หน่วยที่ 8 การต่อลงดิน

การวัดความต้านทานจําเพาะของดนิ

( Measurement of Soil Resistivity )

 ใช้วธิ ีของเวนเนอร์ ( Wenner ) โดยอาศัยหลกั การการปรับเทียบแรงดนั ของ
Bridge Meter

 เครืองวดั ชนดิ นีเรียกว่า " Earth Resistance Meter "

 ประกอบด้วยขวั ออก 4 ขัว พร้อมกบั

 อเิ ลก็ โตรดช่วยอกี 4 ตวั อเิ ลก็ โตรดจะถูกตอกลงดนิ ในแนวดงิ ด้วยระยะห่าง " a "
เท่าๆ กนั ลกึ ประมาณ 0.3-0.5 m

ρ = 2πa R (.m )

RMUTL 151

ระยะห่าง " a " เพมิ ขึน กระแสทดสอบจะไหลทะลุไปตามชันของ ดนิ ที อยู่ลกึ กว่า
ดงั นันค่าความต้านทานจําเพาะทวี ดั ได้ อาจจะเพมิ ขึนหรือ ลดลงกไ็ ด้ ขึนอยู่กบั ค่าความ
ต้านทานจาํ เพาะของดนิ ของชันทีกระแสนัน ไหลผ่าน

รูปที 6.28 แสดงวธิ กี ารวดั ความต้านทานจําเพาะของดนิ โดยใช้ Earth Resistance Meter ใน 152
ดนิ ทีไม่มกี ารแบ่งเป็ นชัน ความต้านทานจําเพาะของดนิ จะไม่ขึนอยู่กบั ระยะห่าง
" a ” ดงั นนั ถ้าต้องการวดั ทคี วามลกึ 1 ระยะห่างระหว่างโพรบ ( Probe )
ควรเป็ น a = 0.75L

RMUTL

การวัดความต้านทานดินของหลกั ดิน

( Measurement of Earth Resistance )

 เครืองวัดความต้านทานดนิ จะเป็ นชนิดเดยี วกนั กบั เครืองวัดความต้านทานจาํ เพาะของดนิ
 ความถูกต้องขนึ อยู่กบั ความสามารถในการไหลของกระแสทดสอบและ ลกั ษณะการวาง

Current Electrode
 เมือทาํ การวดั ในดนิ ทมี คี วามต้านทานจําเพาะสูง ( มากกว่า 100 .m ) ต้องลดความต้านทาน

ที Current Electrode ลง
 เพอื เพมิ กระแสทดสอบ โดยการนํา Current Electrode หลายๆ ตวั มาต่อขนานกนั
 ทาํ ให้ดนิ บริเวณ Current Electrode เปี ยกชืนขณะทกี าํ ลงั ทําการวัดได้ เมือทาํ ให้การไหลของ

กระแสทดสอบเป็ นไปด้วยดแี ล้ว เรากส็ ามารถอ่านค่าความต้านทานได้จากมเิ ตอร์โดยตรง

RMUTL 153

รูปที 6.29 แสดงตาํ แหน่งการวาง Current Electrode และ Probe 154
เพอื ทาํ การวดั ความต้านทานดนิ ของหลกั ดนิ

RMUTL

RMUTL

ข้อพจิ ารณาในการวดั ความต้านทานดนิ

 Current Electrode และ Probe ต้องตอกในแนวดงิ และอยู่ในแนวเดยี วกนั กบั
Earth Electrode

 ถ้าดนิ มลี กั ษณะการแบ่งเป็ นชัน จะต้องทําการวดั ซํา โดยเปลยี นระยะห่างของ
Electrode แล้วเลอื กใช้ค่าทีมากกว่า

 ความเชือถอื ได้ของเครืองมอื วดั จะขึนอยู่กบั ตาํ แหน่งของ External Current
Probe และ Probe

RMUTL 156

ค่าระยะห่างทีให้ไว้ข้างล่างนี ตามปกตแิ ล้วจะให้ผลการวดั ทีถูกต้อง เป็ นที
ยอมรับได้

Earth Electrode - Current Electrode = a

Earth Electrode - Probe = 0.6 a

i) a  40 m ถ้า L 4 m

ii) a  10.1 m ถ้า L > 4 m

หรือ a ต้องไม่น้อยกว่า 40 m นนั เอง

RMUTL 157

6.9 ความต้านทานระหว่างหลกั ดนิ กบั ดนิ

( Resistance to Ground )

 มาตรฐานการตดิ ตงั ทางไฟฟ้ าสําหรับประเทศไทยของ ว.ส.ท. ได้กาํ หนดค่าความ

ต้านทานของหลกั ดนิ ต้องไม่เกนิ 5 
 สําหรับพนื ทที ียากในการปฏิบตั ิ ถ้าความต้านทานของหลกั ดนิ เกนิ 5 และ

ทางการไฟฟ้ าเห็นชอบ อาจกาํ หนดให้มคี ่าไม่เกนิ

25 ได้
 ถ้าในการวดั ได้ค่าความต้านทานดนิ สูงกว่า 25 ทางแก้คือให้ปักหลกั ดนิ เพมิ อกี 1

แท่ง

RMUTL 158

สายดนิ และการต่อลงดนิ

ความตา้ นทานดิน

ค่าความต้านทานระหว่างหลกั ดนิ
กบั ดนิ ต้องไม่เกนิ 5 โอห์ม

พนื ทยี ากในทางปฏิบตั ิ ยอมให้ ค่าความต้านทาน

ระหว่างหลกั ดินกบั ดินต้องไม่เกนิ 25 โอห์ม

RMUTL

RMUTL

RMUTL

คขก
ง

ค.ง. ข ก

RMUTL 0.6 a P C
a

วดั ความต้านทานดนิ ได้ 12 โอห์ม ต้องการ
ให้ลดลงเหลอื 5 โอห์ม จะทําอย่างไรด?ี
ปักเพมิ ทีไหน และจาํ นวนเท่าใด?

…..?

RMUTL

จํานวนอเิ ลก็ โทรดขนานกนั k
2 0.58
3 0.42
4 0.34
5 0.28

RMUTL

สมมตุ วิ ดั ความตา้ นทานดนิ ได้ 12 โอหม์
จะตอ้ งตอกหลกั ดินเพิมเป็ นกีหลกั

2 หลกั 12  0.58  6.96
3 หลกั 12  0.42  5.04
4 หลกั 12  0.34  4.08

RMUTL

RMUTL

RMUTL

RMUTL

RMUTL

RMUTL

RMUTL

RMUTL

เครืองใชไ้ ฟฟ้ าใด
ทีไม่ตอ้ งมีระบบสายดิน

เครืองใช้ไฟฟ้ าทมี ีโครงเป็ นฉนวน หรือ ไม่
เกียวข้องกับนํา เช่น พัดลม ทีวี

RMUTL

เครืองใชไ้ ฟฟ้ าใด
ทีไม่ตอ้ งมีระบบสายดิน

เครืองใช้ไฟฟ้ าทมี ีแรงดนั ตาํ กว่า 50 โวลต์ เช่น
โทรศัพท์ เครืองโกนหนวดไฟฟ้ า

RMUTL

สีของสายดนิ

สายสีเขยี ว หรือ
เขยี วสลบั เหลอื ง

RMUTL

ตวั อย่างการต่อลงดินสําหรบั อาคาร

แผงเมนแรงตํา ผนังอาคาร

สายต่อหลกั ดนิ
จุดทดสอบต้องเข้าถงึ ได้

ไม่ตํากว่า ต่อด้วยวธิ ีหลอมละลาย
0.6 เมตร หลกั ดนิ

RMUTL

RMUTL

RMUTL

RMUTL

RMUTL

RMUTL

RMUTL

RMUTL

RMUTL

RMUTL

RMUTL

RMUTL

มาตรฐานการต่อลงดิน

RMUTL

4.17 ชนิดของสายดนิ ของบริภัณฑ์ไฟฟ้ า

 ชนิด

เป็ นสายทองแดง หุ้มฉนวน
ถ้าขนาดไม่เกิน 16 ตร.มม. ฉนวนต้องมีสีเขียว หรือเขียว
แถบเหลอื ง (5.1.11 หน้า 5-6)
ถ้าขนาดเกนิ 16 ตร.มม. ให้ทาํ เครืองหมายแทน

 ขนาด
ตามตารางที 4-2

RMUTL

สีของสายดิน

สายสีเขียว
หรอื

เขียวสลบั
เหลอื ง

RMUTL

RMUTL

4.2 วงจรและระบบไฟฟ้ าทีหา้ มต่อลงดิน

วงจรของปันจนั ทีใชง้ านอยเู่ หนือ
วสั ดเุ สน้ ใยทีอาจลกุ ไหมไ้ ด้

วงจร
ปันจัน

เส้นใยทอี าจ
ลุกไหม้ได้

RMUTL

4.2 วงจรและระบบไฟฟ้ าทีหา้ มต่อลงดิน

วงจรทีกาํ หนดใหใ้ ช้
สําหรบั สิงอํานวย
ความสะดวกเพือ

รกั ษาสขุ ภาพ

RMUTL

RMUTL 194

RMUTL 195

RMUTL 196