ความรู้พื้นฐานการดำเนินงานลดก๊าซเรือนกระจกและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

United Nations Framework Convention on Climate Change : UNFCCC กรอบอนุสัญญา สหประชาชาติ ว ่ าด ้ วยการเปล ี ่ ยนแปลงสภาพภ ู มอิากาศ

COP24 Adoption of Katowice climate package UNFCCC entered into force. 1994 Earth Summit – UNFCCC signed. 1992 กรอบอน ุ ส ั ญญาสหประชาชาตวิ่ าดว ้ ยการเปล ี่ยนแปลงสภาพภ ู มิอากาศ (United Nations Framework Convention on Climate Change: UNFCCC) 2011: COP 17 The Durban Outcome. Launch of ADP to negotiate the new agreement 1979: The 1 st World Climate Conference recognized climate change as a serious problem in 1979. 1990: First IPCC Report Dec 1990, UNGA approved the start of treaty negotiations. 1995: COP 1 The Berlin Mandate to negotiate what was to become the Kyoto Protocol 1998: COP4 Launch of Buenos Aires Plan of Action 2001: The Marrakesh Accord was adopted (The Bonn Agreements) 2007: COP13 The Bali Roadmap. Launch of AWGLCA and AWG-KP 2009: COP15 The Copenhagen Accord 1988: IPCC established 2010: COP16 The Cancun Agreements 2012: COP18 The Doha Gateway. KP Amendment. Conclusion of AWG-LCA and AWG-KP 2013: COP19 The Warsaw International Mechanism on Loss and Damage COP3 Kyoto Protocol 1997 COP 11 Kyoto Protocol entered into force 2005 COP20 Lima Call for Climate Action 2014 COP21 Paris Agreement 2015 COP22 Paris Agreement entered into force on 4th Nov 2016 - CMA1 meeting 2016 COP23 Advance work on PAWP and facilitative dialogue 2017 COP25 Pre-2020 Stocktake 2019 COP26 • Completion of PAWP • Rules on Article 6 of PA • Common time frame for NDC • Transparency report 2018 2021 2023 NOW COP27 Sharm el Sheikh implementation plan 2022 Timeline of United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC)

กรอบอน ุ ส ั ญญาสหประชาชาติว ่ าด ้ วยการเปล ี่ยนแปลงสภาพภ ู มิอากาศ (United Nations Framework Convention on Climate Change) Annex I Parties : ประเทศพัฒนาแล้ว Non-Annex I Parties : ประเทศก าลังพัฒนา รักษาความเข้มข้นของ GHG เพื่อไม่ให้กระทบต่อการ ผลิตอาหารและการพัฒนาที่ยงั่ยืน ไทยอยู่ใน Non Annex I และกลุ่มย่อย G77+China ควบคุมการเพิ่มอุณหภูมิโลกไม่เกิน 2 หรือ 1.5 องศาเซลเซียส เพิ่มขีดความสามารถในการปรับตัว เงินทุนไหลเวียนสู่การพัฒนาที่ปล่อยก๊าซ เรือนกระจกต ่าและมีภูมิคุ้มกัน ประเทศพัฒนาแล้วมี พันธกรณีที่ 1 ในการลดก๊าซฯ 5% ภายในปี 2012 เทียบกับปี 1990 พันธกรณีที่ 2 ในการลดก๊าซฯ 18% ภายในปี 2020 เทียบกับปี 1990 ตัวอย่างกลไก • Emission Trading Scheme (ETS) • Clean Development Mechanism CDM ให้สัตยาบัน พ.ศ. 2545 มีผล พ.ศ. 2548 ให้สัตยาบัน พ.ศ. 2559 มีผล พ.ศ. 2559 ลงนาม พ.ศ. 2535 ให้สัตยาบัน พ.ศ. 2537 มีผล พ.ศ. 2538

ผลกระทบจากการเพ ิ ่ มข ึ ้ น ของอุณหภูมิโลก 1.5 และ 2 องศาเซลเซียส

ผลกระทบจากอ ุ ณหภ ู ม ิโลกท ี ่ เพ ิ ่ มส ู งข ึ ้ น ผลกระทบ ระดับน ้าทะเล 48 ซม. 56 ซม. 7+ เมตร เกือบ 9 เมตร น ้า ขาดแคลนน ้าในกลุ่มเมดิเตอร์เร เนียน ออสเตรเลีย บราซิล และ เอเชีย ประชากรโลกร้อยละ 8 ประสบ ปัญหาขาดแคลนน ้ารุนแรง ธารน ้าแข็งบนเทือกเขาหิมาลัย ละลายเกินครึ่งละลาย ปัญหาภัยแล้งรุนแรง และบ่อยขึ้น อาหาร ข้าวสาลีข้าว ข้าวโพด และถั่ว เหลือง ผลผลิตลดลง ผลผลิตทางการเกษตรลดลง อย่างมาก พันธุ์ปลาท้องถิ่นสูญพันธ์ วิกฤตความมั่นคงทางด้าน อาหาร การพัฒนาด้านต่างๆ ถดถอย พืช สัตว์ท้องถิ่น (Flora & Fauna) แนวปะการัง 9 ใน 10 อยู่ใน ภาวะเสี่ยงฟอกขาว สูญเสียแนวปะการังทั้งหมด ระบบนิเวศทางทะเลอาจจะล่ม สลาย พืชพรรณและสัตว์ท้องถิ่น ครึ่งหนึ่งเสี่ยงสูญพันธุ์ 1.5 ⁰C 2 ⁰C 3 ⁰C 4 ⁰C

COP 27 จาก Paris Agreement Sharm El-Sheikh สู่การ Implement Implementation Plan กรอบความโปร่งใส ความร่วมมือภายใต้ข้อ 6 ของความตกลงปารีส ข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์ และความเร่งด่วน กลไกการเงินส าหรับการ สูญเสียและความเสียหาย • จัดตั้งกองทนุใหม่ การปรับตัวต่อผลกระทบจาก การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ • Gap & Need ส าหรับ NAP • Global Goal on Adaptation (GGA) การเงินเพื่อการเปลี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศ • ระดมทุนรอบ 2 ของ GCF • 5.8–5.9 trillion for pre-2030 ภาคป่าไม้และมหาสมุทร • ให้ผนวกประเด็น Ocean และ NbS/EbS ในแผนการด าเนินงาน แผนงานด้านการลดก๊าซเรือนกระจก • Mitigation Work Program • เร่งลด GHG ร้อยละ 43 ภายในปี 2030

1

ช ่ วงท ี ่ 1 • สถานการณ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจกของโลกและประเทศไทย • นโยบายระดับชาติที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

สถานการณ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจกของโลก ปี พ.ศ. 2562 ประเทศที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากที่สุด จีน 25.1% อันดับ ที่1 สหรัฐอเมริกา 12.09% อันดับ ที่ 2 อินเดีย 7.02% อันดับ ที่ 3 อินโดนีเซีย 3.93% อันดับ ที่ 4 รัสเซีย 3.93% อันดับ ที่ 5 สถานการณ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจกของโลก ปี พ.ศ. 2562

สถานการณ์ารปล่อยก๊าซเรือนกระจกของโลก ปี พ.ศ. 2562 พลังงาน 37.61 GtCO2eq 1 2 เกษตร 5.78 GtCO2eq กระบวนการทางอุตสาหกรรม 3.06 GtCO2eq 3 การใช้ประโยชน์ที่ดินและป่าไม้ 1.79 GtCO2eq 4 5 ของเสีย 1.63 GtCO2eq สาขาท ี่ม ี การปล ่ อยก ๊ าซเร ื อนกระจกมากท ี่ส ุ ด สถานการณ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจกของโลก ปี พ.ศ. 2562

260.78 MtCO2eq 69.96% พลังงาน กระบวนการ ทางอุตสาหกรรม 38.3 MtCO2eq 10.28% เกษตร 56.77 MtCO2eq 15.23% ของเสีย 16.88 MtCO2eq 4.53% 372 . 72 MtCO2eq ภาคป่าไม้ ดูดกลับ -91,99 MtCO2eq การปล่อย GHGs สุทธิ 280.73 MtCO2eq *** ไทย ปล่อย GHGs อันดับ 19 คิดเป็น 0.93 % *ที่มา: Thailand’s BUR4 การปล่อยก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทยรายสาขา ปี พ.ศ. 2562 ที่มา: รายงานความก้าวหน้ารายสองปี ฉบับที่ 4 (Biennial update reports 4: BUR4)

6 นโยบายระด ั บชาติท ี ่ เก ี ่ ยวข ้ องก ั บการเปล ี ่ ยนแปลงสภาพภ ู มิอากาศ แผนระดับ 1 ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561 - 2580) ด้านการสร้างการเติบโต ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (3) สร้างการเติบโตอย่างยั่งยืน บนสังคมเศรษฐกิจที่เป็นมิตร ต่อสภาพภูมิอากาศ 1. ลดการปล่อยก๊าซเรื่อนกระจก 2.มีการปรับตัวต่อ CC 3.การลงทุนที่เป็นมิตรต่อสภาพ 4.รับมือต่อโรคอุบัติใหม่ /โรคอุบัติซ ้าภูมิอากาศ แผนระดับ 2 แผนแม่บทภายใต้ ยุทธศาสตร์ชาติ • ประเด็นที่ 18 การเติบโตอย่าง ยั่งยืน • แผนย่อย 3 การสร้างการ เติบโต อย่างยั่งยืนบนสังคมที่เป็นมิตร ต่อสภาพภูมิอากาศ แผนการปฏิรูประเทศ • ร่าง พรบ. การเปลี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศฯ • ระบบฐานข้อมูล การปล่อยก๊าซเรือนกระจก แผนพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 – 2570) แผนแม่บทรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ปรับตัวต่อ ผลกระทบ CC ลดก๊าซเรือน กระจก สร้างขีด ความสามารถ แผนปฏิบัติการการลดก๊าซเรือนกระจก (NDC Action Plan on mitigation) เป้ าหมาย Carbon Neutrality ภายในปี 2050 และ Net Zero Emission ภายในปี 2065 พลังงาน ขนส่ง IPPU ของเสีย เกษตร ป่าไม้ แผน BCG Model แผนการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศแห่งชาติ แผนระดับ 3

นโยบายและแผนการเปล ี ่ ยนแปลงสภาพภ ู มิอากาศของประเทศไทย แผนแม่บทรองรบัการเปลี่ยนแปลงสภาพภม ูิอากาศ พ.ศ. 2558-2593 o การพัฒนากลไกสนับสนุน เช่น กฎหมาย การเงิน o การสร้างความตระหนักรู้ในทุกภาคส่วน o การพัฒนาข้อมูล งานศึกษาวิจัย และเทคโนโลยี o การเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างประเทศ สนับสนุน สนับสนุน แผนการปรับตัวต่อ การเปลี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศแห่งชาติ ท่องเที่ยว ตั้งถิ่นฐาน น ้า เกษตร สาธารณสุข ทรัพยากร ธรรมชาติ แผนปฏิบัติการ ลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศ พ.ศ. 2564 – 2573 (NDC Action plan on Mitigation) ยุทธศาสตร์ระยะยาว ของเสีย เกษตร พลังงาน คมนาคม กระบวนการ อุตสาหกรรม

o ย ุ ทธศาสตร์ระยะยาวในการพัฒนาแบบปล่อยก ๊ าซเรือนกระจกต ่าของประเทศไทย (Long-term Low Emissions and Development Strategies: LT-LEDS) o การมีส่วนร่วมที่ประเทศก าหนด (Nationally Determined Contribution: NDC) o แนวทางการลดก๊าซเรือนกระจก o ตัวอย่างการด าเนินการเพื่อลดก ๊ าซเรือนกระจกและด ู ดกลับก ๊ าซเรือนกระจก ช ่ วงท ี ่ 2

ความเป็นกลางทางคาร์บอน VS. การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ ความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality) การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็ศูนย์ (Net-Zero GHG Emissions) การด าเนินงานเพื่อให้เกิดความสมดุระหว่าง จากแหล่ง ก าเนิดโดย กิจกรรม ของมนุษย์ จากป่าไม้ และเทคโนโลยี ดักจับและกักเก็บ คาร์บอน การปล่อย CO2 Carbon การดูดกลับ CO2 Neutrality ภายในปี ค.ศ. 2050 Net-Zero GHG Emissions ภายในปี ค.ศ. 2065 การปล่อยก๊าซเรือนกระจก 7 ชนิด จากแหล่งก าเนิด โดยกิจกรรมของมนุษย์ การดูดกลับก๊าซเรือนกระจก จากป่าไม้ และเทคโนโลยี ดักจับและกักเก็บคาร์บอน การด าเนินงานเพื่อให้เกิดความสมดุระหว่าง ก๊าซเรือนกระจก 7 ชนิด ได้แก่ ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ มีเทน ไนตรัส ออกไซด์ ไฮโดรฟลูออโรคาร์บอน เปอร์ฟลูออโรคาร์บอน ซัลเฟอร์เฮกซะฟลูออไรด์ ไนโตรเจนไตรฟลูออไรด์

ประเทศไทยส่ง NAMA 29 ธันวาคม พ.ศ. 2557 ด าเนินงานลดก๊าซเรือนกระจก ที่เหมาะสมของประเทศ (Nationally Appropriate Mitigation Actions: NAMA) การมีส่วนร่วมที่ประเทศก าหนด (Nationally Determined Contribution: NDC) “ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกร้อยละ 7 - 20 จากกรณีปกติ ภาคพลังงานและภาคการขนส่ง ในปี พ.ศ. 2563 (ค.ศ. 2020)” เป้าหมาย NDC ระยะที่ 2 เป้าหมาย NDC ระยะที่ 3 ยุทธศาสตร์ระยะยาวในการพัฒนาแบบปล่อยก๊าซเรือนกระจกต ่า (Long-term low greenhouse gas emission development strategies: LT-LEDS) Carbon Neutrality ภายในปี 2050 และ Net Zero Emission ภายในปี 2065 7 พฤศจิกายน 2565 -- จัดส่งต่อ UNFCCC ทุก 5 ปี-- 2050 2020 2030 (ข้อมูล ณ ปี พ.ศ. 2565) ผลการด าเนินงานปัจจุบัน (พ.ศ. 2563) 56.47 MtCO2e คิดเป็น 15.38% เสนอ NDCฉบับแรก 1 ตุลาคม พ.ศ. 2558 เสนอ NDC ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 ลดการปล่อยก๊าซเรื่อน กระจก ร้อยละ 20 -25 ลดการปล่อยก๊าซเรื่อนกระจก ร้อยละ30-40 จากกรณีปกติทุกภาคส่วนเศรษฐกิจ ในปี พ.ศ. 2573 (ค.ศ. 2030) ภาพรวมเป้นหมายการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทย

ส่งเสริมการใช้ ปูนซีเมนต์ไฮดรลิก o นโยบาย 30@30 o ลดการใช้ICE o ใช้เชื้อเพลิงชีวภาพในภาคขนส่ง o ส่งเสริมการใช้Battery storage ร่วมกับพลังงานหมุนเวียน o เพิ่มสัดส่วนการใช้พลังงานหมนุเวียนในการผลิตไฟฟา้ o ส่งเสริมการปลูกข้าวที่ลดการปล่อยมีเทน o ส่งเสริมการผลิตก๊าซชีวภาพจากมูลสัตว์ (Dome Digester) บรรลุเป้าหมายการดูดกลับ ก๊าซเรือนกระจกภาคป่าไม้และ การใช้ประโยชน์ที่ดิน 120 MtCO2eq - ปลูกป่าธรรมชาติ - ปลูกป่าเศรษฐกิจ - เพิ่มพื้นที่สีเขียวในเขตเมือง/ชนบท - ป้องกันการบุกรุกและเผาป่า 2022 2030 2025 2037 323.52 ล้านไร่ ป่าธรรมชาติ 113.23 ล้าน ไร่ ป่าเศรษฐกิจ 8.52 ล้าน ไร่ พื้นที่สีเขียว ในเขตเมืองและชนบท 16.17 ล้านไร่ ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ที่มา: Thai rice nama GIZ Thaialand Peaking 388 MtCO2eq 30-40% จาก BAU NDC 1 ประเทศไทยกับการมุ่งสู่ Net Zero GHG Emission

o ลดการใช ้ถ่านหินในการผลิตไฟฟ้า o ประยุกต ์ใช ้เทคโนโลยี CCS/CCU/BECCS ใช ้พลังงานไฮโดรเจนสีเขียว (Green hydrogen) ในภาคพลังงาน ขนส่ง และอุตสาหกรรม บรรลุเป้ าหมาย Carbon Neutrality ✓ 74% ของการผลิตไฟฟ้ า มาจากพลังงานหมุนเวียน ✓ ยุติการใช ้ถ่านหิน ในการผลิตไฟฟ้ า 2040 2045 2065 2050 Net Zero GHG Emissions Carbon Neutral ปล่อย 120 MtCO2 eq ดูดกลับ - 120 MtCO2 eq ประเทศไทยกับการมุ่งสู่ Net Zero GHG Emission

NDC ฉบ ั บปร ั บปร ุ ง คร ั ้ งท ี ่ 2 พลังงาน/ขนส่ง IPPU ของเสีย เกษตร • การเพิ่มใช้พลังงานทดแทน • การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และใช้พลังงาน • การใช้ยานยนต์ไฟฟ้า (EV) • การใช้ปูนซีเมนต์ไฮดรอลิก • การปรับเปลี่ยนสารท าความเย็น • การจัดการน ้าเสียอุตสาหกรรม • การจัดการขยะและน ้าเสียชุมชน • Waste to Energy • ผลิตก๊าซชีวภาพจากมูลสัตว์ • การใส่ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน • การปรับปรุงการท านาข้าว อยู่ระหว่างปรับปรุง NDC Action Plan คาดว่าจะแล้วเสร็จ ภายในเดือน พ.ย. 2566 216 MtCO2eq 2.4 MtCO2eq 1.6 MtCO2eq 2.6 MtCO2eq เป้ าหมายการลดก๊าซเรือนกระจก จากกรณีปกติร้อยละ 30-40 ณ ปี ค.ศ. 2030 (222 ล้านตันคาร ์บอนไดออกไซด ์เทียบเท่า) รง. คพ.สศก.

แนวทาง การลดก๊าซ เรือนกระจก และส่งเสริม การเติบโต ท ี่ปล่อย คาร ์ บอนต่ า • การพัฒนาอุตสาหกรรมพลังงานหมุนเวียน • การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน /สนับสนุนการผลิตไฟฟา้ที่ปลอ่ยคารบ์อนตา ่ การผลิตไฟฟ้า • การอนุรักษ์การเพิ่มพื้นที่ป่า และการเร่งฟ้นื ฟูพื้นที่ป่าเสื่อมโทรม • การเพิ่มประสิทธภิาพการใช้พลงังาน • ลดการใช้พลังงาน • การลดปริมาณการเกิดของเสีย • การเพิ่มประสิทธภิาพการจัดการของเสีย • การเพิ่มประสิทธภิาพกระบวนการผลิตและลดของเสีย • การสนับสนุนการผลิตที่ใช้พลังงานหมุนเวียน • การส่งเสริมการลงทุนภาคอุตสาหกรรมที่ปลอ่ยคารบ์อนตา ่และเป็นมติรตอ่สิ่งแวดล้อม • การจัดการด้านการเกษตรทปี่ล่อยกา๊ซเรอืนกระจกตา ่และกอ่ ให้เกิดผลประโยชน์รว่ม ภาคป่าไม้ การใช้พลังงานภายในอาคาร ภาคของเสีย ภาคอุตสาหกรรม ภาคการเกษตร • การเพิ่มพื้นที่สีเขียวในเมือง • การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในเมืองหลัก การจัดการเมือง • การเพิ่มประสิทธภิาพของการเดินทางและขนส่ง • การพัฒนาโครงสรา้งพื้นฐานที่มีประสิทธิภาพสูง ปล่อยคาร์บอนตา ่ • การจัดการอุปสงค์การเดินทาง การคมนาคมขนส่ง ที่มา: แผนแม่บทรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. 2558 - 2593

https://www.komchadluek.net/news/520410 “Bangkok E-Bus” รถโดยสารประจ าทางไฟฟ้า ไทย-สวิส • สามารถลดก๊าซเรือนกระจก 500,000 tCO2eq ในปี ค.ศ. 2030 • ลดมลพิษฝุ่ น PM 2.5 สผ. ลงนาม LoA เม ื่อว ั นท ี่ 8 ก.พ. 2566

การส่งเสริมการใช้ปูนซีเมนต์ไฮดรอลิก

ศักยภาพการลด 1.7 MtCO2eq ระบบตรวจวัดก๊าซเรือนกระจก ในนาข้าว (MRV) มาตรฐานข้าวยั่งยืน ศักยภาพการลด 2.4 MtCO2eq เกษตรกร 250,000+ คน มาตรฐานข้าวยั่งยืน ระบบตรวจวัดก๊าซเรือนกระจก ในนาข้าว (MRV) ขยายผล 21 จังหวัด เหนือ/กลาง/ ตะวันออกเฉียงเหนือ จ านวนพื้นที่4.5ล้านไร่6 จังหวัด ภาคกลาง Mitigation & Adaptation Mitigation GCF สนับสนุน 39.91 ล้านยูโร + Co-Finance Thai Rice NAMA เกษตร 25,000+ คน Thai Rice GCF

การเพ ิ ่ มแหล ่ งกก ั เก ็ บ และดูดกลับก๊าซเรือนกระจก * จ านวนบริษัทเข้าร่วมแล้ว กรมป่าไม้ 19 หน่วยงาน เริ่มด าเนินการแล้ว 19 หน่วยงาน พื้นที่รวม 258,378 ไร่ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช 6 หน่วยงาน เริ่มด าเนินการแล้ว 6 หน่วยงาน พื้นที่รวม 85,377 ไร่ กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ัง 14 หน่วยงาน เริ่มด าเนินการแล้ว 12 หน่วยงาน พื้นที่รวม 41,031 ไร่

CCS Project at Arthit Gas Field Eastern Thailand CCS Hub Initiative การริเร ่ิมโครงการ CCS/ CCUS ในประเทศไทย แหล่งที่มา: บริษัท ปตท. ส ารวจและผลิตปิโตรเลียมจ ากัด (มหาชน)

ช ่ วงท ี ่ 3 o แผนการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภ ู มิอากาศแห่งชาติ (National Adaptation Plan: NAP) o ตัวอย่างการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภ ู มิอากาศ

กรอบการด าเนินงานเพื่อมุ่งสู่การมีภูมคิุ้มกัน และสามารถปรับตัวต่อผลกระทบจาก การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และให้ภาคส่วนที่เกี่ยวข้องสามารถน าไปเป็นแนวทางใน การบูรณาการประเด็นด้านการปรับตัวฯ ในแผนและยุทธศาสตร์ในรายสาขา และในเชิงพื้นที่ NAP วัตถุประสงค์ “ประเทศไทยมีภูมิคุ้มกัน และสามารถปรับตัวต่อผลกระทบจาก การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เพื่อมุ่งสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน” พันธกิจ วิสัยทัศน์ สร้างภูมิคุ้มกันต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในการพัฒนาประเทศ เสริมสร้างศักยภาพและความตระหนักรู้ของภาคีการพัฒนาในทุกระดับ พัฒนาฐานข้อมูล งานศึกษาวิจัย องค์ความรู้ และเทคโนโลยี น ้า เกษตร ท่องเที่ยว สาธารณสุข ทรัพยากร ตั้งถิ่นฐาน แผนการปร ั บต ั วต่อการเปล ี่ยนแปลงสภาพภ ู มิอากาศแห่งชาติ ( National Adaptation Plan:NAP )

• การจัดการพื้นที่ต้นน ้า พื้นที่กลางน ้าและท้ายน ้า พื้นที่ท้ายน ้า • กลไกสนับสนุนการจัดการน ้า • การจัดการพื้นที่เพาะปลูกพืช ปศุสัตว์ การประมงและเพาะเลี้ยงสัตว์น ้า • กลไกสนับสนุนด้านการเกษตรและความมั่นคงทางอาหาร • การจัดการแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ แหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น • กลไกสนับสนุนด้านการท่องเที่ยว • การป้องกันผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศต่อสุขภาพ • กลไกสนับสนุนด้านสาธารณสุข • การจัดการระบบนิเวศบนบก พื้นที่ชุ่มน ้า ระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่ ง • กลไกสนับสนุนการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและ ความหลากหลายทางชีวภาพ • การจัดการมหานครและเมืองขนาดใหญ่ เมืองขนาดเล็กและชุมชน • กลไกสนับสนุนการจัดการการตั้งถิ่นฐานและความมั่นคงของมนุษย์ แนวทาง การปรับตัว ต่อผลกระทบจาก การเปล ี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศ การจัดการน ้า การเกษตรและความมั่นคงทางอาหาร การท่องเที่ยว สาธารณสุข การจัดการทรัพยากรธรรมชาติ การตั้งถิ่นฐานและความมั่นคงของมนุษย์ ที่มา: แผนการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งชาติ (National Adaptation Plan: NAP)

น ้ า เป้าหมาย เพิ่มความมั่นคงทางน ้า ลดการสูญเสียและความเสียหายจากภัยพิบัติที่เกิดจากน ้า ธนาคารน ้าใต้ดินระบบเปิด แก้ไขปัญหาภัยแล้ง โครงสร้างพื้นฐานในการเตรียมรับมือกับอุทกภัย ที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ ระบบ นิเวศ และชุมชน พัฒนาระบบปอ้งกันน้ าท่วมในเขตเมือง ระบบการพยากรณ์สถานการณ์น้ าที่ถูกต้องแม่นย า การปร ั บต ั วต ่ อการเปล ี ่ ยนแปลงสภาพภ ู มิอากาศ

เกษตร เป้าหมาย รักษาผลิตภาพการผลิตและความมั่นคงทางอาหาร การปร ั บต ั วต ่ อการเปล ี ่ ยนแปลงสภาพภ ู มิอากาศ ปรับปฏิทินการเพาะปลูก (Crop calendar) กลไกการเตือนภัยทางการ เกษตร การเกษตรแม่นย าสูง (Precision farming)

ท่องเท ี่ยว เป้ าหมาย เพิ่มขีดความสามารถของภาคการท่องเที่ยว ให้มีการเติบโตอย่างยั่งยืนและรองรับความเสี่ยง การปร ั บต ั วต ่ อการเปล ี ่ ยนแปลงสภาพภ ู มิอากาศ ปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานภายในแหล่งท่องเที่ยว เพื่อบรรเทาและลดผลกระทบจากสภาวะอากาศ ร้อนจัด ส่งเสริมการท่องเทยี่วที่หลากหลายเพื่อสนับสนุนการเพิ่มภมูิคุ้มกัน และลดความเสี่ยงต่อผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

สาธารณสุข แผ่นเซ็นเซอร์อิเล็กทรอนิกส์ บนผิวหนังวัดค่า pH เหงื่อ แจ้งเตือนฮีทสโตรก ที่ไม่แสดงอาการ เป้ าหมาย ยกระดับระบบสาธารณสุขให้สามารถจัดการความเสี่ยงต่อสุขภาพจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การปร ั บต ั วต ่ อการเปล ี ่ ยนแปลงสภาพภ ู มิอากาศ พยากรณ์ค่าดัชนีความร้อน และระดับค่าเฝ้าระวัง เตือนภัยผลกระทบ ต่อสุขภาพจากความร้อน ที ่มา: กรมอนามัย และกรมอุตุนิยมวิทยา

ทรัพยากร เป้าหมาย บริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน การปร ั บต ั วต ่ อการเปล ี ่ ยนแปลงสภาพภ ู มิอากาศ ประกาศพื้นที่คุ้มครองเพื่อรองรับการอพยพย้ายถิ่นของสัตว์

ต ั ้ งถิ่นฐาน เป้าหมาย ยกระดับ ประชาชน ชุมชน และเมือง ให้มีความพร้อมในการปรับตัวที่เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ การปร ั บต ั วต ่ อการเปล ี ่ ยนแปลงสภาพภ ู มิอากาศ การใช้ประโยชน์ที่ดินแบบผสมผสาน (Mixed use) แนวทางรับมือผลกระทบจากภาวะอุณหภูมิสูงขึ้นหรือปรากฏการณ์ เกาะความร้อน (Heat Island) ในเมืองขนาดใหญ่ อุทยาน 100 ปีจุฬาฯ สวนที่พร้อมรับมือกับปัญหาธรรมชาติใอนาคต พัฒนากลไกการเตือนภัยพิบัติและ รายงานสถานการณ์เตือนภัยพิบัติ

Quiz 1. ภาคส่วนที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากที่สุดของประเทศไทย (ภาคพลังงาน) 2. ยุทธศาสตร์ชาติฯ บรรจุประเด็นด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในยุทธศาสตร์ใด (ด้านการสร้างการเติบโตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม) 3. แผนแม่บทรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ มีอะไรบ้าง (การปรับตัวฯ การลดก๊าซเรือนกระจกฯ การสร้างขีดความสามารถ) 4. Carbon Neutrality แตกต่างจาก Net Zero Emission อย่างไร (การด าเนินงานเพื่อให้เกิดความสมดุลระหว่างการปล่อย CO2 จากกิจกรรมขอมนุษย์ กับการดูดกลับ CO2 และการด าเนินงานเพื่อให้เกิดความสมดุลระหว่างการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งหมด ที่ปล่อยจากกิจกรรมขอมนุษย์ (CO2 , N2O, CH4 , F-gases) กับการดูดกลับ CO2 5. เป้าหมายการลดก๊าซเรือนกระจกที่ประเทศก าหนด (NDC) ในปี ค.ศ. 2030 (ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ร้อยละ 30 – 40) 6. ภาคส่วนใดเป็นภาคส่วนที่มีศักยภาพในการดูดกลับการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพราะอะไร (ภาคป่าไม้ เนื่องจากสามารถดูดกลับ CO2 และสะสมเป็นชีวมวลในเนื้อไม้ได้) 7. วัตถุประสงค์ส าคัญของแผน NAP คืออะไร (การบูรณาการประเด็นด้านการปรับตัวฯ ในแผนและยุทธศาสตร์ในรายสาขา และในเชิงพื้นที่) 8. สาขาที่ถูกจัดล าดับความส าคัญภายใต้แผน NAP ประกอบด้วยกี่สาขา อะไรบ้าง (6 สาขา ได้แก่การจัดการน ้า, เกษตรและ ความมั่นคงทางอาหาร, ท่องเที่ยว, สาธารณสุข, การจัดการทรัพยากร และการตั้งถิ่นฐานและความมั่นคงของมนุษย์) 9. เป้าหมายการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ สาขาเกษตรและความมั่นคงทางอาหาร (รักษาผลิตภาพการผลิตและความมั่นคงทางอาหาร)

บัญชีก๊าซเรือนกระจก และการลดก๊าซเรือนกระจก ของประเทศไทย นายศิวัช แก้วเจริญ ผู้อ านวยการกลุ่มงานประเมินผลการลดก๊าซเรือนกระจก กองขับเคลื่อนการลดก๊าซเรอืนกระจก กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม

บทท ี ่ 4 การจัดท ารายงาน และติดตามการด าเนินงานภายในอนุสัญญา 2. บัญชีก๊าซเรือนกระจกและการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทย การจัดท าบัญชีก๊าซเรือนกระจก 01 ของประเทศไทยตามพันธกรณี โครงสร้างการรายงานข้อมูล 02 บัญชีก๊าซเรือนกระจก บัญชีก๊าซเรือนกระจก 03 ของประเทศไทย การด าเนินงานด้านการลดก๊าซเรือนกระจก 04 ของประเทศไทย

การจ ั ดท าบญ ั ชก ี า๊ซเรอ ื นกระจกของประเทศไทยตามพ ั นธกรณ ี

ก๊าซเรือกระจก (GHGs) GHGs ตามธรรมชาติ Vapor CO2 decomposition, ocean release, respiration CH4 wetlands, termites oceans N4O Soils under natural vegetation and the oceans Etc. 01 02 03 04 05

ก๊าซเรือกระจก (GHGs) GHGs จากกิจกรรมของมนุษย์ Carbon dioxide Transportation fossil fuel combustion coal and crude oil CO2 Methane CH4 Natural gas system Landfills agriculture Hydrofluorocarbons HFCS Semicondutor manufacturing NF3 Perfluorocarbons PFCS Aluminium production N2O Nitrous oxide Manufacturing Agriculture cars Sulfur hexafluoride SF2 Electrical transmission Magnesium Production Nitrogen Trifluoride

ค ่ าศ ั กยภาพท ี ่ ท าให ้ เกิดสภาวะโลกร ้ อน 2. บัญชีก๊าซเรือนกระจกและการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทย 1990 1995 2001 2007 2013 Carbon dioxide, fossil (CO2) 1 1 1 1 1 Methane, fossil (CH4) 21 21 23 25 28 Methane, biogenic (CH4) 18.25 18.25 20.25 22.25 25.25 Dinitrogen monoxide (N2O) 290 310 296 298 265 HCFC-141b 440 - 700 725 782 HFC-134a 1200 1300 1300 1430 1300 HCFC-22 1500 - 1700 1810 1760 HCFC-142b 1600 - 2400 2310 1980 CFC-11 3500 - 4600 4750 4660

ที่มา: https://www.climateemergencyinstitute.com/climate-health.html

ระดับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของโลก ปี 2019 ประเทศไทยปล่อยก๊าซฯ 0.9 % เป็ นอ ั นด ั บท ี่ 20 ของโลก

GHG inventory 0 จัดท าและปรับปรุงบัญชีก๊าซเรือนกระจกของประเทศ 1 การด าเนินการของไทยตามพันธกรณี Mitigation and Adaptation จัดท าแผนของประเทศในการลดก๊าซเรือนกระจกและการปรับตัว Nationl Communication : NC จัดท ารายงานแห่งชาติทุก 4 ปี Biennial Update Report : BUR จัดท ารายงานความก้าวหน้ารายสองปี ทุก 2 ปี Biennial Transparency Report : BTR จัดท ารายงานความโปร่งใสรายสองปี ทุก 2 ปี 02 03 04 05

การด าเนินงานของไทยตามพันธกรณี Report Data year Submission year Methodology Initial NC 1994 2000 -1996 IPCC Revised Guidelines -2000 GPG Uncertainty Management -2003 GPG for Land use, Land use Change, and Forestry Second NC 2000-2004 2011 BUR 1 2000-2011 2015 BUR 2 2000-2013 2017 Third NC 2000-2013 2018 BUR 3 2000-2016 2020 -2006 IPCC Guidelines NC4 -2000 GPG Uncertainty Management 2000-2018 2022 BUR 4 2000-2019 2022 • ครอบคลุมก๊าซเรือนกระจก คือ CO2 , CH4 , N2O และ Indirect GHG: NOX ,CO, NMVOCs, SO2 • ครอบคลุมสาขาพลังงาน อุตสาหกรรม เกษตร การใช้ประโยชน์ที่ดินและป่าไม้และการจัดการขยะ

NC BUR