WOLIMY RATOWAĆ LUDZI

{ PRZESZŁOŚĆ FELIETON
POWRÓCI IDEĄ }

CZERWONA
ZARAZA
Tadeusz
„Czekamy ciebie, czerwona zarazo, byś wy- do syna Andrzejka napisał: „Wierzę dziś bardziej
Płużański

bawiła nas od czarnej śmierci”. Tak o bolszewii niż kiedykolwiek, że idea Chrystusowa zwycięży

pisał Józef Szczepański, żołnierz batalionu i Polska niepodległość odzyska, a pohańbiona

„Parasol” Armii Krajowej. Zmarł 10 września godność ludzka zostanie przywrócona. Gdybyś

1944 roku w powstańczym szpitalu w wyniku odnalazł moją mogiłę, to na niej możesz te

ciężkich ran. A tak walkę z czerwoną zarazą określał kpt. słowa napisać”. Andrzej Ciepliński nie odnalazł mogiły

Władysław Łukasiuk „Młot”, dowódca 6. Brygady Wileń- ojca, zresztą do dziś jej nie odnaleźliśmy. Tak jak miejsc

skiej AK, legenda Podlasia: „Święcie będziemy stać na porzucenia, zakopania, a nawet zniszczenia szczątków

straży wolności i suwerenności Polski i nie wyjdziemy tysięcy innych wyklętych przez komunistów Żołnierzy

dotąd z lasu, dopóki choć jeden Sowiet będzie deptał Pol- Niezłomnych. Oni wciąż nie mają grobów. Bo bandytom

ską Ziemię”. Zginął 27 czerwca 1949 roku. W ten sposób spod znaku sierpa i młota nie wystarczyło, że uśmiercali

czerwoną zarazę, przed krzywoprzysiężnym sądem 13 sierp- ich skrytobójczym katyńskim strzałem w tył głowy. Bez-

nia 1949 roku, opisywał ksiądz Władysław Gurgacz, „Oj- cześcili – dodatkowo – ich ciała, odbierając prawo do

ciec”, „Sem”, jezuita, kapelan partyzantów z Nowosądec- pogrzebu i grobu. „Nie odprowadzał nas kondukt pogrze-

czyzny: „Wierzę, że każda kropla krwi niewinnie przelanej bowy, nikt nie miał honorowej salwy ani wieńca” – pisał

zrodzi tysiące przeciwników i obróci się wam na zgubę”. więzień Mokotowa Tadeusz Porayski. Pamiętajmy o nich

Księdza komuniści zamordowali 14 września 1949 roku szczególnie w zbliżających się dniach – Wszystkich Świę-

w więzieniu przy ul. Montelupich w Krakowie. Z kolei tych i Dniu Zadusznym. W tym roku, ze względu na inną

prezes IV Zarządu Głównego Zrzeszenia Wolność i Nie- – mimo wszystko łagodniejszą zarazę – zapewne bardziej

zawisłość ppłk Łukasz Ciepliński w grypsie z celi śmierci wirtualnie.

REKLAMA

28 PAŹDZIERNIKA 2020 99

KWRYADJAR{ ZWE NHIOEŁDZIE POLEGŁYM PODCZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ }

Pamięć o niemieckich
zbrodniach wyryta
na tablicach

PROJEKT FUNDACJI PGE ENERGIA CIEPŁA DLA UCZCZENIA OFIAR OKUPACJI Z LAT 1939–1945

Po opuszczeniu przez Niemców Warszawy w 1945 roku, powracający do zrujnowanego miasta mieszkańcy spontanicznie

upamiętniali miejsca walk i egzekucji z okresu okupacji i Powstania Warszawskiego. W PRL-u władze ujednoliciły symbole

pamięci – zainstalowano ich na terenie Warszawy i okolic około 450. Do dziś przetrwało niecałe 170. Historię tej inicjatywy

opowiedzieliśmy w programie „Dumni Biało-Czerwoni. Tablice Pamięci”.
O d pierwszych dni okupacji Niemcy
stosowali zakrojony na szeroką się utrzymać tajemnicę, tak było np. w Pal- Mieszkańcy powracający w 1945 roku FOT. BARTOSZ KALICH
skalę terror wobec mieszkańców mirach. Jednak jesienią 1943 roku w gronie do zrujnowanej Warszawy w miejscach
Warszawy, która uznawana była wyższych niemieckich dowódców podjęto kaźni stawiali krzyże i prowizoryczne ta-
decyzję o rozstrzeliwaniu zakładników na blice. Po pewnym czasie władze rodzącej
się Polski Ludowej postanowiły nadać tym
przez nich za serce polskiego ulicach stolicy. Trudno oszacować, ilu do- działaniom zorganizowany charakter. Za-
instalowano około 450 tablic z piaskowca,
oporu. Do 1943 roku okupanci mordowali kładnie naszych rodaków straciło życie

polskich więźniów politycznych, starając w tych bestialskich mordach.

100 28 PAŹDZIERNIKA 2020

zaprojektowanych przez warszawskiego ścianę. Kordon Niemców z jednej strony cze. To samo było po styczniu 1945 roku
rzeźbiarza Karola Tchorka. Niestety, pilnował widzów. Z drugiej strony stanęło – powiedział badacz historii Witold Rawski.
do dziś przetrwało ich jedynie 170. kilku Niemców i zaczęli strzelać – mówi Z kolei historyk Wiktor Cygan opowiedział
Historię tego rodzaju upamiętnień z przejęciem Wanda Rawska. Dodaje, że o tablicach autorstwa Karola Tchorka,
przedstawiliśmy w programie wśród pojmanych „między innymi był a także inicjatywie Fundacji PGE Energia
„Dumni Biało-Czerwoni. Tablice młody chłopiec”. – Uklęknął przed Niem- Ciepła. – Program, który powstał z inspiracji
Pamięci”, który premierę miał cem i błagał o życie, a ten, nie namyślając PGE, nie tylko uwspółcześnia tablice, nie
24 października na portalu Nieza- się długo, strzelił mu prosto w twarz – re- tylko umożliwia zapoznanie się z relacjami
lacjonuje nasza rozmówczyni. świadków owych dramatycznych wydarzeń,
leżna.pl, platformie vod.gazetapolska. ale służyć ma również wychowywaniu
pl i na profilach naszych mediów na Ponadto w programie znalazły się także i informowaniu cudzoziemców oraz tury-
Facebooku. W naszej produkcji zna- wypowiedzi historyków, którzy opisali, jak stów i mieszkańców Warszawy – mówi nam
lazła się m.in. rozmowa z panią Wandą wyglądały morderstwa okupantów na spo- Wiktor Cygan.
Rawską, która była świadkiem bestial- łeczności polskiej, a także jak upamiętniano
skich mordów dokonywanych przez Niem- miejsca kaźni. – Pamięć o miejscach, gdzie Program można obejrzeć na platformie
ców na Polakach. – Któregoś dnia wysiada ofiarę ponieśli Polacy, trwała przez cały vod.gazetapolska.pl, portalu Niezalezna.pl,
się z tramwaju, Niemcy prowadzą wszyst- okres okupacji. Tam, gdzie były egzekucje witrynie YouTube.pl oraz na naszych pro-
kich pasażerów w stronę Wierzbowej. czy powieszenia, to już młodzi adepci filach w mediach społecznościowych.
Każdy w strachu. (…) Ludzi postawili pod podziemia (…) składali kwiaty i palili zni-

ORGANIZATORZY PARTNER PARTNERZY MEDIALNI
28 PAŹDZIERNIKA 2020 101

MELZOAMCISAZNE A KSIĄŻKA { CYWILIZACJA } Marcin

Memento Wolski

„BUNT BARBARZYŃCÓW” poleca

NOWA FALA JAZZU Wojciech Roszkowski Istnienie tego drugiego przeciwnika –

Blue Note, RE: IMAGINED BBIAŁY KRUK, KRAKÓW 2020 agresywnego islamu – dominujące elity
unt barbarzyńców” Wojciecha
Blue Note Records Roszkowskiego jest dziełem, ignorują, wierząc, że wykorzystają tzw.
które winno znaleźć się w  spisie
Wydane właśnie klasyki jazzu w wykonaniu lektur każdego maturzysty, stu- uchodźców do zniszczenia starego ładu,
młodych, utalentowanych muzyków to denta, powinno też być podręcz-
doskonały pretekst, by nadal świętować 80. nym przewodnikiem wykształciucha pra- a później nad nimi zapanują. O nieszczę-
urodziny kultowej wytwórni Blue Note Records. gnącego stać się inteligentem.
Na takiej płycie nie mogło zabraknąć saksofonu 105 pytań o przyszłość śni użyteczni idioci! Dobijając chrześci-
Shabaki Hutchingsa, choć przyspieszone naszej cywilizacji to nie
wykonanie utworu Bobby’ego Hutchersona tylko próba uporządkowania jaństwo i rozmontowując
„Prints Tie” traci tu nieco z oryginalnej magii. chaosu, który zdaje się być
Fajnie zaś wyszła podkreślona mocniejszym obrazem współczesnego ostatnie instytucje własnej
bitem kompozycja Joego Hendersona świata, to wezwanie do od-
„A Shade Of Jade” (tu w wykonaniu Nubya wagi i niepoddawania się cywilizacji, rozbrajacie
Garcia) czy nagrane niemal z hiphopowym wszechogarniającemu po-
sznytem „Footprints”. A to nie koniec czuciu beznadziei. Gołym się ostatecznie przed tym,
niespodzianek! Proszę sprawdzić, jak brzmi okiem widzimy, że świat
słynne „Rose Rouge” w wykonaniu Jorji Smith, po wiekach niepowstrzy- co nadejść musi. Zderze-
czy „Watermalon Man” Herbie Hancocka manego rozwoju, dziecin-
w zaskakującej wersji Poppy Ajutha. nieje, głupieje, a  może niem cywilizacji. Na co li-
po prostu wariuje. Podwa-
POWRÓT DO NEBRASKI żane są fundamenty, na których stoi, czycie? Na wdzięczność
i reguły utrzymujące go w ryzach.
Kevin Morby, SOUNDOWNER tych, których witaliście
W dodatku wojna kulturowa – na Za-
Dead Oceans chodzie to właściwie lewacka agresja demonstracjami „Herzlich
przeciw postawom już nie tylko konser-
Fani Bruce’a Springsteena z pewnością po- watywnym, lecz także zdroworozsądkowym willkommen!”? Na posza-
czują się jak w domu, bo w delikatnych – staje się de facto wojną na dwa fronty.
gitarach Kevina Morby’ego odnajdą klimat nowanie klepanej przez
niezapomnianego albumu „Nebraska”. Jego
najnowszą płytę „Soundowner” otwiera niedouków formuły, że
przestrzenne „Valley”, które bez problemu
mogłoby się też znaleźć w dawnym repertu- islam jest religią pokoju?
arze Boba Dylana. Duet z Katie Crutchfield
w „Campfire” urzeka spokojem i dźwiękami I marna to satysfakcja, że
ogniska, a po romantycznych chwilach
nieoczekiwanie przychodzi czas na rock’n’rol- nadejdzie dzień prawdy,
lowy żar w rozbujanym riffie piosenki
„Wander”, od którego – sam wiem doskonale geje, lesby, feministki, lewacy, ateiści
– niełatwo się uwolnić.
umrą pierwsi przed wierzącymi Żydami
Przygotował
czy praktykującymi chrześcijanami, któ-
Marek
rym w Wielkim Kalifacie pozwoli się żyć
Kalinowski
jako obywatelom drugiej kategorii. Czy-

tajmy Roszkowskiego – jak proroka Je-

remiasza dni przedostatnich! GP

MIX

Kulturalny

uciesz się chroń się

Z ODZYSKANEGO OBRAZU PRZED LAWENDOWĄ MAFIĄ

Do zbiorów Muzeum Narodowego w War- „Lawendowa mafia” to wstrząsająca
szawie powróciła strata wojenna – akwarela książka, w której ks. Dariusz Oko odsłania
Stanisława Masłowskiego „Gryka”. Od  tajemnice działającej w Kościele homo-
2016 roku Polska odzyskała ponad 500 dzieł seksualnej lawendowej mafii. Książka
zrabowanych w czasie wojny. Trwa 80 postę- dostępna na stronie sklep.gazetapolska.pl
powań restytucyjnych. lub pod numerem telefonu 722 111 655.

102 28 PAŹDZIERNIKA 2020 wwwwww.p.rpernenuummeerarattaa.s.swwssmmeeddiiaa.pl

KINO { KLĄTWA LUCYNY I TAJEMNICE RZEŹNI } PGOALZSEKTAA

Popcorn na śniadanie dia” świetnie się bawi na planie przygo-

„TARAPATY 2” dowego filmu dla młodzieży. Nie bez

REŻ. M. KARWOWSKA powodu mówi się, że produkując filmy
POLSKA 2020
dla dzieci, trzeba starać się bardziej, bo
Sylwia
one wyczuwają fałsz na kilometry.
JKrasnodębska
ulka (Pola Król) ma 13 lat, festiwal I  tak oto rozpoczyna się przygoda,
emocji w głowie i wrażliwość jak
po obdarciu ze skóry. Słowem – która okazuje się nie tylko poszukiwa-
czas dorastania. Porzucona przez
rodziców, szukająca akceptacji niem dzieła i próbą oczyszczenia ciotki
w otoczeniu, staje przypadkowo w cen-
trum kryminalnych wydarzeń. Z Mu- Julki, ale też testem przyjaźni i poli-
zeum Narodowego w Poznaniu ginie
obraz Claude’a Moneta „Plaża gonem ćwiczebnym dla budowania
w Pourville”. Oskarżenie pada
na ciotkę Julki i matkę sza- relacji na zdrowych zasadach. Re-
lonej dziewczyny, Felki.
Dziewczyny wraz z przyja- żyser Marta Karwowska serwuje
cielem Julki, Olkiem (Jakub
Janota-Bzowski) muszą dorastającej widowni także mądre
zrobić wszystko, by oczy-
ścić z zarzutów najbliż- wprowadzenie w jakże kluczową
szych. W uroczych,
drugoplanowych rolach tematykę pierwszej miłości, którą
widzimy dorosłych,
m.in. Joannę Szczep- tak trudno niestety pomylić z przy-
kowską i Zbigniewa
Zamachowskiego. jaźnią. Jak rozmowy w  domu
Widać, że „stara gwar-
z młodzieżą o burzy hormonów

nie pomogą, warto wręczyć dziec-

ku bilet do kina. I tak oto „Ta-

rapaty 2” są bardzo dobrą kon-

tynuacją również znakomitych

„Tarapatów”. GP

FOT. MAT. PRAS., IPN, FACEBOOK, PIXABAY Ból dorastania,
pierwsze zawody
miłosne i trudne
relacje z rodzicami.
„Tarapaty 2” to coś

znacznie więcej
niż familijny film
o poszukiwaniu
skarbów. Na całe

szczęście!

czekaj zobacz zachwyć się

NA GŁOS LWA DZIADY PADEREWSKIM

„Śniegu już nigdy nie będzie”, „Zabij to „Czy wierzysz w piekło, w czyściec? Od 4 do 8 listopada w Warszawie
i wyjedź z tego miasta”, „25 lat niewin- I w co Twoje wierzyły pradziady? / Ach, odbędzie się Międzynarodowy Festiwal
ności” i 11 filmów będzie rywalizować najpiękniejsze święto, bo święto pamiątek (...), Paderewskiego, promujący twórczość
o Złote i Srebrne Lwy. Festiwal Polskich / Jednak proszę przeze mnie i ja szczerze i dokonania tego wybitnego muzyka,
Filmów Fabularnych w Gdyni odbędzie radzę, / Przywróć nam Dziady”. Teatr Arka kompozytora, wielkiego patrioty,
się w dniach 8–12 grudnia. we Wrocławiu, 31 października, g. 19. polityka, filantropa i męża stanu.

28 PAŹDZIERNIKA 2020 103

ŚRODOWISKO { WAŻNA DYSKUSJA WOKÓŁ LASÓW }

MARTWODREWNOWCY

CZY WYKOŃCZĄ LEŚNIKA?

W Polsce mamy płaskoziemców, którzy
podważają kulistość planety. Mamy
antymaseczkowców niewierzących
w COVID-19 i uważających, że
na świecie wszystkie rządy dały się
oszukać lub świadomie bawią się
w „plandemię”. Nie mniej groźną
ekonomicznie i społecznie grupę
stanowią zwolennicy zalegania
martwego drewna w lasach.

Jacek
Liziniewicz

CIEKAWOSTKI O ZAPOTRZEBOWANIE ROŚNIE PAPIER

DREWNIE 30 lat temu Polak zużywał rocznie równowar- Polska została sklasyfikowana wśród
tość 0,4 m³ drewna okrągłego, a obecnie – 26 państw, w których konsumpcja papieru
Drewno to materiał ponad 1 m³. Ten wskaźnik jeszcze wzrośnie jest co najmniej dwukrotnie wyższa
używany od początku – do wartości takich jak w innych krajach od światowej średniej. Statystycznie jeden
stworzonej przez ludzi europejskich (Niemiec zużywa rocznie średnio mieszkaniec naszego kraju zużywa 143 kg
kultury. Jest z nami 1,7 m³ drewna, Czech – prawie 1,5 m³). papieru rocznie. To wycięcie około 2 drzew.
przez całe życie.
Oto kilka ciekawostek wwwwww.p.rpernenuummeerarattaa.s.swwssmmeeddiiaa.pl
o tym materiale.

104 28 PAŹDZIERNIKA 2020

J est oczywiste, iż martwe drzewa kiedy natychmiast, bez żadnego badania,
w lesie stanowią jego integralny ele- autorytety naukowe ruszają do mediów,
ment. Są z pewnością ważne dla by przekonywać, że ze skutkami nie trzeba
niektórych gatunków owadów i pta- walczyć, przyroda sobie poradzi, a efekty

ków. W starych, zamierających drze- katastrofy to oczywiście wina leśników,

wach tworzą się dziuple, a przewrócone którzy źle posadzili drzewa. Tak było cho-

drzewo tworzy mikrosiedliska. Nauka leśna ciażby po huraganie 100-lecia, który

w Polsce zauważyła to już dawno i dlatego w ciągu 15 minut zniszczył 80 tys. ha lasu

w każdym polskim lesie gospo- W każdym w 25 nadleśnictwach. Zarzuty
darczym zostawia się część te padały, mimo że w masie

drzew do ich naturalnego roz- polskim lesie tych drzew były właściwie różne
kładu. Dziś mało który las w kraju gospodarczym typy siedlisk, a wiatr nie oszczę-
jest posprzątany do zera, tak dził również lasów liściastych
jak bywało to jeszcze kilkadzie- zostawia i mieszanych. Ostatnio furię

siąt lat temu. Jak podają Lasy się część „martwodrewnowców” wywo-
Państwowe, wyniki Wielkoob- drzew do ich łała informacja, że Sejm uchwalił
szarowej Inwentaryzacji Stanu ustawę dotyczącą drewna ener-

Lasów wskazują, że 10 lat temu naturalnego getycznego. To nic nadzwyczaj-
średnia ilość martwego drewna, rozkładu. nego. Spalanie biomasy to nadal
stojącego i leżącego razem na ich norma w Unii Europejskiej.

terenie, wynosiła 5,2 m³/ha. „Według Komisji Europejskiej,

Obecnie to już średnio 9,9 m³/ha. „To biomasa ma obecnie 60-procentowy udział

ogromy wzrost w zaledwie dekadę, czyli w odnawialnych źródłach energii w UE

mgnienie oka z perspektywy cyklu życia (trzy czwarte z tego zużywa ciepłownic-

lasu” – podają Lasy Państwowe. two). Komisja z dumą podkreśla, że niemal

Za mało w całości pochodzi ona ze wspólnotowego
rynku. Głównym źródłem biomasy do pro-

Zwolennicy zalegania martwego drewna dukcji energii są lasy – udział biomasy

na to jednak nie zważają. W zasadzie leśnej (drewno, pozostałości pozrębowe,

można odnieść wrażenie, że ten wskaźnik odpady drzewne) w całej unijnej energii

nijak wpłynął na stan przyrody w Polsce, wytwarzanej z OZE to ponad 40 proc.”

FOT. CC, PIXABAY, ADOBE STOCK a naukowcy mimo dwukrotnego zwięk- – czytamy na stronie LP. Takie argumenty

szenia podaży martwego drewna krzyczą nie przekonują jednak obrońców martwego

o kryzysie bioróżnorodności. W ich prze- drewna. Zwracają oni uwagę, że 9,9 m³/ha

konaniu Polska powinna w dużej mierze to mało. „Mimo wielu dobrodziejstw po-

całkowicie wycofać się z gospodarki leśnej chodzących od martwego drewna polskie

i pozwalać drewnu gnić. Takie głosy po- lasy już przed zmianą ustawy o odnawial-

POLUB NAS jawiały się po każdej klęsce żywiołowej, nych źródłach energii przypominały bio-

/GazetaPolskaPL

TRUMNA PAPIER TOALETOWY CIEPŁO

70 tys. m³ – tyle drewna rocznie W ciągu całego życia statystyczny Około 50 proc. odnawialnej energii
wykorzystuje polski przemysł Polak zużyje 10 tys. rolek papieru w UE pochodzi ze spalania biomasy,
funeralny na wytworzenie trumien. toaletowego. Aby wyprodukować taką w tym głównie drzew. Dość powie-
Szacuje się, że z 1 m³ drewna ilość papieru, trzeba ściąć około dzieć, że 75 proc. Norwegów opala
sosnowego skleca się 6 trumien, 20 drzew. Tylko 30 proc. wszystkich domy właśnie drewnem, a analogicznie
natomiast 1 m³ dębu to 4 trumny. rolek jest zrobionych z makulatury. robi to tylko 30 proc. Polaków.

28 PAŹDZIERNIKA 2020 105

ŚRODOWISKO { WAŻNA DYSKUSJA WOKÓŁ LASÓW }

logiczną pustynię, gdzie przyroda zredu- jemy drewna, a handel tym surowcem jest dużo więcej niż ścięcie drzewa. „Jeśli
kowana jest do funkcji plantacji desek. jedną z podstaw polskiej gospodarki. wytworzenie tony drewna budowlanego
(…) Pośród krajów Unii Europejskiej je- 45 mld zł eksportu mebli i drewna mówi wiąże się z koniecznością zużycia 580 kWh
steśmy pod tym względem na 14. miejscu. samo za siebie i stanowi 10 proc. polskiego energii, to na wypalenie tony cegieł po-
Słowenia ma aż ponad trzy razy więcej eksportu, co stanowi nawet więcej niż całe trzeba jej 4 razy tyle, wytworzenie cementu
martwej biomasy. Osiem krajów ma ponad polskie rolnictwo. Do tego dochodzi kil- pięć razy tyle, tworzyw sztucznych – sześć
20 m³ na 1 ha (poza Słowenią: Niemcy kaset tysięcy miejsc pracy i co najmniej razy, stali – 24 razy, a aluminium aż 126 ra-
– 29,6)” – czytamy w „Gazecie Wyborczej”. 6 proc. polskiego PKB. Ale to może nie zy więcej” – czytamy w publikacji „Ma-
Tyle tylko, że znowu 3-krotnie większa być najbardziej przekonujący argument. giczne drzewo”. Autor dodaje: „Każdy
liczba drewna martwego w lesie nie ozna- Odejście od zrównoważonej gospodarki metr sześcienny drewna budowlanego
cza, że Niemcy nie mają kłopotu z bioróż- leśnej może mieć również negatywny stosowany jako zamiennik innego mate-
norodnością. Jest wręcz przeciwnie. Zanika skutek dla polityki klimatycznej. Drewno, riału konstrukcyjnego oznacza zreduko-
ona tam w zastraszającym tempie. Pisała które ma dzisiaj 30 tys. zastosowań, mu- wanie emisji CO2 do atmosfery przeciętnie
o tym… „Gazeta Wyborcza”. „Z niemiec- siałoby bowiem zostać czymś zastąpione. o 1,1 t. Jeśli dodać wspomniane wcześniej
kich pól i lasów zniknęło trzy czwarte Przy czym to coś będzie kosztować planetę 0,9 t w sposób naturalny spoczywające
owadów. W ciągu trzech ostatnich dekad
biomasa latających owadów w strefach
ochrony przyrody w Niemczech zmniej-
szyła się o przeszło trzy czwarte – alarmują
naukowcy. (...) Badacze przedstawiają
dane zebrane przez 27 lat w 63 strefach
ochrony przyrody rozsianych po Niem-
czech” – napisali dziennikarze „GW”
w 2017 roku. To oczywiste, że dyskusji
o martwym drewnie poświęcamy za dużo
miejsca, a gnicie drewna nie jest żadnym
panaceum na ochronę przyrody. Jest jednak
wygodnym tematem, bo ułatwia ugrunto-
wywanie fałszywego wizerunku leśnika
jako hodowcy desek. To gadanie ma jednak
również fatalne konsekwencje.

Szkodliwi „martwodrewnowcy”

Narracja „martwodrewnowców” może
być jednak realnie szkodliwa. Po pierwsze
gospodarczo. Fakty są takie, że potrzebu-

DOMY Z DREWNA MEBLE KUMULACJA WĘGLA

Z raportu Ministerstwa Klimatu wynika, że Polska jest 6. największym Ważące 45 kg biurko wykonane
w 2018 roku w Polsce powstało ponad producentem i 5. eksporterem mebli z drewna zawiera 23 kg węgla,
79 tys. domów oraz oddano do użytku na świecie. Przemysł drzewny 4,5 tonowa konstrukcja więźby
prawie 181 tys. mieszkań. Większość sprzedaje za granicę wyroby dachowej jest magazynem
z nich to konstrukcja betonowa. Drewno o wartości około 45 mld zł rocznie, 2,3 tony węgla, a zwykły
to tylko 658 domów (0,83 proc.) oraz co stanowi 10 proc. całego drewniany dom to kumulacja
674 mieszkań (0,37 proc.). polskiego eksportu. około 16 ton węgla.

106 28 PAŹDZIERNIKA 2020 wwwwww.p.rpernenuummeerarattaa.s.swwssmmeeddiiaa.pl

ekonomicznych, załamania rynku drzew- FLASHPRZYRODNICZY

nego, bankructwie 80% tartaków, obniżenia SZAKALE
W WARSZAWIE
pozyskania o 50% i spadku dochodów
Szakale złociste, żyjące do tej pory
Lasów Państwowych o 75%, co zdestabi- na Bałkanach, zadomowiły się już
w Polsce. Widywane w kilku miejscach
lizuje działający obecnie system, mamy w kraju teraz pojawiły się w Warsza-
wie. Zwierzę to było widziane w Waw-
taką samą sytuację jak w Puszczy Biało- rze i na Bielanach. Na razie nie
wiadomo, ile może ich być w Polsce,
wieskiej, że stare drzewostany, ponad ale ostrożne szacunki mówią już
o liczbie 200 sztuk. Szakal złocisty
100-letnie, ponad 80-letnie, musielibyśmy znajduje się na liście łownych gatun-
ków i jest uznawany za obcy na na-
wyłączyć (...) z gospodarki leśnej, i od 60 do 80, szym terytorium, mimo że przybył
do nas w sposób naturalny.
DREWNO TAŃSZE to by spowodowało spadek o 50% pozy-
ŚWIATOWY
Wytworzenie tony skania. Ale nie to jest najważniejsze, DZIEŃ WEGAN
drewna budowlanego
wiąże się z konieczno- powiedzmy, z punktu widzenia reszty 1 listopada oprócz jednego z najważ-
ścią zużycia 580 kWh niejszych świąt katolików, czyli Wszyst-
energii, na wypalenie Polaków. Chodzi o to, że wybieranie po- kich Świętych, przypada również
tony cegieł potrzeba jej światowy dzień wegan. Weganizm to
4 razy tyle! jedynczych drzewostanów w kompleksach styl życia, który zakłada rezygnację ze
spożywania produktów zwierzęcych.
w metrze sześciennym drewna, to mamy leśnych ponad 100-letnich powodować Weganie nie spożywają nie tylko mięsa,
już korzyść na łącznym poziomie 2 t. Ob- ale także innych produktów pochodze-
licza się, że gdyby tylko co dziesiąty dom będzie, że powstanie nam taka mozaika nia zwierzęcego, takich jak nabiał
w Europie zbudowany był z drewna, po- (w tym jajka) oraz miód. Nie stosują
zwoliłoby to ograniczyć emisję CO2 do at- drzewostanów, gdzie możemy coś robić również produktów testowanych
mosfery o 1,8 mln t” – czytamy w publikacji. na zwierzętach i wszystkiego, co jest
Do tego trzeba dodać informację o pewnej i nic nie możemy robić. Na przykład pochodzenia zwierzęcego.
szkodliwości przyjęcia zasady wyłączenia
z użytkowania wszystkich lasów 100-let- w przypadku wystąpienia gradacji owadów
nich w Polsce, czego domagają się „mar-
twodrewnowcy”. Doskonale przedstawił – a w tej chwili naprawdę z powodu susz
przyszłość projektowaną nam przez akty-
wistów dr Jan Tabor z Lasów Państwowych zmagamy się z gradacją kornika ostrozęb-
podczas obrad sejmowej komisji środo-
wiska. „Abstrahując od konsekwencji nego, gradacją kornika drukarza, pożarami,

zamieraniem dębów i tak dalej, to są setki

tysięcy hektarów – nie będziemy mogli

skutecznie tego ograniczać. Dojdzie

do zamarcia wielkich powierzchni leśnych

albo inaczej – ryzyko jest bardzo wysokie.

Wtedy dopiero ta równowaga ekologiczna,

bezpieczeństwo ekologiczne Polski może

zostać zagrożone poprzez uniemożliwienie

interwencji w uzasadnionych przypad-

kach. Tu mamy to zagrożenie przyrodnicze.

Jak zamrą nam lasy, to zamrze różnorod-

ność biologiczna, która z tymi ekosyste-

mami jest związana, i będziemy mieli

katastrofę ekologiczną”. GP

FOT. LIBRESHOT.COM, NAC, CC, PIXABAY RURY Z DREWNA 30 TYS. ZASTOSOWAŃ

W minionych wiekach z drew- Jak policzono, drewno miało w historii
na robiono również rury. i ma obecnie około 30 tys. zastoso-
Dokładnie dopasowane klepki wań. W przeszłości robiło się z niego
okręcano dokładnie drutem skomplikowane maszyny, w tym m.in.
i zalewano asfaltem. Technikę rowery czy powozy. Do dzisiaj w wielu
taką stosowali m.in. Niemcy aspektach gospodarki drewno jest nie
i Amerykanie. do zastąpienia.

28 PAŹDZIERNIKA 2020 107

POLITYKA ZDROWOTNA { PANDEMIA, PAPIEROSY I PODATKI }

Promujmy przyszłość
bez dymu

SZARA STREFA HANDLU PAPIEROSAMI NAJNIŻSZA W HISTORII

Wzbierająca na sile pandemia COVID-19 odsunęła na dalszy plan inne choroby trapiące ludzkość od setek lat,
powodujące przedwczesne zgony. Mniej uwagi skupiają na sobie również uzależnienia od takich substancji jak
narkotyki, alkohol czy tytoń. Ich negatywny wpływ na zdrowie ludzi nie maleje nawet teraz, gdy koronawirus
w coraz większym stopniu zbiera swoje żniwo.

Maciej Kuna z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. zwraca przy tym uwagę na fakt, że „niko-
Naukowiec rozwiał medialną plotkę i uściślił, tyna jako taka nie jest specjalnie szkodliwa”,
ZPawlak że w tym przypadku nie chodzi jednak choć wskazuje na jej wysoce uzależniający
godnie z globalnymi statystykami: o papierosy, lecz o zawartą w nich nikotynę. charakter: „Tyle tylko, że papieros zawiera
• O koło 269 mln mln ludzi na Przywołał przy tym badania prowadzone 7 tys. substancji, w tym substancje smoliste
świecie sięga po narkotyki, obecnie przez prof. Jeana Pierre’a-Changeux o działaniu rakotwórczym i toksycznym,
a około 35 mln cierpi na zabu- z francuskiego Instytutu Pasteura. Otóż i to one powodują obniżenie naszej odpor-
rzenia związane z ich używa- badacz znad Sekwany zauważył, że palacze ności” – podkreśla prof. Kuna.
niem (źródło: ONZ, World rzadziej zapadają na COVID-19. Co jednak
Drug Report 2020) istotne, w jego ocenie może tak się dziać Najobszerniejszy na świecie katalog takich
• P onad 3,3 mln ludzi umiera każdego nie w „efekcie palenia papierosów, ale dzia- substancji zawartych w dymie z papierosa
łania (zawartej w nich) nikotyny”, o czym opracowała amerykańska FDA (Agencja ds.
roku wskutek nadużywania alkoholu przypomniał prof. Kuna. Francuski nauko- Żywności i Leków). Uwzględnia on 93 szko-
(źródło: WHO) wiec w opublikowanej pracy naukowej dliwe (toksyczne) i potencjalnie szkodliwe
• Palenie papierosów powoduje śmierć stawia hipotezę, że nikotyna interferuje związki chemiczne powstałe wskutek spalania
ponad 8 mln ludzi rok do roku, z czego z receptorami wirusa SARS-COV-2. W świetle tytoniu w papierosie. Polski ekspert zauważa,
ponad milion umiera w wyniku tzw. tej hipotezy prof. Changeux zaproponował że papierosów nie można jednak mylić z tzw.
biernego palenia (wdychania dymu badanie, które przeprowadzane jest obecnie podgrzewaczami tytoniu. Ta sama FDA, która
papierosowego) (źródło: WHO) we Francji z udziałem nauczycieli i pracow- słynie z rygorystycznego podejścia wobec
ników służby zdrowia, by sprawdzić, jakie wszelkich używek, uznała ostatnio jeden
Epidemia, o której skutki dla organizmu wywołuje używanie z takich podgrzewaczy tytoniu za produkt
zapomnieliśmy nikotyny. Na wyniki tego badania jednak „właściwy dla promocji zdrowia publicznego”.
jeszcze musimy poczekać. Z jej blisko 4-letnich analiz badań naukowych
W Polsce szczególnie groźne – obok spo- wynika, że podgrzewacze tytoniu fundamen-
żywania alkoholu – są skutki palenia Według prof. Piotra Kuny juz teraz wiemy talnie różnią się od papierosów: choć dalej
papierosów. Według statystyk dym papie- jednak, że zarażeni koronawirusem palacze dostarczają palaczom nikotynę, to nie wy-
rosowy co roku powoduje przedwczesną mają od kilku- do kilkunastokrotnie większe dzielają dymu. Dlatego amerykańska agenda
śmierć około 65 tys. Polek i Polaków. ryzyko śmierci lub ciężkiego przebiegu rządowa utrzymuje, że palacze rezygnujący
choroby niż osoby niepalące. Spustoszenia z papierosów na rzecz takich podgrzewaczy
Co interesujące, w kontekście pandemii w ich płucach dokonuje nie tyle nikotyna, mogą istotnie zredukować skutki zdrowotne
koronawirusa pojawiają się w przestrzeni lecz smoła (tzw. substancje smoliste) z pa- swojego nałogu. W znacznie mniejszym
publicznej sensacyjnie brzmiące informacje, lonego tytoniu. Palaczy cechuje też słabsza stopniu są oni narażeni na działanie szko-
że konsumenci papierosów są ponoć rzadziej odporność, „bo substancje toksyczne znaj- dliwych związków chemicznych niż palacze.
hospitalizowani w związku z chorobą wy- dujące się w dymie z palonego tytoniu Warto odnotować, że podobnej opinii ame-
woływaną przez koronawirusa SARS-CoV-2. obniżają odporność”. Polski pulmonolog rykańska FDA nie wydała dotąd w stosunku
Głos w tej sprawie zabrał niedawno w roz-
mowie z „Dziennikiem Łódzkim” prof. Piotr

108 28 PAŹDZIERNIKA 2020 www.prenumerata.swsmedia.pl

FOT. ADOBE STOCK do żadnego z tzw. e-papierosów, które pod- nych ze stron Amerykańskiej Agencji ds. Wszystko wskazuje na to, że w tym roku
grzewają specjalne płyny z nikotyną. Żywności i Leków (...) liczba substancji – pomimo pandemii i tymczasowego za-
rakotwórczych spada trzydziestokrotnie mknięcia gospodarki – będzie podobnie.
Podgrzewacze mniej [w przypadku podgrzewania tytoniu w po-
szkodliwe niż papierosy? równaniu z jego spalaniem – dop. red.]”. Ani koronawirus, ani pierwsza od lat pod-
wyżka akcyzy na papierosy (w latach 2015–
Podgrzewacze tytoniu, w przeciwieństwie Tytoń podgrzewany, w odróżnieniu od 2019 akcyzy na papierosy nie podnoszono)
do tradycyjnych papierosów, mają znacznie tytoniu spalanego w papierosie, nie wydziela nie powstrzymały Polaków przed paleniem.
mniej szkodliwy wpływ na organizm kon- też tzw. substancji smolistych. W konse- Dane rynkowe pokazują, że już w pierwszych
sumentów nikotyny. Jeden z francuskich kwencji, jak komentuje prof. Kuna, „uważa 3 miesiącach po ponownym otwarciu go-
onkologów, prof. David Khayat oszacował, się, że tytoń podgrzewany jest dwadzieścia spodarki firmy tytoniowe odnotowały wyraźne
że jeśli ryzyko zdrowotne oraz szkodliwość razy mniej szkodliwy niż tytoń spalany, wzrosty w sprzedaży papierosów. Od czerwca
związane z paleniem papierosów wynosi czyli papierosy tradycyjne”. Nie oznacza do sierpnia sprzedały ich nad Wisłą blisko
1 proc., to w przypadku przebadanych me- to jednak, że podgrzewany tytoń jest cał- 13 mld sztuk. To o 700 mln więcej niż w ana-
dycznie podgrzewaczy tytoniu takich jak kowicie nieszkodliwy, co zresztą wyraźnie logicznym okresie ubiegłego roku.
na przykład IQOS wynosi ono 0,02 proc. podkreśla sama FDA. Agencja zaznacza,
że wszelkie wyroby nikotynowe są szko- Pierwsza od lat podwyżka akcyzy na pa-
To przede wszystkim kwestia zastąpienia dliwe dla zdrowia i choć stopień ich szko- pierosy weszła w życie 1 stycznia 2020 roku.
procesu spalania tytoniu jego podgrzewa- dliwości może być różny, to zawsze najlep- Objęła również e-papierosy oraz podgrze-
niem. Temperatura palącego się papierosa szym wyjściem jest rezygnacja z nałogu. wacze tytoniu. Pomimo utyskiwania firm
sięga 800 st. C., a temperatura podgrzewa- tytoniowych i straszenia utratą wpływów
nego tytoniu sięga 350 st. C. W efekcie Papierosowe eldorado do Skarbu Państwa, palący Polacy kompletnie
podgrzewacze tytoniu nie wydzielają dymu się tą podwyżką nie przejęli. Wbrew scena-
znanego z papierosów. Jak zaznacza prof. Polski rynek to prawdziwe eldorado dla riuszom kreślonym przez firmy tytoniowe
Piotr Kuna, w procesie podgrzewania tytoniu: firm tytoniowych. Sprzedaż papierosów i suflowanym później opinii publicznej przez
„liczba substancji, które szkodzą, drastycznie nad Wisłą od lat notuje wzrosty rok do roku. ich lobbystów polski rynek papierosów jest
spada o 95 proc.” w porównaniu z paleniem Pod względem konsumpcji jesteśmy dziś w znakomitej kondycji. Doświadczenia tego
papierosów. Powstaje przy tym ok. 530 sub- czwartym co do wielkości rynkiem w Eu- roku pokazują, że podwyżka akcyzy na tra-
stancji chemicznych – dla porównania: ropie. Tylko w ubiegłym roku Skarb Państwa dycyjne papierosy dałaby Skarbowi Państwa
w papierosie liczba takich substancji sięga z tytułu samej akcyzy ze sprzedaży papie- największy zastrzyk finansowy. Bo na taką
około 7 tys. Co jednak istotne: „według da- rosów odnotował prawie 21 mld zł wpływów. podwyżkę po prostu jest jeszcze miejsce.

28 PAŹDZIERNIKA 2020 109

POLITYKA ZDROWOTNA { PANDEMIA, PAPIEROSY I PODATKI }

Po pierwsze, szara strefa jest u nas re- niowe osiągnęłyby swój cel: utrzymały klientów Prof. Sadowski w swoim felietonie konklu-
kordowo niska. Po drugie, same papierosy
są po prostu tanie. W latach 2014–2020 pacz- i pozbyły się niewygodnej konkurencji z rynku. duje: „Polacy, którzy chcą odejść od papie-
ka papierosów podrożała u nas średnio
o... 2,26 zł. W 2014 roku jej cena wynosiła Podgrzewacze stałyby się wtedy towarem rosów na rzecz alternatyw, nie mogą być za
około 11,85 zł – dzisiaj kosztuje około
14,11 zł. W tym samym okresie według luksusowym, kupowanym wyłącznie przez to karani finansowo”. Wobec tego mniej
danych GUS pensja statystycznego Ko-
walskiego wzrosła o 1241,02 zł brutto. wielkomiejskie elity. Choć i w tym wypadku szkodliwe produkty powinny być dostępne
Dzięki mądrej polityce fiskalnej rządu
Prawa i Sprawiedliwości oraz działaniom istnieje ryzyko, że część ich nabywców wróci cenowo dla „wszystkich osób ciągle jeszcze
Krajowej Administracji Skarbowej szara
strefa w handlu papierosami – której do palenia tradycyjnych papierosów. Lub palących w naszym kraju”. A zatem „nie
wzrostem dalej straszą dziś firmy tytonio-
we, broniące się przed podwyżką akcyzy będzie zamawiać wkłady do podgrzewania tylko dla tych najbogatszych kilku procent
na papierosy – spadła u nas do najniższego
poziomu w historii. Jeszcze w 2015 roku ze Wschodu, gdzie są one dwu albo i trzy- palaczy, lecz przede wszystkim dla osób
wynosiła 16,8 proc. rynku, podczas gdy
dziś to zaledwie 8,5 proc. -krotnie tańsze niż w Polsce z uwagi na niskie o niższych dochodach, wybierających siłą

Skoro argument „zalewu tanich fajek ze koszty pracy w tych państwach oraz niskie rzeczy tańsze produkty”. Polska nie może
Wschodu” się nie sprawdza, lobby tytoniowe
szuka innego punktu zaczepienia. Ma nim pensje u naszych wschodnich sąsiadów. nie wykorzystać doświadczenia wymienianych
być podnoszenie akcyzy na wspomniane
wcześniej podgrzewacze tytoniu. Polski Akcyza nie może karać państw i ich agencji, dlatego „powinna rów-
fiskus rozpoczął pobieranie akcyzy od tych tych, którzy przestali palić nież zróżnicować stawkę podatku akcyzowego
produktów od 1 października, równolegle papierosy na podgrzewacze tytoniu, która powinna być
pobierając daninę od producentów płynów zdecydowanie niższa od stawki dla tradycyj-
do e-papierosów. Te dwie kategorie alterna-
tywne do tradycyjnych papierosów traktuje To dlatego prof. Andrzej Sadowski, prezydent nych papierosów, tak jak w przypadku
się u nas nierozłącznie, aby nie faworyzować
żadnego z producentów. Firmy tytoniowe Centrum im. A. Smitha, sugeruje w swoim e-papierosów”.
i wtórujący im doradcy podatkowi dowodzą
jednak, że akcyzę na podgrzewacze (i tylko felietonie na portalu gazetaprawna.pl, że W Polsce papierosy pali około 8 mln osób,
na podgrzewacze) trzeba podnieść jeszcze
wyżej. Dzięki temu, jak przekonują, polski akcyza na wyroby tytoniowe i nikotynowe sięgając najczęściej po produkty tytoniowe
budżet zarobi krocie. Co ciekawe, nie wspo-
minają przy tym o równoczesnym podwyż- powinna brać pod uwagę z najniższej półki cenowej.
szaniu akcyzy na e-papierosy, których rynek
jest w Polsce 5-krotnie większy niż rynek również wiedzę naukową Podgrzewacze Ograniczenie dostępu do pa-
podgrzewaczy i które są dostępne u nas od i medyczną. A produkty al- pierosów jest jednym z filarów
14 lat (podgrzewacze – od 3 lat). Tajemnicą
poliszynela jest to, że polski rynek e-papie- tytoniu i papierosyternatywne do papierosów międzynarodowej polityki
rosów kontrolują międzynarodowe firmy zdrowotnej. Regularne pod-
tytoniowe. Te same, które przekonują, że „w wielu krajach wykorzystuje
nie powinno się podwyższać akcyzy na się jako ostatnie koło ratun- noszenie akcyzy na papierosy
tradycyjne papierosy. kowe rzucane palaczom przez elektroniczne postuluje zarówno Światowa

Zdecydowana większość polskich palaczy lekarzy”. Według autorów w świetle badań Organizacja Zdrowia (WHO),
to osoby z biedniejszych warstw społecznych. apelu skierowanego do świata naukowych uchodzą jak i przepisy prawa unijnego.
Palą najtańsze produkty. Gdyby pomysł wy- polityki przez międzynaro- Rezultatem decyzji o podno-
windowania akcyzy na podgrzewacze tytoniu
wszedł w życie, takich palaczy nie byłoby po za produkty mniejdową organizację International szeniu podatków na papierosy
prostu stać na ich zakup. Zostaliby zatem ma być zarówno ograniczenie
przy paleniu papierosów. A koncerny tyto- Association on Smoking
Control & Harm Reduction konsumpcji wyrobów tyto-
(SCOHRE), zrzeszającą le- szkodliwe i mniej niowych w ogóle, jak również

karzy i ekspertów z zakresu ryzykowne. utrudnienie inicjacji nikoty-
zdrowia publicznego, których nowej tym osobom, które

cytuje prof. Sadowski: „naj- nigdy wcześniej nie sięgały

bardziej zatwardziałych pa- po takie produkty. W szcze-

laczy, którzy pomimo prób rzucenia papierosów gólności zaś – ma na celu ochronę

dalej je palą, nie powinno się pozostawiać młodzieży.

poza nawiasem politycznych działań, zmie- Raport Narodowego Instytutu Zdrowia

rzających do ograniczenia szkodliwych Publicznego – Państwowego Zakładu

skutków tego nałogu. W ich ocenie [ekspertów Higieny (NIZP-PZH) donosi, że to właśnie

SCOHRE – dop. red.] zalecanie im korzy- papieros jest najczęstszym produktem

stania z mniej szkodliwych i ryzykownych inicjującym nałóg nikotynowy – zaczyna

alternatyw dla papierosów przyniesie pozy- od niego 52,4 proc. ankietowanych w ba-

tywny wpływ na zdrowie wielu palaczy”. daniu NIZP-PZH. Tuż za nim plasują się

Podobne opinie dotyczące alternatyw e-papierosy, które są produktem inicjują-

do papierosów padały zresztą niedawno cym nałóg u co trzeciej osoby (32,3 proc.).

ze strony niezależnych ośrodków nauko- Zaledwie 0,2 proc. ankietowanych zade-

wych oraz publicznych agend rządowych, klarowało, że podgrzewacze tytoniu były

zajmujących się polityką zdrowotną w USA, dla nich pierwszym wyrobem nikotynowym,

Wielkiej Brytanii, Belgii i Holandii. z którego skorzystali. GP

110 28 PAŹDZIERNIKA 2020 www.prenumerata.swsmedia.pl

TECHNIKA { NIEBEZPIECZEŃSTWA KOMPUTERYZACJI }

PANDEMIA
to czas żniw
dla cyberprzestępców

Jan S posobów cyberataków jest dziś FOT. PIXABAY
Przemyłski cała masa, a niemal każde urzą-
dzenie podłączone do sieci może bieżącego roku zhakowano systemy
KRADZIEŻE ON-LINE być narażone na hakerską dzia-
łalność. Bezpieczne nie są kom- poczty elektronicznej norweskiego par-
Kradzieże danych polityków putery stacjonarne, smartfony, a nawet
norweskiego parlamentu, drukarki i  skanery. Badania pokazują, lamentu, na skutek czego doszło do kra-
paraliż sieci komputerowej że tylko około 1/3 Polaków stosuje od-
szpitali w USA, atak hakerski powiednie mechanizmy ochronne swoich dzieży danych. Minister spraw zagra-
na klinikę w Niemczech, urządzeń elektronicznych. Lwia część
w wyniku czego nie udzielono społeczeństwa nie jest świadoma zagro- nicznych Norwegii Ine Eriksen Søreide
pomocy śmiertelnie chorej żenia lub uważa, że akurat ich to nie
pacjentce – to tylko kilka będzie dotyczyło. przekazała, że z  informacji, którymi
przykładów z ostatnich miesięcy
działalności cyberprzestępców. Przykładów na przestępczą aktywność dysponuje rząd, wynika, iż to Rosja jest
Ofiarą terroryzmu w sieci może hakerów, szczególnie w ostatnich mie-
paść każdy z nas. siącach, mamy bardzo dużo. We wrześniu odpowiedzialna za ten atak. Kreml na-
bieżącego roku ofiarą cyberataku padły
systemy komputerowe jednej z najwięk- tomiast przekonuje, że to bezpodstawne
szych w  USA sieci szpitali. Zostały
zainfekowane złośliwym oprogramowa- oskarżenia.
niem, uniemożliwiającym normalne
funkcjonowanie, dopóki nie zostanie Problem ataków hakerskich został
zapłacony okup. Rezultat był taki, że
medycy stracili dostęp do danych pa- kompleksowo przedstawiony w książce
cjentów oraz wyników ich badań. Co wię-
cej, czas oczekiwania w  placówkach pt: „Cyberwojna. Wojna bez amunicji?”
zwiększył się z kilkunastu minut do nawet
ośmiu godzin. autorstwa redaktora portalu Niezależna.pl

We wrześniu zaatakowana została także Piotra Łuczuka. Publikacja dostępna
klinika w  Dűsseldorfie w  Niemczech.
Tam niestety skończyło się to tragedią, jest w naszym sklepie internetowym pod
gdyż paraliż systemu komputerowego
spowodował, że nie przyjęto pacjentki adresem sklep.gazetapolska.pl. GP
z  chorobą zagrażającą życiu. Kobieta
zmarła.

Celem ataków cyberprzestępców są
także instytucje państwowe. 24 sierpnia

28 PAŹDZIERNIKA 2020 111

W INTERNETACH { POLITYKA W SIECI }

SZALEŃSTWO
NA ULICACH

W ubiegłym tygodniu Trybunał Konstytucyjny orzekł, że
przepis zezwalający na dopuszczalność aborcji w przy-
padku dużego prawdopodobieństwa ciężkiego i nieodwra-
calnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby
zagrażającej jego życiu jest niezgodny z konstytucją.
Pomimo zatrważająco wysokich wskaźników zarażeń
koronawirusem tłumy ludzi postanowiły zamanifestować
swój sprzeciw, narażając tysiące osób. Wśród demon-
strantów najgłośniejszą grupę stanowiły skrajnie lewackie
środowiska zmierzające wprost do aborcji na życzenie,
wyrażając swoje „niezadowolenie” wulgarnymi hasłami
i atakami na policję. Internauci zarejestrowali też twarze
znane z poprzednich „spacerów” w obronie tzw. wolnych
sądów i… KON-STY-TUC-JI, która teraz – jak widać – nie
jest już tak wygodnym argumentem. Warto przypomnieć,
że wyrok TK musi jeszcze zostać opublikowany w Dzienni-
ku Ustaw, a w ślad za nim parlament musi zająć się odpo-
wiednimi regulacjami, i to nie tylko tymi dotyczącymi samej
aborcji, lecz także m.in. otoczenia opieką rodziny oraz
niepełnosprawnych nowo narodzonych.

ZmŁOyTEśli Rafał A. Ziemkiewicz ks. Daniel Wachowiak Daniel Liszkiewicz Paulina
@R_A_Ziemkiewicz @DanielWachowiak @Dan_Liszkiewicz @Paulina30996015
#StrajkKobiet Po wczorajszym twierdzę, że Muszę to napisać. To w sumie dość zabawne, Czemu pod dom
dla rozjuszonej dziczy na Rozhisteryzowanemu kiedy politycy, którzy przy J. Kaczyńskiego?
ulicach nie ma znaczenia, tłumowi, który nie 193 zakażeniach #Covid19 Trochę odwagi
pod jakim dziś akurat hasłem posiada podstawowych krzyczeli, że organizatorzy i idźcie pod budynki,
– aborcja, sądy, klimat czy hamulców moralnych. wyborów będą mieli krew na gdzie odbywają się
blm (bo to problem całego Piekło jest tylko jedno. rękach, teraz przy 13 000 warsztaty terapii
Zachodu). Mają dla nas, Po śmierci. Trafia się przypadków/dzień, zachęca- zajęciowej dla osób
normalsów, jedyny przekaz: tam po odrzuceniu ją do udziału w ulicznych niepełnosprawnych.
„nienawidzimy was wy k...y ukrzyżowanej Prawdy. demonstracjach. I pomyśleć, Przecież to takich
ch... wam w d..., wyp..., Piąte: nie zabijaj! że kiedyś uśmiercać miały osób nie chcecie
i w ogóle ch...!”. #zabójczekoperty. mieć wśród was.

112 28 PAŹDZIERNIKA 2020 www.prenumerata.swsmedia.pl

ROMAN VEL JACEK

W trakcie śledztwa dotyczącego
prania pieniędzy i wyprowadzenia
środków ze spółki Polnord wy-
szedł na jaw nieznany dotąd
pseudonim Romana Giertycha.
Podejrzany w sprawie mecenas
w korespondencji z „firmami
krzakami” podawał się za nieja-
kiego Jacka Krzesińskiego.
W rozmowie z prasą Giertych
stwierdził, że nie ma w tym nic
nadzwyczajnego. No pewnie!
Przecież każdy normalny i uczci-
wy obywatel zazwyczaj zakłada
fałszywego maila i kontaktuje się
nim w sprawach służbowych.

COVIDIOCI

W odpowiedzi na zatrważają- Rubrykę opracował Krzysztof Kossowski
co popularną ideologię tzw.
antycovidowców w internecie
szeroko rozchodzi się kontr-
akcja mająca na celu wykaza-
nie braku logiki i oderwanie
od rzeczywistości osób, które
próbują kwestionować istnie-
nie pandemii oraz uważają
nakaz noszenia maseczek za
ogólnoświatowy spisek
„określonych sił”. Trzeba
przyznać, że niektóre memy
są naprawdę trafne.

28 PAŹDZIERNIKA 2020 113

PLASTUSIOWY PLASTUSIE
KOMENTARZ Barbary Pieli W STAN OSKARŻENIA
POSTAWIONE,
OD WSZELKICH ZARZUTÓW
NINIEJSZYM
ZOSTAŁY UNIEWINNIONE...

1

A BANKNOT?

SĄD NIE WYPATRZYŁ BANKNOTU
PRZEZ LUPĘ NAWET…
WIĘC NIE RÓBMY KŁOPOTU.

4

JAK TO?
A MÓJ MAJESTAT?
A RELIGIJNE UCZUCIA?
JA JESTEM OBRAŻONY!
JUŻ MAM DOŚĆ  TEGO SZCZUCIA!

114 1 MARCA 2017 7

BAZUJĄ NA DOMYSŁACH POWINNY O TYM WIEDZIEĆ
I WIELOZNACZNOŚCI, OSOBY PUBLICZNE,
BO W CAŁYM ŚWIECIE NIE MA ŻE ISTNIEJĄ OPINIE
SATYRY BEZ ŚMIESZNOŚCI. OSTRE I KRYTYCZNE.

2 3

ILE PRZEZ TE PLASTUSIE CO TO TRZEBA MIEĆ W GŁOWIE...
CZŁOWIEK SIĘ NATYRA... JAKĄ TĘGĄ GŁOWĘ,
ZANIM KTOŚ WRESZCIE STWIERDZI: ŻEBY PO SĄDACH GANIAĆ
„TO ZWYKŁA SATYRA”. LUDZIKI PLASTELINOWE...

56

TO PRZEZ WAS DZISIAJ Z ŁÓŻKA TEKST I KONCEPT
WSTAŁEM LEWĄ NOGĄ,
DLATEGO NA MOICH ŁÓŻKACH HELENA
CHORZY KŁAŚĆ SIĘ NIE MOGĄ! TROJAŃSKA

Plastusie
niewinne
8 1 MARCA 2017 115

''K OPRioZ.trBYa'UZ.RO'ZWAKJAACA
Lisiewicza
ILUSTRACJA TREVOR
OPdndgcazoiwatełiozdAyóoNteocGzy kPrrctgwkkGymtnzhaemarżtjzarEHrładwtęneóntsngaąózNzni ózFotLwpoSuiżć.nrsraceayydy wihneurwrlńaeoypyłTjzCpsdsiamzoiatmaioąwdkcgckskdcłzoyya sozynmslcioKzhkrauznentoćkypueliemizLcoswąózeaynOkjsareywaołsttosnjpkąd ńezr.ktiiemozmrid (ilPn nZoi,ioyasewąyęszt.artwąweeeBazaywacknwymyżyyDAsjrszgwzkńcmydmhacóażaeiopł n awł kyzhKrAaHahcsróro.wT,yógoć,paisziuttsnywnagesIStśwunb.włdzwłżdkazdwnylaplaEsioeysrri)tgoeokówlzęisWnlmlanełnaopr almueW.aualpzisiw(jdoznsiwjąi,owoyasaOsrnanćitybą oisewoiPitrIzdnpbw),dpkk cepaajoi.moósnCpunoeetwaznrokeotrihjdksrowpJreżmazrózpzslaidZezryiazeozrjsSeóralonstewy rmnsyoneezaseśgtezkyśsAnzczgacikpkWrdsłdlymfni,rąiteiezyiiyzakeazwotlc.iookaożśz on.nretjn tjfs,niłinmNdwhldórrioyteiip.otponKgikąeąśaJaackaiioakmagwyzNooasóęiekjecl,rjkjojdkuzanotiskuwwzząugdzdmznjietziaaginzrładdds.eeye,ranr,aaokantualdagł dPiioozjyczżPznrmnaódąeżikgnrżżakgop,yb hodókieemkirrąowcżezroneaKiaraiozajzlywrbeoEoezznkdązpiajsrjoiznednoyun -tąny lpnemzygakyilwconkmyeśopeNżsappectłjaeażiłieisćdrżjiysmtnjóen„beić,oorjnKneóaaą,ra,ezóbzpnraDcwaizemzenpiitwtoywlwżeyOwmmwaamwoalon,ruewmycronżiteciaizrkgwkkn racaŃżyk hanoinheddei enP7oorędMwljrcąenKiW,ngaao,aóoCz…aąbSu2zcgogłzswnącmażzmitwodgrwaWkyaa 2lKwzylpeianazząlnynsiwzlrriżwcjazOnsrorlynIyisedcact1eaitaooobzzęzpEjaoeelzigesthgeaskiza1ccBiwe eycow,oemójz,yżąo…knjzi1rsZahdmzkąOtwesl,wlżOkaoaiiarloóiwnow zarteDeżb6o danucynnpiWykjaswf ślsolwZęesBeu@y5pjswesiugmyrawRłjiioztzcegzgaoicmamk5iIecrnmrąrjćó bs OyieogrĄahceJyzowąh.twaapecysakawoiaLhmj…weS„zkWPZt cmątihitćcrŚrKz ,gw.NwoeewksuzszoazzyayeKbuwdGIintdkwooc.eć.yaasońfciiRąotyEyoeeązORiiwnłnWżiarmmidrżsiwgwęa zsę,p reztaópcfotizJkcyoidWkkwoetnieraeieowi aizemw oznzyętaesdaceozdcnanBdcyiywtclkOnloP-nzm,nynakzmegeskio-ulnm-hoiyaeaa,nekairiirwsamkiac,ą-dpopgańMskgawtinkrrhwtzeKłzreadc o.rs.roosęarinoaoótomajarotCę stezltkvąpnzwpzacj1irnrdpnp.ypim,uorei ijmiao9oyoihażaoa-eazr,end-1wawlzónaż- lo,iPiri8ystwaeiżiaekaez”łees.ekjńrn,ls,”muziksa,ytlmrwe-opaz.,-
prenumerata.GazetaPolska.pl
Regulamin konkursu dostępny na stronie www.gazetapolska.pl

116 27 MAJA 2020

PODAJ HASŁO

123 45 6 7 8

1
22

5 6 3
8 4
7
93 1 8

7 10 11
12

13

14 15

OB INJASGIREODY 5 16
17
'
18

19

POZIOMO: 20

1zM1wo 17MD4gZg1ads 31.8s.Gr7ałea2ptSbn.S1ou2.kzT.snl.odyatZ.bcg.cWatęełW.TołcauzWTaaozkfWaiszlapńe żaąc mist dcSiymó knoswohmtęztłzakweiraekans,oBysiinAjtwuertdaySIwzmkeBcacraańncyna itwdezćnawKoadhsaCnsęprał lnłrSru,eazjpeu2śaocdmaaiewrpocyss0whszkuszWainełłc1 wiooaj akęiLzemznap A6wwwwWst ewytoótjnsiazawyricaęolersłiodWysrkmęaóetawzwCskkendzwjjutyctuiąraiornhypmmkassmzGsiarioMzmpeciomłjeenccaadibhbaaiśnamhwaruarrżńncŚjtoiuedj,aaoeseiiBwwezgzujrnłkeKneozosjoaiitesję,łioalininezeępp tnsnroJayriuooziaKzoawęcsmecgaphcrąkymzcrymneztymmJpóikecwiatrebkaynanamjt,ąarzo,u5o4Zf3cm.wi 1p.Pcbk.zwCn2.uPoriecteiW1Inyógó 0SmłdOmrrsS8kiconzr.spwzat.oyemNeienwitZełroemTriwnyndsieaafocimwOateztcdndpaylampMkaehnWzioNHorrkoapwńzorzialk,znaemmsPsoOnscwwmeaprkkkwyokibui:śieuę ooaieiUlPsnenncsrćjltcgseteyryiikkiaaejsmtkouaońwrirntdsaoyńtwnesewitriaiżwcaksaarnwn wuyz2kiwiystlea,awnaii,0nksilnoacraiz1oaitłzaoazbnł6rA,Ppdbwpwarknzdrruouajazodtraęawó,aderwkudmtkrzokząyujy ettwz1zzómpócsMak9s rerrmtbedaeiy2aigęscrgcmuze0rapokapyhosnćoirndo,zietsom csainpezlpwekszzrgniyoozmkuyci,nctilciwn,zsakzizeącąaaDyltyłtejkwyąugińdaasęlk-iw,c1ri1sz z1 9Kb12i6łpaJ9 5.Fo6a0aK0.ocr..Nrn.no.c1WohayCPkPzdMwa0ncdoioym ya hseammiorńwetertiordeamdyastjyeiiksaznemesknnkdcui,stkićLataeipieCyzk,iaewrgodctc1czhsKlóoeliozmhsaporlawąwikejospPeąnlci igetcneiWnoayonglozoj,tzlpsarsyidwyWlpoaknirneęwzbrsidikłole,keawyatau,canigdn phgkmak1ayiaywdr9csckótzcłh2jeP4rtail2iimóóu7esoid7włrwtltseoiyursóMguoSnmpj6wiaSąAdk tyoLnaJumsnrscAearokpazzcomik2yohlklc0oeewicaa2mmńcz0azsiyeleajakąwnlłaitaa1- 17

CZYTELNICY PISZĄ { HYDE PARK } Quiz

Listy jaw takie rzeczy, że włosy stają dęba. na ulicy z kartką: „chrońmy
Hunter został wyrzucony z wojska środowisko”? Kto zainteresowałby się
chyba po 2 miesiącach. Powód? black lives, tęczową rewolucją?

Narkotyki. On i nasz Kwaśniewski Ludzie nie zakładają maseczek, bo 1. Czy Wszystkich Świętych to jest to
samo co Święto Zmarłych?
GAZETAPOLSKA.PL JAK GIERTYCH, MAMY LISTĘ POLAKÓW pracowali w firmie Burisma na w sieci znajdują tysiące takich
STONOGA ROZPRACOWYWANYCH 2. Z jakiego języka pochodzi zwrot
I CZUCHNOWSKI PRZEZ CHIŃSKI WYWIAD! Ukrainie (zero pojęcia o Ukrainie samych idiotów jak oni, czytają jakieś „Wszystkich Świętych”?
RAZEM OBALALI PIS
3. W którym kraju obchodzi się na
Strefa Wolnego Słowa wesoło Dzień Wszystkich Świętych?

i o rynku energetycznym). Joe Biden „naukowe dowody” stworzone przez 4. Kiedy miedzianą rdzą \ pożółkłych
jesiennych liści więdną obłoki, \ zgaduje-
CENA #TYGODNIK NIEPODLEGŁEGO POLAKA #W KAŻDĄ ŚRODĘ W TWOIM KIOSKU chwalił się, że pożyczka, którą Bóg wie kogo i wydaje im się, że są my, czego od nas obłoki chcą, \ smutnie-
jące w dali swojej wysokiej. \ Na siwych
5.99 PLN (w tym 8% VAT) www.gazetapolska.pl nakład 73 915 indeks 320919 #44 (1420) 28/10/2020 WYWIAD Z PREMIEREM Mateuszem Morawieckim dostała Ukraina za czasów Obamy, w grupie tych mądrzejszych. puklach układa się babie lato, \ na
grobach lampy migocą umarłym duszom,
WOLIMY była uzależniona od zwolnienia Nick1234 \ już niedługo, niedługo czekać nam na
RATOWAĆ, to, \ już i nasze dusze ku tym lampom
GDY INNI prokuratora ukraińskiego, który badał Pytanie w sprawie wkrótce wyruszą. \ Jeżeli życie jest nicią
POTRAFILI wspomnianą firmę. Clintonowie Giertycha – można przeciąć tę nić \ i odpłynąć na
i Obama umoczeni są w aferze obłoku niby na srebrnej tratwie... \ Ach,
TYLKO jak łatwo, ach, jak łatwo byłoby żyć, \
USYPIAĆ „Benghazi”, również w aferze Jakiś czas temu Izba Adwokacka gdyby nie żyć było jeszcze łatwiej! \ To
wiersz pt. „Dzień Zaduszny”. Kto jest jego
C_1.indd 1 2020-10-25 04:56:39 autorem?

OKŁADKA: TREVOR FOT. MATEUSZ WLODARCZYK/FORUM, z 6 seals soldiers, tymi, którzy zabili zaczęła wobec Romana Giertycha 5. Co symbolizuje ogień w zniczach,
które tego dnia szczególnie licznie zapala
ADOBE STOCK się na grobach?

Kto choruje na Bin Ladena (podobno to był dochodzenie o nieetyczne 6. Co w tym dniu obejmują obchody
COVID-19? liturgiczne w Kościele katolickim?
sobowtór, podstawiony przez Iran, zachowania w pewnych sprawach.
Z moich obserwacji i drobnych badań
wynika, że na COVID-19 najbardziej który później szantażował Obamę). Chociażby to, że reprezentował
chorują Indoeuropejczycy, czyli
mieszkańcy Indii i Europejczycy. Na to wszystko są dowody. jednocześnie w tej samej sprawie
W Europie najmniej zakażeń jest
wśród Finów i Estończyków, czyli Tymczasem wciąż mówi się, że pokrzywdzonych akcjonariuszy i ludzi
nie-Indoeuropejczyków, oraz Greków,
którzy kulturowo są oczywiście Trump współpracuje z Rosją… oskarżonych o te malwersacje. Czy
Europejczykami, ale genetycznie już
mniej – mają geny z północno- Włodeczek zdążyli zrobić jakiś ruch w tej kwestii?
-wschodniej Afryki, skąd przez wieki
napływali do Europy. Sieć ogłupia hola
Anonim
Internet miał służyć rozpowszechnie-

niu wiedzy i komunikacji.

Ponieważ 90 proc. ludzi to PRAWO DO MORDOWANIA FOT. PIXABAY
niestety idioci, a każdy ma

Gang Bidena dziś komputer, to internet 2dmno0oomr2rmda0ogawalrnjoaąiken!,siaiaGędrpluryrudzagzwąiicaehic.pdhrSowzzeyomrkzocuąty ODPOWIEDZI:
stał się środkiem sumienia? 1. NIE, 2. Z ŁACINY: OMNIUM SANCTORUM, 3. W MEKSYKU, 4. JAN
Właśnie teraz, u schyłku kampanii rozprzestrzeniania się Lewiatan BRZECHWA, 5. BOŻE ŚWIATŁO I WIARĘ W ŻYCIE WIECZNE
głupoty na skalę 6. OFICJUM I UROCZYSTĄ MSZĘ ŚWIĘTĄ
ogólnoświatową. Gdyby
nie internet, kto słyszałby

prezydenckiej w USA, wychodzą na o dziewczynce siedzącej

Adres redakcji: PRENUMERATA
ul. Filtrowa 63/43, 02-056 Warszawa
Tel. (+48 22) 290-29-58 Kontakt: [email protected]
www.prenumerata.swsmedia.pl
[email protected] Tel.: 605 900 002

Konto do wpłat: Niezależne Wydawnictwo

redaktor naczelny Tomasz Sakiewicz, zastępcy redaktora naczelnego Katarzyna Gójska i Piotr Lisiewicz, Kontakt z czytelnikami, interwencje w godz. 9–13: Polskie Sp. z o.o.
sekretarz redakcji Martyna Hajdo-Trolińska (kier.), Małgorzata Wiankowska Anna Kazimierczuk, tel. 603 117 483; konto: Bank PEKAO SA
Ewa Wójcik, tel. 505 942 224 Nr konta:
kraj Piotr Lisiewicz (kier.), Dorota Kania, Piotr Nisztor, Grzegorz Wierzchołowski, Kaja Bogomilska, e-mail: [email protected] 82 1240 5963 1111 0010 3867 3017
świat Maciej Kożuszek (kier.), kultura Sylwia Krasnodębska (kier.), Bohdan Urbankowski, Marcin Wolski, WYDAWCA (przelewy z zagranicy SWIFT: PKOP PL PW)
historia Tomasz Łysiak (kier.), gospodarka Maciej Pawlak (kier.), publicystyka Piotr Grochmalski, Joanna Lichocka, Niezależne Wydawnictwo Polskie Sp. z o.o.
Grzegorz Wszołek, obrona narodowa Igor Szczęsnowicz (kier.), Konrad Wysocki, Jacek Liziniewicz (Środowisko), Kontakt z działem reklamy: Zamówienia książek na:
Jan Przemyłski (Technika), Iwona Balcerak (Kulinaria), Grzegorz Broński (Kryminalni), Ryszard Kapuściński (kluby), e-mail [email protected], sklep.gazetapolska.pl
stali felietoniści Ryszard Czarnecki, Tadeusz P. Płużański, Jan Pospieszalski, Michał Rachoń, Jerzy Targalski, tel. (+48) 603 117 134 lub tel.: 722 111 655
Tomasz P. Terlikowski, Piotr Wielgucki „Matka Kurka”, Dawid Wildstein Kontakt z działem promocji: Nr konta:
e-mail [email protected], 61 1240 6003 1111 0010 7516 5807 
projekt layoutu i logotypu Mariusz Troliński
www.gazetapolska.pl
nadzór graficzny i foto Mariusz Troliński (kier.), Krzysztof Lach-Kubica
DTP Paweł Chrzanowski, Aleksander Razcwarkow, Paweł Pawluszek, Maciej Kiełkucki

sekretariat redaktora naczelnego Anna Kazimierczuk
Druk: Quad/Graphics Europe Sp. z o.o., Wyszków

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść ogłoszeń. Nie zwraca niezamówionych materiałów.

118 28 PAŹDZIERNIKA 2020 prenumerata.GZaAzPetRaAPoSlZskAaM.pYl NA
www.prenumerata.swsmedia.pl

FELIETON FELIETON Tomasz

{ WRZUTKA } { MYŚLI NIENOWE } Łysiak

Marcin

Wolski

LICENCJA NA ZABIJANIE ZAKRYĆ OGIEŃ

Zastanawiam się, co zrobiłbym, gdybym był kobietą W powieści Italo Calvino „Baron drzewołaz” główny bohater
w wieku rozrodczym, o dość liberalnych poglądach.
Czy poleciałbym demonstrować z czarną parasolką mając lat dwanaście wstaje od stołu ustawionego w ogrodzie,
pod dom Jarosława Kaczyńskiego przeciw decyzji
Trybunału Konstytucyjnego, który zdecydował, że odsuwając talerz z daniem ze ślimaków, i odprowadzany
aborcja eugeniczna jest sprzeczna z Konstytucją? Otóż
nie poszedłbym. I to nie ze strachu przed spałowaniem. wzrokiem zdumionej rodziny wchodzi na drzewo, by na drze-
Tylko ze wstydu. Czegoż bowiem żądają demonstranci?
Prawa do zabijania. Ich furię łatwo zrozumieć, poza wach już na zawsze pozostać i tam wieść swoje dalsze życie.
Maltą zwyciężyli już w całej Europie. Gdzie indziej
poszli nawet dalej. W paru „postępowych” krajach Narratorem w książce jest jego młodszy brat. Któregoś dnia
możliwe jest mordowanie dzieci już urodzonych, po-
nieważ się „nie nadają”, a na złość chcą żyć. Podobnie o to chodzenie po drzewach pyta go wielki oświeceniowy fi-
ze starcami. Wolno poddać ich eutanazji bez pytania
ich o zgodę. I nikt jakoś nie zauważa paradoksu, że lozof, Wolter: „Czyżby po to, by znaleźć się bliżej nieba?”.
czyni to cywilizacja, która tryumfalnie zniosła karę
śmierci. Oczywiście współcześni „toleraści” mieli Brat barona wyjaśnia, że wcale nie – idzie jedynie o to, by ode-
wybitnych poprzedników, w starożytnej Sparcie nie-
udane bachory pozostawiano w górach Tajgetu na rwać się od ziemi i umieć patrzeć na nią z dystansu. Takie
pewną śmierć, pionierami aborcji państwowej byli
Adolf Hitler i Józef Stalin. Tyle że na ich autorytet spojrzenie z góry, przywilej, którym cieszą się astronauci,
współcześni powołują się niechętnie. Znaczna część
ludzkości zachowuje się jak dzieci – wybrała życie, spoglądający z zachwytem na płynącą w kosmicznej przestrzeni
które jest zabawą bez obowiązków obligujących ongiś
do opieki – silnych wobec słabych, starszych wobec Błękitną Planetę, czy bohaterowie prozy Saint-Exupéry’ego,
nienarodzonych, młodszych wobec starszych. O śmierci
się nie wspomina. Życie ma być jak seans filmowy, ta perspektywa z obrazu Sa-
w którym nikt nie wyświetla, ile czasu pozostało do lvatora Dalego, na którym We Włoszech
końca. Czy pandemia może tu coś zmienić? Taniec ukrzyżowany Chrystus wisi
śmierci rozgrywający się wbrew woli obywateli cywi- nad globem zawieszony w wiecz- wprowadzana godzina
lizacji rozkoszy powinien skłaniać do refleksji, zwłasz- nej ciszy – służy czasem uchwy- policyjna określana jest
cza że kostucha po pierwszych złudzeniach nie kosi ceniu lepszego obrazu. Takie słowem „coprifuoco”.
wyłącznie starych i słabych. Można być młodym, spojrzenie na kwestie pandemii Pochodzi ono
zdrowym i mieć pecha! Single umierają samotnie bez zyskują czasem ci, którzy za- z wieków średnich,
względu na wysokość konta. Żaden gadżet nie zastąpi
empatii pielęgniarki i słów pociechy zapomnianego mknęli się w domach niczym gdy wieczorem
księdza, popa, pastora. Jednak zagubieni ludzie nie w szklanych wieżach i stamtąd, strażnicy miejscy
zdają sobie z tego sprawy. Swój strach wyładowują z oddali niejako, obserwują
w łatwych protestach przeciwko tym, którzy próbują wydarzenia, tracąc poczucie krzyczeli, by „zakryć
ich ocalić – rygorystycznej władzy, Kościołowi czy czasu i rzeczywistości. Tak ogień” („copri fuoco”).
partiom traktującym politykę poważnie.
wiele osób mówi, że wydaje im

się, iż śnią na jawie, że to, co przyniosła pandemia, jest jak

surrealistyczna opowieść o świecie, w którym wszystko, co

było normalne, przestało takie być. Przychodzi w tym wszyst-

kim myśl o kruchości człowieka, o tym, jacy jesteśmy słabi

i mali. Jakbyśmy się, mimo tych samolotów, komórek i inter-

netu, cofnęli do mroków średniowiecza, gdy człowiek czuł się

bezradny wobec zarazy. We Włoszech wprowadzana godzina

policyjna określana jest słowem „coprifuoco”. Pochodzi ono

z wieków średnich, gdy wieczorem strażnicy miejscy krzyczeli,

by „zakryć ogień” („copri fuoco”). Podobnie ze słowem w ję-

zyku angielskim „curfew”, które na Wyspy zaprowadził w XI

wieku z języka francuskiego („couvre-feu”) Wilhelm Zdobywca.

Minęło jedynie tysiąc lat. A z podobną trwogą słuchamy i dzi-

siaj, gdy zaczynają na wieżach kościelnych bić w dzwony.

28 PAŹDZIERNIKA 2020 119

OKONIEM

Katarzyna
Gójska

SABATY ODCZŁOWIECZANIA
S prawa, w której wyrok wydał
FELIETON Trybunał Konstytucyjny, budzi uśmiercenia to prawo człowieka, bo oni
ogromne emocje i na pewno
warta jest pogłębionej debaty do facto nie byli ludźmi, tylko zdeformo-
publicznej. Dotyka spraw
niezwykle delikatnych: przeżyć ludzi wanym płodem, który rujnuje życie i czyni
dotkniętych przez los chorobą nie-
narodzonego dziecka, emocji niezwykle je piekłem? To i  tak najłagodniejsze
skomplikowanych. Nie mam wątpli-
wości, że życie ludzkie jest święte przykłady takich uzewnętrznień. Ale
niezależnie od stanu zdrowia – nie
zabijaj, w moim głębokim przekona- w tych sabatach odczłowieczania biorą
niu, dotyczy każdego człowieka,
szczególnie tego najsłabszego i bez- udział politycy, celebryci. Oni podgrze-
bronnego. Ale uznaję, że są ludzie
inaczej widzący tę kwestię i choć się wają emocje i nakręcają spiralę nienawiści.
z nimi nie zgadzam, to nie odbieram
im prawa głosu. Jednak to, co obser- Ale nie tylko niepełnosprawni są ofiarami
wujemy po ogłoszeniu wyroku TK,
to nie jest debata publiczna, to w ogóle Nikt nie ma prawa ich zdziczenia. W protestach uczestniczy
nie jest żadna debata. To niespotykana manifestować
erupcja wulgarności i  prostactwa, wiele młodych kobiet – wręcz nastoletnich
która w części mediów i w niektórych swoich poglądów
kręgach opinii publicznej prezento- poprzez pogardę dziewczyn. Po wypowiedziach widać, że
wana jest jako manifestacja własnego
zdania. Ale sprawę należy postawić dla innych. kompletnie pozbawionych wiedzy na te-
jasno: nikt nie ma prawa manifesto- Demonstracje
wać swoich poglądów poprzez pogardę będące nową mat sprawy, otumanionych wizjami dzieci
dla innych. Demonstracje będące odsłoną tzw.
nową odsłoną tzw. czarnych marszy czarnych marszy bez mózgów, które przyjdzie im wycho-
są niebywałym strumieniem niena- są niebywałym
wiści wobec osób niepełnosprawnych, strumieniem wywać. Część z nich została zapewne
ich rodziców, rodzeństwa. Czy kto-
kolwiek z ich uczestników pokusił nienawiści skuszona znanymi nazwiskami, poklaskiem
się o refleksję, co czują choćby na- wobec osób
stolatkowie z zespołem Downa i ich niepełnosprawnych, wpływowych mediów i postanowiła przy-
najbliżsi słysząc, że możliwość ich ich rodziców,
rodzeństwa. łączyć się do tej „imprezy”. Ale kim będą

po takiej „zabawie” – bezdusznymi, wy-

pranymi z empatii, egoistycznymi, a przy

tym niebywale brutalnymi ludźmi? Taki

ich wizerunek jawi się z nagrań, które

umieszczają w mediach społecznościo-

wych. Do tego smętnego obrazu dochodzi

jeszcze potężna hipokryzja. Polityków

Lewicy i Platformy, którzy jeszcze nie tak

dawno obtańcowywali uczestników pro-

testu niepełnosprawnych, w świetle kamer

głaszcząc po głowach ludzi, których

możliwość zabicia dziś ogłaszają prawem

człowieka. Natrętnie epatują opisami

i zdjęciami domniemanych wad rozwo-

jowych płodów, ale zachęcają do przemocy

wobec tych, którzy pokazują, na czym

polega aborcja. Naprawdę trudno o więk-

sze zakłamanie. GP

120 28 PAŹDZIERNIKA 2020 www.prenumerata.swsmedia.pl

#JEDZIEMY

Michał > Trybunał Konstytucyjny orzekł, że tzw. przesłanka
Rachoń eugeniczna, czyli prawo zezwalające na zabicie

dziecka w łonie matki ze względu na jego chorobę,
jest niezgodne z polską konstytucją.

ABORCJA TO Prawo nie może stawiać życia jednych ludzi ponad innymi, FELIETON
NIE PRAWO ze względu na wartość społeczną życia konkretnych osób.
CZŁOWIEKA. W tym sensie prawo ma obowiązek chronić życie każdego
TO BEZPRAWIE człowieka w ten sam sposób. Niezależnie od jego wieku, stanu
zdrowia czy fazy życia, w którym człowiek się znajduje.
T rybunał rozstrzygnął jeden z fundamentalnych spo- Co bardzo ważne, TK w swoim orzeczeniu podkreślił, że
rów, jaki toczył się w Polsce od kilkudziesięciu lat. polska konstytucja wprowadza i chroni kategorie takie jak
Spór o dopuszczalność zabijania najmłodszych dzieci rodzina i macierzyństwo, a więc więź łączącą kobietę z jej
rozstrzygnięty został już raz w 1997 roku, kiedy TK dzieckiem. Trybunał stwierdził, że ustawodawca nie używa
pod przewodnictwem Andrzeja Zolla uznał za nie- tego terminu przypadkowo. Między innymi z tego terminu
zgodną z ustawą zasadniczą istniejącą w latach 90. zasadę trybunał wywiódł też zasadę konstytucyjnej ochrony życia.
prawną, która pozwalała na zabijanie dzieci ze względu Również w fazie prenatalnej. Podstawy prawne ochrony życia
na „ciężką sytuację życiową” lub osobistą kobiety. Zeszłoty- Trybunał wywodzi także z fundamentalnych zasad funkcjo-
godniowe orzeczenie trybunału jest decyzją historyczną. nujących w UE – Karty Praw Podstawowych. Jej zapis brzmi:
W swoim orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny odniósł się „Każdy ma prawo do życia” oraz „Nikt nie może być skazany
do dwóch kategorii, które stanowią fundament prawa w pań- na karę śmieci ani poddany jej wykonaniu”. Oczywiście orze-
stwie demokratycznym – godności człowieka oraz ochrony czenie Trybunału wzbudziło wściekłość środowisk i ugrupo-
jego życia. Obie te kwestie są nie tylko podstawowymi poję- wań, które na walce o prawo do zabijania dzieci zbudowały
ciami filozoficznymi, lecz przede wszystkim fundamentalnymi całą swoją tożsamość. Posłowie lewicy na Twitterze porów-
pojęciami dla polskiej konstytucji i polskiego systemu prawa. nywali Polskę do III Rzeszy i ZSRS, twierdząc, że te państwa
A przez to stawiają wymagania instytucjom państwowym. tak jak Polska „pozbawiły kobiety wolności i godności”. Tyle
Sędzia Justyn Piskorski stwierdził m.in. w uzasadnieniu, że tylko, że to właśnie Józef Stalin i Adolf Hitler byli tymi przy-
„na organach władzy publicznej spoczywa szczególny prawny wódcami, którzy pierwsi w historii zalegalizowali zabijanie
obowiązek zapewnienia poszanowania i ochrony godności”. nienarodzonych dzieci. Niezależnie od tego, jak bardzo ideowi
Sędziowie TK wskazali, że podstawą godności człowieka jest spadkobiercy komunizmu będą zaklinać rzeczywistość, to
ochrona samego jego istnienia, bo z niego wynikają wszystkie właśnie ich poprzednicy z komunistycznych oraz narodowo-
inne prawa, stwierdzając, że godność „nie jest jako taka pra- -socjalistycznych partii wprowadzili nieludzką zasadę zabijania
wem, ale jest fundamentem i źródłem, z którego dopiero prawa bezbronnych dzieci w łonie matek, a ich następcy uczynili
są wywodzone. Ponieważ stanowi ona ich źródło, to nie może z tej zbrodni rzekomą zasadę prawną. Dzisiaj próbują przed-
być przez nie w jakikolwiek sposób ograniczana”. Trybunał stawiać prawo do zabijania dzieci jako rzekome prawo czło-
stwierdził również, że „na organach państwa spoczywa obo- wieka albo tzw. prawa kobiet. Z tym fundamentalnym kłam-
wiązek stanowienia takiego prawa, by chroniło ono życie, i to stwem należy skończyć. Zabijanie ludzi nie jest prawem
życie każdego człowieka, niezależnie od tego, w jakiej sytuacji człowieka. Zabijanie nienarodzonych dzieci nie jest żadnym
się znajduje”. W polskich przepisach istnieje zasada zakazu „prawem kobiet”. Jest bezprawiem. Wyrok Trybunału Kon-
dyskryminacji ludzi ze względu na jakiekolwiek przymioty. stytucyjnego przywraca w kwestii aborcji fundamentalny
porządek. Skoro nie da się wskazać żadnego innego momentu,
w którym powstaje nowe życie, niż jego poczęcie, to logiczną
konsekwencją jest to, że należy chronić je właśnie od tego
momentu, bo to moment, w którym człowiek staje się czło-
wiekiem. Warto, by zwłaszcza publicyści uważający się za
konserwatywnych, w tej prostej w istocie kwestii zdawali
sobie sprawę z własnej odpowiedzialności. I mówili jasno.
Tak-tak, nie-nie. A co nadto jest, od Złego pochodzi. GP

Najważniejsze informacje i analizy z kraju i ze świata

TSUEBSRKRAYBZU!J

7-dniowy bezpłatny okres próbny

10TYLKO zł
WEJDŹ NA STRONĘ I ZAMÓW: miesięcznie*

prenumerata.swsmedia.pl

4* Miesię28cPzAnŹyDZdIEoRsNtęIKpA d20o20aktualnych i archiwalnych wydań „GAZETY POLSKIEJ” i „NOWEGO PAŃSTWA”www.prenumerata.swsmedia.pl