Bu kitabýn tamamýnýn ya da bir kýsmýnýn, kitabý yayýnlayan þirketin önceden izni olmaksýzýn elektronik, mekanik, fotokopi ya da herhangi bir kayýt sistemi ile çoðaltýlmasý, yayýmlanmasý ve depolanmasý yasaktýr. Bu kitabýn tüm haklarý, Copyright © Sürat Basým Reklamcýlýk ve Eðitim Araçlarý Sanayi Ticaret A.Þ. ye aittir. All rights reserved. No part of this book may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means, electronic, mechanical, photocopying, recording or otherwise, without the written permission of the Publisher. Bu kitabýn hazýrlanmasýnda Türk Dil Kurumunun Ýmla Kýlavuzu (2008) esas alýnmýþtýr. Hazýrlayanlar Tuncay ÖZTÜRK Sezgin AKÇAY Salih GÜN Ercan TAÞDEMÝR Mürsel ÇELEBÝ Ýhsan ÖZULAÞ Agil ÞERÝF Erdoðan KARAKOYUN Mertkan MURT Azat BOZTAÞ Akademik Danýþmanlar Prof. Dr. Murat ÖZBAY Gazi Üniversitesi Gazi Eðitim Fakültesi Türkçe Eðitimi Bölümü Baþkaný Doç. Dr. Hüseyin ÖZCAN Fatih Üniversitesi Türk Dili Bölümü Baþkaný Türkçe Öðretimi Uygulama ve Araþtýrma Merkezi Müdürü Deðerlendirme Kurulu Mehmet ARMAÐAN Mihriye EKREN Davut BOZKURT Bilal KÜÇÜKYILMAZ Hayrettin DOÐAN Oðuzhan ARAS Ýngilizce Metinler Levent ÖKSÜZ Juliet Smith Kapak ve Sayfa Tasarýmý Ayhan KARAKUÞ Murat ALTINDAÐ Turgay ABLAK Resimleyen Gülten YEGENAÐA Yayýna Hazýrlýk Dilset Dizgi ve Grafik Film Çýkýþ S.G.S.M. ISBN: 978-9944-450-42-3 Basým Yeri ve Yýlý Çaðlayan A.Þ. Sarnýç Yolu Üzeri Nu. 7 GAZÝEMÝR-ÝZMÝR Tel: +90 (232) 252 22 85 Aðustos 2010 Cumhuriyet Mah. Libadiye Cad. Haminne Çeþmesi Sok. Baran Ýþ Merkezi Nu. 13 34696 ÜSKÜDAR-ÝSTANBUL ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Telefon : +90 (216) 522 09 00 (Pbx) Faks : +90 (216) 443 98 39 AÇILIM TÜRKÇE ÖÐRETÝM SETÝ
KÝTAP HAKKINDA Açýlým Türkçe Öðretim Seti 1 aþaðýdaki kitap ve yardýmcý dokümanlardan oluþmaktadýr: 1. Açýlým Türkçe Ders Kitabý 1 2. Açýlým Türkçe Çalýþma Kitabý 1 3. Açýlým Türkçe Öðretmen Kitabý 1 4. Açýlým Türkçe Kelime Öðretim Kartlarý 5. Açýlým Türkçe Seslendirme CD’si 1 6. Açýlým Türkçe Etkileþimli CD’si 1 7. Açýlým Türkçe Poster CD’si 1 Açýlým Türkçe Ders Kitabý’nýn dil seviyesi belirlenirken ve konu tasarýmlarý yapýlýrken 12-16 yaþ grubundaki yabancý öðrencilerin öðrenme durumlarý esas alýnmýþtýr. Bu set, kur sistemine göre düzenlenmiþtir. Açýlým Türkçe Ders Kitabý 1, A1 seviyesinin 1. kur kitabýdýr. Bu kitap; ana dili (ABD, Ýngiltere) veya ikinci dil (Pakistan, Kenya) olarak Ýngilizcenin kullanýldýðý bölgelere hitap etmektedir. Ýlk defa Türkçeyle karþýlacak olan öðrencilerin kolay motive olmalarý için yönergelerin Ýngilizce karþýlýklarý bilinçli olarak sadece A1 seviyesinde verilmiþtir. Açýlým Türkçe Ders Kitabý 1’de “Ýletiþimsel Dil Öðretimi Yaklaþýmý” esas alýnmýþtýr. Açýlým Türkçe Ders Kitabý 1 sekiz üniteden oluþmaktadýr. Her ünite; 1.A Kelimeler, 1.B Okuma-Anlama, 1.C DinlemeAnlama, 1.Ç Konuþma, 1.D Yazma, 1.E Dil Bilgisi, 1.F Deðerlendirme olmak üzere yedi bölümden oluþmuþtur ayrýca her ünitenin sonunda Türk kültürünü anlatan “Kültür Köþesi” vardýr. Kelimeler bölümündeki her kelime, öðrencinin anlamasýný kolaylaþtýracak þekilde resimlendirilip seslendirilmiþtir. Örnekleme sorularý, öðrencilerin konuyu daha iyi kavrayýp pratik yapabilmeleri için ünite içinde farklý yerlere daðýtýlmýþtýr. Okuma-Anlama bölümleri öðrencilerin anlamasýný kolaylaþtýracak þekilde basit dialoglarla baþlayýp okuma metinleriyle devam etmiþtir. Konuyla ilgili önemli ayrýntýlar “Dikkat” köþesinde verilmeye çalýþýlmýþtýr. Dinleme-Anlama bölümlerinde konuyla ilgili üç farklý etkinlik verilmiþtir. Konuþma bölümlerinde öðrencinin örnekteki gibi benzer diyaloglar kurabilmeleri için farklý ortamlarda farklý karakterler resmedilmiþtir. Yazma bölümlerinde anlaþýlmasý ve uygulanmasý kolay etkinlikler verilmeye çalýþýlmýþtýr. Dil bilgisi bölümlerinde konuyla ilgili, öðrencinin anlayabileceði kadar anlatým yapýlmýþ, ayrýntýlar (Ýngilizce açýklamalý) öðretmen kitabýndaki ilgili bölümlere konulmuþtur. Deðerlendirme bölümlerinde ünitenin geneliyle ilgili kavrama sorularý verilmiþtir. Çalýþma kitabýnda ders kitabýndaki her bölümle ilgili etkinlikler verilmiþtir. Öðrencilerin daha fazla dinleme etkinliði yapabilmeleri için çalýþma kitabýna ek dinleme sayfalarý konulmuþtur. Çalýþma kitabýnda her ünitenin sonuna o üniteyle ilgili 10 soruluk tarama testi konulmuþtur. Dilset Yayýnlarý
4 1. Ünite Selamlaþma 17 Selamlaþma Greetings Tanýþma Meeting Tanýþtýrma Introducing oneself Alfabe Alphabet Þahýs Zamirleri Personal Pronouns Ýyelik Ekleri Possessive Pronouns 2. Ünite Hâl Hatýr Sorma 29 Hâl Hatýr Sorma Asking Someone How He / She is “Nasýlsýn?” Sorusuna Cevap Verme Answering The Question: “How Are You?” Büyük Ünlü Uyumu Vowel Harmony Ek Fiil “Geniþ Zaman” The Verb To Be “y” Baðlayýcý Ünsüzü The Buffer Letter “y” 3. Ünite Eþyalar 41 Sýnýf Ýçi Eþyalar Classroom Objects Öðrenci Araç ve Gereçleri The Students’ Belongings Sýnýf Ýçi Fiiller The Classroom Language (The Verbs Which Are Used in The Class) “Kim?” ve “Ne?” Soru Zamirleri Interrogative Pronouns “Who and What” Ýþaret Zamirleri Demonstrative Pronouns “Evet, Hayýr” Kelimeleri The Answers With “Yes” or “No” “Deðil” Kelimesinin Kullanýmý The Usage of “isn’t” and “aren’t” 4. Ünite Günler - Dersler 53 Gün Adlarý The Days of The Week Ders Adlarý The Names of Lessons Zaman Ýfadeleri Time Expressions “Var, Yok” Kelimelerinin Kullanýmý The Usage of There is / isn’t and There are / aren’t “Hangi?” Soru Sýfatý The Interrogative Form of “Which?” Sýra Sayý Sýfatlarý The Ordinal Numbers ÝÇÝNDEKÝLER Kitap Hakkýnda 3 Neden Türkçe? 6 Giriþ 13
5 5. Ünite Eylemler 65 Sýnýf Ýçi Fiiller The Classroom Language (The Verbs Which are Used in The Class) “Ne?” Soru Zamiri The Interrogative Pronoun: “What?” Þahýs Zamirleri Personal Pronouns Þimdiki Zaman (Olumlu) The Present Continuous Tense (Affirmative Form) 6. Ünite Aylar - Mevsimler 77 Mevsim Adlarý The Names of The Seasons Ay Adlarý The Names of The Months Doðum Tarihini Söyleme Saying Your Date of Birth Doðum Yerini Söyleme Saying The Place of Birth Yaþýný Söyleme Saying How Old You Are “Kaç?” Soru Sýfatý The Interrogative Form of “How Many?” Þimdiki Zaman (Olumlu) The Present Continuous Tense (Affirmative Form) 7. Ünite Ülkeler - Þehirler 89 Ülke Adlarý The Names of The Countries Nereli Olduðunu Söyleme Saying Where You Are From Nerede Yaþadýðýný Söyleme Saying Where You Live Ýsim Yapým Eki “-lý” The Derivational Suffix “-lý” Bulunma Hâli Eki “-da, -de” The Suffix of Locative Form: “-da, -de” Þimdiki Zaman (Olumlu) The Present Continuous Tense (Affirmative Form) 8. Ünite Aile 101 Aile Fertleri The Members of The Family Aile Fertlerinin Yaþlarýný Sorma Asking The Age of The Family Members Aile Fertlerinin Nerede Yaþadýðýný Sorma Asking Where The Family Members Live Þimdiki Zaman (Olumsuz) The Present Continuous Tense (Negative form) Þimdiki Zaman (Soru) The Present Continuous Tense (Question form)
6 NEDEN TÜRKÇE? TÜRK DÝLÝ: DÜNYA DÝLÝ Prof. Dr. Þükrü Halûk Akalýn Türk Dil Kurumu Baþkaný Bugün yaklaþýk 220 milyon konuþuru bulunan Türk dili, Moðol ve Mançu-Tunguz dillerinin de yer aldýðý Altay dil ailesinin en fazla konuþura sahip koludur. Türk Dilinin Kýsa Tarihi Türk yazý dilinin tarihi VII. ve VIII. yüzyýllarda Orhon vadisinde dikilmiþ olan yazýtlarla baþlar. Gerek Orhon Yazýtlarýnda kullanýlmýþ olan geliþmiþ ve iþlek dil gerekse komþu ülke kaynaklarýnda yer alan bilgiler, Türk yazý dilinin baþlangýcýnýn çok daha eskiye gittiðini gösterir. Yakýn dönemde bulunan yeni yazýtlarýn okunmasý Türk yazý dilinin tarihini daha da gerilere götürmemizi saðlayacaktýr. Ayrýca karþýlaþtýrmalý ses ve biçim bilimi çalýþmalarý ve diðer dillerdeki alýntý sözlerden Türkçenin yaþýnýn ortaya konulmasý yolunda önemli veriler elde edilmiþtir. Türkçeden Sümerceye geçmiþ olduðu kanýtlanan 168 Türkçe kökenli sözcük, Sümerce ile Türkçenin yaþýt olduðu görüþünün geliþtirilmesini saðlamýþtýr. Esik kurganý buluntularý arasýnda yer alan ve MÖ 4’üncü yüzyýla ait olduðu saptanan bir çanaktaki Orhon yazýsýna benzer harflerle yazýlan iki satýrlýk yazýnýn en eski Türkçe metin olduðu bilinmektedir. Çin yýllýklarýndaki bir Hun aðýtýna ait iki dize ile birkaç sözcük MS 4’üncü yüzyýl Türkçesi hakkýnda fikir vermektedir. Ancak, edebî metin niteliðindeki ilk büyük metinler Tonyukuk (725), Bilge Kaðan (731) ve Köl Tigin (732) adýna dikilmiþ olan Göktürk Yazýtlarý’dýr. Türk dilinin ilk sözlüðü ve dil bilgisi kitabý Divanü Lugati’t-Türk ise 1072 yýlýnda Kâþgarlý Mahmud tarafýndan yazýlmýþtýr. Yaklaþýk 9 bin sözü içeren eser, yalnýzca bir sözlük, yalnýzca bir dil bilgisi kitabý deðil, ayný zamanda Türk yazý dilinin ve aðýzlarýnýn ele alýndýðý, kültür deðerlerinin kayda geçirildiði anýtsal bir kaynaktýr. Kâþgarlý Mahmud; Karahanlý, Uygur, Oðuz, Kýpçak, Kýrgýz ve diðer akraba topluluklarýnýn söz varlýðýný bir araya getirerek hazýrladýðý eserine Divanü Lugati’t-Türk, yani Türk Lehçeleri Sözlüðü adýný vermiþtir. Kâþgarlý Mahmud’un yirmiyi aþkýn yazý dilini ve aðzýný Türk adý altýnda toplamasý, bilimsel bir gerçekliði ortaya koymaktadýr. Büyük ölçüde ortak dil ögelerine dayanan bu yazý dilleri ve aðýzlar, zaman içerisinde kendi iç geliþmelerini sürdürerek bugün yazý dilleri ve resmî diller hâline gelmiþlerdir. Türk Dilinin Coðrafyasý Yayýlma alaný Kuzey Buz Denizi’nden baþlayýp Hindistan’ýn kuzeyine, Çin Halk Cumhuriyeti’nin içlerinden Avrupa’nýn en uç noktasýna kadar uzanan yaklaþýk 12 milyon kilometrekarelik bu coðrafyada en geçerli dil, Altay dil ailesinin en büyük kolu olan Türk dilidir. 19’uncu yüzyýlda ünlü Türkolog Á. H. Vámbéry, Türk dilinin yayýlma alanýnýn geniþliðini yaptýðý gezi sýrasýnda görmüþ ve Balkanlardan Mançurya’ya kadar yolculuk yapacak bir kiþinin Türk dilini bilmesi durumunda bu yolculuðunu en kolay bir biçimde yapabileceðini, çünkü bu coðrafyada en geçerli dilin Türk dili olduðunu söylemiþti. Bugün bu alan daha da geniþlemiþtir. Özellikle 1960’lý yýllardan itibaren çalýþmak ve okumak baþta olmak üzere çeþitli nedenlerle endüstrileþmiþ Avrupa ülkelerine Türklerin göçmesi sonucunda Türk dilinin yayýlma alaný Balkanlarý da aþarak Atlas Okyanusu kýyýlarýna ulaþmýþtýr. Türk dili, yoðunluðu Orta Asya ve Orta Doðu’da bulunan ve en azýndan son bin yýldýr yerleþik halklar hâlinde olan; Türkiye Cumhuriyeti, Eski Sovyetler Birliði’nden baðýmsýzlaþmýþ Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan,
7 Kýrgýzistan gibi Türk Cumhuriyetleri, Balkan Ülkeleri, Rusya Federasyonu, Ýran, Irak, Afganistan, Çin Halk Cumhuriyeti gibi devletler içinde konuþma dili veya yazý dili olarak yaþayan yirmi yazý dili koluna ayrýlmaktadýr. Öte yandan büyük çoðunluðu Türkiye Cumhuriyeti vatandaþý olan ve Avrupa Birliði ülkelerine yerleþen yaklaþýk 6 milyon Türk bulunmaktadýr. Avrupa Birliði üyesi olmayan bazý Avrupa ülkelerinde de önemli ölçüde Türk nüfusu bulunmaktadýr. Bu nüfusun önemli bir bölümü, yaþadýðý ülkenin vatandaþýdýr. Ayrýca Avrupa Birliði’nin yeni üyelerinden Romanya’da, özellikle de Bulgaristan’da bu ülkelerin vatandaþý olarak çok sayýda Türk yaþamaktadýr. Makedonya, Kosova gibi diðer ülkelerdeki yerleþik Türklerle birlikte bütün Avrupa kýtasýndaki Türk nüfusun 7 milyonu aþtýðý düþünülmektedir. Avrupa’daki bu nüfusun tamamýnýn dili Türkiye Türkçesidir. Bu ülkelerde Türkler tarafýndan yayýmlanan gazeteler, dergiler, kitle iletiþim araçlarý Türkiye Türkçesini kullanmaktadýr. Çeþitli dönemlerde Arabistan yarýmadasýndaki ve Kuzey Afrika’daki ülkelere; Güney ve Kuzey Amerika kýtasýnda baþta ABD olmak üzere çeþitli ülkelere ve Avustralya’ya yerleþen konuþurlarý sayesinde, bugün Türk dili dünyanýn dört bir köþesinde yaþayan, konuþulan, kullanýlan dil konumuna ulaþmýþtýr. Uydudan yapýlan radyo ve televizyon yayýnlarý, að ortamýnda yayýncýlýk, yurt dýþýnda da yayýmlanan gazetelerimiz ve dergilerimiz, öðretim kurumlarý ve kurslar aracýlýðýyla bugün Türk dili yeryüzünde etkin bir biçimde iþlevini sürdüren dil konumuna ulaþmýþtýr. Ana Dili Konuþurlarýna Göre Diller ve Türk Dili Dillerin nüfus sýralamasý ana dili (birinci dil), ikinci dil, yabancý dil konuþurlarý bakýmýndan birkaç ölçüt göz önünde bulundurularak yapýlmaktadýr. Ana dili, birinci dil, ikinci dil ve yabancý dil olarak konuþurlar bakýmýndan Ýngilizcenin 2 milyara yaklaþan bir konuþuru olduðu kestiriminde bulunulmaktadýr. Ana dili konuþurlarý bakýmýndan yapýlan sýralamalarda ise Çince farklý lehçeleri olmasýna karþýn birinci dil olma özelliðine sahiptir. Birbirinden ses, biçim ve söz varlýðý özellikleri bakýmýndan ayrýlan sekiz ayrý lehçesiyle Çincenin, pek çok lehçesinin yaný sýra Urduca ile birlikte Hintçenin tek dil kabul edildiði ve buna göre dünyada en fazla konuþuru bulunan diller sýralamasýnda Çincenin birinci, Hintçenin dördüncü dil kabul edilmesi karþýsýnda Türk dili de 220 milyona ulaþan konuþuruyla sýralamada tek bir dil olarak kabul edilmelidir. Bu ölçütlerle Türk dili dünyada en fazla konuþuru bulunan diller arasýnda beþinci sýrada yer almaktadýr. Çince 1.300.000.000 Sekiz lehçesiyle birlikte Ýngilizce 427.000.000 Ýspanyolca 266.000.000 Hintçe 260.000.000 Bütün lehçeleriyle ve Urduca ile birlikte Türk dili 220.000.000 Bütün lehçeleriyle birlikte Arapça 181.000.000 Bütün lehçeleriyle birlikte Portekizce 165.000.000 Bengalce 162.000.000 Rusça 158.000.000 Japonca 124.000.000 Almanca 121.000.000 Fransýzca 116.000.000
8 Dünyada Türk Dilinin Öðretimi Ana dili konuþurlarý dýþýnda Türk dili lehçelerinin birinci dil, ikinci dil veya yabancý dil konuþurlarý da bulunmaktadýr. Özellikle Türkiye Türkçesinin pek çok ülkede konuþuru olduðu saptanmýþtýr. Ethnologue verilerine göre Türkiye Cumhuriyeti dýþýnda 34 ülkede Türkiye Türkçesi konuþuru bulunmaktadýr. Konuþur nüfusunun yaný sýra Sovyetler Birliði’nin daðýlmasý, Körfez Savaþý gibi yakýn tarihte yaþadýðýmýz olaylar, Türkiye Cumhuriyeti’nin bölgesinde ve dünyadaki önemini artýrmýþ, Türkiye çekim merkezi hâline gelmiþtir. Bu geliþmeler, Türkiye Türkçesinin Türk cumhuriyetlerinde ve diðer ülkelerde öðretimi konusunda çeþitli aþamalardaki yeni öðretim kurumlarýnýn, üniversitelerde yeni bölümlerin kurulmasýný ve özel dershanelerde kurslarýn açýlmasýný saðlamýþtýr. Ülkelerdeki Türk nüfusun yoðunluðuna ve isteme göre ortaöðretim kurumlarýnda Türkçenin öðretildiði seksen yedi ülke bulunmaktadýr. En az bir ortaöðretim kurumunda Türkçenin öðretildiði bu ülkeler þunlardýr: ABD, Afganistan, Almanya, Angola, Arjantin, Arnavutluk, Avustralya, Avusturya, Azerbaycan, Bangladeþ, Belçika, Benin, Bosna-Hersek, Brezilya, Bulgaristan, Burkina-Faso, Burma, Çad, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Ekvator Ginesi, Endonezya, Etyopya, Fas, Fildiþi Sahilleri, Filipinler, Fransa, Gabon, Gana, Gine, Güney Afrika Cumhuriyeti, Güney Kore, Gürcistan, Hindistan, Hollanda, Irak, Ýngiltere, Japonya, Kamboçya, Kamerun, Kanada, Kazakistan, Kenya, Kýrgýzistan, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Kosova, Laos, Letonya, Liberya, Litvanya, Macaristan, Madagaskar, Makedonya, Malavi, Maldiv Adalarý, Malezya, Mali, Meksika, Moðolistan, Moldova, Moritanya, Mozambik, Nepal, Nijer, Nijerya, Orta Afrika Cumhuriyeti, Pakistan, Papua Yeni Gine, Polonya, Romanya, Rusya, Senegal, Sýrbistan, Sri Lanka, Sudan, Suudi Arabistan, Tacikistan, Tanzanya, Tayland, Tayvan, Togo, Türkmenistan, Uganda, Ukrayna, Ürdün, Vietnam, Yemen. Bazý ülkelerde ortaöðretim kurumlarýnda Türkçenin öðretilmesinin yaný sýra özel kurslarda da talebe göre Türkçe öðretilmektedir. Kurslarýnda Türkçenin öðretildiði kýrk altý ülke saptanmýþtýr. Bu ülkeler þunlardýr: ABD, Almanya, Belçika, Beyaz Rusya, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Cezayir, Çin, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Gürcistan, Hollanda, Irak, Ýngiltere, Ýrlanda, Ýspanya, Ýsveç, Ýsviçre, Ýtalya, Ýzlanda, Japonya, Kýrgýzistan, Kolombiya, Letonya, Litvanya, Lübnan, Lüksemburg, Makedonya, Malta, Meksika, Mýsýr, Moðolistan, Norveç, Peru, Polonya, Portekiz, Rusya, Singapur, Slovakya, Slovenya, Þili, Türkmenistan, Vietnam, Yunanistan. Dokuz ülkede Türkçe öðretiminin yapýldýðý üniversite bulunmaktadýr. Bu ülkeler þunlardýr: Arnavutluk, Azerbaycan, Bosna-Hersek, Gürcistan, Irak, Kazakistan, Kýrgýzistan, Romanya, Türkmenistan. Bünyesinde Türkçe öðretilen, Türk dili ve edebiyatý araþtýrmalarýnýn yapýldýðý, Türkoloji bölümlerinin bulunduðu yirmi sekiz ülke vardýr. Bu ülkeler þunladýr: Almanya, Avustralya, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Endonezya, Fildiþi Sahilleri, Gürcistan, Irak, Ýran, Ýsveç, Japonya, Kamerun, Kazakistan, Kýrgýzistan, Kolombiya, Kosova, Litvanya, Macaristan, Mýsýr, Moldova, Romanya, Rusya, Türkmenistan, Ukrayna, Venezuela, Yemen. Sonuç Bugün Türk dili, yaklaþýk 12 milyon kilometre karelik bir alanda 220 milyon nüfusun konuþtuðu, yüze yakýn ülkede öðretiminin yapýldýðý, kökleri tarihin en eski dönemlerine kadar uzanan, 600 bini aþkýn söz varlýðýna sahip bir dünya dilidir. Geçmiþi boyunca Çinceden Farsçaya, Arapçadan Macarcaya kadar pek çok dille etkileþim içerisine girmiþ olan Türk dilinin bir kolu olarak yalnýzca Türkiye Türkçesinin dünya dillerine verdiði sözcüklerin sayýsý 11 binin üzerindedir. Genel Türk dili olarak diðer dillere verdiðimiz sözcük sayýsý ise 20 binin üzerindedir. Özellikle giyim, yiyecek, askerlik baþta olmak üzere hemen her alanda çok sayýda Türk dili kökenli sözcük ile tarihte ve bugün Türk soylu halklarýn yaþadýðý coðrafyalardaki Türk dili kökenli çok sayýda yer adý dünya dillerinde varlýðýný bugün de sürdürmektedir. Dünyanýn hemen her bölgesinde öðretimi yapýlan, bilimsel araþtýrmalara konu olan, dünya dillerine katkýda bulunan Türk dili, en yaygýn ve en köklü dünya dillerinden biridir.
9 TURKIC LANGUAGE: WORLD LANGUAGE Prof. Þükrü Halûk Akalýn The President of the Turkish Language Institution Today the Turkic language is spoken by almost 220 million people and with the greatest number of speakers, forms the largest branch of the Altaic language family. Brief History of Turkish Language The history of the written Turkic language begins with the Orhon inscriptions which were discovered in the Orhon Valley in the 7th and 8th Centuries. With the development and use of the language found in the Orhon inscriptions and the information from various sources in neighboring countries, the beginnings of the written Turkic language goes even further back in history. Findings from the recent discovery, translation and reading of these Orhon inscriptions further support this fact. Moreover, through comparative phonetics and morphology studies and the Turkic loanwords found in other languages, important data have been acquired showing just how old Turkic is. The 168 words of Turkic origin in the Sumerian language have proved to be Turkic, thus supporting the idea that Sumerian and Turkic are the same age. The oldest known Turkic text was discovered in a 4th Century bowl BC found among Esik cairn findings and showed two lines of writing similar to the Orhon writings. Some words and two lines belonging to one Hun dirge in Chinese annuals indicate it may be about 4th Century AD Turkic. However, the first major literary texts are Göktürk inscriptions erected in honor of Tonyukukuk (725), Bilge Khan (731), Köl Tigin (732). Divanü Lugati’t Türk, which is the first dictionary and grammar book of Turkic language, was written by Mahmud Kashgari in 1072. This work includes nine thousand words and is not only a dictionary and grammar book, but also a monumental source book with information about Turkic written language, regional accents and cultural values. Mahmud Kashgari named his work “Divanü Lugati’t Türk” meaning “The Dictionary of Turkic Dialects” by bringing together the vocabulary of Karakhanid, Uighur, Oghuz, Kipchak, Kyrgyz and other relative societies. This provides us with scientific evidence that Mahmud Kashgari identified more than twenty written languages and dialects as Turkic. With the passage of time these written languages and dialects continued to develop in their written form and into use as national languages, and today they share many common language elements. Geography of the Turkic Language Within an approximately 12 million square kilometer region starting from the North Polar Sea up to India, from inside the People’s Republic of China through to the end point of Europe, the most widespread and useful language is the Turkic language, which forms the largest branch of the Altaic language family. During his travels in the 19th Century the famous Turkologist, A. H. Vambery, noted that Turkic was the most WHY TURKISH?
10 widespread language in this region. He realized that if one knew Turkic, he could make this trip easily from the Balkans through Manchuria. Today this region is even larger than before. During the 1960s many Turkic people emigrated to the industrialized European countries primarily for the purposes of studying and working. For this reason, the areas in which the Turkic language was spoken became even more widespread. It reached even further from the Balkans to the coasts of the Atlantic Ocean. The Turkic language consists of twenty living written language branches which have been spoken and written for at least the last one thousand years in the settled communities of Central Asia and the Middle East, as well as other areas. These countries are Turkish Republic, the Turkic Republics of Azerbaijan, Turkmenistan, Uzbekistan, Kazakhstan, and Kyrgyzstan (which became independent from the old Union of Soviet Socialist Republics), Balkan countries, Russian Federation, Iran, Iraq, Afghanistan, and the People’s Republic of China. Although the majority of them are citizens of the Turkish Republic, there are approximately six million Turkic people living in the European countries. There are also many Turkic people living in the other non-member states of the European Union, however, these Turkic people are mostly the citizens of the country they live. For example, there are many Turks living as citizens in Bulgaria and also in Romania, a new member of the European Union. If we include the Turkic people living in other countries such as Macedonia and Kosovo there are more than seven million Turkic on the European continent. The language of the whole Turkic population in Europe is Turkey Turkish. The newspapers, journals, and mass media published and broadcasted by Turkic people in these countries use Turkish. Today, the Turkic language is living, spoken and used all over the world. It was brought by Turkic settlers to countries in the Arabian peninsula and North Africa and to various countries in North and South America, mainly the USA and Australia. Today the language is widely spoken and used in the world through various media to include satellite TV and radio broadcasting, internet, newspapers and journals published in foreign countries, and educational institutions and courses. Languages and Turkic Language According to the Native Speakers The speaker population order of the languages is made by using criteria such as native language, second language and foreign language. It is estimated that English has 2 billion speakers in terms of the native language, first language, second language and foreign language speakers. Chinese comes first when the order is made in terms of the native speakers. Though Chinese has eight different dialects, all with varied phoneme, morphological and vocabulary features, it is still considered as a single language. The same holds true for Hindi language with its many dialects as well as Urdu language. For languages which have the most speakers, Chinese comes first with Hindi in fourth place as the most spoken languages. Therefore, Turkic has to be accepted as one single language with its 220 million speakers. Using this criteria, the Turkic language is the fifth most widely spoken language.
11 Teaching Turkish Language In the World Other than native speakers, there are also first language, second language and foreign language speakers of the Turkic language dialects. It has been determined that Turkish has speakers in many countries all over the world. According to the Ethnologue Survey, there are 34 countries other than the Turkish Republic where Turkish speakers live. The recent collapse of the former Soviet Union and the Gulf War have brought a heightened focus to the importance of the Turkish Republic and to speakers of Turkic languages. These developments led to the establishment of new educational institutions for the purpose of teaching Turkish. New departments at the universities were also established, and courses at private teaching institutions were opened in the Turkic Republics and other countries. At the present time, there are 87 countries where Turkish is taught in secondary schools. These courses were developed according to the Turkic population and the demand for Turkish language courses. The countries where Turkish is taught in at least one secondary school are: USA, Afghanistan, Germany, Angola, Argentina, Albania, Australia, Austria, Azerbaijan, Bangladesh, Belgium, Benin, Bosnia Herzogevina, Brazil, Bulgaria, Burkina-Faso, Myanmar, Chad, Czech Republic, Denmark, Equatorial Guinea, Indonesia, Morocco, Ivory Coast, Philippines, France, Gabon, Ghana, Guinea, The Republic of South Africa, South Korea, Georgia, India, the Netherlands, Iraq, the Great Britain, Japan, Cambodia, Cameroon, Canada, Kazakstan, Kenya, Kyrgyzstan, The Democratic Republic of the Congo, Kosovo, Laos, Latvia, Liberia, Lithuania, Hungary, Madagascar, Macedonia, Malawi, the Maldives, Malaysia, Malian, Mexico, Mongolia, Moldova, Mauritania, Mozambique, Nepal, Niger, Nigeria, the Central African Republic, Pakistan, Papua, New Guinea, Poland, Romania, Russia, Senegal, Serbia, Sri Lanka, Sudan, Saudi Arabia, Tajikistan, Tanzania, Thailand, Taiwan, Togo, Turkmenistan, Uganda, Ukraine, Jordan, Vietnam and Yemen. Chinese 1.300.000.000 With all its dialects English 427.000.000 Spanish 266.000.000 Hindi 260.000.000 With all its dialects Turkic 220.000.000 With all its dialects Arabic 181.000.000 With all its dialects Portuguese 165.000.000 Bengali 162.000.000 Russian 158.000.000 Japanese 124.000.000 German 121.000.000 French 116.000.000
12 In some countries Turkish is taught at private educational institutions as well as at secondary schools. There are 46 countries where Turkish is taught at private educational institutions. The countries are: USA, Germany, Belgium, Belarus, Bosnia Herzogevina, Bulgaria, Algeria, China, Denmark, Estonia, Finland, France, Georgia, the Netherlands, Iraq, the Great Britain, Ireland, Spain, Sweden, Switzerland, Italy, Iceland, Japan, Kyrgyzstan, Colombia, Latvia, Lithuania, Lebanon, Luxembourg, Macedonia, Malta, Mexico, Egypt, Mongolia, Norway, Peru, Poland, Portugal, Russia, Singapore, Slovakia, Slovenia, Chile, Turkmenistan, Vietnam and Greece. Educational courses are conducted in the Turkish language at universities in nine countries. These countries are: Albania, Azerbaijan, Bosnia Herzogevina, Georgia, Iraq, Kazakstan, Kyrgyzstan, Romania, and Turkmenistan. There are Turkology departments in 28 countries where Turkish is taught and Turkish language and literature studies are conducted. These countries are: Germany, Australia, Azerbaijan, Belarus, Bosnia Herzogevina, Bulgaria, Indonesia, Ivory Coast, Georgia, Iraq, Iran, Sweden, Japan, Cameroon, Kazakstan, Kyrgyzstan, Colombia, Kosovo, Lithuania, Hungary, Egypt, Moldova, Romania, Russia, Turkmenistan, Ukraine, Venezuela, and Yemen. Conclusion Today the Turkic language is a world language spoken within a 12 million square kilometer area by 220 million people. The origins of the language, which has 600,000 words in its vocabulary, date back to the oldest periods of history, and now it is studied and taught in almost one hundred countries. Turkish, a branch of the Turkic language, has been influenced by many languages including Chinese, Persian, Arabic and Hungarian, and more than 11,000 loanwords have been borrowed only from Turkish. More than 20,000 loanwords have been brought in and adapted from the Turkic languages to the other languages. Many Turkic words of origin have been taken from categories of clothing, food, and the military. In addition, many Turkic origin place names, where Turkic origin people lived throughout history, are still used today in world languages. Turkic language is one of the most widespread and deep-rooted languages in the world and has made many significant contributions to world languages. Furthermore, as an important world language, Turkic is taught in many parts of the world and is also a subject of great interest and academic research. Translated by Gülzemin ÖZRENK AYDIN
13 GÝRÝÞ ALFABE Letter Pronounced as in Turkish word Aa but, flood, cousin araba Bb same as in English balýk Cc jam ceket Çç chair çiçek Dd same as in English dede Ee met, head elma Ff same as in English fil Gg game göz Ðð no matching sound in English dað Hh same as in English harita Iý better, inventor ýþýk Ýi sit, bill inek Jj pleasure, television jaguar Kk same as in English kedi Ll same as in English limon Mm same as in English masa Nn same as in English nar Oo north, mall, court okul Öö heard, her, bird, word, hurt öðretmen Pp same as in English portakal Rr same as in English robot Ss same as in English sýfýr Þþ shine þapka Tt same as in English tahta Uu bush, put, good uçak Üü no matching sound in English üzüm Vv same as in English vazo Yy same as in English yýlan Zz same as in English zebra Harf Sýrasý Harfin Okunuþu Kitap Yazýsý El Yazýsý Büyük Küçük Büyük Küçük 1 a A a A a 2 be B b B b 3 ce C c C c 4 çe Ç ç Ç ç 5 de D d D d 6 e E e E e 7 fe F f F f 8 ge G g G g 9 yumuþak ge Ð ð Ð ð 10 he H h H h 11 ý I ý I ý 12 i Ý i Ý i 13 je J j J j 14 ke K k K k 15 le L l L l 16 me M m M m 17 ne N n N n 18 o O o O o 19 ö Ö ö Ö ö 20 pe P p P p 21 re R r R r 22 se S s S s 23 þe Þ þ Þ þ 24 te T t T t 25 u U u U u 26 ü Ü ü Ü ü 27 ve V v V v 28 ye Y y Y y 29 ze Z z Z z
14 Oku Yaz Dinle Tekrar et Cevap ver Say Kapat Aç Parmak kaldýr Göster Kalk Otur Ben Ben 1, 2...
15 Yardým et Çiz Ýþaretle Tahtayý sil Al Ver Bak Anlamadým Sessiz ol Gel Git SINIF DÝLÝ !
16 GÜNLER - RENKLER - SAYILAR GÜNLER RENKLER SAYILAR gri mavi kýrmýzý mor siyah yeþil pembe turuncu kahverengi sarý beyaz 1 bir 2 iki 3 üç 4 dört 5 beþ 6 altý 7 yedi 8 sekiz 9 dokuz 10 on 10 on 20 yirmi 30 otuz 40 kýrk 50 elli 60 altmýþ 70 yetmiþ 80 seksen 90 doksan 100 yüz 11 on bir 12 on iki 13 on üç 14 on dört 15 on beþ 16 on altý 17 on yedi 18 on sekiz 19 on dokuz 20 yirmi 100 yüz 200 iki yüz 300 üç yüz 400 dört yüz 500 beþ yüz 600 altý yüz 700 yedi yüz 800 sekiz yüz 900 dokuz yüz 1000 bin 1 Pazartesi 2 Salý 3 Çarþamba 4 Perþembe 5 Cuma 6 Cumartesi 7 Pazar
18 1. Aþaðýdaki kelimeleri dinleyiniz ve tekrar ediniz. Listen and repeat. 1. Günaydýn 2. Merhaba 3. Ýyi günler 4. Ýyi akþamlar 5. Ýyi geceler 6. Hoþça kalýn 7. Güle güle 8. Hoþ geldiniz 9. Görüþürüz 1.A KELÝMELER 2 1 3 4 5 2. Resimlere bakarak tekrar dinleyiniz. Look and listen. 3. Dinleyiniz ve duyduðunuz kelimeyi uygun resmin altýna yazýnýz. Listen and write. 07:00 19:00 22:00
19 7 8 6 9 Karþýlaþmalarda Günaydýn Günaydýn Merhaba Hoþ bulduk Merhaba Hoþ geldiniz Güle güle Görüþürüz. Hoþça kalýn Görüþürüz. SOR VE CEVAPLA Ayrýlýrken ¶ ¶ 1 2 3 1 2 ¶ ¶
20 A: Merhaba. Benim adým Ali. B: Merhaba. Benim adým Murat. A: Memnun oldum. B: Ben de. A: Merhaba. Benim adým Rita. Senin adýn ne? B: Benim adým Elizabeth. A: Memnun oldum. B: Ben de. 1.B OKUMA - ANLAMA 1. Aþaðýdaki diyaloglarý okuyunuz. Read the dialogs. MERHABA
21 2. Aþaðýdaki cümleleri diyaloða göre eþleþtiriniz. Match. 1. Memnun oldum. a. Merhaba 2. Adýn ne? b. Soyadým Demir 3. Merhaba c. Adým Ali 4. Soyadýn ne? d. Ben de 3. Diyalogdaki boþluklarý doldurunuz. Complete the dialog. A: Benim adým Rita. ................................? B: ................................ Elizabeth. A: Memnun oldum. B: ........................ 4. Doðru cevabý iþaretleyiniz. () Tick the correct answer. 1. A: ........................ B: Merhaba Merhaba Soyadým 2. Adým Ali ........................? Benim adým Senin adýn ne 3. A: Soyadýnýz ne? B: ........................ Akar. Soyadým Soyadýnýz 4. ........................ Murat. Benim adým Benim SOR VE CEVAPLA Adýnýz ne? Adým Ali. Soyadým Ak. Ben de memnun oldum. Soyadýnýz ne? Memnun oldum. A: Adýnýz ne? B: Adým Mehmet. A: Soyadýnýz ne? B: Soyadým Akar. Ad = Ýsim Adým = Ýsmim Adýn ne? = Ýsmin ne? Adýnýz ne? = Ýsminiz ne? 1 2 3
1. Dinleyiniz ve diyaloðu sýralayýnýz. Listen and number. 2. Dinleyiniz ve duyduðunuz kelimeyi uygun resmin altýna yazýnýz. Listen and write. 3. Dinleyiniz ve boþluklarý doldurunuz. Listen and complete. A: .................................. B: Merhaba. A: ........................... Mehmet. ........................... ne? B: ........................... Sema. A: Memnun oldum. B: ................................. Ben de. Merhaba. Benim adým Elif. Memnun oldum. Benim adým Alper. Sizin adýnýz ne? Merhaba. 1 1.C DÝNLEME - ANLAMA 22 07:00 19:00 13:00 22:00
1. Aþaðýdaki diyaloðu okuyunuz. Read the dialog. 2. Örnekteki gibi benzer diyaloglar kurunuz. Make new dialogs. 1.Ç KONUÞMA Merhaba Elif. Alper, bu Mehmet. Mehmet, bu Alper. Ben de Memnun oldum. Merhaba Mehmet. Ayþe Emel Ebru 1 2 3 4 Bilal Kerem Gamze Taner Meral Davut Duygu Erdem Kadir 23
24 1. Diyalogdaki boþluklarý doldurunuz. Complete the dialogs. 3. Aþaðýdaki cümleleri ayrý yazýnýz. Unscramble the sentences. 2. Aþaðýdaki boþluklarý resimlere bakarak doldurunuz. Look at the pictures and fill in the blanks. Onun adý : .................................................. Onun soyadý : .................................................. Onun adý : .................................................. Onun soyadý : .................................................. Merhababenimadýmalisizinadýnýznebenimadýmmehmetmemnunoldumbende Soner Gürel Kart No: 554 Ýstanbul Lisesi Öðrenci Kimlik Kartý ÖÐRENCÝ A: Merhaba. B: .................................. A: ........................ Metin B: ........................ Sinan A: .................................. B: Ben de. 1 2 A: .................................? B: ........................... Efe. A: .................................? B: ........................... Gül. 1.D YAZMA
25 1.E DÝL BÝLGÝSÝ Tekil 1. Þahýs Ben 2. Þahýs Sen 3. Þahýs O Çoðul 1. Þahýs Biz 2. Þahýs Siz 3. Þahýs Onlar Tekil 1. Þahýs Benim ad ým 2. Þahýs Senin ad ýn 3. Þahýs Onun ad ý Çoðul 1. Þahýs Bizim ad ýmýz 2. Þahýs Sizin ad ýnýz 3. Þahýs Onlarýn ad larý 1. ALFABE Türk alfabesinde 29 harf vardýr. Büyük Harfler A B C Ç D E F G Ð H I Ý J K L M N O Ö P R S Þ T U Ü V Y Z Küçük Harfler a b c ç d e f g ð h ý i j k l m n o ö p r s þ t u ü v y z 2. ÞAHIS ZAMÝRLERÝ Taným: Söz söyleyen, dinleyen, kendisinden söz edilen þahýs adlarýnýn yerini tutan zamirlerdir. 3. ÝYELÝK EKLERÝ Taným: Ýsimlerin karþýladýðý nesnelerin bir kiþiye veya nesneye ait olduðunu gösteren eklerdir. Sesli Harfler a e ý i o ö u ü Sessiz Harfler b c ç d f g ð h j k l m n p r s þ t v y z Ben Benim adým Senin adýn Bizim adýmýz Sizin adýnýz Onun adý Onlarýn adlarý Biz Siz Onlar Sen O
26 4. Diyaloglardaki boþluklarý doldurunuz. Complete the dialogs. 5. Diyalogdaki boþluklarý doldurunuz. Complete the dialog. A: Merhaba B: ......................... A: Adýnýz ne? B: ......................... A: Soyadýnýz ne? B: ......................... A: Memnun oldum. B: ......................... 1. Cümlelerdeki hatalarý düzelterek yeniden yazýnýz. Correct the mistakes. 1. Beným adim? ............................................... 2. Adiniz ne? ............................................... 3. Senýn adin ne? ............................................... 4. Hosca kal ............................................... 5. Iyý aksamlar ............................................... 6. 3. Diyalogdaki boþluðu doldurunuz. Complete the dialog. A: .............................................? B: Onlarýn adlarý Ali, Ahmet ve Ayþe. 2. Diyalogdaki boþluklarý doldurunuz. Complete the dialog. A: Merhaba B: ............................................... A: ................................. Mehmet. B: ......................................... Elif. A: .............................................? B: Onun adý Lucy. 1. A: Günaydýn B: .................................... 2. A: Merhaba B: .................................... 3. A: Ýyi akþamlar B: .................................... 4. A: Ýyi geceler B: .................................... A ...... B ...... C ...... Ç ...... D ...... E ...... F ...... G ...... Ð ...... H ...... I ...... Ý ...... J ...... K ...... L ...... M ...... N ...... O ...... Ö ...... P ...... R ...... S ...... Þ ...... T ...... U ...... Ü ...... V ...... Y ...... Z ...... Aþaðýdaki boþluklara küçük harfleri yazýnýz. Write in lowercase letters. 1.F DEÐERLENDÝRME
Hoþ Geldiniz 27 Türkiye Cumhuriyeti, kuzey yarým kürededir. Hem Avrupa hem de Asya kýtasýnda topraklarý vardýr. Türkiye’nin üç tarafý denizlerle çevrilidir. Bu denizler; Karadeniz, Akdeniz ve Ege Denizi’dir. Boðaziçi Köprüsü, Avrupa ve Asya’yý birbirine baðlar. Türkiye’nin en büyük þehirleri Ýstanbul, Ankara, Ýzmir, Bursa, Adana ve Antalya’dýr. Ýstanbul, üç büyük devlete baþkentlik yapmýþtýr. Türkiye’nin baþkenti Ankara’dýr. Bugüne kadar Anadolu’da 26 farklý medeniyet kurulmuþtur. Türkiye, tarihî eser bakýmýndan çok zengindir. Anadolu 3 dünya harikasýna ev sahipliði yapmaktadýr. Türkiye, dört mevsimin belirgin olarak yaþandýðý ýlýman kuþakta yer alýr. Türkiye’de ayný mevsimde hem denize girilebilir, hem de kýþ sporlarý yapýlabilir. Ülkenin doðusu ile batýsý arasýnda 76 dakikalýk zaman farký vardýr. Türkiye’nin nüfusu 70 milyonu geçmektedir. Türkiye’de 81 il bulunmaktadýr. Dünyanýn en hýzlý büyüyen ikinci ekonomisidir. Türkiye, Avrupa’nýn en genç ve dinamik nüfusuna sahiptir. Welcome to Turkey Turkey is in the northern hemisphere and covers parts of Asia and Europe. It is surrounded by the Black Sea, the Mediterranean Sea and the Aegean Sea, with the Bosphorus Bridge in Istanbul interconnecting the continents of Europe and Asia. The population of Turkey is over 70 million and there are 81 cities. The most crowded cities are Istanbul, Ankara, Izmir, Bursa, Adana and Antalya, with Ankara being the capital city. Turkey has one of the world's fastest developing economies and has the one of the youngest populations in Europe. Twenty six different civilizations were founded in Anatolia and Istanbul served as the capital city for some of the greatest civilizations in history. This significantly contributes to Turkey's rich heritage, which offers many different historical monuments and artifacts. Turkey is located in a temperate zone. The coastal areas have hot, dry summers and mild, wet winters. However, conditions can be much harsher in the interior. The interior of Turkey has a continental climate with sharply contrasting seasons. This means that if you travel across Turkey you can experience all the different seasons and could go swimming in the sea one day and snow boarding the next. There is time difference of 76 minutes between the east and the west of Turkey. Kültür Köþesi
Resmî Dili Official Language Türkçe Turkish Baþkenti The Capital Ankara Yönetim Þekli Government Cumhuriyet Republic Yönetim Biçimi Administration Demokrasi Democracy Kurucusu Founder of the Turkish Republic Mustafa Kemal Atatürk Yüz Ölçümü Surface Area of Turkey 814.578 km² Nüfusu Population 72.561.312 Para Birimi Monetary Unit Türk Lirasý (TL) Turkish liras Millî Marþý National Anthem Ýstiklâl Marþý Millî Renkleri National Colors Kýrmýzý ve beyaz Red and white Dinî Bayramlarý Religious Holidays Ramazan Bayramý, Kurban Bayramý Ramadan Festival; Sacrifice Festival Millî Günleri National Holidays 23 Nisan 23rd April Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramý The National Sovereignty and Children’s Day 19 Mayýs 19th May Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramý The commemoration of Atatürk and The Youth and Sports Day 30 Aðustos 30th August Zafer Bayramý The Victory Day 29 Ekim 29th October Cumhuriyet Bayramý The Republic Day 28
30 1. Aþaðýdaki kelimeleri dinleyiniz ve tekrar ediniz. Listen and repeat. 1 2 3 4 1. Ýyi 5. Üzgün 2. Hasta 6. Kýzgýn 3. Yorgun 7. Mutlu 4. Heyecanlý 2. Resimlere bakarak tekrar dinleyiniz. Look and repeat. 3. Dinleyiniz ve duyduðunuz kelimeyi uygun resmin altýna yazýnýz. Listen and write. 2.A KELÝMELER
31 5 6 7 SOR VE CEVAPLA 1 Nasýlsýn? Sað ol. 2 Nasýlsýnýz? Teþekkür ederim.
32 OKUMA - ANLAMA A. NASILSIN? 2.B 1. Aþaðýdaki diyaloglarý okuyunuz. Read the dialogs. Elif : Merhaba Ayþe. Ayþe : Merhaba Elif. Elif : Nasýlsýn? Ayþe : Ýyiyim. Sen nasýlsýn? Elif : Ben de iyiyim. Murat : Ýyi günler Mehmet. Mehmet : Ýyi günler Murat. Murat : Nasýlsýn? Mehmet : Sað ol. Ýyiyim. Sen nasýlsýn? Murat : Ben de iyiyim. Öðretmen : Günaydýn çocuklar. Öðrenciler : Günaydýn Öðretmen : Nasýlsýnýz çocuklar? Öðrenciler : Sað ol! Öðretmen : Nasýlsýn Ahmet? Ahmet : Teþekkür ederim. Ýyiyim. Siz nasýlsýnýz? Öðretmen : Ben de iyiyim. B. NASILSINIZ? 1 1 2 2
2. Aþaðýdaki boþluklarý diyaloglara göre doldurunuz. Complete the dialogs. A. Nasýlsýn? 1. Elif : ............................? Ayþe : ..................... ....................................? Elif : ....................... iyiyim. 2. Murat : Nasýlsýn? Mehmet : ................. ................... Sen .......................? Murat : Ben de ................. B. Nasýlsýnýz? 1. Öðretmen : ............................ çocuklar? Öðrenciler : Sað ol. 2. Öðretmen : ............................ Ahmet Ahmet : ........................... .................... Siz ...............................? 3. Ayþe Haným : ............................? Oya Haným : Teþekkür ederim. ............ .....................................? SOR VE CEVAPLA Nasýlsýn? Sað ol. Ýyiyim. Nasýlsýnýz? Teþekkür ederim. Ýyiyim. 33 Ayþe Haným : Ýyi akþamlar Oya Haným. Oya Haným : Ýyi akþamlar Ayþe Haným. Ayþe Haným : Nasýlsýnýz? Oya Haným : Teþekkür ederim. Ýyiyim. Siz nasýlsýnýz? Ayþe Haným : Teþekkür ederim. Ben de iyiyim. Görüþmek üzere. Oya Haným : Görüþmek üzere. A: Nasýlsýnýz? B: Ýyiyim. A: Nasýlsýnýz? B: Ýyiyiz. 3 2 1
2.C DÝNLEME - ANLAMA 2. Dinleyiniz ve duyduðunuz kelimelerin numarasýný uygun kutucuða yazýnýz. Listen and number. 1. Ýyi / Ýyiyim 2. Yorgun / Yorgunum 3. Heyecanlý / Heyecanlýyým 4. Üzgün / Üzgünüm 5. Hasta / Hastayým 6. Mutlu / Mutluyum 7. Kýzgýn / Kýzgýným 8. Teþekkür ederim 3. Dinleyiniz ve boþluklarý doldurunuz. Listen and complete. 1. A: ...................... Mustafa? B: ............... Sema. .......................? A: Ben de iyiyim. 2. A: ................... Ali Bey? B: Teþekkür ederim. Ýyiyim. .......... nasýlsýnýz? 1. Dinleyiniz ve duyduðunuz kelimeyi tekrar ediniz. Listen and repeat. 34
35 2.Ç KONUÞMA 1. Aþaðýdaki diyaloðu okuyunuz. Read the dialog. 2. Örnekteki gibi benzer diyaloglar kurunuz. Make new dialogs. Ayþe nasýlsýn? Ýyiyim. Ali Demet Emre Ersin Birol Seda Ali Emre Seda Ersin Demet Birol
2.D YAZMA 2. Diyalogdaki boþluklarý doldurunuz. Complete the dialog. A: Ýyi günler. B: ....................................... A: .......................................? B: Teþekkür ederim. Ýyiyim ..................................? A: .............................................. Ben de ..................... 3. Aþaðýdaki sorularý resimlere bakarak cevaplayýnýz. Look and answer. 1. Resimlere bakarak uygun kelimeleri yazýnýz. Look and write. 1. A: Nasýlsýn? B: ............................. 2. A: Nasýlsýn? B: ............................. 3. A: O nasýl? B: ............................. 4. A: O nasýl? B: ............................. 36 1. ............................ 2. ............................ 3. ............................ 4. ............................ 5. ............................ 6. ............................
37 2.E DÝL BÝLGÝSÝ 1. ÞAHIS ZAMÝRLERÝ (Hatýrlatma) Taným: Söz söyleyen, dinleyen, kendisinden söz edilen þahýs adlarýnýn yerini tutan zamirlerdir. 2. BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU Bir kelimenin birinci hecesinde kalýn ünlü “a, ý, o, u” varsa diðer hecelerdeki ünlüler de kalýn “a, ý, o, u” olur: a, ý, o, u a, ý, o, u Örnek: Yorgunum, Hastayým Bir kelimenin birinci hecesinde ince bir ünlü “e, i, ö, ü” varsa diðer hecelerdeki ünlüler de ince “e, i, ö, ü” olur: e, i, ö, ü e, i, ö, ü Örnek: Ýyiyim, Üzgünüm 3. EK FÝÝL (Geniþ Zaman) Taným: Ýsim soylu kelimelerin sonlarýna gelerek onlarýn yüklem olmasýný saðlayan yardýmcý fiildir. * “-dir” bildirme eki yazý dilinde kullanýlýr. Fakat konuþma dilinde pek tercih edilmez. 4. “y” BAÐLAYICI ÜNSÜZÜ Taným: Ünlüyle biten kelime kök ve gövdelerine ünlüyle baþlayan bir ek geldiðinde araya “y” baðlayýcý ünsüzü girer. Örnek: Ýyi-y-im, Hasta-y-ým a, ý ý e, i i o, u u ö, ü ü Ben hasta-y-ým iyi-y-im mutlu-y-um üzgün-üm Sen hasta-sýn iyi-sin mutlu-sunuz üzgün-sün O hasta- (dýr)* iyi- (dir) mutlu- (dur) üzgün- (dür) Biz hasta-y-ýz iyi-y-iz mutlu-y-uz üzgün-üz Siz hasta-sýnýz iyi-siniz mutlu-sunuz üzgün-sünüz Onlar hasta-(dýr)-lar iyi-(dir)-ler mutlu-(dur)-lar üzgün-(dür)-ler Çoðul 1. Þahýs Biz 2. Þahýs Siz 3. Þahýs Onlar Tekil 1. Þahýs Ben 2. Þahýs Sen 3. Þahýs O
38 2.F DEÐERLENDÝRME 2. Cümlelerdeki hatalarý düzelterek cümleleri yeniden yazýnýz. Correct the mistakes. 1. Nasilsiniz? :............................................................. 2. Sen nasýlsýnýz? :............................................................. 3. Siz nasilsin? :............................................................. 4. Biz iyiyim. :............................................................. 5. Ýyim. :............................................................. 3. Aþaðýdaki boþluklarý doldurunuz. Complete the dialogs. 1. A: ......................... nasýlsýn? B: Ben iyiyim. 2. A: ......................... nasýl? B: O iyi. 3. A: ......................... nasýlsýnýz? B: Biz iyiyiz. 4. A: ......................... nasýllar? B: Onlar iyiler. 4. Aþaðýdaki kelimeleri eþleþtiriniz. Match. 1. Biz a. iyisin 2. Siz b. iyiler 3. Ben c. iyiyim 4. Onlar d. iyiyiz 5. O e. iyisiniz 6. Sen f. iyi 5. Diyalogdaki boþluklarý doldurunuz. Complete the dialog. Ali Bey : .................................... Elif Haným? Elif Haným : .................................... Ýyiyim. Siz .................................... Ali Bey? Ali Bey : Teþekkür ederim. ................................................. ...................... ...................... ...................... ...................... 1. Resimlerin altýna uygun kelimeleri yazýnýz. Look and write.
Sultanahmet Meydaný: Ýstanbul’un en önemli meydanlarýndan biridir. Bizans döneminde hipodrom olarak kullanýlmýþtýr. Ayasofya, Sultanahmet Camii, Yerebatan Sarnýcý, Dikilitaþ gibi önemli eserler Sultanahmet Meydaný’ndadýr. The Sultanahmet Square: This is one of the most important squares in Istanbul. It was used as a hippodrome during the Byzantine era. The Hagia Sophia (Saint Sophia), The Blue Mosque, Basilica Cistern and Obelisk are all on the Sultanahmet Square. Çýraðan Sarayý: 18. yüzyýlda 2.5 milyon altýn harcanarak yapýlan sarayda çok kýymetli sanat eserleri bulunmaktadýr. Yapýmýnda kullanýlan mermerler, sedefler ve kristaller dünyanýn dört bir yanýndan toplanmýþtýr. Çýraðan Palace: There are many valuable masterpieces in the Palace, which was built during the 19th Century and would have cost a staggering 2.5 million in gold. The marbles, marquetry and crystals which were used in the building of the Palace were collected from all over the world. 39 Dünyanýn en eski þehirlerinden biri olan Ýstanbul; Roma Ýmparatorluðu, Doðu Roma Ýmparatorluðu, Latin Ýmparatorluðu ve son olarak da Osmanlý Ýmparatorluðu’na baþkentlik yapmýþtýr. Avrupa’daki en yüksek nüfusa sahip þehirlerdendir. Ayrýca Asya ve Avrupa kýtalarý üzerinde topraklarý bulunan tek þehirdir. Ýstanbul; medeniyetler, kültürler ve dinler açýsýndan da oldukça önemli bir þehirdir. Üç büyük dini barýndýran Ýstanbul’da; Müslümanlar, Hristiyanlar ve Yahudiler kardeþçe yaþamaktadýrlar. The city where the continents interconnect: Istanbul Istanbul is one of the oldest cities in the world and served as the capital city for the Roman Empire, The Eastern Roman Empire, the Latin Empire and finally the Ottoman Empire. The city uniquely spreads over Asia and Europe, which means that it is historically and culturally important for several different civilizations, cultures and religions. In terms of population, it is one of the most crowded cities in Europe, with Muslims, christians and Jewish people all peacefully living together in Istanbul. Kültür Köþesi Kýtalarýn Buluþtuðu Þehir: Ýstanbul
Galata Kulesi: Ýstanbul’un en önemli sembollerinden biri olan Galata Kulesi; 528 yýlýnda fener kulesi olarak inþa edilmiþtir. The Galata Tower: The Galata Tower, which is one of the most important symbols of Istanbul, was built as a light tower in 528 . Afterwards it was used as a fire tower. Kýz Kulesi: Milattan Önce inþa edilen kule hakkýnda pek çok efsane vardýr. Bunlarýn en meþhuru þöyledir: Rüyasýnda kýzýnýn bir yýlan tarafýndan sokulduðunu gören kral, kýzýný korumak için denizin ortasýna bu kuleyi yaptýrýr. The Maiden’s Tower: There are many tales about the Maiden's Tower, which was built in 408 BC. The most famous one tells how the King, who dreams that his daughter is going to be bitten by a snake, builds the tower in the middle of the sea to keep his daughter safe. Kapalýçarþý: Kapalýçarþý, 1461 yýlýnda Fatih Sultan Mehmet tarafýndan yaptýrýlmýþtýr. 4.000 civarýnda dükkâný ile Kapalýçarþý, Ýstanbul’un görülmesi gereken, tarihî bir alýþveriþ merkezidir. The Grand Bazaar: The Grand Bazaar was built by Fatih Sultan Mehmet in 1461. It now holds approximately 4000 stores and is a historical shopping centre that is well worth visiting. Ýstiklal Caddesi: Ýstanbul’un en eski semtlerinden biri olan Beyoðlu’nda yer almaktadýr. 19. yüzyýlýn sonlarýndan beri Türkiye’nin en ünlü caddelerinden biridir. 1650 metre uzunluðundadýr. Ýstiklal Avenue: Ýstiklal Avenue, which is 1650 meters long, is located in the Beyoðlu district and is one of the most famous avenues in Istanbul. The avenue is steeped in history and people have been visiting it since the 19th Century. 40 Dikilitaþ: Antik bir Mýsýr dikilitaþýdýr. M.S. 390 yýlýnda Roma imparatoru tarafýndan Mýsýr’dan getirtilerek þimdiki yerine dikilmiþtir. The Obelisk: Originally erected in front of the temple of Luxor in ancient Egypt by the Pharaoh Thutmosis III in honor of Amon Ra (the Sun God), this ancient obelisk was brought from Egypt by the Roman Emperor Theodosius I in 390 AD.
SOR VE CEVAPLA Bu kim? Bu, öðretmen. 1 Bu ne? Bu, kitap. 2 42 3.A KELÝMELER 1. Aþaðýdaki kelimeleri dinleyiniz ve tekrar ediniz. Listen and repeat. 2. Resimlere bakarak tekrar dinleyiniz. Look and listen. 3. Dinleyiniz ve duyduðunuz kelimeyi uygun resmin altýna yazýnýz. Listen and write. 1. Harita 2. Masa 3. Sandalye 4. Kitaplýk 5. Tahta 6. Bilgisayar 7. Kitap 8. Defter 9. Kalem 10. Silgi 11. Öðretmen 12. Öðrenci 11 6 3 2
43 5 12 8 10 9 1 4 7
44 3.B OKUMA - ANLAMA Öðretmen : Konumuz “Bu ne?, Bunlar ne?” Lütfen dikkatli dinleyin! Öðretmen : Ali, bu ne? Ali : Bu, masa. Öðretmen : Evet. Bu, masa. Ali otur. Öðretmen : Bu, harita. Bunlar harita. Bu, masa. Bunlar masa. Bu, sandalye. Bunlar sandalye. 1. Aþaðýdaki diyaloðu okuyunuz. Read the dialog.
45 Öðretmen : Bu ne? Ayþe : Bu, kitap. Öðretmen : Ayþe, lütfen dikkat et! Öðretmen : Ali, sen söyle! Bu kitap mý? Ali : Hayýr. Bu, kitap deðil. Bu, defter. Öðretmen : Ayþe, tekrar et! Bu ne? Ayþe : Bu, defter öðretmenim. Öðretmen : Aferin çocuklar! 2. Diyalogda geçen eþyalarý yazýnýz. Write the items used in the dialogs. 1. .......................................................................................... 2. .......................................................................................... 3. .......................................................................................... 4. .......................................................................................... 5. .......................................................................................... 3. Aþaðýdaki sorularý resimlere bakarak cevaplayýnýz. Look and answer. KÝM? NE? Öðretmen Ali Emily Kedi Tahta Köpek SOR VE CEVAPLA Evet. Bu, masa. Bu, masa mý? Hayýr. Bu, masa deðil. Bunlar ne? Bunlar masa. A: Bu ne? B: ................... A: Bu ne? B: ................... A: Bunlar ne? B: ................... A: Bunlar ne? B: ................... A: Bu, kitap mý? B: ................... A: Bu, harita mý? B: ................... A: Bu, masa mý? B: ................... A: Bu, sandalye mi? B: ................... Bunlar masa Bunlar masalar 1 2
Ali Elif Ayþe Mehmet Ahmet cevap tahtayý soru parmak sayfayý sor kaldýr ver sil çevir 46 3.C DÝNLEME - ANLAMA 2. Resimlere bakarak dinleyiniz. Doðru ise “D” yanlýþ ise “Y” yazýnýz. Look and listen. Then write true “D” or false “Y”. 3. Dinleyiniz ve duyduðunuz kelimeyi uygun yere yazýnýz. Listen and write. SINIF ................... ................... ................... ................... ÇANTA ................... ................... ................... ................... 1. Dinleyiniz ve eþleþtiriniz. Listen and match. 1. 2. 3. 4. 5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
47 3.Ç KONUÞMA 2. Örnekteki gibi benzer diyaloglar kurunuz. Make new dialogs. Bu ne? Bunlar ne? Bu, kitaplýk. Bunlar kalem. Duygu 1 2 3 4 5 6 Onur Öðretmen Hakan Erol Meral Arif Aslý Hasan Meltem Metin Berk 1. Aþaðýdaki diyaloglarý okuyunuz. Read the dialogs.
48 3.D YAZMA 1. Resimlere bakarak soru sorunuz ve cevaplayýnýz. Look at the pictures and ask and answer questions. A: ................................ B: ................................ A: ................................ B: ................................ A: ................................ B: ................................ A: ................................ B: ................................ 3. Aþaðýdaki sorularý resimlere bakarak cevaplayýnýz. Look and answer. A: Bu, defter mi? B: Evet. ................. A: Bu, tahta mý? B: Evet. ................. A: Bu, harita mý? B: Hayýr. ................. A: Bu, öðretmen mi? B: Hayýr. .................... 2. Resimlere bakarak soru sorunuz ve cevaplayýnýz. Look at the pictures and ask and answer questions. A: ..............................? B: ................................ A: ..............................? B: ................................ A: ..............................? B: ................................ 1 2 3 1 2 3 4 1 2 3 4
49 3.E DÝL BÝLGÝSÝ Olumlu a, ý ý e, i i o, u u ö, ü ü Ben – – – – Sen yaz gel oku gül O yaz-sýn gel-sin oku-sun gül-sün Biz – – – – Siz yaz-ýn gel-in oku-yun gül-ün Onlar yaz-sýnlar gel-sinler oku-sunlar gül-sünler Olumsuz (-ma, -me)* a, ý, o, u ma e, i, ö, ü me Ben – – – – Sen yaz-ma oku-ma gel-me gül-me O yaz-ma-sýn oku-ma-sýn gel-me-sin gül-me-sin Biz – – – – Siz yaz-ma-y-ýn oku-ma-y-ýn gel-me-y-in gül-me-y-in Onlar yaz-ma-sýnlar oku-ma-sýnlar gel-me-sinler gül-me-sinler 1. ÝÞARET ZAMÝRLERÝ Taným: Varlýklarý -isimlerini söylemeden- iþaret ederek göstermeye yarayan kelimelerdir. 2. ÇOÐUL EKÝ Taným: Getirildiði kelimenin birden çok olduðunu anlatan ektir. a, ý, o, u -lar masa - lar tahta - lar e, i, ö, ü -ler defter - ler silgi - ler 3. SORU EKÝ Taným: Cümleye soru anlamý veren ektir. Her zaman ayrý yazýlýr. a, ý -mý Tahta mý? e, i -mi Silgi mi? o, u -mu Okul mu? ö, ü -mü Sözlük mü? 4. ÝSÝMLERDE OLUMSUZLUK “DEÐÝL” Ýsimlerde olumsuzluk “deðil” kelimesiyle yapýlýr. Bu, kitap deðil. A: Bu, cetvel mi? Bu, öðretmen deðil. B: Hayýr. Bu, cetvel deðil. 5. EMÝR KÝPÝ Taným: Bir iþin yapýlmasýný emrederken kullanýlan kiptir. Türkçede bu kip, birinci tekil ve birinci çoðul þahýslarda kullanýlmaz. Bu, kalem. Bunlar kalem. Onlar çocuk. Þu, kitap. O, çocuk. Þunlar kitap. Çoðul Ýþaret Zamirleri Tekil Ýþaret Zamirleri * Fiillerde olumsuzluk eki “-ma, -me”dir.
50 3.F DEÐERLENDÝRME 3. Aþaðýdaki boþluklara uygun çoðul eklerini yazýnýz. (-lar, -ler) Write the plural forms. 2. Resimlere bakarak soru sorunuz ve cevaplayýnýz. Look at the pictures and ask and answer questions. 1. Aþaðýdaki boþluklarý resimlere bakarak doldurunuz. Look and write. KÝM? NE? ........................ ........................ ........................ ........................ ........................ A: O ne? B: .................................. A: ...............................? B: ................................. A: ...............................? B: ................................. A: ...............................? B: ................................. Kalem..... Silgi..... Masa..... Öðretmen..... A: ..............................? B: Evet. Bu, kalem. A: ..............................? B: Evet. Bu, bilgisayar. A: ..............................? B: Evet. Bu, masa. A: ..............................? B: Evet. Bu, öðrenci. A: Bu, sýra mý? B: Hayýr. ..................... A: O, masa mý? B: Hayýr. ..................... A: Þu, öðrenci mi? B: Hayýr. ..................... A: Bunlar silgi mi? B: Hayýr. ..................... 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 Sýra..... 5 5. Aþaðýdaki sorularý resimlere bakarak cevaplayýnýz. Look at the pictures and complete the dialogs. 4. Aþaðýdaki boþluklarý resimlere bakarak doldurunuz. Look at the pictures and complete the dialogs.