รายงานประจำปี 64 final

1

คานา

กองควบคุมอาหารและยาสัตว์ เป็นหน่วยงานหลักในการควบคุม กากับ ดูแล อาหารสัตว์ ยาสัตว์ และวัตถุ
อันตรายที่ใช้ในด้านการปศุสัตว์ ให้มีคุณภาพ ปลอดภัย และมีมาตรฐานในระดับสากล โดยมีการพัฒนาวิธีปฏิบัติงานให้
สะดวก รวดเร็ว มีประสิทธิภาพ บุคลากรมีจิตบริการ มีความโปร่งใส และปฏิบัติงานบนพ้ืนฐานของหลักวิชาการ อีกทั้ง
นาความรจู้ ากการศกึ ษาวิจยั คน้ คว้าและประดิษฐ์นวัตกรรมใหม่ เพื่อเผยแพร่และถ่ายถอดเทคโนโลยีให้แก่ผู้ประกอบการ
จงึ ทาใหห้ นว่ ยงานเปน็ ทีย่ อมรบั จากภาครฐั และภาคเอกชน ทั้งในประเทศและต่างประเทศ

การจัดทารายงานประจาปี 2564 ฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพ่ือสรุปผลการดาเนินงาน โครงการ ผลงานวิจัย
รวมถึงกิจกรรมด้านการพัฒนาบุคลากรของหน่วยงาน และเผยแพร่ให้แก่ ผู้บริหาร บุคลากรด้านการปศุสัตว์ และ
ผู้ประกอบการด้านอาหารสตั ว์ ยาสตั ว์ และวัตถุอนั ตรายด้านการปศุสตั ว์ เพื่อนาไปใช้ประโยชน์ต่อไป

กองควบคุมอาหารและยาสัตว์ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า หนังสือรายงานประจาปี 2564 เล่มนี้ จะเป็นประโยชน์ต่อ
ผู้สนใจในการศึกษา ค้นคว้า และเป็นข้อมูลอ้างอิงแก่ทุกท่าน และขอขอบคุณเจ้าหน้าท่ีภาครัฐและเอกชนทุกท่านที่ให้
ความร่วมมอื และสนบั สนุนจนทาใหห้ นงั สอื เลม่ น้ปี ระสบผลสาเร็จด้วยดี

2

สารบัญ

1.คณะผบู้ ริหาร

2.วิสัยทศั น์ พนั ธกิจ

3.โครงสรา้ ง

4.อัตรากาลัง-งบประมาณ

5.กจิ กรรม/โครงการสาคญั ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564

- การดาเนินงานเพื่อการเปิดตลาดการค้าสินค้าปศสุ ัตว์ (การนาเข้า-การสง่ ออก) และการตรวจรับรองโรงงานผลิต
อาหารสัตว์ ณ ประเทศต้นทาง

- เจรจาและทาข้อตกลง เง่ือนไขการนาเขา้ -ส่งออกสนิ คา้ ปศุสตั ว์ ประเภทอาหารสตั ว์และวัตถอุ ันตรายดา้ นการ
ปศุสัตว์

- การตรวจสอบอาหารสัตวน์ าเขา้ ณ ด่านตรวจสอบอาหารสัตว์

- การดาเนนิ งานเก่ยี วกบั การออกสง่ อาหารสตั ว์

- ระบบบริการอิเล็กทรอนิกส์ด้านอาหารสตั ว์และวัตถอุ นั ตรายด้านการปศุสตั ว์
- กจิ กรรมใบอนญุ าตอาหารสัตวค์ วบคุมเฉพาะและใบสาคัญการขนึ้ ทะเบียนอาหารสตั ว์ควบคมุ เฉพาะ

- กิจกรรมตรวจสอบตามพระราชบัญญตั ิควบคมุ คณุ ภาพอาหารสัตว์ พ.ศ.2558

-กจิ กรรมแกไ้ ขปญั หาการใช้สารเร่งเนื้อแดง - -- - -
- กิจกรรมการใหบ้ ริการ Mobile Lab

- การถา่ ยโอนภารกจิ การตรวจประเมนิ ระบบประกนั คุณภาพอาหารสตั ว์
- รายงานสรุปการออกกฎหมายอนุบญั ญัติตามพระราชบัญญัตคิ วบคุมคณุ ภาพอาหารสตั ว์ พ.ศ. 2558
- กิจกรรมเฝูาระวงั ติดตาม และแก้ไขปัญหาการปนเปื้อนของสารพิษจากเชือ้ ราในอาหารสตั วผ์ สมสาเร็จรปู
- กิจกรรมเฝาู ระวงั ตดิ ตาม และแก้ไขปัญหาการปนเปื้อนเชื้อแซลโมเนลลาในวตั ถดุ บิ อาหารสตั ว์ และอาหาร

สัตวผ์ สมสาเร็จรูป สาหรบั สตั วป์ กี
- กิจกรรมเฝาู ระวงั ติดตาม โรคอหิวาต์แอฟรกิ าในสุกรในอาหารสัตว์
- กิจกรรมเฝาู ระวงั ตดิ ตาม การปนเปือ้ นของสารพิษตกคา้ งในอาหารสตั ว์ผสมสาเรจ็ รปู สาหรบั ไก่และสุก-\
- อาหารสัตวท์ ผ่ี สมยา (Medicated feed)
- งานสปั ดาห์ความตระหนกั รู้เรื่องการใชย้ าตา้ นจลุ ชีพโลกของประเทศไทย

6.ขอ้ มลู สถิติ

- การนาเขา้ -สง่ ออกอาหารสัตว์ประจาปี 2564
- การออกทะเบียนและใบอนุญาตอาหารสตั ว์ ปงี บประมาณ พ.ศ. 2564

3

- การตรวจรบั รองโรงงานผลิตอาหารสตั ว์ ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2564
- ปริมาณและมลู คา่ การสง่ ออกวตั ถอุ ันตราย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2564

4

คณะผบู้ รหิ าร

นายรกั ไทย งามภักดิ์
ผู้อานวยการกองควบคุมอาหารและยาสัตว์

นายธีระยุทธ สุทธิจกั ร์ นายจิรวฒั น์ อรรคไกรสหี ์ นายอดุลย์ เพิ่มผล นายบุญเสริม ปตี านนท์ชยั
หัวหน้ากล่มุ ทะเบยี นและ หัวหน้ากลุ่มรับรองระบบ
หวั หน้าฝุายบริหารทั่วไป หวั หน้ากลุม่ มาตรฐานอาหารสัตว์ ใบอนญุ าตอาหารสัตว์
ประกนั คณุ ภาพ

นางธรรมวรรณ หนุนไธสง นางสุดารตั น์ เจือจันทร์ นางจฬุ าพร ศรีหนา นางสาววนิดา แจ้งประจักษ์
หัวหน้ากลมุ่ ตรวจสอบอาหารสตั ว์ หวั หน้ากลุ่มวตั ถอุ นั ตราย หวั หน้ากลุ่มยาสตั ว์และ หัวหน้าควบคุมการนาเขา้
การจดั การเช้ือด้อื ยา
ยาสัตว์ วัตถอุ ันตราย ด้านการปศสุ ัตว์ สง่ ออกอาหารสตั ว์

5

วสิ ยั ทศั น์ พนั ธกจิ

วิสยั ทัศน์

เป็นองคก์ รควบคมุ อาหารสัตว์ ยาสตั ว์ และวตั ถอุ นั ตรายดา้ นการปศสุ ตั ว์
ใหม้ ีคณุ ภาพและปลอดภยั เพอ่ื นาสินค้าปศสุ ัตวไ์ ทยสู่ ากล

พนั ธกิจ

1. ศึกษา คน้ คว้า วเิ คราะห์ วจิ ยั และพัฒนา ตรวจสอบ รับรอง ผลติ นาเข้า-ส่งออก และขาย อาหารสตั ว์ ยาสัตว์ และวัตถุอนั ตราย
ดา้ นการปศสุ ัตว์

2. ดาเนนิ การตรวจสอบ กากบั ดแู ล ตดิ ตามให้ผปู้ ระกอบการผลิต นาเขา้ - ส่งออก ขาย อาหารสตั ว์ ยาสตั ว์ และวัตถอุ ันตรายดา้ น
การปศสุ ตั ว์ ให้เป็นไปตามมาตรฐานและกฎหมายท่กี าหนด

3. ดาเนินการตามแผนยุทธศาสตร์การจัดการการดื้อยาต้านจุลชีพประเทศไทย และเป็นศูนย์ข้อมูลเชื้อด้ือยาด้านการปศุสัตว์ โดย
ประสานรวบรวมขอ้ มูลการด้ือยาในสตั วป์ วุ ย สัตวป์ กติ และสินค้าปศุสตั วจ์ ากหนว่ ยงานที่เกีย่ วขอ้ ง

4. ดาเนนิ การเฝาู ระวงั จดั ทาระบบเตอื นภยั ในดา้ นความปลอดภยั และสขุ อนามัยของอาหารสตั ว์ ยาสัตว์ และวัตถอุ นั ตรายด้านการปศุ
สัตว์

5. ให้คาแนะนากับหน่วยงานท่เี กย่ี วข้อง และดาเนินการตามกฎหมายกบั ผปู้ ระกอบการ ซง่ึ ผลิต นาเขา้ -ส่งออก หรอื ขาย อาหารสัตว์
ยาสตั วแ์ ละวตั ถอุ นั ตรายด้านการปศุสัตว์ ซึง่ ฝุาฝนื กฎหมายว่าด้วยอาหารสตั ว์ ยาสัตว์ และกฎหมายว่าด้วยวัตถอุ ันตราย ตามท่ีได้รบั
มอบอานาจไว้

6. ให้คาปรึกษา แนะนา ฝกึ อบรม และถา่ ยทอดเทคโนโลยีเกี่ยวกับการผลติ และการใช้อาหารสตั ว์ ยาสัตว์และวัตถอุ ันตรายดา้ นการ
ปศุสัตว์

โครงสร้าง

มีอำนำจหน้ำที่ ดงั ตอ่ ไปน้ี

6

1. ศึกษา ค้นคว้า วิเคราะห์ วิจัย และพัฒนา ระบบการผลิต การนาเขา้ -ส่งออก และขาย อาหารสตั ว์ ยาสัตว์ และวตั ถุ
อันตรายด้านการปศุสตั ว์

2. ศกึ ษา คน้ ควา้ วเิ คราะห์ วิจัย และพฒั นา ระบบการตรวจสอบ รบั รอง และมาตรฐาน อาหารสตั ว์ ยาสัตว์ และวัตถุ
อันตรายด้านการปศุสตั ว์

3. ปฏบิ ัติงานตามกฎหมายในสว่ นท่เี กี่ยวกับ อาหารสตั ว์ ยาสัตว์ และวตั ถุอันตรายด้านการปศุสตั ว์

4. ดาเนินการตรวจสอบ กากับ ดแู ล ติดตามให้ผปู้ ระกอบการผลิต นาเข้า - สง่ ออก ขาย อาหารสตั ว์ ยาสตั ว์ และวตั ถุ
อนั ตรายดา้ นการปศุสตั ว์ ใหเ้ ป็นไปตามมาตรฐานและกฎหมายท่กี าหนด

5. ใหค้ าแนะนากบั หน่วยงานท่เี กี่ยวข้อง และดาเนินการตามกฎหมายกับผู้ประกอบการ ซึ่งผลิต นาเข้า-สง่ ออก หรอื ขาย
อาหารสตั ว์ ยาสัตว์ และวัตถุอนั ตรายด้านการปศสุ ตั ว์ ซง่ึ ฝุาฝนื กฎหมายวา่ ดว้ ยอาหารสัตว์ ยาสตั ว์ และกฎหมายว่าด้วย
วัตถุอันตราย ตามท่ไี ด้รับมอบอานาจไว้

6. นาระบบประกนั คุณภาพมาใช้ในการกากบั ดแู ลผูป้ ระกอบการผลิตอาหารสัตว์ ยาสตั ว์ และ วตั ถอุ ันตรายดา้ นการปศุ
สตั ว์

7. ดาเนนิ การเฝาู ระวงั จดั ทาระบบเตอื นภัยในด้านความปลอดภยั และสุขอนามยั ของอาหารสัตว์ ยาสตั ว์ และวตั ถุ
อนั ตรายดา้ นการปศสุ ัตว์

8. ดาเนนิ การตามแผนยุทธศาสตร์การจัดการการด้อื ยาต้านจุลชพี ประเทศไทย และเป็นศนู ยข์ ้อมลู เช้อื ด้ือยาด้านการปศุ
สตั ว์ โดยประสานรวบรวมข้อมูลการด้อื ยาในสตั วป์ วุ ย สตั วป์ กติ และสนิ ค้าปศสุ ัตว์จากหน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้อง

9. ใหค้ าปรึกษา แนะนา ฝึกอบรม และถา่ ยทอดเทคโนโลยีเกยี่ วกบั การผลิต และการใช้อาหารสัตว์ ยาสัตว์และวตั ถุ
อันตรายด้านการปศุสตั ว์

10. ปฏบิ ัตงิ านร่วมกับ หรอื สนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอน่ื ท่เี ก่ียวข้องหรือที่ไดร้ บั มอบหมาย

อยส. ประกอบด้วย 7 กลมุ่ 1 ฝาุ ย

กองควบคุมอาหาร

ฝุายบริหารทวั่ ไป กลุม่ ทะเบยี นและ กลุ่มวตั ถอุ นั ตราย กลุ่มรับรองระบบ
ใบอนุญาตอาหารสตั ว์ ดา้ นการปศสุ ตั ว์ ประกันคุณภาพ
1. ดาเนนิ งานเก่ียวกับการจัดทาแผน
งบประมาณ เรง่ รัด ติดตาม ประเมนิ ผล 1. ศกึ ษา คน้ คว้า วิจัยและพฒั นาระบบ 1. ศึกษา ค้นคว้า วิจยั พฒั นาระบบ 1. ศึกษา คน้ ควา้ วิจัยและพัฒนาระบบ
การปฏิบตั งิ าน รวมถึงตวั ชี้วดั ของกอง การออกใบอนุญาตผลติ นาเขา้ ขาย ควบคมุ และกากบั ดแู ลวตั ถุอันตรายดา้ น การรบั รองระบบประกันคุณภาพ ท่ี
ควบคมุ อาหารและยาสตั ว์ และข้ึนทะเบยี นอาหารสัตว์ใหเ้ ปน็ ไป การปศุสัตว์ใหเ้ ป็นไปตามหลักมาตรฐาน เกีย่ วข้องกบั อาหารสัตวแ์ ละวัตถุ
2. ดาเนินการเกยี่ วกับงานด้านสาร ตามหลกั สากล 2. ศึกษา ค้นคว้า วิจัย เพ่ือกาหนด อนั ตรายด้านการปศสุ ัตวใ์ ห้เป็นไปตาม
บรรณ การเงิน งานพสั ดุ การบริหารงาน 2. ดาเนินการเกย่ี วกับใบอนญุ าตผลิต มาตรฐานวัตถุอันตรายด้านการปศุสัตว์ หลกั สากล
บุคคล และงานธุรการ นาเขา้ และขายอาหารสตั วค์ วบคุม ให้เปน็ ไปตามหลักมาตรฐาน 2. ศกึ ษา คน้ ควา้ วิจยั และสร้างองค์
3. จัดการฝกึ อบรม สมั มนา พัฒนา เฉพาะให้เปน็ ไปตามกฎหมายวา่ ด้วยการ 3. ศกึ ษา คน้ ควา้ วิจัย นวัตกรรมใหม่ ๆ ความรู้ เพอ่ื พัฒนาและกาหนดกฎ
บคุ ลากรภาครฐั และภาคเอกชนท่ี ควบคมุ คณุ ภาพอาหารสัตว์ ของสารเคมีท่ีเป็นประโยชนต์ อ่ งานวัตถุ ระเบียบ ที่เกีย่ วกบั มาตรฐานระบบ
เกยี่ วขอ้ ง โดยประสานงานกับกลุม่ ที่ 3. ดาเนนิ การเกยี่ วกับทะเบยี นอาหาร อนั ตรายด้านการปศสุ ัตว์ ประกันคุณภาพตามมาตรฐานสากล
เกี่ยวข้อง สัตวค์ วบคมุ เฉพาะทั้งการขนึ้ ทะเบียน 4. ดาเนนิ การเก่ียวกบั ใบอนุญาตผลิต 3. จดั ทาแผน และตรวจประเมินเพ่อื ให้
4. รวบรวมข้อมลู ด้านอาหารสัตว์ ยา การแกไ้ ขทะเบียนและการออกใบแทน นาเขา้ -ส่งออก และการมีไว้ใน การรบั รอง การตรวจติดตาม และการต่อ
สัตว์ และวัตถุอันตราย จากทกุ ฝุายเพอ่ื 4. ตดิ ตาม ตรวจสอบ กากับดแู ลและ ครอบครอง วตั ถอุ ันตรายดา้ นการปศุ อายุการรับรอง ระบบประกันคุณภาพท่ี
นามาเกบ็ เปน็ ฐานข้อมลู และวเิ คราะห์ ประเมนิ ผปู้ ระกอบการทขี่ ออนุญาตผลิต สัตว์ เกี่ยวขอ้ งกบั อาหารสตั ว์ และวัตถุ
สังเคราะห์ เพอื่ เสนอผู้บงั คบั บัญชา นาเข้า และ ขายอาหารสตั ว์ควบคุม 5. ดาเนนิ การเก่ยี วกับการขึ้นทะเบียน อันตรายดา้ นการปศุสัตว์
5. พัฒนาระบบการจัดเกบ็ ขอ้ มูลและ เฉพาะ การผลิต การนาเข้า การสง่ ออก และ 4. จัดทาแผน และตรวจประเมินเพอ่ื ให้
สามารถนามาใช้ให้เกดิ ประโยชนใ์ นการ 5. ติดตาม กากับดแู ล และให้คาปรึกษา การมไี วใ้ นครอบครองวตั ถุอันตรายดา้ น การรบั รอง และการต่ออายุการรบั รอง
วางแผนการปฏบิ ัติงาน แก่เจ้าหนา้ ท่ใี นภมู ิภาคเก่ียวกบั การออก การปศุสตั ว์ แหลง่ ผลิตอาหารสตั วต์ ่างประเทศ
6. พฒั นา ปรับปรุงเว็บไซตแ์ ละเผยแพร่ ใบอนญุ าต ต่ออายุใบอนญุ าตต่าง ๆ ให้ 6. ดาเนนิ การเกี่ยวกับใบแจ้งประเภท 5. ยกระดับมาตรฐานการตรวจรับรอง
ข้อมลู กองควบคุมอาหารและยาสัตวใ์ ห้ เป็นไปตามกฎหมายว่าดว้ ยการควบคุม ต่าง ๆ ของวตั ถุอนั ตรายดา้ นการปศสุ ัตว์ ระบบประกนั คุณภาพ และกากบั ดแู ล
เป็นปจั จุบัน คณุ ภาพอาหารสตั ว์ 7. ประสานงานกับหน่วยงานท่เี ก่ยี วขอ้ ง เจา้ หน้าทีท่ ีไ่ ดร้ ับการถ่ายโอนภารกิจใน
7. จัดรณรงค์และสร้างความร่วมมือใน 6. ถา่ ยทอดเทคโนโลยเี กีย่ วกบั ในการดาเนินงานเกย่ี วกบั วัตถุอันตราย การตรวจประเมิน
องค์กร ภายใตก้ ิจกรรม 5ส. กระบวนการผลติ ตรวจสอบ การ ด้านการปศุสัตว์ 6. พฒั นาศกั ยภาพผตู้ รวจประเมนิ
8. จัดยานพาหนะให้สอดคล้องกบั ปรบั ปรงุ คุณภาพอาหารสตั ว์ 8. ถา่ ยทอดเทคโนโลยี ให้คาปรึกษา พรอ้ มมีการทบทวนความรเู้ ปน็ ระยะ ๆ
แผนปฏบิ ตั ิงานของแตล่ ะฝุายอย่าง 7. ปฏบิ ตั งิ านอ่ืนๆ ตามทไี่ ดร้ ับ และข้อแนะนาวัตถุอันตรายด้านการปศุ และจัดเกบ็ ประวัตขิ องผ้ตู รวจประเมนิ ทั้ง
เหมาะสม พร้อมบารงุ รักษายานพาหนะ มอบหมาย สตั ว์ Lead Auditor และ Auditor
อาคารสถานที่ วัสดุครภุ ัณฑใ์ ห้มี 9. ศึกษาและติดตามผลติ ภัณฑ์วัตถุ 7. อบรมเจา้ หน้าทีแ่ ละผู้ประกอบการที่
ประสิทธภิ าพ สะอาด ปลอดภยั อยูเ่ สมอ อันตรายด้านการปศุสัตว์เกยี่ วกบั เกีย่ วขอ้ งกบั ระบบประกันคุณภาพ
ส่วนประกอบตลอดจนคุณภาพมาตรฐาน 8. ถ่ายทอดเทคโนโลยี ให้คาปรกึ ษา
9. ปฏิบัติงานอนื่ ๆ ตามที่ไดร้ ับ ให้เป็นไปตามทข่ี ึ้นทะเบยี น แนะนาด้านระบบประกนั คุณภาพ และ
มอบหมาย 10. ปฏิบตั ิงานอื่นๆ ตามที่ได้รับ การตรวจประเมิน ดา้ นอาหารสตั วแ์ ละ
มอบหมาย วตั ถอุ ันตรายดา้ นการปศสุ ัตว์
9. ปฏิบัติงานอ่ืนๆ ตามที่ไดร้ ับ
มอบหมาย

7

ย ซงึ่ แต่ละกลมุ่ /ฝาุ ย มีภารกิจ ดงั น้ี

รและยาสตั ว์

กลุ่มมาตรฐาน กลมุ่ ควบคุมการนาเข้า – กลมุ่ ยาสตั ว์และ กลุม่ ตรวจสอบอาหารสัตว์
อาหารสตั ว์ สง่ ออกอาหารสัตว์ การจดั การเชื้อด้อื ยา ยาสตั ว์ และวัตถุอนั ตราย

1. ศึกษา ค้นคว้า วิจยั เพ่อื กาหนด 1. ศึกษา ค้นคว้า วจิ ยั และพฒั นา 1. ศกึ ษา ค้นคว้า วจิ ัยเกี่ยวกบั ยาสัตว์ 1. ศึกษา วิเคราะห์ วจิ ยั ระบบการ
มาตรฐานอาหารสตั ว์ใหเ้ ปน็ ไปตามหลัก เก่ยี วกับกฎหมาย และขอ้ กาหนดท่ี อาหารสตั ว์ทผี่ สมยา และการจัดการเชื้อ ตรวจสอบอาหารสัตว์ ยาสตั ว์และวตั ถุ
สากล เกี่ยวขอ้ งกับการค้าระหว่างประเทศด้าน ดอ้ื ยา อนั ตรายด้านการปศสุ ัตว์
2. กาหนดมาตรฐานอาหารสตั วใ์ ห้ อาหารสัตว์ ระบบการควบคุมอาหาร 2. กากบั ดูแลการใชย้ าสัตว์ และอาหาร 2. ติดตาม ตรวจสอบผปู้ ระกอบการ
เปน็ ไปตามกฎหมายว่าดว้ ยการควบคุม สัตว์นาเขา้ -สง่ ออกราชอาณาจักร สัตวท์ ผ่ี สมยา ให้เป็นไปตามกฎหมายท่ี ดา้ นอาหารสตั ว์ ยาสตั ว์ วตั ถุอันตราย
คณุ ภาพอาหารสัตว์ และมาตรฐานสากล 2. ควบคมุ กากับดแู ลเกย่ี วกบั การ เกย่ี วขอ้ ง และมาตรฐานสากล ดา้ นการ ปศุสตั ว์ใหป้ ฏบิ ตั ติ ามกฎหมาย
3. พจิ ารณา ร่วมมือ ประสานงาน นาเขา้ -ส่งออกอาหารสัตว์ใหเ้ ป็นไปตาม 3. บรหิ ารจัดการเกี่ยวกับการเฝาู ระวงั และบงั คบั ใชก้ ฎหมายท่ีกองควบคมุ
หน่วยงานท่เี กี่ยวขอ้ งทั้งในและ กฎหมายว่าด้วยการควบคุมคุณภาพ ปอู งกัน ควบคมุ แกไ้ ขปัญหาเช้ือด้ือยา อาหารและยาสตั วร์ ับผดิ ชอบ
ต่างประเทศเกี่ยวกับมาตรฐานอาหาร อาหารสตั ว์และกฎหมายระหวา่ ง 4. ขับเคล่อื นการปฏบิ ตั ิงานใหเ้ ป็นไป 3. บริหารจัดการกิจกรรมแก้ไขปญั หา
สตั ว์ ประเทศดา้ นการนาเขา้ -สง่ ออกอาหาร ตามแผนยทุ ธศาสตร์ว่าดว้ ยการจดั การ การใช้สารเรง่ เน้ือแดง
4. ศกึ ษา คน้ ควา้ วิเคราะห์ วิจยั และ สตั ว์ การดื้อยาต้านจลุ ชีพประเทศไทย 4. บริหารจัดการโครงการพฒั นา
พัฒนาเกย่ี วกบั กฎหมายวา่ ด้วยการ 3. เจรจา และทาข้อตกลง เงอ่ื นไขในการ 5. ประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวขอ้ ง ศักยภาพหอ้ งปฏบิ ัตกิ ารเคลอ่ื นที่
ควบคุมคุณภาพอาหารสตั ว์ นาเขา้ -ส่งออก สนิ ค้าดา้ นอาหารสตั ว์ กบั มาตรฐานยาสตั ว์และการจัดการเชอ้ื (Mobile Lab)
5. พิจารณา แกไ้ ข ปรบั ปรุง 4. ประสานงานกบั หน่วยงานทีเ่ กยี่ วข้อง ดอ้ื ยา 5. วางระบบและดาเนินการตรวจสอบ
พระราชบัญญตั คิ วบคุมคุณภาพอาหาร ทั้งในและต่างประเทศในการตรวจ 6. ถ่ายทอดเทคโนโลยีด้านการใช้ยา อาหารสตั ว์ ยาสัตว์ และวตั ถุอันตราย
สัตว์ พ.ศ. 2558 รวมถงึ กฎหมายลาดบั รับรองเพอ่ื การนาเข้า-สง่ ออกอาหารสตั ว์ สัตว์ใหแ้ ก่ผูเ้ กยี่ วข้อง ดา้ นการปศสุ ัตว์ภายหลังการออกสู่ตลาด
รองใหเ้ หมาะสมกับสถานการณ์ 5. ดาเนินการเกี่ยวกบั เอกสารตา่ ง ๆ 7. ปฏิบตั งิ านอ่ืนๆ ตามท่ีไดร้ บั (Post Marketing)
6. ใหค้ าแนะนา ความรู้ เพิม่ และใบรับรองท่ีเก่ยี วข้องดา้ นการนาเข้า มอบหมาย 6. วางระบบการตดิ ตามและสอบสวนหา
ประสิทธภิ าพเจ้าหน้าทท่ี ั้งสว่ นกลางและ -ส่งออกอาหารสตั ว์ สาเหตุเกยี่ วกับการได้รับรายงานผลการ
ภูมภิ าคเก่ยี วกบั มาตรฐานอาหารสตั ว์ 6. บริหารจัดการโครงการพัฒนาระบบ ตรวจวเิ คราะหท์ ไ่ี มเ่ ป็นไปตามเกณฑ์ท่ี
7. ปฏิบัติงานอน่ื ๆ ตามท่ีได้รบั เชื่อมโยงข้อมูลระบบ National Single กาหนด
มอบหมาย Window (NSW) 7. จัดชุดเฉพาะกจิ เพื่อปฏบิ ัติการเฝูา
7. ประเมนิ ความเส่ียงการนาเข้าอาหาร ระวงั ควบคุมการผลิต นาเข้า ขาย
สัตว์ (Import Risk Assessment) อาหารสัตว์ ยาสตั ว์ และวตั ถอุ นั ตราย
8. ใหค้ าปรึกษา และถ่ายทอดเทคโนโลยี ด้านการปศสุ ตั ว์ และลงพ้ืนท่ปี ฏิบัตกิ าร
เกี่ยวกับการนาเขา้ -ส่งออกอาหารสัตว์ ในรูปแบบการเคล่ือนที่เรว็ ในการบงั คบั
และข้อกาหนด เงื่อนไข กฎ ระเบยี บท่ี ใชก้ ฎหมาย
เกย่ี วขอ้ งกับการคา้ ระหว่างประเทศ แก่ 8. ถ่ายทอดเทคโนโลยีในการปฏิบัตงิ าน
พนกั งานเจ้าหน้าท่ี ผู้ประกอบการ และ ที่เก่ียวขอ้ งกบั การตรวจสอบอาหารสตั ว์
หน่วยงานท่เี ก่ียวขอ้ งทง้ั ภายในและ ยาสตั ว์ และวตั ถุอนั ตรายด้านการปศุ
ต่างประเทศ สตั ว์
9. พิจารณา แก้ไขปญั หา อุปสรรคตา่ ง 9. ปฏิบตั งิ านอื่นๆ ตามทีไ่ ดร้ บั
ๆ ที่เกี่ยวขอ้ งกับการค้าอาหารสัตว์ มอบหมาย
ระหว่างประเทศ
10. ปฏบิ ตั งิ านอ่ืนๆ ตามที่ได้รับ
มอบหมาย

อัตรากาลงั เจา้ หนา้ ท่ี อย

ข้าราชการ จานวน 35 คน

จาแนกเป็น นายสตั วแพทย์ 11 คน

นกั วิชาการสัตวบาล 20 คน

เภสชั กร 1 คน

เจ้าพนกั งานธรุ การ 3 คน

ลกู จ้างประจา จานวน 1 คน

จาแนกเป็น พนักงานธุรการ ส.4 1 คน

พนกั งานราชการ จานวน 26 คน

จาแนกเปน็ นายสตั วแพทย์ 4 คน
นักวชิ าการสัตวบาล 11 คน
นกั วิทยาศาสตร์ 4 คน
นกั จัดการงานทว่ั ไป 2 คน
เจ้าพนักงานธุรการ 3 คน
เจ้าพนักงานสัตวบาล 2 คน

ยส. จานวน 84 คน มีดงั น้ี 8

จ้างเหมาบริการ ข้าราชการ 35
26

พนกั งาน ลกู จา้ งประจา 1
ราชการ 25

จ้างเหมาบริการ จานวน 26 คน

จาแนกเป็น จ้างเหมานักวชิ าการสัตวบาล 10 คน
จ้างเหมาบรกิ ารระบบประกันคณุ ภาพ 1 คน
จ้างเหมาบริการด้านสารสนเทศ 2 คน
จ้างเหมาบรกิ ารดา้ นบริหารทว่ั ไป 7 คน
จ้างเหมาบรกิ ารขับรถยนต์ 2 คน
จ้างเหมาบริการทาความสะอาด 2 คน

จา้ งเหมาบริการดแู ลสวน 1 คน
จ้างเหมาบรกิ ารรกั ษาความปลอดภยั 1 คน

9

งบประมาณ

งบประมาณประจาปี พ.ศ.2564 รวมทั้งสน้ิ 60,295,100 บาท
กจิ กรรมตรวจสอบรับรองคณุ ภาพสินคา้ ปศุสัตว์ 49,976,800 บาท
กจิ กรรมเทคโนโลยีสารสนเทศและการสอ่ื สาร
กจิ กรรมบคุ ลากรภาครัฐ 2,798,800 บาท
7,519,500 บาท

10

รายงานผลการดาเนินงานประจาปี 2564

1. การดาเนินงานเพ่ือการเปิดตลาดการค้าสินค้าปศุสัตว์ (การนาเข้า-การส่งออก) และการตรวจรับรอง
โรงงานผลิตอาหารสัตว์ ณ ประเทศตน้ ทาง

การตรวจรับรองโรงงานผลิตอาหารสัตว์ ณ ประเทศต้นทาง เป็นภารกิจท่ีสาคัญของกองควบคุม

อาหารและยาสัตว์ เพ่ือเป็นการกากับดูแลคุณภาพอาหารสัตว์ก่อนการนาเข้ามาผลิตอาหารเลี้ยงปศุสัตว์ หรือ
อาหารสัตว์เล้ียงเพ่ือการจัดจาหน่ายในประเทศ และการส่งออกไปยังต่างประเทศ เพื่อให้ม่ันใจว่าวัตถุดิบ
อาหารสัตว์ท่ีได้จากสัตว์นาเข้าน้ัน มีคุณภาพดีและมีความปลอดภัย ซ่ึงดาเนินการภายใต้ประกาศกระทรวง

เกษตรและสหกรณ์ และประกาศกรมปศุสัตว์ท่ีเกี่ยวข้องกับข้ันตอนการนาเข้าอาหารสัตว์ที่ได้จากสัตว์จาก
ต่างประเทศและการตรวจรับรองแหล่งผลิตอาหารสัตว์ ณ ประเทศต้นทาง ซึ่งผลการดาเนินงานมีรายละเอียด
ดงั น้ี

1.1 การเปิดตลาดการค้าสนิ คา้ ปศสุ ตั วป์ ระเภทอาหารสตั ว์เพือ่ การนาเข้ามายังประเทศไทย

1.1.1 ประเทศท่ีมีความประสงค์ขอเปิดตลาดการค้าสินค้าปศุสัตว์มีจานวน 8 ประเทศ ได้แก่
สาธารณรัฐเกาหลี (เกาหลีใต้), เม็กซิโก, โรมาเนีย, ตูนีเซีย, ไอร์แลนด์, ชิลี, ยูเครน, สวีเดนรายละเอียดดัง
ตารางด้านลา่ งนี้

ประเทศ ขอบข่ายสนิ คา้ สถานะ

สาธารณรฐั เกาหลี Poultry processed animal proteins ดาเนินการเสร็จสนิ้ แล้ว

เมก็ ซโิ ก - Bovine blood by-products meal กาลังอยรู่ ะหว่างดาเนินการ
โรมาเนยี - Bovine plasma powder กาลังอยู่ระหว่างดาเนนิ การ

Processed animal proteins

ตูนีเซีย Poultry processed animal proteins กาลังอย่รู ะหวา่ งดาเนนิ การ

ไอรแ์ ลนด์ - Bovine processed animal proteins กาลงั อยรู่ ะหวา่ งดาเนนิ การ
ชลิ ี - Ovine processed animal proteins กาลังอยูร่ ะหวา่ งดาเนนิ การ
- Poultry processed animal proteins
- Multi-Species PAPs

- Bovine blood by-products meal
- Bovine plasma powder

ยูเครน Poultry processed animal proteins กาลงั อยู่ระหวา่ งดาเนนิ การ

สวเี ดน Feed or animal food กาลังอยู่ระหว่างดาเนินการ

ขอ้ มูล ณ วนั ท่ี 30 ธันวาคม 2564

1.1.2 ประเทศทมี่ คี วามประสงค์ขอรับการตรวจรับรองแหล่งผลิตอาหารสัตว์แบบรายระบบและ
กรมปศุสัตว์ได้ดาเนินการจัดทา Fact Finding Visit เรียบร้อยแล้ว มีจานวน 6 ประเทศ ได้แก่ เบลเยียม
ออสเตรเลยี นวิ ซีแลนด์ สเปน สหราชอาณาจกั ร และสหรัฐอเมริการายละเอยี ดดังตารางดา้ นล่างน้ี

ประเทศ ขอบข่ายสนิ ค้า สถานะ

เบลเยยี ม Poultry processed animal proteins กาลงั อยูร่ ะหว่างดาเนนิ การ

ออสเตรเลยี - Meat and bone meal 11
นวิ ซแี ลนด์ - Tallow
สหราชอาณาจกั ร - Blood meal กาลงั อยรู่ ะหว่างดาเนนิ การ
สหรฐั อเมริกา กาลงั อยรู่ ะหว่างดาเนินการ
- Bovine meat and bone meal
สเปน - Ovine meat and bone meal กาลังอย่รู ะหว่างดาเนนิ การ
- Bovine/Ovine meat and bone meal
- Poultry by-products meal กาลังอยู่ระหว่างดาเนินการ
- Feather meal
กาลังอย่รู ะหว่างดาเนินการ
- Porcine processed animal proteins
- Poultry meal/Poultry by-products meal ข้อมลู ณ วันท่ี 30 ธันวาคม 2564
- Feather meal
- Poultry blood meal
- Poultry Fat

Non-ruminant rendered meal and blood
- Porcine meat and bone meal
- Spray-dried porcine plasma
- Poultry meal/Poultry by-products meal
- Feather meal
- Poultry blood meal
- Spray-dried egg powder

- Poultry processed animal protein
- Porcine processed animal protein

1.2 การเปิดตลาดการค้าสินคา้ ปศุสัตว์ประเภทอาหารสตั ว์เพอื่ การสง่ ออกจากประเทศไทย

1.2.1 ประเทศปลายทางที่ไทยขอเปิดตลาดเพื่อการส่งออกอาหารสัตว์ มีจานวน 2 ประเทศและ
1 สหภาพเศรษฐกจิ ได้แก่ สาธารณรฐั ประชาชนจนี , เม็กซิโก และสหภาพยุโรป

ประเทศ ขอบข่ายสินค้า สถานะ

สาธารณรฐั ประชาชนจีน สารถนอมคุณภาพอาหารสัตว์ ชนิด Pink ดาเนินการเสรจ็ สิ้นแลว้
Solution (ชื่อการคา้ Preserve-M)

สารถนอมคุณภาพอาหารสัตว์ที่มีท่ีมาจาก กาลังอยรู่ ะหว่างดาเนนิ การ
กรดแลคตกิ (ขยายขอบขา่ ยการสง่ ออก)

ธัญพืชอาหารสัตว์ ประเภทกากถั่วเหลือง, กาลังอยู่ระหว่างดาเนินการ
กากถั่วเหลืองหมัก (Fermented

เม็กซโิ ก Soybean Meal) 12
สหภาพยโุ รป
ปลาปนุ กาลงั อยรู่ ะหว่างดาเนนิ การ
กาลงั อยรู่ ะหว่างดาเนนิ การ
โปรตีนทางเลือกที่ได้จากแมลงสาหรับใช้
เปน็ อาหารสัตว์

1.3 ผลการดาเนินการตรวจรับรองโรงงานผลติ อาหารสัตว์ ณ ประเทศต้นทาง ระหว่างปี 2562-2564
ผลการดาเนินงานระหว่างปี 2562-2564 มีจานวนโรงงานผลิตอาหารสัตว์แห่งใหม่ท่ีได้รับการตรวจ

รับรองจานวน 35 โรงงาน โรงงานผลติ อาหารสตั ว์ทีไ่ ดร้ ับการตรวจรบั รองเพ่อื ต่ออายุ จานวน 25 โรงงาน รวม
ท้ังสน้ิ 60 โรงงาน

รูปที่ 1 แสดงจานวนโรงงานผลิตอาหารสัตว์ ณ ประเทศต้นทาง แยกประเภทตามการตรวจรับรองใหม่และ
การตรวจรับรองเพ่ือต่ออายโุ ดยกรมปศุสัตว์ ในชว่ งปี 2562-2564

16

14

12

จานวนโรงงาน 10 12
3
8

61 3 676
4 11
25 3 4
0 2 213 สเปน ออสเตรเลยี บราซิล เบลเยยี ม โปรตเุ กส
จีน อติ าลี ฟนิ แลนด์ อเมรกิ า
ฝร่ังเศส เยอรมนั โปแลนด์
ประเทศผูส้ ่งออก

ตรวจรบั รองต่ออายุ ตรวจรับรองใหม่

โตรางรงาานงทผล่ี 1ิตอแาสหดางรจสาัตนวว์ทนไี่ ดโร้รับงงกาานรผตรลวิตจอราับหราอรงสเพัตอื่ วต์ ณ่ออปายรุจะาเกทกศรตม้นปทศาสุ งตั แวห์ใน่งหใปมหีาม2ยเ่5ทห6ต่ีไ2:ุดข้ร้อับมูลกณารวตันรที่ว3จ0รธับันวราอคมงแ25ล6ะ4

จานวนโรงงานผลติ อาหารสัตว์ ประเทศ
เครือรัฐออสเตรเลีย, สหรัฐอเมรกิ า, สเปน, สหพันธ์
1. ตรวจรับรองโรงงานใหม่ 11 สาธารณรัฐบราซิล

2. ตรวจรับรองเพอื่ ต่ออายุ 10 4 ประเทศ

รวม 21 โรงงาน หมายเหต:ุ ข้อมลู ณ วนั ท่ี 30 ธนั วาคม 2564

13

รูปท่ี 4 แสดงจานวนโรงงานผลิตอาหารสัตว์ ณ ประเทศต้นทาง แยกประเภทตามการตรวจรับรองใหม่และ
การตรวจรบั รองเพ่ือตอ่ อายโุ ดยกรมปศุสัตว์ ในช่วงปี 2562

8 5
7
จานวนโรงงาน 6 1 6
5 3 ตรวจรบั รองต่ออายุ
4 ตรวจรับรองใหม่
34 2
2 หมบารยาเซหิลต:ุ ขอ้ มลู ณ วนั ที่ 30 ธนั วาคม 2564
1 สหรัฐอเมริกา สเปน หมายเหต:ุ ขอ้ มูล ณ วันท่ี 28 ตลุ าคม 2563
0

เครือรัฐออสเตรเลยี

ประเทศผสู้ ง่ ออก

รูปท่ี 5 แสดงจานวนโรงงานผลิตอาหารสัตว์ ณ ประเทศต้นทาง แยกประเภทตามที่มาของวัตถุดิบรายชนิด
สตั ว์รวมถึงอาหารสตั วเ์ ลีย้ ง ในช่วงปี 2562

1 1
1
1 โรงงานผลติ อาหารสตั ว์ท่ีมาจากสตั ว์ปีก
1 โรงงานผลติ อาหารสัตวท์ ่มี ีจากสกุ ร
โรงงานผลิตอาหารสตั วท์ ี่มาจากโค
4 12 โรงงานผลิตอาหารสัตวท์ ม่ี าจากสตั วป์ ีก-สุกร
โรงงานผลติ อาหารสัตวท์ ี่มาจากสตั ว์ปกี -โค
โรงงานผลติ อาหารสัตว์ทม่ี าจากสกุ ร-โค
โรงงานผลิตอาหารสัตว์ที่มาจากสตั วป์ กี -สกุ ร-โค

หมายเหต:ุ ขอ้ มลู ณ วนั ที่ 30 ธันวาคม 2564

ตารางท่ี 2 แสดงจานวนโรงงานผลิตอาหารสัตว์ ณ ประเทศต้นทางแห่งใหม่ท่ีได้รับการตรวจรับรองและ
โรงงานผลิตอาหารสัตว์ท่ไี ด้รบั การตรวจรับรองเพือ่ ตอ่ อายุจากกรมปศุสัตวใ์ นปี 2563

จานวนโรงงานผลติ อาหารสัตว์ ประเทศ
สาธารณรัฐประชาชนจนี , เยอรมน,ี โปแลนด,์ ฝรงั่ เศส,
1. ตรวจรบั รองโรงงานใหม่ 11 อติ าล,ี สหรฐั อเมริกา, สเปน และเครือรฐั ออสเตรเลีย

2.ตรวจรบั รองเพอื่ ต่ออายุ 12 8 ประเทศ

รวม 23 โรงงาน หมายเหต:ุ ข้อมลู ณ วนั ที่ 30 ธนั วาคม 2564

รูปท่ี 2 แสดงจานวนโรงงานผลติ อาหารสตั ว์ ณ ประเทศตน้ ทาง แยกประเภทตามการตรวจรบั รองใหม่และ
การตรวจรบั รองเพ่ือต่ออายโุ ดยกรมปศุสตั ว์ ในชว่ งปี 2563

6 14

5 5 ตรวจรับรองเพ่อื ตอ่ อายุ
2 ตรวจรับรองใหม่
จำนวนโรงงำน 2
4

3

2 12

3 22
12 1

1

0

ประเทศผู้ส่งออก หมายเหต:ุ ขอ้ มูล ณ วนั ที่ 30 ธันวาคม 2564

รูปที่ 3 แสดงจานวนโรงงานผลิตอาหารสตั ว์ ณ ประเทศต้นทาง แยกประเภทตามท่ีมาของวัตถุดิบรายชนิดสัต
สัตวร์ วมถงึ อาหารสัตว์เล้ยี ง ในปี 2563

1 1 4 โรงงานผลติ อาหารสตั ว์ที่มาจากสกุ ร
1 โรงงานผลติ อาหารสตั ว์ทม่ี าจากสตั ว์ปีก
1 โรงงานผลติ อาหารสัตว์ทม่ี ีจากโค
โรงงานผลติ อาหารสัตว์ทม่ี าจากสตั วป์ ีก-สกุ ร
4 โรงงานผลิตอาหารสัตวท์ ม่ี าจากสัตวป์ กี -โค
โรงงานผลิตอาหารสตั วเ์ ลีย้ งทม่ี ีส่วนผสมของโค
11 โรงงานผลิตอาหารขบเคีย้ ว/อาหารวา่ งสาหรบั สตั วเ์ ลีย้ ง

หมายเหต:ุ ขอ้ มูล ณ วนั ท่ี 30 ธนั วาคม 2564

15

ตารางท่ี 3 แสดงจานวนโรงงานผลติ อาหารสัตว์ ณ ประเทศตน้ ทางทีอ่ ย่รู ะหว่างการดาเนินการตรวจรับรอง

ใหม่ตรวจรบั รองเพอื่ ต่ออายจุ ากกรมปศสุ ตั วใ์ นปี 2564

จานวนโรงงานผลิตอาหารสัตว์ ประเทศ

1. ตรวจรบั รองโรงงานใหม่ 13 ฟนิ แลนด์ โปแลนด์ จีน ออสเตรีย เบลเยียม เยอรมนี

2. ตรวจรบั รองเพอื่ ต่ออายุ 3 โปรตุเกส ฝรัง่ เศส สหรฐั อเมริกา

รวม 16 โรงงาน 9 ประเทศ

หมายเหต:ุ ขอ้ มูล ณ วนั ท่ี 30 ธันวาคม 2564

รูปท่ี 6 กราฟแสดงจานวนโรงงานผลิตอาหารสัตว์ ณ ประเทศต้นทางที่อยู่ระหว่างการตรวจรับรอง แยก
ประเภทตามการตรวจรับรองใหมแ่ ละการตรวจรับรองเพ่ือตอ่ อายุโดยกรมปศุสัตว์ ในช่วงปี 2564

จานวนโรงงาน 8 7

6 11 111

4 จนี ฟนิ แลนด์ อเมริกา ออสเตรเลยี เบลเยียม โปรตเุ กส
ประเทศผู้ส่งออก
2
01 1 2

ฝรง่ั เศส เยอรมัน โปแลนด์

หมายเหต:ุ ขอ้ มูล ณ วันที่ 30 ธนั วาคม 2564

รูปที่ 7 กราฟแสดงจานวนโรงงานผลติ อาหารสัตว์ ณ ประเทศต้นทางทอ่ี ยู่ระหวา่ งการตรวจรบั รอง แยก
ประเภทตามท่ีมาของวตั ถุดิบรายชนดิ สตั วร์ วมถึงอาหารสตั วเ์ ล้ยี ง ในชว่ งปี 2564

1
4

11

โรงงานผลิตอาหารสัตวท์ ี่มาจากสุกร โรงงานผลิตอาหารสตั วท์ มี่ าจากสัตว์ปีก โรงงานผลติ อาหารสัตวท์ ม่ี าจากโค
หมายเหต:ุ ขอ้ มลู ณ วนั ที่ 30 ธนั วาคม 2564

16

ภาพแสดงการตรวจรับรองโรงงาน ณ ประเทศผผู้ ลติ ตน้ ทาง
1.4 จากสถานการณ์ของโรคตดิ เช้ือไวรสั โคโรนา 2019 (COVID-19) ท่ีมีการแพร่ระบาดไปท่ัวโลกและ
ส่งผลกระทบต่อการเดินทางไปตรวจรบั รองแหล่งผลิตอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ ณ ประเทศต้นทาง ด้วยเหตุน้ี
กรมปศสุ ตั วโ์ ดยหน่วยงานท่ีเกยี่ วขอ้ งจงึ ไดจ้ ัดทาประกาศกรมปศุสัตว์ เรื่อง กาหนดเงื่อนไข และระยะเวลาการ
ผ่อนผันการนาเข้าอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะจากแหล่งผลิตต้นทาง กรณีเจ้าหน้าท่ีกรมปศุสัตว์ไม่สามารถ
เดินทางไปตรวจรับรองแหล่งผลิตได้ พ.ศ. 2563 โดยมีแผนการตรวจรับรองโรงงานผลิตอาหารสัตว์ ณ
ประเทศต้นทาง ผ่านรูปแบบ Virtual (online) audit นาร่องระยะที่ 1 ระหว่างปี 2563-2564 และแผนการ
ดาเนินงานระยะในปี 2564-2565 ดังนี้

17

ตารางท่ี 4 แสดงแผนการดาเนินการตรวจรับรองโรงงานผลิตอาหารสัตว์ ณ ประเทศต้นทาง ผ่านรูปแบบ Virtual
(online) audit นาร่องระยะที่ 1ระหว่างปี 2563-2564

ประเทศ ประเภทโรงงาน ชนิดสนิ ค้า จานวน ความคบื หน้า
โรงงาน

ฟินแลนด์ ขยายขอบขา่ ย Bovine processed animal proteins 1 อยู่ระหว่างการประสานกับ

การตรวจรับรอง (Cat.3 Bovine meat and bone meal) ห น่ ว ย ง า น ภ า ค รั ฐ ข อ ง

ฟินแลนด์และโรงงานผู้ผลิตใน

การกาหนดวันและแผนการ

ตรวจรับรองฯ

โปแลนด์ ตรวจรบั รองใหม่ Porcine processed animal proteins 1 ตรวจรับรองฯ โดยใช้รูปแบบ

(Cat.3 Porcinemeat and bone meal) Virtual (online) audit ท้ังน้ีอยู่

ระหว่างการพิจารณาข้อแก้ไข

และเอกสารที่เก่ียวข้องโดยคณะ

ผตู้ รวจรับรองและจัดทารายงาน

ผลการตรวจฯ เพื่อเสนอคณะ

ทบทวนฯ ต่อไป

จีน ตรวจรบั รองใหม่ Palatability enhancers from poultry 1 ตรวจรับรองฯ โดยใช้รูปแบบ

Virtual (online) audit และได้

เ ส น อ ผ ล ก า ร พิ จ า ร ณ า ใ น ท่ี

ประชุมคณะทบทวนฯ ทั้งน้ีอยู่

ระหว่างการช้ีแจงข้อซักถามของ

คณะกรรมการทบทวนฯ และ

จัดทารายการผลการตรวจเพื่อ

เสนอกรมฯ ตอ่ ไป

18

ภาพแสดงการตรวจรบั รองโรงงานผลติ อาหารสตั ว์ ณ ประเทศตน้ ทาง
ผา่ นรปู แบบ Virtual (online) audit

กองควบคุมอาหารและยาสัตว์ได้ดาเนินการประสานผ่านหน่วยงานภาครัฐของประเทศต้น
ทางเพื่อจัดส่งแบบสอบถามการตรวจรับรองโรงงาน (Facility Inspection Checklist) สาหรับโรงงานผลิต

19

อาหารสัตวท์ แี่ จง้ ความประสงคข์ อรับการตรวจจากกรมปศุสัตว์ ตามรายละเอียดในตารางที่ 5 ซึ่งมีจานวน 13
โรงงาน คาดว่าจะสามารถดาเนนิ การใหแ้ ลว้ เสร็จไดภ้ ายในปี 2565

ตารางท่ี 5แสดงแผนการดาเนินการตรวจรับรองโรงงานผลิตอาหารสัตว์ ณ ประเทศต้นทาง ผ่านรูปแบบ Virtual
(online) audit นาร่องระยะที่ 2ระหวา่ งปี 2564-2565

ประเทศ ชนิดสินค้า จานวน
โรงงาน
ออสเตรีย Poultry processed animal proteins (Poultry by-products meal)
เบลเยยี่ ม Porcine processed animal proteins (Cat.3 Porcine MBM) 1
เยอรมนี Porcine processed animal proteins (Cat.3 Porcine MBM) 1
โปแลนด์ Poultry processed animal proteins (Cat.3 Poultry blood by- 1
products meal, Poultry plasma powder) 1
โปรตุเกส Porcine processed animal proteins (Cat.3 Porcine MBM)
ฝรั่งเศส Poultry processed animal proteins (Egg Powder) 1
สหรฐั อเมรกิ า Poultry by-products meal, Feather meal 1
7

2. เจรจาและทาข้อตกลง เงื่อนไขการนาเข้า-ส่งออกสินค้าปศุสัตว์ ประเภทอาหารสัตว์และวัตถุอันตราย
ด้านการปศุสัตว์

กรมปศุสตั วไ์ ด้มปี ระกาศกรมปศสุ ัตว์ เร่ือง ขัน้ ตอนการนาเขา้ อาหารสัตวท์ ี่ไดจ้ ากสัตว์จากต่างประเทศ

พ.ศ. 2562 เพื่อให้การดาเนินการนาเข้าอาหารสัตว์ท่ีได้จากสัตว์จากต่างประเทศ เป็นไปในแนวทางเดียวกัน

รวมถึงเปน็ การปูองกันไม่ให้โรคระบาดสัตว์มีโอกาสแพร่กระจายเข้ามาในประเทศ ซึ่งในขั้นตอนการเปิดตลาด

การนาเข้าอาหารสัตว์ เจ้าหน้าท่ีภาครัฐต้องดาเนินการเจรจาตกลงร่างหนังสือรับรอง (Health certificate)

ตามเงื่อนไขการนาเข้าท่ีกาหนดไว้ ซึ่งผลการดาเนินการเจรจาเพ่ือตกลงรูปแบบหนังสือรับรองสุขภาพ

20

(Health certificate) ระหวา่ งภาครฐั เพ่อื นาเข้าหรอื สง่ ออกอาหารสัตว์ ระหว่างปี 2561 -2564 โดยมีประเทศ
ที่เสนอรา่ งหนงั สอื รับรองสุขอนามยั (Veterinary Certificate of Health) โดยมรี ายละเอียด ดงั นี้ คอื

2.1 กรณกี ารเจรจาตกลงรปู แบบหนังสือรบั รองสุขภาพ (Health certificate) เพ่ือการนาเข้า
อาหารสัตว์เข้ามาประเทศไทยในระหว่างปี 2560-2564 ดาเนินการทั้งหมด 15 ประเทศ 28 ฉบับ ดาเนินการ
เสร็จสิ้นแลว้ 10 ฉบับ และอยรู่ ะหวา่ งการดาเนินการ 18 ฉบบั รายละเอียดดังน้ี

ตารางที่ 5 แสดงผลการดาเนินงานการเจรจาตกลงรูปแบบหนังสือรับรองสุขภาพ (Health certificate) เพ่ือ
การนาเขา้ อาหารสตั ว์เขา้ มาประเทศไทยในระหวา่ งปี 2560-2564

ลาดับ ประเทศ ประเภทสนิ ค้า การดาเนินการ
1 มาเลเซีย
2 ฟินแลนด์ ขนสตั วป์ ีกปุน ดาเนนิ การเสร็จสน้ิ แลว้

3 เดนมารก์ โปรตีนแปรรูปจากสตั วป์ ีก (ผลพลอยได้จากสัตวป์ กี ปนุ ) ดาเนนิ การเสรจ็ สน้ิ แลว้

โปรตนี แปรรูปจากโค อยู่ระหว่างการเจรจา

โปรตนี แปรรปู จากสุกร อยรู่ ะหวา่ งการเจรจา

โปรตีนแปรรูปจากสุกร ดาเนนิ การเสรจ็ สิ้นแลว้

ปลาปุนท่ีมสี ่วนผสมของอีทอกซีควิน ดาเนินการเสรจ็ สนิ้ แลว้

อาหารสัตว์ทม่ี นี มเป็นสว่ นผสม อยู่ระหว่างการเจรจา

4 ฝรง่ั เศส โปรตีนแปรรปู จากสตั ว์ อยู่ระหว่างการเจรจา

อาหารสัตวเ์ ลี้ยงแปรรูปและอาหารสนุ ัขขบเค้ียว อยรู่ ะหว่างการเจรจา

5 เนเธอร์แลนด์ โปรตีนแปรรปู จากสตั วป์ กี (เน้อื สตั วป์ กี ปุน ผลพลอยได้ อยรู่ ะหว่างการเจรจา

จากสัตว์ปีกปนุ และขนสตั ว์ปกี ปนุ ) ท่ีไม่ได้มี

แหลง่ กาเนิดจากประเทศเนเธอร์แลนด์

โปรตนี แปรรปู จากสุกร (เนื้อสุกรปนุ เน้ือและกระดกู ปุน อยรู่ ะหว่างการเจรจา

ประเภทท่ี 3) ที่ไม่ไดม้ ีแหล่งกาเนิดจากประเทศ

เนเธอร์แลนด์

6 อิตาลี อาหารสัตวเ์ ลย้ี งกระปอ๋ ง ดาเนนิ การเสร็จสน้ิ แลว้

อาหารสตั ว์เลี้ยงแปรรูปนอกเหนือจากอาหารสตั ว์เลยี้ ง ดาเนนิ การเสรจ็ ส้นิ แล้ว

กระป๋อง

7 บราซิล โปรตนี แปรรปู จากสัตวป์ กี ดาเนนิ การเสรจ็ สิ้นแล้ว

โปรตีนแปรรปู จากโค ดาเนนิ การเสรจ็ สนิ้ แล้ว

โปรตีนแปรรูปจากสุกร ดาเนนิ การเสร็จสนิ้ แลว้

8 แคนาดา โปรตนี แปรรูปจากสัตวป์ กี (ผลพลอยไดจ้ ากสัตวป์ ีกปุน อย่รู ะหวา่ งการเจรจา

เนอ้ื สตั ว์ปกี ปุน เลอื ดสตั ว์ปกี ปุน ไขมนั จากสัตวป์ กี สาร

ปรงุ แต่งกล่นิ /รสจากสัตว์ปีก ไข่ผง)

9 โปรตุเกส โปรตนี แปรรูปจากสตั วป์ ีก อยู่ระหวา่ งการเจรจา

10 แอฟริกาใต้ อาหารสตั ว์เลีย้ งแปรรปู นอกเหนือจากอาหารสัตว์เลี้ยง อยรู่ ะหวา่ งการเจรจา

กระป๋อง

11 สหราช โปรตีนแปรรปู จากสตั ว์ปีก (ผลพลอยไดจ้ ากสตั วป์ กี , อยรู่ ะหว่างการเจรจา

ลาดบั ประเทศ ประเภทสินคา้ 21

อาณาจักร ขนสตั วป์ ีกปุน, ไขมนั สตั วป์ ีก, เลือดสตั ว์ปกี ปนุ ) การดาเนินการ

12 สหรฐั อเมรกิ า เลอื ดโคปนุ , พลาสมาโคปนุ ดาเนนิ การเสร็จสนิ้ แลว้
อยรู่ ะหว่างการเจรจา
ไขผ่ งสาหรับอาหารสตั ว์ อยรู่ ะหว่างการเจรจา
อยู่ระหว่างการเจรจา
13 สาธารณรัฐ ไดแคลเซียมฟอสเฟตที่ไดจ้ ากกระดูกโค อยู่ระหว่างการเจรจา
อยู่ระหว่างการเจรจา
ประชาชนจีน สารปรุงแตง่ กลิ่นรสที่ได้จากสัตวป์ ีก อยู่ระหว่างการเจรจา
อยู่ระหว่างการเจรจา
อาหารสัตว์เล้ยี ง (pet food)

14 โปแลนด์ โปรตีนแปรรปู สตั วป์ ีก

โปรตนี แปรรูปสุกร

15 เยอรมนั ผลพลอยไดจ้ ากเลือดโค และ พลาสมาผงจากโค

2.2 กรณีการเจรจาตกลงรูปแบบหนังสือรับรองสุขภาพ (Health certificate) เพื่อการ
ส่งออกอาหารสัตว์จากประเทศไทย ในระหว่างปี 2560-2564 ดาเนินการท้ังหมด 4 ประเทศ 4 ฉบับ
ดาเนินการส่งร่างหนังสือรับรองสุขภาพ ดาเนินการเสร็จสิ้น 2 ฉบับ รอประเทศปลายทางตอบรับ 2 ฉบับ
รายละเอยี ด ดงั นี้

ตารางท่ี 6 แสดงผลการดาเนินงานการเจรจาตกลงรูปแบบหนังสือรับรองสุขภาพ (Health certificate) เพ่ือ
การส่งออกอาหารสัตว์เข้ามาประเทศไทยในระหว่างปี 2560-2564

ลาดับ ประเทศ ประเภทสินค้า การดาเนนิ การ
1 แอฟริกาใต้ ปลาปนุ รอปลายทางตอบตกลงรปู แบบ HC
ปลาปุน รอปลายทางตอบตกลงรูปแบบ HC
2 เม็กซโิ ก โปรตีนแปรรปู จากสัตว์ปกี และสุกร ดาเนนิ การเสร็จสน้ิ แลว้

3 สาธารณรฐั นา้ น่ึงปลา ดาเนินการเสร็จสิ้นแลว้
เกาหลี

4 สหราช
อาณาจักร

22

ภาพแสดงการประชมุ หารือประเดน็ การคา้ ระหว่างภาครฐั

3. การตรวจสอบอาหารสัตว์นาเขา้ ณ ด่านตรวจสอบอาหารสตั ว์
การนาเขา้ อาหารสัตว์จากต่างประเทศจะต้องมีตรวจสอบความถูกต้องของเอกสารและเจ้าหน้าท่ีด่าน

ตรวจสอบอาหารสัตว์สุ่มเก็บตัวอย่างอาหารสัตว์เพื่อตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการตามแผนการเฝูาระวัง
ประจาปี โดยผลการดาเนินการเก็บตวั อย่างอาหารสัตวน์ าเขา้ ปีงบประมาณ 2564 รายละเอยี ดดงั นี้

ตรวจวิเคราะห์ จานวนตัวอยา่ ง พบ

DNA Ruminant 138 -

Melamine และอนพุ ันธก์ ลุ่ม Melamine 39 -

Aflatoxin 565 -

โปรตีน ไขมัน กาก ความชืน้ เถ้า 469 -

Salmonella 75 4

Enterobacteriaceae 7-

Chlorpyrifos 69 -

Glyphosate 61 -

Paraquat 75 -

กัมมันตภาพรังสี 97 -

การปลอมปน 9-

ปรมิ าณเช้ือรา 38 -

โลหะหนัก 6-

23

รวม 1,648 4

เม่อื มกี ารสมุ่ เก็บตวั อยา่ งอาหารสัตว์ตามพระราชบญั ญตั คิ วบคุมคุณภาพอาหารสตั ว์ เช่น การ
ตรวจพบการปนเปื้อนดีเอ็นเอสัตว์เคี้ยวเอ้ือง การตรวจพบการปนเป้ือนสารกลุ่มเมลามีนและอนุพันธ์เมลามีน
จะต้องดาเนินการระงับการนาเข้าช่ัวคราว ทั้งนี้กลุ่มควบคุมการนาเข้า-ส่งออกอาหารสัตว์จะดาเนินการติดต่อ
ภาครฐั ตน้ ทางเพอ่ื ประสานงานเพ่ือแจ้งผลทางห้องปฏิบัติการ ขอให้ดาเนินการสอบสวนหาสาเหตุ รวมท้ังแจ้ง
มาตรการปูองกนั และการควบคุม มายังกรมปศุสัตว์เพ่ือพิจารณาในการยกเลิกระงับการนาเข้า (กรณีตรวจพบ
การปนเป้ือนดีเอ็นเอสัตว์เค้ียวเอื้อง และการปนเปื้อนสารกลุ่มเมลามีนและอนุพันธ์เมลามีน) หรือแจ้งเตือน
ประเทศต้นทางเพ่ือเป็นการเฝูาระวัง ควบคุม กากับดูแลในการส่งออกมายังประเทศไทยในคร้ังถัดไป (กรณี
การตรวจพบเชื้อแซลโมเนลลา) ซ่ึงต้ังแต่ปี 2561-2564 ตรวจพบการปนเป้ือนในอาหารสัตว์ทั้งหมด 51 ครั้ง
ดังน้ี

1. ตรวจพบการปนเปื้อนดีเอ็นเอสัตว์เคี้ยวเอ้ืองท้ังหมด 33 ครั้ง ดาเนินการระงับการยกเลิกแล้ว 24
คร้ัง คิดเป็นร้อยละ 72.73

2. ตรวจพบการปนเป้ือนสารกลุ่มเมลามีนและอนุพันธ์เมลามีน 5 คร้ัง ทั้งหมดอยู่ระหว่างรอผลการ
สอบสวนจากเจ้าหนา้ ทภี่ าครัฐต้นทาง

3. ตรวจพบการปนเปื้อนเช้ือแซลโมเนลลา 13 คร้ัง เจ้าหน้าที่ภาครัฐต้นทางตอบผลการสอบสวนหา
สาเหตุ 9 ครัง้ คดิ เปน็ รอ้ ยละ 75.00
กราฟ แสดงจานวน lot ทีต่ รวจพบปัญหาการนาเขา้ อาหารสตั วจ์ ากประเทศต้นทางปี 2561-2564

จานวน lot การตรวจพบปัญหาการนาเข้าอาหารสตั วจ์ ากประเทศตน้ ทาง
ปี 2561-2564

จานวน lot ี่ทตรวจพบ 20 19 5 4
18 3
16 32
14 00 1
12
10 9 การปนเปือ้ นเมลามีนและอนุพันธ์ การเปนเปือ้ นแซลโมเนลลา
8
65
4
20
0

การปนเปื้อนดีเอ็นเอสตั วเ์ คย้ี วเอื้อง

ปี 2561 ปี 2562 ปี 2563 ปี 2564 หมายเหตุ: ข้อมลู ณ วนั ท่ี 30 ธันวาคม 2564

24

ภาพแสดงการเกบ็ ตัวอย่างอาหารสตั ว์ ณ ด่านนาเข้าอาหารสัตว์

4. การดาเนนิ งานเกี่ยวกบั การออกส่งอาหารสตั ว์
4.1 การตรวจรับรองสถานประกอบการเพื่อการสง่ ออก
ตามประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง กาหนดชื่อ ประเภท หรือชนิดของใบรับรองตาม

กฎหมายว่าดว้ ยการควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ ตลอดจนหลักเกณฑ์ วิธีการ และเง่ือนไขการขอใบรับรองการ
ต่ออายใุ บรับรอง พ.ศ. 2560 และประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เร่ือง กาหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และ
เง่ือนไขให้ผูผ้ ลติ ต้องปฏิบตั ิในการผลติ อาหารสตั วค์ วบคมุ เฉพาะเพื่อการส่งออก พ.ศ. 2560

ในปงี บประมาณ 2564 คณะทางานฯ ได้ดาเนินการตรวจสอบสถานประกอบการผลิตอาหาร
สัตว์เพ่ือการส่งออกผ่านระบบออนไลน์ ซ่ึงเป็นการตรวจสอบกรณีท่ีต้องดาเนินการตรวจสอบตาม
พระราชบญั ญตั คิ วบคมุ คณุ ภาพอาหารสตั ว์ จานวนทง้ั หมด 11 แห่ง เพอ่ื ประกอบการขอหนังสือรับรองสุขภาพ
(Certificate of Health) 7 แห่ง เพื่อประกอบการขอหนังสือรับรองการขายภายในประเทศ (Certificate of
Free Sale) 3 แหง่ และ เพอื่ ตอบแบบสอบถามโรคววั บา้ (BSE) 1 แหง่

25

ภาพแสดงการตรวจสอบสถานประกอบการเพ่ือการสง่ ออกอาหารสัตว์

4.2 การออกหนงั สือรบั รองเพือ่ ประกอบการส่งออกอาหารสัตว์
4.2.1 หนงั สอื รับรองสุขภาพ (Certificate of Health)
ปัจจุบันการส่งออกอาหารสัตว์ เพื่อให้ได้มาตรฐานตามมาตรการสุขอนามัยและสุขอนามัยพืช

(Sanitary and Phytosanitary measure : SPS) ประเทศผู้นาเข้าจะกาหนดระดับความปลอดภัยและการ
ตรวจสอบมาตรฐานสินค้านาเข้าให้สอดคล้องกับมาตรฐานระหว่างประเทศเพ่ือปกปูองและคุ้มครองชีวิตและ
สุขภาพของประชากร พืช สตั ว์ภายในประเทศของตน ในด้านที่เก่ยี วข้องกับความเส่ียงในการบริโภคหรือเสี่ยง
ตอ่ โรคทีเ่ กดิ จากสง่ิ มีชวี ิตท่ีติดมากบั พชื สัตว์และผลิตภัณฑ์รวมท้ังสารเจือปนในอาหาร สารพิษหรือจุลินทรีย์ที่
เป็นพาหะของโรค จึงจาเป็นท่ีผู้ส่งออกต้องมีหนังสือรับรองสุขภาพ (Certificate of Health) เพ่ือแสดงถึง
ความปลอดภัยของอาหารสัตว์ที่ส่งออกโดยมหี ลกั ฐานทางวิทยาศาสตร์มารองรับ

ผลการดาเนินงานออกหนังสือรับรองสุขภาพ ระหว่างปี พ.ศ. 2562-2564 แยกตามประเภทวัตถุดิบ
อาหารสัตว์สาหรับปศุสัตว์ ประเภทวัตถุที่ผสมแล้วสาหรับปศุสัตว์ ประเภทอาหารเสริมสาหรับสัตว์ และอ่ืนๆ
มีรายละเอียด ดังน้ี
ตารางแสดง จานวนหนังสือรับรองสุขภาพ (ฉบับ) แยกประเภทตามประเภทอาหารสตั ว์

ประเภท ปี 2562 ปี 2563 ปี 2564

ประเภทวัตถดุ ิบอาหารสัตว์สาหรับปศุสัตว์ 601 828 597

เชน่ ปลาปุน, อาทรเี มยี ร์

ประเภทวัตถุท่ีผสมแล้วสาหรับปศุสัตว์ 689 605 26
เช่น พรีมิกซ์, หวั อาหาร, อาหารสาเรจ็ รปู
703
ประเภทอาหารเสริมสาหรับสัตว์ เช่น 355 80
เสริมโปรตีน, เสริมไขมัน, เสริมวิตามิน, 276 330 68
เสรมิ แรธ่ าตุ
335
อ่นื ๆ 1,703

รวม 1,921 1,843

หมายเหตุ อ่ืนๆ หมายถงึ สารปรงุ แตง่ กล่นิ รส สารถนอมคุณภาพ สารก่อรปู

สถติ กิ ารยน่ื คาขอหนังสือรบั รองสุขภาพ (Certificate of Health) ปี
2562-2564

900 828 689 703
800 605

จานวนห ันง ืสอรับรอง (ฉ ับบ) 700 601 597 วตั ถทุ ่ผี สมแลว้
600 สาหรบั ปศุสัตว์

500

400 355 330 335
276
300 80 68
อาหารเสรมิ อนื่ ๆ
200 สาหรับสตั ว์

100

0

วัตถุดบิ อาหารสัตว์
สาหรับปศสุ ัตว์

ปี 2562 ปี 2563 ปี 2564 หมายเหตุ : ข้อมูล ณ วันท่ี 30 ธันวาคม 2564

4.2.2 หนงั สือรบั รองการขายภายในประเทศ (Certificate of free sale)

ผลการดาเนินงานออกหนังสือรับรองการขายภายในประเทศ ระหว่างปี พ.ศ. 2562-2564 แยกตาม

ประเภทวัตถุดิบ ประเภทวตั ถุทผ่ี สมแล้ว ประเภทอาหารเสรมิ สาหรบั สัตว์ วตั ถทุ ีเ่ ตมิ และอืน่ ๆ มีรายละเอยี ด ดังนี้

ตารางแสดง จานวนหนงั สือรับรองสขุ ภาพ (ฉบบั ) แยกประเภทตามประเภทอาหารสตั ว์

ประเภท ปี 2562 ปี 2563 ปี 2564

วัตถดุ ิบ 50 77 43
วตั ถุทีผ่ สมแล้ว 490 271 276
อาหารเสรมิ สาหรับสตั ว์ 86 55 73

วตั ถทุ ีเ่ ตมิ 67 57 20
อ่นื ๆ 83 27 14

27

ส่อื - - 3
รวม 776 487 429

หมายเหตุ อื่นๆ หมายถึง สารปรุงแตง่ กล่นิ รส สารถนอมคุณภาพ สารก่อรูป และส่ืออาหารสัตว์

สถิติการยื่นคาขอหนงั สอื รบั รองการขายภายในประเทศ
(Certificate of Free Sale) 2562-2564

600
500 490

จำนวนหยัง ืสอรับรอง (ฉบับ) 400
300 271 276

200 86 55 73 67 57 83
100 50 77 43 20 27 14
003
0

ปี 2562 ปี 2563 ปี 2564
หมายเหตุ : ขอ้ มูล ณ วันที่ 30 ธันวาคม 2564

4.2.3 การดาเนนิ การตรวจสอบการโหลดสนิ คา้ ก่อนการส่งออก
ด้วยปัจจุบันอุตสาหกรรมการผลิตอาหารสัตว์ของไทยมีแนวโน้มในการส่งออกเพ่ิมมากข้ึน

ซึ่งแสดงถึงความมีศักยภาพการผลิตสินค้าให้มีคุณภาพที่ดี กองควบคุมอาหารและยาสัตว์จึงเข้มงวดในการ
กากับดูแลคุณภาพ มาตรฐานอาหารสัตว์ที่ส่งออกไปยังประเทศคู่ค้า ให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติควบคุม
คุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ.๒๕๕๘ และตามข้อกาหนดของประเทศคู่ค้าตลอดจนข้ันตอน การบรรจุ การโหลด
และการขนสง่ เปน็ ต้น ให้เป็นไปตามรายการท่ีแจ้งส่งออกเพ่ือปูองกันการมีสินค้าอ่ืนปะปนไปกับอาหารสัตว์ท่ี
สง่ ออก

กองควบคุมอาหารและยาสตั ว์มหี นังสอื ที่ กษ 0623/ว.1012 ลงวันที่ 3 ธันวาคม 2564 เรื่อง
ขอให้ผ้ปู ระกอบการเกย่ี วกบั อาหารสัตว์เขม้ งวดในการตรวจสอบอาหารสัตว์ก่อนการส่งออก และหนังสือท่ี กษ

28

0623/ว.1076 เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2564 เรื่อง ขอความร่วมมือผู้ประกอบการอาหารสัตว์อานวยความ
สะดวกแกเ่ จ้าหน้าท่กี รมปศสุ ตั ว์เขา้ ตรวจสอบอาหารสัตว์กอ่ นการสง่ ออก

ท้ังนี้ กลุ่มควบคุมการนาเข้า-ส่งออกอาหารสัตว์ ได้ดาเนินการจัดทาแนวทางการตรวจสอบ
การโหลดสินค้า และจัดทาแบบตรวจสอบการโหลดสินค้า (Checklist) และได้ดาเนินการตรวจการโหลดของ
สถานที่ผลิตอาหารสัตว์เพ่ือการส่งออกไปแล้ว 2 แห่ง โดยผ่านระบบออนไลน์ 1 แห่ง และตรวจสอบ ณ
สถานทจ่ี รงิ 1 แหง่

ภาพแสดงการตรวจสอบการโหลดสินคา้ ก่อนการส่งออก

5. ระบบบริการอเิ ลก็ ทรอนกิ สด์ า้ นอาหารสัตวแ์ ละวตั ถุอันตรายดา้ นการปศสุ ัตว์
ระบบบรกิ ารอเิ ล็กทรอนกิ ส์ด้านอาหารสัตวแ์ ละวัตถอุ ันตรายด้านการปศสุ ตั ว์

29

ระบบบริการอเิ ล็กทรอนิกส์ด้านอาหารสตั วแ์ ละวตั ถุอันตรายด้านการปศสุ ัตว์ คือ ระบบสารสนเทศท่ี
ให้บรกิ ารเพ่ือออก ใบอนุญาต ใบสาคัญการขนึ้ ทะเบียน เอกสารรับแจ้ง ใบรับรอง หนงั สอื รบั รอง ใบผา่ นการ
พจิ ารณา ใบจดแจ้ง ใบรับแจง้ การดาเนนิ การ ใบแจง้ ข้อเท็จจริง อนั เกย่ี วกบั ด้านอาหารสัตว์และวตั ถุอันตราย
ด้านการปศสุ ัตว์ พฒั นาออกเป็น 3 ระยะ

ระยะที่ 1 ระยะท่ี 2 ระยะท่ี 3

พัฒนาระบบ ในปี 2548 คือ ปรับปรุงระบบ มาตรฐานปศุสัตว์ ปรับปรุ งโ ครง การพัฒ นาระบ บ

ระบบ มาตรฐานปศุสตั ว์ (e-Service ) เพิ่มการเชื่อมโยง เช่ื อ มโ ย งข้ อ มูล ร ะบ บ National

(e-Service ) ใช้งานระบบปี ขอ้ มูลกับกรมศลุ กากร ใชง้ านระบบ Single Window (NSW) ระยะ 3

2549 ปี 2552 จังหวัดปทุมธานี โดยปรับปรุงระบบ

ให้เช่ือมโยงข้อมูลกับ กรมศุลากร ให้

สมบูรณ์ยิ่งข้ึน พัฒนาปี 2559 เร่ิมใช้

ปี 2561

สถิติผใู้ ชง้ านระบบบริการอเิ ล็กทรอนิกส์ด้านอาหารสัตวแ์ ละวตั ถอุ นั ตรายด้านการปศสุ ตั วป์ ี 2564

รายการ จานวน ม.ค. ก.พ. ม.ี ค. เม.ย. พ.ค. มิ.ย. ก.ค. ส.ค. ก.ย. ต.ค. พ.ย. ธ.ค.

สถติ ิผูใ้ ช้งาน ราย 14,183 12,014 14,188 10,356 12,048 12,626 11,565 11,562 11,558 14,219 13,648 25,555

สถิตกิ ารเชอ่ื มโยงขอ้ มลู กบั กรมศลุ กากร และ สานักงานมาตรฐานสินคา้ เกษตรและอาหารแห่งชาติ ปี 2564

เดอื น/จานวน (ครั้ง) ม.ค. ก.พ. ม.ี ค. เม.ย. พ.ค. มิ.ย. ก.ค. ส.ค. ก.ย. ต.ค. พ.ย. ธ.ค.

หนงั สือแจ้งการนาเข้าอาหารสัตวเ์ ข้ามาในราชอาณาจักร 1,676 3,163 3,660 2,526 2,763 2,466 2,140 1,986 1,649 1,558 1,477 1,626

ใบแจ้ง (นาเข้า/ส่งออก และนาออกจากด่านศลุ กากร) 51 50 60 74 69 58 72 73 86 85 104 75

หนังสอื รบั รองสขุ ภาพ (Certificate of Health) 122 110 209 102 218 173 79 160 116 140 153 186

หมายเหต:ุ 1) หนังสือแจง้ การนาเข้าอาหารสตั วเ์ ข้ามาในราชอาณาจักร ใบแจง้ (นาเขา้ /ส่งออก และนาออกจากด่านศลุ กากร)

เช่อื มโยงกบั กรมศลุ กากร

2) หนงั สอื รับรองสุขภาพ (Certificate of Health) เชือ่ มโยงกับสานักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหาร

แห่งชาติ

ผลการดาเนินการระบบบริการอิเล็กทรอนิกส์ด้านอาหารสัตว์และวัตถุอันตรายด้าน การปศุ

สตั ว์ ปี 2564 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณโครงการปรับปรุงระบบทะเบียนใบอนุญาตอาหารสัตว์และ

วตั ถุอนั ตรายด้านการปศสุ ตั ว์ ระยะที่ 3 เพ่อื ปรบั ปรงุ ระบบการใหบ้ รกิ ารด้านอาหารสัตว์และวัตถุอันตรายด้าน

การปศุสตั ว์ ใหก้ บั ผู้รับบริการ ดงั นี้

30

1. พัฒนาระบบตรวจคาขออัตโนมตั ิ (Automated Service)
2. ปรับปรุง ใบอนุญาต ใบสาคัญการขึ้นทะเบียน เอกสารรับแจ้ง ใบรับรอง หนังสือรับรอง
ใบผ่านการพิจารณา ใบจดแจ้ง ใบรับแจ้งการดาเนินการ ใบแจ้งข้อเท็จจริง อันเก่ียวกับด้านอาหารสัตว์และ
วตั ถุอันตรายด้านการปศสุ ตั วใ์ หเ้ ป็นใบอนญุ าตอเิ ล็กทรอนกิ ส์ (e-Document) พรอ้ มทั้งพัฒนาระบบรายมือชื่อ
อเิ ลก็ ทรอนิกส์ (Digital Signature) สาหรับการลงนามบนระบบอิเลก็ ทรอนกิ ส์
ภาพกิจกรรมประชุมระดมความคิดเห็นความต้องการของโครงการปรับปรุงระบบทะเบียนใบอนุญาต
อาหารสัตว์และวัตถุอันตรายด้านการปศุสัตว์ ระยะท่ี 3 วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2564 ณ โรงแรมบางกอก
โอเอซสิ เขตราชเทวี กรุงเทพมหานคร

กจิ กรรมใบอนญุ าตอาหารสัตวค์ วบคุมเฉพาะ
และใบสาคัญการขึน้ ทะเบียนอาหารสตั ว์ควบคุมเฉพาะ

กองควบคุมอาหารและยาสัตว์ ได้ดาเนินการเกี่ยวกับใบอนุญาตผลิตอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ
ใบอนุญาตนาเข้าอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ ใบอนุญาตขายอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ และใบสาคัญการข้ึน
ทะเบยี นอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ ให้คาแนะนา
ปรึกษา แก่พนักงานเจ้าหน้าท่ีในภูมิภาคเกี่ยวกับการออกใบอนุญาต ต่ออายุใบอนุญาตต่างๆ รวมทั้งติดตาม

31

ตรวจสอบ กากบั ดแู ล และประเมินผูป้ ระกอบการอาหารสัตว์ที่ขอใบอนุญาตผลิต ขอใบอนุญาตนาเข้า และขอ
ใบอนุญาตขายอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ เพ่ือให้ได้อาหารสัตว์ท่ีมีคุณภาพได้มาตรฐาน ปราศจากส่ิงปลอมปน
ปลอดสารพิษ สารตกค้าง ปลอดภัยต่อผู้บริโภค เป็นท่ียอมรับในระดับสากล ภายใต้กฎหมาย ประกาศ
ระเบียบและขอ้ บังคบั ต่างๆ ที่เก่ียวข้อง ตามพระราชบัญญัติควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2558 เพ่ือสร้าง
ความม่ันใจให้กับผู้ใช้อาหารสัตว์ รวมทั้งผู้บริโภคสินค้าปศุสัตว์ โดยการดาเนินงานจะประสานการปฏิบัติงาน
กับพนักงานเจ้าหน้าท่ีสานักงานปศุสัตว์จังหวัด สานักงานปศุสัตว์เขต ห้องปฏิบัติการของกรมปศุสัตว์ กอง
ส า ร วั ต ร แ ล ะ กั ก กั น ห น่ ว ย ง า น ภ า ค รั ฐ แ ล ะ ภ า ค เ อ ก ช น
ท่เี ก่ยี วขอ้ งท้ังในประเทศและต่างประเทศ โดยมีกิจกรรมการดาเนนิ การในปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 ดงั น้ี
1. ใบอนญุ าตผลติ อาหารสัตวค์ วบคมุ เฉพาะ

ติดตาม ตรวจสอบ สถานที่ผลิตอาหารสัตว์ และสถานที่เก็บอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ เพื่อออก
ใบอนุญาตผลิตอาหารสัตวค์ วบคมุ เฉพาะ จานวน 170 แหง่ ดังนี้

- ผา่ นการพิจารณาและดาเนนิ การออกใบอนุญาตผลิตอาหารสัตวค์ วบคุมเฉพาะ จานวน 75 แห่ง
- ไมผ่ ่านการพิจารณา(รอการแกไ้ ข) จานวน 95 แห่ง

2. ใบอนญุ าตนาเขา้ อาหารสัตวค์ วบคุมเฉพาะ
ติดตาม ตรวจสอบ สถานที่นาเขา้ อาหารสตั ว์ และสถานท่ีเก็บอาหารสัตว์ เพอ่ื ออกใบอนุญาตนาเข้า

อาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ จานวน 361 แห่ง

32

3. ใบอนุญาตขายอาหารสัตว์ควบคมุ เฉพาะ
ได้ดาเนนิ การออกใบอนญุ าตขายอาหารสตั วค์ วบคุมเฉพาะ จานวน 1,411 แหง่

4. ใบสาคัญการข้ึนทะเบียนอาหารสตั วค์ วบคมุ เฉพาะ
ได้ดาเนินการเกยี่ วกับใบสาคัญการขน้ึ ทะเบยี นอาหารสตั ว์ควบคุมเฉพาะ จานวน 6,048 ฉบบั ดงั น้ี
4.1 การออกใบสาคัญการข้ึนทะเบยี นอาหารสัตวค์ วบคุมเฉพาะ จานวน 3,812 ฉบบั
4.2 การแก้ไขใบสาคญั การขนึ้ ทะเบียนอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ จานวน 2,219 ฉบบั
4.3 การออกใบแทนใบสาคัญการข้ึนทะเบียนอาหารสัตว์ควบคมุ เฉพาะ จานวน 17 ฉบับ

5. จัดประชุมคณะกรรมการพิจารณาทะเบียนอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ เพื่อพิจารณาออกใบสาคัญการขึ้น
ทะเบยี นอาหารสัตว์ ทง้ั หมด 12 ครั้ง โดยมีคณะกรรมการพิจารณาทะเบียนอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ 2 คณะ
ดังน้ี

5.1 คณะกรรมการพิจารณาทะเบียนอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ ประเภทวัตถุดิบ ประเภทผลิตภัณฑ์นม
สาหรับสตั ว์ ประเภทวตั ถุท่ีผสมแล้ว ชนิดหัวอาหารสัตว์ ชนิดอาหารสัตว์ผสมสาเร็จรูป ชนิดสารผสมล่วงหน้า
(ยกเว้นสาหรับสุนัขและแมว) และประเภทอาหารเสริมสาหรับสัตว์ (ยกเว้นสาหรับสุนัขและแมว) จานวน 2
คร้งั

5.2 คณะกรรมการพิจารณาทะเบียนอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ ประเภทอาหารสัตว์เล้ียง สาหรับสุนัขและ
แมว ประเภทวัตถุที่ผสมแล้ว ชนิดสารผสมล่วงหน้า (สาหรับสุนัขและแมว) และประเภทอาหารเสริมสาหรับ
สตั ว์ (สาหรับสุนัขและแมว) จานวน 10 ครั้ง

6. จัดประชุมคณะกรรมการพิจารณาวัตถุใดเข้าข่ายเป็นอาหารสัตว์ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมคุณภาพ
อาหารสตั ว์ จานวน 5 ครัง้ 25 ผลิตภณั ฑ์

7. ให้คาปรึกษาวิชาการและกฎหมายต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ส่วนภูมิภาคหรือผู้ประกอบการ ผ่านช่องทาง
โทรศัพท,์ Application line และ E-mail รวมทั้งผู้มาติดต่อขอรับบริการงานต่างๆ ภายในกองควบคุมอาหาร
และยาสัตว์ จานวน 42,185 คร้ัง

33

กิจกรรมตรวจสอบตามพระราชบัญญตั คิ วบคุมคุณภาพอาหารสัตว์
พ.ศ.2558

การควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ของกรมปศุสัตว์ เป็นไปตามพระราชบัญญัติควบคุมคุณภาพ
อาหารสตั ว์ พ.ศ.2558 เพ่ือใหส้ ัตวไ์ ด้รับอาหารสตั วต์ ามความตอ้ งการทางโภชนาการของสัตว์ครบถ้วน วัตถุดิบ
อาหารสัตว์และอาหารสัตว์ที่ได้รับต้องมีความปลอดภัยท้ังด้านกายภาพ เคมีและชีวภาพ ซึ่งจะส่งผลให้สัตว์
ได้รับอาหารและโภชนะคุณภาพดี เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตและให้ผลผลิตที่มีคุณภาพ เน้ือสัตว์และ
ผลิตภัณฑ์จากสัตว์มีความปลอดภัย ปราศจากสารตกค้างที่จะก่อให้เกิดอันตรายต่อผู้บริโภค เกษตรกรผู้เลี้ยง
สัตว์ได้ผลผลิตที่ดี สัตว์มีการเจริญเติบโตตามสายพันธ์ุ สนับสนุนผู้ประกอบการส่งออกอาหารสัตว์ โดยเฉพาะ
อาหารสัตว์เล้ียงท่ีมีแนวโน้มปริมาณและมูลค่าการส่งออกมากขึ้นในทุกๆปี โดยการสร้างความเชื่อมั่นต่อ
ประเทศคคู่ ้า ผนู้ าเขา้ ใหม้ ั่นใจในคุณภาพของผ้ผู ลติ อาหารสัตวไ์ ทย

ในปีงบประมาณ 2564 ได้กาหนดเปูาหมายการสุ่มเก็บตัวอย่างอาหารสัตว์จากโรงงานผลิต
อาหารสัตว์ท่ัวประเทศ จานวน 1,735 ตัวอย่าง เพื่อตรวจวิเคราะห์คุณภาพอาหารสัตว์ตามเกณฑ์และ
มาตรฐานทีก่ ฎหมายกาหนด

วตั ถุประสงค์

1. เพ่ือให้ผู้ประกอบกิจการด้านอาหารสัตว์ผลิต นาเข้า และขายอาหารสัตว์ ปฏิบัติถูกต้องตาม
พระราชบญั ญตั ิ ควบคมุ คุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2558

2. สินค้าอาหารสัตว์มีคุณภาพมาตรฐานตามกฎหมาย และมีความปลอดภัยต่อสัตว์และ
ประชาชนผู้บริโภคเนอื้ สตั วแ์ ละผลติ ภัณฑ์

วิธกี ารดาเนินงาน

การเฝาู ระวังและควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์
1. กาหนดเปูาหมายสุ่มเก็บตัวอย่างอาหารสัตว์โดยสานักงานปศุสัตว์จังหวัดสุ่มเก็บตัวอย่าง

อาหารสัตว์จากโรงงานผู้ผลิตท่ัวประเทศ จานวน 1,735 ตัวอย่าง เพื่อตรวจวิเคราะห์คุณภาพอาหารสัตว์ตาม
เกณฑ์และมาตรฐานท่กี ฎหมายกาหนด

2. ตรวจสอบโรงงานผลติ อาหารสตั วป์ ระจาปี ดงั นี้

34

2.1 โรงงานผลิตอาหารสัตว์ได้รับการรับรองระบบการจัดการด้านสุขลักษณะท่ีดีในสถาน
ประกอบการ (GMP) และระบบการจัดการด้านการวิเคราะห์อันตรายและจุดวิกฤตท่ีต้องควบคุม (HACCP)
เขา้ ตรวจสอบสองครั้งต่อปี

2.2 โรงงานผลติ อาหารสตั ว์ท่ไี ม่ไดร้ บั การรับรองระบบการจัดการด้านสุขลักษณะที่ดีในสถาน
ประกอบการ (GMP) และระบบการจัดการด้านการวิเคราะห์อันตรายและจุดวิกฤตท่ีต้องควบคุม (HACCP)
เข้าตรวจสอบสามคร้งั ตอ่ ปี

3. การสอบสวนโรงงานผลิตอาหารสัตว์ กรณีผลการวิเคราะห์อาหารสัตว์นั้นไม่ผ่านเกณฑ์
มาตรฐาน ดาเนินการโดยสานักงานปศุสัตว์จังหวัด เพ่ือหาสาเหตุท่ีทาให้อาหารสัตว์น้ันไม่ได้คุณภาพและ
แนะนาแนวทางแกไ้ ขปัญหาท่เี กิดจากกระบวนการผลติ และหากพบการกระทาผดิ ให้ดาเนินการตามกฎหมาย

4. ตรวจสอบขอ้ ร้องเรยี น กรณมี ผี ูก้ ระทาความผดิ ตามพระราชบัญญัติควบคุมคุณภาพอาหาร
สัตว์ พ.ศ.2558 ซึ่งประชาชนสามารถร้องเรียนผ่านช่องทาง Application DLD 4.0 จดหมาย จดหมาย
อิเลก็ ทรอนิกส(์ E-mail) โทรศัพท์ เว็ปไซต์หน่วยงานสังกดั กรมปศุสตั ว์ สานกั งานสัตวแพทยสภา เปน็ ต้น

ผลการดาเนนิ งาน

ตารางท่ี 1 แสดงผลการเกบ็ ตัวอย่างอาหารสตั วต์ ามกิจกรรมการเฝาู ระวังคณุ ภาพอาหารสตั วโ์ รงงานผลติ อาหารสตั ว์

สนง.ปศข เปูาหมาย ผลการดาเนินงาน อาหารสตั ว์ ไม่ผา่ นเกณฑ์ ร้อยละ
(ตัวอย่าง)
(ร้อยละ) (ตัวอย่าง)

1 372 100.8 4 1.1
19 4.0
2 471 100.8 14 8.5
2 5.6
3 159 103.1 7 11.3
2 9.1
4 25 144.0 8 2.7
12 11.3
5 64 96.9 0 0.0
68 4.2
6 22 100.0

7 401 74.1

8 141 75.2

9 80 91.3

รวม 1,735 92.8

ท่มี า: ระบบบรหิ ารการปฏบิ ตั ิงาน (e-operation), 2564

ผลการดาเนินงานในบางพนื้ ท่ไี ม่เปน็ ไปตามเปูาหมาย เนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเช้ือไวรัสโค
โรนา 2019 (Covid-19) ทาให้โรงงานผู้ผลิตอาหารสัตว์กาหนดมาตรการปูองกันอย่างเข้มงวด งดการติดต่อกับ
บุคคลภายนอก ทาให้เจ้าหน้าทไี่ มส่ ามารถดาเนนิ การเข้าตรวจสอบและเก็บตวั อย่างอาหารสตั ว์ได้

35

ตารางท่ี 2 แสดงผลรายการตรวจวิเคราะหต์ าม พรบ.ควบคุมคณุ ภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2558

รายการตรวจวิเคราะห์

ประเภท จานวน Screeni
ลาดับ อาหารสตั ว์ (ตวั อยา่ ง)
Total Salmo- Entero- เช้ือ Aflatoxin แร่ วิตามนิ โลหะ DNA ng Melamine
ที่ nella bacteriaceae ธาตุ หนกั test
Proximate ปลอมปนBacteria รา
1 วตั ถุดบิ count รวม ยา

9 ชนดิ

195 192 166 4 45 0 19 77 0 0 35 4 2 0

พืช 91 89 83 3 3 0 18 71 0 0 2 1 1 0

สตั ว์ (PAP) 33 33 32 1 3 0 1 6 0 0 02 1 0

สัตว์ 71 70 51 0 39 0 0 0 0 0 33 1 0 0
(ปลาปนุ )
11 50 143 0 0 48 10 1,007 0
2 วัตถุทผ่ี สมแล้ว 1,106 912 79 46 93

หัวอาหารสัตว์ 12 12 0 0 3 0 0 0 0 0 00 8 0

อาหารสตั วผ์ สม 906 900 73 46 90 11 50 140 0 0 0 10 831 0
สาเร็จรูป

สารผสม 188 0 6 0 0 0 0 3 0 0 48 0 168 0
ลว่ งหน้า

3 ผลิตภณั ฑ์นม 4 4 00 0 0 0 0 0 0 00 0 3
สาหรบั สตั ว์

4 อาหารเสริม 56 21 2 0 0 1 20 0 25 6 29 0 5 17
สาหรับสตั ว์

โปรตีน 25 21 0 0 0 1 20 0 0 0 0 0 2 17
0 0 0 25 0 23 0 2 0
แรธ่ าตุ 25 0 2 0 0 0 0 0 0 6 60 1 0
39 35 0 0 0 0 0 3 0
วติ ามนิ 6 0 0 0 0 3 1 0 0 0 00 0 0

5 อาหารสตั ว์เลยี้ ง 158 111 5 12 5

อาหารที่มี 111 111 0 1 0
โภชนาการ

ครบถ้วน

อาหารวา่ ง 47 0 5 11 5 36 34 0 0 0 0 0 3 0
สาหรับ 1,519 1,240 252 62 143 51 124 220 25 6 112 14 1,017 20
สตั วเ์ ลยี้ ง

รวม

ทมี่ า: กลุ่มตรวจสอบอาหารสัตว์ ยาสตั วแ์ ละวัตถอุ นั ตราย, 2564

36

ตารางท่ี 3 แสดงผลวิเคราะหต์ ัวอยา่ งอาหารสัตวไ์ มผ่ า่ นเกณฑ์

ประเภทอาหารสัตว์ ชนดิ จานวนตรวจ ไมผ่ ่านเกณฑ์ ร้อยละ ผลวิเคราะหไ์ ม่ผา่ นเกณฑ์
(ตวั อย่าง) (ตัวอย่าง)
วัตถดุ บิ วัตถุดบิ 13.85
วัตถทุ ่ีผสมแลว้ วตั ถดุ บิ จากพืช 195 27 13.19
- กากดีดจี เี อส 91 12
- กากถั่วเหลอื ง 11 - 1. พบการปลอมปน
- กากเนอื้ ในเมล็ดปาล์ม 61 - 2. อาหารสตั วเ์ ส่อื มคณุ ภาพ
- ขา้ วโพดปนุ เกรด 1 20 2 - 3. อาหารสัตวผ์ ิดมาตรฐาน
- ขา้ วโพดปนุ เกรด 2 3- -
- ขา้ วโพดปุนเกรด 3 32 7 -
- ถ่วั ไขมนั เตม็ 1- -
- ถ่วั เหลอื งอบ 1- -
- โปรตนี หรอื กลูเทนขา้ วโพด 41 -
- มนั เส้น 1- -
- ราขา้ วสาลี 1- -
- ราสกดั น้ามัน 11 - -
วัตถุดิบจากสัตว์ 10 - -
- ปลาปนุ ช้ันคณุ ภาพที่ 1 70 5 7.14
- ปลาปนุ ช้ันคณุ ภาพท่ี 2 16 - - 1. พบการปลอมปน
- ปลาปนุ ชน้ั คณุ ภาพที่ 3 8- - 2. อาหารสตั ว์เสอื่ มคณุ ภาพ
วัตถุดิบจากสัตว์ (PAP) 46 5 - 3. อาหารสตั ว์ผิดมาตรฐาน
- กระดกู ปนุ 104 10 9.61
- เนอ้ื และกระดกู ปุน 1- - 1. อาหารสตั ว์ผดิ มาตรฐาน
- ขนสัตวป์ กี ปนุ 32 -
- เนอ้ื สตั วป์ ีกปนุ 25 8 -
- ปลาและกระดูกปลาปนุ 1- -
- ผลพลอยไดจ้ ากสัตว์ปีกปุน 1- -
3- -
อาหารสัตวผ์ สมสาเร็จรปู 1,106 41 3.71
- อาหารโค 1,082 41 3.78 1. อาหารสัตว์ผดิ มาตรฐาน
- อาหารสุกร 169 10 - 2. อาหารสตั วป์ นเป้ือน
- อาหารไก่ 310 22 -
- อาหารเปด็ 331 9 -
56 - -

37

ประเภทอาหารสัตว์ ชนดิ จานวนตรวจ ไม่ผ่านเกณฑ์ รอ้ ยละ ผลวเิ คราะห์ไมผ่ ่านเกณฑ์
(ตัวอยา่ ง) (ตัวอยา่ ง)

ผลิตภัณฑน์ มสาหรับสัตว์ - อืน่ ๆ 16 --
อาหารเสรมิ สาหรบั สตั ว์ - กระตา่ ย 5 --
อาหารสัตวเ์ ล้ยี ง 6 --
- ปลา 3 --
รวม - กงุ้ 2 --
- ไก่ชน 12 --
หัวอาหารสตั ว์ 188 --
สารผสมล่วงหนา้ 4 --
ผลติ ภัณฑน์ มสาหรบั สตั ว์ 56 --
อาหารเสริมสาหรบั สัตว์ 182 --
135
อาหารท่มี โี ภชนาการครบถว้ น 47 68 4.48
อาหารขบเค้ยี ว/อาหารวา่ ง 1,519

ทีม่ า: กลมุ่ ตรวจสอบอาหารสตั ว์ ยาสัตว์และวตั ถุอนั ตราย, 2564

อาหารสัตวป์ ระเภทวตั ถุดิบ ตวั อย่างจานวน 195 ตวั อยา่ งไม่ผ่านเกณฑ์ 27 ตัวอย่างคิดเป็น 13.85%
เป็นวัตถุดิบจากพืช 91 ตัวอย่าง วัตถุดิบจากสัตว์ 174 ตัวอย่าง วัตถุดิบจากพืชที่ไม่ผ่านเกณฑ์มักพบใน
ข้าวโพดปุนเกรด 2 พบการปลอมปน และมีค่าโปรตีนต่ากว่ามาตรฐาน, เถ้าเกินมาตรฐาน) และพบเชื้อรา
Aflatoxin วัตถุดิบจากสัตว์ที่ไม่ผ่านเกณฑ์ พบในปลาปุนช้ันคุณภาพ ที่ 3 มีค่าเกลือเกินมาตรฐาน ปนเป้ือน
เช้ือ Salmonella spp. และปลอมปนหินฝุน ในขนสัตว์ปีกปุน ส่วนใหญ่พบว่ามีไขมันเกินค่ามาตรฐาน

อาหารสัตว์ประเภทวัตถุที่ผสมแล้ว ตัวอย่างจานวน 1,106 ตัวอย่าง ไม่ผ่านเกณฑ์ 41 ตัวอย่าง
คิดเป็น 3.71% เป็นอาหารสัตว์ผสมสาเร็จรูป 1,082 ตัวอย่าง หัวอาหารสัตว์ 12 ตัวอย่าง สารผสมล่วงหน้า
188 ตัวอย่าง อาหารสตั วท์ ไ่ี ม่ผา่ นเกณฑ์ มกั พบในอาหารสตั ว์ผสมสาเรจ็ รูป เชน่ อาหารโค อาหารสุกร อาหาร
ไก่ โดยสว่ นใหญพ่ บในอาหารสุกร มีค่าโปรตนี ตา่ กว่าคา่ มาตรฐาน และกากเกินคา่ มาตรฐาน

ท้ังน้ี ตัวอย่างผลวิเคราะห์ท่ีไม่ผ่านเกณฑ์ สานักงานปศุสัตว์จังหวัดดาเนินการสอบสวนหาสาเหตุ
แนะนาแนวทางแก้ไขปัญหา เก็บตัวอย่างส่งตรวจซ้า และดาเนินการทางกฎหมาย พร้อมท้ังรายงานผลการ
สอบสวนมายงั กองควบคุมอาหารและยาสัตว์

38

ตารางท่ี 4 แสดงขอ้ มูลการตรวจสอบข้อรอ้ งเรยี น

ลาดับที่ เรือ่ งรอ้ งเรยี น จานวน (ราย) การดาเนินการ
5
1 ขายอาหารสัตว์โดยไม่มีใบอนุญาต - ยึดของกลางส่งพนักงานสอบสวน
- ร้องทกุ ขก์ ลา่ วโทษ
2 ขายอาหารสตั ว์ที่ไมไ่ ด้ขึน้ ทะเบียน 4 - ยดึ ของกลางสง่ พนกั งานสอบสวน
- ร้องทกุ ข์กล่าวโทษ
3 ผู้ขายอาหารสัตวไ์ ม่รักษาฉลากมาตรา 31 (3) 1 - เปรียบเทยี บความผิดตามกฎหมายว่าดว้ ยการ

4 โฆษณาอาหารสตั ว์อนั เป็นเทจ็ หรือเกนิ จรงิ 2 ควบคมุ คณุ ภาพอาหารสัตว์
ไมเ่ ป็นไปตามมาตรา 62 5
- เปรยี บเทียบความผดิ ตามกฎหมายวา่ ด้วยการ
5 ขายยาสัตว์โดยไม่มีใบอนญุ าต
ควบคมุ คณุ ภาพอาหารสตั ว์
6 ขายยาสตั วท์ ่ีไม่ไดข้ น้ึ ทะเบียน 6
- ยดึ ของกลางสง่ พนักงานสอบสวน
7 ขายยาปลอม 1 - ร้องทกุ ข์กลา่ วโทษ
- ยดึ ของกลางส่งพนกั งานสอบสวน
8 โฆษณาขายยาสตั วโ์ ดยไม่ไดร้ บั อนุญาต 1 - ร้องทุกขก์ ลา่ วโทษ
ไม่เปน็ ไปตามมาตรา 88 ทวิ 25 - ยึดของกลางส่งพนักงานสอบสวน
- ร้องทกุ ข์กล่าวโทษ
รวม - ยึดของกลางสง่ พนักงานสอบสวน
- ร้องทกุ ขก์ ล่าวโทษ
ท่มี า: กลุ่มตรวจสอบอาหารสตั ว์ ยาสตั ว์และวัตถอุ ันตราย, 2564

39

กจิ กรรมแกไ้ ขปัญหาการใชส้ ารเรง่ เน้ือแดง

กรมปศสุ ตั วใ์ นฐานะหนว่ ยงานหลกั ของประเทศทีม่ หี น้าที่กากบั ควบคุมคุณภาพมาตรฐานและคุณภาพ
สินค้าปศุสัตว์ โดยกากับดูแลต้ังแต่ข้ันตอนการผลิตระดับฟาร์มจนถึงผู้บริโภค (From Farm To Folk) ตาม
มาตรการอาหารปลอดภัย (Food Safety) ของรัฐบาล การใช้สารเร่งเน้ือแดงหรือสารกลุ่มเบต้าอะโกนิสต์
(β-agonist) ในการเล้ียงสัตว์ท้ังสุกรและโค เพ่ือการปรับปรุงคุณภาพซากและเร่งการเจริญเติบโตของสัตว์
ยังเป็นปญั หาสาคญั ที่ตอ้ งเรง่ ดาเนินการแกไ้ ข เน่ืองจากส่งผลกระทบต่อปัญหาสาธารณสุขที่ก่อให้เกิดอันตราย
ต่อผู้บรโิ ภค และความเชือ่ มน่ั ของประเทศคู่ค้าตอ่ สินคา้ ปศสุ ตั ว์ของประเทศไทย แม้กรมปศุสัตว์จะกาหนดห้าม
ใช้สารเร่งเนื้อแดงเป็นส่วนผสมในอาหารสัตว์แล้วก็ตาม การแก้ไขและปูองกันการใช้สารเร่งเน้ือแดงในอาหาร
สตั วจ์ งึ มีความสาคญั และต้องดาเนินการอย่างตอ่ เนอ่ื ง ทง้ั การควบคมุ การใชใ้ นฟารม์ เลี้ยงสัตว์ การเฝูาระวังการ
ตกค้างของสารเร่งเนอ้ื แดงในสตั วแ์ ละสนิ คา้ ปศุสัตว์ การประชาสัมพันธ์ให้ความรู้แก่ผู้บริโภคแลผู้ประกอบการ
เล้ียงสัตว์ รวมทั้งการบังคับใช้กฎหมายต่อผู้กระทาผิด เพ่ือลดปัญหาดังกล่าว กองควบคุมอาหารและยาสัตว์
จงึ ไดด้ าเนินการมาตรการแก้ไขปัญหาการใช้สารเร่งเน้ือแดงตลอดทุกช่วงการผลิต ต้ังแต่ระดับฟาร์มเล้ียงสัตว์
จนถึงตลาดสู่ผู้บริโภค โดยการเฝูาระวังการลักลอบใช้สารเร่งเน้ือแดงในการเล้ียงสัตว์ การบังคับใช้กฎหมาย
เพ่ือปราบปรามการใช้สารเร่งเนื้อแดง รวมทั้งเพ่ือให้ประชาชนได้บริโภคเนื้อสัตว์ปลอดภัย ปราศจากสารเร่ง
เนื้อแดง เป็นการคุ้มครองความปลอดภยั ดา้ นอาหารให้กับผู้บริโภคสินค้าปศุสัตว์ในประเทศ และส่งเสริมความ
เชอื่ มั่นของประเทศคคู่ า้ ในการส่งออกสินค้าปศุสตั ว์ไปจาหนา่ ยต่างประเทศ

ในปีงบประมาณ 2564 กองควบคุมอาหารและยาสัตว์ ได้สรุปผลการดาเนินงานกิจกรรมแก้ไขปัญหา
การใชส้ ารเรง่ เน้ือแดง เพอ่ื เป็นข้อมูลพ้ืนฐานกาหนดแผนการปฏิบัติงานการแก้ไขปัญหาการใช้สารเร่งเนื้อแดง
ให้มีประสทิ ธิภาพต่อไป

วิธกี ารดาเนินงาน

1. การเฝูาระวังการใช้สารเร่งเนื้อแดงในการเลี้ยงสัตว์ การตรวจสอบการลักลอบใช้สารเร่งเน้ือแดงในฟาร์ม
เลยี้ งสตั ว์โดยการสมุ่ เกบ็ ปัสสาวะในฟารม์ สกุ ร เพื่อตรวจวิเคราะหส์ ารเรง่ เนอ้ื แดงตกคา้ ง

2. การเฝาู ระวังเชิงรกุ โดยชดุ เฉพาะกจิ ปราบปรามการใชส้ ารเร่งเนื้อแดง ทั้งในส่วนกลางและประจาเขต
ทว่ั ประเทศ ทาหนา้ ที่ตรวจสอบฟาร์มเล้ยี ง สถานทีผ่ ลติ อาหารสัตว์ และโรงฆา่ สัตว์

3. การรับรองฟารม์ เลย้ี งสตั วป์ ลอดสารเร่งเนือ้ แดงหรือสารกลมุ่ เบตา้ อะโกนสิ ต์ (β-agonist)
4. การบงั คับใช้กฎหมายและปราบปรามการใช้สารเรง่ เนือ้ แดง

ผลการดาเนนิ งาน

1. การเฝาู ระวังการใช้สารเรง่ เน้อื แดงในการเลีย้ งสตั ว์

การเฝูาระวังการใช้สารเร่งเน้ือแดงดาเนินการเฝูาระวังในเล้ียงสุกรและโคขุน โดยสานักงาน

ปศุสัตว์จังหวัดท่ัวประเทศ สุ่มเก็บปัสสาวะสุกรและโคขุน จานวนร้อยละ 3 หรืออย่างน้อย 3 ตัวอย่างต่อฟาร์ม

ตรวจวิเคราะห์หาสารเร่งเนื้อแดงตกค้างด้วยเทคนิค ELISA ณ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการ

สตั วแพทย์ท้ัง 8 แห่ง และสานกั ตรวจสอบคุณภาพสินคา้ ปศสุ ตั ว์จานวน 33,260 ตวั อย่าง ดงั แสดงในตารางท่ี 1

40

ตารางท่ี 1 แสดงจานวนตัวอย่างเฝูาระวังการใชส้ ารเรง่ เนอ้ื แดงในสกุ รและโคขุน

ชนิด จานวน (ตย.)ตรวจ ผลทดสอบ จานวน (ตย.) รอ้ ยละ
สตั ว์ ELISA
สนง.ปศข. เปูาหมาย ⊕Ve ⊕Ve ผลยนื ยัน (%)
SAL&CLEN RAC SAL&CLEN RAC
เขต 1 สกุ ร 2,090 SAL&CLEN RAC -
2,197 0 103 0 -
00 -
โค 20 20 0 0 0 00 -
00 -
เขต 2 สุกร 3,910 6,345 3,168 0 0 00 -
00
โค 50 52 8 0 0 00 0.1
70
เขต 3 สุกร 4,600 4,728 1,645 0 0 00 -
20
โค 790 918 72 0 0 00 0.1
00
เขต 4 สุกร 4,570 5,605 1,260 20 0 11 0 -
47 0 -
โค 940 986 924 10 0 20
55 0 3.9
เขต 5 สกุ ร 2,280 3,278 1,182 2 0 00 0.7
40 0.5
โค 410 265 227 0 0 60 0.9
115 0
เขต 6 สุกร 2,510 3,725 245 31 0 19 0 -
134 0
โค 220 285 5 20 0 0.4
60.0
เขต 7 สุกร 5,250 6,499 203 57 0 0.3
0.6
โค 760 395 0 33 0 1.0

เขต 8 สุกร 4,160 6,284 3,015 95 0

โค 30 36 18 0 0

เขต 9 สุกร 630 1,021 263 18 0

โค 40 10 5 6 0

Total สกุ ร 30,000 39,682 10,981 326 0
โค 3,260 2,967 1,259 69 0

รวม 33,260 42,649 12,240 395 0

หมายเหตุ: Prevalence หมายถงึ ความชกุ ของการพบสารเรง่ เนื้อแดง มหี น่วยเป็นร้อยละ

อักษรยอ่ SAL หมายถึง Salbutamol

อกั ษรย่อ CLEN หมายถงึ Clenbuterol

อักษรยอ่ RAC หมายถึง Ractopamine

จากตารางที่ 1 แสดงให้เห็นว่าปีงบประมาณ 2564 ความชุกของการพบสารเร่งเน้ือแดงในสุกร
ร้อยละ 0.3 โคขุนร้อยละ 0.6 เม่ือเปรียบเทียบกับปีงบประมาณ 2563 พบสารเร่งเนื้อแดงในสุกร
มีความชุกรอ้ ยละ 0.4 และโคขุนร้อยละ 1.0 ลดลงรอ้ ยละ 50 ทัง้ นี้ อาจแสดงใหเ้ ห็นว่าผปู้ ระกอบการเลี้ยงสัตว์
เห็นความสาคัญของความปลอดภัยต่อผู้บริโภค และตระหนักถึงอันตรายที่เกิดจากการใช้สารเร่งเนื้อแดงเพ่ือ
เลยี้ งสตั ว์ซง่ึ สง่ ผลกระทบต่อผบู้ ริโภคโดยตรง จงึ เลิกใชส้ ารเรง่ เนื้อแดงในสกุ รและโคขุน

2. การเฝูาระวังเชงิ รกุ
การเฝูาระวังเชิงรุก โดยชุดเฉพาะกิจปราบปรามการใช้สารเร่งเนื้อแดงประจาสานักงานปศุสัตว์

เขต 1-9 เขา้ ตรวจสอบการลกั ลอบใชส้ ารเรง่ เน้ือแดงในฟาร์มเล้ียงสัตว์ สถานที่ผลิตอาหารสัตว์ และโรงฆ่าสัตว์
ทว่ั ประเทศโดยสุ่มเกบ็ ปัสสาวะสตั ว์ตรวจดว้ ย Strip test

41

ตารางท่ี 2 การเฝูาระวังเชิงรุกการใชส้ ารเร่งเน้อื แดง

เขต เปูาหมาย ตรวจ Strip Test (ตวั อยา่ ง) ร้อยละ (%)
(ตัวอย่าง)
100.0
1 250 250 100.0
114.8
2 250 250 100.0
100.0
3 250 287 100.0
102.0
4 250 250 107.2
50.0
5 250 250 99.3

6 250 250

7 250 255

8 250 268

9 150 75

รวม 2,150 2,135

ทม่ี า: ระบบบริหารการปฏบิ ตั งิ าน (e-operation), 2564

การรบั รองฟาร์มปลอดสารเร่งเนื้อแดง
การรับรองฟาร์มปลอดสารเร่งเนื้อแดง ฟาร์มที่จะขอการรับรองต้องเป็นฟาร์มที่มีการปฏิบัติทาง

การเกษตรที่ดีด้านปศุสัตว์ (Good Agricultural Practices for Livestock: GAP) หรือฟาร์มที่มีระบบการ
ปูองกันโรคและการเลย้ี งสตั วท์ ่เี หมาะสม (Good Farming Management: GFM) เกษตรกรยื่นแบบคาขอการ
รับรองแล้ว เจ้าหน้าที่สานักงานปศุสัตว์จังหวัด จะทาการสุ่มเก็บปัสสาวะสุกร โคขุน จานวนร้อยละ 3 หรือ
จานวน 3 ตัวอยา่ งตอ่ ฟาร์มสง่ ตรวจวิเคราะห์สารเรง่ เน้ือแดงดว้ ยเทคนคิ ELISA Test โดยผลการตรวจต้องเป็น
ลบ 2 ครง้ั ตดิ ต่อกัน หา่ งกนั อยา่ งนอ้ ย 1 เดอื น สาหรบั การรบั รองฟาร์มปลอดสารเร่งเน้ือแดงมีอายุ 1 ปี ฟาร์ม
ท่ีได้รับการรับรองปลอดสารเร่งเน้ือแดง สามารถเคลื่อนย้ายสัตว์เข้าโรงฆ่าโดยไม่ต้องผ่านการตรวจปัสสาวะ
ณ จุดตรวจสัตว์ผา่ นดา่ น
ตารางท่ี 3 แสดงจานวนฟาร์มท่ีได้รับรองฟาร์มปลอดสารเร่งเน้ือแดงหรือสารกลุ่มเบต้าอะโกนิสต์ (β-
agonist)

เปาู หมาย (ฟาร์ม) รวม ผลดาเนินการ (ฟารม์ ) ร้อยละ
เขต สกุ ร สกุ ร โค รวม
โค

1 300 2 302 245 1 246 81.46
2 429 6 435 480 12 492 113.10
3 618 80 698 645 83 728 104.30
4 936 95
5 349 42 1,031 1,206 176 1,382 134.04
6 663 22 391 366 44 410 104.86
7 756 77 685 757 28 785 114.60
8 508 3
9 110 4 833 723 72 795 95.44
511 884 6 890 174.17
รวม 4,669 331 114 110 4 114 100.00

5,000 5,416 426 5,842 116.84

42

ท่ีมา: ระบบบริหารการปฏิบตั งิ าน (e-operation), 2564

จากตารางที่ 3 แสดงให้เห็นว่า จานวนฟาร์มปลอดสารเร่งเน้ือแดงในพ้ืนท่ีเขต 3 เขต 4 และเขต 6
มีจานวนฟาร์มสูงกว่าเปูาหมาย เนื่องจากพื้นที่ดังกล่าวมีการส่งออกสุกรและโคมีชีวิตไปต่างประเทศ ทาให้มี
ผู้ประกอบการยน่ื ขอรับรองฟาร์มปลอดสารเร่งเนื้อแดงเพิ่มขน้ึ

3. การปราบปรามและบังคับใช้กฎหมาย
การปราบปรามและบังคับใช้กฎหมายของกรมปศุสัตว์ ดาเนินการภายใต้ชุดเฉพาะกิจส่วนกลาง และ

ชุดเฉพาะกิจประจาเขต โดยการสุ่มตรวจสอบฟาร์มเล้ียงสัตว์ สถานท่ีผลิตอาหารสัตว์ และโรงฆ่าสัตว์ ตรวจ
วิเคราะห์สารเร่งเนื้อแดงด้วย Strip test หากผลตรวจเป็นบวกจะทาการอายัดสัตว์ที่ฟาร์ม/โรงฆ่าสัตว์ ตรวจ
ยืนยันด้วยเทคนิค LC-MS/MS หรือ GC-MS หากผลยืนยันพบปริมาณสารเร่งเนื้อแดง จะดาเนินคดีกับ
ผู้ประกอบการเลีย้ งสตั ว์

ในปงี บประมาณ 2564 ไดด้ าเนินคดีกับผู้ประกอบการฟาร์มสุกร จานวน 7 รายในข้อหาใช้วัตถุที่ห้าม
ใช้เป็นส่วนผสมในอาหารสัตว์ (ลักลอบใช้สารเร่งเน้ือแดงในการเลี้ยงสัตว์) ต้องระวางโทษจาคุกไม่เกินสามปี
หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจาทั้งปรับ โดยเป็นผู้ประกอบการเลี้ยงสัตว์ในพ้ืนท่ี จังหวัดนครปฐม 6
ราย (คดเี สร็จสิ้นแล้ว) และจังหวัดตาก 1 ราย (อยู่ระหว่างดาเนินคดี)

43

กิจกรรมการใหบ้ รกิ าร Mobile Lab

การให้บริการ Mobile Lab คือ ห้องปฏิบัติการเคล่ือนที่ ซึ่งประจาการอยู่ ณ สานักงานปศุสัตว์เขต
1-9 ทาหน้าท่ีให้บริการตรวจวิเคราะห์คุณภาพอ าหารสัตว์และวัตถุดิบอาหารสัตว์เบื้องต้น
โดยให้บริการแบบเข้าถึงสถานที่ผลิต สถานท่ีนาเข้า สถานที่ขายอาหารสัตว์ ฟาร์มเลี้ยงสัตว์และโรงฆ่าสัตว์ใน
พ้ืนที่ โดยใหบ้ รกิ ารตรวจวเิ คราะหค์ ุณภาพวัตถุดิบและอาหารสัตว์เบ้ืองต้น คัดกรองการปนเปื้อนวัตถุที่ห้ามใช้
เป็นส่วนผสมในอาหารสัตว์ แก่ผู้ประกอบการและเกษตรกรผู้เล้ียงสัตว์ ให้ได้วัตถุดิบที่มีคุณภาพเหมาะสมใน
การนามาใช้ประกอบสูตรอาหารเพื่อเลี้ยงสัตว์ นอกจากน้ี Mobile Lab ยังสนับสนุนกิจกรรมบริการวิชาการ
อื่นของกรมปศสุ ตั วด์ ว้ ย

วิธีดาเนินการ
Mobile Lab ให้บรกิ ารตรวจวเิ คราะห์
1. ตรวจวิเคราะหก์ ารปลอมปนในวัตถุดบิ
2. ตรวจวัดค่าความชื้น
3. ตรวจวเิ คราะหส์ ารพษิ จากเชือ้ รา
4. ตรวจวเิ คราะหย์ าปฏชิ วี นะตกค้าง
5. ตรวจหาสารเรง่ เนอื้ แดงในปสั สาวะสัตว์
เกษตรกรผู้เล้ียงสัตว์สามารถติดต่อขอรับบริการตรวจวิเคราะห์ของ Mobile Lab ได้ที่สานักงาน

ปศสุ ตั ว์จังหวัด หรอื สานักงานปศุสตั วเ์ ขต 1-9 ที่ Mobile Lab ประจาการอยู่ ดงั น้ี
1. สานกั งานปศุสัตวเ์ ขต 1 โทรศพั ท์ 0 2967 9700 ตอ่ 5105
2. สานกั งานปศุสตั ว์เขต 2 โทรศพั ท์ 0 3851 1997 ตอ่ 15
3. สานกั งานปศุสัตว์เขต 3 โทรศพั ท์ 0 4437 1553 ตอ่ 17
4. สานักงานปศุสตั ว์เขต 4 โทรศพั ท์ 0 4326 1876
5. สานักงานปศสุ ัตวเ์ ขต 5 โทรศัพท์ 0 5389 2457
6. สานักงานปศสุ ัตว์เขต 6 โทรศพั ท์ 0 5598 3641 ต่อ 112
7. สานกั งานปศสุ ตั ว์เขต 7 โทรศัพท์ 0 3425 0982 ต่อ 15 และ 17
8. สานักงานปศุสตั วเ์ ขต 8 โทรศพั ท์ 0 7727 2117
9. สานักงานปศสุ ัตว์เขต 9 โทรศัพท์ 0 7455 8197 และ 0 7432 4406

ผลการดาเนินงานปีงบประมาณ 2564

การให้บริการ Mobile Lab ปีงบประมาณ 2564 ได้บริการตรวจวิเคราะห์ตัวอย่าง จานวน 3,855
ตัวอย่าง ได้แก่ ตัวอย่างจากฟาร์มเลี้ยงสัตว์ จานวน 2,571 ตัวอย่าง ตัวอย่างจากโรงงานผลิตอาหารสัตว์
จานวน 277 ตัวอย่าง ตัวอย่างจากสถานท่ีนาเข้าหรือสถานท่ีขายอาหารสัตว์ จานวน 521 ตัวอย่าง ตัวอย่าง

44

จากแหล่งรวมวัตถุดิบ จานวน 100 ตัวอย่าง และตัวอย่างจากโรงฆ่าสัตว์ จานวน 386 ตัวอย่าง โดยพบ
ตัวอย่างไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานท่ีฟาร์มเลี้ยงสัตว์ ร้อยละ 0.16 (พบสารเร่งเนื้อแดงในปัสสาวะ ร้อยละ 0.12
ความช้ืนในอาหารสัตว์ ร้อยละ 0.41 และสารพิษจากเชื้อรา ร้อยละ 0.35) และโรงงานผลิตอาหารสัตว์พบ
ตัวอย่างไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน ร้อยละ 0.36 เป็นสารพิษจากเชื้อราในอาหารสัตว์ และสถานท่ีนาเข้าหรือ
สถานท่ีขายอาหารสัตว์ พบตัวอย่างไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน ร้อยละ 1.54 เป็นสารพิษจากเชื้อราในอาหารสัตว์
ส่วนแหล่งรวมวตั ถุดบิ และโรงฆ่าสัตว์ ผ่านเกณฑ์มาตรฐานทกุ ตวั อยา่ ง

ตารางที่ 1 แสดงผลการให้บรกิ ารตรวจวเิ คราะห์ Mobile Lab

ฟาร์มเล้ียงสตั ว์ โรงงาน/สถานทผ่ี ลติ สถานทนี่ าเข้าหรอื แหลง่ รวมวตั ถดุ บิ โรงฆา่ สตั ว์
สถานท่ีขายอาหารสตั ว์

รายการวเิ คราะห์ จานวน จานวน ร้อยละ จานวน จานวน ร้อย จานวน จานวน รอ้ ยละ จานวน จานวน รอ้ ยละ จานวน จานว ร้อย
ละ ละ
ตวั อยา่ ง ไม่ผา่ น ตัวอย่าง ไมผ่ า่ น ตัวอย่าง ไม่ผ่าน ตัวอย่าง ไม่ผ่าน ตัวอยา่ ง น

เกณฑ์ เกณฑ์ เกณฑ์ เกณฑ์ ไมผ่ า่ น

เกณฑ์

สารเร่งเน้อื แดงใน 1,720 2 0.12 0 0 0.00 0 0 0.00 0 0 0.00 386 0 0.00
ปัสสาวะ

การปลอมปน 147 0 0.00 45 0 0.00 66 0 0.00 18 0 0.00 0 0 0.00
อาหารสตั ว์

ความช้ืนในอาหาร 244 1 0.41 94 0 0.00 224 0 0.00 56 0 0.00 0 0 0.00
สตั ว์

สารพษิ จากเช้ือรา 286 1 0.35 79 1 1.27 159 8 5.03 18 0 0.00 0 0 0.00

ยาปฏชิ วี นะตกคา้ ง 174 0 0.00 59 0 0.00 72 0 0.00 8 0 0.00 0 0 0.00

รวม 2,571 4 0.16 277 1 0.36 521 8 1.54 100 0 0.00 386 0 0.00

ทีม่ า: รายงานผลการปฏบิ ัติงาน Mobile Lab เขต 1-9, 2564

45

การถ่ายโอนภารกจิ การตรวจประเมินระบบประกันคณุ ภาพอาหารสตั ว์

การดาเนินงานการถ่ายโอนภารกิจการตรวจติดตามการรับรองระบบการจัดการด้านสุขลักษณะที่ดี
ให้สถานประกอบการ (GMP) และระบบการวิเคราะห์อันตรายและจุดวิกฤตที่ต้องควบคุม (HACCP)
ในโรงงานผลิตอาหารสัตว์ที่กองควบคุมอาหารและยาสัตว์มอบหมายให้สานักงานปศุสัตว์เขตเป็นผู้ดาเนินการ
ในเขตพนื้ ทรี่ ับผิดชอบ ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2561 จนถงึ ปัจจุบัน

นอกจากนี้ยังมีการอบรมให้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่และผู้ตรวจประเมินต้ังแต่ปี พ.ศ. 2560 - พ.ศ. 2562
โดยแบ่งเป็น หลักสูตร Lead Auditor 3 รุ่น รวม 60 คน และหลักสูตร GMP/HACCP สาหรับพนักงาน
เจ้าหนา้ ทแ่ี ละผู้ตรวจประเมนิ 3 รนุ่ รวม 150 คน

ผลการดาเนนิ งาน

ปีงบประมาณ 2564 กองควบคุมอาหารและยาสัตว์ถ่ายโอนภารกิจการตรวจติดตามระบบ GMP
และ HACCP ให้สานักงานปศุสัตว์เขต 1-9 เป็นผู้รับผิดชอบ จานวนทั้งสิ้น 60 โรงงาน ซึ่งเจ้าหน้าท่ี
สานักงานปศุสัตว์เขตดาเนินการตรวจประเมินตามหลักสากลโดย ระบบ GMP อ้างอิงตามมาตรฐาน Codex
Alimentarius. Recommended International Code of Practice – General Principles of Food
Hygiene (CAC/RCP 1 – 1969, Rev. 4 (2003)) หรือ มกษ. 9023 – 2550 และระบบ HACCP อ้างอิงตาม
มาตรฐาน Codex Alimentarius. Supplement to Volume 1B- 1997, Annex to CAC/RCP-1 (1969),
Rev. 4 (2003) หรือ มกษ. 9024 - 2550

2564 60 โรงงาน
2563 60 โรงงาน

2562
51 โรงงาน

2561
34 โรงงาน

2560

ผูแ้ ทนจาก สนง.ปศข. รว่ มตรวจประเมนิ

2559

ผแู้ ทนจาก สนง.ปศข. รว่ มสงั เกตการณ์ตรวจประเมนิ

ทม่ี า : กลมุ่ รับรองระบบประกนั คณุ ภาพ กองควบคุมอาหารและยาสัตว์
ข้อมูล ณ วันที่ 30 กันยายน 2564
หมายเหตุ สนง. ปศข. หมายถงึ สานกั งานปศุสัตว์เขต

46

กราฟแสดงจานวนโรงงานผลติ อาหารสตั ว์ท่ีถ่ายโอนภารกิจการตรวจประเมินแยกตามเขตปศสุ ตั ว์
(ปีงบประมาณ 2561 – 2564)

60 54

50

42 17

40

จานวนโรงงาน 13 32
30
10 17 23

20 13 10 17 7 16

4 9 15 7 4
4
10 10 7 4 4 2322 8 5 5
4 5 7 4 5
1111 2222 8 3
0 6 5 5 4 6 9
1 2 3

2564 (60) 13 10 4 1 2 2 17 7 4

2563 (60) 13 10 4 1 2 2 17 7 4

2562 (51) 10 7 4 1 2 2 15 5 5

2561 (34) 6 5 5 1 3 2 5 4 3

ทีม่ า : กลมุ่ รับรองระบบประกันคุณภาพ กองควบคุมอาหารและยาสัตว์
ข้อมูล ณ วนั ที่ 30 กันยายน 2564

47

รายงานสรุปการออกกฎหมายอนุบัญญตั ิ
ตามพระราชบัญญัติควบคมุ คุณภาพอาหารสตั ว์ พ.ศ. 2558
ประจาปีงบประมาณ 2564

โดยปีงบประมาณ 2564 ได้ออกประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์และประกาศกรมปศุสัตว์
จานวนรวม 3 ฉบับ โดยแบ่งเป็น ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จานวน 2 ฉบับ และประกาศ
กรมปศสุ ัตว์ จานวน 1 ฉบบั

ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (รวม 2 ฉบบั )

1. ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง กาหนดลักษณะ และเง่ือนไขของอาหารสัตว์ท่ีห้ามนาเข้า
ซงึ่ มคี วามเสยี่ งต่อโรคอหิวาตแ์ อฟริกาในสุกร พ.ศ. 2563 วันทีป่ ระกาศ 23 กุมภาพนั ธ์ พ.ศ. 2564

2. ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง กาหนดคุณภาพหรือมาตรฐานของอาหารสัตว์ควบคุม
เฉพาะ ประเภทวัตถุดบิ (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2564 วันท่ปี ระกาศ 25 กมุ ภาพันธ์ พ.ศ. 2564

ประกาศกรมปศุสตั ว์ (รวม 1 ฉบับ)

1. ประกาศกรมปศุสตั ว์ เรื่อง กาหนดแบบคาขอแจง้ การนาเขา้ อาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะ และเอกสารรับ
แจ้งการนาเข้าอาหารสัตว์ควบคมุ เฉพาะ พ.ศ. 2563 วนั ท่ปี ระกาศ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2563

หมายเหตุ ข้อมูลประกาศข้างต้นเป็นข้อมูลเฉพาะประกาศท่ีได้ลงในราชกิจจานุเบกษาเท่าน้ัน ไม่รวมถึงประกาศ
ท่ไี ด้ลงนามแลว้ แต่รอลงประกาศในราชกจิ จานเุ บกษา

48

การประชมุ เพอ่ื ออกกฎหมายอนุบัญญัติ
ตามพระราชบัญญตั ิควบคุมคุณภาพอาหารสตั ว์ พ.ศ. 2558

ประจาปีงบประมาณ 2564

คณะอนุกรรมการกลัน่ กรองการออกประกาศตาม วันพฤหัสบดีที่ 22 ตุลาคม 2563
กฎหมายวา่ ดว้ ยการควบคมุ คณุ ภาพอาหารสัตว์ ก อ ง ค ว บ คุ ม อ า ห า ร แ ล ะ ย า สั ต ว์ ไ ด้ มี
เก่ียวกบั อาหารสัตว์ ประเภทอาหารสตั วเ์ ลี้ยง กา ร จัด ป ระ ชุ มค ณ ะอ นุ กร ร มก า ร
ก ล่ั น ก ร อ ง ก า ร อ อ ก ป ร ะ ก า ศ ต า ม
สาหรบั สนุ ัขและแมว ครัง้ ท่ี 1/2563 กฎหมายว่าด้วยการควบคุมคุณภาพ
อา ห า รสั ต ว์ เ กี่ ย ว กับ อ า หา ร สั ต ว์
ประเภทอาหารสัตว์เล้ียง สาหรับสุนัข
และแมว ครั้งที่ 1/2563 ณ ห้องประชุม
ม้ากัณ ฐ กะ ช้ัน 1 ตึก อานว ยกา ร
กรมปศุสตั ว์

โดยอธิบดีกรมปศุสัตว์มอบหมาย
นายรักไทย งามภักดิ์ ผู้อานวยการกอง
ควบคุมอาหารและยาสัตว์ เป็นประธาน
อนุกรรมการ

วั น พุ ธ ที่ 1 6 ธั น ว า ค ม 2 5 6 3
ก อ ง ค ว บ คุ ม อ า ห า ร แ ล ะ ย า สั ต ว์ ไ ด้ มี
การจัดประชุมคณะกรรมการควบคุม
คุณภาพอาหารสัตว์ คร้ังท่ี 2/2563 ณ
ห้องประชุม 134 ช้ัน 3 กระทรวง
เกษตรและสหกรณ์

โดยปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
มอบหมายนายระพีภัทร์ จันทร์ศรีวงศ์
รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
เปน็ ประธานกรรมการ

ประชมุ คณะกรรมการควบคมุ คุณภาพอาหารสัตว์
ครัง้ ท่ี 2/2563