ภาคผนวก สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑.สื่อสไสด์ความรู้เรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๒๕ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมาและสามัคคีเสวก เวลา ๑๕ ชั่วโมง เรื่อง ผังคิดวิศวกรรมา เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวศศิธร ประสาวะถา โรงเรียนหนองวัวซอพิทยาคม ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ๑.๑ มาตรฐานการเรียนรู้ ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมไทยอย่างเห็นคุณค่าและนำมา ประยุกต์ในชีวิตจริง ๑.๒ ตัวชี้วัด ท ๕.๑ ม.๒/๒ วิเคราะห์และวิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมท้องถิ่นที่อ่าน พร้อมยกเหตุผลประกอบ ๒. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๒.๑ นักเรียนสามารถอภิปรายความคิดจากบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมาได้ (K) ๒.๒ นักเรียนสามารถเขียนผังความคิดจากบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมาได้ (P) ๒.๓ นักเรียนมีความสนใจในการร่วมกิจกรรม (A) ๓. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๓.๑ มีวินัย ๓.๒ ใฝ่เรียนรู้ ๓.๓ มุ่งมั่นในการทำงาน ๔. สมรรถนะสำคัญ ๔.๑ ความสามารถในการสื่อสาร ๔.๒ ความสามารถในการคิด ๔.๓ ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ๕. สาระสำคัญ บทเสภาสามัคคีเป็นพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งบทเสภา สามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมาแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของศิลปะที่ทำให้เกิดความภาคภูมิใจในชาติของตน อีกทั้งศิลปะยังเป็นสิ่งที่ใกล้ตัวผู้เรียนเป็นอย่างดี ทำให้ผู้เรียนได้ตระหนักเห็นถึงความสำคัญของงานศิลปะไทย และมีจิตสำนึกในการช่วยกันอนุรักษ์งานศิลปะให้คงอยู่กับประเทศชาติสืบไป
๖. สาระการเรียนรู้ ๖.๑ สรุปความรู้จากเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา ๗. ชิ้นงานหรือภาระงาน ๗.๑ แผนผังความคิดจากเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา ๘. กระบวนการจัดการเรียนรู้ ขั้นนำ ๑.ครูผู้สอนกล่าวทักทายนักเรียน ๒.ครูผู้สอนเชื่อมโยงเข้าสู่บทเรียนโดยการทบทวนเนื้อหาบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา ที่นักเรียนได้เรียนไปในชั่วโมงที่แล้ว ขั้นสอน ๓.ครูผู้สอนใช้กิจกรรม ผังคิดวิศวกรรมา โดยให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ ๔-๖ คน ๔.ครูผู้สอนให้นักเรียนสรุปความรู้เรื่องที่ได้จากการเรียนรู้เรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมา โดยทำเป็นแผนผังความคิด ๕.นักเรียนฟังครูผู้สอนแจ้งหัวข้อที่ต้องสรุปลงในแผนผังความคิด หัวข้อประกอบด้วย ๑.ชื่อเรื่อง ๒.ชื่อผู้แต่ง ๓.ลักษณะคำประพันธ์ ๔.เนื้อหา ๕.ข้อคิดที่ได้จากเรื่อง ๖.ประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ๖.ครูผู้สอนแจกอุปกรณ์ในการทำแผนผังความคิด ได้แก่ กระดาษ ดินสอ สีไม้ ปากกาเมจิก เป็นต้น ๗.นักเรียนแต่ละกลุ่มเตรียมข้อมูลเนื้อหาและเริ่มทำแผนผังความคิด ๘.เมื่อนักเรียนทุกกลุ่มเสร็จเรียบร้อยแล้ว ครูผู้สอนสุ่มให้นักเรียนหนึ่งกลุ่มออกมานำเสนอแผนผัง ความคิดของกลุ่มตัวเองท้ายคาบเรียน ขั้นสรุป ๙.ครูผู้สอนให้นักเรียนแต่ละกลุ่มแลกเปลี่ยนข้อคิดและการนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ๙. การจัดบรรยากาศเชิงบวก ครูผู้สอนจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยให้ผู้เรียนผู้เรียนรู้จักสังเกตและค้นคว้าหาคำตอบ และมีการเปิด โอกาสให้นักเรียนทุกคนได้มีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมกลุ่ม โดยมีการจัดแบ่งหน้าที่แต่ละคนตามความถนัด ๑๐. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑๐.๑ หนังสือเรียนรายวิชาภาษาไทย วรรณคดีและวรรณกรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ ๑๐.๒ กิจกรรม “ผังคิดวิศวกรรมา”
๑๑. กระบวนการวัดและการประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ วิธีการวัด เครื่องมือในการวัด เกณฑ์การประเมินผล ๑. นักเรียนสามารถอภิปราย ความคิดจากบทเสภาสามัคคี เสวก ตอน วิศวกรรมาได้ (K) ตอบคำถาม คำถาม นักเรียนสามารถเขียนผัง ความคิดจากเรื่องบท เสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมาได้ถูกต้อง ๒. นักเรียนสามารถเขียนผัง ความรู้จากบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมาได้ (P) - กิจกรรม “ผังคิด วิศวกรรมา” แผนผังความคิด นักเรียนผ่านเกณฑ์การ ประเมินร้อยละ ๗๐ ๓. นักเรียนมีสนใจในการร่วม กิจกรรม (A) ประเมินพฤติกรรม ในชั้นเรียน แบบประเมิน พฤติกรรมในชั้น เรียน นักเรียนผ่านเกณฑ์การ ประเมินพฤติกรรมในชั้น เรียนร้อยละ ๗๐
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๒๖ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมาและสามัคคีเสวก เวลา ๑๕ ชั่วโมง เรื่อง ท่องบทเสภาสามัคคีเสวกตอน สามัคคีเสวก เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวศศิธร ประสาวะถา โรงเรียนหนองวัวซอพิทยาคม ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ๑.๑ มาตรฐานการเรียนรู้ ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมไทยอย่างเห็นคุณค่าและนำมา ประยุกต์ในชีวิตจริง ๑.๒ ตัวชี้วัด ท ๕.๑ ม.๒/๕ ท่องจำบทอาขยานตามที่กำหนดและบทร้อยกรองที่มีคุณค่าตามความสนใจ ๒. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๒.๑ นักเรียนสามารถบอกฉันทลักษณ์กลอนเสภาได้ (K) ๒.๒ นักเรียนท่องจำบทเสภาจากเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกได้ (P) ๒.๓ นักเรียนมีความกระตือรือร้นในการทำกิจกรรม (A) ๓. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๓.๑ มีวินัย ๓.๒ ใฝ่เรียนรู้ ๓.๓ มุ่งมั่นในการทำงาน ๔. สมรรถนะสำคัญ ๔.๑ ความสามารถในการสื่อสาร ๔.๒ ความสามารถในการคิด ๔.๓ ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ๕. สาระสำคัญ บทเสภาสามัคคีเป็นพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งบทเสภา สามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก แสดงให้เห็นความสำคัญของความสามัคคีที่คนในชาติต้องตระหนักเพื่อให้ ชาติเจริญรุ่งเรือง เมื่อผู้เรียนได้เรียนรู้บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกที่กล่าวถึงความสามัคคี
รักใคร่ปรองดองเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันจะทำให้ผู้เรียนสามารถนำไปปรับใช้ในชีวิตจริงได้ ไม่ว่าจะเป็นการ ทำงานเป็นทีม การทำกิจกรรมส่วนรวม เป็นต้น ๖. สาระการเรียนรู้ ๖.๑ ท่องจำบทเสภาจากเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก ๗. ชิ้นงานหรือภาระงาน ๗.๑ กิจกรรม “สอบท่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก” ๘. กระบวนการจัดการเรียนรู้ ขั้นนำ ๑.ครูผู้สอนกล่าวทักทายนักเรียน ๒.ครูผู้สอนนำเข้าสู่บทเรียนโดยการทบทวนความรู้เรื่อง กลอนเสภาและบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมาที่นักเรียนได้เรียนไปในชั่วโมงที่แล้ว ๓.ครูผู้สอนเชื่อมโยงเข้าสู่บทเรียนโดยการเขียนชื่อเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก จากนั้นใช้คำถามให้นักเรียนสังเกต เมื่ออ่านชื่อเรื่องและชื่อตอนแล้วนักเรียนคิดว่าในตอน สามัคคีเสวกควรจะ มีเนื้อหาเกี่ยวกับอะไร (แนวคำตอบ : ความสามัคคี ความกลมเกลียว) ๔.จากนั้นครูผู้สอนอธิบายว่ามีเนื้อหาเกี่ยวกับความสามัคคีในคนหมู่คณะ ซึ่งตอนสามัคคีเสวกเป็นอีก หนึ่งตอนที่นักเรียนจะได้เรียนรู้ ขั้นสอน ๕.นักเรียนฟังครูผู้สอนทบทวนการอ่านฉันทลักษณ์และดูแผนผังฉันทลักษณ์กลอนเสภาที่ได้เรียนไป ในชั่วโมงที่ผ่านมาบนกระดาน ๖.ครูผู้สอนยกตัวอย่างกลอนเสภาจากบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกและให้นักเรียนช่วยกัน แบ่งวรรคการอ่าน ตัวอย่างบท ประการหนึ่งพึงคิดในจิตมั่น ว่าทรงธรรม์เหมือนบิดาบังเกิดหัว ควรเคารพยำเยงและเกรงกลัว ประโยชน์ตัวนึกน้อยหน่อยจะดี ควรนึกว่าบรรดาข้าพระบาท ล้วนเป็นราชบริพารพระทรงศรี เหมือนลูกเรืออยู่ในกลางหว่างวารี จำต้องมีมิตรจิตสนิทกัน แม้ลูกเรือเชื่อถือผู้เป็นนาย ต้องมุ่งหมายช่วยแรงด้วยแข็งขัน คอยตั้งใจฟังบังคับกัปปิตัน นาวานั้นจึ่งจะรอดตลอดทะเล แม้ลูกเรืออวดดีมีทิฐิ และเริ่มริเฉโกยุ่งโยเส เมื่อคลื่นลมแรงจัดซัดโซเซ เรือจะเหล่มระยำคว่ำไป
๗.นักเรียนทุกคนฝึกอ่านตัวอย่างกลอนบทเสภาจากบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก บนกระดาน ๘.ครูผู้สอนใช้กิจกรรม ท่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกโดยให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ ๕-๖ คน เพื่อท่องกลอนเสภาจากเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกโดยอนุญาตให้ดูหนังสือ ขั้นสรุป ๙.ครูผู้สอนและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง กลอนเสภาและตัวอย่างบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกที่ได้เรียนในวันนี้ ๙. การจัดบรรยากาศเชิงบวก ครูผู้สอนมีการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยให้นักเรียนสังเกตและฝึกแบ่งวรรคการอ่านกลอนเสภาและ มีการทดสอบการอ่านโดยให้ผู้เรียนทำงานร่วมกันเป็นกลุ่ม ๑๐. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑๐.๑ หนังสือเรียนรายวิชาภาษาไทย วรรณคดีและวรรณกรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ ๑๐.๒ กิจกรรม “สอบท่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก” ๑๑. กระบวนการวัดและการประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ วิธีการวัด เครื่องมือในการวัด เกณฑ์การประเมินผล ๑. นักเรียนสามารถบอก ฉันทลักษณ์ของกลอนเสภาได้ (K) -การตอบคำถาม คำถาม นักเรียนบอกฉันทลักษณ์ ของกลอนเสภาได้ ถูกต้อง ๒. นักเรียนท่องจำบทเสภาจาก เรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกได้ (P) - กิจกรรม “สอบ ท่องบทเสภา สามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก” แบบประเมินการ อ่านบทร้อยกรอง นักเรียนผ่านเกณฑ์การ ประเมินร้อยละ ๗๐ ๓. นักเรียนมีความกระตือรือร้น ในการทำกิจกรรม (A) ประเมินพฤติกรรม ในชั้นเรียน แบบประเมิน พฤติกรรมในชั้น เรียน นักเรียนผ่านเกณฑ์การ ประเมินพฤติกรรมในชั้น เรียนร้อยละ ๗๐
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๒๗ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมาและสามัคคีเสวก เวลา ๑๕ ชั่วโมง เรื่อง ค้นศัพท์จากตอนสามัคคีเสวก เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวศศิธร ประสาวะถา โรงเรียนหนองวัวซอพิทยาคม ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ๑.๑ มาตรฐานการเรียนรู้ ท ๒.๑ ใช้กระบวนการเขียนเขียนสื่อสาร เขียนเรียงความ ย่อความ และเขียนเรื่องราวในรูปแบบต่างๆ เขียนรายงานข้อมูลสารสนเทศและรายงานการศึกษาค้นคว้าอย่างมีประสิทธิภาพ ๑.๒ ตัวชี้วัด ท ๒.๑ ม.๒/๑ คัดลายมือตัวบรรจงครึ่งบรรทัด ๒. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๒.๑ นักเรียนสามารถบอกความหมายคำศัพท์จากเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกได้ (K) ๒.๒ นักเรียนสามารถเขียนคำศัพท์ตามคำบอกจากเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกได้(P) ๒.๓ นักเรียนมีความกระตือรือร้นในการทำกิจกรรม (A) ๓. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๓.๑ มีวินัย ๓.๒ ใฝ่เรียนรู้ ๓.๓ มุ่งมั่นในการทำงาน ๔. สมรรถนะสำคัญ ๔.๑ ความสามารถในการสื่อสาร ๔.๒ ความสามารถในการคิด ๔.๓ ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ๔.๔ ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี ๕. สาระสำคัญ บทเสภาสามัคคีเป็นพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งบทเสภา สามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก แสดงให้เห็นความสำคัญของความสามัคคีที่คนในชาติต้องตระหนักเพื่อให้ ชาติเจริญรุ่งเรือง เมื่อผู้เรียนได้เรียนรู้บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกที่กล่าวถึงความสามัคคี
รักใคร่ปรองดองเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันจะทำให้ผู้เรียนสามารถนำไปปรับใช้ในชีวิตจริงได้ ไม่ว่าจะเป็นการ ทำงานเป็นทีม การทำกิจกรรมส่วนรวม เป็นต้น ๖. สาระการเรียนรู้ ๖.๑ คำศัพท์จากเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก ๗. ชิ้นงานหรือภาระงาน ๗.๑ เขียนศัพท์ตามคำบอกจากเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก ๘. กระบวนการจัดการเรียนรู้ ขั้นนำ ๑.ครูผู้สอนกล่าวทักทายนักเรียน ๒.ครูผู้สอนทบทวนเนื้อหาเรื่องกลอนเสภาและบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกที่นักเรียน ได้เรียนไปในชั่วโมงที่แล้ว ๓.ครูผู้สอนนำเข้าสู่บทเรียนโดยให้นักเรียนได้แสดงความคิดโดยบอกคำศัพท์จากในบทเสภา สามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกที่นักเรียนจำได้คนละ ๑ คำโดยห้ามซ้ำกัน ๔.จากนั้นครูผู้สอนอธิบายว่าในชั่วโมงเรียนนี้นักเรียนจะได้ลองเขียนคำศัพท์ตามคำบอกจากเรื่อง บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก ขั้นสอน ๕.ครูผู้สอนให้นักเรียนลองเขียนคำศัพท์ตามคำบอกลงบนสมุด ๑๐ คำ ได้แก่ ๑. เสวก ๒. ข้าพระบาท ๓. วารี ๔. นาวา ๕. ทิฐิ ๖. สาคร ๗. ภูธร ๘. บริพาร ๙. พระจักรี ๑๐. ระยำ ๖.ครูให้นักเรียนแต่ละคู่สลับสมุดกับเพื่อนเพื่อเปลี่ยนกันตรวจคำตอบ ๗.ครูและนักเรียนร่วมกันเฉลยคำศัพท์ ๘.นักเรียนช่วยกันค้นหาความหมายของคำศัพท์และแลกเปลี่ยนกัน ๙.ครูและนักเรียนร่วมกันเฉลยความหมายคำศัพท์
ขั้นสรุป ๑๐.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง “คำศัพท์จากเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคี เสวก”ในวันนี้ ๙. การจัดบรรยากาศเชิงบวก ครูผู้สอนจัดบรรยากาศเชิงบวกโดยการจัดกิจกรรมให้นักเรียนได้แลกเปลี่ยนแสดงความคิดเห็น เกี่ยวกับคำศัพท์จากเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก ๑๐. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑๐.๑ หนังสือเรียนรายวิชาภาษาไทย วรรณคดีและวรรณกรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ ๑๐.๒ กิจกรรม “เขียนศัพท์ตามคำบอกจากเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก” ๑๑. กระบวนการวัดและการประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ วิธีการวัด เครื่องมือในการวัด เกณฑ์การประเมินผล ๑. นักเรียนสามารถบอก ความหมายคำศัพท์จากเรื่องบท เสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคี เสวกได้ (K) -การตอบคำถาม คำถาม แบบฝึกหัด นักเรียนบอกความหมาย คำศัพท์จากเรื่องบท เสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกได้ถูกต้อง ๒. นักเรียนสามารถเขียนคำศัพท์ ตามคำบอกจากเรื่องบทเสภา สามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก (P) - กิจกรรม “เขียน ศัพท์ตามคำบอก” แบบประเมินการ เขียน นักเรียนผ่านเกณฑ์การ ประเมินร้อยละ ๗๐ ๓. นักเรียนมีความกระตือรือร้น ในการทำกิจกรรม (A) ประเมินพฤติกรรม ในชั้นเรียน แบบประเมิน พฤติกรรมในชั้น เรียน นักเรียนผ่านเกณฑ์การ ประเมินพฤติกรรมในชั้น เรียนร้อยละ ๗๐
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๒๘ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมาและสามัคคีเสวก เวลา ๑๕ ชั่วโมง เรื่อง บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวศศิธร ประสาวะถา โรงเรียนหนองวัวซอพิทยาคม ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ๑.๑ มาตรฐานการเรียนรู้ ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมไทยอย่างเห็นคุณค่าและนำมา ประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ๑.๒ ตัวชี้วัด ท ๕.๑ ม.๒/๑ สรุปเนื้อหาวรรณคดีและวรรณกรรมในระดับที่ยากขึ้น ท ๕.๑ ม.๒/๔ สรุปความรู้และข้อคิดจากการอ่านไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ๒. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๒.๑ นักเรียนสามารถสรุปเนื้อหาบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกได้ (K) ๒.๒ นักเรียนสามารถเขียนสรุปเนื้อหาบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกได้ (P) ๒.๓ นักเรียนมีความกระตือรือร้นในการทำกิจกรรม (A) ๓. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๓.๑ มีวินัย ๓.๒ ใฝ่เรียนรู้ ๓.๓ มุ่งมั่นในการทำงาน ๔. สมรรถนะสำคัญ ๔.๑ ความสามารถในการสื่อสาร ๔.๒ ความสามารถในการคิด ๔.๓ ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ๔.๔ ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
๕. สาระสำคัญ บทเสภาสามัคคีเป็นพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งบทเสภา สามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก แสดงให้เห็นความสำคัญของความสามัคคีที่คนในชาติต้องตระหนักเพื่อให้ ชาติเจริญรุ่งเรือง เมื่อผู้เรียนได้เรียนรู้บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกที่กล่าวถึงความสามัคคี รักใคร่ปรองดองเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันจะทำให้ผู้เรียนสามารถนำไปปรับใช้ในชีวิตจริงได้ ไม่ว่าจะเป็นการ ทำงานเป็นทีม การทำกิจกรรมส่วนรวม เป็นต้น ๖. สาระการเรียนรู้ ๖.๑ สรุปเนื้อเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก ๗. ชิ้นงานหรือภาระงาน ๗.๑ กิจกรรม “แลกความเห็นเค้นความคิด” ๗.๒ เขียนสรุปเนื้อเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก ๘. กระบวนการจัดการเรียนรู้ ขั้นนำ ๑.ครูผู้สอนกล่าวทักทายนักเรียน ๒.ครูผู้สอนใช้กิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียนโดยการใช้กิจกรรมให้นักเรียน “บอกข้อควรปฏิบัติที่ดีในการ ทำงานร่วมกัน” โดยให้นักเรียนแต่ละคนช่วยกันแลกเปลี่ยนแสดงความคิดเห็นว่าการกระทำใดบ้างที่ควร ปฏิบัติเมื่อนักเรียนต้องทำงานร่วมกันกับผู้อื่น (แนวคำตอบ : มีวินัย สามัคคี ไม่เห็นแก่ตัว เป็นต้น) ๓.ครูผู้สอนอธิบายว่าคำถามที่ครูได้ถามนักเรียนไปนั้นมีความเกี่ยวข้องกับเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกที่จะได้เรียนในวันนี้ ขั้นสอน ๔.นักเรียนฟังครูผู้สอนอธิบายทบทวนความรู้เรื่องคำศัพท์และบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก ที่นักเรียนได้เรียนไปในชั่วโมงที่ผ่านมา ๕.นักเรียนฟังครูผู้สอนอธิบายข้อมูลแหล่งที่มา ผู้แต่ง ลักษณะคำประพันธ์จากเรื่องบทเสภาสามัคคี เสวก ตอน สามัคคีเสวก ๖.นักเรียนฟังครูผู้สอนอธิบายบทประพันธ์เรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก ๗.ครูผู้สอนใช้กิจกรรม “แลกความเห็นเค้นความคิด” โดยครูผู้สอนจะให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ ๕-๖ คน และแจกกระดาษให้กลุ่มละ ๑ แผ่น ๘.ครูผู้สอนให้นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันระดมความคิดในหัวข้อ “คำสอนในตอนสามัคคีเสวก” ลงบนกระดาษอย่างน้อยกลุ่มละ ๑๐ ข้อ
ตัวอย่าง คำสอนในตอนสามัคคีเสวก ๑. สามัคคี ๒. มีวินัย ๓. จงรักภักดี ๔. ไม่เห็นแก่ตัว ๕. มีน้ำใจต่อกัน ๖. ขยันขันแข็ง ๗. ซื่อสัตย์สุจริต ๘. อ่อนน้อมถ่อมตน ๙. ยุติธรรม ๑๐. รับผิดชอบต่อหน้าที่ ๙. ครูผู้สอนสุ่มเลือกหนึ่งกลุ่มออกมานำเสนองานหน้าชั้นเรียน ขั้นสรุป ๑๐. ครูผู้สอนและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกที่ได้เรียน ในวันนี้ ๑๑. ครูผู้สอนมอบหมายงานให้นักเรียนเขียนสรุปเนื้อเรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก ๙. การจัดบรรยากาศเชิงบวก ครูผู้สอนจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยให้ผู้เรียนรู้จักสังเกต ค้นคว้า และเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ แลกเปลี่ยนความคิดเห็นร่วมกันเป็นกลุ่ม ๑๐. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑๐.๑ หนังสือเรียนรายวิชาภาษาไทย วรรณคดีและวรรณกรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ ๑๐.๒ กิจกรรม “แลกความเห็นเค้นความคิด” ๑๐.๓ สไลด์สื่อความรู้เรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก
๑๑. กระบวนการวัดและการประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ วิธีการวัด เครื่องมือในการวัด เกณฑ์การประเมินผล ๑. นักเรียนสามารถสรุปเนื้อหาบท เสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก ได้(K) การตอบคำถาม คำถาม นักเรียนสามารถสรุป เนื้อหาจากบทเสภา สามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวกได้ถูกต้อง ๒. นักเรียนสามารถเขียนสรุปเนื้อหา บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคี เสวกได้(P) ตรวจสมุด เขียนสรุปเนื้อเรื่อง นักเรียนผ่านเกณฑ์ การประเมินร้อยละ ๗๐ ๓. นักเรียนมีความกระตือรือร้นในการ ทำกิจกรรม (A) ประเมิน พฤติกรรมในชั้น เรียน แบบประเมิน พฤติกรรมในชั้นเรียน นักเรียนผ่านเกณฑ์ การประเมินพฤติกรรม ในชั้นเรียนอย่างน้อย ร้อยละ ๗๐
ภาคผนวก สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑.สไลด์สื่อความรู้เรื่องบทเสภาสามัคคีเสวก ตอน สามัคคีเสวก
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๓๐ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๒ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมาและสามัคคีเสวก เวลา ๑๕ ชั่วโมง เรื่อง ทบทวนความรู้ก่อนสอบ เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวศศิธร ประสาวะถา โรงเรียนหนองวัวซอพิทยาคม ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ๑.๑ มาตรฐานการเรียนรู้ ท ๔.๑ เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษาและพลังของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมไทยอย่างเห็นคุณค่าและนำมา ประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ๑.๒ ตัวชี้วัด ท ๔.๑ ม.๒/๒ วิเคราะห์โครงสร้างประโยคสามัญ ประโยครวม และประโยคซ้อน ท ๔.๑ ม.๒/๕ รวบรวมและอธิบายความหมายของคำภาษาต่างประเทศที่ใช้ในภาษาไทย ท ๕.๑ ม.๒/๑ สรุปเนื้อหาวรรณคดีและวรรณกรรมในระดับที่ยากขึ้น ท ๕.๑ ม.๒/๔ สรุปความรู้และข้อคิดจากการอ่านไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ๒. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๒.๑ นักเรียนสามารถอภิปรายความรู้จากบทเรียนได้(K) ๒.๒ นักเรียนสามารถสรุปความรู้จากบทเรียน (P) ๒.๓ นักเรียนให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรม (A) ๓. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๓.๑ มีวินัย ๓.๒ ใฝ่เรียนรู้ ๓.๓ มุ่งมั่นในการทำงาน ๔. สมรรถนะสำคัญ ๔.๑ ความสามารถในการสื่อสาร ๔.๒ ความสามารถในการคิด ๔.๓ ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
๕. สาระสำคัญ สรุปความรู้จากเรื่องที่เรียนเพื่อเตรียมตัวสอบ ๖. สาระการเรียนรู้ ๖.๑ ประโยค ๖.๒ ข้อเท็จจริงและข้อคิดเห็น ๖.๓ คำยืมภาษาต่างประเทศ ๖.๔ แผนผังความคิด ๖.๕ บทละครเรื่องรามเกียรติ์ ตอน นารายณ์ปราบนนทก ๖.๖ บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมาและสามัคคีเสวก ๗. ชิ้นงานหรือภาระงาน ๗.๑ แผนผังความคิดสรุปความรู้บทเรียน ๘. กระบวนการจัดการเรียนรู้ ขั้นนำ ๑.ครูผู้สอนกล่าวทักทายนักเรียน ๒.ครูผู้สอนนำเข้าสู่บทเรียนโดยการใช้คำถามว่า “ให้นักเรียนช่วยกันบอกเรื่องที่ได้เรียนไปใน ครึ่งเทอมที่ผ่านมา” (แนวคำตอบ : ประโยค ข้อเท็จจริงและข้อคิดเห็น เป็นต้น) ๓.ครูผู้สอนอธิบายว่าในวันนี้นักเรียนจะต้องช่วยกันสรุปความรู้ที่ได้เรียนเพื่อเป็นการเตรียมตัวสอบ ขั้นสอน ๔.ครูผู้สอนใช้กิจกรรม “ทบทวนความรู้”โดยให้นักเรียนช่วยกันบอกชื่อเรื่องที่นักเรียนได้เรียนไปใน ครึ่งเทอมที่ผ่านมา ตัวอย่าง สรุปบทเรียน ๑. ประโยค ๑.๑ ประโยคความเดียว ๑.๒ ประโยครวม ๑.๒ ประโยคซ้อน ๒. คำยืมภาษาต่างประเทศ ๒.๑ ภาษาอังกฤษ ๒.๒ ภาษาจีน ๒.๓ ภาษาญี่ปุ่น ๒.๔ ภาษาเขมร ๒.๕ ภาษาชวา-มลายู
๒.๖ ภาษาบาลี ๒.๗ ภาษาสันสกฤต ๓. ข้อเท็จจริงและข้อคิดเห็น ๔. แผนผังความคิด ๕. บทละครเรื่องรามเกียรติ์ ตอน นารายณ์ปราบนนทก ๖. บทเสภาสามัคคีเสวก ตอน วิศวกรรมาและสามัคคีเสวก ๕.นักเรียนฟังครูผู้สอนทบทวนความรู้ในแต่ละเรื่อง ๖.นักเรียนฟังครูอธิบายแนวข้อสอบและเนื้อหาสำคัญที่จะออกข้อสอบ ขั้นสรุป ๗.ครูผู้สอนและนักเรียนสรุปความรู้ที่ได้ทบทวนไปในวันนี้ ๘.ครูผู้สอนมอบหมายงาน โดยให้นักเรียนสรุปความรู้ที่ได้ทบทวนในวันนี้เป็นแผนผังความคิดลง ในสมุด ๙. การจัดบรรยากาศเชิงบวก ครูผู้สอนมีการจัดบรรยากาศเชิงบวกโดยให้นักเรียนช่วยกันสรุปความรู้ที่ได้เรียนไป โดยให้นักเรียน ทุกคนช่วยกันตอบคำถาม ๑๐. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑๐.๑ หนังสือเรียนรายวิชาภาษาไทย หลักภาษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ ๑๐.๒ หนังสือเรียนรายวิชาภาษาไทย วรรณคดีและวรรณกรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ ๑๑. กระบวนการวัดและการประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ วิธีการวัด เครื่องมือในการวัด เกณฑ์การประเมินผล ๑. นักเรียนสามารถอภิปรายความรู้ จากบทเรียนได้(K) การตอบคำถาม คำถาม นักเรียนสามารถ อภิปรายความรู้จาก บทเรียนได้ ๒. นักเรียนสามารถสรุปความรู้จาก บทเรียน (P) ตรวจสมุด แผนผังความคิด นักเรียนผ่านเกณฑ์ การประเมินร้อยละ ๗๐ ๓. นักเรียนให้ความร่วมมือในการทำ กิจกรรม (A) ประเมิน พฤติกรรมในชั้น เรียน แบบประเมิน พฤติกรรมในชั้นเรียน นักเรียนผ่านเกณฑ์ การประเมินพฤติกรรม ในชั้นเรียนอย่างน้อย ร้อยละ ๗๐
ภาคผนวก สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑.แผนผังความคิดสรุปบทเรียน
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๓๑ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ ศิลาจารึกหลักที่ ๑ เวลา ๑๕ ชั่วโมง เรื่อง คำราชาศัพท์หมวดร่างกาย เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวศศิธร ประสาวะถา โรงเรียนหนองวัวซอพิทยาคม ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ๑.๑ มาตรฐานการเรียนรู้ ท ๔.๑ เข้าใจธรรมชาติของธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษาและ พลังของภาษาภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ ๑.๒ ตัวชี้วัด ท ๔.๑ ม.๒/๔ ใช้คำราชาศัพท์ ๒. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๒.๑ นักเรียนสามารถบอกความหมายของคำราชาศัพท์หมวดร่างกายได้(K) ๒.๒ นักเรียนสามารถเขียนความหมายของคำราชาศัพท์หมวดร่างกายได้ (P) ๒.๓ นักเรียนให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรม (A) ๓. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๓.๑ มีวินัย ๓.๒ ใฝ่เรียนรู้ ๓.๓ มุ่งมั่นในการทำงาน ๔. สมรรถนะสำคัญ ๔.๑ ความสามารถในการสื่อสาร ๔.๒ ความสามารถในการคิด ๔.๓ ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ๕. สาระสำคัญ คำราชาศัพท์คือ คำสุภาพทีใช้ให้เหมาะสมกับฐานะของบุคคลต่างๆ คำราชาศัพท์เป็นการกำหนดคำ และภาษาที่สะท้อนให้เห็นวัฒนธรรมอันดีงานความไทย เป็นสิ่งแสดงถึงความละเอียดอ่อนของภาษาไทยที่มี คำหลายรูปหลายเสียงในความหมายเดียวกัน และเป็นลักษณะพิเศษเฉพาะของภาษาไทย ซึ่งมีหลักการใช้ ที่แตกต่างออกไปตามชนชั้น
๖. สาระการเรียนรู้ - คำราชาศัพท์ หมวดร่างกาย ๗. ชิ้นงานหรือภาระงาน - ใบงาน เรื่อง คำราชาศัพท์ ๘. กระบวนการจัดการเรียนรู้ ขั้นนำ ๑.ครูผู้สอนกล่าวทักทายนักเรียน ๒.ครูผู้สอนใช้กิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียนโดยการนำสื่อรูปภาพ จากนั้นใช้คำถามให้นักเรียนสังเกต เห็นอะไรในภาพบ้าง - รูปภาพที่หนึ่ง รูปภาพนักข่าวในรายการข่าวในพระราชสำนัก - รูปภาพที่สอง รูปภาพพระสงฆ์ ๓.ครูผู้สอนใช้คำถามให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับคำศัพท์ที่ใช้ในรายการข่าวใน พระราชสำนักหรือคำศัพท์ที่ใช้กับพระสงฆ์ ๔.จากนั้นครูผู้สอนอธิบายเชื่อมโยงเข้าสู่บทเรียนโดยการอธิบายว่าคำศัพท์ที่ได้แสดงความคิดเห็น มานั้นเรียกว่า “คำราชาศัพท์”ซึ่งเป็นเรื่องที่เราจะเรียนกันในวันนี้ ขั้นสอน ๕.นักเรียนฟังครูผู้สอนอธิบายความหมายและหลักการของคำราชาศัพท์ ๖.นักเรียนฟังครูผู้สอนอธิบายหมวดหมู่ของคำราชาศัพท์ ได้แก่ หมวดร่างกาย หมวดเครือญาติ หมวดเครื่องใช้ หมวดกริยา หมวดสรรพนาม หมวดคำใช้กับพระสงฆ์ จากนั้นครูผู้สอนนำเข้าสู่คำราชาศัพท์ ในหมวดร่างกาย ๗.ครูผู้สอนนำสื่อรูปภาพมาให้นักเรียนชม เช่น รูปภาพศีรษะ รูปภาพตา รูปภาพจมูก เป็นต้น ๘.ครูผู้สอนใช้คำถามให้นักเรียนสังเกตรูปภาพพร้อมยกตัวอย่างคำราชาศัพท์ เช่น รูปภาพจมูก จมูก คำราชาศัพท์เรียกว่า พระนาสิก เป็นต้น ๙.ครูผู้สอนเขียนยกตัวอย่างคำราชาศัพท์ลงบนกระดาน ๑๐.นักเรียนอ่านคำราชาศัพท์บนกระดานพร้อมกันทุกคน ๑๑.ครูใช้กิจกรรมเกม “บันไดงูคำราชาศัพท์”ให้นักเรียนเล่นเป็นกลุ่ม กลุ่มละ ๕-๖ คน โดยครูจะ แจกกระดานเกมบันไดงูคำราชาศัพท์ให้นักเรียนกลุ่มละ ๑ แผ่น ๑๒.นักเรียนฟังครูอธิบายกติกาในการเล่น กติกาการเล่น ๑.ทุกกลุ่มจะได้กระดานเกมบันไดงูคำราชาศัพท์ และจะได้ตัวเบี้ยเดิน ๑ ตัวแทนกลุ่มตัวเอง ๒.ให้แต่ละกลุ่มสุ่มว่าจะได้เดินลำดับที่เท่าไหร่ จากนั้นครูมอบป้ายประจำกลุ่ม ๓.เมื่อได้ลำดับแล้วให้กลุ่มลำดับที่หนึ่งทอยลูกเต๋า และหากได้เลขอะไรให้ตัวเบี้ยเดินไปตกที่ เลขนั้นบนกระดานบันไดงู
๔.จากนั้นครูจะหยิบหมายเลขที่ตัวเบี้ยตกอยู่ขึ้นมา โดยในแต่ละหมายเลขจะมีคำราชาศัพท์ ซ่อนอยู่ เมื่อครูเปิดแล้วได้คำราชาศัพท์อะไรให้นักเรียนบอกความหมายให้ถูกต้อง หากตอบถูกกลุ่มนั้นก็ จะได้รับคะแนน แต่หากตอบผิด กลุ่มอื่นสามารถยกมือตอบได้และได้รับคะแนนไป ๕.เมื่อกลุ่มลำดับที่หนึ่งเดินเสร็จ กลุ่มถัดไปก็จะได้ทอยลูกเต๋าและตอบคำถามไปเรื่อย ๆ ๖.เกมจะสิ้นสุดเมื่อมีกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งที่เดินไปถึงเส้นชัยได้ ๑๓.ครูประกาศและมอบรางวัลให้กลุ่มที่ชนะ ขั้นสรุป ๑๔.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง คำราชาศัพท์หมวดร่างกาย ๑๕.ครูมอบหมายใบงาน เรื่อง คำราชาศัพท์หมวดร่างกาย ให้นักเรียนทำเป็นการบ้าน ๙. การจัดบรรยากาศเชิงบวก -ครูผู้สอนเปิดโอกาสให้นักเรียนได้แสดงความคิดเห็นและตอบคำถามจากสื่อที่นำมา และมีการจัด กิจกรรมกลุ่มเพื่อส่งเสริมทักษะการทำงานร่วมกันของนักเรียน ๑๐. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑๐.๑ หนังสือเรียนวิชาภาษาไทย หลักภาษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ ๑๐.๒ สื่อรูปภาพคำราชาศัพท์ ๑๐.๓ กิจกรรมเกม “บันไดงูคำราชาศัพท์” ๑๐.๔ ใบงาน เรื่อง คำราชาศัพท์หมวดร่างกาย ๑๑. กระบวนการวัดและประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ วิธีการวัด เครื่องมือในการวัด เกณฑ์การประเมินผล ๑. นักเรียนสามารถบอกความหมาย ของคำราชาศัพท์หมวดร่างกายได้(K) การตอบคำถาม -คำถาม - เกมบันไดงูคำ ราชาศัพท์ นักเรียนสามารถบอก ความหมายของคำ ราชาศัพท์ได้ถูกต้อง ๒. นักเรียนสามารถเขียนความหมาย ของคำราชาศัพท์หมวดร่างกายได้ (P) -ตรวจใบงาน คำราชาศัพท์ ใบงาน เรื่อง คำราชาศัพท์ นักเรียนผ่านเกณฑ์ การประเมินร้อยละ ๗๐ ๓. นักเรียนให้ความร่วมมือในการทำ กิจกรรม (A) ประเมิน พฤติกรรมในชั้น เรียน แบบประเมิน พฤติกรรมในชั้นเรียน นักเรียนผ่านเกณฑ์ การประเมินพฤติกรรม ในชั้นเรียนอย่างน้อย ร้อยละ ๗๐
ภาคผนวก สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑.สื่อเกม “บันไดงูคำราชาศัพท์” ๒.บัตรคำราชาศัพท์หมวดร่างกาย
แผนการจัดการเรียนรู้๓๒ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ ศิลาจารึกหลักที่ ๑ เวลา ๑๕ ชั่วโมง เรื่อง คำราชาศัพท์ หมวดเครื่องใช้ เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวศศิธร ประสาวะถา โรงเรียนหนองวัวซอพิทยาคม ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ๑.๑ มาตรฐานการเรียนรู้ ท ๔.๑ เข้าใจธรรมชาติของธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษาและ พลังของภาษาภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ ๑.๒ ตัวชี้วัด ท ๔.๑ ม.๒/๔ ใช้คำราชาศัพท์ ๒. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๒.๑ นักเรียนสามารถบอกความหมายของคำราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้ได้(K) ๒.๒ นักเรียนสามารถเขียนความหมายของคำราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้ได้ (P) ๒.๓ นักเรียนให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรม (A) ๓. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๓.๑ มีวินัย ๓.๒ ใฝ่เรียนรู้ ๓.๓ มุ่งมั่นในการทำงาน ๔. สมรรถนะสำคัญ ๔.๑ ความสามารถในการสื่อสาร ๔.๒ ความสามารถในการคิด ๔.๓ ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ๕. สาระสำคัญ คำราชาศัพท์คือ คำสุภาพทีใช้ให้เหมาะสมกับฐานะของบุคคลต่างๆ คำราชาศัพท์เป็นการกำหนดคำ และภาษาที่สะท้อนให้เห็นวัฒนธรรมอันดีงานความไทย เป็นสิ่งแสดงถึงความละเอียดอ่อนของภาษาไทยที่มี คำหลายรูปหลายเสียงในความหมายเดียวกัน และเป็นลักษณะพิเศษเฉพาะของภาษาไทย ซึ่งมีหลักการใช้ ที่แตกต่างออกไปตามชนชั้น
๖. สาระการเรียนรู้ - คำราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้ ๗. ชิ้นงานหรือภาระงาน - ใบงาน เรื่อง คำราชาศัพท์ ๘. กระบวนการจัดการเรียนรู้ ขั้นนำ ๑.ครูผู้สอนกล่าวทักทายนักเรียนและทบทวนเรื่องที่เรียนไปในชั่วโมงที่แล้ว ๒.ครูผู้สอนใช้กิจกรรมนำเข้าสู่บทเรียนโดยการนำสื่อรูปภาพ จากนั้นใช้คำถามให้นักเรียนสังเกต เห็นอะไรในภาพบ้าง -รูปภาพที่หนึ่ง รูปภาพรองเท้า - รูปภาพที่สอง รูปภาพหวี - รูปภาพที่สาม รูปภาพแก้วน้ำ - รูปภาพที่สี่ รูปภาพเสื้อ ๓.ครูผู้สอนใช้คำถามให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับรูปภาพที่ครูนำว่านักเรียนคิดว่าสิ่งของ เหล่านี้เมื่อเราจัดรวมกันเป็นประเภทแล้วสามารถเรียกว่าอะไรได้บ้าง ๔.จากนั้นครูผู้สอนอธิบายเชื่อมโยงเข้าสู่บทเรียนโดยการอธิบายว่าคำศัพท์ที่ได้แสดงความคิดเห็น มานั้นเรียกว่า “คำราชาศัพท์ที่อยู่ในหมวดเครื่องใช้” ซึ่งเป็นเรื่องที่เราจะเรียนกันในวันนี้ ขั้นสอน ๕.นักเรียนฟังครูผู้สอนทบทวนความหมายและหลักการของคำราชาศัพท์ต่อจากชั่วโมงที่แล้ว จากนั้นครูผู้สอนนำเข้าสู่คำราชาศัพท์ในหมวดเครื่องใช้ ๖.ครูผู้สอนนำสื่อรูปภาพมาให้นักเรียนชม เช่น รูปภาพช้อน รูปภาพแว่นตา เป็นต้น ๗.ครูผู้สอนใช้คำถามให้นักเรียนสังเกตรูปภาพพร้อมยกตัวอย่างคำราชาศัพท์ เช่น รูปภาพรองเท้า รองเท้า คำราชาศัพท์เรียกว่า ฉลองพระบาท เป็นต้น ๘.ครูผู้สอนเขียนยกตัวอย่างคำราชาศัพท์ลงบนกระดาน ๙.นักเรียนอ่านคำราชาศัพท์บนกระดานพร้อมกันทุกคน ๑๐.ครูใช้กิจกรรมเกม “บันไดงูคำราชาศัพท์”ให้นักเรียนเล่นเป็นกลุ่ม กลุ่มละ ๕-๖ คน โดยครูจะ แจกกระดานเกมบันไดงูคำราชาศัพท์ให้นักเรียนกลุ่มละ ๑ แผ่น ๑๑.นักเรียนฟังครูอธิบายกติกาในการเล่น กติกาการเล่น ๑.ทุกกลุ่มจะได้กระดานเกมบันไดงูคำราชาศัพท์ และจะได้ตัวเบี้ยเดิน ๑ ตัวแทนกลุ่มตัวเอง ๒.ให้แต่ละกลุ่มสุ่มว่าจะได้เดินลำดับที่เท่าไหร่ จากนั้นครูมอบป้ายประจำกลุ่ม ๓.เมื่อได้ลำดับแล้วให้กลุ่มลำดับที่หนึ่งทอยลูกเต๋า และหากได้เลขอะไรให้ตัวเบี้ยเดินไปตกที่ เลขนั้นบนกระดานบันไดงู
๔.จากนั้นครูจะหยิบหมายเลขที่ตัวเบี้ยตกอยู่ขึ้นมา โดยในแต่ละหมายเลขจะมีคำราชาศัพท์ ซ่อนอยู่ เมื่อครูเปิดแล้วได้คำราชาศัพท์อะไรให้นักเรียนบอกความหมายให้ถูกต้อง หากตอบถูกกลุ่มนั้นก็ จะได้รับคะแนน แต่หากตอบผิด กลุ่มอื่นสามารถยกมือตอบได้และได้รับคะแนนไป ๕.เมื่อกลุ่มลำดับที่หนึ่งเดินเสร็จ กลุ่มถัดไปก็จะได้ทอยลูกเต๋าและตอบคำถามไปเรื่อย ๆ ๖.เกมจะสิ้นสุดเมื่อมีกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งที่เดินไปถึงเส้นชัยได้ ๑๒.ครูมอบรางวัลให้กลุ่มที่ชนะ ขั้นสรุป ๑๓.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง คำราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้ ๑๔.ครูมอบหมายใบงาน เรื่อง คำราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้ให้นักเรียนทำเป็นการบ้าน ๙. การจัดบรรยากาศเชิงบวก -ครูผู้สอนเปิดโอกาสให้นักเรียนได้แสดงความคิดเห็นและตอบคำถามจากสื่อที่นำมา และมีการจัด กิจกรรมกลุ่มเพื่อส่งเสริมทักษะการทำงานร่วมกันของนักเรียน ๑๐. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑๐.๑ หนังสือเรียนวิชาภาษาไทย หลักภาษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ ๑๐.๒ สื่อรูปภาพคำราชาศัพท์ ๑๐.๓ กิจกรรมเกม “บันไดงูคำราชาศัพท์” ๑๐.๔ ใบงาน เรื่อง คำราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้ ๑๑. กระบวนการวัดและประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ วิธีการวัด เครื่องมือในการวัด เกณฑ์การประเมินผล ๑. นักเรียนสามารถบอกความหมาย ของคำราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้ได้(K) การตอบคำถาม -คำถาม - เกมบันไดงูคำ ราชาศัพท์ นักเรียนสามารถบอก ความหมายของคำ ราชาศัพท์ได้ถูกต้อง ๒. นักเรียนสามารถเขียนความหมาย ของคำราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้ได้ (P) -ตรวจใบงาน คำราชาศัพท์ ใบงาน เรื่อง คำราชาศัพท์ นักเรียนผ่านเกณฑ์ การประเมินร้อยละ ๗๐ ๓. นักเรียนให้ความร่วมมือในการทำ กิจกรรม (A) ประเมิน พฤติกรรมในชั้น เรียน แบบประเมิน พฤติกรรมในชั้นเรียน นักเรียนผ่านเกณฑ์ การประเมินพฤติกรรม ในชั้นเรียนอย่างน้อย ร้อยละ ๗๐
ภาคผนวก สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑.สื่อเกม “บันไดงูคำราชาศัพท์”
๒. ใบงาน เรื่อง คำราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้
แผนการจัดการเรียนรู้๓๓ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ ศิลาจารึกหลักที่ ๑ เวลา ๑๕ ชั่วโมง เรื่อง สอบท่องคำราชาศัพท์หมวดร่างกายและหมวดเครื่องใช้ เวลา ๑ ชั่วโมง ผู้สอน นางสาวศศิธร ประสาวะถา โรงเรียนหนองวัวซอพิทยาคม ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ๑.๑ มาตรฐานการเรียนรู้ ท ๔.๑ เข้าใจธรรมชาติของธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษาและ พลังของภาษาภูมิปัญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ ๑.๒ ตัวชี้วัด ท ๔.๑ ม.๒/๔ ใช้คำราชาศัพท์ ๒. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๒.๑ นักเรียนสามารถบอกความหมายคำราชาศัพท์หมวดร่างกายและหมวดเครื่องใช้ได้ถูกต้อง (K) ๒.๒ นักเรียนสามารถท่องจำคำราชาศัพท์หมวดร่างกายและหมวดเครื่องใช้ได้ถูกต้อง (P) ๒.๓ นักเรียนมีความกระตือรือร้นในการทำกิจกรรม (A) ๓. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ ๓.๑ มีวินัย ๓.๒ ใฝ่เรียนรู้ ๓.๓ มุ่งมั่นในการทำงาน ๔. สมรรถนะสำคัญ ๔.๑ ความสามารถในการสื่อสาร ๔.๒ ความสามารถในการคิด ๔.๓ ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ๕. สาระสำคัญ คำราชาศัพท์คือ คำสุภาพทีใช้ให้เหมาะสมกับฐานะของบุคคลต่างๆ คำราชาศัพท์เป็นการกำหนดคำ และภาษาที่สะท้อนให้เห็นวัฒนธรรมอันดีงานความไทย เป็นสิ่งแสดงถึงความละเอียดอ่อนของภาษาไทยที่มี คำหลายรูปหลายเสียงในความหมายเดียวกัน และเป็นลักษณะพิเศษเฉพาะของภาษาไทย ซึ่งมีหลักการใช้ ที่แตกต่างออกไปตามชนชั้น
๖. สาระการเรียนรู้ ๖.๑ คำราชาศัพท์หมวดร่างกาย ๖.๒ คำราชาศัพท์ หมวดเครื่องใช้ ๗. ชิ้นงานหรือภาระงาน ๗.๑ กิจกรรม “สอบท่องคำราชาศัพท์หมวดร่างกายและคำราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้” ๘.กระบวนการจัดการเรียนรู้ ขั้นนำ ๑.ครูผู้สอนกล่าวทักทายนักเรียน ๒.ครูผู้สอนทบทวนความรู้เรื่อง “คำราชาศัพท์หมวดร่างกายและคำราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้” ที่นักเรียนได้เรียนไปในชั่วโมงที่แล้ว ขั้นสอน ๓.ครูผู้สอนอธิบายว่าในวันนี้จะมีการทดสอบ “คำราศัพท์หมวดร่างกายและคำราชาศัพท์ หมวดเครื่องใช้” ๔.ครูผู้สอนใช้กิจกรรม “สอบท่องคำราชาศัพท์หมวดร่างกายและคำราชาศัพท์เครื่องใช้”ให้นักเรียน จับคู่กับเพื่อนหนึ่งคนเพื่อสอบท่องคำราชาศัพท์ ๕.ครูผู้สอนจะเตรียมสลากคำราชาศัพท์หมวดร่างกายและสลากคำราชาหมวดเครื่องใช้ ให้นักเรียน แต่ละคู่สุ่มหยิบสลากคำราชาศัพท์หมวดร่างกาย ๑๐ คำ และคำราชาศัพท์เครื่องใช้ ๑๐ คำ หากสุ่มหยิบได้คำ ใดนักเรียนต้องอ่านและบอกความหมายของคำราชาศัพท์ให้ถูกต้อง ตัวอย่าง คำราชาศัพท์หมวดร่างกาย คำราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้ ๑. พระเศียร ๑. รถพระที่นั่ง ๒. พระเกศา ๒. เรือพระที่นั่ง ๓. พระขนง ๓. ม้าพระที่นั่ง ๔. พระนาสิก ๔. พระสาง ๕. พระปราง ๕. พระฉาย ๖. พระอุระ ๖. พระเขนย ๗. พระหัตถ์ ๗. ฉลองพระองค์ ๘. พระบาท ๘. ฉลองพระเนตร ๙. ข้อพระบาท ๙. ฉลองพระบาท ๑๐. นิ้วพระบาท ๑๐. พระบรมฉายาลักษณ์ ๖.นักเรียนแต่ละคู่ออกมาสุ่มจับสลากและบอกความหมายคำราชาศัพท์หมวดร่างกายและหมวด เครื่องใช้
ขั้นสรุป ๗.ครูผู้สอนและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง “คำราชาศัพท์หมวดร่างกายและหมวดเครื่องใช้” ที่ได้สอบไปในวันนี้ ๙. การจัดบรรยากาศเชิงบวก ครูผู้สอนจัดบรรยากาศเชิงบวกโดยการใช้กิจกรรม “เพื่อนช่วยเพื่อน”โดยให้นักเรียนมีสิทธิ์เลือกจับคู่ กับเพื่อนที่นักเรียนไว้ใจ ให้นักเรียนแต่ละคู่ช่วยกันสอบและบอกความหมายของคำราชาศัพท์ ๑๐. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑๐.๑ หนังสือเรียนรายวิชาภาษาไทย หลักภาษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ ๑๐.๒ กิจกรรม “สอบท่องคำราชาศัพท์หมวดร่างกายและคำราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้” ๑๑. กระบวนการวัดและประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ วิธีการวัด เครื่องมือในการวัด เกณฑ์การประเมินผล ๑. นักเรียนสามารถบอกความหมาย ของคำราชาศัพท์หมวดร่างกายและคำ ราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้ได้(K) การตอบคำถาม -คำถาม นักเรียนสามารถบอก ความหมายของคำ ราชาศัพท์ได้ถูกต้อง ๒. นักเรียนสามารถท่องจำคำราชา ศัพท์หมวดร่างกายและคำราชาศัพท์ หมวดเครื่องใช้ได้ (P) - ท่องจำคำราชา ศัพท์ สอบท่องคำราชา ศัพท์หมวดร่างกาย และหมวดเครื่องใช้ นักเรียนผ่านเกณฑ์ การประเมินร้อยละ ๗๐ ๓. นักเรียนมีความกระตือรือร้นในการ ทำกิจกรรม (A) ประเมิน พฤติกรรมในชั้น เรียน แบบประเมิน พฤติกรรมในชั้นเรียน นักเรียนผ่านเกณฑ์ การประเมินพฤติกรรม ในชั้นเรียนอย่างน้อย ร้อยละ ๗๐
ภาคผนวก สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑.สลากคำราชาศัพท์หมวดร่างกายและคำราชาเครื่องใช้