รายงาน แผนพัฒนาการเกษตรจังหวัดนนทบุรี

แผนพัฒนาการเกษตรจังหวัดนนทบรุ ี

จัดทำโดย

1. นางบรุ นิ ทรพ์ รรณ โพธท์ิ อง กล่มุ ที่ 1
2. นายไพศาล วรรณเกอ้ื
3. นายปญั จศกั ด์ิ เทพอวยพร สงั กัด สำนักงานปลดั กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
4. นายรติ กฤษณกรรณ์ สังกดั กรมชลประทาน
5. นายสิริวฒั น์ หญีตสอน สงั กดั กรมชลประทาน
6. นายอมรเดช ไมอ้ บเชย สงั กัด กรมชลประทาน
7. นายอเุ ทน อุปนนั ท์ สังกดั กรมชลประทาน
8. นายอุทัย ใหญ่นอก สังกัด กรมชลประทาน
9. น.ส.ชุติมา โพธิ์ขุน สงั กดั กรมชลประทาน
10. น.ส.อมุ าภรณ์ จรดล สังกดั กรมชลประทาน
11. น.ส.นวิยา รกั สุภาพ สงั กดั กรมประมง
12. นายชชั ชัย ถ่นิ โพธทิ์ อง สงั กัด กรมประมง
13. น.ส.เบญจพร บรุ มย์ชัย สงั กดั กรมปศุสัตว์
14. น.ส.พมิ พร แซ่แต้ สังกดั กรมพัฒนาทด่ี นิ
15. น.ส.นงลักษณ์ ขันตี สังกัด กรมพฒั นาทีด่ ิน
16. นางเสาวรส ชัยประเศียร สังกดั กรมตรวจบัญชสี หกรณ์
17. น.ส.อรวรรณ ฮกยินดี สังกดั กรมวชิ าการเกษตร
18. นายประเมศธ์ โสมนิ ทุ สงั กดั กรมส่งเสริมการเกษตร
19. น.ส.ปาจรยี ์ คงแย้ม สงั กัด กรมส่งเสริมการเกษตร
20. นายตระกุลวทิ ย์ ศรบี ุตร สงั กดั กรมส่งเสริมสหกรณ์
21. น.ส.อัจฉราภรณ์ มุขดาร์ สังกัด กรมส่งเสริมสหกรณ์
22. นางมณีรัตน์ ไกรสทิ ธ์ิ สังกดั สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ
23. น.ส.สาวติ รี สายโย สงั กดั องคก์ ารตลาดเพ่อื เกษตรกร
สงั กัด การยางแหง่ ประเทศไทย
สงั กดั สำนกั งานพิพิธภณั ฑเ์ กษตรเฉลมิ พระเกียรติ

พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หัว (องคก์ ารมหาชน)

โครงการฝกึ อบรม
หลักสตู ร “นกั บริหารการพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ ระดับกลาง” รุ่นที่ 100
ความรว่ มมอื ระหวา่ งสถาบนั เกษตราธกิ าร สำนกั งานปลดั กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

และสำนักส่งเสริมและฝกึ อบรม กำแพงแสน มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร์

ก

คำนำ

รายงานแผนกลยุทธ์ของหน่วยงานด้านการเกษตร ระดับจังหวัด เป็นส่วนหนึ่งของ
โครงการฝกึ อบรม หลกั สตู ร “นักบริหารการพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ ระดบั กลาง” รุน่ ที่ 100 โดยความ
ร่วมมือระหว่างสถาบันเกษตราธิการ สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และสำนักส่งเสริมและ
ฝึกอบรม กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งกระบวนการจัดทำได้ดำเนินการตามหลักการจัดทำ
ยุทธศาสตร์ของหน่วยงาน โดยการใช้เครื่องมือในการวิเคราะห์เพื่อจัดทำแผนกลยุทธ์ของหน่วยงาน
ด้านการเกษตร ระดับจังหวัด ประกอบด้วย การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายในและภายนอก โดยใช้
SWOT Analysis, วเิ คราะหจ์ ดุ แข็งและจดุ อ่อนของเกษตรกร และการวิเคราะห์ผมู้ ีสว่ นไดส้ ่วนเสีย โดยการ
วิเคราะห์ห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain Analysis), วิเคราะห์โอกาสและอุปสรรค โดยการใช้ PEST
Analysis, วิเคราะห์ศักยภาพในการแข่งขัน โดยการวิเคราะห์สถานการณ์การแข่งขัน (Competitive
Profile Analysis) กำหนดกลยุทธ์ตามหลักกลยุทธ์น่านน้ำสีคราม (Blue Ocean Strategy) วิเคราะห์
เพื่อหาศักยภาพและความสามารถในการแข่งขันของสินค้า โดยใช้ BCG Model และใช้ TOWS Matrix
เพื่อกำหนดกลยุทธ์ และการนำกลยุทธ์ไปสู่การปฏิบัติ โดยใช้เครื่องมือ Balance Scorecard เพื่อจัดทำ
แผนกลยุทธ์ของหน่วยงานด้านการเกษตร ระดับจังหวัด โดยกลุ่มที่ 1 ได้คัดเลือกจังหวัดนนทบุรีมาเป็น
กรณศี กึ ษา

ผ้เู ขา้ รบั การฝึกอบรมนักบริหารการพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ ระดบั กลาง รุ่นที่ 100
กลุ่มที่ 1 หวังเป็นอย่างยิ่งว่า รายงานแผนกลยุทธ์ของหน่วยงานด้านการเกษตร ระดับจังหวัด ฉบับนี้
จะสามารถนำไปขับเคลื่อนสู่การปฏิบัติได้จริง สามารถแก้ปัญหาและสอดคล้องกับความต้องการ
ของเกษตรกร และสามารถผลิตสินค้าเกษตรได้อย่างมศี ักยภาพ ตามมาตรฐานและตรงตามความตอ้ งการ
ของตลาด สง่ ผลใหเ้ กษตรกรมีความภาคภูมใิ จในการประกอบอาชีพเกษตร มคี วามมน่ั คง ม่งั คั่ง และยั่งยนื

ผเู้ ขา้ รับการฝกึ อบรม กลุ่มที่ 1
นักบรหิ ารการพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ ระดบั กลาง รุ่นท่ี 100

เมษายน 2565

ข

สารบัญ

หนา้

คำนำ ก

สารบัญ ข

สารบัญภาพ ง

สารบญั ตาราง จ

บทที่ 1 ข้อมูลท่ัวไปของจงั หวดั 1
1.1 ขอ้ มูลด้านกายภาพของจังหวัด 1
1.2 ขอ้ มูลดา้ นการปกครองของจังหวัด 4
1.3 ข้อมลู ดา้ นสงั คมและวัฒนธรรม 5
1.4 ขอ้ มลู โครงสรา้ งพ้นื ฐานและสาธารณูปโภค 6
1.5 ข้อมูลดา้ นเศรษฐกจิ ของจงั หวัดนนทบรุ ี 7

1.6 ข้อมูลด้านอืน่ ๆ ทีเ่ ก่ียวข้อง 9
10
1.7 ทศิ ทางแนวโน้ม และผลกระทบของบรบิ ทการเมืองท่ีสง่ ผลต่อยทุ ธศาสตร์
และภารกิจขององค์กร

บทที่ 2 เครอื่ งมอื และการวิเคราะหป์ ัจจยั ทเ่ี ก่ยี วข้องกับการพัฒนาการเกษตร 11
2.1 เครอื่ งมอื ที่ใชใ้ นการวเิ คราะห์ 11

2.2 วเิ คราะห์บริบทและสถานการณด์ า้ นการเกษตร 15
23
2.3 วิเคราะหบ์ ริบทและสถานการณข์ องหนว่ ยงานทเ่ี กยี่ วข้อง 25
25
2.4 ผลการวเิ คราะห์สภาพแวดล้อม (SWOT Analysis)
28
2.4.1 วิเคราะหส์ ภาพแวดล้อมภายใน (S, W) ของหน่วยงานพัฒนาการเกษตร
ของจังหวัดด้วยการใช้เครอ่ื งมือ Value Chain และ 7’s Mckinsey 32

2.4.2 วิเคราะห์สภาพแวดลอ้ มภายนอก (O, T) ของหน่วยงานพัฒนาการเกษตร 40
ของจังหวดั และบรบิ ทดา้ นการเกษตรของจงั หวัด ด้วยเครอ่ื งมือ PEST Analysis

2.4.3 การวิเคราะห์สถานการณก์ ารแข่งขันด้วย Competitive Profile Analysis
ในภาพรวม

2.4.4 การวเิ คราะห์ BCG Model

2.4.5 วเิ คราะหค์ วามต้องการของผ้มู ีส่วนได้ส่วนเสยี ดา้ นการเกษตร 45
(Stakeholder Analysis) ในจงั หวดั

สารบญั (ตอ่ ) ค

บทท่ี 3 ผลการวเิ คราะห์แผนพัฒนาการเกษตรจังหวดั นนทบุรี หน้า
3.1 ทศิ ทางในการพัฒนาการเกษตรของจังหวัดนนทบุรี 47
3.1.1 วิสยั ทศั น์ (Vision) 47
3.1.2 พันธกิจ (Mission) 47
3.2 วัตถุประสงคเ์ ชงิ กลยุทธ์ 47
3.3 วัฒนธรรมองคก์ าร 49
3.4 แผนที่กลยุทธ์ (Strategy Map) 61
3.5 เปรยี บเทียบความแตกตา่ งของแผนพฒั นาด้านการเกษตรเดิมของจังหวดั 62
และแผนพฒั นาดา้ นการเกษตรที่ทำขนึ้ 63
3.6 ตวั ชี้วดั เป้าหมายและแผนงาน
3.7 โครงการสำคญั 65
70
เอกสารอา้ งอิง 89
ภาคผนวก 90
90
ก แผนธุรกิจ 94
ข ภาพคลปิ วดิ โี อการนำเสนอ

ง

สารบัญภาพ

หนา้

ภาพท่ี 1 การวิเคราะห์สภาพแวดลอ้ มภายใน ของจังหวดั นนทบุรี ด้วยเครื่องมอื Value Chain 25
34
ภาพที่ 2 กราฟแสดงผลวิเคราะหส์ ถานการณ์การแขง่ ขนั ด้วย Competitive Profile Analysis
โดยเปรียบเทยี บสถานการณก์ ารแข่งขนั ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จังหวดั นนทบรุ ี 38
กับองค์กรหรือหน่วยงานอืน่ ภายในจังหวัดมีบทบาทและภารกิจท่เี ก่ียวข้องในพื้นทเ่ี ป้าหมาย
40
ภาพที่ 3 กราฟแสดงผลวิเคราะหส์ ถานการณก์ ารแข่งขันดว้ ย Competitive Profile Analysis 70
โดยเปรียบเทียบสถานการณ์การแขง่ ขนั ของกระทรวงเกษตรและสหกรณจ์ ังหวัดนนทบรุ ี
กับองคก์ รหรือหน่วยงานอื่นภายนอกจังหวดั ที่มสี ินค้าเกษตรชนิดเดยี วกับจงั หวัดนนทบุรี

ภาพที่ 4 ผลการวเิ คราะห์ BCG Model ของสินค้าและบรกิ ารในจังหวดั นนทบุรี

ภาพที่ 5 แสดงความเชอื่ มโยงของโครงการตามแผนพัฒนาการเกษตรจังหวัดนนทบุรี
ต้ังแต่ต้นนำ้ ถึงปลายน้ำ

จ

สารบญั ตาราง

หนา้

ตารางที่ 1 - 1 ขอ้ มูลปริมาณน้ำฝน ปี 2561 – 2563 3

ตารางที่ 1 - 2 ขอ้ มูลอุณหภมู ิและความช้นื สัมพทั ธส์ ูงสุด – ตำ่ สดุ ปี 2561 – 2562 3

ตารางท่ี 1 - 3 ข้อมลู การแบง่ เขตการปกครองของจังหวัดนนทบรุ ี เป็นรายอำเภอ ปี พ.ศ. 2563 4

ตารางท่ี 1 - 4 ขอ้ มลู จำนวนประชากรของจังหวัดนนทบุรี เปน็ รายอำเภอ ปี พ.ศ. 2563 5

ตารางท่ี 1 - 5 แสดงผลติ ภณั ฑม์ วลรวมของจังหวดั นนทบุรี (GPP) ณ ราคาประจำปี พ.ศ. 2562 8

ตารางท่ี 2 - 1 ข้อมูลจำนวนครัวเรือนเกษตรกรและจำนวนแรงงานภาคเกษตรของจังหวดั นนทบุรี 15

ตารางท่ี 2 - 2 ขอ้ มลู การใชท้ ่ดี ินเพอ่ื การเกษตรแยกตามรายอำเภอ จังหวัดนนทบุรี 15

ตารางท่ี 2 - 3 ข้อมลู ด้านพชื เศรษฐกจิ ของจงั หวดั 18

ตารางท่ี 2 - 4 ขอ้ มูลด้านสตั วเ์ ศรษฐกิจของจังหวัด 18

ตารางท่ี 2 - 5 ขอ้ มูลดา้ นสตั วน์ ำ้ เศรษฐกิจของจงั หวัด 19

ตารางที่ 2 - 6 ข้อมูลสินคา้ เกษตรทไี่ ดร้ ับรองสิง่ บง่ ชที้ างภูมิศาสตร์ (GI) ของจังหวดั นนทบรุ ี 19

ตารางที่ 2 - 7 ขอ้ มูลมาตรฐานสนิ คา้ เกษตรของจังหวดั นนทบรุ ี 19

ตารางที่ 2 - 8 ขอ้ มูลพื้นท่ีเพาะปลูกพชื /พืน้ ท่ีเลย้ี งสตั วแ์ ละผลผลิตสินค้าเกษตรที่สำคญั 20
ของจังหวัดนนทบุรี

ตารางท่ี 2 - 9 ข้อมลู ประเภทสหกรณ์และจำนวนสมาชิกของจงั หวัดนนทบุรี 20

ตารางท่ี 2 - 10 ข้อมลู จำนวนและสมาชกิ สถาบันเกษตรกรจังหวดั นนทบรุ ี 21

ตารางที่ 2 - 11 ขอ้ มูลจำนวนอาสาสมัครเกษตรของจังหวัด 21

ตารางที่ 2 - 12 ขอ้ มูลผูป้ ระกอบการสถานกักกนั สัตวน์ ้ำ 22

ตารางท่ี 2 - 13 ข้อมูลการอบรมใหค้ วามรู้โครงการ Smart Farmer และ Young Smart Farmer 22
ของจังหวดั นนทบุรี

ตารางท่ี 2 - 14 การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายในของจงั หวดั นนทบุรี 26
ดว้ ยเคร่อื งมือ 7’s Mckinsey

ตารางท่ี 2 - 15 การวิเคราะหส์ ภาพแวดล้อมภายนอกของจังหวดั นนทบรุ ี 28
ด้วยเคร่ืองมือ PEST Analysis

ตารางที่ 2 - 16 ผลการวเิ คราะห์ SWOT Analysis ดว้ ยเครอ่ื งมือ TOWS Matrix 30

ตารางที่ 2 - 17 วิเคราะห์สถานการณ์การแขง่ ขนั ด้วย Competitive Profile Analysis 32
โดยเปรียบเทียบสถานการณก์ ารแข่งขนั ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
จงั หวดั นนทบุรีกับองคก์ รหรอื หน่วยงานอ่ืนภายในจังหวัดมบี ทบาทและภารกิจ
ทเ่ี กยี่ วข้องในพืน้ ท่เี ป้าหมาย

ฉ

สารบัญตาราง (ต่อ)

หน้า

ตารางท่ี 2 - 18 ระดบั ความสามารถในการแข่งขันแขง่ ขนั เปรียบเทียบกบั องค์กรหรือหน่วยงานอื่น 35
ภายในจังหวัดมีบทบาทและภารกจิ ทเี่ กย่ี วข้องในพ้นื ท่ีเป้าหมาย 36

ตารางที่ 2 - 19 วเิ คราะหส์ ถานการณ์การแข่งขนั ด้วย Competitive Profile Analysis 39
โดยเปรยี บเทียบสถานการณก์ ารแขง่ ขันของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ 41
จังหวดั นนทบุรกี บั องค์กรหรอื หน่วยงานอืน่ ภายนอกจังหวัด ท่มี ีสินค้าเกษตร 45
ชนิดเดยี วกนั กับจงั หวดั นนทบรุ ี 50

ตารางท่ี 2 - 20 ระดบั ความสามารถในการแข่งขนั แข่งขันเปรียบเทยี บกับองคก์ รหรอื หน่วยงานอืน่
ภายนอกจังหวัด ทมี่ สี ินค้าเกษตรชนิดเดยี วกับจงั หวัดนนทบุรี

ตารางท่ี 2 - 21 วเิ คราะหค์ วามต้องการของผู้มีส่วนไดส้ ่วนเสียดา้ นการเกษตร
(Stakeholder Analysis) ในจงั หวัดนนทบุรี

ตารางท่ี 3 - 1 แสดงผลการวิเคราะห์ดว้ ยเคร่ืองมือตา่ งๆ

ตารางที่ 3 - 2 แสดงการจดั หมวดหมู่กลยทุ ธ์ทีไ่ ดจ้ ากผลการวิเคราะห์ด้วยเคร่อื งมือตา่ ง ๆ
ตามแนวทาง Balance Scorecard

1

บทที่ 1
ขอ้ มูลทวั่ ไปของจังหวดั นนทบุรี

1.1 ข้อมูลด้านกายภาพของจังหวดั
1.1.1 ลกั ษณะทางภูมศิ าสตร์
1) ทตี่ ง้ั ขนาดพืน้ ที่
จังหวัดนนทบุรี ตั้งอยู่ภาคกลางของประเทศไทย เป็นหนึ่งในจังหวัดปริมณฑล

ห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 20 กิโลเมตร มีเนื้อที่ประมาณ 622.38 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ
388,987.5 ไร่ ตั้งอยู่บนละติจูดที่ 13 องศา 47 ลิปดาเหนือ ถึงละติจูดที่ 14 องศา 04 ลิปดาเหนือ และ
ลองจิจูดท่ี 100 องศา 15 ลิปดาตะวันออก ถึงลองจิจูดที่ 100 องศา 34 ลิปดาตะวันออก อยู่สูงจากน้ำ
ทะเลปานกลางเฉลีย่ 1.80 เมตร มีอาณาเขตติดตอ่ กบั จงั หวดั ใกล้เคยี งดงั นี้

- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอลาดบัวหลวง
จังหวัดพระนครศรอี ยธุ ยา อำเภอลาดหลุม
แก้วและอำเภอเมือง จงั หวดั ปทุมธานี

- ทิศใต้ ติดต่อกับเขตบางพลัด เขตตลิ่งชัน
และเขตทววี ฒั นา กรงุ เทพมหานคร (ฝั่งธนบุร)ี

- ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตดอนเมือง
เขตหลักสี่ เขตจตุจักร และเขตบางซื่อ
กรงุ เทพมหานคร (ฝงั่ พระนคร)

- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอพุทธมณฑล
และอำเภอบางเลน จงั หวัดนครปฐม

2) สภาพพื้นที่
จังหวัดนนทบุรีมีสภาพพื้นที่ทั่วไปเป็นที่ราบต่ำไม่มีภูเขา มีแม่น้ำเจ้าพระยาไหลผ่านจึง

แบ่งจังหวัดนนทบุรีออกเป็น 2 ฝั่ง คอื ฝัง่ ตะวันออกและฝ่ังตะวันตก พน้ื ท่ีส่วนใหญ่เป็นท่ีราบลุ่มมีน้ำท่วมถึง
มีคูคลองขนาดต่าง ๆ เชื่อมโยงกันหลายสาย สภาพพื้นที่มีระดับความสูงต่ำของพื้นที่ไม่เกิน 6 เมตร เหนือ
ระดับน้ำทะเลปานกลาง ปัจจุบันพื้นที่ในบางอำเภอซึ่งเคยเป็นสวนผลไม้ต่าง ๆ และมีเขตติดต่อกับ
กรงุ เทพมหานคร ได้มกี ารเปลย่ี นแปลงเป็นทรี่ องรบั การขยายตัวในดา้ นอุตสาหกรรมและธุรกิจ

2

3) ลกั ษณะดิน
3.1) จังหวัดนนทบุรีมที รัพยากรดนิ เป็นดนิ ท่รี าบลุ่ม ซงึ่ มคี วามอุดมสมบูรณ์เหมาะกับ

การทำเกษตรกรรม ซ่ึงสามารถจำแนกประเภทของชุดดนิ ได้ 8 ชดุ ดนิ ดังนี้
3.1.1) ชุดดินบางกอก อยู่ในพื้นที่อำเภอบางใหญ่ อำเภอบางกรวย อำเภอเมือง

นนทบรุ ี และอำเภอปากเกร็ด
3.1.2) ชุดดินบางเขน อยู่ในพื้นที่อำเภอไทรน้อย อำเภอบางใหญ่ อำเภอ

บางกรวย อำเภอเมืองนนทบุรี และอำเภอปากเกรด็
3.1.3) ชุดดินธนบุรี อยู่ในพื้นที่อำเภอเมืองนนทบุรี อำเภอบางบัวทอง อำเภอ

บางใหญ่ อำเภอบางกรวย และอำเภอปากเกร็ด
3.1.4) ชดุ ดินเสนา อยใู่ นพืน้ ทอี่ ำเภอไทรน้อย และอำเภอปากเกร็ด
3.1.5) ชุดดินบางเลน อย่ใู นพ้นื ทีอ่ ำเภอบางบัวทอง อำเภอบางใหญ่ และอำเภอ

ไทรน้อย
3.1.6) ชุดดินอยุธยา อยูใ่ นพ้นื ทอ่ี ำเภอปากเกร็ด และอำเภอไทรนอ้ ย
3.1.7) ชุดดนิ ฉะเชิงเทรา อย่ใู นพน้ื ท่ีอำเภอปากเกรด็ และอำเภอเมืองนนทบรุ ี
3.1.8) ชุดดนิ ธญั บุรี อยู่ในพน้ื ที่อำเภอปากเกร็ด

3.2) จงั หวัดนนทบรุ ี สามารถจำแนกกล่มุ ชุดดินได้ 4 กลุ่มชดุ ดนิ ดังน้ี
3.2.1) กลุม่ ชดุ ดนิ ที่ 2 ดนิ เหนยี วลึกมากปฏกิ ริ ิยาดนิ เป็นกรดจัดมากอาจพบจุด

ประสีเหลือง ฟางข้าวของสารประกอบกำมะถัน ลึกกว่า 10 เซนติเมตรจากผิวดิน การระบายน้ำเลว ความอุดม
สมบูรณป์ านกลาง ชดุ ดินในกล่มุ ทพี่ บในจังหวดั นนทบรุ ี ไดแ้ ก่ ชดุ ดนิ อยุธยา (Ay) ชุดดินบางเขน (Bn)

3.2.2) กล่มุ ชดุ ดนิ ที่ 3 กลุ่มดินเหนยี วลึกมากทเ่ี กิดจากตะกอนนำ้ กรอ่ ยอาจพบ
ชั้นดินเลนของตะกอนน้ำทะเลที่ไม่มีศักยภาพ ก่อให้เกิดเป็นดินกรดกำมะถันภายในความลึก 150
เซนติเมตรจากผิวดิน ปฏิกิริยาดินเป็นกลางถึงเป็นด่าง การระบายน้ำเลว ความอุดมสมบูรณ์ปานกลางถึง
สูง ชุดดินในกลุ่มที่พบในจังหวัดนนทบุรี ได้แก่ ชุดดินบางกอก (Bk) ชุดดินบางเลน (Bl) ชุดดินฉะเชงิ เทรา
(Cc)

3.2.3) กลุ่มชดุ ดนิ ที่ 8 กลุม่ ดินทมี่ กี ารยกร่อง เพอื่ เปลีย่ นสภาพการใช้ที่ดินจาก
นาข้าวเป็นพืชผักหรือผลไม้ ทำให้ที่ดินและคุณสมบัติดินในแตล่ ะพ้ืนที่ไมส่ ม่ำเสมอ ขึ้นอยู่กับลกั ษณะและ
คณุ สมบัตดิ ินเดมิ ก่อนมีการยกรอ่ งและวธิ ีการเตรียมแปลงปลูก ชดุ ดินในกล่มุ ทพี่ บในจังหวัดนนทบุรี ได้แก่
ชุดดินธนบุรี (Tb)

3.2.4) กลุ่มชุดดินที่ 11 กลุ่มชุดดินลึก มีการระบายน้ำเลวหรือค่อนข้างเลว
เนื้อดนิ เปน็ ดนิ เหนียวหรอื ดินเหนยี วจัด พบจุดประสเี หลืองของจาโรไชตท์ ี่ความลึก 100 – 150 เซนติเมตร
ความอุดมสมบูรณ์ต่ำ ปฏิกิริยาดินเป็นกรดจัดมากหรือเป็นกรดรุนแรง pH 4.0 – 5.0 ชุดดินในกลุ่มที่พบ
ในจังหวัดนนทบรุ ี ได้แก่ ชดุ ดินเสนา (Se) ชุดดินธัญบุรี (Tan)

3

1.1.2 ลักษณะภมู ิอากาศ
1) ฤดกู าล จงั หวดั นนทบรุ แี บ่งฤดูกาลออกเป็น 3 ฤดู ดังน้ี
1.1) ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่กลางเดือนตุลาคมถึงเดือนกุมภาพันธ์ ซึ่งเป็นฤดูมรสุม

ตะวันออกเฉียงเหนือ บริเวณความกดอากาศสูงจากประเทศจีน ซึ่งมีคุณสมบัติเย็นและแห้งแล้งแผ่ลงมาปก
คลุมประเทศไทย แต่เนื่องจากจังหวัดนนทบุรีอยู่ในภาคกลาง อิทธิพลของบริเวณความกดอากาศสูงจาก
ประเทศจีนที่แผ่ลงมาปกคลุมในช่วงฤดูหนาวจะช้ากว่าภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือทำให้อากาศ
หนาวเย็นช้ากว่า โดยเริ่มมีอากาศหนาวเย็นประมาณกลางเดือนพฤศจิกายนและอากาศหนาวจัดในช่วงเดือน
ธนั วาคม

1.2) ฤดูร้อน เริ่มเมื่อมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือสิ้นสุดลง คือช่วงประมาณกลางเดือน
กุมภาพันธ์ถึงกลางเดือนพฤษภาคม ความกดอากาศต่ำเนื่องจากความร้อนปกคลุมประเทศไทยตอนบน
ประกอบกับลมที่พัดปกคลุมประเทศไทยเป็นลมฝ่ายใต้ ทำให้อากาศร้อนอบอ้าวทั่วไป โดยอากาศจะร้อนจัด
ในชว่ งเดือนเมษายน

1.3) ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคมถึงกลางเดือนตุลาคม ซึ่งเป็นช่วงที่มรสุม
ตะวันตกเฉยี งใต้พดั ปกคลมุ ประเทศไทย รอ่ งความกดอากาศตำ่ ที่พาดผา่ นบริเวณภาคใต้ของประเทศไทยจะพาด
ผ่านบริเวณภาคกลางและภาคเหนือเป็นลำดับ ทำให้มฝี นตกชุกขน้ึ ต้ังแต่กลางเดือนพฤษภาคมเป็นต้นไป โดย
ในช่วงเดือนกนั ยายนเป็นชว่ งท่ีมฝี นตกชกุ ทสี่ ุดและเป็นชว่ งท่ีมีความชน้ื สูง

2) ปรมิ าณนำ้ ฝน ปริมาณน้ำฝน (มม.)
ตารางที่ 1 - 1 ข้อมลู ปรมิ าณน้ำฝน ปี 2561 – 2563 1,276.40
805.86
ปี 1,270.40
2561
2562
2563
ท่มี า โครงการชลประทานนนทบรุ ี ข้อมลู ณ ปี พ.ศ. 2564

3) อณุ หภูมิและความช้ืนสมั พทั ธ์

ตารางท่ี 1 - 2 ข้อมูลอุณหภมู ิและความช้นื สมั พัทธส์ ูงสุด – ต่ำสุด ปี 2561 – 2562

ปี อณุ หภมู ิ (องศาเซลเซียล) ความชนื้ สัมพทั ธ์ (%)

เฉลย่ี สูงสุด เฉล่ยี ต่ำสุด เฉล่ยี ท้ังปี เฉล่ยี สงู สดุ เฉลย่ี ต่ำสุด เฉลี่ยทงั้ ปี

2561 32.70 25.50 28.70 90.60 59.20 75.60

2562 33.80 25.80 29.40 87.20 52.00 70.50

ที่มา สำนกั งานสถิติจังหวดั นนทบรุ ี ขอ้ มลู ณ ปี พ.ศ. 2564

4

1.1.3 แหลง่ น้ำธรรมชาติ
1) แม่น้ำเจ้าพระยา ไหลผ่านจังหวัดนนทบุรี ตั้งแต่อำเภอปากเกร็ดผ่านอำเภอเมือง

นนทบรุ ี และเขา้ สู่กรุงเทพมหานคร
2) คลองอ้อมหรือแม่น้ำอ้อม แยกจากแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณตำบลบางศรีเมืองไหล

ผา่ นตำบลบางศรเี มือง ตำบลไทรมา้ ตำบลบางรกั นอ้ ย ตำบลบางกรา่ ง ไหลไปยงั อำเภอบางใหญ่ผ่านไปอำเภอ
บางกรวย และไปบรรจบแมน่ ำ้ เจา้ พระยาอีกคร้งั

3) คลองบางไผ่ เป็นคลองซอยแยกจากแม่น้ำเจ้าพระยา บริเวณตำบลบางไผ่ไหลไป
ตำบลบางสที อง อำเภอบางกรวย

4) คลองบางรักน้อย เป็นคลองซอยแยกจากคลองอ้อมไปสิ้นสุดที่ตำบลบางรักน้อยและ
อำเภอเมอื งนนทบรุ ี

5) คลองวัดแดง เปน็ คลองซอยแยกจากแมน่ ำ้ เจ้าพระยา บริเวณตำบลไทรมา้
6) คลองบางกร่าง เป็นคลองซอยแยกจากคลองอ้อมไหลผ่านตำบลบางศรีเมืองไป
สน้ิ สดุ ในตำบลบางกร่าง
7) คลองบางเขนและคลองต่าง ๆ ซึ่งแยกจากแม่น้ำเจ้าพระยาไหลไปทางฝั่งตะวันออกของ
แมน่ ำ้ ซึง่ เป็นเขตเทศบาล

1.1.4 ทรัพยากรธรรมชาตทิ ส่ี ำคัญ
จงั หวดั นนทบุรีไมม่ พี ้นื ท่ีปา่ สงวนแห่งชาตแิ ละอุทยานแห่งชาติ

1.2 ข้อมลู ด้านการปกครองของจังหวัด
1.2.1 การแบ่งเขตการปกครอง

ตารางที่ 1 - 3 ขอ้ มูลการแบง่ เขตการปกครองของจังหวัดนนทบรุ ี เปน็ รายอำเภอ ปี พ.ศ. 2563

ระยะทาง จำนวน

อำเภอ พน้ื ที่ จากอำเภอ อบต. เทศบาล เทศบาล เทศบาล
(ตร.กม.) ถึงจงั หวัด ตำบล หมบู่ า้ น ตำบล เมือง นคร

(กม.)

1) เมืองนนทบรุ ี 77.02 - 10 26 3 1 11
3 3 10
2) บางกรวย 57.41 16.90 9 41 3 5 00
5 0 30
3) บางใหญ่ 96.40 8.10 6 69 6 1 01
7 1 00
4) บางบวั ทอง 116.44 16.00 8 73 27 11 5 2

5) ปากเกร็ด 89.02 7.50 12 51

6) ไทรน้อย 186.02 29.00 7 68

รวม 622.30 - 52 328

ที่มา ท่ีทำการปกครองจงั หวดั นนทบุรี ข้อมลู ณ ปี พ.ศ. 2564

5

1.2.2 ขอ้ มูลประชากร

ตารางที่ 1 - 4 ข้อมูลจำนวนประชากรของจงั หวดั นนทบรุ ี เปน็ รายอำเภอ ปี พ.ศ. 2563

อำเภอ ชาย (คน) หญิง (คน) รวมประชากร (คน) จำนวนครัวเรือน (หลัง)

1) เมอื งนนทบรุ ี 171,836 195,353 367,189 212,240

2) บางกรวย 65,042 76,107 141,149 72,652

3) บางใหญ่ 72,844 84,017 156,861 84,119

4) บางบัวทอง 131,100 150,666 281,766 143,310

5) ปากเกร็ด 116,111 133,304 249,415 157,991

6) ไทรน้อย 33,016 35,991 69,007 31,620

รวม 589,949 675,438 1,265,387 701,932

ที่มา กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ขอ้ มูล ณ ปี พ.ศ. 2564

1.3 ขอ้ มูลด้านสงั คมและวัฒนธรรม
ประชาชนชาวจงั หวดั นนทบรุ สี ่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ รองลงมาคือศาสนาอสิ ลาม ศาสนาคริสต์

และศาสนาอ่ืน ๆ โดยนับถอื ศาสนาพุทธ คิดเป็นร้อยละ 94.61 นับถอื ศาสนาอิสลาม คดิ เป็นร้อยละ 5.11
นับถือศาสนาคริสต์ คิดเป็นร้อยละ 0.25 และนับถือศาสนาอื่น ๆ คิดเป็นร้อยละ 0.03 สำหรับ
ศาสนสถานในพืน้ ทจ่ี งั หวัดนนทบุรปี ระกอบดว้ ย วดั 196 แห่ง โบสถ์ 38 แหง่ และมสั ยดิ 19 แหง่

ในดา้ นวฒั นธรรมขนบธรรมเนียมประเพณีและการละเล่นพ้นื เมืองของจังหวดั นนทบุรีประชากร
ดั้งเดมิ ของจังหวัดนนทบุรีประกอบไปดว้ ยชนชาวไทยทีส่ ืบเช้ือสายมาจากหลายเชื้อชาตมิ ีท้ังไทย จีน มอญ
และแขก ชนชาติดั้งเดิมและเป็นชนชาติคนส่วนใหญ่ของจังหวัดนนทบุรีนั้นเป็นชนชาติไทยซ่ึงมีอยู่ท่ัวไป
ทุกอำเภอ รองลงไปเป็นเชื้อสายจีนซึ่งสันนิษฐานว่าเข้ามาอยู่ตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี
นอกจากนี้ยังมีชนชาติที่อพยพเข้ามาภายหลังอีกสองเชื้อชาติ คือ ชาวไทยเชื้อสายมอญและชาวไทยเชื้อสาย
มลายู ซึ่งชาวไทยทั้งสองเชื้อชาตินี้อพยพมาอยู่ในจังหวัดนนทบุรีตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาสมัยกรุงธนบุรี
ตลอดจนถึงสมัยกรุงรัตนโกสนิ ทร์ตอนต้นดังปรากฏหลักฐานในอักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย ดังนั้น จังหวัด
นนทบุรีจึงมีขนบธรรมเนียมประเพณีวัฒนธรรมและการละเล่นพื้นเมืองที่สำคัญนิยมปฏิบัติสืบทอดกันมา
แต่โบราณถึงปจั จบุ ัน เช่น

1) งานประเพณีตักบาตรพระร้อยแปด ซึ่งจะจัดขึ้นในวันแรม 8 ค่ำเดือน 12 ของทุกปี
ของอำเภอบางกรวย โดยจะมกี ารแห่พระพุทธรูปท่ีมชี ่ือเสยี งจากหลายวัดไปตามลำน้ำ รุ่งขึ้นเปน็ งานพิธีทำบุญ
ตักบาตรรว่ มกัน

2) งานสงกรานต์ของทางการของเทศบาลและของชาวมอญจัดในช่วงวันที่ 13 – 15 เมษายน
(หรือตามแตโ่ อกาสสมควรในชว่ งสงกรานต์) มีการประกวดนางสงกรานต์ หนูนอ้ ยสงกรานต์ ขบวนแห่หาง
หงสธ์ งตะขาบน้ำหวานและแหป่ ลา (ปล่อยปลาปลอ่ ยนก) และการละเล่นของชาวมอญ

3) งานประเพณีรำมอญเป็นนาฏศิลป์ที่เก่าแก่อย่างยิ่งของมอญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในอำเภอ
ปากเกร็ด จังหวดั นนทบุรี อำเภอพระประแดง จงั หวัดสมทุ รปราการ และอำเภอสามโคก จงั หวัดปทุมธานี
ยังมผี ทู้ ร่ี ำมอญสืบทอดมาตลอด

6

4) งานวัฒนธรรมสองฝั่งเจ้าพระยา มหาเจษฎาบดินทร์ ซึ่งจะจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ในช่วง
เดอื นมนี าคม – เมษายน ณ อุทยานเฉลิมกาญจนาภเิ ษก และบรเิ วณวัดเฉลิมพระเกยี รติวรวิหาร ซึง่ ภายใน
งานมีการจัดกิจกรรมต่าง ๆ อาทิเช่น พิธีบวงสรวงพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว การแสดงทาง
วัฒนธรรมต่าง ๆ ทั้งการแสดงโขน เพลงเรือพื้นบ้าน ลิเก เป็นต้น อีกทั้งยังมีการจัดตลาดวัฒนธรรมย้อนยุค
โดยเปิดพื้นท่ีให้เครือข่ายทั้ง 6 อำเภอ นำผลิตภัณฑ์มาจัดจำหน่ายทั้งสินค้า OTOP สินค้าภูมิปัญญาท้องถ่ิน
และงานศลิ ปหัตถกรรมพื้นบ้าน

5) งานมหกรรมทุเรียนนนท์ จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีในช่วงเดือนพฤษภาคม – มิถุนายน
เพือ่ เปน็ การเผยแพรป่ ระชาสมั พนั ธอ์ งค์ความร้เู ร่ืองสง่ิ บ่งช้ที างภมู ิศาสตร์ (GI) การปลกู ทุเรยี นแบบวิถีนนท์
ตามภูมิปัญญาของชาวสวนจังหวัดนนทบุรี และส่งเสริมอนุรักษ์ทุเรียนนนท์ที่มีการกล่าวขานกันมา
อย่างยาวนานด้วยคุณภาพและความอร่อย อีกทั้งภายในงานจะมีการจัดจำหน่ายทุเรียนจากเกษตรกรชาวสวน
ทุเรยี น ซ่งึ ถอื เป็นการส่งเสริมอาชีพและสร้างรายได้ให้กบั เกษตรกรจงั หวัดนนทบุรี

1.4 ข้อมูลโครงสรา้ งพ้นื ฐานและสาธารณูปโภค
1.4.1 การคมนาคมขนสง่ ของจังหวัดนนทบรุ ี ประกอบด้วยทางบกและทางนำ้
1) การคมนาคมทางบก เนื่องจากสภาพทางภูมิศาสตร์ของจังหวัดนนทบุรีมีอาณาเขต

ติดต่อกับกรุงเทพมหานครถึง 2 ด้านคือ ด้านทิศตะวันออกและทิศใต้ รวมทั้งเป็นจังหวัดในเขตปริมณฑล
ระบบโครงข่ายการคมนาคมขนส่งทางบกของนนทบุรีค่อนข้างสมบูรณ์ทั้งระบบทางหลวงแผ่นดินจังหวัด
และชนบทที่ได้ติดต่อภายในจังหวัด เชื่อมโยงเข้ากับกรุงเทพมหานครและจังหวัดใกล้เคียงทำให้การ
เดนิ ทางส่กู รุงเทพมหานครและจังหวดั ใกล้เคียงเป็นไปด้วยความสะดวก โดยมโี ครงขา่ ยคมนาคมขนส่งทาง
บกติดต่อภายในจังหวัด และมีเส้นทางเชื่อมต่อถึงทุกตำบล เส้นทางคมนาคมขนส่งของจังหวัดนนทบุรี
ประกอบด้วย ทางหลวงแผ่นดินซึ่งเชื่อมโยงระหว่างภูมิภาคและจังหวัด ทางหลวงจังหวัดซึ่งเชื่อมโยง
จังหวัดกบั อำเภอ ส่วนทางหลวงชนบทเช่ือมโยงระหว่างอำเภอไปยังตำบลและหมู่บ้าน นอกจากน้ี จังหวัด
นนทบุรียังมีทางพิเศษซึ่งอยู่ในความรบั ผดิ ชอบของการทางพิเศษแห่งประเทศไทย ซึ่งประกอบด้วยระบบ
ทางด่วน เพื่อช่วยให้การจราจรในใจกลางกรุงเทพมหานคร สามารถกระจายสู่บริเวณรอบนอกและจาก
รอบนอกเข้าสู่ใจกลางเมืองได้สะดวกย่ิงขึ้น โดยจังหวัดนนทบุรีมีระบบขนสง่ มวลชนที่ใหบ้ ริการประชาชน
ทั้งระบบขนส่งมวลชนราง รถไฟฟ้าสายสีม่วง (สถานีเตาปูน – สถานีคลองบางไผ่) รถโดยสารประจำทาง
และรถขนส่งมวลชนรอง โดยรถขนส่งสาธารณะ (Feeder) ซึ่งเป็น Smart Bus เช่อื มโยงกับรถไฟฟ้าสายสี
ม่วง จังหวัดนนทบุรีได้เริ่มดำเนินการ 2 เส้นทาง ประกอบด้วย เส้นทางสาย R2 (เซ็นทรัลเวสต์เกต –
บางไผ่ – บางบัวทอง – บางพลู) และเส้นทางสาย R4 (ถนนชัยพฤกษ์ – ถนนราชพฤกษ์ – พระนั่งเกล้า)
เพอื่ ดำเนนิ การแกไ้ ขปัญหาการจราจรในพนื้ ที่จังหวัดนนทบรุ ี

2) การคมนาคมทางน้ำ เส้นทางคมนาคมทางน้ำท่ีสำคัญของจังหวัดนนทบุรี คือ แม่น้ำ
เจ้าพระยาและคลองต่าง ๆ เช่น คลองบางขุนศรี คลองพระพิมล คลองบางใหญ่ คลองมหาสวัสดิ์ และมีท่า
เทยี บเรอื ทสี่ ำคัญ ไดแ้ ก่ ทา่ เทศบาลเมอื งนนทบุรี ท่าวัดเขมา ทา่ ปากเกร็ด ท่าประตูพระอดุ ม ทา่ บางบัวทอง
ท่าอฐิ ท่าบางใหญ่ ท่าวัดเขียน และท่าไทรมา้ สำหรับการเดนิ ทางโดยทางน้ำมีเรือดว่ นเจ้าพระยาแล่นรับส่ง
ผูโ้ ดยสารระหว่างนนทบุรี – วดั พระยาไกร ตลอดทั้งวันซ่งึ นับว่าเป็นการอำนวยความสะดวกและสร้างความ
เพลิดเพลินให้แก่นักท่องเที่ยวที่ต้องการเปลี่ยนบรรยากาศจากการเดินทางโดยรถยนต์มาเป็นทางเรือ ซึ่งมี

7

เรือด่วนเจ้าพระยาบริการระหว่างเส้นทางจากท่าน้ำวัดราชสิงขร เขตยานนาวา ถึงท่าน้ำนนทบุรี (ฝั่ง
พระนคร) อำเภอเมอื ง จังหวดั นนทบุรี ซ่ึงเปดิ ใหบ้ รกิ ารทกุ วนั ระหวา่ งเวลา 06.00 ถึง 18.00 น.

3) การไปรษณีย์ ปัจจุบันจังหวัดนนทบุรีมีที่ทำการไปรษณีย์โทรเลขให้บริการ จำนวน
ทั้งสิ้น 13 ที่ทำการ โดยกระจายอยู่ทุกอำเภอซึ่งในอำเภอเมืองนนทบุรีมีมากที่สุดมีจำนวน 6 ที่ทำการ
รองลงมาคอื อำเภอปากเกรด็ และอำเภอบางใหญ่ มจี ำนวน 2 ท่ที ำการ นอกจากนัน้ มอี ำเภอละ 1 ท่ีทำการ

1.4.2 ไฟฟา้
จังหวัดนนทบุรีมีการไฟฟ้านครหลวงเป็นผู้ให้บริการจำหน่ายกระแสไฟฟ้าโดยมีการ

กระจายไฟฟ้าเกือบทุกหมู่บ้านในจังหวัด ครอบคลุมทั้งที่อยู่อาศัย สถานธุรกิจ อุตสาหกรรม สถานท่ี
ราชการสาธารณะ และอ่ืน ๆ

1.4.3 ขอ้ มลู ดา่ นการกกั กันของจังหวัดนนทบุรี
จงั หวดั นนทบรุ ไี ม่มีด่านกกั กนั พชื ปศสุ ตั ว์ และประมง

1.4.4 ขอ้ มูลโครงสรา้ งพน้ื ฐานและสาธารณปู โภคอื่น ๆ
1) การประปา จังหวดั นนทบุรีอยใู่ นความรับผิดชอบของการประปานครหลวง 3 สาขา ดังนี้
- สำนักงานการประปาสาขานนทบุรี โดยผลิตน้ำบริการแกป่ ระชาชนครอบคลุมพ้ืนท่ี

ในเขตอำเภอเมือง และอำเภอปากเกร็ดเต็มพื้นที่ มีพื้นที่ความรับผิดชอบ 91.95 ตารางกิโลเมตร เป็นพื้นท่ี
จา่ ยนำ้ 82.75 ตารางกโิ ลเมตร

- สำนักการประปาสาขาบางบัวทอง โดยผลิตน้ำบริการแก่ประชาชนครอบคลุมพื้นที่
ในเขตอำเภอบางบัวทอง และอำเภอไทรน้อยเต็มพื้นท่ี มีพื้นที่ความรับผิดชอบ 340.37 ตารางกิโลเมตรเป็น
พ้นื ที่จา่ ยนำ้ 289.59 ตารางกโิ ลเมตร

- สำนักการประปาสาขามหาสวัสดิ์ โดยผลติ นำ้ บริการแกป่ ระชาชนครอบคลุมพ้ืนท่ีใน
เขตอำเภอบางกรวย และบางใหญ่เต็มพื้นที่รวมกับพื้นที่บางส่วนของอำเภอเมือง มีพื้นที่ความรับผิดชอบ
200.87 ตารางกโิ ลเมตร เป็นพืน้ ท่ีจ่ายนำ้ 146 ตารางกิโลเมตร

1.5 ขอ้ มลู ด้านเศรษฐกจิ ของจังหวดั นนทบุรี
1.5.1 สภาพเศรษฐกิจโดยทั่วไป
จังหวัดนนทบุรีมีผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด ณ ราคาประจำปี พ.ศ. 2562 มีมูลค่า

345,411 ล้านบาท ผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัดต่อหัวเท่ากับ 197,159 บาท จำแนกเป็นภาคการเกษตร
จำนวน 4,588 ล้านบาท และนอกภาคการเกษตรจำนวน 340,823 ล้านบาท ประกอบด้วยสาขาที่มี
ผลติ ภัณฑ์มวลรวมสงู สดุ 3 อนั ดบั แรก ได้แก่

1) สาขาการขายส่ง ขายปลกี การซ่อมแซมยานยนตแ์ ละจักรยานยนต์ จำนวน 63,860 ล้านบาท
2) สาขาอตุ สาหกรรมการผลิต จำนวน 53,860 ล้านบาท
3) สาขากิจกรรมดา้ นสขุ ภาพและงานสงั คมสงเคราะห์ จำนวน 42,292 ล้านบาท

8

1.5.2 ผลติ ภัณฑม์ วลรวมของจังหวัดนนทบุรี (GPP)

ตารางท่ี 1 – 5 แสดงผลติ ภณั ฑม์ วลรวมของจงั หวัดนนทบุรี (GPP) ณ ราคาประจำปี พ.ศ. 2562

สาขาการผลติ พ.ศ. 2561 พ.ศ. 2562 เพิม่ ขึ้น/
(ลา้ นบาท) (ลา้ นบาท) ลดลง
(รอ้ ยละ)

ภาคการเกษตร 5,094 4,588 -3.83

เกษตรกรรม การป่าไม้ และการประมง 5,094 4,588 -3.83

นอกภาคการเกษตร 321,448 340,823 6.03

- การทำเหมืองแร่และเหมอื งหิน 112 109 -2.68

- การผลิตอตุ สาหกรรม 50,523 53,860 6.60

- ไฟฟา้ กา๊ ซ และระบบปรับอากาศ 5,473 6,168 12.70

- การประปาและการจดั การของเสีย 2,229 2,570 15.30

- การกอ่ สร้าง 14,193 14,525 2.33

- การขายส่ง การขายปลีก การซอ่ มยานยนต์และ 62,026 63,860 2.96

จักรยานยนต์

- การขนส่ง และสถานที่เก็บสินคา้ 11,512 11,770 2.24

- กจิ การโรงแรมและบริการดา้ นอาหาร 7,527 9,249 22.88

- ข้อมูลข่าวสารและการสื่อสาร 23,789 25,911 8.92

- การเงินและการประกนั ภัย 29,698 30,731 3.48

- กิจกรรมเก่ยี วกบั อสังหาริมทรัพย์ 15,750 16,868 7.10

- กิจกรรมวิชาชีพ วิทยาศาสตรแ์ ละกจิ กรรมทาง 4,989 5,728 14.8

วิชาการ 1

- กิจกรรมการบรหิ ารและบรกิ ารสนับสนนุ อ่ืน ๆ 5,755 6,229 8.24

- การบริหารราชการ การป้องกันประเทศ 20,964 21,230 1.27

- การศกึ ษา 7,518 5,517 -26.62

- กิจกรรมด้านสุขภาพและงานสังคมสงเคราะห์ 37,948 42,292 11.45

- ศิลปะ ความบนั เทงิ และนันทนาการ 14,360 16,823 17.15

กิจกรรมการบริการด้านอ่ืน ๆ 7,083 7,381 4.21

ทมี่ า สำนกั งานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ ขอ้ มูล ณ ปี พ.ศ. 2564

9

1.6 ข้อมูลด้านอ่นื ๆ ทเ่ี ก่ียวข้อง
ดา้ นแรงงาน จำแนกตามอุตสาหกรรมและเพศ เปน็ รายไตรมาส พ.ศ. 2563 ชใ้ี ห้เหน็ ว่าจังหวัด

นนทบุรีมีประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป เป็นผู้อยู่ในกำลังแรงงานจำนวน 965,940 ราย เป็นเพศชายจำนวน
521,918 ราย และเพศหญิงจำนวน 444,021 ราย จำแนกเป็นผู้มีงานทำในภาคการเกษตรจำนวน 31,660
ราย ส่วนผู้มีงานทำนอกภาคการเกษตรจำนวน 934,280 ราย ในจำนวนนี้ทำงานในประเภทกิจการขายส่ง
ขายปลีก ซ่อมแซมยานยนต์และจักรยานยนต์มากที่สุดจำนวน 214,843 ราย รองลงมาคือการผลิต
อุตสาหกรรมจำนวน 150,525 ราย และกิจการโรงแรมและบริการด้านอาหารจำนวน 81,809 ราย

ด้านการประกันสังคม จังหวัดนนทบุรีมีสถานประกอบการที่ขึ้นทะเบียนประกันสังคมจำนวน
17,721 แห่ง มีผู้ประกันตนตามมาตรา 33 จำนวน 352,240 ราย ผู้ประกันตนตามมาตรา 39 จำนวน
63,462 ราย และผู้ประกันตนตามมาตรา 40 จำนวน 47,481 ราย ในส่วนของสถานบริการสาธารณสุขของ
จังหวัดนนทบุรี จำแนกเป็นโรงพยาบาลของรัฐบาลจำนวน 9 แห่ง โรงพยาบาลของเอกชน จำนวน 12 แห่ง
และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจำนวน 89 แห่ง สำหรับประเภทประโยชน์ทดแทน ที่ผู้ประกันตนใช้
บริการสงู สุด คอื กรณีเจ็บปว่ ยจำนวน 1,075,804 ราย ของผู้ใชบ้ รกิ ารทัง้ หมด

ด้านการท่องเที่ยว จังหวัดนนทบุรีมีรายได้จากการท่องเที่ยวจำนวน 4,356.97 ล้านบาท มี
แหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจและหลากหลาย ทั้งแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรม
แหลง่ ท่องเทย่ี วเชิงวัฒนธรรม และแหลง่ ท่องเทย่ี วเชงิ ธรรมชาติ เชน่

1) ศาลากลางหลังเก่า ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา สร้างขึ้นสมัยรัชกาลที่ 6 ตัวอาคารสร้างแบบ
สถาปัตยกรรมยุโรป เป็นอาคารไม้ติดต่อกันหลายหลัง มีการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานของชาติ โดยกรม
ศิลปากร ซึ่งปัจจุบันได้ใช้สถานที่นี้เป็นวิทยาลัยมหาดไทย สถาบันพัฒนาข้าราชการระดับสูงของ
กระทรวงมหาดไทย

2) ศาลหลักเมือง ตั้งอยู่หน้าศาลากลางจังหวัดหลังใหม่ เป็นอาคารทรงไทยจัตุรมุขสีขาว
ยอดปรางค์ หนา้ บนั เป็นรปู หม้อน้ำลายวิจติ ร เสาหลกั เมอื งทำด้วยไม้ชยั พฤกษ์ ถือเป็นไม้ศกั ดิ์สิทธขิ์ องไทย

3) สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ มีเนื้อที่ประมาณ 129 ไร่ เป็นสวนสาธารณะเต็มไปด้วยดอกไม้
นานาพันธ์ุ และมีสวนนำ้ สำหรับปัน่ จักรยานนำ้ สมั ผัสทศั นยี ภาพและเหมาะแก่การพักผ่อน

4) เกาะเกรด็ มีเนอ้ื ที่ประมาณ 2,445 ไร่ เปน็ เกาะขนาดใหญ่อยู่กลางแม่นำ้ เจ้าพระยาเป็นชุมชน
เก่าแก่ก่อตั้งและเจริญรุ่งเรืองมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี ชาวบ้านที่อาศัยอยู่ในเกาะเกร็ดส่วน
ใหญ่เปน็ ชาวไทยเชื้อสายมอญ โบราณสถานต่าง ๆ จึงเป็นสถาปัตยกรรมของชาวมอญ เช่น วดั ปรมัยยิกาวาส
วดั เสาธงทอง วัดฉิมพลี วัดไผ่ลอ้ ม

5) ศูนยว์ ฒั นธรรมพืน้ บ้านชาวมอญ ตั้งอย่บู นเกาะเกร็ด แหล่งรวมภาชนะเคร่ืองปั้นดนิ เผารามัญ
รปู ทรงตา่ ง ๆ เป็นเครอื่ งปั้นดนิ เผาไม่เคลือบลวดลายวจิ ติ รมีชื่อเสยี ง และเปน็ ตราประจำจังหวดั นนทบรุ ี

6) วัดเขมาภิรตาราม สร้างในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (พระเจ้าอู่ทอง)
เดิมชื่อวัดเขมา เป็นวัดหลวงตั้งแต่สมัยพระเจ้าอู่ทอง ต่อมาเปลี่ยนเป็นชื่อวัดเขมาภิรตาราม พร้อมทั้งยก
ฐานะข้นึ เป็นพระอารามหลวงช้นั โทจนถงึ ปัจจบุ ัน

7) วัดเฉลิมพระเกียรติวรวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นโทที่มีความสำคัญคู่บ้านเมือง ตั้งอยู่ริม
ฝัง่ แม่น้ำเจ้าพระยา สรา้ งขึ้นตามพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระน่ังเกล้าเจ้าอยูห่ ัว รัชกาลที่ 3 เป็น
สถานที่ประสตู ิของสมเด็จพระศรสี ลุ าไลย พระราชชนนีพนั ปีหลวงแหง่ พระองค์

10

8) แม่น้ำเจ้าพระยา เป็นแม่น้ำสายสำคัญไหลหล่อเลี้ยงชีวิตคนเมืองนนท์มาตั้งแต่อดีตจน
ปัจจุบัน ชาวเมืองนนท์ถือเอาน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยา บริเวณท่าน้ำหน้าวัดเฉลิมพระเกียรติวรวิหาร
เป็นแหล่งนำ้ ศักด์ิสิทธ์ิ สำหรับใช้ในการประกอบพธิ ีกรรมต่าง ๆ ที่สำคญั

9) คลองขนมหวาน เป็นแหล่งผลิตที่สำคัญและมีชื่อเสียงอยู่บริเวณสองฟากฝั่งของคลอง
บางบวั ทองและท่าอิฐ ซึ่งมกี ารทำขนมหวานเปน็ อาชพี หลักเกอื บทกุ ครวั เรือนมาตั้งแตอ่ ดตี

10) ตลาดน้ำบางคูเวียง ตลาดจะมีช่วงเช้าเวลา 06.00 – 08.00 น. ชาวบ้านจะนำผลไม้ตาม
ฤดกู าลบรรทุกเรือมาค้าขายกนั ทีน่ ่ี รวมถงึ ยังมอี าหารและสินค้าอ่ืน ๆ ทกุ เชา้ พระภกิ ษุจากวดั บรเิ วณใกล้เคียง
ออกบณิ ฑบาตโดยใชเ้ รือลำเลก็ ๆ เป็นพาหนะ เป็นภาพชีวิตแบบไทย

1.7 ทิศทางแนวโน้ม และผลกระทบของบริบทการเมืองที่ส่งผลต่อภาคการเกษตรและส่งผลต่อ
ยทุ ธศาสตรแ์ ละภารกจิ ขององคก์ ร

การเปลยี่ นแปลงนโยบายของภาครฐั การดำเนินนโยบายของรัฐบาลทีผ่ ่านมา เป็นการดำเนินการ
และปฏิบัติตามที่ได้มีการหาเสียงไว้ โดยหน่วยงานราชการเป็นกลไกขับเคลื่อนสำคัญ สำหรับการกำหนด
นโยบายการเกษตรนั้น เนื่องจากเกษตรกรถือเป็นฐานคะแนนเสียงที่สำคัญของพรรคการเมือง ส่งผลให้
นโยบายการเกษตรส่วนใหญ่จะมาจากเหตุผลทางการเมือง (Political Reason) และคำนึงถึงผลประโยชน์
ระยะสั้นเป็นสำคัญ การกำหนดนโยบายภาคเกษตรในอนาคต เพื่อให้การพัฒนาภาคเกษตรและคุณภาพชีวิต
ของเกษตรกรเกิดความยั่งยืน จำเป็นต้องพิจารณาจาก 3 ด้าน คือ ความเร่งด่วน ความต่อเนื่อง และ
ความยั่งยืน โดยให้ความสำคัญกับความแตกต่างของเกษตรกร ความแตกต่างเชิงพื้นที่ความสอดคล้องกับ
นโยบายอื่นๆ รวมถึงข้อจำกัดต่าง ๆ เช่น ทรัพยากรธรรมชาติ งบประมาณ เทคโนโลยี ความสามารถในการ
บริหารงานจัดการ เป็นต้น มุ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพและประสทิ ธิภาพในการผลิต มีการวางแผนการผลิตที่
สอดคล้องกบั ความต้องการของตลาด และสง่ เสรมิ การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยี เพอ่ื เพิ่มมลู คา่ สินค้าเกษตร
อย่างไรก็ตามในเรื่องดังกล่าว รัฐบาลปัจจุบันโดยพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการ
กำหนดยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579) ซึ่งภาคส่วนต่าง ๆ รวมทั้งกระทรวงเกษตรและ
สหกรณ์ได้มีการกำหนดยุทธศาสตร์เกษตรและสหกรณ์ระยะ 20 ปี เพื่อใช้เป็นกรอบทิศทางการพัฒนา
ซึ่งคาดวา่ จะสามารถลดปัญหาความไม่ต่อเน่ืองของนโยบายการพฒั นาในอนาคต

11

บทท่ี 2
เครือ่ งมอื และการวเิ คราะห์ปัจจยั ทเี่ กีย่ วขอ้ งกบั การพัฒนาการเกษตร

2.1 เครอ่ื งมือท่ใี ช้ในการวิเคราะห์
การจัดทำแผนกลยุทธ์ (Strategic Planning) เป็นการวางแผนเพื่อให้การดำเนินงานบรรลุ

ตามวิสัยทัศน์และพันธกิจที่ได้กำหนดไว้ โดยคำนึงถึงการวิเคราะห์ปัจจัยที่สำคัญต่อความสำเร็จขององค์กร
ซงึ่ ในการจัดทำแผนกลยุทธน์ นั้ มีเครื่องมือและเทคนิคหลายชนดิ ทน่ี ำมาใช้ในการวางแผนกลยุทธ์ สำหรับการ
จัดทำแผนกลยุทธ์ของหน่วยงานด้านการเกษตรระดับจังหวัดนนทบุรีในครั้งนี้ ผู้จัดทำได้ใช้เครื่องมือในการ
วเิ คราะห์สภาพแวดล้อมด้วยเครอ่ื งมือตา่ ง ๆ ไดแ้ ก่

2.1.1 การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมด้วยเครื่องมือ SWOT Analysis การวิเคราะห์
SWOT Analysis เป็นเครื่องมือที่นำมาใช้วิเคราะห์สถานการณ์ขององค์กรและกระบวนการทำงานของ
ธุรกิจในปัจจุบนั รวมทั้งสร้างโอกาสทางธุรกิจใหม่ๆ ในอนาคต ผ่านการวิเคราะห์ปัจจัย 4 ประการ ได้แก่
Strength (จุดแข็ง), Weakness (จุดอ่อน), Opportunities (โอกาส) และ Threats (อุปสรรค) สำหรับ
พฒั นาความสามารถในการแข่งขันเพ่ือหาข้อได้เปรยี บในตลาด ไมว่ ่าจะเป็นการปิดจดุ อ่อน การลงทุนเพ่ือ
ส่งเสริมจุดแขง็ ไปจนถงึ การหยุดลงทุน โดยมรี ายละเอยี ดดงั นี้

S – Strength (จุดแข็ง) เป็นการวิเคราะห์หาจุดแข็งที่ทำได้ดีหรือปัจจัยต่าง ๆ
ท่ีสง่ เสริมให้เกดิ ความแตกตา่ ง และสร้างข้อได้เปรยี บ

W – Weakness (จุดอ่อน) เป็นการวิเคราะห์ข้อด้อยที่ทำให้เสียเปรียบในการ
แขง่ ขนั แลว้ คิดหากลยทุ ธ์มาแก้ไขจุดดอ้ ยทพ่ี บเพื่อเปลยี่ นให้กลายเปน็ จุดเด่น

O – Opportunities (โอกาส) เป็นการหาทางค้นพบโอกาสที่จะส่งผลดีต่อ
การดำเนนิ งาน การสร้างรายได้และการทำกำไรเพ่ิมขน้ึ โดยโอกาสถือเป็นปจั จัยจากภายนอกที่เกิดขึ้นเอง
และมักมกี ารเปลยี่ นแปลงไปตามกาลเวลา

T – Threats (อุปสรรค) เป็นการคาดการณ์ผลกระทบเชิงลบที่เกิดจากปัจจัย
ภายนอก ไมว่ ่าจะเป็นทั้งทางตรงและทางอ้อม ทเ่ี สี่ยงเกดิ อุปสรรคต่อการดำเนนิ งาน

2.1.2 การวเิ คราะห์สภาพแวดล้อมด้วยเคร่ืองมือ TOWS Matrix การวิเคราะห์ TOWS
Matrix เป็นการจับคู่ปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอกขององค์กรที่มาจากการวิเคราะห์ SWOT Analysis
แล้ววิเคราะห์เพื่อสร้างกลยุทธ์ขึ้นมาใหม่ ซึ่งจะทำให้ได้กลยุทธ์ออกมา 4 รูปแบบ ตามการจับคู่ระหว่าง
ปัจจยั ภายใน (Internal Factors) และปจั จยั ภายนอก (External Factors) ของ SWOT ได้แก่

- กลยุทธเ์ ชงิ รกุ (SO) เกิดจากการจบั คู่ของ Strength กับ Opportunity (จุดแข็ง
กับโอกาส)

- กลยุทธ์เชิงแก้ไข (WO) เกิดจากการจับคู่ของ Weakness กับ Opportunity
(จุดออ่ นกับโอกาส)

- กลยุทธ์เชิงรับ (ST) เกิดจากการจับคู่ของ Strength กับ Threat (จุดแข็งกับ
อุปสรรค)

- กลยุทธ์เชงิ ปอ้ งกนั (WT) เกดิ จากการจับคขู่ อง Weakness กบั Threat (จุดอ่อน
กับอปุ สรรค)

12

2.1.3 การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมด้วยเครื่องมือ Value Chain Analysis เป็นการ
วิเคราะห์ห่วงโซ่คุณค่า ซึ่งประกอบไปด้วยกลุ่มกิจกรรมมีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน โดยกิจกรรมในห่วงโซ่
คณุ คา่ จะถกู แบ่งออกเปน็ 2 สว่ น คือ

1) กิจกรรมหลัก (Primary Activity) ประกอบด้วยการก่อให้เกิดมูลค่าเพิ่มของ
สนิ ค้าตลอดกระบวนการ ไมว่ า่ จะเป็นการรับเข้า การผลติ การจัดสง่ สนิ คา้ การตลาด และบริการหลงั การขาย

1.1) Inbound Logistics คือ กิจกรรมที่มีการนำวัตถุดิบหรือส่วนประกอบ
ที่จะใช้สำหรับการผลิตเข้ามาเพื่อทำการเตรียมความพร้อม ประกอบไปด้วยการรับเข้า การจัดเก็บ และ
การวางแผนการผลิต

1.2) Operations คือ ขั้นตอนของการผลิตสินค้าและรวมถึงทุกกระบวนการ
ในการเปล่ยี นสภาพของวตั ถดุ บิ หรอื สว่ นประกอบดังกลา่ วเปน็ สินคา้ หรือ Final Product

1.3) Outbound Logistics คอื การจัดเก็บและจัดสง่ สินค้าสผู่ ซู้ อ้ื
1.4) Marketing and Sales คือ กระบวนการของการวิเคราะห์ความต้องการ
ของลูกคา้ และสนองความตอ้ งการเพือ่ ใหส้ ามารถขายสินคา้ ได้
1.5) Customer Services คือ ขั้นตอนหลังการขายสินค้าแล้วบริษัทจะต้องมี
บรกิ ารหลังการขายเพือ่ สรา้ งความพงึ พอใจให้กบั ลูกค้า และเป็นโอกาสทด่ี ีในการสร้างการขายครงั้ ต่อไป
2) กิจกรรมสนับสนุน (Support Activities) คือ กิจกรรมที่จะช่วยให้กิจกรรม
หลักดำเนินอย่างราบรนื่ ประกอบด้วย
2.1) การจัดหา/จัดซื้อ (Procurement) การจัดซื้อจัดหาวัตถุดิบและเครื่องจักร
สำหรบั การผลติ
2.2) Technology Development ครอบคลุมถึงเทคโนโลยีที่จะสนับสนุน
การดำเนินการของกจิ กรรมหลักทง้ั หมด เช่น ระบบการบริหารจดั การคลงั สินคา้ และสนิ คา้ คงคลัง
2.3) Human Resource Management การคัดเลือกและพัฒนาบุคลากร
ในองค์กร รวมถึงการบริหารจัดการทั้งหมดเกี่ยวกับบุคลากร เช่น นโยบายการจ้างงานและการบริหาร
คา่ ตอบแทน
2.4) โครงสร้างพื้นฐานขององค์กร (Firm Infrastructure) กิจกรรมหลัก ๆ
ทบี่ รษิ ัทจำเปน็ ตอ้ งมี เชน่ การบริหารการเงนิ การวางแผนกลยุทธ์ โครงสร้างการบรหิ ารจดั การ เป็นตน้
ซึ่งกิจกรรมหลักข้างต้นจะทำงานประสานงานกันได้ดีจนก่อให้เกิดคุณค่าได้นั้น
จะต้องอาศัยกิจกรรมสนับสนุนทั้ง 4 กิจกรรม และนอกจากกิจกรรมสนับสนุนจะทำหน้าที่สนับสนุน
กจิ กรรมหลักแล้ว กจิ กรรมสนับสนนุ ยังจะต้องทำหน้าทีส่ นับสนุนซึง่ กันและกนั อีกดว้ ย
2.1.4 การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมด้วยเครื่องมือ PEST Analysis เป็นการวิเคราะห์
ในเชิงมหภาค (Macro) ของปัจจัยภายนอกเข้ามากระทบทั้งเชิงบวกและเชิงลบ โดยเป็นปัจจัยที่เราไม่
สามารถควบคุมได้ ซึ่งปัจจัยภายนอกที่ได้จาก PEST นั้น สามารถเป็นได้ทั้งอุปสรรคหรือโอกาสกับองคก์ ร
PEST Analysis ประกอบไปดว้ ย 4 ปัจจยั ดังนี้
P – Politics ปจั จัยทางการเมือง : มีผลตอ่ องคก์ รหรือธรุ กจิ อย่างมากซ่งึ อาจเป็น
ผลบวกหรือผลกระทบกับองค์กรหรือธุรกิจได้ เช่น นโบายของรัฐ ความมีเสถียรภาพของรัฐบาล นโยบาย
ดา้ นภาษี เปน็ ต้น

13

E – Economics ระบบเศรษฐกิจ : ปัจจัยเศรษฐกิจเป็นตัวแปรสำคัญในการ
วเิ คราะห์ เชน่ ตัวเลข GDP อตั ราการวา่ งงาน หนี้สนิ ภายในประเทศ รวมถึงตัวเลข NPL เป็นตน้

S – Sociocultural สังคม วัฒนธรรม : เป็นการวิเคราะห์ถึงสภาพความเปน็ อยู่
โครงสร้างประชากร วัฒนธรรม ประเพณีต่าง ๆ ของคนในประเทศ ซึ่งปัจจัยเหล่านี้มีผลต่อธุรกิจหรือ
การลงทุนอย่างมาก เช่น พฤติกรรมการเลือกซื้อสินค้า จำนวนประชากรผู้สูงอายุ รูปแบบการใช้ชีวิต
Lifestyle เป็นตน้

T – Technology เทคโนโลยี : ปัจจัยทางเทคโนโลยีที่ส่งผลกระทบต่อตลาด
และการบริหารจัดการธุรกิจต่าง ๆ เช่น การวิเคราะห์ว่าหากนำเทคโนโลยีมาใช้ในองค์กรจะชว่ ยให้เข้าถงึ
ลกู ค้าได้งา่ ยขึน้ หรอื ไม่ หรอื หากเทคโนโลยใี หม่ๆ เข้ามาจะส่งผลกระทบในทางลบกับองคก์ รหรือไม่

2.1.5 การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมด้วยเครื่องมือ Competitive Profile Analysis
เป็นการวิเคราะห์เพื่อให้ทราบถึงสภาพการแข่งขันที่แท้จริงที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ซึ่งเครื่องมือที่ใช้ในการ
วิเคราะห์ ได้แก่ การวิเคราะห์คู่แข่งขัน (Competitive Profile Analysis) เป็นการเปรียบเทียบระดับ
ความสามารถในการแข่งขันเมื่อเทียบกับคู่แข่งขัน โดยพิจารณาจากปัจจัยที่นำไปสู่ความสำเร็จในการ
ดำเนินธุรกิจ หรือความต้องการของลูกค้า และการวิเคราะห์ BCG Model เป็นการประเมินศักยภาพ
ปัจจุบันของสินค้า และบริการว่าสามารถสร้างความสามารถในการแข่งขันให้แก่องค์การได้หรือไม่
แบ่งเป็น 4 มิติ คือ 1) Question Marks เป็นสินค้าและบริการที่มีส่วนแบ่งการตลาดต่ำ แต่อัตราการ
เจริญเติบโตทางการตลาดสูง 2) Star เป็นสินค้าและบริการที่มีส่วนแบ่งการตลาดและอัตราการ
เจรญิ เตบิ โตทางการตลาดสงู ควรใช้กลยทุ ธ์ส่งเสริมการลงทุนใหม่ 3) Cash Cows เปน็ สินค้าและบริการที่
มสี ่วนแบ่งการตลาดสูง แต่อัตราการเจริญเตบิ โตทางการตลาดตำ่ หรือช้า 4) Dogs เป็นสินค้าและบริการท่ี
มสี ว่ นแบง่ การตลาดและอตั ราการเจรญิ เติบโตทางการตลาดต่ำ

2.1.6 การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมด้วยเครื่องมือ Blue Ocean Strategy คือ การ
วิเคราะห์ความสามารถในการแข่งขันที่เปรียบเทียบกับคู่แข่ง โดยการปฏิเสธการมุ่งไปที่การทำตามและ
เอาชนะคู่แข่งเดิมที่มีอยู่ แต่มุ่งไปที่การสร้างความต้องการขึ้นมาใหม่ด้วยการสร้างสิ่งใหม่ขึ้นมา หรือการ
ตอบสนองสิ่งที่ลูกค้าต้องการแต่ยังไม่เคยมีใครตอบสนองมาก่อน โดยหลักของ Blue Ocean Strategy
ประกอบด้วย 4 สว่ น ได้แก่

1) Eliminated (การยกเลิก) คือ การยกเลิกบางสิ่งที่เคยนำเสนอให้กับลูกค้า
เพราะมองวา่ ลูกค้าต้องการสง่ิ นั้น แตใ่ นปัจจุบันหรอื ในความเป็นจริงน้นั เปน็ ส่ิงทีล่ กู ค้าไมไ่ ดม้ ีความต้องการ
แต่อยา่ งใด เพียงแต่กอ่ นหนา้ นลี้ ูกคา้ อาจใชเ้ พราะไม่มที างเลิก

2) Reduced (การลด) คอื การลดคณุ ค่าบางอย่างท่ีลูกค้าไดร้ ับลงให้ต่ำกว่าระดับ
อุตสาหกรรมเพื่อเพิ่มความคุ้มค่าของราคา เพราะคุณค่าบางอย่างที่เกินมาบางครั้งอาจเกิดจากการคิดว่า
ลกู ค้าต้องการ แต่ในความเปน็ จรงิ ลกู คา้ ไม่ตอ้ งต้องการมากขนาดน้นั

3) Raised (การเพิ่ม) คือ การเพิ่มคุณค่าบางอย่างให้สูงกว่าระดับของ
อุตสาหกรรม เพอื่ ตอบสนองความตอ้ งการของลูกค้าทีล่ ูกค้าต้องการแตไ่ มเ่ คยได้รับการตอบสนอง

4) Created (การสร้าง) คือ การสร้างบางสิ่งที่ลูกค้าต้องการแต่ไม่เคยมีใคร
ตอบสนองมาก่อน หรือสงิ่ ทีล่ ูกค้าอาจไม่รวู้ า่ ตัวเองต้องการมาก่อน

14

2.1.7 การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมด้วยเครื่องมือ BCG Model คือ โมเดลสำหรับ
วิเคราะห์ศักยภาพสินค้าแต่ละชนิด ว่าปัจจุบันมีศักยภาพในการแข่งขันอยู่ในระดับใด เพื่อการเลือกใช้
กลยุทธ์ให้เหมาะสมกับสถานการณ์ของแต่ละผลิตภัณฑ์ ซึ่ง BCG Model จะประกอบด้วย Cash Cows,
Stars, Question Marks และ Dogs

1) Cash Cows คือ สนิ คา้ และบริการทำกำไรได้ แต่อยู่ในจดุ อม่ิ ตัว
กลยุทธ์สำหรับผลิตภัณฑ์หรือธุรกิจที่อยู่ในช่อง Cash Cows คือ การรักษา

มาตรฐานต่อไปและนำกำไรที่ได้อย่างสม่ำเสมอจาก Cash Cows ไปใช้ลงทุนขยายธุรกิจในผลิตภัณฑ์
ประเภทใหมห่ รือหาโอกาสจากตลาดใหมๆ่

2) Stars คอื สินคา้ และบรกิ ารทีม่ ศี กั ยภาพสงู แต่ก็มกี ารแข่งขนั สูง
กลยุทธ์สำหรับผลิตภัณฑ์หรือธุรกิจอยู่ในช่อง Stars คือ กลยุทธ์ในการรักษา

ตัวเองให้เป็น Stars ต่อไปด้วยการรักษาส่วนแบ่งตลาด (Market Share) เอาไว้ให้ได้ (หรือขยายในกรณที ่ี
สามารถทำได้)

3) Question Marks คือ สินค้าและบริการที่มีกำไรน้อย แต่ยังคงมีโอกาสในการ
ผลกั ดันให้ไปสู่ Stars ได้

กลยุทธ์สำหรับผลิตภัณฑ์หรือธุรกิจอยู่ในช่อง Question Marks จึงเป็นกลยุทธ์
ในการทำให้กลายเป็น Stars ไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มส่วนแบ่งทางการตลาดด้วยกลยุทธ์ทางการตลาดต่าง ๆ
หรือการแกป้ ัญหาภายในธุรกจิ ทที่ ำใหธ้ รุ กิจไดส้ ว่ นแบง่ ทางการตลาดตำ่

4) Dogs คือ สินค้าและบริการที่มีศักยภาพต่ำมาก อาจจะทิ้งไม่ดำเนินการต่อ
หรอื พิจารณาว่าถ้าจะดำเนินการต่อจะดำเนนิ การอย่างไร

กลยุทธ์สำหรับผลิตภัณฑ์หรือธุรกิจอยู่ในช่อง Dogs คือ การเลิกลงทุนในสินค้า
ดงั กล่าวและตดั ออกจาก Portfolio ของบริษทั แล้วนำทรัพยากรท่มี ไี ปทำอย่างอ่นื ท่ีให้ผลตอบแทน

2.1.8 การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมด้วยเครื่องมือ Stakeholder Analysis คือ การ
วิเคราะห์กลยุทธ์เพื่อปิดช่องว่างความต้องการของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ซึ่งเป็นการวิเคราะห์ความคาดหวัง
ของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เช่น ผู้บริโภคมี Pain Point และความต้องการอะไร (Want) องค์กรได้มีการ
ตอบสนองอะไรไปแล้วบ้าง (Got) ยังขาดจุดไหนหรือมีช่วงว่างใดที่ยงั ไม่ได้ตอบสนองผู้บริโภค (Gap) เมื่อ
ทราบช่องว่าง (Gap) แล้ว จึงนำข้อมูลที่ได้ไปทำการวิเคราะห์เพื่อกำหนดแผนกลยุทธ์ในการปิดช่องว่าง
ดงั กลา่ ว

2.1.9 การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมด้วยเครื่องมือ Balanced Scorecard : BSC คือ
ระบบการจัดการเชิงกลยทุ ธ์ท่ีใช้ในการระบุและปรับปรุงฟังก์ชั่นทางองค์กรภายใน เพื่อนำไปสู่การปฏิบัติ
โดยอาศัยการวัดผลหรือการประเมิน ที่ช่วยให้องค์กรเกิดความสอดคล้องเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน และ
มุ่งเน้นในสิ่งที่มีความสำคัญต่อความสำเร็จขององค์กร โดยปัจจัยที่เอื้อต่อความสำเร็จประกอบด้วย 4
มมุ มอง ไดแ้ ก่ Financial (การเงิน) Customer (ลูกคา้ ) Internal Operation (ภายใน) และ Learning&Growth
(การเรยี นร้แู ละเตบิ โต)

15

2.2 วิเคราะห์บรบิ ทและสถานการณ์ด้านการเกษตร

2.2.1 ข้อมูลด้านเกษตรทส่ี ำคัญของจงั หวัดนนทบุรี

1) ครัวเรือนเกษตรกรและแรงงานภาคเกษตร

ตารางท่ี 2 - 1 ข้อมลู จำนวนครัวเรือนเกษตรกรและจำนวนแรงงานภาคเกษตรของจังหวดั นนทบรุ ี

อำเภอ จำนวนครวั เรอื น จำนวนครัวเรอื น รอ้ ยละจำนวน
(หลังคาเรอื น) เกษตรกร ครัวเรอื นเกษตรกร/
ครัวเรอื นทั้งหมด
(หลังคาเรือน)

1) เมืองนนทบุรี 212,240 1,028 0.48

2) บางกรวย 72,652 1,335 1.79

3) บางใหญ่ 84,119 2,364 2.81

4) บางบวั ทอง 143,310 1,806 1.26

5) ปากเกรด็ 157,991 1,292 0.82

6) ไทรน้อย 31,620 4,072 12.88

รวม 701,932 11,897 1.69

ทมี่ า ที่ทำการปกครองจังหวัดนนทบุรี และสำนกั งานเกษตรจังหวดั นนทบรุ ี ข้อมูล ณ กมุ ภาพนั ธ์ พ.ศ. 2564

2) การใชท้ ่ดี ินเพอื่ การเกษตร

ตารางท่ี 2 - 2 ข้อมูลการใช้ทดี่ นิ เพอ่ื การเกษตรแยกตามรายอำเภอ จงั หวดั นนทบุรี

พน้ื ท่ีทำการเกษตร

พน้ื ที่ ทีน่ า (ข้าว) ไมผ้ ล/ไม้ยืนตน้ / พชื ผกั พืชอ่ืน ๆ
ทงั้ หมด
อำเภอ (ไร่) กลว้ ยไม้

จำนวน รอ้ ยละ จำนวน รอ้ ยละ จำนวน ร้อยละ จำนวน รอ้ ยละ
(ไร่) พ้นื ท่ี (ไร)่ พนื้ ที่ (ไร่) พนื้ ท่ี (ไร)่ พ้ืนท่ี
ทั้งหมด ท้ังหมด ท้ังหมด ท้ังหมด
11.56 0.53
1) เมอื งนนทบุรี 2,174.62 27.23 1.25 2,091.26 96.17 19.04 0.88 27.49 0.71
16 0.10
2) บางกรวย 3,865.91 826.62 21.38 1,727.99 44.70 350 9.05 9.96
24.21 0.07
3) บางใหญ่ 15,540.70 10,445.21 67.21 3,597.49 23.15 615 3.96 259.25 0.49
348 0.44
4) บางบัวทอง 14,969.72 12,688.45 84.76 1,250.31 8.35 940 6.28 0.35

5) ปากเกรด็ 4,989.66 2,931.01 58.74 1,867.08 37.42 92.44 1.85

6) ไทรนอ้ ย 59,051.41 52,049.16 88.14 4,186 7.09 1,758 2.98

รวม 100,592.02 78,967.68 78.50 14,720.13 14.63 3,774.48 3.75

ท่ีมา สำนักงานเกษตรจงั หวดั นนทบุรี ข้อมูล ณ กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564

3) แหลง่ นำ้ เพ่อื การเกษตร
3.1) พืน้ ท่ชี ลประทานและระบบชลประทาน
พ้นื ทีส่ ่วนใหญ่ของจังหวัดนนทบรุ ีอยู่ในเขตพ้ืนที่ชลประทาน โดยมีโครงการชลประทาน

ที่รับผิดชอบแจกจ่ายน้ำเข้าพื้นที่เกษตรของจังหวัดนนทบุรี 3 โครงการ คือ โครงการชลประทานนนทบุรี
ครอบคลมุ พ้ืนที่อำเภอเมืองนนทบรุ ี อำเภอปากเกร็ด อำเภอบางบวั ทอง อำเภอบางกรวย และอำเภอบางใหญ่
ส่วนโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาพระยาบรรลือ ครอบคลุมพื้นที่อำเภอไทรน้อย อำเภอบางบัวทอง
และบางส่วนของอำเภอปากเกร็ด และโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาพระพิมล ครอบคลุมพื้นที่อำเภอบางใหญ่

16

อำเภอบางกรวย และบางส่วนของอำเภอบางบัวทอง ท้งั น้ี มแี มน่ ้ำไหลผา่ น 1 สาย และมีคลองส่งน้ำเข้าสู่
พ้นื ท่ีการเกษตรทส่ี ำคัญ คอื

3.1.1) คลองบางขุนศรี รับน้ำจากจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ผ่านประตูระบายน้ำ
ขนุ ศรี ผ่านเขา้ คลองแยกในพื้นทีต่ ำบลไทรใหญ่ และตำบลราษฎร์นยิ ม

3.1.2) คลองลากค้อน ครอบคลมุ พื้นทบี่ างส่วนของตำบลราษฎร์นิยม
3.1.3) คลองพระพิมล รบั นำ้ จากคลองญ่ีปุ่นใต้ ในจงั หวดั นครปฐมมีประตูเก็บกักน้ำ
อยู่ที่อำเภอบางบัวทอง ก่อนปล่อยลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา จ่ายน้ำครอบคลุมพื้นที่อำเภอบางใหญ่ อำเภอ
บางบัวทอง นับว่าเป็นคลองชลประทานสายหลกั ของจงั หวดั
3.1.4) คลองบางใหญ่ รบั น้ำบางส่วนจากคลองโพงของจังหวัดนครปฐม
3.1.5) คลองมหาสวัสดิ์ เป็นคลองชลประทานมีอยู่ตอนใต้สุดของจังหวัดนนทบุรี
มปี ระตนู ้ำฉิมพลี ช่วยเกบ็ กักระบายน้ำ ใช้ในเขตพนื้ ทอี่ ำเภอบางกรวยท้งั หมด
3.2) แหล่งนำ้ อน่ื ๆ
น้ำบาดาลในจังหวัดนนทบุรี มีกำเนิดมาจากน้ำฝนที่ตกลงมาไหลแทรกไปกักเก็บอยู่ใน
ชอ่ งวา่ งระหว่างเม็ดกรวดและทราย ประกอบกันเป็นชัน้ น้ำบาดาล ในตะกอนที่สะสมตวั อยู่ในที่ราบลุ่มน้ำหลาก
และบริเวณที่ราบต่ำของลุ่มน้ำเก่า มีหน่วยเรียกทางธรณวี ิทยาว่า ชั้นน้ำที่ราบนำ้ ท่วมถึงยุคควอเทอร์นารี
(Quaternary flood plain deposits aquifer : Qfd) หรือแต่เดิมเรียกว่า ชั้นน้ำเจ้าพระยา (Chao Phraya
aquifer : Qcp) ประกอบดว้ ยชัน้ ตะกอนกรวด ทราย สลบั กบั ช้ันดินเหนียว มคี วามหนามากวา่ 100 เมตร
ซ่ึงชั้นนำ้ บาดาลในจงั หวัดนนทบรุ สี ามารถแบ่งออกเป็น 8 ชั้น ประกอบด้วย
3.2.1) ชั้นน้ำกรงุ เทพ เป็นชั้นน้ำบนสดุ ส่วนบนสุดของชั้นน้ำนี้ปกคลุมดว้ ยดนิ เหนยี ว
กรุงเทพ (Bangkok Clay) มีความหนาเฉลี่ย 22 เมตร ชั้นน้ำอยู่ลึกจากพื้นดินประมาณ 16 - 30 เมตร
ประกอบด้วยกรวดทรายและชั้นดินเหนียวบาง ๆ แทรกอยู่บ้าง ชั้นน้ำหนาประมาณ 20 - 30 เมตร
มีปริมาณนำ้ มากแตค่ ณุ ภาพไม่เหมาะสมที่จะนำไปใชบ้ ริโภค เนอ่ื งจากสว่ นใหญ่เป็นนำ้ คุณภาพกร่อยถึงเคม็
3.2.2) ชั้นน้ำพระประแดง อยู่ถัดจากชั้นกรุงเทพ แทรกด้วยชั้นดินเหนียวเนื้อแน่น
สีน้ำตาลอมเทา ความหนาไม่น้อยกว่า 10 เมตร ในชั้นดินเหนียวมักจะมีทรายแทรกสลับอยู่ ชั้นน้ำอยู่ท่ี
ระดับความลกึ ประมาณ 60 - 80 เมตร ความหนาประมาณ 20 - 50 เมตร ประกอบไปดว้ ยกรวดทรายเม็ดเล็ก
และใหญ่คละกัน สขี าวอมเทาหรือสีน้ำตาลอ่อน และมีชั้นดินเหนยี วบาง ๆ แทรกอยู่ ช้ันน้ำน้ีให้ปริมาณน้ำ
แต่มกั มีคุณภาพกรอ่ ยและค่อนข้างเคม็
3.2.3) ช้ันน้ำนครหลวง เปน็ ชั้นน้ำท่อี ยลู่ ึกจากช้ันน้ำพระประแดงลงไป โดยมีดินเหนียว
เนื้อแน่นสีน้ำตาล ความหนาประมาณ 3 - 10 เมตร ชั้นน้ำอยู่ลึกจากผิวดินประมาณ 100 - 140 เมตร
ชั้นน้ำหนาประมาณ 50 - 70 เมตร ซึ่งชั้นน้ำประกอบด้วยตะกอนของกรวด ทราย แผ่ขยายครอบคลุม
พนื้ ท่ีออกไปในแนวเหนอื - ใต้ จนถึงจังหวัดชัยนาท
3.2.4) ชั้นน้ำนนทบุรี วางตัวขนานกับชั้นน้ำนครหลวง และมีคุณสมบัติทางอุทก
ธรณีวทิ ยา ทีค่ ล้ายคลึงกัน ช้ันนำ้ ประกอบด้วยกรวด และมีช้นั ดินเหนียวบาง ๆ แทรกอยู่ชั้นดินเหนียวท่ีแทรก
อยู่บางตอนจะยอมให้น้ำไหลซึมผ่านไปได้ ชั้นน้ำอยู่ลึกจากผิวดินประมาณ 170 - 200 เมตร ความหนาของ
ชั้นน้ำประมาณ 30 - 70 เมตร ปรมิ าณน้ำท่สี ามารถพัฒนาขึ้นมาใช้ได้ อยรู่ ะหว่าง 150 - 300 ลูกบาศก์เมตรต่อ
ชว่ั โมง

17

3.2.5) ชั้นน้ำสามโคก วางตัวอยู่ใต้ชั้นน้ำนนทบุรี ประกอบไปด้วยชั้นทรายบาง ๆ
หลายชั้นวางตัวเรียงสลับกันลงไป โดยมีชั้นดินเหนียวแทรกสลับอยู่กลาง ความลึกของชั้นน้ ำประมาณ
240 - 250 เมตร ความหนาโดยเฉลี่ยประมาณ 40 - 80 เมตร คุณภาพน้ำใกล้เคียงกับชั้นน้ำนนทบุรี แต่
ปรมิ าณน้ำทส่ี ามารถพัฒนาได้จะน้อยกวา่ ชน้ั นำ้ นนทบรุ ี

3.2.6) ชั้นน้ำพญาไท มีลักษณะทางอุทกธรณีวิทยาใกล้เคียงกันกับชั้นน้ำสามโคก
ชั้นน้ำประกอบด้วยชั้นทรายบาง ๆ หลายชั้น วางตัวเรียบสลับกันลงไป โดยมีชั้นดินเหนียว เนื้อแน่นแข็ง
ความหนาประมาณ 5 - 10 เมตร แทรกสลับอยู่ ชั้นน้ำอยู่ลึกประมาณ 275 - 350 เมตร ชั้นน้ำหนา
ประมาณ 40 – 60 เมตร คุณภาพน้ำใกลเ้ คยี งกนั กับช้นั นำ้ สามโคก

3.2.7) ชั้นน้ำธนบุรี วางตัวอยู่ใต้ชั้นน้ำพญาไท โดยมีชั้นดินเหนียวแทรกตัวสลับอยู่
ชั้นดินเหนียวบางแหง่ หนาถึง 30 เมตร แต่บางแห่งจะหนาประมาณ 1 เมตรเท่านัน้ ชั้นน้ำอยู่ลึกประมาณ
350 - 400 เมตร ประกอบด้วยชั้นทรายหนา ๆ อย่างน้อย 3 ชั้น แต่ละชั้นมีดินเหนียวแทรกสลับอยู่
ความหนาของชั้นน้ำรวมกันประมาณ 50 - 100 เมตร น้ำบาดาลในชั้นน้ำธนบุรีส่วนใหญ่เป็นน้ำจืดหรือ
ค่อนข้างจดื เวน้ แตด่ ้านตะวันตกเฉยี งใต้ของฝั่งธนบุรีซงึ่ น้ำจะมคี ณุ ภาพกรอ่ ยถงึ เค็ม

3.2.8) ช้ันนำ้ ปากน้ำ เป็นชน้ั ทีล่ ึกที่สดุ ใหน้ ้ำจืดในทกุ พ้ืนที่ เป็นช้นั น้ำทป่ี ระกอบไปด้วย
ชั้นทรายหนา ๆ ไม่นอ้ ยกวา่ 3 ชัน้ ซึ่งชัน้ ทรายท่ีอยตู่ อนล่างสุดลึก 550 เมตรลงไป จะใหค้ ณุ ภาพน้ำดีที่สุด
ช้นั น้ำอยลู่ ึกจากผวิ ดินประมาณ 420 – 500 เมตร

ชั้นน้ำคุณภาพดี มีความสามารถในการให้น้ำสูง และมีการพัฒนานำขึ้นมาใช้กันมาก
ได้แก่ ชั้นน้ำพระประแดง ชั้นน้ำนครหลวง ชั้นน้ำนนทบุรี และชั้นน้ำสามโคก ส่วนชั้นน้ำอื่น ๆ มีระดับ
ลึกเกนิ ไป ในขณะที่ช้ันน้ำกรุงเทพ ซ่งึ เปน็ ช้นั นำ้ ช้นั บนสุด พบวา่ น้ำมคี ณุ ภาพกร่อยถึงเค็มจึงไม่นิยมพัฒนา
นำขึน้ มาใช้ เนอื่ งจากคา่ ใช้จ่ายในการพัฒนาค่อนขา้ งสูง ในทกุ พนื้ ทข่ี องจังหวัดนนทบุรีน้ำบาดาลจะถูกกัก
เก็บอย่ใู นชัน้ กรวดและทรายทสี่ ะสมตวั อยู่ในท่ีราบลุ่มน้ำหลาก และบรเิ วณที่ราบต่ำของลุ่มน้ำเก่า มีการเจาะ
บ่อบาดาลในช้นั น้ำพระประแดง ชัน้ นำ้ นครหลวง ช้ันนำ้ นนทบรุ ี ชนั้ น้ำสามโคก และชน้ั น้ำพญาไท ทร่ี ะดับ
ความลึกตั้งแต่ 100 – 360 เมตร โดยจะพบชั้นน้ำคณุ ภาพดีทีร่ ะดับความลึกตั้งแต่ 180 เมตรลงไปในเขต
อำเภอเมืองนนทบุรีไปจนถึงอำเภอไทรน้อย ส่วนในอำเภอปากเกร็ดและอำเภอบางใหญ่จะพบที่ระดับลึก
ระหว่าง 300 – 360 เมตร และมคี า่ ระดับนำ้ ปกติอยูร่ ะหวา่ ง 10 – 45 เมตร

ชั้นน้ำให้ปริมาณน้ำมากกว่า 20 ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง ในทุกอำเภอของจังหวัด
นนทบุรี คุณภาพน้ำโดยทั่วไปอยู่ในเกณฑ์ดี บริเวณที่มีค่าปริมาณสารทั้งหมดที่ละลายในน้ำ ( TDS)
น้อยกว่า 500 มิลลิกรัมต่อลิตร มีอยู่ประมาณร้อยละ 70 ของพื้นที่ทั้งจังหวัด ส่วนบริเวณที่มีค่า TDS
ระหว่าง 500 – 1,500 มิลลิกรัมต่อลิตร และมากกว่า 1,500 มิลลิกรัมต่อลิตร พบเป็นพื้นที่ประมาณ
ร้อยละ 15 ในปริมาณเท่ากัน ซึ่งบริเวณที่มีค่า TDS มากกว่า 1,500 มิลลิกรัมต่อลิตร ส่วนใหญ่จะพบอยู่
ทางตะวันออกของอำเภอบางบวั ทองในแนวเขตตดิ ต่อกับทศิ เหนือของอำเภอปากเกร็ด

สำหรับผลการวิเคราะห์ทางเคมี พบว่าคุณภาพของน้ำอยู่ในเกณฑ์ดีสามารถนำมาใช้
ในการอุปโภค บริโภคได้ เมื่อเทียบกับมาตรฐานน้ำบาดาลเพื่อการบริโภค ทั้งนี้ข้ึนอยู่กับระดับความลึก
ของชนั้ นำ้ ที่พฒั นาข้นึ มาใช้ ปริมาณการใช้น้ำบาดาลในจงั หวัดนนทบุรี พบว่าส่วนใหญเ่ ฉลย่ี อยู่ในเกณฑ์สูง
และมอี ัตราการใชน้ ้ำอยู่ในระดับ 50,000 - 100,000 ลูกบาศก์เมตรต่อปี และเกินกว่า 100,000 ลูกบาศก์เมตร
ตอ่ ปี คิดเป็นสัดส่วนพืน้ ทีป่ ระมาณ 70 : 30

18

4) ขอ้ มลู ด้านพืชและสัตวเ์ ศรษฐกิจที่สำคัญของจงั หวัดนนทบรุ ี
4.1) ด้านการเกษตรของจังหวดั

ตารางท่ี 2 - 3 ขอ้ มูลดา้ นพชื เศรษฐกิจของจงั หวัด

ชนิดพืช จำนวน เนอื้ ท่ี เนอ้ื ที่ ผลผลิตท่ี ผลผลติ
ครัวเรือน เพาะปลกู เก็บเกยี่ ว เก็บเกีย่ วได้ เฉลีย่ /
เกษตรกร เน้อื ที่เก็บ
(ราย) (ไร่) (ไร)่ (กิโลกรมั ) เกย่ี ว
(กิโลกรัม)
1) ข้าวนาปี 2562/2563 4,509 85,693 85,483 59,010
50,151 690
2) ข้าวนาปรงั 2563 4,509 71,035 71,012
6.63 706
3) ทุเรยี น 1,016 2,272 183 6.48
3,725.98 36
4) มังคดุ 384 324 76
85
5) กลว้ ยไม้ 120 1,979 925
4,028

ทม่ี า สำนกั งานเกษตรจงั หวัดนนทบรุ ี ข้อมูล ณ กุมภาพนั ธ์ พ.ศ. 2564

4.2) ดา้ นการปศุสตั ว์ของจงั หวัด

ตารางท่ี 2 - 4 ข้อมูลดา้ นสตั ว์เศรษฐกิจของจงั หวดั

ชนดิ สตั ว์ จำนวนเกษตรกร (ราย) จำนวนสตั ว์ (ตัว) ผลผลติ รวม (ตัว/ปี)
1,985
1) โคเนอื้ 296 1,985 165
3,538
2) กระบือ 36 165 345

3) แพะ 248 3,538 105,964
18,513
4) แกะ 25 345 105,679
3,693
5) ไก่พน้ื เมือง 3,679 105,964 4,631
1,198
6) ไก่เนื้อ 39 18,513 47,425

7) ไก่ไข่ 193 105,679

8) ไกล่ ูกผสม 16 3,693

9) เปด็ เทศ 265 4,631

10) เป็ดเนื้อ 74 1,198

11) เปด็ ไข่ 149 47,425

ทม่ี า สำนกั งานปศสุ ตั ว์จังหวดั นนทบุรี ขอ้ มูล ณ กรกฎาคม พ.ศ. 2564

19

4.3) ด้านการประมงของจงั หวดั

ตารางที่ 2 - 5 ขอ้ มลู ด้านสัตว์นำ้ เศรษฐกิจของจังหวัด

ชนิดสัตว์ จำนวนเกษตรกร (ราย) จำนวนพน้ื ที่ (ไร่) ผลผลติ รวม (ตัน/ปี)
720.10
1) ปลานลิ 1,208 2,523.10
2,093.24
2) ปลาดุก 335 571.91 98.89
114
3) ปลาตะเพยี น 318 832.13

4) กงุ้ ขาว 12 342.88

ทีม่ า สำนกั งานประมงจังหวดั นนทบรุ ี ขอ้ มลู ณ มกราคม พ.ศ. 2564

4.4) ข้อมลู สินค้าเกษตรที่ได้รบั รองส่ิงบง่ ช้ีทางภมู ศิ าสตร์ (GI)

ตารางที่ 2 - 6 ขอ้ มูลสนิ คา้ เกษตรท่ไี ดร้ ับรองสิง่ บ่งชที้ างภมู ศิ าสตร์ (GI) ของจังหวัดนนทบุรี

ชนดิ สนิ ค้า หนว่ ยนบั จำนวน (รวม)

1) ทุเรยี นนนท์ ราย 77

2) กระทอ้ นหอ่ บางกร่าง ราย 41

3) มะม่วงยายกลำ่ ราย 45

ทมี่ า สนง.เกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรี, สนง.เกษตรจงั หวัดนนทบุรี ข้อมูล ณ สงิ หาคม พ.ศ. 2564

4.5) ข้อมลู มาตรฐานสนิ ค้าเกษตร

ตารางที่ 2 - 7 ขอ้ มูลมาตรฐานสินคา้ เกษตรของจังหวัดนนทบรุ ี

มาตรฐาน/ชนิดสนิ ค้า จำนวนราย/แปลง จำนวนไร่

GAP

1. พืช 547 1,309.83

2. ขา้ ว 229 3,576.75

รวมทั้งสน้ิ 776 4,886.58

เกษตรอินทรยี ์

พชื

ปรับเปลยี่ น 2 14.0000

รับรองแลว้ 2 2.0225

รวมท้ังส้นิ 4 16.0225

ทม่ี า ศนู ยว์ จิ ัยและพัฒนาการเกษตรนครปฐม และศูนย์วจิ ัยข้าวคลองหลวงข้อมูล ณ ธันวาคม พ.ศ. 2563

20

4.6) การเพาะปลูกพชื /เลยี้ งสตั วแ์ ละผลผลติ สินคา้ เกษตรท่ีสำคญั ของจังหวัดนนทบรุ ี

ตารางท่ี 2 - 8 ข้อมลู พน้ื ท่เี พาะปลูกพืช/พ้ืนที่เลย้ี งสัตว์และผลผลิตสนิ ค้าเกษตรที่สำคัญของจังหวัดนนทบรุ ี

สนิ คา้ ปีการผลิต 2563/ปีเพาะปลูก 2563/64

และประมาณการปกี ารผลติ 2564

พน้ื ท่ี หน่วย ชว่ งเวลาผลผลิต ปริมาณ หนว่ ย ประมาณ หน่วย

เพาะปลูก/ นบั ออกส่ตู ลาด ผลผลติ นบั การ นับ

พนื้ ที่ รวม ปริมาณ

เลีย้ ง/ ผลผลติ

จำนวน ปีถดั ไป

สตั ว์

ที่เล้ยี ง

ข้าวนาปี 78,897.02 ไร่ ก.ค. – ก.พ. ปี 56,536.66 ตนั 56,679.66 ตนั

ถัดไป

ข้าวนาปรงั 70,354.38 ก.พ. – ก.ค. 50,310.59 42,836.59

ทุเรียน 2,119.98 เม.ย. – ส.ค. 5.52 8.20

มะมว่ ง 2,495.92 ก.พ. – ก.ค. 1,844.49 1,847

กระท้อน 141.40 ไร่ เม.ย. – ส.ค. 61.40 ตนั 64.40 ตนั

ปลาดกุ 673.15 ตลอดทั้งปี 2,093.24 2,080.92

น้ำนมดบิ 3,447 ตวั ตลอดทัง้ ปี - ก.ก. - ก.ก.

(แพะ)

ที่มา สำนักงานเกษตรจังหวัดนนทบรุ ี สำนักงานประมงจังหวัดนนทบุรี และสำนักงานปศุสัตว์จงั หวดั นนทบรุ ี

ข้อมลู ณ ปี พ.ศ. 2564

5) สถาบันเกษตรกรและองค์กรเกษตรกร

5.1) ประเภทสหกรณ์และจำนวนสมาชิก

ตารางท่ี 2 - 9 ขอ้ มลู ประเภทสหกรณแ์ ละจำนวนสมาชกิ ของจังหวดั นนทบุรี

ประเภทสหกรณ์ จำนวนสหกรณ์ (แหง่ ) จำนวนสมาชิก (ราย)
12,145
1) สหกรณ์ภาคการเกษตร 8 178,581
190,726
2) สหกรณ์นอกภาคการเกษตร 62

รวม 70

ที่มา สำนกั งานสหกรณ์จงั หวดั นนทบรุ ี ข้อมลู ณ ธันวาคม พ.ศ. 2563

21

5.2) กลุม่ เกษตรกรจงั หวัดนนทบรุ ี

ตารางท่ี 2 - 10 ขอ้ มลู จำนวนและสมาชกิ สถาบันเกษตรกรจงั หวัดนนทบรุ ี

กลุม่ เกษตรกร กลมุ่ แม่บ้าน กลุม่ ยุวเกษตรกร กล่มุ วิสาหกจิ
เกษตรกร ชุมชน
อำเภอ
จำนวน สมาชิก จำนวน สมาชกิ จำนวน สมาชกิ จำนวน สมาชกิ

กลมุ่ (ราย) กลมุ่ (ราย) กลมุ่ (ราย) กลมุ่ (ราย)

1) เมืองนนทบุรี - - 6 100 8 93 55 578

2) บางกรวย 1 135 15 140 6 95 61 478

3) บางใหญ่ - - 6 95 8 122 49 541

4) บางบัวทอง 1* 131 6 56 5 75 61 570

5) ปากเกร็ด 3 279 5 75 7 84 46 475

6) ไทรนอ้ ย 1 198 4 52 13 116 39 424

รวม 6 612 42 518 47 585 311 3,066

*หมายเหตุ กลมุ่ เกษตรกรภายใตก้ ารดูแลของสหกรณ์จังหวัด มีจำนวน 6 กลุม่ แตไ่ ดม้ กี ารเลิก/ชำระบัญชี

จำนวน 1 กลุม่ จำนวน 131 ราย คงเหลือสมาชกิ จำนวน 612 ราย

ที่มา สนง.เกษตรจังหวดั นนทบุรี และ สนง.สหกรณ์จงั หวดั นนทบรุ ี ข้อมลู ณ สงิ หาคม พ.ศ. 2564

6) ขอ้ มลู จำนวนอาสาสมคั รเกษตรของจังหวัด

ตารางที่ 2 - 11 ข้อมูลจำนวนอาสาสมคั รเกษตรของจังหวัด

ด้านอาสาสมคั รเกษตร

อำเภอ เกษตร ฝน ตรวจ ประมง ปศุ หมอ เกษตร สห ชล สศก.

และ หลวง บัญชี สตั ว์ ดนิ หมู่บ้าน กรณ์ ประ

สหกรณ์ ทาน

1) เมืองนนทบรุ ี - - 5 3 25 26 26 11 - -

2) บางกรวย - - 2 4 25 46 49 5 - 1

3) บางใหญ่ - 11 4 13 30 43 61 11 - 1

4) บางบัวทอง - 5 5 15 20 44 62 12 - 2

5) ปากเกรด็ - 15 4 9 12 46 50 9 - -

6) ไทรน้อย - 6 11 29 22 43 66 6 3 2

รวม - 37 31 73 134 248 314 54 3 6

ที่มา สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรี, สำนักงานตรวจบัญชีสหกรณ์จังหวัดนนทบุรี, สำนักงาน
ประมงจังหวัดนนทบุรี, สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดนนทบุรี, สถานีพัฒนาที่ดินนนทบุรี, สำนักงานเกษตร
จังหวัดนนทบุรี, สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 7, สำนักงานสหกรณ์จังหวัดนนทบุรี และโครงการ
ชลประทานนนทบรุ ี ขอ้ มูล ณ ปี พ.ศ. 2564

22

7) จำนวนปราชญ์ชาวบ้านของจังหวัดภายใต้โครงการเกษตรตามแนวทฤษฎีใหม่
โดยยึดปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง

จังหวัดนนทบุรีมีปราชญ์ชาวบ้าน จำนวน 1 ราย คือ นายยวง เขียวนิล เป็นปราชญ์ชาวบ้าน
อำเภอไทรนอ้ ย จงั หวดั นนทบุรี

8) ขอ้ มลู ดา้ นการเกษตรอื่น ๆ ท่เี กีย่ วข้อง

8.1) ผู้ประกอบการสถานกักกนั สัตว์นำ้

ตารางที่ 2 - 12 ข้อมลู ผปู้ ระกอบการสถานกกั กันสัตวน์ ้ำ

อำเภอ ผู้ประกอบการ จำนวนห้องกักกัน
3
ปากเกร็ด บริษทั โค่ย มาร์ท ฟารม์ จำกัด 2
2
บางกรวย บา้ นบอ่ ปลา

นนทบุรี เคนจัง โคย่ เฮา้ ท์

ที่มา สำนักงานประมงจงั หวัดนนทบุรี ข้อมลู ณ ปี พ.ศ. 2564

8.2) โครงการ Smart Farmer และ Young Smart Farmer

ตารางท่ี 2 – 13 ข้อมูลการอบรมให้ความรู้โครงการ Smart Farmer และ Young Smart Farmer

ของจงั หวดั นนทบุรี

อำเภอ ช่ือโครงการที่จัดอบรม เดอื นท่จี ดั จำนวน จำนวน ประเภท หนว่ ยงาน
อบรม ครง้ั ผ้เู ขา้ ผู้เขา้ ท่ี
จดั อบรม อบรม อบรม
จดั อบรม

ทกุ อำเภอ โครงการพัฒนาเกษตรกร ธ.ค. 2563/ 3 คร้ัง 30 ราย Young สำนกั งาน

ปราดเปรอื่ ง กิจกรรมพฒั นา ก.พ. และ Smart เกษตร

เกษตรกรรุ่นใหม่ เม.ย. 2564 Farmer จงั หวดั

ทุกอำเภอ โครงการพัฒนาเกษตรกร ม.ค. – ก.พ. อำเภอละ อำเภอละ เกษตรกร นนทบรุ ี

ปราดเปรื่อง กิจกรรมพัฒนา 2564 2 คร้งั 20 ราย ทัว่ ไป

ศักยภาพเกษตรกรให้เป็น

Smart Farmer

เมอื งนนทบุรี โครงการพฒั นาเกษตรกร ธ.ค. 2563 1 คร้งั 10 ราย เกษตรกร สำนักงาน

บางกรวย สู่ Smart Farmer ท่วั ไป ปศุสัตว์

ปากเกรด็ จังหวดั

บางใหญ่ นนทบุรี

ไทรน้อย

เมอื งนนทบรุ ี โครงการพัฒนาอาสา ธ.ค. 2563 1 ครงั้ 10 ราย เกษตรกร

บางกรวย ปศุสตั วส์ ู่ Smart Farmer ทัว่ ไป

ปากเกรด็ และ

บางใหญ่ อาสา

ไทรน้อย ปศสุ ัตว์

23

ตารางท่ี 2 – 13 ข้อมูลการอบรมใหค้ วามรโู้ ครงการ Smart Farmer และ Young Smart Farmer

ของจงั หวดั นนทบุรี (ตอ่ )

อำเภอ ชอื่ โครงการทีจ่ ดั อบรม เดือนท่ีจดั จำนวน จำนวน ประเภท หน่วยงาน
อบรม คร้งั ผู้เข้า ผ้เู ขา้ ท่ี
จัดอบรม อบรม อบรม
จดั อบรม

บางบวั ทอง โครงการพฒั นา ธ.ค. 2563 1 ครง้ั 10 ราย เกษตรกร สำนกั งาน

Smart Farmer ต้นแบบ ทีเ่ ปน็ ปศุสัตว์

Smart จังหวัด

Farmer นนทบรุ ี

บางบวั ทอง โครงการสรา้ งผนู้ ำเยาวชน ธ.ค. 2563 1 ครั้ง 10 ราย เกษตรกร

เกษตรกร ทว่ั ไป/

ด้านปศสุ ัตว์ บคุ คล

ทว่ั ไป

อายุ

ระหว่าง

18 - 45

ปี

ท่ีมา สนง.เกษตรจังหวดั นนทบุรี และ สนง.ปศุสตั ว์จงั หวดั นนทบรุ ี ข้อมูล ณ กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564

2.3 วเิ คราะห์บรบิ ทและสถานการณ์ของหน่วยงานที่เกีย่ วขอ้ ง
3.2.1 สถานการณข์ องหน่วยงานการเกษตรในพนื้ ที่
จังหวัดนนทบุรี ตั้งอยู่ภาคกลางของประเทศไทย เป็นหนึ่งในจังหวัดปริมณฑล ห่างจาก

กรุงเทพมหานครประมาณ 20 กิโลเมตร มีเนื้อที่ประมาณ 622.38 ตารางกิโลเมตร พืชเศรษฐกิจของ
จังหวัด ประกอบด้วย ข้าวนาปี ข้าวนาปรัง ทุเรียน มังคุด กล้วยไม้ และมีสินค้าเกษตรที่ได้รับรองสิ่งบ่งชี้ทาง
ภมู ิศาสตร์ (GI) ของจงั หวัดนนทบรุ ี ได้แก่ ทุเรยี นนนท์ กระท้อนห่อบางกร่าง และมะม่วงยายกลำ่

จากข้อมูลประเด็นปัญหาด้านการเกษตรโดยสำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรี
พบว่าเกษตรกรส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุและมีจำนวนเพิ่มขึ้น เกษตรกรรุ่นใหม่/แรงงานภาคเกษตรยังมีน้อย
ทำให้ขาดการสืบทอดอย่างต่อเนื่อง ต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้น การผันผวนของราคาผลผลิตและตลาด และ
ปัจจบุ ันจังหวดั นนทบรุ ีประสบปัญหาความเปน็ เมืองรุกล้ำเข้ามาในพ้ืนที่ทำการเกษตรส่งผลให้พื้นที่ในการ
ทำเกษตรลดลง ประกอบกับการขยายตัวของธุรกิจอสังหาริมทรพั ย์ทำใหท้ ี่ดนิ ราคาสูง มีผลให้เกษตรกรมี
ความต้องการขายที่ดิน อีกทั้งสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วส่งผลให้เกิดปัญหาคุณภาพน้ำ
ปัญหาน้ำเค็ม โรคและแมลงระบาด เกษตรกรจึงพึ่งพาน้ำจากระบบชลประทาน เนื่องจากไม่มีแหล่งน้ำ
สำรองในพนื้ ที่การเกษตร

สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรี เป็นหน่วยงานของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
มอี ำนาจหน้าทใ่ี นการศึกษา วเิ คราะห์ และจัดทำยุทธศาสตร์การพฒั นาการเกษตรและสหกรณ์ของจังหวัด
และกลุ่มจังหวัด แผนพัฒนาการเกษตรรายสินค้า แผนบูรณาการพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ของ

24

จังหวัด และการจัดทำงบประมาณด้านการเกษตรและสหกรณ์ของจังหวัด จัดทำแผนปฏิบัติการโครงการ
พัฒนาด้านการเกษตรและสหกรณข์ องจังหวัด

3.2.2 สถานการณข์ องหน่วยงานภาครฐั และเอกชนทเ่ี กี่ยวขอ้ งในจังหวัด
สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรี ร่วมกับหน่วยงานในและนอกสังกัด กระทรวง

เกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรี สภาเกษตรกรจังหวัดนนทบุรี หอการค้าจังหวัดนนทบุรี สภา
อุตสาหกรรมจังหวัด ในนามคณะทำงานจัดทำแผนพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรี ทบทวน
และจัดทำแผนพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรี 5 ปี (พ.ศ. 2561 – 2565) ประจำปี
งบประมาณ 2564 เพื่อใช้เป็นแนวทางในการปฏบิ ัตงิ านการพฒั นาการเกษตรของเจา้ หน้าท่แี ละหน่วยงาน
ที่เกี่ยวข้องได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงกำหนดกรอบแนวคิดหลักในการจัดทำแผนพัฒนาการเกษตรและ
สหกรณ์ของจังหวัด โดยมุ่งเน้นให้มีความเชื่อมโยงสอดคล้องกับนโยบายยุทธศาสตร์และแผนพัฒนาใน
ระดับต่างๆ ท่เี กยี่ วข้องกับการเกษตรและสหกรณ์ ดงั นี้

1) ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561 - 2580) มีเป้าหมายการพัฒนาประเทศ คือ “ประเทศชาติ
มน่ั คง ประชาชนมคี วามสุข เศรษฐกจิ พฒั นาอย่างต่อเน่อื ง สังคมเปน็ ธรรม ฐานทรัพยากรธรรมชาติยั่งยนื ”

2) ยุทธศาสตร์เกษตรและสหกรณ์ ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560 - 2579) เพื่อเป็นกรอบการ
ดำเนินงานในการพัฒนาภาคการเกษตรให้สามารถดำเนินการได้อยา่ งต่อเนื่องและมปี ระสิทธิภาพ

3) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560 - 2564) ยุทธศาสตร์การ
สร้างความเขม้ แขง็ ทางเศรษฐกจิ และแข่งขันได้อย่างยั่งยืน

4) นโยบายสำคัญของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

25

2.4 ผลการวิเคราะห์สภาพแวดลอ้ ม (SWOT Analysis)
2.4.1 วเิ คราะห์สภาพแวดล้อมภายใน (S, W) ของหน่วยงานพฒั นาการเกษตรของจงั หวัดด้วยการใชเ้ ครื่องมือ Value Chain และ 7’s Mckinsey

ภาพท่ี 1 การวเิ คราะหส์ ภาพแวดลอ้ มภายในของจงั หวดั นนทบรุ ี ด้วยเครื่องมอื Value Chain

26

ตารางท่ี 2 – 14 การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายใน ของจังหวัดนนทบุรี ดว้ ยเครื่องมือ 7’s Mckinsey

7-S McKinsey จดุ แข็ง (Strengths : S) จุดอ่อน (Weaknesses : W)

กลยทุ ธ์ 1. มีระบบชลประทานท่สี มบูรณ์ 1. มีแผนการทำงานที่ซ้ำซ้อนกัน

(Strategy) 2. สภาพพื้นท่เี หมาะสมแก่การเกษตร ระหว่างหนว่ ยงานใน กษ.

3. มีผลผลิตทางการเกษตรที่สำคัญ 2. หน่วยงานใน กษ. ได้รับแผน

ได้แก่ ทุเรียน ซึ่งเป็นสินค้าที่มี ปฏิบัติงานและงบประมาณเหลื่อม

ชื่อเสียง และมีการส่งเสริมผลผลิต เวลากัน ทำให้ไม่สามารถทำงาน

ทางการเกษตร (นนทบุรีการันตี) สู่ บรู ณาการรว่ มกนั ได้

การตลาดพรีเมียม เป็นที่ยอมรับ

อยา่ งแพรห่ ลาย

4. มีแผนการทำงานของหน่วยงานที่

ชัดเจน

โครงสรา้ งขององคก์ ร 1. มีหน่วยงานบรกิ ารครอบคลมุ ทกุ ดา้ น 1. การรวมกล่มุ ไม่เขม้ แข็ง

(Structure) ทกุ พ้นื ที่ 2. มีศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตร

2. มีเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานของ กษ. ไม่ครอบคลมุ ทุกดา้ น

ที่ครอบคลุมครบทุกประเภท 3. มหี นว่ ยงานของ กษ. หลายหน่วยงาน

กิจกรรมด้านการเกษตร เนื่องจากโครงการของแต่ละ

หน่วยงานที่มากส่งผลกระทบต่อ

เกษตรกร เกิดความซ้ำซอ้ น

ระบบการปฏบิ ตั ิงาน 1. มกี ารทำการเกษตรหลายรปู แบบ 1. ระบบการทำการเกษตรของ

(System) 2. มีระบบการทำงานที่บูรณาการ เกษตรกรยังใช้สารเคมี

ร่วมกันในรปู แบบ SC 2. ระบบ Zoning เพือ่ การจัดการพ้ืนที่

3. ระบบฟาร์มอัจฉรยิ ะตน้ แบบ การเกษตรยังไมส่ ามารถนำมาใชไ้ ด้

4. ปัจจัยการผลิต ดินมีความอุดม อย่างมีประสิทธิภาพ

สมบูรณ์ ทำให้ผลผลิต มีคุณภาพ 3. หน่วยงานต้องทำงานตามตัวชี้วัด

และรสชาตดิ ี ของหนว่ ยงานตน้ สงั กัดเหลื่อมเวลา

4. การบูรณาการในรูปแบบ SC ยังไม่มี

ประสิทธภิ าพเพยี งพอ

บุคลากร 1. เกษตรกรมีศักยภาพด้านความรู้ 1. ขาดความต่อเนื่องของเจ้าหน้าท่ี

(Staff) ความสามารถ และมีแหล่งเงินทุน ของ กษ. เนอื่ งจากมกี ารปรับเปล่ียน

ต่อการดำเนินงานอย่างต่อเนอ่ื ง โยกยา้ ย

2. เจ้าหน้าที่ส่งเสริมของ กษ. ที่ 2. การสื่อสารถ่ายทอดข้อมูล จาก

ครอบคลุมทุกตำบล และมีองค์ ผู้บริหารสู่ผู้ปฏิบัติไม่ครบถ้วน

ความรูห้ ลากหลาย ชดั เจน

3. สถานที่ตั้งหน่วยงานใกล้เคียงกัน

บุคคลากรของ กษ. สามารถติดต่อ

ประสานงานระหว่างหน่วยงานได้

งา่ ยและสะดวก

27

ตารางที่ 2 - 14 การวเิ คราะห์สภาพแวดล้อมภายใน ของจงั หวัดนนทบรุ ี ด้วยเครื่องมือ 7’s Mckinsey (ต่อ)

7-S McKinsey จุดแข็ง (Strengths : S) จดุ อ่อน (Weaknesses : W)

ทักษะ ความรู้ ความสามารถ 1. เกษตรกรมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน 1. เจ้าหน้าที่ของ กษ. ยังไมเ่ ชีย่ วชาญ

(Skill) ในอาชีพของตน เทคโนโลยีที่ทันสมัยและไม่ทันต่อ

2. เจา้ หน้าท่ี กษ. มคี วามรู้ความสามารถ สถานการณท์ ่เี ปลยี่ นแปลง

และให้การสนับสนุนช่วยเหลือ 2. เจ้าหน้าที่ของ กษ. ยังไม่มีความรู้

การสร้างนวัตกรรมที่เพียงพอที่จะ

ถา่ ยทอดให้กบั เกษตรกร

รปู แบบการบริหารจดั การ 1. มีศูนย์เรียนรู้ด้านการเกษตร 1. มีการทำงานที่ซ้ำซ้อนกันของ

(Style) ทุกอำเภอโดยมีเกษตรกรผู้นำ/ หนว่ ยงาน

ศพก./ศูนย์เครือข่ายปราชญ์ 2. งบประมาณของแต่ละหน่วยงาน

ชาวบ้านในพน้ื ที่ ไม่สอดคลอ้ งในการทำงานร่วมกนั

2. มีหน่วยงานหลักด้านการเกษตรให้

การสนับสนุนอย่างเปน็ รปู ธรรม

ค่านิยมร่วม 1. มีสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) 1. ไม่สามารถทำตามความคาดหวัง

(Shared Values) เชน่ ทุเรียนนนท์ กระท้อนหอ่ บางกร่าง ของเกษตรกรได้อยา่ งดพี อ

มะม่วงยายกล่ำ และอืน่ ๆ

2. หน่วยงานของ กษ. มีจุดมุ่งหมาย

เดียวกันในการพัฒนาดา้ นการเกษตร

เพ่ือให้เกษตรกรอยู่ดีมสี ุข

28

2.4.2 วิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายนอก (O, T) ของหน่วยงานพัฒนาการเกษตรของจังหวัด

และบรบิ ทด้านการเกษตรของจงั หวัด ด้วยเครือ่ งมือ PEST Analysis

ตารางที่ 2 - 15 การวิเคราะหส์ ภาพแวดล้อมภายนอก ของจังหวดั นนทบรุ ี ดว้ ยเคร่ืองมือ PEST Analysis

PEST Analysis โอกาส (Opportunities) อปุ สรรค (Threats)

ปจั จัยด้านการเมอื ง 1. รัฐบาลมีนโยบายที่จะสร้างความ 1. ความไม่มัง่ คงทางการเมือง

(Political Factors) เข้มแข็งและยั่งยืนให้กับเศรษฐกิจ

ภายในประเทศ

2. ภาครัฐและจังหวัดมีนโยบายส่งเสริม

การผลติ สินค้าเกษตรปลอดภยั และได้

มาตรฐานตลอดจนมีการบริหารจัดการ

ทรัพยากร ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

อย่างมปี ระสิทธภิ าพ

ปัจจัยด้านเศรษฐกจิ 1. การเข้าสู่ประชาคมเศรษฐกิจ 1. ความผันผวนของราคาสินคา้ เกษตร

(Economic Factors) อาเซียนของประเทศไทย ทำให้ภาค

การเกษตรมีโอกาสขยายความ

ร่วมมือทางธุรกิจระหว่างประเทศ

รว่ มกนั

ปัจจัยดา้ นสงั คม 1. มีหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน 1. การขยายตวั ของธุรกจิ อสังหาริมทรัพย์

(Social Factors) เขา้ มาร่วมบูรณาการในพน้ื ท่ี ทำให้ที่ดินราคาสูง

2. อยู่ใกล้แหล่งวิชาการสนับสนุนใน 2. ความเจริญทางธุรกิจอุตสาหกรรม

พืน้ ที่ และการขยายตัวของเขตเมือง

3. อยู่ใกล้แหล่งปัจจัยการผลิตตลาด ปัญหาเรื่องมลพิษ ทำให้พื้นที่ที่ใช้

และแหล่งชุมชนเมือง สะดวก และ เพื่อการเกษตรกรรมลดน้อยลงไป

ประหยัดค่าขนส่ง เป็นจำนวนมาก

3. เกษตรกรส่วนใหญ่ไม่มีพืน้ ทีเ่ ป็นของ

ตนเอง

4. ขาดแรงงานด้านการเกษตร และ

เกษตรกรร่นุ ใหม่มาสืบทอด

5. เกษตรกรขาดการพัฒนาต่อยอดไปสู่

การตลาด ไม่ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

การทำการเกษตร ไม่สามารถพัฒนา

ดา้ นการเกษตรได้อย่างมีคุณภาพ

6. ภยั ธรรมชาติ (น้ำท่วม)

7. ปญั หาคณุ ภาพนำ้ (นำ้ เค็ม)

8. ปัญหาน้ำเสยี จากหมู่บา้ น และแหลง่

อุตสาหกรรม

9. การพึ่งพาน้ำชลประทานโดยไม่มีน้ำ

สำรองของตนเอง

29

ตารางที่ 2 - 15 การวเิ คราะห์สภาพแวดล้อมภายนอก ของจังหวดั นนทบุรี ดว้ ยเครื่องมือ PEST Analysis (ตอ่ )

PEST Analysis โอกาส (Opportunities) อุปสรรค (Threats)

ปจั จยั ดา้ นเทคโนโลยี 1. กระทรวงเกษตรและสหกรณ์มี 1. ปัจจยั การผลิตมีราคาสงู

(Technological นโยบายส่งเสริม และพัฒนาภาค

Factors) การเกษตรก้าวไกลด้วยเทคโนโลยี

และนวัตกรรม

2. โดรน/เครื่องจักรกลทางการเกษตร

ต่าง ๆ

3. ระบบต้นแบบดา้ นฟารม์ อจั ฉรยิ ะ

4. เครือข่ายการสื่อสารที่มีการพัฒนา

อยา่ งรวดเรว็

30

ผลการวเิ คราะห์ SWOT Analysis ด้วยเครื่องมอื TOWS Matrix
เปน็ การกำหนดกลยุทธโ์ ดยใชข้ ้อมูลจากการวเิ คราะห์ สภาพแวดลอ้ มขององคก์ าร (SWOT Analysis) โดยใช้การจบั คู่ขอ้ มูลการวิเคราะหส์ ภาพแวดลอ้ ม ทั้งภายในและภายนอก ซึ่งแบ่งออกเป็น 4 กล่มุ คือ SO, ST, WO และ WT

ตารางท่ี 2 - 16 ผลการวเิ คราะห์ SWOT Analysis ด้วยเครอ่ื งมือ TOWS Matrix

S จดุ แข็ง (ภายใน) W จุดออ่ น (ภายใน)

S1 มรี ะบบชลประทานที่สมบูรณ์ W1 มแี ผนการทำงานทซ่ี ำ้ ซ้อนกนั ระหว่างหน่วยงานใน กษ.

S2 สภาพพ้ืนทีเ่ หมาะสมแกก่ ารเกษตร W2 หนว่ ยงานใน กษ. ได้รับแผนปฏิบตั ิงานและงบประมาณเหลอ่ื มเวลากัน ทำให้ไมส่ ามารถ

S3 มผี ลผลิตทางการเกษตรที่สำคัญ ได้แก่ ทุเรยี น ซ่งึ เป็นสนิ ค้าท่ีมีชอ่ื เสยี ง และมกี ารส่งเสริม ทำงานบูรณาการรว่ มกันได้

ผลผลติ ทางการเกษตร (นนทบรุ ีการันตี) ส่กู ารตลาด พรีเมียม เปน็ ที่ยอมรับอย่างแพรห่ ลาย W3 การรวมกลุม่ ไม่เขม้ แข็ง

ปจั จัยภายใน S4 มีแผนการทำงานของหน่วยงานทีช่ ัดเจน W4 มีศนู ย์วจิ ัยและพฒั นาการเกษตรไม่ครอบคลุมทุกด้าน
S5 มหี น่วยงานบริการครอบคลุมทุกดา้ น ทุกพ้นื ที่ W5 มหี นว่ ยงานของ กษ. หลายหนว่ ยงาน เน่อื งจากโครงการของแต่ละหนว่ ยงานท่ีมากสง่ ผล

S6 มเี จ้าหน้าที่ของหน่วยงานของ กษ ท่ีครอบคลมุ ครบทุกประเภทกิจกรรมดา้ นการเกษตร กระทบต่อเกษตรกร เกดิ ความซ้ำซอ้ น

S7 มกี ารทำการเกษตรหลายรูปแบบ W6 ระบบการทำการเกษตรของเกษตรกรยงั ใช้สารเคมี

S8 มีระบบการทำงานท่บี ูรณาการร่วมกันในรูปแบบ SC W7 ระบบ Zoning เพ่ือการจดั การเกษตรยงั ไม่สามารถนำมาใชไ้ ดอ้ ย่างมีประสิทธภิ าพ

S9 ระบบฟาร์มอัจฉริยะต้นแบบ W8 หนว่ ยงานตอ้ งทำงานตามตวั ช้วี ดั ของหน่วยงานต้นสงั กัดเหล่ีอมเวลา

S10 ปัจจัยการผลติ ดนิ มคี วามอุดมสมบรู ณ์ ทำใหผ้ ลผลติ มีคุณภาพ และรสชาตดิ ี W9 การบรู ณาการในรปู แบบ SC ยงั ไมม่ ปี ระสิทธิภาพเพยี งพอ

S11 เกษตรกรมศี กั ยภาพด้านความรู้ความสามารถ และมแี หล่งเงินทนุ ตอ่ การดำเนินงาน W10 ขาดความต่อเนื่องของเจา้ หน้าของ กษ. เนื่องจากมีการปรับเปลี่ยนโยกย้าย

อยา่ งต่อเน่อื ง W11 การสื่อสารถ่ายทอดขอ้ มลู จากผ้บู ริหารสู่ผ้ปู ฏบิ ัติไม่ครบถ้วน ชดั เจน

S12 เจ้าหนา้ ทสี่ ่งเสริมของ กษ ท่คี รอบคลมุ ทกุ ตำบล และมอี งค์ความรูห้ ลากหลาย W12 เจ้าหน้าทข่ี อง กษ. ยงั ไม่เชยี่ วชาญเทคโนโลยีทท่ี นั สมัยและไมท่ ันต่อสถานการณท์ ี่

S13 สถานทตี่ ้งั หน่วยงานใกล้เคยี งกันบคุ คลากรของ กษ. สามารถตดิ ต่อประสานงานระหว่าง เปล่ยี นแปลง

ปจั จยั ภายนอก หนว่ ยงานไดง้ ่ายและสะดวก W13 เจา้ หน้าท่ขี อง กษ. ยงั ไม่มคี วามรู้การสรา้ งนวตั กรรมท่เี พียงพอทีจ่ ะถ่ายทอดให้กบั
S14 เกษตรกรมคี วามเชีย่ วชาญเฉพาะดา้ นในอาชพี ของตน เกษตรกร

S15 เจ้าหนา้ ทขี่ อง กษ. มคี วามรู้ความสามารถ และใหก้ ารสนับสนุนช่วยเหลอื W14 มีการทำงานท่ีซำ้ ซ้อนกันของหนว่ ยงาน

S16 มีศนู ย์เรียนรู้ดา้ นการเกษตรทกุ อำเภอโดยมีเกษตรกรผู้นำ/ศพก./ศูนย์เครอื ขา่ ยปราชญ์ W15 งบประมาณของแต่ละหนว่ ยงานไม่สอดคลอ้ งในการทำงานร่วมกนั

ชาวบ้านในพ้ืนที่ W16 ไม่สามารถทำตามความคาดหวังของเกษตรกรได้อย่างดีพอ

S17 มหี น่วยงานหลักดา้ นการเกษตรให้การสนบั สนุนอยา่ งเปน็ รปู ธรรม

S18 มีสนิ คา้ ส่งิ บ่งช้ที างภมู ศิ าสตร์ (GI) เชน่ ทุเรยี นนนท์ กระทอ้ นหอ่ บางกรา่ ง มะมว่ งยายกล่ำ

และอื่น ๆ

S19 หน่วยงานของ กษ. มจี ุดมุ่งหมายเดยี วกันในการพฒั นาดา้ นการเกษตร เพ่ือใหเ้ กษตรกร

อยู่ดมี ีสุข

ตารางที่ 2 - 16 ผลการวิเคราะห์ SWOT Analysis ดว้ ยเคร่อื งมือ TOWS Matrix (ต่อ) 31

O โอกาส (ภายนอก) SO จุดแข็ง + โอกาส WO จดุ ออ่ น + โอกาส

O1 รัฐบาลมนี โยบายทจ่ี ะสรา้ งความเข้มแขง็ และย่งั ยืนให้กับเศรษฐกจิ S18O5O6 : กลยทุ ธก์ ารส่งเสรมิ และสนับสนุนพัฒนาศักยภาพเกษตรกรในการขยาย W6O2 : กลยทุ ธส์ ง่ เสรมิ สินค้าเกษตรปลอดภยั มาตรฐาน GAP และอินทรยี ์
W12W13O7 : พฒั นาองคค์ วามรูด้ ้านเทคโนโลยแี ละนวัตกรรมใหแ้ กเ่ จ้าหนา้ ทีข่ อง กษ.
ภายในประเทศ ช่องทางการตลาดและสรา้ งมลู คา่ เพิ่มสนิ ค้าเกษตร GI ของจังหวัดนนทบุรี W3O4 : สง่ เสรมิ การรวมกลุ่มเกษตรใหม้ คี วามเข้มแขง็
W6O2 : ส่งเสริมการผลิตสินค้าเกษตรปลอดภัยและไดม้ าตรฐาน
O2 ภาครัฐและจงั หวดั มนี โยบายสง่ เสริมการผลติ สนิ คา้ เกษตรปลอดภยั S18O3 : กลยทุ ธ์สง่ เสรมิ สนิ คา้ เกษตร GI สู่ตลาดอาเซยี น W5O4 : ทุกหน่วยงานในพน้ื ท่ีบูรณาการรว่ มกนั เพื่อส่งเสริมและให้ความรดู้ ้าน
และไดม้ าตรฐานตลอดจนมีการบรหิ ารจัดการทรพั ยากรธรรมชาติ
และส่งิ แวดลอ้ มอย่างมปี ระสิทธภิ าพ S9O7 : ถ่ายทอดองคค์ วามรดู้ า้ นเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางการเกษตร การเกษตรให้เกษตรกรในพ้นื ทค่ี รอบคลุมทกุ ด้านการเกษตร
W5O5 : ศกึ ษาวจิ ยั และพฒั นางานด้านสง่ เสรมิ การเกษตร และบรู ณาการการทำงาน
O3 การเขา้ สปู่ ระชาคมเศรษฐกจิ อาเซียนของประเทศไทย ทำให้ภาค S11S14S17O7 : กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และหน่วยงานหลกั ด้านการเกษตร
ให้การสนับสนุนสง่ เสริมเกษตรกรที่มีความเช่ียวชาญเฉพาะด้าน ทกุ ภาคสว่ น
การเกษตรมโี อกาสขยายความรว่ มมือทางธรุ กิจระหวา่ งประเทศ ในอาชีพของตน รว่ มถ่ายทอดองคค์ วามร้เู พอ่ื พัฒนาภาคการเกษตร W4O7 : ส่งเสรมิ และพัฒนาการผลิตสนิ ค้าเกษตรดว้ ยนวัตกรรมและเทคโนโลยขี ัน้ สูง
รว่ มกนั ดว้ ยเทคโนโลยีและนวตั กรรมอยา่ งเปน็ รูปธรรม
O4 มีหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนเข้ามาร่วมบูรณาการในพนื้ ที่
O5 อยู่ใกล้แหลง่ วิชาการสนบั สนนุ ในพ้นื ท่ี S11S12O8O9 : เจา้ หนา้ ท่ดี ้านเกษตรสนับสนนุ และให้ความรู้แกเ่ กษตรกรที่มศี ักยภาพ
ด้านความร้คู วามสามารถ และมแี หลง่ เงินทนุ ในการใช้โดรนหรอื
O6 อยู่ใกล้แหล่งปัจจัยการผลติ ตลาดและแหลง่ ชุมชนเมือง สะดวก และ เครื่องจกั รกลทางจา้ หนา้ ที่ด้านเกษตรสนับสนนุ และให้ความรแู้ ก่
ประหยัดค่าขนสง่ เกษตรกรทม่ี ีศักยภาพด้านความรคู้ วามสามารถ และมแี หล่งเงนิ ทนุ
ในการใชโ้ ดรนหรอื เครื่องจกั รกลทาง
O7 กระทรวงเกษตรและสหกรณม์ นี โยบายสง่ เสรมิ และพัฒนาภาค
การเกษตรกา้ วไกลดว้ ยเทคโนโลยแี ละนวตั กรรม S3O2 : ยกระดับคุณภาพผลไมอ้ ตั ลักษณพ์ ้นื ถ่ินนนทบุรีไปสผู่ ลไมพ้ รีเมียม

O8 โดรน/เครื่องจักรกลทางการเกษตรตา่ ง ๆ รวมถึงขยายชอ่ งทางการตลาดโดยการสร้างความเช่อื มน่ั ในแบรนดผ์ ลไม้

O9 ระบบตน้ แบบดา้ นฟารม์ อจั ฉริยะ เมอื งนนทฯ์

O10 เครือขา่ ยการสื่อสารทีม่ ีการพัฒนาอยา่ งรวดเรว็

T อปุ สรรค/ภัยคกุ คาม (ภายนอก) ST จุดแขง็ + ภยั คกุ คาม WT จดุ อ่อน + ภยั คกุ คาม

T1 ความไมม่ ่ังคงทางการเมือง S1T8T9 : กลยุทธ์การบริหารจัดการน้ำเพอ่ื การเกษตร W3W7T7 : กลยุทธ์สรา้ งความเขม็ แข็งใหก้ ลุม่ เกษตรกรและสถาบนั เกษตรกร

T2 ความผนั ผวนของราคาสินคา้ เกษตร S10T8 : สร้างระบบเตอื นภยั ดา้ นการเกษตร
T3 การขยายตวั ของธุรกิจอสงั หาริมทรพั ยท์ ำใหท้ ีด่ ินราคาสงู S1S18T9 : การป้องกนั นำ้ เคม็ รุกพ้นื ท่เี กษตรโครงการสรา้ งประตูระบายนำ้
T4 ความเจริญทางธุรกิจอตุ สาหกรรม และการขยายตัวของเขตเมือง

ปัญหาเร่ืองมลพษิ ทำใหพ้ ืน้ ท่ีทใี่ ช้เพอ่ื การเกษตรกรรมลดนอ้ ยลงไป

เป็นจำนวนมาก

T5 เกษตรกรสว่ นใหญไ่ ม่มีพ้ืนที่เป็นของตนเอง

T6 ขาดแรงงานดา้ นการเกษตร และเกษตรกรรุน่ ใหมม่ าสืบทอด

T7 เกษตรกรขาดการพฒั นาตอ่ ยอดไปสู่การตลาด ไมป่ รับเปลีย่ น

พฤติกรรมการทำการเกษตร ไม่สามารถพัฒนาดา้ นการเกษตรได้อยา่ ง

มคี ุณภาพ

T8 ภยั ธรรมชาติ (นำ้ ทว่ ม)

T9 ปัญหาคุณภาพนำ้ (น้ำเค็ม)

T10 ปัญหานำ้ เสียจากหมู่บา้ น และแหล่งอุตสาหกรรม

T11 การพงึ่ พานำ้ ชลประทานโดยไมม่ นี ้ำสำรองของตนเอง

T12 ปจั จยั การผลติ มรี าคาสูง

32

2.4.3 วิเคราะหส์ ถานการณก์ ารแข่งขนั ดว้ ย Competitive Profile Analysis ในภาพรวม
การวิเคราะห์สถานการณ์การแข่งขัน Competitive Profile Analysis เป็นการวิเคราะห์

เพื่อใช้ในการวางแผนและสร้างกลยุทธ์โดยการเปรียบเทียบระดับความสามารถในการแข่งขันเมื่อเปรียบเทียบ
กับคู่แข่ง โดยพจิ ารณาจาก บทบาท และปจั จยั ทนี่ ำไปสู่ความสำเร็จ และประเมินให้ระดับคะแนนความสามารถ
ในการแข่งขันในการเปรียบเทียบ โดยเรียงลำดับตามระดับความพึงพอใจ ซึ่งแบ่งออกเป็น 5 ระดับ
เริ่มจาก 0 ถึง 5 โดย 0 = ไม่พอใจ, 1 = พอใจน้อยที่สุด, 2 = พอใจน้อย, 3 = พอใจปานกลาง, 4 = พอใจมาก
และ 5 = พอใจมากที่สุด แล้ว นำผลคะแนนมาวิเคราะห์ 4 ด้าน ประกอบด้วย 1) ด้านคุณภาพการให้บริการ
2) ดา้ นการสนบั สนุนทางการเงนิ 3) ด้านเทคโนโลยี 4) ดา้ นภาพลักษณห์ น่วยงาน แบ่งการเปรียบเทยี บกับ
คูแ่ ขง่ ดังนี้

1. การเปรียบเทียบสถานการณ์การแข่งขันของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรี
กบั องคก์ รหรือหนว่ ยงานอน่ื ภายในจังหวัด ที่มบี ทบาทและภารกจิ ทเ่ี กยี่ วข้องในพน้ื ท่ีเปา้ หมาย

2. การเปรียบเทียบสถานการณ์การแข่งขันของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรี
กับองคก์ รหรอื หน่วยงานอน่ื ภายนอกจังหวัด ที่มสี ินค้าเกษตรชนิดเดยี วกับจงั หวัดนนทบรุ ี

เมื่อนำผลการเปรียบเทียบระดับคะแนนขององค์กรกับคู่แข่ง มาสังเคราะห์เพื่อกำหนดกลยุทธ์
โดยใชเ้ คร่อื งมือ Blue Ocean Strategy รายละเอยี ดแต่ละหัวข้อ เป็นดังตอ่ ไปน้ี

1. การเปรียบเทียบสถานการณ์การแข่งขันของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรี
กับองค์กรหรือหน่วยงานอื่นภายในจังหวัดมีบทบาทและภารกิจท่ีเกี่ยวข้องในพื้นที่เป้าหมาย โดย
เปรียบเทียบกับข้อมูลหนว่ ยงาน จำนวน 5 หน่วยงาน ได้แก่ 1. สำนักงานพัฒนาชมุ ชนจงั หวัด, 2. ธ.ก.ส.,
3. สำนักงานพาณิชย์จังหวัด, 4. สถาบันการศึกษา และ 5. กลุ่มบริษัทเซ็นทรัล ซึ่งมีบทบาทและปัจจัย
แหง่ ความสำเร็จ ตามตารางแสดงรายละเอยี ด ดังน้ี

ตารางที่ 2 - 17 วิเคราะห์สถานการณ์การแข่งขันด้วย Competitive Profile Analysis โดยเปรียบเทียบ

สถานการณ์การแข่งขันของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรีกับองค์กรหรือ

หนว่ ยงานอนื่ ภายในจงั หวัดมบี ทบาทและภารกิจทีเ่ ก่ยี วขอ้ งในพน้ื ทเี่ ป้าหมาย

คแู่ ข่ง บทบาท ปัจจยั แหง่ ความสำเร็จ

1. สำนักงานพัฒนาชมุ ชน ส่งเสริมการรวมกลุ่มของคน มีนโยบายและงบประมาณที่

จงั หวดั ชุมชน, การแปรรูป, การตลาด สนับสนุนที่เพียงพ อ และ

สินคา้ ตอ่ เนื่อง เช่น OTOP

2. ธ.ก.ส. สนับสนุนสินเชื่อเกษตรกร โอน มีนโยบายในการให้สินเช่ือ

เงินโครงการช่วยเหลือเกษตรกร ดอกเบี้ยต่ำ , มีระบบฐานข้อมูล

เป็นรัฐวิสาหกิจ สังกัดกระทรวง เกษตรกรและเทคโนโลยีที่

การคลัง มีฐานข้อมูลเกษตรกร ทันสมัย, พนักงานมขี วัญกำลังใจ

ในการโอนเงิน ชำระเงินกู้ ในการทำงานและทุ่มเทในการ

ทำงาน, การทำงานคล่องตัว

เน่อื งจากเปน็ รฐั วสิ าหกิจ

33

ตารางที่ 2 - 17 วิเคราะห์สถานการณ์การแข่งขันด้วย Competitive Profile Analysis โดยเปรียบเทียบ

สถานการณ์การแข่งขันของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรีกับองค์กรหรือ

หนว่ ยงานอ่นื ภายในจังหวดั มีบทบาทและภารกจิ ที่เกยี่ วข้องในพ้นื ที่เป้าหมาย (ต่อ)

คู่แขง่ บทบาท ปจั จยั แห่งความสำเรจ็

3. สำนักงานพาณิชยจ์ งั หวดั กำหนดแนวทางและข้อเสนอแนะ มีความชัดเจนในส่งภารกิจ

การจดั ระเบียบการค้า การตลาด ส่งเสริมการตลาด, มีฐานข้อมูล

ส่งเสริมพัฒนาและแก้ไขปัญหา ผู้บริโภคสำหรับวิเคราะห์ ,

เศรษฐกิจการค้า การตลาด มีกฎหมายเป็นเครื่องมือในการ

สินค้า และบริการของจังหวัด ควบคมุ ราคาสนิ คา้ ,มคี วามสามารถ

กำกับ ดูแลราคาและปริมาณ ในการเชื่อมโยงเครือข่ายภาค

สินค้าและบริการ ดำเนินการ ธรุ กิจทงั้ ในและตา่ งประเทศ

เพอื่ เพ่มิ ทางเลอื กให้แก่ ผูบ้ ริโภค

ได้ซื้อสินค้าและบริการในราคา

ท่ีเป็นธรรม รวมทั้งส่งเสริมและ

พัฒนาผูบ้ รโิ ภค

4. สถาบนั การศึกษา หน้าที่และงบประมาณในการ มโี ครงสรา้ ง งบประมาณ อปุ กรณ์

ศึกษาวิจัยด้านการเกษตร บุคลากร ที่พร้อมจะทำงานวิจัย

มีบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญ และมีนักศึกษา ที่พร้ อ ม จะ

ในการศึกษาวิจัย และมีนโยบาย ดำเนินการวิจัยเพื่อให้ตนเองมี

ท่ชี ดั เจนในการจัดทำศูนย์เรยี นรู้ ความรู้

5. กลุ่มเซน็ ทรลั มีนโยบายเกี่ยวกับ CSR เพื่อ สามารถประสานงานภาครัฐและ

ช่วยเหลือเกษตรกรในด้านการ เอกชนเพี่อเป้าหมายการดำเนนิ การ

สนับสนนุ ชอ่ งทางการตลาดเกษตร ขององค์กรให้ได้กำไร และ

ดำเนินกิจการขายสินค้าเกษตร ผลตอบแทนจากกำไรส่วนหนึ่ง

เพ่อื ให้ได้กำไรต่อองค์กร มอบให้ชุมชน มีแหล่งกระจาย

สินค้าในเครือได้หลายสาขา มี

การรับซื้อสินค้าในราคาท่ีสูงขึ้น

หากเกษตรกรได้รับรองมาตรฐาน

แลว้ เพราะมีตลาดรองรับ

34

จากตารางพบว่าหน่วยงานคู่แข่งด้านบทบาทและปัจจัยแห่งความสำเร็จ สามารถให้
คะแนนตามค่าวเิ คราะหเ์ ปรียบเทียบความสามารถในการแข่งขันทง้ั 4 ดา้ น ประกอบดว้ ย 1) ดา้ นคุณภาพ
การให้บริการ 2) ด้านการสนับสนุนทางการเงิน 3) ด้านเทคโนโลยี 4) ด้านภาพลักษณ์หน่วยงานของ
กระทรวงเกษตรฯ กบั หน่วยงานอ่ืน ๆ ตามกราฟแสดงรายละเอียด ดังนี้

ภาพที่ 2 กราฟแสดงผลวิเคราะห์สถานการณ์การแข่งขันด้วย Competitive Profile Analysis
โดยเปรียบเทียบสถานการณ์การแข่งขันของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรีกับ
องค์กรหรือหนว่ ยงานอ่ืนภายในจงั หวัดมบี ทบาทและภารกจิ ทีเ่ กี่ยวข้องในพืน้ ท่ีเป้าหมาย
จากการวเิ คราะห์สถานการณ์การแขง่ ขัน Competitive Profile Analysis ด้วยเครื่องมือ

Blue Ocean Strategy ซง่ึ เคร่ืองมือ Blue Ocean Strategy มีหลกั ในการคดิ อยู่ 4 ประการ คือ
1) กำจดั หรอื ขจัด (Eliminate) ปจั จยั ที่เคยคดิ วา่ สำคัญ หรอื จำเป็น และในปัจจุบันไม่สำคัญ

และจำเปน็ อีกต่อไป อีกทงั้ ควรท่จี ะตดั ออกไป
2) ลด (Reduce) องค์ประกอบใดที่เราน่าจะลดได้และเราควรลดอะไรให้ต่ำกว่าหรือ

เท่ากับมาตรฐานขององค์กรของเรา
3) ยกระดบั เพิ่มมากขนึ้ (Raise) ปัจจัยอะไรทีเ่ ราควรจะยกระดับให้เหนือกวา่ หรือเท่ากับ

มาตรฐานขององค์กรของเรา
4) สร้างใหม่ (Creative) องค์ประกอบอะไรที่เราควรจะสร้างขึ้นมาใหม่ ที่องค์กรของเรา

ไมเ่ คยนำเสนอมาก่อน
โดยผลการวิเคราะห์ที่ได้จากกราฟแสดงให้เห็นว่าความสามารถในการแข่งขันทั้ง 4 ด้าน

ประกอบด้วย 1) ด้านคุณภาพการให้บริการ มีหน่วยงานที่มีความสามารถมากกว่าอยู่จำนวน 3 หน่วยงาน,
มีจำนวนหน่วยงานที่มีความสามารถเท่ากับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์อยู่ 1 หน่วยงาน และมีจำนวน
หน่วยงานที่ความสามารถต่ำกว่าจำนวน 1 หน่วยงาน 2) ด้านการสนับสนุนทางการเงิน มีหน่วยงานที่มี
ความสามารถมากกวา่ อยูจ่ ำนวน 3 หนว่ ยงาน และมีจำนวนหน่วยงานท่คี วามสามารถตำ่ กว่าจำนวน 1 หนว่ ยงาน
3) ด้านเทคโนโลยี มีหน่วยงานที่มีความสามารถมากกว่าอยู่จำนวน 3 หน่วยงาน มีจำนวนหน่วยงานที่มี

35

ความสามารถเทา่ กบั กระทรวงเกษตรและสหกรณ์อยู่ 1 หนว่ ยงาน และมีจำนวนหนว่ ยงานท่ีความสามารถ
ตำ่ กวา่ จำนวน 1 หน่วยงาน และ 4) ดา้ นภาพลักษณห์ น่วยงาน มหี นว่ ยงานที่มคี วามสามารถมากกว่าอยู่
จำนวน 5 หน่วยงาน ซึ่งจากข้อมูลดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า ระดับความสามารถในการแข่งขัน ทั้ง 4 ด้าน
ตามตารางแสดงรายละเอยี ด ดังน้ี

ตารางที่ 2 – 18 ระดับความสามารถในการแข่งขนั เปรียบเทียบกับองค์กรหรือหนว่ ยงานอ่นื ภายในจังหวัด

มบี ทบาทและภารกจิ ท่เี กย่ี วขอ้ งในพน้ื ท่ีเปา้ หมาย

กำจดั /ขจดั ลด ยกระดับ สร้างใหม่

- ขจัดภาพลักษณ์การ - ลดความซ้ำซ้อนใน - ยกระดับคณุ ภาพการ - สร้างภาพลักษณ์ที่ดี

ทำงานที่ล่าช้า ไม่ทัน การทำงานระหว่าง ใหบ้ รกิ าร ข อ ง ห น ่ ว ย ง า น ส ั ง กั ด

ต่อสถานการณ์ก าร หนว่ ยงาน - ก า ร เ ข ้ า ถ ึ ง แ ห ล่ ง กระทรวงเกษตรและ

เปล่ียนแปลง เงินทุนท่ีเกี่ยวขอ้ ง สหกรณ์

- สร้างเทคโนโลยีใน

ก า ร ท ำ ง า น เ พ ื ่ อ เ พิ่ ม

ประสิทธิภาพการผลิต

เช่น การเปิดปิดประตู

ระบายนำ้ เป็นต้น

- สร้างเครือข่ายและ

ทำงานร่วมกบั เอกชน

ผลการสังเคราะห์กลยุทธ์ ซึ่งจากการวิเคราะห์ Blue Ocean Strategy เพื่อให้กระทรวง
เกษตรและสหกรณ์เป็นหน่วยงานที่มีศักยภาพในการแข่งขันกับหน่วยงานอื่น ๆ โดยกำหนดกลยุทธ์
ทงั้ 4 ด้าน ดังนี้

1) ดา้ นคณุ ภาพการใหบ้ ริการ ประกอบด้วย
- ยกระดับมาตรฐานการเข้าถึงการให้บริการเกษตรกร/ทุกภาคส่วน อย่างทั่วถึงและ

มผี ลการกลับมาใชบ้ รกิ ารซำ้ และให้บรกิ ารแบบ One Stop Service บนออนไลน์ รวดเร็ว มปี ระสิทธภิ าพ
สามารถตดิ ตามผลและมีระบบประเมินความพงึ พอใจ

2) ด้านการสนับสนนุ ทางการเงนิ ประกอบดว้ ย
- ยกระดับการพัฒนาเกษตรกรเพื่อให้เข้าถึงแหล่งเงินทุนทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน

ประชาสังคม และหน่วยงานทม่ี ีทนุ สนบั สนนุ หรือการเข้าถงึ แหล่งเงนิ กู้ดอกเบีย้ ต่ำ
3) ด้านกลยุทธ์ เทคโนโลยี ประกอบดว้ ย
- สรา้ งเทคโนโลยแี ละนวัตกรรมในการทำงานเพื่อเพ่ิมประสิทธภิ าพการผลิต เชน่ การควบคุม

ประตูระบายน้ำระยะไกลเพื่อป้องกันและลดความสูญเสียต่อผลผลิตทางการเกษตร รวมทั้งชีวิตและ
ทรัพย์สินของประชาชนในพื้นที่ได้อย่างรวดเร็วทันต่อสถานการณ์ การนำเทคโนโลยีเกษตรอัจฉริยะมาใช้
ในการทำการเกษตร, การใช้ระบบตดิ ตามออนไลน์ดูการเจริญเติบโตของพืช, การสร้างแพลตฟอร์มการซ้ือ
ขายสินค้าเกษตร, การใช้เทคโนโลยีในการวิเคราะห์แนวโน้มความต้องการของผู้บริโภคจากโลก

36

อินเทอร์เน็ต จากคำค้นใน Google หรือ Facebook เพื่อนำมาวางแผนกำลงั การผลิตสินคา้ เกษตรให้ตรง
ต่อกลุ่มเป้าหมาย เป็นต้น

4) ดา้ นภาพลักษณ์หน่วยงาน ประกอบดว้ ย
- ขจัดภาพลักษณ์การทำงานท่ลี า่ ชา้ ไมท่ ันตอ่ สถานการณ์การเปล่ยี นแปลง
- สร้างภาพลกั ษณ์ทด่ี ีของหน่วยงานสงั กัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
- สรา้ งเครือข่ายและทำงานรว่ มกับเอกชน

2. การเปรียบเทียบสถานการณ์การแข่งขันของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรี
กับองค์กรหรือหน่วยงานอืน่ ภายนอกจังหวัด ที่มีสินค้าเกษตรชนิดเดียวกับจังหวดั นนทบรุ ี ที่มีบทบาท
และภารกิจที่เกี่ยวข้องในพื้นที่เป้าหมาย โดยเปรียบเทียบกับหน่วยงาน จำนวน 12 หน่วยงาน ได้แก่
1. จงั หวดั ท่ีปลูกทุเรยี น, 2. จงั หวัดทีป่ ลูกมะมว่ ง, 3. จังหวัดท่ีปลูกกระท้อน, 4. จังหวดั ที่ปลูกมะพร้าวน้ำหอม,
5. จังหวดั ทีป่ ลูกกลว้ ยไม้หวาย, 6. จังหวดั ทีเ่ ลย้ี งโคเน้ือ, 7. จงั หวดั ทีป่ ลูกข้าว, 8. จังหวัดท่ีเล้ียงปลาน้ำจืด
(ปลาดุก/ปลาตะเพียน/ปลานิล), 9. จังหวัดที่เลี้ยงกุ้งขาว, 10. จังหวัดที่เลี้ยงแพะ, 11. จังหวัดที่เลี้ยงไก่
พื้นเมือง, และ 12. จังหวัด/หน่วยงานที่สนับสนุนแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร ซึ่งมีบทบาทและปัจจัย
แหง่ ความสำเรจ็ ตามตารางแสดงรายละเอยี ด ดังนี้

ตารางที่ 2 - 19 วิเคราะห์สถานการณ์การแข่งขันด้วย Competitive Profile Analysis โดยเปรียบเทียบ

สถานการณ์การแข่งขันของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรีกับองค์กรหรือ

หนว่ ยงานอน่ื ภายนอกจงั หวดั ท่มี สี นิ คา้ เกษตรชนิดเดยี วกับจงั หวดั นนทบรุ ี

ค่แู ข่ง บทบาท ปจั จยั แหง่ ความสำเร็จ

1. จงั หวัดทป่ี ลกู ทุเรียน ผลติ และจำหนา่ ยทุเรยี นพนั ธุด์ ี - พื้นท่ีเพาะปลูกมากกวา่

- ผลผลติ มากกว่า

- ผลผลิตมคี ุณภาพ ปลอดภัย

2. จังหวัดทป่ี ลกู มะม่วง ผลติ และจำหนา่ ยมะมว่ งพนั ธดุ์ ี - พื้นท่ีเพาะปลูกมากกว่า

- ผลผลติ มากกว่า

- ผลผลติ มคี ุณภาพ ปลอดภยั

3. จังหวัดทปี่ ลกู กระท้อน ผลิตและจำหน่ายกระท้อนพนั ธดุ์ ี - พน้ื ทเ่ี พาะปลกู มากกว่า

- ผลผลติ มากกวา่

- ผลผลิตมคี ณุ ภาพ ปลอดภัย

4. จังหวัดที่ปลกู มะพรา้ วน้ำหอม ผลิตและจำหน่ายมะพรา้ ว - พืน้ ท่ีเพาะปลกู มากกวา่

น้ำหอมพนั ธ์ดุ ี - ผลผลติ มากกว่า

- ผลผลติ มคี ณุ ภาพ ปลอดภยั

- นโยบายภาครฐั ให้การสนับสนุน

ทุกด้าน เช่น จ.สมุทรสงคราม

จ.ราชบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์

จ.สพุ รรณบุรี

37

ตารางที่ 2 - 19 วิเคราะห์สถานการณ์การแข่งขันด้วย Competitive Profile Analysis โดยเปรียบเทียบ

สถานการณ์การแข่งขันของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรีกับองค์กรหรือ

หน่วยงานอื่นภายนอกจงั หวดั ทมี่ ีสนิ คา้ เกษตรชนิดเดยี วกับจงั หวัดนนทบรุ ี (ต่อ)

คแู่ ขง่ บทบาท ปัจจยั แห่งความสำเรจ็

5. จงั หวัดทป่ี ลกู กลว้ ยไมห้ วาย ผลิตและจำหน่ายกลว้ ยไม้หวาย - พน้ื ท่เี พาะปลกู มากกวา่

- ผลผลิตมากกวา่

- ผลผลิตมคี ุณภาพ

6. จงั หวัดทเี่ ลี้ยงโคเน้อื ผลติ และจำหนา่ ยโคเนอ้ื พันธุ์ดี - จำนวนโคเนอ้ื มากกว่า

- เนอ้ื มีคุณภาพ ปลอดภยั

7. จังหวัดทปี่ ลกู ข้าว ผลติ และจำหนา่ ยขา้ วพนั ธ์ุดี - พื้นที่เพาะปลูกมากกว่า

- ผลผลิตมากกว่า

- ผลผลิตมคี ุณภาพ ปลอดภัย

- อยใู่ กล้เมือง/ผู้บรโิ ภค

- การคมนาคมสะดวก

8. จังหวัดที่เลี้ยงปลาน้ำจืด ผลิตและจำหน่ายปลา น้ำจืด - พืน้ ทกี่ ารเลีย้ งปลาน้ำจดื ปลาดุก/

(ปลาดุก/ปลาตะเพยี น/ปลานิล) (ปลาดกุ /ปลาตะเพยี น/ปลานลิ ) ปลาตะเพียน/ปลานลิ ) มากกวา่

- ผลผลติ มากกวา่

- ผลผลติ มีคณุ ภาพ ปลอดภัย

9. จงั หวัดทเ่ี ล้ียงกุ้งขาว ผลติ และจำหนา่ ยกุ้งขาว - พนื้ ทีก่ ารเล้ียงก้งุ ขาว มากกว่า

- ผลผลติ มากกวา่

- ผลผลติ มีคณุ ภาพ ปลอดภยั

10. จังหวัดที่เลี้ยงแพะ ผลติ และจำหน่ายแพะ - พืน้ ที่การเล้ียงแพะมากกวา่

- ผลผลิตมากกว่า

- ผลผลติ มคี ุณภาพ ปลอดภยั

11. จงั หวัดทลี่ ้ยี งไก่พืน้ เมือง ผลิตและจำหนา่ ยไกพ่ ้นื เมอื ง - พื้นที่การเลี้ยงไก่พื้นเมือง

มากกวา่

- ผลผลติ มากกวา่

- ผลผลติ มคี ุณภาพ ปลอดภัย

12. จงั หวัด/หนว่ ยงานทสี่ นับสนนุ สง่ เสรมิ การท่องเทย่ี วเชิงเกษตร - มีสถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจ

แหล่งทอ่ งเท่ียวเชิงเกษตร มากกว่า

- มีลักษณะเฉพาะของการ

ทอ่ งเท่ยี วเชงิ เกษตร

- สามารถไป-กลบั ได้ ใกลเ้ มือง

- ค่าใชจ้ ่ายไมส่ ูง

38

จากตารางพบว่าหน่วยงานคู่แข่งด้านบทบาทและปัจจัยแห่งความสำเร็จ สามารถให้
คะแนนตามคา่ วเิ คราะหเ์ ปรียบเทยี บความสามารถในการแข่งขันทั้ง 4 ด้าน ประกอบด้วย 1) ดา้ นคุณภาพ
การให้บริการ 2) ด้านการสนับสนุนทางการเงิน 3) ด้านเทคโนโลยี 4) ด้านภาพลักษณ์หน่วยงานของ
กระทรวงเกษตรฯ กบั หน่วยงานอน่ื ๆ โดยเรยี งลำดบั ตามระดบั ความพงึ พอใจ ตามกราฟแสดงรายละเอียด
ดังน้ี

ภาพที่ 3 กราฟแสดงผลวิเคราะห์สถานการณ์การแข่งขันด้วย Competitive Profile Analysis โดย
เปรียบเทียบสถานการณ์การแข่งขันของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนนทบุรีกับองค์กร
หรอื หน่วยงานอนื่ ภายนอกจังหวดั ทีม่ ีสินค้าเกษตรชนิดเดยี วกับจงั หวดั นนทบรุ ี
จากกราฟแสดงให้เห็นว่าความสามารถในการแข่งขันทั้ง 4 ด้าน ประกอบด้วย 1) ด้าน

คุณภาพการให้บริการ มีหน่วยงานที่มีความสามารถมากกว่าอยู่จำนวน 7 หน่วยงาน มีจำนวนหน่วยงาน
ที่มีความสามารถเท่ากับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์อยู่ 3 หน่วยงาน และมีจำนวนหน่วยงานท่ี
ความสามารถต่ำกวา่ จำนวน 2 หน่วยงาน 2) ด้านการสนับสนุนทางการเงิน มหี น่วยงานทมี่ ีความสามารถ
มากกว่าอยู่จำนวน 8 หน่วยงาน และมีจำนวนหน่วยงานที่มีความสามารถเท่ากับกระทรวงเกษตรและ
สหกรณ์อยู่ 4 หน่วยงาน 3) ด้านเทคโนโลยี มีจำนวนหน่วยงานที่มีความสามารถเท่ากับกระทรวงเกษตร
และสหกรณ์อยู่ 2 หน่วยงาน และมีจำนวนหน่วยงานที่ความสามารถต่ำกว่าจำนวน 10 หน่วยงาน และ
4) ดา้ นภาพลักษณห์ น่วยงาน มีหน่วยงานทม่ี คี วามสามารถมากกวา่ อยจู่ ำนวน 2 หนว่ ยงาน และมจี ำนวน
หน่วยงานที่มีความสามารถเท่ากับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์อยู่ 8 หน่วยงาน ซึ่งจากข้อมูลดังกล่าว
แสดงให้เห็นวา่ เราควรยกระดับความสามารถในการแขง่ ขนั ทั้ง 4 ดา้ น ตามตารางแสดงรายละเอียด ดังนี้

39

ตารางท่ี 2 – 20 ระดับความสามารถในการแข่งขันเปรียบเทียบกับองค์กรหรือหน่วยงานอื่นภายนอก

จงั หวดั ทม่ี ีสนิ ค้าเกษตรชนิดเดยี วกบั จังหวดั นนทบุรี

กำจดั /ขจดั ลด ยกระดับ สรา้ งใหม่

- - 1. ด้านคณุ ภาพการใหบ้ ริการ -

2. ด้านการสนับสนนุ ทางการเงิน

3. ดา้ นเทคโนโลยี

4. ดา้ นภาพลักษณ์หนว่ ยงาน

ผลการสังเคราะห์กลยุทธ์ ซึ่งจากการวิเคราะห์ Blue Ocean Strategy เพื่อให้กระทรวง
เกษตรและสหกรณ์เป็นหน่วยงานที่มีศักยภาพในการแข่งขันกับหน่วยงานอ่ืน ๆ โดยกำหนดกลยุทธ์ในการ
ดำเนินการ ยกระดบั ปัจจัยที่นำไปสคู่ วามสำเร็จในการดำเนินงานของหน่วยงานดา้ นการเกษตร ท้งั 4 ด้าน
คือ ด้านคุณภาพการให้บริการ ด้านการสนับสนุนทางการเงิน ด้านเทคโนโลยี และด้านภาพลักษณ์
หนว่ ยงาน ดงั น้ี

1) ด้านคุณภาพการให้บรกิ าร ซ่ึงมคี า่ คะแนนอยู่ในระดับ 4 เมอื่ เทียบกับจังหวัดคู่แข่งขัน
ซึ่งจังหวัดนนทบุรี ยังมีศักยภาพในการพัฒนาคุณภาพการให้บริการมากกว่าที่เป็นอยู่ได้ อีกทั้งรัฐยังมี
นโยบายในการให้การสนบั สนุน ดว้ ยกลยทุ ธ์ ดงั นี้

- ยกระดับมาตรฐานการให้บริการของสินค้าเกษตรหลักของเมืองนนท์ โดยกลยุทธ์
ด้านคุณภาพการให้บริการสำหรับสินค้าเกรดพรีเมียมและเป็นอัตลักษณ์ ประกอบด้วย ทุเรียนเมืองนนท์
มะม่วงยายกล่ำ กระท้อนบางกร่าง โดยผู้บริโภคสามารถเข้าถึงสินค้าคุณภาพระดับพรีเมียม ซึ่งสินค้าทุก
ชิ้นมีการรับประกันคุณภาพและสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ถึงแหล่งการผลิต มีการประกันคุณภาพ
หากไม่พอใจยินดีคืนเงิน ผ่านการให้บริการระบบ e-service ระบบเทคโนโลยี One Stop Service บน
ออนไลน์ หรอื ด้วย QR Code บนตวั สนิ คา้ ทีร่ วมตงั้ แต่กระบวนการเลือกซ้ือ การตกลงราคา การชำระเงิน
การส่งสินค้า ตลอดจนบริการหลังการขาย โดยบริการด้วยความรวดเร็ว มีประสิทธิภาพ สามารถติดตาม
ผลและมรี ะบบประเมินความพึงพอใจ

2) ด้านการสนับสนุนทางการเงิน มีค่าคะแนนอยู่ระดับ 4 เมื่อเทียบกับจังหวัดคู่แข่ง คือ
ดีอยู่แลว้ แตค่ วรยกระดับ โดยเพม่ิ การรวมกลุ่มเกษตรกรเป็นนติ บิ ุคคล เพ่อื การเขา้ ถงึ แหล่งทุนได้ง่ายและ
มากข้นึ เปน็ การตอ่ ยอดในการพัฒนาอาชพี และเพิม่ ช่องทางการจำหน่าย ดว้ ยกลยทุ ธ์ ดังน้ี

- ยกระดับโดยการพัฒนาให้เกษตรกรรวมกลุ่มตามความถนัด และพัฒนาเป็นนิติบุคคล
เพ่อื เข้าถึงแหล่งเงินทนุ ได้ง่าย

3) ด้านเทคโนโลยี มคี า่ คะแนนอยูร่ ะดับ 5 เม่อื เทียบกบั จังหวัดคู่แข่ง คอื ดีอยแู่ ลว้ แต่ควร
ยกระดับ เพอ่ื เพม่ิ การเข้าถึงแหล่งผลิตทม่ี ีคุณภาพ มกี ารสง่ เสริมมาตรฐานสนิ ค้าปลอดภยั และมุ่งเน้นการ
เป็นแหล่งอาหารให้กบั กรุงเทพฯ เพื่อตอบโจทย์การใชช้ ีวิตแบบใหม่ของคนทันสมัย ดว้ ยกลยุทธ์ ดงั น้ี

- ยกระดับการเข้าถึงนวัตกรรมและเทคโนโลยี เพื่อเพิ่มมูลค่าของสินค้าเกษตร และลด
ตน้ ทุนสนิ ค้าเกษตร สนับสนุนการใช้เกษตรอินทรยี ์ด้วยนวัตกรรมสมยั ใหม่ ดว้ ยกฎ “ทำน้อยได้มาก” โดย
บรู ณาการกับสถาบนั การศกึ ษา และภาคเอกชน เพ่ือเป็นแหลง่ เรียนรู้ และเป็นตวั อยา่ งด้านนวัตกรรมและ
เทคโนโลยี ให้เกษตรกรสามารถนำมาปรับใช้ทางการเกษตร ผ่านทางช่องทาง Social Media ต่าง ๆ ถึง

40

ระดับหมู่บ้าน และให้ความรู้เกษตรกรเกี่ยวกับการขายสินค้าเกษตรทางออนไลน์ เพิ่มการบูรณาการกับ
หนว่ ยงานภาคเอกชน และสถาบันการศึกษา

4) ด้านภาพลักษณ์หน่วยงาน มีค่าคะแนนอยู่ระดับ 4 เมื่อเทียบกับจังหวัดคู่แข่ง โดย
จังหวัดนนทบุรี เปน็ จังหวดั เล็ก ๆ ที่อยู่ติดแม่น้ำ พื้นท่ีในการทำเกษตรเร่ิมลดลง แต่ยงั คงมีความผสมผสานกัน
ระหว่างการเกษตร กับการท่องเที่ยวและวัฒนธรรม มีความกะทัดรัดในทุกด้าน แต่ไม่โดดเด่นถึงขีดสุด
ในทุกด้านเช่นกัน ดังนั้น จึงควรส่งเสริมและสนับสนุนภาพลักษณ์ ในลักษณะเน้นคุณภาพพรีเมียม
“ทำน้อยได้มาก” จึงควรส่งเสริมภาพลักษณ์ ด้านความปลอดภัย อบอุ่น ครบวงจร เต็มไปด้วยคุณภาพ
เพ่อื ไปสแู่ บรนดข์ องเมืองนนท์ ด้วยกลยทุ ธ์ ดงั นี้

- ยกระดับการเชื่อมความสัมพันธ์กับภาคธุรกิจ ภาครัฐ สร้างความเชื่อมั่นด้านอาหาร
เกษตรปลอดภยั สขุ ใจ ไปเมอื งนนท์ ประสานเชื่อมโยงวฒั นธรรมในพนื้ ถ่ิน ให้เปน็ เอกลกั ษณ์ โดยการสรา้ ง
แบรนด์ให้เมอื งนนท์

2.4.4 วิเคราะห์ BCG Model
BCG Model เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการประเมินศักยภาพปัจจุบันของสินค้าและบริการว่า

สามารถสร้างความสามารถในการแข่งขันให้แก่องค์การได้หรือไม่ โดยใช้การเปรียบเทียบส่วนแบ่งทาง
การตลาดกบั อัตราการเตบิ โตทางการตลาด ซึ่งแบ่งออกเปน็ 4 มิติ คือ

1) Stars คือ สินค้าและบริการที่มีส่วนแบ่งการตลาดและอัตราการเติบโตของตลาดสูง จาก
การวิเคราะห์ข้อมลู ของจงั หวัดนนทบุรีพบว่า สนิ คา้ หรอื บรกิ ารของจังหวดั ไม่มีในกลุ่มนี้ เน่ืองจากที่ดินใน
จังหวัดนนทบุรีมีราคาแพง ทำให้ประชาชนประกอบอาชีพการเกษตรน้อยลง จำนวนพื้นที่การเกษตรมี
แนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง ทำให้ไม่มีสินค้าหรือบริการที่โดดเด่นที่มีศักยภาพสูงทั้งในด้านโอกาสทาง
การตลาดและความสามารถในการแข่งขนั

2) Cash Cows คือ สินค้าและบริการที่มีส่วนแบ่งการตลาดสูง แต่ขณะเดียวกันอัตราการ
เติบโตทางการตลาดต่ำหรือช้า จุดอิ่มตัว จากการวิเคราะห์ข้อมูลของจังหวัดนนทบุรีมีสินค้าที่จัดอยู่ใน
กลุ่ม Cash Cows ดงั นี้

2.1) ทเุ รียนนนทบุรี เปน็ แหลง่ เพาะปลกู ทม่ี ีความเฉพาะในเรอื่ งของสภาพภมู ิศาสตร์ทำให้
มรี สชาติดี หวาน มัน หอม เนอื้ ละเอียด สเี หลือง เปน็ ผลผลิตทีเ่ ปน็ ส่งิ บง่ ช้ที างภูมศิ าสตร์ ไม่สามารถขยาย
พน้ื ทีก่ ารผลิตได้ และหากขยายพืน้ ท่ีการผลิตต้องใช้ระยะเวลา 4-5 ปจี ึงมผี ลผลติ ด้านตลาดคอ่ นข้างแคบ
เพราะราคาค่อนข้างสูง เป็นตลาดเฉพาะเนื่องจากกลุ่มคนที่บริโภคเป็นกลุ่มคนในเมืองและค่อนข้างมี
ฐานะ มีความผันผวนทางดา้ นราคาไปทางสูงและปริมาณการผลิตจำนวนจำกัด ทำให้ราคาขายในแตล่ ะปี
สูงข้นึ ต้องมีการส่งั จองลว่ งหน้าเป็นปี ดังน้ัน จึงเป็นสินคา้ ทีท่ ำไรไดแ้ ตอ่ ยู่ในจุดอิ่มตวั เนอื่ งจากไมส่ ามารถ
ขยายพน้ื ทผี่ ลิตและเพ่ิมปรมิ าณการผลติ ได้ทันที

2.2) มะม่วงยายกล่ำ สินค้าเป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ ผลไม้ที่เป็นสัญลักษณ์ของจังหวัด
เป็นแหล่งเพาะปลูกทีม่ ีความเฉพาะผลแบนป้อม คลา้ ยรูปหัวใจ ให้เนอื้ มาก มเี สี้ยนเลก็ น้อย เมด็ มลี กั ษณะ
ตามรปู ทรงของผล เมอ่ื ผลสุกผวิ มสี เี หลือง เนื้อสเี หลืองเข้ม ละเอียด แนน่ ไม่เละแมส้ ุกงอม รสชาติหวาน
หอมตามธรรมชาติ เปลือกค่อนข้างหนา ปลูกในพื้นที่จังหวัดนนทบุรี ไม่สามารถขยายการผลิตได้
ความตอ้ งการทางตลาดค่อนข้างสูง ราคาสูงกว่ามะม่วงท่ัวไป ดังนนั้ จึงเป็นสินค้าที่ทำกำไรได้แต่อยู่ในจุด
อิ่มตัว เน่อื งจากไมส่ ามารถขยายพื้นทผี่ ลติ และเพมิ่ ปริมาณการผลติ ได้ทนั ที

41

2.3) กระทอ้ นหอ่ บางกร่าง กระทอ้ นพนั ธ์พุ ้ืนเมืองท่ีมีการห่อผลก่อนการเก็บเก่ียวทำให้ผล
มีสีเหลืองนวล ผลมีขนาดผลใหญ่ประมาณ 200-800 กรัม เปลือกมีสีเหลืองนวล ผิวเรียบนุ่มมือ เนื้อแน่นฟู
ขาว ปุยนุ่น รสชาติ หวาน หอม เป็นสินค้าที่มีความเฉพาะเป็นสิง่ บง่ ชี้ทางภมู ิศาสตร์ ปลูกในพื้นที่จงั หวดั
นนทบรุ ี ไมส่ ามารถขยายการผลิตได้ ความตอ้ งการทางตลาดค่อนข้างสูง ดงั นน้ั จึงเป็นสินค้าท่ีทำกำไรได้
แต่อยู่ในจดุ อิ่มตัวเน่ืองจากไม่สามารถขยายพ้นื ท่ีผลติ และเพม่ิ ปรมิ าณการผลิตไดท้ ันที

2.4) มะพร้าว จังหวัดนนทบุรีเป็นพื้นที่ที่มีความเหมาะสมระดับปานกลางในการปลูก
มะพร้าว โดยมีพื้นที่ศักยภาพอำเภอบางใหญ่ บางกรวย เมืองนนทบุรี ซึ่งเนื้อที่ในการปลูกมะพร้าวของ
จังหวัดนนทบุรีมีประมาณ 221 ไร่ ในปี 2564 ราคาเฉลี่ยผลมะพร้าวแห้งทั้งเปลือกผลละ 15.59 บาท
ผลผลิต 70,700 ลูก (ปี 64) ผลผลิตตอ่ ไร่ 325 ลูก โอกาสทางการตลาดในประเทศและอุตสาหกรรมแปร
รูปกะทิมีความต้องการใช้ผลมะพร้าวในประเทศ เพื่อการบริโภคโดยตรงร้อยละ 35 อีกร้อยละ 65 ใช้ใน
การแปรรูป ซึ่งมีความต้องการอย่างต่อเนื่องและเพิ่มขึ้น แต่เนื่องจากการเพิ่มพื้นที่ในการปลูกมะพร้าว
ของจังหวัดนนทบุรีเป็นไปได้ยากและต้องใช้ระยะเวลานาน 5 -7 ปี ถึงจะสามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้
ดังนั้น จึงเป็นสินค้าที่ทำกำไรได้แต่อยู่ในจุดอิ่มตัวเนื่องจากไม่สามารถขยายพื้นที่ผลิตและเพิ่มปริมาณ
การผลิตได้ทนั ที

สินค้าอัตลักษณ์พ้ืนถ่ินขา้ งต้นของจังหวดั นนทบุรี เป็นสินค้ามีราคาสูงแต่ไม่สามารถขยาย
ผลผลผลิตเพม่ิ เติมได้ สามารถพฒั นาโดยการปรับเปลีย่ นภาพลักษณ์ สร้างการรับรู้และการยอมรับคุณค่า
และส่งเสริมให้เกษตรกรได้รับการรับรองแบรนด์นนทบุรีพรีเมียม อีกทั้งส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพ
การตลาดสนิ ค้าเกษตร เพ่อื สร้างมลู คา่ เพม่ิ ทางการตลาด

3) Question Marks คือ สินค้าและบริการนั้นมีส่วนแบ่งการตลาดต่ำแต่มีอัตราการเติบโต
ทางการตลาดสูง แตอ่ าจจะตอ้ งลงทุนจำนวนมาก จากการวิเคราะห์ข้อมลู ของจังหวดั นนทบุรีมีสินค้าที่จัด
อยใู่ นกลมุ่ Question Marks ดงั นี้

3.1) กล้วยไมห้ วาย กลว้ ยไม้เปน็ พืชเศรษฐกจิ สำคัญของจังหวัดนนทบุรีและเป็นท่ีต้องการ
ของตลาด โดยผลผลิตส่วนใหญ่ผู้ค้าต่างชาติเข้ามารับซื้อจากเกษตรกรโดยตรงที่สวน ไม่ผ่าน
ผู้ประกอบการ แต่ด้วยปริมาณผลผลิตไม่สอดคล้องกับความต้องการของตลาด เนื่องจากมีเนื้อที่การ
เพาะปลูกไม่เหมาะสม และขาดแคลนแรงงานภาคการเกษตร อีกทั้งต้องใช้ทักษะในการดูแลรักษาอย่าง
ถูกต้อง จึงทำใหต้ น้ ทนุ การผลิตเพ่ิมสงู ขนึ้ อยา่ งเช่น ป๋ยุ เคมี สารกำจัดศัตรูพชื ในขณะท่ีราคาผลผลิตคงที่
หรอื ต่ำลง และคณุ ภาพการผลติ กล้วยไมย้ ังไมไ่ ดม้ าตรฐานเทา่ ที่ควร

3.2) โคเนื้อ มีปริมาณการผลิตจำนวนไม่มาก ส่วนแบ่งการตลาดต่ำ ต้องเฝ้าระวังโรค
ระบาด หากทำเป็นอาชีพหลักต้องลงทุนสูง ควรศึกษาหาความรู้และเชื่อมโยงตลาดให้ชัดเจนก่อนเลี้ยง
ราคาโคเนือ้ มีแนวโน้มอยู่ในเกณฑ์ดีจากความต้องการบรโิ ภคเน้ือโคท้ังในและต่างประเทศที่เพ่ิมข้ึน อีกท้ัง
ภาครัฐส่งเสริมการผลิตผ่านโครงการต่าง ๆ เช่น โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ หลักสูตรการพัฒนา
เครือขา่ ยเกษตรกรผูเ้ ลี้ยงโคเนอ้ื เป็นต้น

3.3) ข้าวขาว จังหวัดนนทบุรีมีพื้นที่ที่เหมาะสมและมีศักยภาพสูงต่อการปลูกข้าวมีอย่าง
จำกัด (115,565 ไร่) ในปัจจุบันมีการปลูกประมาณร้อยละ 92.61 ของพื้นที่ แต่ด้วยเกษตรกรส่วนใหญ่
เป็นผู้สูงอายุ ขาดความรู้ด้านเทคโนโลยีการผลิต ทำให้ต้นทุนการผลิตสูง ได้แก่ ค่าพันธุ์ข้าว ค่าปุ๋ย-ยา
ค่าเช่าที่ดิน ค่าขนส่ง ค่าจ้างแรงงาน และค่าเก็บเกี่ยว /ภาวะภัยแล้ง โรคและแมลงศัตรูพืชระบาด ส่งผล