บทละครเรื่อง รามเกียรติ์ ตอน นารายณ์ปราบนนทก l ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2

ผู

พระบาทสมเดจ็ พระพุทธยอดฟา จฬุ าโลกมหาราช

(รชั กาลท่ี ๑)

พระบาทสมเด็จพระพทุ ธยอดฟาจุฬาโลกมหาราช
(รัชกาลที่ ๑)

พระนามเดิมวา “ทองดว ง”
เสด็จพระราชสมภพ ๒๐ / มี.ค. / ๒๒๗๙

สถาปนากรงุ รตั นโกสนิ ทร

พระราชทานนามพระนครใหม
(กรงุ เทพมหานครบวรรัตนโกนสินทร....)
ฟนฟูการเลน สักกวา

โปรดเกลาฯ สงั คายนาพระไตรปฎก+อรรถกถาฎกี า
พระราชนิพนธวรรณคดีหลายเรอื่ ง เชน บทละครเรอ่ื ง
รามเกยี รติ์ บทละครเรื่อง อณุ รฑุ นริ าศรบพมา ทาดนิ แดง

๑. ใชเปน บทละครในการเลนละครใน (จุดประสงคห ลัก)
๒. ทํานุบํารงุ วรรณกรรมของชาตไิ วใหเปนสมบัติของคนรุนตอ ไป



(คาํ ข้นึ ตน)/

สมั ผสั
ระหวา งบท

- ใชใ นการแสดงละคร
- หลักเกณฑใ นการแตง

โดยท่วั ไปเหมอื นกับ
แตล ะวรรค

มคี ําไดต้ังแต ๖-๙ คาํ

(คาํ ขึ้นตน )/ มาจะกลา วบทไป ถึงนนทกนาํ้ ใจกลา หาญ

ตัง้ แตพ ระสยมภูวญาณ ประทานใหล างเทาเทวา
สมั ผัส สัมผัส
ระหวา งบท
ระหวา งบท
อยูบ ันไดไกรลาสเปน นิจ สุราฤทธต์ิ บหวั แลว ลูบหนา

บา งใหตักนํา้ ลางบาทา บางถอนเสนเกศาวนุ ไป

“เมื่อนั้น”

ตวั ละครสําคญั เชน
ตวั เอก หรือ กษตั ริย

“บัดนนั้ ”

ตวั ละครทีเ่ ปนตัวรอง เชน
เสนา อาํ มาตย หรือ ตัวละครธรรมดา

“มาจะกลาวบทไป”

เร่มิ ตอนใหม

“เม่อื นั้น” (พระอิศวร พระอินทร

เทวดา ครุฑ นาค พระนารายณ)

“บัดนน้ั ” (นนทก)

“มาจะกลา วบทไป”(เร่ิมตอนใหม)

มาจะกลาวบทไป ถึงนนทกนํา้ ใจกลาหาญ
ตั้งแตพ ระยมภวู ญาณ ประทานใหลา งเทาเทวดา



ที่ฤๅษวี าลมกี ชิ าวอินเดีย แตง ข้ึนเปนภาษาสันสกฤต เชอ่ื วานาจะเปนที่รจู กั ในหมชู าวไทยมา
ตง้ั แตสมัยโบราณ (สนั นษิ ฐานวา พอ คา ชาวอนิ เดยี เอามาเผยแพรในไทย ผา นการบอกเลา )

ไดท รงพระราชนพิ นธสาํ หรบั ใหล ะครหลวงเลน ปจจุบนั มอี ยไู มค รบ

ไดทรงพระราชนิพนธข้ึนเพอ่ื รวบรวมเร่อื ง รามเกยี รต์ิ
ซ่งึ มีมาต้ังแตเ ดินใหครบถวนสมบูรณต้งั แตตน จนจบ

ตวั ละครสาํ คญั

พระอิศวร

ลักษณะทั่วไป : เปนเทพเจา สาํ คญั พระองคห นึ่ง
กายสีขาว คอสดี ํา มีตา ๓ ตา (ตาท่ี ๓ อยูบน
หนา ผาก)
อาวธุ : ตรศี ูล ธนู คทา (บางทถี ือ บว งบาศ
บัณเฑาะว และ สังข)
พาหนะ : โคอสุ ุภราช (โคนนท)ิ
มเหสี : พระอมุ า
ที่อยู : วมิ าน ณ เขาไกรลาศ

พระนารายณ

ลักษณะทัว่ ไป : มี ๔ กร (มอื )
อาวธุ : ตรี คทา จกั ร สงั ข (บางคร้ังถือธนู
และพระขรรค)
พาหนะ : สบุ รรณ (ครฑุ )
มเหสี : พระลักษมี
ทอ่ี ยู : ไวกูณฐ อยใู นเกษยี รสมุทร(ทะเลนา้ํ นม)
และประทบั บทบัลลงั กน าค ชอ่ื
พระยาอนนั ตนาคราช

นางสวุ รรณอปั สร

ลกั ษณะทว่ั ไป : พระนารายณแปลงกายมาเปน
นางฟา ท่มี รี ูปโฉมงดงาม
บทบาทสําคัญในตอน : หลอกลอใหนนทก
หลงใหล และรําตามทาตา ง ๆ
ทงั้ หมด ๑๙ ทา
ทาสุดทา ยท่ที าํ ใหนนทกเสียที : นาคามวนหาง

นนทก

ลักษณะทั่วไป : เปนยกั ษ ตัวสีเขยี ว หัวลาน
มผี มแคบริเวณใกลหู
อาชีพ : ลา งเทาเทวดา
สถานทีท่ ํางาน : บันไดเชงิ เขาไกรลาส
นายใหญ : พระอิศวร
การตาย : โดนพระแสงตรีของพระนารายณ
ตัดหัว

พระอนิ ทร

ลักษณะท่วั ไป : เทวดาผเู ปน ใหญในสวรรคชั้น
ดาวดึงส
อาวุธ : วัชระ (สายฟา)
พาหนะ : ชา งเอราวณั
มเหสี ๔ พระองค : สุจติ รา สุธรรมา สุนันทา
และสุชาดา
ท่อี ยู : วมิ าน ณ สวรรคช้นั ดาวดึงส

เหลา เทวดา

ลกั ษณะทวั่ ไป : เปน เทวดาท่มี าเขาเฝา
พระอิศวร
นิสัย : เกเร ชอบกลนั่ แกลงคนท่ตี า่ํ ตอ ยกวา
บทบาทสําคญั ในตอน : กลนั่ แกลง นนทก
ดวยการตบหวั ดึงผม จนหวั ลา น เปนเหตทุ าํ
ใหนนทกโกรธแคน และกอ เร่ืองวุนวายใหญโต





บทละครในเรือ่ ง รามเกยี รต์ิ ตอน นารายณป ราบนนทก
เนอื้ หาเรม่ิ เรอื่ งดว ยการสดดุ แี นวพระราชดําริ ในการทรง

พระราชนิพนธ แลว จงึ เริ่ม
และ

เนอ้ื หาใหข อ คดิ สําคัญ ไดแก การใชอาํ นาจโดย
ไมย บั ยัง้ ชัง่ ใจและการกลาวโทษผูอ่นื มากกวา
ตนเอง โดยเสนอผานพฤตกิ รรมของตัวละคร

สําคญั คอื นนทก และยงั มีทาราํ ซง่ึ เปน
ตน แบบของการรําแมบท
ของนาฏศลิ ปไ ทย













































บทละครเรื่อง รามเกยี รต์ิ ตอน นารายณป ราบนนทก

มาจะกลาวบทไป ถึงนนทกน้ําใจกลา หาญ
ตง้ั แตพระสยมภวู ญาณ ประทานใหล างเทา เทวา
อยบู ันไดไกรลาสเปนนิจ สุราฤทธ์ิตบหวั แลวลูบหนา
บา งใหตกั น้าํ ลา งบาทา บา งถอนเสน เกศาวนุ ไป
จนผมโกรนโลน เกลย้ี งถึงเพียงหู ดูเงาในน้ําแลวรองไห
ฮดึ ฮัดขดั แคนแนนใจ ตาแดงดั่งแสงไฟฟา
เปนชายดูดมู าหมนิ่ ชาย มติ ายจะไดม าเห็นหนา
คดิ แลวก็รบี เดินมา เฝา พระอิศราธบิ ดี ฯ

นนทกนง่ั ประจาํ อยูท บี่ นั ไดของเขาไกลลาส โดยมีหนา ทลี่ า งเทาใหแกเ หลา
เทวดาทมี่ าเขา เฝาพระอิศวร เหลา เทวดาใหนนทกเทาใหลา งแลวมกั แหยเ ยา
หยอกลอ นนทกอยูเปนประจาํ ดวยการตบหวั บาง ถอนผมบา ง จนกระทงั่ หวั
ของนนทกโลน นนทกแคนใจมาก แตต นไมมกี าํ ลังจะสูไ ด จงึ ไปเขา เฝา พระอิศวร

ครน้ั ถงึ จงึ่ ประณตบทบงสุ ทลู องคพ ระอศิ วรเรืองศรี
วา พระองคเ ปนหลกั ธาตรี ยอ มเมตตาปรานที วั่ พกั ตร
ผูใดทาํ ชอบตอเบือ้ งบาท กป็ ระสาททั้งพรแลยศศักดิ์
ตวั ขา นี้มชี อบนกั ลา งเทาสรุ ารกั ษถ งึ โกฏิป
พระองคผทู รงศักดาเดช ไมโ ปรดเกศแกขาบทศรี
กรรมเวรส่ิงใดดั่งนี้ ทลู พลางโกศรี ําพนั ฯ

นนทกกราบทลู วา พระอศิ วรเปน ผูครองโลก ยอมมีความเมตตาปรานี
ใครทก่ี ระทาํ แตความดี เมื่อขอสิ่งใดยอมไดร ับตามคาํ ขอ ตนไดท าํ งาน

รบั ใชพระอิศวรมานาน ยังไมเ คยไดร ับส่งิ ตอบแทนใด ๆ เลย

เมื่อนน้ั พระอิศวรบรมรงั สรรค
เหน็ นนทกโศกาจาบลั ย พระทรงธรรมใ หค ดิ เมตตา
จึ่งมเี ทวราชบรรหาร เอง็ ตองการส่งิ ไรจงเรง วา
ตัวกจู ะใหด ง่ั จนิ ดา อยา แสนโศกาอาลยั ฯ

พระอศิ วรมจี ติ เมตตา เหน็ นนทกเศรา โศกเสียใจ จงึ มีรบั สง่ั วา
“นนทกตอ งการส่ิงใดก็จงรบี บอก พระอิศวรจะไดจะประทานพรให”