseverance is well-known among Thai people and the global community. During her trip to deliver lectures in six European countries, Her Royal Highness once told Their Majesties the King and Queen of Belgium at the Palace of Laeken, the Kingdom of Belgium of her strong aspirations and, “...why I decided to work in the field of chemistry and why I worked very hard after graduation instead of taking a rest. I told Their Majesties that I loved chemistry and thought it could contribute to technological advancement in Thailand. That is, we can improve the standard of living in the country…”

56 These included the Faculty of Science, Kasetsart University and the Graduate School of Mahidol University. Her Royal Highness gave lectures in classes on the Chemistry of Natural Products, Natural Products I, and others. Her tutelage led to substantial scientific advances in Thailand. In addition, Her Royal Highness has played a vital role in academic quality and innovation development. She has brought the breadth of her expertise in scientific fields to furthering research and developing new bodies of knowledge on an ongoing basis, and has contributed her wisdom to solving social and national issues as well as improving the Thai people’s quality of life nationwide. For this reason, a royal announcement dated the 29th of May 1992 declared that Her Royal Highness had been appointed Professor in Organic Chemistry at the Department of Chemistry, Faculty of Science, Mahidol University on the 5th of March 1992, according to the Government Gazette Volume 109, Section 74, Special Edition, Page 1, dated the 5th of June 1992. ทรงเปี่ยมด้วยพระปร ีชาสามารถ ในวงการแพทย์และว ิทยาศาสตร์ อย่างหาที่สุดมิได้ An Outstanding Figure in the Scientific and Medical Community ด้วยพระปร ีชาสามารถด้านการศึกษา อันเป็นที่ประจักษ์แก่ วงว ิชาการด้านว ิทยาศาสตร์ เป็นเหตุให้ทันทีที่สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงส�าเร็จการศึกษา ในระดับปร ิญญาเอก ทรงได้รับการกราบทูลเชิญให้เป็นพระอาจารย์ ประจ�าสถาบันอุดมศึกษาต่าง ๆ With her scientific academic competence being abundantly obvious, Her Royal Highness was invited to be an instructor at different universities immediately after her doctoral graduation. เช่น คณะว ิทยาศาสตร์ มหาว ิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บัณฑิตว ิทยาลัย มหาว ิทยาลัยมหิดล เป็นต้น เนื้อหาว ิชาที่ทรงสอน เช่น Chemistry of Natural Products และ Natural Products I เป็นต้น ยังประโยชน์ให้เกิด ความก้าวหน้าด้านการศึกษาว ิชาว ิทยาศาสตร์ของประเทศอย่างยิง ่ ตลอดจนทรงพัฒนาคุณภาพว ิชาการและนวัตกรรม มีผลงานที่ทรงน�า ความรู้ความเชี่ยวชาญในสาขาว ิชามาค้นคว้า ว ิจัย ให้เกิดความรู้ใหม่ ๆ อย่างต่อเนื่อง และทรงน�ามาแก้ไขปัญหา พัฒนาประชาชน สังคม และประเทศชาติ อย่างเป็นรูปธรรม จนเมื่อวันที่ ๒๙ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๕ จึงมีประกาศพระบรม ราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ทรงด�ารงต�าแหน่ง ศาสตราจารย์ ในสาขา ว ิชาเคมีอินทร ีย์ ภาคว ิชาเคมี คณะว ิทยาศาสตร์ มหาว ิทยาลัยมหิดล ตั้งแต่ วันที่ ๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๓๕ ตามที่ปรากฏในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๐๙ ตอนที่ ๗๔ ฉบับพิเศษ วันที่ ๕ มิถุนายน ๒๕๓๕ หน้า ๑

57

58

59 ทรงประกาศเกียรติภูมิวงการว ิทยาศาสตร์ไทยสูสากล่ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงปฏิบัติ พระกรณียกิจครังสํ้าคัญในฐานะ “นักว ิทยาศาสตร์ไทย” เป็นครังแรก ้ เมื่อคราวเสด็จเยือนต่างประเทศตามคํากราบทูลเชิญให้ทรงบรรยาย องค์ความรู้ทางว ิชาการด้านเคมีของไทย พร้อมกับทรงเยี่ยมชมระบบ การศึกษาด้านเคมีในประเทศทางทว ีปยุโรปอย่างเป็นทางการใน ๖ ประเทศ ได้แก่ ราชอาณาจักรสว ีเดน ราชอาณาจักรเบลเยียม สหพันธ์สาธารณรัฐ เยอรมนี สมาพันธรัฐสว ิส สาธารณรัฐฝรังเศส และสหราชอาณาจักร ระหว่าง่ วันที่ ๔-๓๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๙ ระยะเวลากว่า ๒๐ วันที่ต้องทรงบรรยายทางว ิชาการหัวข้อว ิทยาศาสตร์ ด้านเคมีของไทยในต่างแดน ย่อมต้องอาศัยการเตร ียมพระองค์อย่างเพียบพร้อม รอบคอบ รัดกุมในทุกด้าน ทังกํ้าลังพระวรกาย กําลังพระทัย กําลังพระสติปัญญา ไหวพร ิบปฏิภาณ เพื่อให้ทรงพร้อมเผชิญกับทุกสถานการณ์ ตัวอย่างเช่น มีกําหนดการทรงบรรยายทางว ิชาการ ณ หอประชุม มหาว ิทยาลัยนามูร์ ราชอาณาจักรเบลเยียม ในวันที่ ๑๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๙ โดยผู้เข้าฟังประกอบด้วยศาสตราจารย์สาขาว ิชาชีวเคมีจากมหาว ิทยาลัย ต่าง ๆ ในเบลเยียม ผู้แทนสหพันธ์ว ิทยาศาสตร์และว ิทยาศาสตร์ประยุกต์ แห่งเบลเยียม ผู้แทนจากบร ิษัทธุรกิจเอกชนที่ดําเนินกิจการเกี่ยวกับการว ิจัย ทางเคมี นักศึกษาจากมหาว ิทยาลัยต่าง ๆ จากนั้นทรงตอบปัญหาทาง ว ิชาการเกี่ยวกับหัวข้อที่ทรงบรรยายตามที่ผู้ฟังในหอประชุมได้กราบทูลถาม เป็นต้น ซึ่งเหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นเกือบทุกประเทศที่เสด็จเยือน แม้จะมีความกังวลพระทัยเกี่ยวกับพระภารกิจที่ทรงรับผิดชอบเป็นอันมาก หากแต่เมื่อทรงคํานึงถึงประโยชน์อันจะเกิดแก่ประชาชนและประเทศชาติ เป็นที่ตั้ง จึงทรงตัดสินพระทัยตอบรับคํากราบทูลเชิญดังกล่าวในที่สุด Positioning the Thai Scientific Community in the Global Arena Her Royal Highness performed her first task as a “Thai scientist” when she was invited to give lectures abroad about knowledge of chemistry in Thailand. On that occasion, Her Royal Highness paid a state visit to six European countries (the Kingdom of Sweden, the Kingdom of Belgium, the Federal Republic of Germany, the Swiss Confederation, the French Republic and the United Kingdom) to observe their chemistry education systems from the 4th to 30th of October 1986. To deliver scientific lectures in foreign countries for more than 20 days, Her Royal Highness had to make meticulous preparations and be well prepared for any situation that might occur. For example, Her Royal Highness was invited to deliver a lecture at the auditorium of the University of Namur in the Kingdom of Belgium on the 10th of October 1986. The audience comprised professors in chemistry from different Belgian universities, representatives from the Federation of Science and Applied Science of Belgium, representatives from private businesses related to chemical research, and university students. Her Royal Highness had to prepare for and address questions from these esteemed academics. Similar situations occurred in almost every country she visited. Despite her concerns about these tough situations, Her Royal Highness decided to accept the invitations on the basis of the great benefits they would generate for Thailand and the Thai people.

60 เหนือสิ่ งอื่นใด ทรงได้รับกําลังพระทัยอันเข้มแข็งจากพระบาทสมเด็จ พระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร นับเป็น พลังที่ทําให้ทรงมุ่งมั่นพระทัยในการประกอบพระกรณียกิจดังกล่าว ให้ประสบผลสําเร็จ ดังความในหนังสือพระนิพนธ์“ท่องยุทธจักรเคมี ซีกโลกตะวันตก” ตอนหนึ่งว่า “...หลังจากนอนไม่หลับหลายคืน ข้าพเจ้าจึงน�าความหนักใจ และปัญหาต่าง ๆ ไปขอพระราชทานค�าปรึกษาพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว เมื่อทรงทราบถึงความข้องใจของข้าพเจ้า ท่านก็ พระราชทานค�าแนะน�าว่า Trip นี้ควรจะไป แต่ท่านก็รับสั่งว่า คงจะต้อง งานหนักพิเศษ เพราะเป็นการไปต่างประเทศที่ข้าพเจ้าจะต้องเป็น ทั้งตัวแทนของประเทศและเป็นนักวิทยาศาสตร์ในเวลาเดียวกัน...” ด้วยเพราะทรงเตร ียมงานเพื่อนําเสนอความรู้ด้านว ิชาการให้สมบูรณ์ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี จึงทรงงานอย่างหนัก ส่งผลให้พระพลานามัยเร ิมทรุดโทรม จนเป็นที่สังเกตของสมเด็จพระบรม ่ ชนกนาถ และด้วยพระเมตตาและพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงมีต่อ พระราชธิดา ทรงพระมหากรุณาพระราชทานพระบรมราโชวาท จึงก่อเกิด กําลังพระทัยแกร่งกล้าเต็มเปี่ ยมให้ทรงพร้อมเผชิญสิ่งท้าทายเบื้องหน้า ดังความในหนังสือพระนิพนธ์ “ท่องยุทธจักรเคมี ซีกโลกตะวันตก” ตอนหนึ่งว่า “...สุขภาพทรุดโทรมหนักจนเป็นที่สังเกตของพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว (ในวันที่เสด็จกลับจากจังหวัดนราธิวาส) จึงได้ทรงพระกรุณา พระราชทานพระบรมราโชวาทแก่ข้าพเจ้าว่า ‘ให้ไปปฏิบัติภารกิจ ด้วยความมั่นใจเพราะพ่อเชื่อว่าลูกมีความสามารถ แต่ในขณะเดียวกัน ถ้าประสบความส�าเร็จเป็นอย่างดีแล้ว ก็อย่าลืมตน ให้มีความอ่อนน้อม ถ่อมตน จะได้เป็นที่รักและเอ็นดูของผู้ใหญ่’ พระบรมราโชวาทในครั้งนั้น ท�าให้ข้าพเจ้ามีก�าลังใจ เพิ่มความมั่นใจ และท�าให้ข้าพเจ้ามีความมานะ มุ่งมั่นที่จะท�างานชิ้นส�าคัญนี้ให้ส�าเร็จ...”

61 ตัวอย่างหัวข้อบรรยายทางว ิชาการ ด้านว ิทยาศาสตร์ ภาคว ิชาเคมี ที่สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงบรรยายเมือคราวเสด็จเยือน ๖ ประเทศในทว ีปยุโรป ่ ระหว่างวันที่ ๔-๓๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๙ Certain topics in the field of chemistry on which Her Royal Highness delivered lectures during her visit to six European countries from the 4th to 30th of October 1986: เร ื่อง Recent Work on the Chemistry สาขา Natural Products อันมีเนื้อหาครอบคลุมเร ื่องประวัติของพืชในตระกูลขิง ภูมิปัญญาชาวบ้านในประเทศไทยที่รู้จักนําพืชชนิดนี้มาทําเป็นยา การทํา Biological Screening การทํา Extract การทํา Separation โดยเทคนิคต่าง ๆ การทํา Purification ของสารแต่ละตัว การหาสูตรโครงสร้างทางเคมีของสารต่าง ๆ โดยใช้ Spectroscopic Method และ Single Crystal X-ray Diffraction Analysis การ Confirm Structure ของสารแต่ละชนิดโดยการสังเคราะห์ เป็นต้น Recent Work on the Chemistry in the Field of Natural Products. The lecture covered the history of plants of the ginger family and their use as medicine. Different techniques for biological screening, extraction and separation, as well as purification of each natural substance. Formulation of chemical formulae of different substances using the spectroscopic method and single crystal X-ray diffraction analysis. Confirmation of the structure of different substances by the synthesis method. Most importantly, Her Royal Highness was strongly encouraged by HM King Bhumibol Adulyadej The Great, who kindled her resolution to accomplish the task, as related in the book, The Science Odyssey: “…After several restless nights, I spoke of my worries to His Majesty to ask for his advice. His Majesty suggested that I should make the trip and should work especially hard because I would represent both the country and Thai scientists at the same time…” Her Royal Highness thus worked so hard to ensure successful presentation that her health began to fail. This was noticed by HM King Bhumibol Adulyadej The Great and, out of his kindness for his youngest daughter, gave her a royal instruction that inspired her to prepare, with a strong mind, for whatever would happen. Her Royal Highness related in the book, The Science Odyssey: “…my health deteriorated so much that His Majesty (on arrival from Narathiwat Province) became aware of this. His Majesty thus instructed me to ‘perform the task with confidence because I believe that my daughter is capable of. If you are successful, don’t become arrogant. Always be humble and you will be loved by elder people’. That royal instruction strengthened my confidence and willpower to accomplish the task…”

62

63 จากการทรงงานด้านการเผยแพร่องค์ความรู้เชิงว ิชาการ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงได้รับการชื่นชมจากนักว ิชาการ และผู้ร่วมรับฟังการบรรยายเป็นอย่างมาก ทรงพระนิพนธ์ถึงความรู้สึก ที่เกิดขึ้นในห้วงเวลานั้นไว้ในหนังสือพระนิพนธ์ “ท่องยุทธจักรเคมี ซีกโลก ตะวันตก” ตอนหนึ่งว่า “...เมื่อจบการ lecture และซักถาม ก็มีเสียงปรบมืออย่างกึกก้อง ของผู้ฟัง ท�าให้ข้าพเจ้ารู้สึกโล่งใจเป็นอันมาก เหมือนตายแล้วเกิดใหม่ แต่การ lecture ครั้งนี้มีส่วนช่วยให้ข้าพเจ้ามีความมั่นใจในตัวเองมากขึ้น อีกหลายร้อยเท่า...Professor Homldahl (แห่งมหาวิทยาลัย Uppsala อันเป็น มหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงแห่งราชอาณาจักรสวีเดน-ผู้เรียบเรียง) ได้เมตตา กล่าวค�าชมเป็นการส่วนตัว พร้อมกับตบไหล่ข้าพเจ้า ซึ่งค�าชมนั้น ข้าพเจ้าไม่สามารถจะถอดเป็นภาษาไทยได้ จึงขอ Quote ตามที่ Professor พูด ‘Well done, my little Professor, your lecture was very well presented and well prepared’...” ตลอดเวลากว่า ๒๐ วัน นอกจากสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี จะทรงบรรยายองค์ความรู้เชิงว ิชาการพระราชทานแก่ สถาบันต่าง ๆ แล้ว ยังเสด็จไปทรงร่วมการประชุมทางว ิชาการ ทอดพระเนตร ห้องปฏิบัติทางเคมี ตลอดจนว ิทยาการด้านว ิทยาศาสตร์และการแพทย์ ที่ทันสมัยในสถาบันชันนํา้ต่าง ๆ ทั้งของภาครัฐและภาคเอกชน เกิดการ แลกเปลี่ยนทางว ิชาการและเทคโนโลยีต่าง ๆ ระหว่างประเทศไทยและนานา ประเทศอย่างเป็นรูปธรรม เช่น การลงนามข้อตกลงว่าด้วยความร่วมมือ ระหว่างมหาว ิทยาลัยมหิดลกับมหาว ิทยาลัยอูล์มแห่งสหพันธ์สาธารณรัฐ เยอรมนี เมื่อวันที่ ๑๕ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๙ ในโครงการค้นคว้าการปลูกถ่าย ไขกระดูกซึ่งจะดําเนินการในประเทศไทย เป็นต้น ทั้งยังทรงรับคํากราบทูลเชิญเป็นอาจารย์พิเศษเพื่อทรงบรรยาย ในสถาบันอุดมศึกษาชันนํ้าของต่างประเทศในระยะเวลาสั้น ๆ เช่น เมื่อวันที่ ๑๗ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๙ ภายหลังจากทอดพระเนตรศูนย์ว ิจัยโรคมะเร็ง แห่งสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ณ เมืองไฮเดลแบร์ก ทอดพระเนตรสถาบัน นิวเคลียร์ สถาบันค้นคว้าการรักษาโรคเกี่ยวกับสารพิษด้วยกรรมว ิธีทางเคมี และทรงบรรยายทางว ิชาการ ทรงรับเชิญเป็นองค์ผู้บรรยายพิเศษที่มหาว ิทยาลัย ไฮเดลแบร์ก ใน พ.ศ. ๒๕๓๑ เป็นระยะเวลา ๑ เดือน เป็นต้น Her Royal Highness’s wisdom was considerably appreciated by the lecture audiences on that trip. Her feelings were described in the book, The Science Odyssey: “…at the end of the lecture and Q&A session, the audience applauded loudly. That made me feel such a relief as if I had been reborn after death. This lecture helped to strengthen my confidence a hundredfold… Professor Homldahl (from Uppsala University, a famous university in the Kingdom of Sweden) kindly praised me personally and gently patted my shoulder. As I cannot translate his compliment into Thai, I here and now quote his words: Well done, my little Professor, your lecture was very well presented and well prepared...” Throughout that trip, Her Royal Highness also attended several academic conferences, visited chemical laboratories and viewed technological advances in the fields of science and medicine at foremost public and private institutes. This led to technical and technological exchanges between Thailand and those countries such as the cooperation agreement for research on bone marrow transplant in Thailand between Mahidol University and Ulm University of the Federal Republic of Germany on the 15th of October 1986. During that period, Her Royal Highness also accepted special invitations to give lectures at several universities. For example, on the 17th of October 1986, after visiting the German Cancer Research Center, Max Planck Institute for Nuclear Physics, and the Heidelberg Ion Therapy Center of Heidelberg University Hospital, Her Royal Highness delivered a lecture as scheduled and then agreed to give special lectures at Heidelberg University for one month in 1988.

64

65 ความสําเร็จจากการประกอบพระกรณียกิจ ณ ต่างประเทศในครังนี้ ้ นอกจากเป็นการประกาศความเป็นนักว ิทยาศาสตร์ให้เป็นที่ประจักษ์ แก่ประชาคมโลกอย่างสมพระเกียรติยศยิ่ งแล้ว ยังเป็นการแสดงให้เห็น ถึงศักยภาพองค์ความรู้ด้านว ิทยาศาสตร์และการแพทย์ของไทย ให้เป็นที่ยอมรับในระดับสากลอย่างกว้างขวางอีกด้วย ดังที่ ดร.พิจิตต รัตตกุล อดีตรัฐมนตร ีช่วยว่าการกระทรวงว ิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและการพลังงาน ซึ่งได้ร่วมตามเสด็จและเป็นประจักษ์พยานในเหตุการณ์ต่าง ๆ ได้กล่าวถึง เร ื่องราวในครังนั้ ้นไว้ตอนหนึ่งว่า “ในการเสด็จทรงเลคเชอร์แต่ละครั้งนั้น นักวิทยาศาสตร์ระดับรางวัลโนเบล ระดับประเทศ ระดับโลกทั้งนั้น ที่มานั่งฟัง แล้วบุคคลเหล่านั้นก็ได้ซักถาม แลกเปลี่ยนในรายละเอียด อย่างสนอกสนใจเป็นประการหนึ่ง นอกจากกราบบังคมทูลถามแล้ว ยังได้ให้ ข้อคิดเห็นเพิ่มเติมว่า น่าจะค้นคว้าต่อไปในอนาคตในทิศทางไหนบ้าง และในประการที่สามซึ่งมีความส�าคัญมากคือ เป็นบรรยากาศที่เห็นแล้ว ก่อให้เกิดความประทับใจเป็นอย่างยิ่ง ที่พวกนักวิทยาศาสตร์เหล่านั้น พากันแสดงออกในท�านองที่พวกเขาไม่นึกว่านักวิทยาศาสตร์ไทย โดยเฉพาะ พระองค์ท่านจะมีสายพระเนตรอันยาวไกล ที่ทรงชี้แนะหรือเปิดแนวทาง ให้นักวิทยาศาสตร์ทั้งหมดนั้นเห็นว่าควรจะเดินหน้าไปทางใด เป็นการ เปิดทางให้เกิดความสว่างไสวขึ้นมาในแนวความคิดด้านการค้นคว้าวิจัย” ต่อมาในเดือนเมษายน พ.ศ. ๒๕๓๑ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระ ศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี เสด็จเยือนสหรัฐอเมร ิกา แทนพระองค์ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถ บพิตร ไปในงานราตร ีสโมสรเฉลิมพระเกียรติ ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ ๒๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๓๑ ในโอกาสที่ทรงเจร ิญพระชนมพรรษาครบ ๕ รอบ และทรงเป็น พระมหากษัตร ิย์ที่ทรงครองราชย์ยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ชาติไทย ในโอกาสนี้ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ยังทรง บรรยายองค์ความรู้ทางว ิชาการ ณ สถาบันการศึกษาที่มีชื่อเสียงและ หน่วยงานด้านว ิทยาศาสตร์ของสหรัฐอเมร ิกากว่า ๑๐ แห่ง เช่น มหาว ิทยาลัยเยล สถาบันว ิจัยว ิทยาศาสตร์แห่งชาติ มหาว ิทยาลัยฮาร์วาร์ด มหาว ิทยาลัย บร ิกัมยัง มหาว ิทยาลัยสแตนฟอร์ด ฯลฯ ระหว่างวันที่ ๑๗ เมษายน ถึงวันที่ ๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๓๑ The success of the royal functions on that trip not only confirmed her capacity as a scientist but also brought to global notice Thailand’s potential in the fields of science and medicine. Dr. Bhichit Rattakul, the incumbent Deputy Minister of Science, Technology and Energy, who accompanied Her Royal Highness on the trip, once related: “The audience of each of Her Royal Highness’s lectures comprised Nobel Laureates and nationally- and internationally-recognized scientists. They asked questions and shared knowledge. They also gave advice on the direction of future research. Most importantly, their reactions reflected a big surprise for the far-reaching vision of Thai scientists, especially Her Royal Highness, who provided the scientific society with guidance for further study, paving the way for scientific research in the future.” In April 1988, Her Royal Highness was invited to the United States of America. During that trip, Her Royal Highness represented HM King Bhumibol Adulyadej The Great at a ball held in honor of His Majesty on the occasion of his fifth cycle birthday and to celebrate the longest reign of a monarch in Thailand’s history on the 20th of April 1988. Her Royal Highness was honored to deliver chemistry lectures at more than ten U.S. leading universities including Yale University, National Science Institute (NSI), Harvard University, Brigham Young University, and Stanford University from the 17th of April to the 6th of June 1988.

66

67 ตัวอย่างหัวข้อบรรยายทางว ิชาการ ที่สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงบรรยายเมือคราวเสด็จเยือนสหรัฐอเมร ิกา ่ เมือเดือนเมษายน พ.ศ. ๒๕๓๑่ Certain topics on which Her Royal Highness delivered lectures during her visit to the United States of America in April 1988: การประยุกต์ใช้จากว ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในการพัฒนาชนบท ณ มหาว ิทยาลัยเยล วันที่ ๒๒ เมษายน พ.ศ. ๒๕๓๑ และมหาว ิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กเลย์ วันที่ ๒๗ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๑ Application of science and technology to the development of rural areas at Yale University on the 22nd of April 1988 and at University of California, Berkeley on the 27th of May 1988 บทบาทของว ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในการพัฒนาชนบทที่เกี่ยวเนื่องกับโครงการตามพระราชดําร ิ ของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิร ิกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ สถาบันว ิจัยว ิทยาศาสตร์แห่งชาติ เมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๑ และสถาบันฮาร์วาร์ดเพื่อการพัฒนาระหว่างชาติ วันที่ ๑๐ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๑ Roles of science and technology in rural development related to the royally-initiated projects of HM King Bhumibol Adulyadej The Great and HM Queen Sirikit The Queen Mother at National Science Institute (NSI) on the 5th of May 1988 and at Harvard Institute for International Development (HIID) on the 10th of May 1988 ผลผลิตจากธรรมชาติเพื่อการพัฒนา ณ มหาว ิทยาลัยบร ิกัมยัง รัฐยูทาห์ วันที่ ๒๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๑ Natural products for development at Brigham Young University, Utah on the 24th of May 1988 การพัฒนาทางเคมีของผลิตผลทางธรรมชาติในประเทศไทย ณ มหาว ิทยาลัยสแตนฟอร์ด วันที่ ๒๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๑ Chemical development of natural products in Thailand at Stanford University on the 26th of May 1988

68

69 อาจกล่าวได้ว่า การเสด็จเยือนสหรัฐอเมร ิกาของสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี นอกจากจะเป็นการปฏิบัติ พระภารกิจในฐานะที่ทรงเป็นเจ้าฟ้าแห่งประเทศไทยแล้ว ยังทรงมีฐานะเป็น นักว ิชาการผู้เชี่ยวชาญทางด้านว ิทยาศาสตร์ ซึ่งทอดพระเนตรว ิทยาการ ด้านต่าง ๆ ด้วยความสนพระทัยอย่างยิง และมีพระปฏิสันถารกับศาสตราจารย์ ่ ผู้มีชื่อเสียงและได้รับรางวัลโนเบล เช่น ศาสตราจารย์เกลนน์ ซีบอร์ก ผู้รับ รางวัลโนเบลสาขาเคมี พ.ศ. ๒๔๘๔ ณ มหาว ิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กเลย์ เป็นต้น ซึ่งพระกรณียกิจในฐานะนักว ิทยาศาสตร์ของพระองค์ได้รับ การยอมรับและยกย่องจากวงว ิชาการในสหรัฐอเมร ิกาอย่างกว้างขวาง อีกด้วย ทั้งนี้ ทรงมุ่งมั่นให้เกิดการส่งเสร ิมการว ิจัยทางว ิทยาศาสตร์ของไทย ให้เจร ิญก้าวหน้า ด้วยการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ทางว ิชาการกับองค์กร หน่วยงาน และสถาบันการศึกษาของสหรัฐอเมร ิกา ซึ่งเป็นศูนย์กลาง ความก้าวหน้าด้านว ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่สําคัญของโลกในขณะนั้น เป็นสําคัญ การเสด็จเยือนต่างประเทศ เพื่อทรงบรรยายทางว ิชาการและทรงเร ียนรู้ แลกเปลี่ยนด้านการแพทย์และเทคโนโลยี ปรากฏขึ้นอย่างต่อเนื่องเป็นเวลา หลายสิบปีจนถึงปัจจุบัน ยังผลให้ประเทศไทยได้รับการส่งเสร ิมและ สนับสนุนเพื่อพัฒนาองค์ความรู้และการปฏิบัติงานทางว ิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยีให้เจร ิญก้าวหน้ายิ่ งขึ้นเป็นลําดับ พร้อมก่อเกิดการประสาน เชื่อมโยงที่สร้างความร่วมมือในการศึกษาว ิจัยระหว่างนักว ิทยาศาสตร์ ระดับนานาชาติและนักว ิทยาศาสตร์ไทย เพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีและ แลกเปลี่ยนความก้าวหน้าในสาขาว ิชาที่จะนําคุณประโยชน์มาสู่มนุษยชาติ และโดยเฉพาะประชาชนชาวไทย ซึ่งเป็นคุณค่าที่สูงยิง่ พระปร ีชาสามารถของสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ด้านว ิทยาศาสตร์และการแพทย์ เป็นที่ประจักษ์ชัดแจ้ง ตั้งแต่เมื่อครังทรงศึกษา ด้วยพระขัตติยมานะทรงเล่าเร ียนอย่างเต็ม ้ พระกําลังความสามารถ จนก่อเกิดคุณประโยชน์ต่อวงการว ิทยาศาสตร์ และการแพทย์ ทั้งในระดับประเทศและระดับสากล ที่สําคัญทรงนํามา ต่อยอดเพื่อพัฒนาคุณภาพชีว ิตของราษฎรในประเทศ จนค่อย ๆ ปรากฏผลสัมฤทธิ์อันทรงคุณค่าเป็นอเนกประการในเวลาต่อมา During her visit to the United States of America, Her Royal Highness not only performed royal functions in her capacity as a Thai princess, but also acted as an expert scientist. Her Royal Highness explored science with great interest and held discussions with many well-known Nobel Prize-winning professors such as Glenn T. Seaborg from the University of California, Berkeley who received the 1951 Nobel Prize in Chemistry. Her scientific status is extensively recognized among the American academic community. Her Royal Highness was committed to promoting scientific research in Thailand through knowledge exchange programs with organizations, agencies and universities in the United States of America, which was then (and remains) a major global center for scientific and technological advancement. Her Royal Highness has paid state visits to deliver academic lectures and for learning purposes as well as medical and technological information exchange on a continuous basis up to the present day. Her tireless efforts have brought to Thailand international support and cooperation in the context of scientific and technological development for the benefit of humanity. With her profound and powerful insights into science and medicine, Her Royal Highness has contributed significantly to scientific and medical advances both in Thailand and overseas. Above all, Her Royal Highness has continuously brought her breadth of knowledge to improvement of the quality of life and the well-being of Thai people.

70 กรมพระศร ีสวางควัฒน Krom Phra Srisavangavadhana ด้วยพระจร ิยวัตรอันงดงาม พระปร ีชาสามารถ ตลอดจนพระกรณียกิจอันหลากหลาย ของสมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมาร ี กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี โดยเฉพาะอย่างยิงด้านว ิทยาศาสตร์และการแพทย์ ่ ที่ทรงปฏิบัติสืบเนื่องด้วยพระว ิร ิยอุตสาหะเป็นเวลายาวนาน เพื่อพัฒนาคุณภาพชีว ิตของประชาชน โดยเฉพาะอย่างยิงผู้ยากไร้และในท้องถิ ่ ่ นที่ห่างไกล ปรากฏเป็นที่ประจักษ์อย่างแจ่มชัดและกว้างขวางทั้งในประเทศและระดับสากล With her royal grace, talent, and intellectual capacity, Her Royal Highness has conducted various duties for the benefit of Thai citizens and the country, specifically in the fields of science and medicine. Her endless kindness and determination to improve people’s quality of life, especially the underprivileged and residents in remote areas, has been recognized domestically and internationally.

71

72 The Royal Coronation Ceremony of HM King Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua, when he ascended the throne to become the heart of the nation in 2019, is regarded as a highly auspicious occasion. Furthermore, it combined ancient and divine royal Thai traditions that had not been witnessed for many decades. It was thus another important page in Thai history. This ceremony was also auspicious owing to the investiture of royal family members with honorary ranks and titles. The event took place at the Amarin Winitchai Throne Hall in the Grand Palace on the 5th of May 2019. At this event, His Majesty the King graciously bestowed upon HRH Princess Chulabhorn Valayalaksana the honorific title “Krom Phra” in line with the Announcement on the Investiture of HRH Princess Chulabhorn Krom Phra Srisavangavadhana in the Government Gazette Volume 136, Section 15 Khor, Page 6, dated the 5th of May 2019. The core content is as follows: ด้วยพระเกียรติคุณที่ปรากฏแผ่ไพศาล เนื่องในการพระราชพิธี บรมราชาภิเษก พุทธศักราช ๒๕๖๒ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมาร ี เป็น สมเด็จพระเจ้า น้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมาร ี กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี อันเป็นการยกย่อง พระเกียรติยศตามโบราณราชประเพณี เป็นเจ้าฟ้าต่างกรม ฝ่ายใน นําความปลาบปลื้มมาสู่ประชาชนชาวไทยทุกหมู่เหล่า เป็นอย่างยิง่ In recognition of her prestige, HM King Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua bestowed upon Her Royal Highness the honorific title Princess Chulabhorn Krom Phra Srisavangavadhana on the occasion of the Royal Coronation Ceremony in 2019. This brought great joy to officials and people from all walks of life. การพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช ๒๕๖๒ ของพระบาทสมเด็จ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว นับเป็นมหามงคลสมัย ด้วยเป็นการเสด็จเถลิง ถวัลยราชสมบัติตามขัตติยราชประเพณีแห่งพระมหากษัตร ิย์ผู้ทรงเป็น ศูนย์รวมใจของชาวไทยทังชาติ และยังเป็นประวัติศาสตร์ครั้งสํ้าคัญที่ควรค่า แก่การจาร ึกเป็นบันทึกของแผ่นดิน ความปีติยินดีอีกประการหนึ่งเนื่องในงานพระราชพิธีนี้ คือ พระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ประกอบการพระราชพิธี เฉลิมพระปรมาภิไธย พระนามาภิไธย สถาปนาพระอิสร ิยยศและเฉลิม พระอิสร ิยศักดิ์ พระบรมวงศ์ ณ พระที่นั่งอมร ินทรว ินิจฉัยมไหสูรยพิมาน ในพระบรมมหาราชวัง เมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ การประกอบพระราชพิธีในครังนั้ ้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาสมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เป็นเจ้าฟ้า ต่างกรมฝ่ายใน โดยมีพระราชดําร ิถึงการยกย่องพระเกียรติยศสมเด็จ พระเจ้าน้องนางเธอ ปรากฏในประกาศสถาปนา สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมาร ี กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๖ ตอนที่ ๑๕ ข หน้า ๖ วันที่ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ ดังนี้

73

74 ประกาศสถาปนา สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมาร ี กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศร ีสนทรมหาวชิราลงกรณ ิ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศร ีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ประกาศว่า โดยที่ราชประเพณีซึ่งมีสืบมาแต่โบราณ เมื่อสมเด็จพระมหากษัตร ิยาธิราชเจ้าได้เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติบรมราชาภิเษกแล้ว ย่อมโปรดให้สถาปนา พระเกียรติยศพระบรมวงศานุวงศ์ ทรงพระราชดําร ิว่า สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมาร ี เป็นพระโสทรกนิษฐภคินี อีกพระองค์หนึ่ง ที่ได้ทรงร่วมสุขร่วมทุกข์มาแต่ทรงพระเยาว์ เมื่อทรงเจร ิญพระชนมายุ ได้ทรงปฏิบัติพระกรณียกิจแบ่งเบาพระราชภาระของสมเด็จพระบรมชนกนาถและ สมเด็จพระบรมราชชนนี โดยเฉพาะการทรงงานทางว ิชาการด้านว ิทยาศาสตร์และด้านการแพทย์ ก่อให้เกิดประโยชน์ แก่ประเทศชาติ เป็นที่ประจักษ์แก่นานาอารยประเทศ จวบจนรัชกาลปัจจุบัน ก็ได้ทรงงานอย่างต่อเนื่อง ด้วยพระว ิร ิยอุตสาหะ เป็นที่ไว้วางพระราชหฤทัย สมควรจะยกย่องพระเกียรติยศตามโบราณราชประเพณี จึงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สถาปนา สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมาร ี เป็นเจ้าฟ้าต่างกรมฝ่ายใน มีพระนามตามที่จาร ึกในพระสุพรรณบัฏว่า สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมาร ี กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี และพระราชทานเหร ียญ รัตนาภรณ์ รัชกาลที่ ๑๐ ชันที่ ๑ ้ ขอจงเจร ิญพระชนมายุ พรรณ สุข พล ปฏิภาณ คุณสารสมบัติ สรรพสิร ิสวัสดิ์ พิพัฒนมงคล ว ิบุลศุภผล สกลเกียรติยศ ปรากฏยิงยืนนาน ตลอดจิรัฏฐิติกาล เทอญ่ ประกาศ ณ วันที่ ๕ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๒ เป็นปีที่ ๔ ในรัชกาลปัจจุบัน

(Unofficial Translation) Announcement on the Investiture of HRH Princess Chulabhorn Krom Phra Srisavangavadhana HM King Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua HM King Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua has graciously commanded a royal announcement that, according to the long-established royal tradition, when a new monarch has been officially crowned, he shall invest royal family members with appropriate ranks and titles, and whereas His Majesty the King muses that HRH Princess Chulabhorn Valayalaksana, his youngest sister, who is much trusted and admired by His Majesty because she has shared times of both joy and grief since their childhood, has striven to accomplish royal duties to lighten the burden of their royal parents, especially in the fields of science and medicine, making substantial contributions to the country and earning international recognition, and has tirelessly continued with her royal functions even in the current reign, thus deserves greater honor. Therefore, His Majesty the King graciously invests HRH Princess Chulabhorn Valayalaksana with the honorific title “Krom”, which has been inscribed on the Royal Golden Plaque as Somdet Phra Chao Nong Nang Thoe Chao Fa Chulabhorn Valayalaksana Agrarajakumari Krom Phra Srisavangavadhana Vorakhattiya Rajanari (HRH Princess Chulabhorn Krom Phra Srisavangavadhana), and presents her with a Rattanabhorn Medal of the Tenth Reign (First Class). May Her Royal Highness be blessed with longevity, grace, pleasure, good health, wisdom, and wealth forever. Announced on the 5th of May, B.E. 2562 (A.D. 2019), the fourth year of the current reign. 75

76

77

78 เกียรติคุณอดุลยยศ Estimable Honor จากความพรังพร่้อมแห่งพระอัจฉร ิยภาพและพระปร ีชาสามารถด้านว ิทยาศาสตร์และการแพทย์ ของสมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมาร ี กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ที่ทรงใช้เป็นแนวทางในการประกอบ พระกรณียกิจด้านการแพทย์และการสาธารณสุขของไทยให้เจร ิญก้าวหน้าอย่างอเนกอนันต์นั้น ล้วนเป็นที่ประจักษ์แก่ปวงประชาทั้งในระดับประเทศและระดับนานาชาติมาอย่างยาวนาน จนทรงได้รับการขนานพระนามและยกย่องจากประชาคมโลกว่า ทรงเป็น “เจ้าฟ้านักว ิทยาศาสตร์” Her Royal Highness has performed numerous duties, specifically in the fields of science, medicine and public health due to her skills and intellectual capacity. This has been recognized by people nationally and internationally for a long time, so she has been designated as the Scientist Princess.

79

80 Because of her endless royal kindness and devotion to Thai people and the country, government agencies and the general public have designated her as the Princess of Scientific and Technological Research as well as declaring the 4th of July (her birthday) of every year the Thai Environmental Health Day. Her Royal Highness has applied her genius in science and technology to develop medical and public health services for enhanced quality of life and well-being in every aspect. Her grace has been witnessed and praised worldwide. ทุกวัน ทุกโมงยาม พระองค์ทรงทุ่มเทพระทัยและพระวรกายปฏิบัติ พระภารกิจด้านว ิทยาศาสตร์และการแพทย์อย่างเต็มพระกําลัง เพื่อบําบัดทุกข์ บํารุงสุขให้ราษฎรมีชีว ิตอยู่อย่างร่มเย็นเป็นสุข ยังผลให้ทรงได้รับการถวายพระเกียรติด้านว ิชาชีพจากนานาชาติ อีกทั้งยังทรงได้รับการถวายรางวัลจากองค์กร หน่วยงาน และ สถาบันอันเกี่ยวเนื่องทางด้านว ิทยาศาสตร์และการแพทย์ จํานวนมาก Her Royal Highness dedicates herself, both mentally and physically, to pursue scientific and medical missions for general welfare. As a result, she has been professionally honored worldwide and has received various awards from numerous organizations and institutions. ด้วยพระเมตตาและพระกรุณาธิคุณที่ทรงมีต่อประชาชนและประเทศชาติ อย่างหาที่สุดมิได้ หน่วยงานภาครัฐและเหล่าพสกนิกรจึงพร้อมใจกัน ถวายพระสมัญญานาม “เจ้าฟ้านักว ิจัยว ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี” แด่ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทั้งยังกําหนดให้ ทุกวันที่ ๔ กรกฎาคม อันเป็นวันคล้ายวันประสูติ เป็น “วันอนามัย สิ่งแวดล้อมไทย” นอกจากนี้ ด้วยพระอัจฉร ิยภาพและพระปร ีชาสามารถด้าน ว ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่ทรงนํามาประยุกต์ใช้ในด้านการแพทย์ และการสาธารณสุข ก่อให้เกิดความสอดคล้องสมดุลต่อการดํารงชีว ิต และความเป็นอยู่ของประชาชนชาวไทยในทุกถินที่นั ่ น นับเป็นพระกรุณาธิคุณ้ อย่างหาที่สุดมิได้ จนเป็นที่ประจักษ์และแซ่ซ้องสรรเสร ิญจากประชาคมโลก อย่างกว้างขวาง

81

82

83 นอกจากสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี จะทรงได้รับการยกย่องว่าทรงเป็น “เจ้าฟ้านักว ิทยาศาสตร์” แล้ว ยังทรงได้รับ การถวายรางวัลระดับนานาชาติ อันเป็นการประกาศพระเกียรติคุณ ทั้งจากองค์กร หน่วยงาน และสถาบันการศึกษาด้านว ิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยีจํานวนมาก ในฐานะที่ทรงอุทิศกําลังพระวรกายในการประกอบ พระกรณียกิจน้อยใหญ่ เพื่อยังประโยชน์ต่อประเทศชาติและประชาชน ดังนี้ เหร ียญทองคําอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ นับเป็นรางวัลอันทรงเกียรติรางวัลแรกที่สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระ ศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงได้รับการถวายในฐานะที่ทรงเป็น “นักว ิทยาศาสตร์” ระดับนานาชาติ เมื่อครังที่ทรงรับคํ ้ากราบทูลเชิญเสด็จ เข้าร่วมการบรรยายทางว ิชาการด้านว ิทยาศาสตร์ ณ ๖ ประเทศในทว ีปยุโรป เมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๙ โดยเมื่อวันที่ ๒๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๙ องค์การเพื่อการศึกษา ว ิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (United Nations Education, Scientific and Cultural Organization) หร ือ ยูเนสโก (UNESCO) ได้ถวายเหร ียญเพื่อเชิดชูเกียรติในฐานะที่ทรงเป็นนักว ิทยาศาสตร์ที่มี ผลงานดีเด่น ทรงนําผลงานทางว ิทยาศาสตร์มาประยุกต์ใช้ในการยกระดับ คุณภาพชีว ิตของประชาชนชาวไทยและทรงเป็นบุคคลที่ส่งเสร ิมความสัมพันธ์ และความร่วมมือของนักว ิทยาศาสตร์ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกอย่างดียิ่ ง ทังนี้ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงได้รับ ้ ยกย่องว่าเป็นนักว ิทยาศาสตร์ที่เป็นบุคคลตัวอย่างทางว ิชาการ และมี ส่วนสําคัญในการส่งเสร ิมงานด้านว ิทยาศาสตร์ โดยทรงเป็นบุคคลที่ ๓ ของโลก และเป็นนักว ิทยาศาสตร์สตร ีพระองค์แรกของโลกที่ได้รับรางวัลนี้ และนับเป็นเกียรติประวัติที่เปี่ ยมล้นด้วยความทรงจําอันน่าประทับใจ ดังที่ทรงพระนิพนธ์ถึงเหตุการณ์การถวายรางวัลในครังนั้ ้นไว้ในหนังสือ พระนิพนธ์ “ท่องยุทธจักรเคมี ซีกโลกตะวันตก” ตอนหนึ่งว่า “...ข้าพเจ้าเดินเข้าไปภายในอาคารนั้น ใจเต้นตูมตามเพราะตื่นเต้น เมื่อมาถึงห้องที่จะท�าพิธีมอบเหรียญ เห็นกล้อง T.V. ตั้งเป็นแถวเรียงรายเต็ม ไฟส�าหรับถ่าย T.V. ก็เปิดสว่างจ้า...Dr. Kaddoura เชิญข้าพเจ้าไปยืน ตรงกลาง...ยืนอยู่คนเดียว แล้ว Dr. M’Bow-Director General ของ UNESCO ก็ออกมาอ่านค�าประกาศเกียรติคุณข้าพเจ้า...แล้ว Dr. M’Bow ก็ขานชื่อ ข้าพเจ้าให้มารับเหรียญจากมือท่าน ข้าพเจ้าเองทั้งตื่นเต้น ทั้งดีใจ อยากยิ้ม ก็อยาก น�้าตาก็พาลจะไหลเสียให้ได้ เพราะไม่เคยคิดว่าในชีวิตจะมีโอกาส ได้รับเกียรติยศเพียงนี้...” In addition, Her Royal Highness has received numerous international awards from organizations and educational institutes in the fields of science and technology for her role as the Scientist Princess who has dedicated her life to carrying out both small- and large-scale scientific research in the interests of humanity. She has received the following prestigious awards: Albert Einstein Gold Medal The 24th of October 1986: The first international award from the United Nations Education, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) in recognition of her scientific activities in utilizing science to improve quality of life as well as promoting scientific cooperation in the Asia-Pacific region. She was presented with the award during her lecture tour in six European countries in 1986. Her Royal Highness is highly respected as an academic role model who plays a vital role in promoting scientific development. She is the third person in the world and the first female scientist to have received this award. It was an honor for her and left deep impressions on her memory, as described in this excerpt from the book, The Science Odyssey: “…I walked inside that building. My heart skipped a beat because of excitement. When I arrived in the ceremonial room, I saw many TV cameras lined up with very bright lights... Dr. Kaddoura invited me to the middle of the stage…alone. Later, Dr. M’Bow, Director-General of UNESCO, made an honorary statement for me... When Dr. M’Bow called me to receive the medal from his hand, I was both excited and happy. I wanted to both smile and cry because I had never anticipated such an honor…”

84 พระเกียรติคุณที่สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติย ราชนาร ี ทรงได้รับในฐานะที่ทรงเป็น “นักว ิทยาศาสตร์” เมื่อครังเสด็จเยือน ้ ๖ ประเทศในทว ีปยุโรปนั้น ล้วนมาจากการบ่มเพาะและหล่อหลอมด้วย พระว ิร ิยอุตสาหะที่ทรงหมันเล่าเร ียนศึกษาอย่างเต็มพระกํ่าลัง หากแต่เหนือ สิ่ งอื่นใดคือ การที่ทรงได้รับความรักและพระเมตตาอย่างหาที่สุดมิได้จาก สมเด็จพระบรมชนกนาถ สมเด็จพระบรมราชชนนี พระบรมเชษฐาธิราช และพระเชษฐภคินี ที่ทรงเป็นพลังเกื้อหนุนให้ทรงก้าวเดินไปเบื้องหน้า ด้วยพระทัยที่มุ่งมันและศรัทธา อันนํ่ามาซึ่งความสําเร็จเฉกเช่นครังนี้ ดังความ ้ ในพระนิพนธ์อีกตอนหนึ่งว่า “...เย็นวันนั้นเอง สิ่งที่ท�าให้ข้าพเจ้าตื้นตันใจที่สุดก็มาถึง ท่านทูต ประชาฯ อัญเชิญพระราชโทรเลขของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ พร้อมทั้งสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ซึ่งทรงพระมหากรุณาธิคุณ ทรงแสดงความยินดีมา และตอนท้ายของ พระราชโทรเลขท�าให้ข้าพเจ้าน�้าตาซึม เพราะข้อความมีว่า “WE’RE ALL VERY PROUD OF YOU, KEEP UP THE GOOD WORK” ภายหลังจากที่ใคร ๆ ทุกคนออกไปจากห้องข้าพเจ้าแล้ว ข้าพเจ้า ก็ยังถือกล่องเหรียญทองไอน์สไตน์นั้นไว้ เปิดกล่อง จ้องแล้วจ้องอีก แล้วนึกย้อนหลังไปในอดีตว่า ข้าพเจ้ามาตั้งต้นเรียนเคมีในมหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์นั้น ทั้งนี้ทั้งนั้น ด้วยแรงสนับสนุนจากพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ โดยแท้ และเมื่อจบ ปริญญาตรีวิทยาศาสตรบัณฑิต (เคมี) เกียรตินิยมอันดับหนึ่งแล้ว ก็เป็น เพราะทั้งสองพระองค์ทรงแนะน�าและเกื้อหนุนอีก ข้าพเจ้าจึงได้เรียนต่อ จนถึงระดับปริญญาเอก และนึกย้อนหลังไปตอนข้าพเจ้าท�า thesis ปริญญาเอก ท�างานวิจัยอันยากแสนเข็ญ คนที่ให้ก�าลังใจข้าพเจ้าตลอดมา ก็คือ ทูลกระหม่อมพ่อ สมเด็จแม่ ผู้มีพระคุณล้นเกล้าล้นกระหม่อม นอกจากนี้ก็ยังมีสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ทรงพระเมตตาประทาน ก�าลังใจเมื่อข้าพเจ้าเกิดความท้อแท้...ข้าพเจ้าคิดอยู่เสมอว่าเกียรติยศ ที่ข้าพเจ้าได้มาครั้งนี้ ข้าพเจ้ามิเคยอาจเอื้อมที่จะรับความดีไว้ผู้เดียว เกียรติประวัติครั้งนี้ไม่ใช่ของข้าพเจ้าเท่านั้น แต่เป็นของราชสกุลมหิดล, ของพระราชวงศ์, ของนักวิทยาศาสตร์ไทย และถ้าจะพูดให้ถูกต้องจริง ๆ คือเกียรติยศครั้งนี้เป็นของประเทศไทยและคนไทยทุกคน...”

85 The aforesaid status of honorary scientist resulted from her diligent studies. Above of all, the greatest love, mercy, and support from her father, mother, and siblings helped to drive her towards real success with faith and determination, as described in her written work: “…On that evening, my greatest joy came when the ambassador showed me the royal congratulatory telegraph from HM King Bhumibol Adulyadej, HM Queen Sirikit, and HRH Princess Maha Chakri Sirindhorn. At the end, it said ‘We’re all very proud of you, keep up the good work’. After everyone left my room, I still held the medal box and stared at the Albert Einstein Gold Medal again and again. I thought back to the past and realized that I had started my study of chemistry at Kasetsart University with the support of my parents. I achieved my Bachelor of Science in Chemistry with First Class Honors and continued to study until I received my doctoral degree – all because of their advice and support. When I had to deal with my tough doctoral thesis and research, I was always encouraged by them. HRH Princess Maha Chakri Sirindhorn was forever cheering me up when I felt discouraged… I have always thought that this great honor belongs to not only me but also the Mahidol family, the royal family, and Thai scientists. In fact, I could say that it belongs to Thailand and all Thai people…” เหตุผลที่เขาให้เหร ียญนี้กับข้าพเจ้า ๓ ประการ ประการแรกคือ ผลงานดีเด่นทางเคมี ประการที่สอง เพราะข้าพเจ้าเป็น ‘Scientific Ambassador’ ที่ดีเยียม ่ และประการที่ ๓ ข้าพเจ้าเป็นนักว ิทยาศาสตร์สตร ีคนแรก ที่ทํางานตั้ งแต่ระดับโมเลกุล (คือใน lab) จนถึง village level (คือการ apply ว ิชาการออกในทางพัฒนา ความเป็นอยู่ของราษฎร) There were three reasons why they granted me this medal. The first was due to my outstanding chemical achievements. The second was because of my excellence as a Scientific Ambassador. And the third was attributable to the fact that I am the first female scientist who has worked from the molecular level (in laboratories) to the village level (to apply academic knowledge for enhancing people’s well-being)

86 นับจากรางวัลแรกในระดับนานาชาติที่ทรงได้รับการถวาย ใน พ.ศ. ๒๕๒๙ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงปฏิบัติพระกรณียกิจด้วยพระว ิร ิยะอย่างต่อเนื่อง เพื่อพัฒนา คุณภาพชีว ิตของประชาชนไทย และองค์ความรู้นั้นยังสร้างประโยชน์ต่อ นานาประเทศในด้านสิ่ งแวดล้อมและการพัฒนาอย่างยั่งยืน จึงเป็นเวลา กว่า ๓ ทศวรรษที่พระองค์ทรงได้รับรางวัลจากองค์กรและสถาบันต่าง ๆ ชันนํา้ทั่วโลกอย่างต่อเนื่อง รางวัล Tree of Learning Award วันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๓๓ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงรับการถวายรางวัลจากคณะกรรมาธิการว่าด้วย การศึกษาและฝึกอบรมของสหภาพสากลว่าด้วยการอนุรักษ์ (The World Conservation Union) หร ือปัจจุบันคือ องค์การระหว่างประเทศ เพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (The International Union for Conservation of Nature: IUCN) ในฐานะที่ทรงอุทิศพระองค์เพื่อการอนุรักษ์สงแวดล้อม ิ่ โดยการพัฒนาบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับสารเคมีและสงแวดล้อม ิ่ ให้ตระหนัก ถึงคุณค่าและความสําคัญของทรัพยากรธรรมชาติและการพัฒนาแบบยังยืน ่ โดยพิธีถวายรางวัลจัดขึ้นในระหว่างการประชุมสมัชชาสมัยที่ ๑๘ ของ องค์การฯ ที่นครเพิร์ท เคร ือรัฐออสเตรเลีย รางวัล The EMS-Hollaender International Fellow Award วันที่ ๓๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๕ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงรับการถวายรางวัล The EMS-Hollaender International Fellow Award จากสมาคม Environmental Mutagen Society (EMS) แห่งสหรัฐอเมร ิกา ในฐานะที่ทรงเป็นนักว ิทยาศาสตร์ ผู้มีผลงานดีเด่นของโลก ในสาขาสารเคมีก่อมะเร็งและพิษว ิทยา สงแวดล้อม เคมี และผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ ิ่ ประจําปี พ.ศ. ๒๕๔๕ และ ทรงประกอบพระกรณียกิจด้านสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง จึงทรงเป็น ที่ยอมรับและทรงได้รับการยกย่องจากแวดวงว ิชาการด้านสิ่งแวดล้อม นานาชาติอย่างมาก ณ เมืองแองเคอเรจ รัฐอะแลสกา สหรัฐอเมร ิกา After receiving the first international award in 1986, Her Royal Highness continued with her royal duties without interruption for the benefit of the Thai people and to make global contributions in terms of environment and sustainable development. Throughout three decades, she has received awards from various leading institutions around the world on an ongoing basis. Tree of Learning Award The 5th of December 1990: The award from the World Conservation Union (currently the International Union for Conservation of Nature: IUCN) for her devotion to environmental conservation through development of human resources in the fields of chemistry and the environment to emphasize the great importance of natural resources and sustainable development. The award was presented at the 18th IUCN General Assembly in Perth, the Commonwealth of Australia. EMS-Hollaender International Fellow Award The 30th of April 2002: The award from the Environmental Mutagen Society (EMS), the United States of America, for her role as a prestigious scientist in 2002. With outstanding contributions in the fields of mutagenesis, environmental toxicology, chemistry, and natural product development as well as devotion to nurturing environmental welfare on an ongoing basis, Her Royal Highness has been respected and praised by environmental scientists worldwide. The event took place in Anchorage, Alaska, the United States of America.

87

88 รางวัล IFCS Special Recognition Award วันที่ ๒๕ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๙ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงรับการถวายรางวัล Special Recognition Award จาก Intergovernmental Forum on Chemical Safety (IFCS) ในพิธีเปิดการประชุมสมัยที่ ๕ ของเวทีการประชุมความร่วมมือระหว่าง ประเทศว่าด้วยความปลอดภัยของสารเคมี ณ กรุงบูดาเปสต์ สาธารณรัฐ ฮังการ ี โดยทรงได้รับยกย่องในฐานะที่ทรงดําเนินกิจกรรมและจัดให้มี การสนับสนุนส่งเสร ิมงานด้านความปลอดภัยของสารเคมีแก่ประเทศ กําลังพัฒนาและประเทศในภูมิภาค จากการดําเนินงานด้านการศึกษา การ ฝึกอบรม และการแลกเปลี่ยนทางว ิทยาศาสตร์ของสถาบันว ิจัยจุฬาภรณ์ ที่ดําเนินงานอย่างต่อเนื่อง ทําให้มีการพัฒนาบุคลากรและผู้เชี่ยวชาญ ในระดับภูมิภาคและระดับนานาชาติ เป็นจํานวนมากกว่า ๓,๕๐๐ คน จาก ๓๕ ประเทศ นอกจากนี้ ยังเสด็จไปทรงดําเนินโครงการฝึกอบรม เจ้าหน้าที่ในกลุ่มประเทศอาเซียน ทั้งเว ียดนาม อินโดนีเซีย มาเลเซีย อีกด้วย ซึ่งกิจการด้านการพัฒนาบุคลากร ถือเป็นหัวใจสําคัญของ การดําเนินงานด้านความปลอดภัยของสารเคมีอย่างมาก ทั้งนี้ Intergovernmental Forum on Chemical Safety (IFCS) หร ือ “ความร่วมมือระหว่างประเทศว่าด้วยความปลอดภัยของสารเคมี” เป็นเวทีความร่วมมือเร ื่องความปลอดภัยของสารเคมีระหว่างประเทศ สมาชิก องค์กรระหว่างประเทศ และองค์กรเอกชนทั่วโลก ได้รับการก่อตั้ง เมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๗ ตามมติที่ประชุมสหประชาชาติว่าด้วยสิ่ งแวดล้อมและ การพัฒนา หร ือ UNCED เมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๕ ณ สหพันธ์สาธารณรัฐบราซิล ปัจจุบันมีสมาชิก ๑๕๖ ประเทศ รวมถึงประเทศไทย ซึ่งต่างเล็งเห็นถึง ความจําเป็นที่จะต้องร่วมมือและพึ่งพากัน เพื่อให้มีการใช้สารเคมีอย่าง ปลอดภัยต่อสุขภาพและสิ่ งแวดล้อม เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของโลก

89 IFCS Special Recognition Award The 25th of September 2006: The award from the Intergovernmental Forum on Chemical Safety (IFCS) for her exceptional efforts and contributions to the goals of chemical safety in developing countries in the region through scientific study, training, and exchange programs at Chulabhorn Research Institute. As a result, over 3,500 personnel and experts at regional and international levels from 35 countries had been trained. Furthermore, the award acknowledged her vital role in training staff in ASEAN nations including Vietnam, Indonesia, and Malaysia to increase technical capacity for chemical safety. The event took place at the opening ceremony of the Fifth Session of the Intergovernmental Forum on Chemical Safety (IFCS Forum V) in Budapest, Hungary. The IFCS program is a platform for cooperation on the safety of chemical usage among member countries, international organizations, and private organizations around the world. It was established in 1994 following the resolution of the United Nations Conference on Environment and Development (UNCED) held in the Federative Republic of Brazil in 1992. Currently, it has 156 members, including Thailand. They are all aware of the need to cooperate and rely on each other to promote the safe use of chemicals to ensure human and environmental health as well as sustainable global development.

90 Nagoya Medal Special Award The 16th of October 2006: The medal from Nagoya University for her long-standing vision and devotion towards science. Particularly in terms of organic chemistry research, development of natural products, organic chemistry, organic syntheses, medicinal studies of cancer/toxicology, health and environmental sciences, as well as her significant contributions to researcher education and training in Asia via the Chulabhorn Foundation, Chulabhorn Research Institute, Cancer Treatment Centre, and Chulabhorn Graduate Institute. This award is presented to scientists who make the greatest contributions to the organic chemistry sector. It is regarded as the most eminent award in Japan’s chemistry circles. Her Royal Highness was the first person from Asia to have received this honor. Her Royal Highness was presented with the medal during her participation in the 1st International Conference on Cutting-Edge Organic Chemistry in Asia (ICCEOCA-1) in Okinawa, Japan, held from the 16th to 17th of October 2006. The Nagoya Medal of Organic Chemistry is an award presented in honor of an organic chemist who has made significant original contributions to the field in its broadest sense. The first ceremony was held in 1995. The Gold Medal is presented to an international scientist and the Silver Medal is presented to a Japanese scientist. Since then, more than 33 scientists have received this prize, including Her Royal Highness who was honored with a Special Award as a very special case. รางวัล Nagoya Medal Special Award วันที่ ๑๖ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๙ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงรับการถวายรางวัลจากมหาว ิทยาลัยนาโกยา ในคราวที่ เสด็จไปทรงร่วมการประชุมว ิชาการนานาชาติเกี่ยวกับการว ิจัยทางด้าน อินทร ีย์เคมีในทว ีปเอเชีย ครังที่ ๑ หร ือ The 1 ้st International Conference of Cutting-Edge Organic Chemistry in Asia ซึ่งจัดขึ้น ณ เมืองนาฮา จังหวัดโอกินาวา ประเทศญี่ปุ่น ระหว่างวันที่ ๑๖-๑๗ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๙ ในฐานะที่มีพระว ิสัยทัศน์อันกว้างไกลและทรงอุทิศพระองค์ ให้แก่วงการว ิทยาศาสตร์ โดยเฉพาะอย่างยิงงานว ิจัยด้าน่ อินทร ีย์เคมี และ จากผลงานที่ทรงดําเนินกิจกรรมในด้านผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ อินทร ีย์เคมี อินทร ีย์เคมีสังเคราะห์ มะเร็ง พิษว ิทยา ว ิทยาศาสตร์สิ่ งแวดล้อมและสุขภาพ อีกทั้งยังทรงมีส่วนสําคัญในการส่งเสร ิมและสนับสนุนทางด้านการศึกษา อบรมให้แก่นักว ิจัยของประเทศในทว ีปเอเชีย ผ่านทางมูลนิธิจุฬาภรณ์ สถาบันว ิจัยจุฬาภรณ์ ศูนย์ว ิจัยศึกษาและบําบัดโรคมะเร็ง รวมทั้งสถาบัน บัณฑิตศึกษาจุฬาภรณ์ นับเป็นรางวัลที่ประเทศญี่ปุ่นมอบให้แก่บุคลากร ด้านว ิทยาศาสตร์ที่ทําคุณประโยชน์สูงสุดแก่วงการอินทร ีย์เคมี และมี ความสําคัญยิงต่อวงการเคมีของญี่ปุ่น ซึ่งพระองค์ทรงเป็นชาวเอเชียคนแรก ่ ที่ได้รับรางวัลอันทรงเกียรตินี้ The Nagoya Medal of Organic Chemistry เป็นรางวัลที่ได้รับ การเสนอให้มีการมอบเป็นเกียรติให้แก่นักเคมีอินทร ีย์ “ผู้มีบทบาทสําคัญ และทําคุณประโยชน์อย่างสูงแก่วงการอินทร ีย์เคมี” โดยมีการจัดพิธี มอบครังแรกเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๘ ซึ่งนับจากนั ้ ้น มีนักว ิทยาศาสตร์นานาชาติ ที่ได้รับรางวัล “Gold Medal” และนักว ิทยาศาสตร์ชาวญี่ปุ่นที่ได้รับ รางวัล “Silver Medal” รวมแล้วมากกว่า ๓๓ คน รวมถึงสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ที่ทรงได้รับการถวายพระเกียรติ ด้วยการถวายรางวัล Special Award เป็นกรณีพิเศษอย่างยิง่

91

92 รางวัล Albert Hofmann Centennial Gold Medal Award พ.ศ. ๒๕๕๐ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงรับการถวายรางวัลจากสถาบันอินทร ีย์เคมี มหาว ิทยาลัยซูร ิก (Institute of Organic Chemistry of the University of Zurich) สมาพันธรัฐสว ิส ในฐานะที่ทรงเป็นนักว ิทยาศาสตร์ผู้มีบทบาทสําคัญ ในการส่งเสร ิมความก้าวหน้าด้านเคมีผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ ทั้งยัง ทรงประกอบพระกรณียกิจด้านว ิชาการและการว ิจัยพัฒนางานด้าน ว ิทยาศาสตร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่ งด้านผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ อินทร ีย์เคมี สังเคราะห์ และสารเคมีจากสมุนไพรที่สนพระทัยเป็นพิเศษ เพื่อค้นหา ตัวยาใหม่ ๆ มาใช้ในการรักษาโรค ทั้งนี้ ในการเสด็จเยือนสมาพันธรัฐสว ิส ระหว่างวันที่ ๒๓-๓๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๐ นอกจากทรงรับการถวาย รางวัลแล้ว ยังทรงบรรยายในหัวข้อเร ื่อง “ผลิตภัณฑ์ธรรมชาติที่ออกฤทธิ์ ทางชีวภาพจากทรัพยากรของประเทศไทย” ในการประชุมว ิชาการ Dorothy Crowfoot Hodgkin Symposium ด้วย Albert Hofmann Centennial Gold Medal 2007: The award from the Institute of Organic Chemistry of the University of Zurich, the Swiss Confederation, for her vital role in advancing natural chemical products and carrying out academic research for scientific development, specifically in terms of natural products, organic synthesis, and chemicals from herbs for drug production. Her Royal Highness was presented with the award during her official visit to the Swiss Confederation from the 23rd to 30th of April 2007. Apart from receiving the award, she gave a lecture on the topic of “Bioactive Natural Products from Sources in Thailand” at the Dorothy Crowfoot Hodgkin Symposium.

93 มหาว ิทยาลัยซูร ิก University of Zurich

94 รางวัล Windaus Medal วันที่ ๑๕ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางวัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงรับการถวายรางวัลจากสถาบันอินทร ีย์เคมีและ ชีวโมเลกุล มหาว ิทยาลัยเกออร์ก-เอากุสต์แห่งเกิททิงเงิน (Georg-AugustUniversität Göttingen) สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ในฐานะที่ทรงเป็น นักว ิทยาศาสตร์ที่ทรงมีบทบาทสําคัญยิ่งต่อว ิทยาศาสตร์สาขาเคมีใน ประเทศไทย ทรงมีผลงานว ิจัยและงานว ิชาการด้านอินทร ีย์เคมีและ ทรงพัฒนาและสนับสนุนให้เกิดความก้าวหน้าในสาขาว ิชานี้อย่างมาก อีกด้วย ซึ่งในโอกาสเดียวกันนี้ ทรงแสดงปาฐกถาพิเศษ เนื่องในโอกาส ครบรอบ ๑๐๐ ปี ของการจัดปาฐกถา “Adolf-Windaus-GenachtnisLecture” ประจําปี พ.ศ. ๒๕๕๒ อีกด้วย สําหรับมหาว ิทยาลัยเกออร์ก-เอากุสต์แห่งเกิททิงเงิน หร ือมหาว ิทยาลัย เกิททิงเงิน เมืองเกิททิงเงิน สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๒๗๗ เป็นมหาว ิทยาลัยเก่าแก่และมีขนาดใหญ่แห่งหนึ่ง โดยมี นักศึกษาประมาณ ๒๖,๐๐๐ คน สามารถผลิตบุคลากรที่มีชื่อเสียงในหลาย แขนงว ิชา จนเมืองเกิททิงเงินได้รับฉายาว่าเป็น “เมืองแห่งว ิทยาการ” Windaus Medal The 15th of October 2009: The award from the Institute of Organic and Biomolecular Chemistry (IOBC), Georg-August-Universität Göttingen, the Federal Republic of Germany, for her vital role in Thailand’s research and academic achievements in the field of organic chemistry, as well as contributions to progress in this field. At this event, she gave a special lecture on the occasion of the 100th anniversary of the Adolf-Windaus-Genachtnis-Lecture in 2009. The Georg-August-Universität Göttingen or University of Göttingen, the Federal Republic of Germany, was founded in 1734. It is a large university with approximately 26,000 students which has produced famous researchers in many fields. As a result, the city of Göttingen has been nicknamed, the City of Science. มหาว ิทยาลัยเกออร์ก-เอากุสต์แห่งเกิททิงเงิน Georg-August-Universität Göttingen

95

96

97 รางวัล 2009 Ramazzini Award วันที่ ๒๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงรับการถวายรางวัล “Ramazzini Award” จาก สถาบันคอเลจิอุม รามาซซินี (Collegium Ramazzini) สาธารณรัฐ อิตาลี ในฐานะที่ทรงเป็นนักว ิทยาศาสตร์ที่ทรงมีบทบาทโดดเด่นในระดับ นานาชาติ ทั้งด้านงานว ิจัยและงานว ิชาการในการป้องกันรักษาสุขอนามัย สาธารณชน โดยทรงมีบทบาทสําคัญในงานว ิจัยด้านอาชีวเวชศาสตร์ และสงแวดล้อม ิ่ ซึ่งเกิดจากผลกระทบของสารเคมี ดังปรากฏคําประกาศ พระเกียรติคุณตอนหนึ่งว่า “งานวิจัยและการสอนแสดงให้เห็นว่าพระองค์ ให้ความส�าคัญกับผลกระทบของสิ่งแวดล้อมที่มีต่อสุขภาพของมนุษย์ เป็นอย่างมาก” ในโอกาสนี้ ทรงบรรยายพิเศษเร ื่อง “โอกาสเสี่ยงการเกิดโรคมะเร็ง จากมลพิษทางอากาศ”(Cancer Risk from Exposure to Air Pollution) ต่อที่ประชุม ณ เมืองคาร์ปิ สาธารณรัฐอิตาลี และทรงเข้าร่วมประชุมว ิชาการ ประจําปีของสถาบันฯ ทางด้านอนามัยสิ่ งแวดล้อมและอาชีวอนามัย สําหรับสถาบัน Collegium Ramazzini เป็นองค์กรอิสระระดับ นานาชาติ ที่มีสมาชิกที่ได้รับเชิญกว่า ๑๘๐ คน จาก ๓๐ ประเทศทั่วโลก โดยเฉพาะผู้เชี่ยวชาญสาขาอาชีวเวชศาสตร์และสิ่งแวดล้อม ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๕ โดยชื่อของสถาบันมาจากชื่อของ เบอร์นาดิโน รามาซซินี (Bernardino Ramazzini) นายแพทย์ชาวอิตาเลียน ที่ได้รับยกย่อง จากทั่วโลกให้เป็น “บิดาแห่งอาชีวเวชศาสตร์” ผู้เขียนตําราด้านอาชีว เวชศาสตร์เล่มแรกของโลกที่ชื่อว่า “De Morbis Artificum Diatriba” หร ือแปลเป็นไทยคือ “โรคของคนท�างาน” โดยภารกิจสําคัญของสถาบัน คือการส่งเสร ิมการศึกษาปัญหาอาชีวอนามัยและสิ่ งแวดล้อม โดยบูรณาการ ข้อเท็จจร ิงทางว ิทยาศาสตร์ สังคม และการเมือง โดยผู้เชี่ยวชาญและ กิจกรรมต่าง ๆ เพื่อการพัฒนาด้านสุขภาพและความปลอดภัย ทั้งนี้ สถาบัน Collegium Ramazzini ดําเนินการมอบรางวัล Ramazzini Award ให้แก่นักว ิทยาศาสตร์ที่ “มีบทบาทโดดเด่นในการ ป้องกันรักษาสุขอนามัยสาธารณชนตามว ิสัยทัศน์ของ Bernardino Ramazzini” ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๒๗ เป็นต้นมา 2009 Ramazzini Award The 24th of October 2009: The award from the Collegium Ramazzini, the Italian Republic, for research and academic achievements in the fields of public health as well as her contributions to occupational and environmental medicinal research due to chemical effects as referred in the statement in honor of Her Royal Highness: “In her research work and teaching, Her Royal Highness has given the greatest attention to the impact of the environment on human health.” At this event, Her Royal Highness gave a keynote speech on the topic, Cancer Risk from Exposure to Air Pollution, at the meeting in Capri, the Italian Republic. She also attended the annual academic conference concerning environmental and occupational health. The Collegium Ramazzini is an international independent organization with more than 180 invited members from 30 countries around the world, especially those who are experts in the fields of occupational and environmental health. It was founded in 1982 and named after the Italian doctor Bernardino Ramazzini, who is globally recognized as the Father of Occupational Medicine. He also wrote the world’s first vocational medicine textbook called “De Morbis Artificum Diatriba” or “Diseases of Workers”. The Collegium’s main mission is to advance the study of occupational and environmental health issues. Through its members and activities, it seeks to bridge scientific and socio-political contexts in order to act on discoveries and advances in the domain of health and safety. The Collegium Ramazzini has presented the Ramazzini Award to scientists deemed by the Collegium to have made outstanding contributions to furthering the aims of Bernardino Ramazzini in safeguarding public health since 1984.

98 รางวัล N.D. Zelinsky Award วันที่ ๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๔ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศร ีสวางควัฒน วรขัตติยราชนาร ี ทรงรับการถวายรางวัลกิตติมศักดิ์ และประกาศนียบัตร จากสถาบันอินทร ีย์เคมี เอ็น.ดี.เซลินสกี (N.D. Zelinsky Institute of Organic Chemistry: ZIOC) แห่งสภาว ิชาการสหพันธรัฐรัสเซีย ณ กรุงมอสโก สหพันธรัฐรัสเซีย จากการที่ทรงมีผลงานยอดเยี่ยม ด้านเคมี และทรงนําผลการว ิจัยมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อการพัฒนา ประเทศ ทั้งยังทรงเป็นนักว ิทยาศาสตร์พระองค์แรกที่ได้รับรางวัลนี้ สําหรับสถาบันอินทร ีย์เคมี เอ็น.ดี.เซลินสกี ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๗ โดยนักว ิทยาศาสตร์คนสําคัญจํานวนมากของสถาบันมีผลงานซึ่งเป็น ความก้าวหน้าระดับโลกด้านเคมี ปัจจุบันสถาบันแห่งนี้ยังเป็นหนึ่งในผู้นํา ทางว ิทยาศาสตร์ด้านอินทร ีย์เคมีและชีวอินทร ีย์เคมี ผลงานว ิจัยของสถาบัน สามารถช่วยแก้ปัญหาสําคัญเร่งด่วนของสหพันธรัฐรัสเซียมาโดยตลอด ตั้งแต่แรกเร ิมก่อตั่ ้งสถาบัน N.D. Zelinsky Award The 6th of June 2011: A medal and diploma from the N.D. Zelinsky Institute of Organic Chemistry (ZIOC), a cutting-edge research center in Moscow, the Russian Federation, for her chemical achievements and success in applying research to the national development. Her Royal Highness is regarded as the first scientist who received this prize. ZIOC was established by the Presidium of the USSR Academy of Sciences in 1934. Currently, it is one of the global leaders in organic chemistry research. The institute’s research results address some of the most pressing problems in the Russian Federation. สถาบันอินทร ีย์เคมี เอ็น.ดี.เซลินสกี The N.D. Zelinsky Institute of Organic Chemistry: ZIOC