HÌNH ẢNH DIỄN TẢ GIÁ TRỊ SỐ 5. Đoàn múa Nóc nhà 1 chim 6 người Đàn gà 4 cặp. Đàn gà 3 cặp Nóc nhà 2 chim Đoàn múa 7 người Nửa chẵn Mặt trống đồng Ngọc Lũ I Nửa lẻ Nhìn mặt trống đồng Ngọc Lũ I, chúng ta sẽ thấy mặt trống được phân biệt làm đôi một nửa chẵn một nửa lẻ : Nửa chẵn gồm có : Đàn gà 4 cặp, Đoàn múa 6 người, Nóc nhà 2 chim. (Âm). Nửa lẻ gồm có : Đàn gà 3 cặp. Đoàn múa 7 người. Nóc nhà 1 chim. (Dương). Đó diễn tả : SỐNG VỚI ÂM DƯƠNG. Ý nghĩa : Sống Dung hòa hai chiều đối nghịch, để được hạnh phúc thành công. KẾT QUẢ. Nhờ giá trị này, vợ chồng chung thủy, con cái hiếu thảo. Các hội đoàn đạt được hợp nhất thành công. Vợ chồng chung thủy, Hội đoàn hợp nhất thành công HÌNH ẢNH DIỄN TẢ GIÁ TRỊ SỐ 6. Mặt trống Thành trống (Tượng trưng Tiên) (Tượng trưng Rồng) Nhìn trống đồng Ngọc Lũ I, chúng ta sẽ thấy mặt trống có nhiều chim. Nên Mặt trống được tương trưng cho Tiên. Còn thành trống có 6 thuyền rồng. Nên Thành trống được tượng trưng cho Rồng. Đó diễn tả : BIỂU TƯỢNG TIÊN RỒNG. Ý nghĩa : Hun đúc tinh thần tài trí như Tiên và sức khỏe mạnh mẽ như Rồng, để được hạnh phúc thành công. KẾT QUẢ. Nhờ giá trị này, dân tộc ta đã có các danh nhân kỳ tài như: Nguyễn Du, Lê Qúy Đôn, Đoàn Thị Điểm v.v. Và có những người sức khỏe mạnh mẽ như Lê Văn Khôi dùng tay không bắt cọp dữ, hoặc Lý Ông Trong có sức khỏe làm quân Tần bỏ chạy. Lê Qúy Đôn Lý Ông Trọng 49
Nguồn gốc trống đồng cổ Đông Sơn. Năm 1924, người làng Đông Sơn Thanh Hóa Việt Nam, ra sông Mã câu cá sau trận bão lụt, thấy trống đồng nằm trên bờ sông, bèn lấy về đem bán cho Tây đoan Pajot. Trường Viễn Đông Bắc Cổ bèn giao cho Pajot khai quật tại Đông Sơn và đã tìm được gần 500 món đồ đồng trong đó có 20 chiếc trống dồng cổ Đông Sơn Loại I . Do đó, có tên là trống đồng cổ Đông Sơn và Văn Hóa Đông Sơn. Theo Franz Heger, một học giả người Đức làm cố vấn trong hội nghị nghiên cứu về Viễn Đông ở Hà-nội, năm 1902, Ông đã phân chia 165 chiếc trống đồng cổ ở Đông Nam Á thành 4 loại : Loại I, II, III, IV. Loại I lâu đời nhất khoảng 3000 năm. Kích thước lớn nhất và đẹp nhất. Tả Trời, Người, Thú chim. Loại II, III, IV.khoảng 2000 năm.Tả Trời,Thú vật. Riêng Loại IV chỉ có kỷ hà học. Loai I Loai II Loai III Loai IV Những điểm nổi bật của trống đồng cổ Việt Nam. 1/. Trống đồng cổ Việt Nam có những giá trị truyền thống văn hóa dân tộc Việt tuyệt vời của ta. 2/. Trống đồng cổ Việt Nam là quyển Kinh Dịch và là quyển Âm lịch cổ xưa nhất với 18 con chim. 4/. Trống đồng cổ Việt Nam đã ghi lại chiều quay trái đất cách nay khoảng 10 ngàn năm. Trống đồng cổ KINH DỊCH Quyển Âm lịch cổ xưa nhất Ngọc Lũ VN Di sản sáng tạo với 18 con chim. của Việt Nam. 50
ĐIỂM 3 TINH HOA. Hãnh diện về các Phong tục tập quán, các truyện cổ tích, các ca dao tục ngữ, là nền tảng giáo dục văn hóa dân tộc Việt, để phát triển và giữ vững dân tộc Việt. Các Phong tục tập quán 1. Giữ vững Tục lệ Tết Ta. Tục lệ Tết Ta đã diễn tả tư tưởng chủ đạo là Hóa hợp thiên nhiên nhân bản (tức Trời Đất Người hòa hợp), để hướng dẫn dân tộc ta sống hòa hợp yêu thương đoàn kết giúp đỡ nhau, để luôn luôn được hạnh phúc tươi vui như ngày Tết Ta. 2. Giữ vững Tục lệ Đám cưới trầu cau. Đám cưới trầu cau là một tục lệ cổ truyền rất cao qúy của dân tộc ta ,để nói lên lòng chung thủy của vợ chồng sống hòa hợp yêu thương nhịn nhường nhau, và con cái hiếu đễ, anh em hòa thuận. 3. Giữ vững Tục lệ Giỗ tổ Hùng Vương. Giỗ tổ Hùng Vương là một lễ hội lớn để tưởng nhớ và tỏ lòng biết ơn công lao dựng nước và giữ nước của các vua Hùng, những vị vua đầu tiên của dân tộc. Lễ hội diễn ra vào ngày 10 tháng 3 Âm lịch. CácTruyện cổ tích ca dao tục ngữ. Truyện cổ tích Việt Nam là những truyện truyền miệng dân gian kể lại những câu chuyện xoay quanh một số nhân vật quen thuộc : 1. Anh hung tài giỏi chống xâm lăng. như Thánh Gióng, 2. Nhân vật dũng sĩ như Thạch Sanh, 3. Nhân vật thông minh như Trạng Quỳnh, 4. Nhân vật tình người như Từ Thức, 5.Nhân vật độc ác như mẹ Tấm Cám. 51
Ca dao: (ca: bài hát có giai điêu; dao: bài hát ngắn, không giai điêu). Như vậy, Ca dao là câu hát không theo một điệu nhất định, thường là thơ lục bát dễ nhớ, dễ thuộc. Về tình cảm : Hõi cô tát nước bên đàng, Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi? Nếu không đổ ánh trăng đi, Ruộng khô lúa lép lấy gì nuôi anh? Về gia đình : Công cha như núi Thái Sơn, Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra. Một lòng thờ mẹ kính cha, Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con. Về quê hương : Con người có tổ có tông, Như cây có cội, như sông có nguồn Ta về ta tắm ao ta Dù trong dù đục ao nhà vẫn hơn. Tục Ngữ. (Tục: thói quen thành lề lối. Ngữ: lời nói.). Như vậy, Tục Ngữ là lời nói quen thuộc thành lề lối có ý nghĩa về quê hương, luân lý và đạo đức . Phần lớn tục ngữ là những câu có vần,( yêu vận ). Giặc đến nhà đàn bà phải đánh Phép vua thua lệ làng Một con ngựa đau cả tầu không ăn cỏ. 52
BIỂU ĐỒ 6. DI SẢN THẾ GIỚI TẠI VIỆT NAM VÀ CÁC THẮNG CẢNH QUÊ HƯƠNG TUYỆT VỜI. Các Di sản thế giới tại Việt Nam gồm có : 2 Di sản thiên nhiên thế giới: 1. Vịnh Hạ Long, được công nhận hai lần, năm 1994, là di sản thiên nhiên thế giới, và năm 2000, là di sản địa chất thế giới . 2. Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, năm 2003, à di sản thiên nhiên thế giới . 5 Di sản văn hóa thế giới : 1. Vịnh Hạ Long 1. Quần thể di tích Cố đô Huế, năm 1993, là di sản văn hóa thế giới . 2. Phố Cổ Hội An, năm 1999, là di sản văn hóa thế giới . 3. Thánh địa Mỹ Sơn, năm 1999, là di sản văn hóa thế giới . 4. Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long, năm 2010, là di sản văn hóa thế giới. 5. Thành nhà Hồ, năm 2011, là di sản văn hóa thế giớI. 2 .Phong Nha Kẻ Bàng 3.Quần thể di tích 4.Phố cổ Hội An Cố đô Huế 5.Thánh địa Mỹ Sơn 6.Hoàng thành 7.Thành nhà Hồ Thăng Long GHI CHÚ.Vịnh Hạ Long và Phong Nha Kẻ Bàng là hai địa danh thắng cảnh quê hương tuyệt vời. 53
Điểm mặt 7 di sản thế giới ở Việt Nam. Đây là những di sản đáng tự hào của Việt Nam được thế giới công nhận. Với một vị trí địa lý đặc biệt, Việt Nam có nguồn tài nguyên, thiên nhiên phong phú, làm nên nhiều di sản thiên nhiên cũng như văn hóa thế giới vô cùng đặc sắc. 1.Vịnh Hạ Long. Năm 1994, Vịnh Hạ Long được công nhận là di sản thiên nhiên thế giới lần thứ nhất. Tiếp đó,năm 2000, nơi đây lại được công nhận là di sản địa chất thế giới. Vịnh Hạ Long là một vịnh nhỏ thuộc phần bờ Tây vịnh Bắc Bộ tại khu vực biển Đông Bắc Việt Nam, bao gồm vùng biển đảo thuộc thành phố Hạ Long, thị xã Cẩm Phả và một phần của huyện đảo Vân Đồn. Vịnh có diện tích khoảng 1.553km² bao gồm 1.960 hòn đảo lớn nhỏ, phần lớn là đá vôi, lõi của Vịnh có diện tích 334 km² quần tụ 775 hòn đảo. Vịnh Hạ Long Sự kết hợp của môi trường, khí hậu, địa chất, địa mạo, đã khiến vịnh Hạ Long trở thành quần tụ của đa dạng sinh học bao gồm hệ sinh thái rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới và hệ sinh thái biển và ven bờ với nhiều tiểu hệ sinh thái. 14 loài thực vật đặc hữu và khoảng 60 loài động vật đặc hữu đã được phát hiện trong số hàng ngàn động, thực vật quần cư tại Vịnh. 2. Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Năm 2003, Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng được công nhận là di sảnthiên nhiên thế giới. Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng là một vườn quốc gia tại huyện Bố Trạch và Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình, cách thành phố Đồng Hới khoảng 50 km về phía Tây Bắc, cách thủ đô Hà Nội 500 km về phía nam, cách Biển Đông 42 km về phía đông kể từ biên giới của hai quốc gia. Phong Nha-Kẻ Bàng có một hệ thống gồm khoảng 300 hang động lớn nhỏ. hệ thống Phong Nha đã được Hội nghiên cứu hang động Hoàng gia Anh (BCRA) đánh giá là hang động có giá trị hàng đầu thế giới với Hang động Thiên Đương 4 điểm nhất: có các sông ngầm dài nhất, có cửa hang cao và rộng nhất, những bờ cát rộng và đẹp Hang động Thiên đừơng nhất, những thạch nhũ đẹp nhất. Hang Thiên Đường được phát hiện năm 2005, Hiệp hội hang động Hoàng gia Anh khám phá từ năm 2005 và xác định hang này có tổng chiều dài là 31 km. Do vẻ đẹp của hang, họ đã đặt tên hang này là Thiên Đường. 54
Di sản thế giới tại Việt Nam được UNESCO công nhận gồm các di sản thiên nhiên thế giới và di sản văn hóa thế giới. Trải qua nhiều thay đổi lớn về địa tầng và địa mạo, địa hình khu vực này hết sức phức tạp. Phong Nha-Kẻ Bàng phô diễn các bằng chứng ấn tượng về lịch sử Trái Đất, giúp nghiên cứu lịch sử hiểu được lịch sử địa chất và địa hình của khu vực. Khu vực Phong Nha-Kẻ Bàng có lẽ là một trong những mẫu hình riêng biệt và đẹp nhất về sự kiến tạo carxtơ phức tạp ở Đông Nam Á. Được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới theo tiêu chí địa chất, địa mạo năm 2003, Phong Nha-Kẻ Bàng cũng từng được đề cử UNESCO công nhận lần 2 là Di sản thiên nhiên thế giới với tiêu chí đa dạng sinh học ngày 29/6/2011. 3. Quần thể di tích Cố đô Huế. Quần thể di tích Cố đô Huế được công nhận là di sản văn hóa thế giới năm 1993. Quần thể di tích này bao gồm những di tích lịch sử văn hoá do triều Nguyễn xây dựng trong khoảng thời đầu thế kỷ 19 đến nửa đầu thế kỷ 20 trên địa bàn kinh đô Huế xưa (nay thuộc thành phố Huế). Quần thể di tích Cố đô Huế gồm : 1/. Các di tích trong kinh thành Huế là: Kinh thành Huế, Hoàng Quần thể di tích Cố đô Huế. thành Huế,Tử cấm thành. 2/.Các di tích ngoài kinh thành là hệ thống lăng tẩm và các di tích khác. 4. Phố Cổ Hội An. Phố cổ Hội An được công nhận là di sản văn hóa thế giới năm 1999. Đây là một đô thị cổ nằm ở hạ lưu sông Thu Bồn, thuộc tỉnh Quảng Nam và từng là một thương cảng quốc tế sầm uất, nơi gặp gỡ của những thuyền buôn Nhật Bản, Trung Quốc và phương Tây trong suốt thế kỷ 17 và 18. Ngày nay, đô thị cổ Hội An trở thành một điển hình đặc biệt về cảng thị truyền thống ở Đông Nam Á được bảo tồn nguyên vẹn và chu đáo. Phần lớn những ngôi nhà ở đây là những kiến trúc truyền thống có niên đại từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 19, phần bố dọc theo những trục phố nhỏ hẹp. Nằm xen kẽ giữa các ngôi nhà phố, những công trình kiến trúc tôn giáo, tín ngưỡng minh chứng cho quá trình hình thành, phát triển và cả suy tàn của đô thị. 55
. Thánh địa Mỹ Sơn. Thánh địa Mỹ Sơn được công nhận là di sản văn hóa thế giới năm 1999, thuộc xã Duy Phú, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Đây là tổ hợp bao gồm nhiều đền đài Chăm Pa, trong một thung lũng đường kính khoảng 2 km, bao quanh bởi đồi núi. Đây từng là nơi tổ chức cúng tế của vương triều Chăm pa cũng như là lăng mộ của các vị vua Chăm pa hay hoàng thân, quốc thích. Thánh địa Mỹ Sơn được coi là một trong những trung tâm đền đài chính của Ấn Độ giáo ở khu vực Đông Nam Á và là di sản duy nhất của thể loại này tại Việt Nam. 6. Hoàng thành Thăng Long, Vào lúc 20h30 ngày 31/7/2010 tại thủ đô Brasilia của Braxin, Ủy ban di sản thế giới của UNESCO đã thông qua Nghị quyết công nhận khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội là di sản văn hóa thế giới. Hoàng thành Thăng Long trải qua khá nhiều thay đổi, nhưng rung tâm của Hoàng thành, đặc biệt là Tử Cấm Thành thì gần như không thay đổi. Chỉ có kiến trúc bên trong là đã qua nhiều lần xây dựng, tu sửa. Chính đặc điểm này giải thích tại sao trên khu khảo cổ 18 Hoàng Diệu, các lớp di tích kiến trúc và di vật nằm chồng lên nhau qua các thời kỳ lịch sử. Các di tích đó có mối quan hệ và sự liên kết lẫn nhau, tạo thành một tổng thể lien hoàn rất phức tạp nhưng phong phú và hấp dẫn, phản ánh rõ mối quan hệ về qui hoạch đô thị và không gian kiến trúc, cũng như sự tiếp nối giữa các triều đại trong lịch sử xây dựng kinh đô Thăng Long. Đó chính là giá trị nổi bật và độc đáo của khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long- Hà Nội. Tại đây, nhiều tiền đồng, đồ gốm sứ của Trung Quốc, Nhật Bản, Tây Á... được tìm thấy ở đây là bằng chứng cho thấy Thăng Long là trung tâm giao lưu văn hoá với các nước trong khu vực. Ngoài ra, Hoàng thành Thăng Long có nhiều di tích lịch sử như hồ Hoàn kiếm, chùa một cột, thành cổ loa và nỏ thần v.v. Và là địa danh có nhiều thắng cảnhtuyệt vời như đương cổ ngư, hồ trúc bạch, hồ Tây v.v. Hồ hoàn kiếm. 7. Thành nhà Hồ. Thành nhà Hồ được công nhận là di sản văn hóa thế giới năm 2011. Thành nhà Hồ đã được công nhận di sản văn hoá thế giới. Thành nhà Hồ được đặt móng xây dựng vào năm 1397. Đây là công trình kiến trúc đồ sộ được xây dựng bằng đá độc nhất vô nhị ở Việt Nam. Trong lòng đất của Khu di tích còn lưu giữ các dấu tích Cung điện, đền đài, đường xá và nghệ thuật trang trí, các làng cổ cùng toàn bộ cảnh quan đồi núi, sông hồ mang đậm chất phong thủy điển hình. Di sản thành nhà Hồ thể hiện sự giao thoa văn hóa giữa Việt Nam và các nước trong khu vực Đông Nam Á. 56
BIỂU ĐỒ 7. LỊCH SỬ VIỆT NAM OAI HÙNG QUA DI TÍCH KHẢO CỔ. GỒM CÓ : I. Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long. 1. Giai đoạn tiền Thăng Long. Họ Hồng Bàng. Văn Lang , Phong Châu 2879-257 TCN Nhà Thục . Au L ạc, Phong Khe 257-207 TCN Nh à Tri ệu. Nam Vi ệt . 207-111 TCN Bắc thuộc lần 1. Nhà Tây Hán.,Nhà Đông Hán từ 111 TCN-39 SCN.=150 n. Hai B à Trung 40-43 SCN Bắc thuộc lần 2. Nhà Đông Ngô, Nhà Lương. Nhà Tùy từ 43-544. =501 năm Bà Triệu (Nhà Đông Ngô) 248 Nhà Tiền Ly . (Lý Nam Đế, nhà Lương) 544-549 Triệu Quang Phục (549), Lý Phật Tử (571) Nhà Tùy. Bắc thuộc lần 3. Nha Đường, Hậu Lương, Nam Hán từ 602-938. =336 năm Mai Thúc Loan, 722. Phùng Hưng, 791 (Nha Đường) Khúc Thừa Dụ, (Hậu Lương, Nam Hán) 906- 923 Thời kỳ Độc lập lần 1. Ngô Quyền 938-965 Nhà Đinh 968- 980 Nhà Tiền Lê( Lê Hoàn, T.hậu Dương Vân Nga)980- 1009 2. Giai đoạn Thăng Long Lý -Trần từ thế kỷ 11 - 14. Nhà Hậu Lý (Lý Công Uẩn. Lý Chiêu Hoàng)1010- 1225 Nhà Trần .Trần Thủ Độ.Trần Thái Tông. 1225- 1400 Huyền Trân công chúa con Trần hân Tông) Nước ta thuộc Nhà Minh . Nhà Minh từ 1414 - 1427. =13 năm Nhà Hồ 1400- 1407 Nhà Hậu Trần (Trần Qúy Giản định đế) 1409- 1413 57
3. Giai đoạn Thăng Long Lê- Mạc từ thế kỷ 15 - 18. Thời kỳ Độc lập lần 2. Nhà Hậu Lê (Lê Lợi ) 1428- 1527 Nhà Mạc. Mạc Đăng Dung hiến đất biên giới.1527-1667 Nguyễn Kim 1532. Trịnh Kiểm (1548) Trinh Tùng, 1782-1786 Nguyễn Hoàng 1558 , Nguyễn Phúc Ánh Trịnh Nguyễn Phân Tranh. 1627- 1672 = 45 năm Họ Trịnh và Họ Nguyễn xưng Chúa. Họ Trịnh xưng Chúa miền Bắc. 1570-1786 = 276 năm. Họ Nguyễn xưng Chúa miền Nam. Nguyên nhân Trịnh Nguyễn Phân Tranh. Các cuộc chiến tranh. 7 làn. (1627-1672). 6 làn quân Trịnh vào Nam. 1 làn quân Nguyễn ra Bắc. 1655-1661 T ây Sơn v à Quân Thanh. Trương Thúc`Loan lộng quyền 1765 Nguyễn Nhạc 1771- 1778 xửng vua , Nguyễn Huệ . Ngọc Hân công chúa. Lê Chiêu Thống cõng rắn cắn gà nhà. Quân Thanh xâm lăng. Quang Trung Nguyễn Huệ (Năm 1789, đánh tan 20 vạn quân Thanh tại trận Đống Đa, giết chết 2 tướng Hứa Thế Hanh,và Sầm Nghi Đống.) 4. Giai đoạn Thăng Long đổi thành Hà Nội thời Nguyễn thống nhất giang san. II. Khu vực khai quật di tích Hoàng thành Thăng Long . 1. Bản đồ Hoàng thành Thăng Long qua sử liệu và dấu vết thực địa . 2. Xác định Trung tâm Hoàng Thành Thăng Long. 3. Khu vực di tích Hoàng thành Thăng Long. 4. Khai quật Di tích Hoàng thành Thăng Long . GHI CHÚ.Chi tiết xin đọc quyển Kế hoach phát triển trong Bộ sách của Hà Anh Phương. NỔI BẬT. 1. Đức Trần Hưng Đạo chiến thắng 3 lần Quân Mông Cổ. 2.Vua Quang Trung chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa. 58
1.Đức Trần Hưng Đạo chiến thắng 3 lần Quân Mông Cổ. Đức Trần Hưng Đạo, đã tổ chức toàn dân kháng chiến và ba lần đánh thắng giặc Mông Cổ : Lần 1 (1257),Ngột lương hợp thai thua chạy về Tầu. Lần 2 (1284-1285). Thoát Hoan, Toa Đô, Ô Mã Nhi đem 59 vạn quân đánh nước ta. Tướng Toa Đô, chết ở trận Tây Kết, Ô Mã Nhi trốn thoát. Trận Van Kiếp, Thoát Hoan chui ống đồng về Tầu. Lần 3 (1287-1288) Thoát Hoan, Ô Mã Nhi đem 30 vạn quân , bị đánh tan ở trận Bạch Đằng .Ô Mã Nhi và Phàn Tiếp bị bắt,Thoát Hoan chạy chối chết. Chiến thắng lần 1 (1258 ) Chiến thắng lần 2 (1285) Chiến thắng lần 3 (1287- 1288) Diễn tiến trận Bạch Đằng chiến thắng lần 3 chống quân Mông Cổ(1287-1288) Đứng trước nguy cơ bị xâm lược, nhà Trần khẩn trương chuẩn bị kháng chiến, tăng cường quân số ở những nơi hiểm yếu, nhất là vùng biên giới và vùng biển. Cuối tháng 12 — 1287, khoảng 30 vạn quân Nguyên tiến vào nước ta. Cánh quân bộ do Thoát Hoan chỉ huy, vượt biên giới đánh vào Lạng Sơn, Bắc Giang rồi kéo về Vạn Kiếp. Cánh quân thuỷ do Ô Mã Nhi chỉ huy theo đường biển tiến vào sông Bạch Đằng, rồi tiến về Vạn Kiếp. Tại Vân Đồn. Trần Khánh Dư chỉ huy quân mai phục, khi đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ đến, quân Trần đánh dữ dội. Phần lớn thuyền lương của giặc bị đánh đắm, số còn lại bị quân ta chiếm. Cuối tháng 1 - 1288, Thoát Hoan kéo quản vào kinh thành Thăng Long trống vắng. Sau trận Vàn Đồn, tình thế quân Nguyên ngày càng khó khăn, nhiều nơi xung yếu bị quân Trần tấn công chiếm lại, lương thực ngày càng cạn kiệt, quân giặc ở Thăng Long đứng trước tình thế bị cô lập. Thoát Hoan quyết định rút quân về Vạn Kiếp và từ đây rút quân về nước theo hai đường thuỷ, bộ. Nhà Trần mở cuộc phản công ở cả hai mặt trận thuỷ, bộ : Chiến thắng Bạch Đằng tháng 4 - 1288, đoàn thuyền của Ô Mã Nhi lọt vào trận địa bãi cọc trên sông Bạch Đằng do quần Trần bô' trí từ trước, cuộc chiến đấu ác liệt diễn ra, Ô Mã Nhi bị bắt sống. Trên bộ, Thoát Hoan dẫn quân từ Vạn Kiếp theo hướng Lạng Sơn rút về Trung Quốc, bị quân dân ta liên tục chặn đánh. Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên kết thúc thắng lợi. 59
2.Vua Quang Trung chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa. DỨC TRẦN HƯNG ĐẠO. VUA QUANG TRUNG TIền đề. Sau khi đồn Hà Hồi cách Thăng Long 20 km về phía nam bị bao vây bức àng (28 tháng 1), đồn Ngọc Hồi do Hứa Thế Hanh, Thượng Duy Thăng, Trương Triều Long chỉ huy được tăng cường, lên đến 30. 000 quân tinh nhuệ, hỏa lực mạnh, ngoài lũy đất còn có hàng rào chông sắt, địa lôi, là tiền đồn kiên cố, then chốt trong hệ thống phòng thủ bảo vệ nam thành Thăng Long, ngăn chặn quân Tây Sơn. Sáng 29 tháng 1, đại quân Quang Trung chia lực lượng thành hai cánh: cánh chính do Quang Trung chỉ huy, tập kết ở cánh đồng Cung phía nam Hà Hồi, cánh phối hợp do đô đốc Bảo chỉ huy, tập kết ở Đại Áng, bố trí mai phục tại cánh đồng gần Đầm Mực (thuộc Thanh Trì, Hà Nội ). Diễn biến Ngày 29 tháng 1, Quang Trung dùng các toán quân nhỏ đánh khiêu khích ngoại vi Ngọc Hồi tạo sự căng thẳng cho quân Thanh và gây bất ngờ cho cánh quân đô đốc Long đánh đồn Đống Đa. Mờ sáng 30 tháng 1 (mùng 5 Tết), quân Tây Sơn bắt đầu tấn công từ hướng nam: mở đầu, đội voi chiến (trên 100 voi chiến) đánh tan phản kích của kỵ binh Hứa Thế Hanh; Tiếp sau, bộ binh (gồm 600 quân cảm tử chia làm 20 toán), trang bị đoản đao, ván chắn bằng gỗ quấn rơm ướt che mình, tiến thành hàng ngang áp sát chiến luỹ, tạo điều kiện cho đại quân Quang Trung tiến lên giáp chiến. Quân Thanh chống không nổi, chết và bị thương quá nửa. Đề đốc Hứa Thế Hanh và tả dực Thượng Duy Thăng bị giết. Ngay lúc này, Sầm Nghi Đống - tướng giặc nhà Thanh - khiếp sợ, thắt cổ tự tử. Tôn Sĩ Nghị vội vã cùng vài võ quan sang Gia Lâm, Đô đốc Long – viên cận thần của Quang Trung - sai quân đánh quân Thanh, Tôn Sĩ Nghị rút chạy về kinh thành của Càn Long. Số tàn quân do tiên phong Trương Triều Long chỉ huy bỏ chạy về Thăng Long, nhưng bị chặn trên đường rút (gần Văn Điển ngày nay) buộc phải chạy theo hướng Đầm Mực. Tại đây, quân của đô đốc Bảo đã phục kích sẵn, tiêu diệt toàn bộ. Kết quả. Ngọc Hồi thất thủ, quân Tây Sơn thừa thắng đánh chiếm đồn Văn Điển và tiến thằng vào Thăng Long. Sầm Nghi Đống thắt cổ tự tử. 60
BIỂU ĐỒ 8. VĂN CHƯƠNG VIET NAM VỚI CÁC DANH NHÂN KỲ TÀI. GỒM CÓ: I. VĂN CHƯƠNG BINH DÂN. A. Truyện cổ tích. B. Ca dao và tuc ngữ. II. VĂN CHƯƠNG CHỮ VIẾT. 1. Văn chương đời Bắc thuộc đến đời Lý. 2. Văn chương đời Lý Trần. (văn Nôm phôi thai đời Trần) A.Truyện Trinh Thử. B.Truyện Trê Cóc. 3. Văn chương đời Lê Mạc. (văn Nôm phát triển) 1.Nguyễn Trãi.2.Vua Lê Thánh Tông. 3.Nguyễn Bỉnh Khiêm. 4. Văn chương đời Lê Trung Hưng.(văn Nôm phồn thịnh) 1.Lê Qúy Đôn. 2.Bà Đoàn Thị Điểm. 3.Ôn Như Hầu. 4.Nguyễn Huy Tự. 5.Bà Lê Ngọc Hân. 6.Phạm Thái. 5. Văn chương đời Nguyễn. 1.Nguyễn Du. 2.Hồ Xuân Hương. 3.Bà Huyện Thanh Quan. 4.Nguyễn Công Trứ. 5.Cao Bá Quát. 6.Cao Bá Nhạ. 7.Nguyễn Đình Chiểu. 8.Tôn Thọ Tường. 9.Chu Mạnh Trinh. 10.Nguyễn Khuyến. 11.Trần Tế xương. 6. Văn chương Quốc ngữ. A.Hình thành chữ Quốc ngữ. B.Quôc ngữ và Tự lực văn đoàn III. CÁC DANH NHÂN VĂN CHƯƠNG VIỆT NAM KỲ TÀI TIÊU BIỂU. 1. Lê Qúy Đôn. 2. Bà Đoàn Thị Điểm. 3. Nguyễn Du. 4. Nguyễn Hiền. 1. Lê Qúy Đôn. Lê Qúy Đôn.người tỉnh Thái Bình, con nhà dòng dõi. Lên 4 tuổi ông thuộc lầu Kinh Thi . Ong học rộng tài cao.Ông rất thong minh và có trí nhớ siêu phàm. Một lần nọ, ông đến chơi một nhà lý trưởng. Ông xem qua cuốn sổ ghi tên những người thiếu thuế với những số tiền còn thiếu. Cách ít lâu, nhà lý trưởng bị hỏa hoạn, sổ ấy cháy mất. Lý trưởng rất lo lắng. Ông đến đọc cho chép lại nguyên cuốn sổ. Những ngươi đến trả không sai một xu. 61
2. Bà Đoàn Thị Điểm. Bà Đoàn Thị Điểm. ngu7o2i tỉnh Bắc Ninh. Cha và anh đều là bậc đại khoa nhà Hâu Lê. Bà rất thong minh. Lại xinh đẹp nết na. 6 tuổi đã thông kinh sử. Đăng Trần Côn nghe dan Bà, làm bài thơ đến ra mắt. Bà xem rồi cười bảo rằng:”Nên về học thêm rồi hãy làm thơ.”Ông hổ thẹn về cố học.Sau đỗ Cử nhân. Trạng Quỳnh đến thử tài, gặp lúc bà tắm tỏ lời thử tài ghẹo bà. Bà ra câu đối : Da trắng vỗ bì bạch. Trạng Quỳnh bí , không đáp được, chuồn mất. Đến nay cũng chưa co giải đáp. Khi sứ Tầu sang viếng nước ta. Vua sai bà giả làm chủ quán. Sứ Tầu vào uống rượu thử ra câu đối. Bà ứng đáp rất tài tình. Sứ Tầu thán phục bà, và kính nể phụ nữ nước ta. Bà có tác phẩm nổi tiếng là Chinh phụ ngâm. 3. Nguyễn Du. Nguyễn Du sinh ngày 3 tháng 1 năm 1766, mất năm 1820, tên tự Tố Như, là một nhà thơ nổi tiếng, nhà văn hóa lớn thời Lê mạt, Nguyễn sơ ở Việt Nam, Danh nhân văn hoá thế giới. Ông được người Việt kính trọng tôn xưng là " Đại thi hào dân tộc". Tác phẩm "Truyện Kiều" của ông được xem là một kiệt tác văn học, một trong những thành tựu tiêu biểu nhất trong văn học Việt Nam. Truyện Kiều (tên gốc là Đoạn trường tân thanh, là truyện thơ kinh điển trong Nền Văn học Việt Nam, được viết bằng chữ Nôm theo thể lục bát của Nguyễn Du, gồm 3254 câu, dựa theo tiểu thuyết "Kim Vân Kiều truyện" của Thanh Tâm Tài Nhân, Trung Quốc. Tuy vậy, phần sáng tạo của Nguyễn Du hết sức lớn, mang ý nghĩa quyết định thành công của tác phẩm. Sự sáng tạo thể hiện từ nghệ thuật kể chuyện bằng thơ đến nghệ thuật xây dựng tính cách nhân vật, tả người, tả cảnh,... đều đạt tới trình độ điêu luyện. Gía trị chủ đề Truyện Kiều. Truyện Kiều là bản cáo trạng bằng thơ về một xã hội phong kiến đang trên đà mục nát, đầy rẫy sự bất công, tàn bạo. Phản ánh sâu sắc hiện thực xã hội đương thời là cuối thế kỷ XVIII đầu thế kỉ XIX (xã hội đồng tiền, xấu xa đồi bại và những bất công => dẫn chứng các nhân vật phản diện: Tú Bà, Mã Giám Sinh, Hồ Tôn Hiến....). Phản ánh thân phận thấp hèn của người phụ nữ trong xã hội, cho dù là người phụ nữ có nhan sắc => dẫn chứng Kiều: ko nắm được số phận của mình 62
4. Nguyễn Hiền đỗ Trạng nguyên 12 tuổi. Nguyễn Hiền người làng Dương A , tỉnh Nam Định. Nguyễn Hiền mồ côi cha từ khi còn nhỏ, ông sống cùng mẹ tại ngôi nhà nhỏ ở cạnh chùa. Mẹ ông đã cho ông theo học sư trụ trì chùa Hà Dương ở làng Dương A. Nguyễn Hiền rất thong minh. Nên ông đã đậu trạng nguyên lúc 12 tuổi. Nhà vua thấy Nguyễn Hiền còn trẻ tuổi mà đổ sớm, mới hỏi : Trạng nguyên học ở đâu? Thần xin tâu bệ hạ , thần chỉ học thần…và thỉnh thoảng có hỏi sư ông ở chùa làng thêm đôi ba chữ. Vua thấy Trạng nguyên nói năng quê kịch mà còn có vẻ kiêu căng không được vừa lòng nên truyền phán buộc trạng trở về học lễ nghĩa thêm. Trạng Hiền vì thế chưa được ban áo mão. Sau này, Trung Hoa cử sứ thần sang nước ta đem theo nhiều câu đối kèm theo những yêu sách hà khắc bắt nước ta phải giải đáp được. Cả triều đình không ai giải đáp được, buộc vua Trần Thái Tông phải truyền gọi Nguyễn Hiền vào hỏi ý kiến. Viên quan truyền lại ý vua vời Trạng về kinh. Nhưng Trạng Hiền không chịu đi viện lẽ rằng trước vua cho Trạng kém lễ buộc về, nhưng lần này vua cho vời Trạng lên lại cũng không giữ đúng lễ.. Viên quan liền tâu vua về sự việc. Vua ra lệnh cho xe ngựa đưa rước theo nghi lễ. Lúc đó, Trạng Hiền mới chịu đei. Những câu đối do sứ thần Trung Hoa đưa thử tài vua quan đọc không hiểu gì. Nhưng khi đưa cho Trạng Hiền xem đã nhanh chóng được Nguyễn Hiền giải đáp một cách trôi chảy khiến cho sứ thần Trung Hoa phải kính nể, mọi yêu sách đều được xóa hết. Lúc bấy giờ, vua Thái Tông đã mời ông ở lại triều đình để làm quan. Nguyễn Hiền đã giúp vua Thái Tông đưa ra những ý kiến tốt cho dân, đắp đê ngăn lũ ở sông Hồng, mở thêm võ đường để rèn luyện quân đội, phát triển thêm sản xuất cho dân, việc quốc phòng phải được tăng cường, ông được vua giao cho nhiệm vụ ngoại giao với sứ giả Trung Hoa và phong cho ông chức Đông các đại học sĩ. 63
BIỂU ĐỒ 9. GƯƠNG THÀNH CÔNG TUỔI TRẺ. Tuổi trẻ và những gương thành công vẻ vang. Hãnh diện nguồn gốc Đất nước Dân Việt thuộc vùng văn minh cổ xưa rực rỡ lâu đời nhất Đông Nam Á. Do đó, dân Việt đã có di truyền văn minh cổ xưa rực rỡ rất lâu đời, đã trở thành dân tộc thông minh tài trí và sáng tạo. Nên Tuổi trẻ Việt Nam hải ngoại đã được thành công vẻ vang mau chóng trên khắp thế giới. Nhân việc chính Cục Điều Tra Dân Số của chính phủ liên bang Mỹ ghi nhận là cộng đồng của người Việt tại Hoa Kỳ đã có những "phát triển tích cực và thành đạt đáng kể". Theo Bộ Thương Mại Hoa Kỳ thì đã có hơn 300 người Mỹ gốc Việt có ít nhất là 3 bằng sáng chế mỗi người. Riêng kỹ sư Đoàn Chính Trung, hiện là một trong những phó chủ tịch của Micron Corporation ở thành phố Boise thuộc tiểu bang Idaho, đã được cấp tới 132 bằng sáng chế. Theo một ước lượng hết sức dè dặt thì hiện nay ở Hoa Kỳ có vào khoảng 4200 bác sĩ gốc Việt đang hành nghề. Như vậy thì cứ trong một ngàn người chúng ta lại có 4 bác sĩ. Nói chung cho cả nước Mỹ, tỷ lệ này chỉ có được ở những vùng thật trù phú. Nhiều bác sĩ thuộc lớp trẻ sau này đã trở thành giáo sư y khoa ở những đại học danh tiếng tại Mỹ. Hàng năm, một tạp chí y khoa ở Hoa Thịnh Đốn có đăng danh sách các bác sĩ ưu hạng do chính các đồng nghiệp của những bác sĩ này chọn lựa. Sau đây là danh sách một số những người Việt nổi tiếng : 1.Bác sĩ Trịnh Đức Phương, bác sĩ chuyên môn về ngành Y Khoa Truyền nhiễm được vinh danh trong 4 năm liền. 2.Bác sĩ Trương Dũng người em trai của bác sĩ Phương cũng là giáo sư y khoa ở đại học nổi tiếng Johns Hopkins. 64
Khi tới thăm bệnh viện và phòng khảo cứu về chứng bệnh Parkinson của hệ thần kinh của bác sĩ Dũng tại thành phố Long Beach thuộc tiểu bang California, chúng ta sẽ gặp bệnh nhân từ nhiều nước trên thế giới đến xin chữa bịnh vì nghe danh của thày thuốc Dũng. 3.Tiến sĩ Trịnh Hữu Châu, tên tiếng Anh là Egene H. Trinh. Ông là một nhà vật lý học lỗi lạc ở tuổi năm mươi vào đầu tân thế kỷ. Ông Châu là người trong hàng ngũ những phi hành gia không gian được chọn bay vào không gian trên phi thuyền con thoi vào đầu tháng bẩy năm 1995. 4.Ở các hãng kỹ nghệ tư tại Mỹ, nhiều người Việt đã đạt được những thành tích xuất sắc. Chúng ta có thể kể trường hợp Tiến sĩ Cai Văn Khiêm với nhiều bằng phát minh thực dụng. Anh Khiêm là kỹ sư trẻ nhất đạt được chức vị "Chief Division Technologist" của Hugues Aircraft Company. 5.Bác sĩ Nguyễn Xuân Nam. nhà nghèo, mẹ mất sớm, thất học, làm nghề chài lưới. Khi sang Hoa Kỳ lúc 19 tuổi. Không có thân nhân, không biết anh văn, phải tự lo kiếm sống và giúp đỡ bố với 6 em ở quê nhà. Nhưng nhờ sự cố gắng rất tích cực, anh ta đã trở thành một bác sĩ kỳ tài về giải phẫu nhi khoa với sáng kiến riêng theo phương pháp nội soi một lỗ thay vì 3 lỗ, sẽ giúp cho trẻ em ít mất sức mau lành bệnh. Đó là bác sĩ Nguyễn Xuân Nam hiện nay đang là bác sĩ nổi tiếng ở Cali. 6.Bác sĩ Nguyễn Yên Vi 22 tuổi là Bác sĩ trẻ nhất của người Việt hải ngoại. 7.Bà Giao Phan. Vị phó dân sự của Đề đốc Brian Antonio tướng 2 sao Hải Quân. Hoa Kỳ. Bà là Tổng Giám đốc Điều hành, Cơ quan Hàng không Mẫu hạm, Hải quân Hoa Kỳ. Bà có bằng cử nhân kỹ sư công chính của Viện Bách khoa Virginia 1981, bằng thạc sỹ quản lý của Viện Công nghệ Florida 1997.”Bà đã điều hành đóng Hàng không mẫu hạm tối tân nhất của Mỹ. Còn rất nhiều thành công đáng kể của người Việt ở nước Mỹ và trên khắp thế giới. Chỉ cần mở Internet vào đề mục “Gương thành công người Việt hải ngoại” , sẽ thấy rất nhiều. Dưới đây là một số hình ảnh rất quen thuộc với các Tuổi trẻ Việt Nam đã thành công hải ngoại. 65
Bà Dương Nguyệt Ánh Thiếu tướng Bà Janet Nguyễn Khoa học gia Lương Xuân Việt Thượng nghị sĩ Cali Ông Tạ Đức Trí Bác sĩ trẻ Tỷ phú Thị trưởng Westminster Nguyễn Yến Vi Chu Chính 22 tuổi. Bác sĩ giỏi Bà Giao Phan. Tỷ phú Nguyễn Xuân Nam Tổng Giám đốc Cơ quan Hàng Hoàng Kiều 19 tuổi dến Mỹ, không không Mẫu hạm Hoa Kỳ. biết tiếng Anh, nhà nghèo, chài lưới. 66
PHẦN THỨ HAI. ĐI VÀO DÒNG CHÍNH ĐỂ ĐEM SỨC MẠNH CHO CỘNG ĐỒNG NGƯỜI VIỆT HẢI NGOẠI. 67
68
A. ĐI VÀO DÒNG CHÍNH. 1.Chương trình đào tạo những nghị sĩ người Việt tương lai tại Mỹ. Trong những năm gần đây, chương trình Thượng nghị sĩ Trẻ (Young Senators Program), một sáng kiến do Thượng nghị sĩ Lou Correa, bang California (Mỹ), đưa ra đã nhận được sự hưởng ứng của hàng trăm học sinh người Việt ở Mỹ. Đây là chương trình nhằm trang bị kiến thức để giúp những bạn trẻ trở thành những nhà lãnh đạo ở Mỹ trong tương lai. Các bạn trẻ tại văn phòng Thượng nghị sĩ Mỹ Lou Correa Học làm những Thượng nghị sĩ tương lai. Thượng nghị sĩ Lou Correa đã lớn lên và sinh sống tại Quận Cam, Bang California, nơi được coi là thủ đô người Việt tại Mỹ. Ông Correa đã tốt nghiệp Cử nhân Kinh tế từ Đại học California State University, Fullerton và bằng Tiến sĩ Luật, rồi bằng Cao học Quản trị Kinh doanh (MBA) từ Đại học University of California, Los Angeles (UCLA). Tiến sĩ Lou Correa được bầu vào Thượng viện Mỹ tháng 11/2006, đại diện địa hạt 34, gồm những thành phố Anaheim, Buena Park, Fullerton, Garden Grove, Santa Ana, Stanton và Westminster, là những nơi có nhiều người Việt sinh sống, và số học sinh Việt ghi danh học rất cao. Là người gắn bó với cộng đồng người Việt ở Bang California, sau khi trở thành Thượng nghị sĩ, ông Lou Correa đưa ra chương trình Thượng nghị sĩ Trẻ với mong muốn: "Chúng ta phải đầu tư vào giới trẻ vì giới trẻ là tương lai của chúng ta. Vì vậy tôi đã tổ chức những chương trình để giúp đào tạo người trẻ trở thành những nhà lãnh đạo trong cộng đồng và giúp đỡ các em hiểu biết sự quan trọng của việc phục vụ xã hội". 69
Chương trình Thượng nghị sĩ Trẻ có mục tiêu đào tạo và m ở mang kiến th ức c ủa nh ững người trẻ, nh ững em học sinh đang học từ l ớp 9 đến l ớp 12, về vai trò c ủa một đại biểu dân c ử hay một thượng nghị sĩ. Chương trình do Thượng nghị sĩ Lou Correa đưa ra đã thu hút nhiều học sinh người Việt tại California. Đểí tham gia vào chương trình, các học sinh nộp đơn ngay từ đầu năm học. Khoảng 130 em học sinh người Việt đã được chọn tham gia vào chương trình trong số 400 đơn xin ghi danh. "Chương trình đào tạo các em tr ở thành nh ững thượng nghị sĩ trẻ, nh ững người lãnh đạo trong tương lai, nếu không ở trong chính gi ới thì c ũng có thể tham gia vào các lĩnh v ực khác trong cộng đồng", chị Trần Thiện Tâm, một người Việt, Giám đốc Văn phòng c ủa Thượng nghị sĩ Lou Correa, cho biết. Chương trình Thượng nghị sĩ Trẻ là hoạt động rất bổ ích nhằm trang bị kiến th ức để các em có thể tr ở thành nh ững nhà lãnh đạo ở M ỹ trong tương lai. C ứ mỗi tháng một lần, vào một ngày th ứ bảy, tại Văn phòng Thượng nghị sĩ Lou Correa lại diễn ra buổi gặp g ỡ gi ữa Thượng nghị sĩ này v ới hàng trăm học sinh, đa số là người Việt trong địa hạt 34. Các em học sinh tham d ự chương trình Thượng nghị sĩ Trẻ sẽ được họp v ới Thượng nghị sĩ Lou Correa trong khoảng th ời gian 3 tiếng. Mỗi buổi, Thượng nghị sĩ Lou Correa cùng các em học sinh sẽ cùng chọn ra và trao đổi về một trong nh ững đề tài nh ư giáo d ục, kinh tế, chính trị, truyền thông, y tế, môi trường... Các buổi thảo luận diễn ra rất hào h ứng, sôi nổi. Thông qua chương trình này, Thượng nghị sĩ Lou Correa sẽ giúp các em học sinh hiểu h ơn về tổ ch ức chính quyền và vai trò c ủa một đại biểu dân c ử. Các em được gi ới thiệu về công việc làm hằng ngày c ủa một dân biểu, dù là thượng nghị sĩ hay người được dân bầu ra ở cấp địa phương. Thượng nghị sĩ Lou Correa đã từng giảng dạy tại Trường Đại học Rancho Santiago Community College, nên ông biết cần làm gì để hướng dẫn nh ững thành viên tham gia chương trình Thượng nghị sĩ Trẻ hình dung và suy nghĩ về vai trò c ủa một Thượng nghị sĩ hay người được dân c ử cần làm gì để có thể cộng tác và làm tốt nh ững công việc được c ử tri giao phó. Để các em có cái nhìn toàn diện về nh ững sinh hoạt chính trường và hiểu vấn đề sâu h ơn, tùy theo đề tài, Thượng nghị sĩ Lou Correa còn m ời thêm nh ững chuyên gia am hiểu hay nh ững người có ảnh hưởng đến chính sách c ủa địa phương tham d ự cùng nh ững thượng nghị sĩ tương lai. Em Linda Lý, học sinh l ớp 12 Trường Westminster, một trong nh ững thành viên tích c ực c ủa chương trình Thượng nghị sĩ Trẻ, cho biết, trước đây em là người rất nhút nhát, ít nói, nh ưng gi ờ thì mọi th ứ đã khác. "Tham gia chương trình này em có thể gặp được nhiều người mà em nghĩ là có thể không bao gi ờ mình được gặp. Em có thể ra giúp cộng đồng từ nh ững gì mình học hỏi. Sau 2 năm tham gia chương trình, em cảm thấy mình có thể nói chuyện v ới mọi người dễ h ơn, mong muốn giúp đỡ cộng đồng nhiều h ơn", Linda Lý chia sẻ. 70
C ơ h ội h ọc h ỏi và tham gia ph ục v ụ cho c ộng đồng. Em Minh Châu Phạm, học sinh l ớp 11, Trường Magnolia Highschool, thành viên chương trình Thượng nghị sĩ Trẻ, cho biết: "Em h ơi s ợ khi m ới tham gia vào chương trình này b ởi thấy đông người quá. Nh ưng sau khi làm quen, tiếp xúc v ới nhiều người gi ữ ch ức v ụ cao, thì em lại nhận ra đây là c ơ hội để học hỏi". Ngoài ra, nh ững thành viên chương trình Thượng nghị sĩ Trẻ còn tham gia vào các hoạt động ph ục v ụ cộng đồng khác nh ư giúp đỡ nh ững người vô gia c ư, nh ững người cao tuổi, ủng hộ hoạt động c ủa các tổ ch ức phi l ợi nhuận. T ừ việc đến nh ững nông trại giúp thu hoạch hoa quả, rau để đưa đến cho các tổ ch ức thiện nguyện chế biến th ức ăn cho người vô gia c ư, đến việc s ơn s ửa nhà c ửa, giúp việc nhà cho người già neo đơn, hay đóng gói nh ững thùng thực phẩm cho các gia đình khó khăn... các em đều tích c ực tham gia. "Dù là năm đầu tham d ự, nh ưng em nghĩ đây là một chương trình rất tốt. Em thích những hoạt động ph ục v ụ cộng đồng. V ới em, đây là c ơ hội cho nh ững bạn trẻ có dịp học hỏi thêm về chính trị, cách tiếp xúc, giao tiếp và ph ục v ụ cộng đồng", chia sẻ cảm nhận c ủa mình về chương trình Thượng nghị sĩ Trẻ, Diana V ũ, học l ớp 11 trường Bolsa Grande Highschool, cho biết. Còn em Nancy Ngô, học sinh l ớp 11 Trường Westminster High School, người được nhận phần thưởng c ủa Thượng nghị sĩ Lou Correa, tâm s ự: " Đây là năm th ứ hai em tham gia vào Chương trình này. T ừ năm đầu tiên, em đã thấy vui khi được tham gia ph ục v ụ cho cộng đồng người Việt. Chính vì mong muốn đó, mà năm nay, em đã tr ở lại ghi danh tham gia một lần n ữa v ới mong muốn đóng góp cho cộng đồng". Ước m ơ v ề m ột T ổng th ống M ỹ g ốc Vi ệt. Chị Julie Nguyễn, Tr ợ lý Văn phòng Thượng nghị sĩ Lou Correa, người chịu trách nhiệm chính trong việc hướng dẫn các em đến v ới các hoạt động ph ục v ụ cộng đồng, thì nhận xét: " Đây là nh ững việc mà có em ch ưa bao gi ờ làm. Khi tham gia vào chương trình c ủa Thượng nghị sĩ Lou Correa, các học sinh m ới thấy mình hiểu biết thêm về cộng đồng, thấy được bên ngoài còn rất nhiều người khó khăn, không nhà c ửa, thiếu thốn nhiều t h ứ. T ừ đó cho các em có cái nhìn khác h ơn trong việc tiếp tục tham gia vào các công tác thiện nguyện, ph ục v ụ cộng đồng". Vào dịp Tết Kỷ S ửu 2009, Thượng nghị sĩ Lou Correa và toàn thể nhân viên văn phòng cùng các em thành viên chương trình Thượng nghị sĩ Trẻ đã tham gia trong nhiều sinh hoạt năm m ới c ủa cộng đồng người Việt. H ơn 50 em học sinh 71
người Việt và võ sinh Võ Đường Vietnamese Taekwondo Center đã tham gia diễu hành Tết trên đường phố trong đồng ph ục truyền thống cùng Thượng nghị sĩ Lou Correa và mọi thành viên chương trình là người Mexico và Ấn Độ. Theo chị Trần Thiện Tâm, Giám đốc Văn phòng Thượng nghị sĩ Lou Correa, khi m ới tham dự chương trình Thượng nghị sĩ Trẻ, hầu nh ư ch ưa bao gi ờ các em học sinh nghĩ mình sẽ tr ở thành một thượng nghị sĩ, dân biểu, hay thậm chí là Tổng thống M ỹ trong tương lai, "b ởi điều đó dường nh ư là nh ững điều xa v ời". Nh ưng sau một th ời gian tham gia nh ững buổi họp, nghe Thượng nghị sĩ Lou Correa c ũng nh ư nh ững diễn giả được m ời đến nói chuyện, các em đã có được nh ững mong muốn và m ơ ước tr ở thành nh ững nhà lãnh đạo. Tại buổi tiếp tân mừng Giáng Sinh và năm m ới 2010 c ủa nh ững thành viên chương trình Thượng nghị sĩ Trẻ, T hượng nghị sĩ Lou Correa đã tỏ ý hy vọng: "Hôm nay chúng ta có chương trình này để đào tạo các em thành nh ững người lãnh đạo giỏi. Các em có thể là nh ững thượng nghị sĩ, nh ững dân biểu, hay thậm chí là một tổng thống. Và, biết đâu, có thể một ngày nào đó tổng thống M ỹ sẽ là một ph ụ n ữ trẻ Việt Nam". Nh ững gương mặt trẻ học sinh người M ỹ gốc Việt có mặt đều b ừng lên n ụ cười rạng r ỡ. Các em là niềm hy vọng m ới về nh ững thành công c ủa cộng đồng người Việt trên chính trường nước M ỹ, sau nh ững thành công về mặt xã hội c ủa người Việt tại M ỹ trong th ời gian qua. V ũ Anh Tu ấ n 2.Gi ới tr ẻ Vi ệt h ọc làm Thượng nghị s ĩ M ỹ. Nhiều bạn trẻ Việt Nam đang là niềm hy vọng m ới c ủa cộngđồng người Việt trên chính trường M ỹ. Tháng 6 v ừa qua, n ữ sinh viên Trần Anh Th ư (Anaheim, M ỹ), sinh viên đang theo học năm th ứ nhất Khoa sinh học, trường ĐH George Washington đã vinh dự là 1 trong 8 sinh viên được chọn đến làm việc tại văn phòng c ủa các vị dân biểu trong chương trình th ực tập Hè 2011 c ủa Học viện lãnh đạo dành cho sinh viê n gốc châu Á – Thái Bình Dương ở M ỹ. Năm 2010, Jenny Lê, một n ữ sinh gốc Việt c ũng được bầu là Thượng nghị sĩ trẻ đại diện cho học sinh c ủa bang Texas tham gia vào Chương trình Thượng Nghị viện Trẻ nước M ỹ. Đây là thành công c ủa các bạn trẻ người Việt tại M ỹ v ới chương trình "Thượng nghị sĩ trẻ" do ông Lou Correa, một Thượng nghị sĩ tổ ch ức. “Hãy đầu tư vào gi ới trẻ vì gi ới trẻ là tương lai c ủa chúng ta. 72
Tr ần Anh Th ư Vì vậy, tôi tổ ch ức nh ững chương trình để giúp đào tạo người trẻ tr ở thành nh ững nhà lãnh đạo trong cộng đồng và giúp đỡ các em hiểu về s ự quan trọng c ủa việc ph ục v ụ xã hội”, ông Lou Correa cho hay. Ông Lou Correa là người đại diện c ủa địa hạt 34, bang California (M ỹ) - n ơi được coi là th ủ đô người Việt tại M ỹ. Các học sinh từ l ớp 9 đến l ớp 12 tham gia chương trình này sẽ được trang bị nh ững kiến th ức để có thể tr ở thành nh ững nhà lãnh đạo ở M ỹ trong tương lai. Mỗi tháng một lần, vào ngày th ứ 7, tại văn phòng c ủa ông Lou Correa lại diễn ra buổi gặp g ỡ gi ữa Thượng nghị sĩ này v ới hàng trăm học sinh, đa phần là người Việt, một số là người Mexico và Ấn Độ. Ông hướng dẫn các em hình dung và suy nghĩ về vai trò c ủa một nghị sĩ hay người được dân c ử để có thể làm tốt nh ững công việc được c ử tri giao phó. Các học sinh từ lớp 9 đến lớp 12 tham gia chương trình này s ẽ được trang bị nh ững kiến th ức để có th ể tr ở thành nh ững nhà lãnh đạo ở Mỹ trong töông lai. 73
Ngoài ra, các bạn trẻ còn tham gia các hoạt động ph ục v ụ cộng đồng khác nh ư giúp đỡ nh ững người vô gia c ư, người cao tuổi, ủng hộ hoạt động c ủa các tổ ch ức phi l ợi nhuận. Rất nhiều bạn trẻ người Việt hào h ứng tham gia chương trình này và ấp ủ ước m ơ tr ở thành một Thượng nghị sĩ th ực th ụ. Ông Lou Correa hi vọng qua chương trình này: “Các em có thể là nh ững Thượng nghị sĩ, nh ững dân biểu, hay thậm chí là một Tổng thống. Và, biết đâu, có thể một ngày nào đó Tổng thống M ỹ sẽ là một ph ụ n ữ trẻ Việt Nam". Tham gia các ho ạt động ngo ại khóa c ủa chương trình Thượng nghị sĩ tr ẻ 74
B.GƯƠNG THÀNH CÔNG TU ỔI TR Ẻ VÀ S ỨC M ẠNH C ỘNG ĐỒNG. . 1. Tướng Lương Xuân Vi ệt. Đại tá Lương Xuân Vi ệt tr ở thành quân nhân cao c ấp g ốc Vi ệt đầu tiên lên chu ẩn tướng h ồi tháng 8 n ăm 2014 khi ông là T ư l ệnh phó S ư đoàn I Thi ết Kỵ Hoa Kỳ. Chu ẩn tướng Lương Xuân Vi ệt hi ện là Tham mưu trưởng B ộ T ư l ệnh L ục quân Trung ương Hoa Kỳ, t ừ tháng 3 n ăm 2016. Theo binh s ử c ủa S ư đoàn 1 Không k ỵ Hoa Kỳ, là đơn vị t ừng tham chi ến ở Vi ệt Nam, n ăm 1975 ông Vi ệt khi đó ch ưa đầy 10 tu ổi đã cùng gia đình đến M ỹ tị n ạn chính trị. Cha c ủa ông t ừng là Thi ếu Tá Th ủy Quân L ục Chi ến thu ộc Quân L ực Vi ệt Nam C ộng Hòa, Lương Xuân Đương, đã qua đời n ăm 1997 t ại California. Ông Vi ệt nh ập ng ũ sau khi t ốt nghi ệp đại h ọc University of Southern California - Los Angeles v ới b ằng c ử nhân sinh h ọc, r ồi sau đó ông lấy b ằng cao h ọc khoa h ọc quân s ự. Ông đã có gia đình v ới ba con. Binh nghi ệp c ủa Tướng Lương Xuân Vi ệt 75
Đơn vị đầu tiên ông phục vụ là Trung Đoàn 8 Bộ Binh thuộc Sư Đoàn 1 tại Fort Carson, Colorado, với chức vụ trung đội trưởng chống xe tăng và đại đội trưởng bảo trì của sư đoàn. Năm 1993, ông được thuyên chuyển đến Fort Bragg, North Carolina, phục vụ trong Trung Đoàn 325 Không Kỵ, Lữ Đoàn 82 Nhảy Dù, thuộc Sư Đoàn 2, với chức vụ Phụ tá chỉ huy trưởng hành quân của sư đoàn, sau là đại đội trưởng Đại Đội Alpha. Trong khi giữ chức vụ này, ông được gởi đến Haiti để tham gia cuộc “Hành Quân Vì Dân Chủ” với chức vụ chỉ huy trưởng Lực Lượng Phản Ứng Nhanh. Sau đơn vị ở Fort Bragg, ông được được chọn gia nhập Trung Tâm Huấn Huyện Liên Quân ở Fort Polk, Louisiana, với chức vụ quan sát viên thanh tra. Ông theo học Trường Cao Đẳng Chỉ Huy và Tham Mưu và được chuyển đến Lực Lượng Đặc Nhiệm Phía Nam Âu Châu (SETAF) làm chỉ huy trưởng kế hoạch và sĩ quan hành quân Lữ Đoàn 173 Không Kỵ thuộc Trung Đoàn Nhảy Dù 508 của Sư Đoàn 1, tại Vicenza, Ý. Nơi đây ông được điều đến Kosovo và Bosnia-Herzegovina trong kế hoạch của Lực Lượng Đối Phó Chiến Lược của khối NATO. Sau ông Lương Xuân Việt còn có thêm hai sỹ quan cấp tá nữa là người gốc Việt được thăng chuẩn tướng Hoa Kỳ. 76
Những vị tướng gốc Việt khác trong Quân Lực Hoa Kỳ Đại tá William H. Seely III được Tổng Thống Barack Obama đề cử thăng cấp Chuẩn Tướng vào ngày 22 tháng 2 năm 2016, và đã được Thượng viện chấp thuận vào ngày 26 tháng 5 năm 2016. Đại tá William H, Seely III là người Mỹ gốc Việt, mang họ và tên Mỹ, sinh tại Sàigòn. Ông được thăng cấp Thiếu tá năm 2000, Trung tá năm 2006 và Đại tá năm 2010. Ông đã từng giữ những chức vụ chỉ huy quan trọng như Trung tá tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 3 viễn thám, Sư đoàn 3 TQLC, Đại tá chỉ huy trưởng trường tình báo TQLC, và hiện nay đang là Đại tá tham mưu trưởng, Bộ tư lệnh an ninh không gian mạng TQLC Hoa Kỳ (U.S. Marine Corps Forces Cyberspace) và là Đại tá trưởng phòng 2 (tình báo) thuộc Bộ tư lệnh các lực lượng hỗn hợp bộ chiến tại Irag. Chuẩn tướng William H. Seely III đã lập gia đình có vợ và 2 con, một trai và một gái. 77
Đại tá Lapthe Flora, hay Châu L ập Th ể, sinh t ại Sài Gòn, là thuy ền nhân Vi ệt tị n ạn đầu tiên tr ở thành m ột vị tướng trong Quân Đội Hoa Kỳ. Ông đến Hoa Kỳ n ăm 1980 qua chương trình c ủa m ột h ội t ừ thi ện Công giáo đưa tr ẻ em tị n ạn đến nh ững gia đình nh ận nuôi. Sau khi được ông bà John và Audrey Flora ở Roanoke Valley nh ận làm con nuôi, L ập Th ể nhanh chóng h ọc ti ếng Anh, t ốt nghi ệp trung h ọc r ồi theo h ọc t ại H ọc Vi ện Quân S ự Virginia. Ông đã ph ục v ụ ở m ọi vị trí trong l ực lượng V ệ Binh Qu ốc Gia Virginia và được điều động ra nước ngoài 3 l ần đến Bosnia, Kosovo và Afghanistan. T ại l ễ nh ận m ột sao hôm 7 tháng 6 n ăm 2016, c ũng là ngày k ỷ ni ệm D-Day, Chu ẩn Tướng Lapthe Flora đã cám ơn cha m ẹ nuôi (đều đã t ạ th ế), và g ửi l ời tri ơn đặc bi ệt đến nh ững c ựu quân nhân Quân L ực Vi ệt Nam C ộng Hoà. Trong quân đội Hoa Kỳ còn có m ột gương m ặt g ốc Vi ệt đáng chú ý n ữa là Đại tá Lê Bá Hùng, từng là H ạm trưởng tàu USS Lassen và hi ện là Chỉ huy trưởng các khu trục h ạm thu ộc H ải đội 7. Ông t ừng hai l ần c ập c ảng Đà N ẵng. Trong đội tàu Đại tá Lê Bá Hùng chỉ huy có chi ếc tàu mang tên quê ông, Thành ph ố Hu ế, USS Hue City CG-66. Đây là tu ần dương h ạm có trang bị h ỏa ti ển c ủa H ải quân Hoa Kỳ, được đặt tên để kỷ ni ệm tr ận đánh Hu ế c ủa S ư đoàn Thu ỷ quân l ục chi ến 1 vào dịp M ậu Thân 1968. 78
2.N ữ Đại Tá bác s ĩ Không Quân HK G ốc Vi ệt. HOA KỲ - Trung Tá Bác Sĩ Không Quân Mylene Tr ần Hu ỳnh, 44 tu ổi, giám đốc c ủa Air Force Medical Service (AFMS), thu ộc chương trình Chuyên Viên Y T ế Qu ốc T ế (International Health Specialist - IHS), trực thu ộc v ăn phòng “Office of the Air Force Surgeon General,” v ừa được vinh th ăng Ð ại Tá trong m ột bu ổi l ễ được t ổ ch ức hôm 14 tháng 5 v ừa qua. Ở ch ức v ụ Giám Ð ốc AFMS, n ữ bác sĩ g ốc Vi ệt, Tr ần Hu ỳnh, có trách nhi ệm thi ết l ập các qui định, hướng d ẫn và giám sát cho 65 nhân viên thu ộc quy ền ở 15 địa điểm khác nhau trên th ế gi ới, và cho c ả 150 nhân viên quân y c ủa Không L ực Hoa Kỳ thu ộc chương trình IHS. Ð ại Tá Hu ỳnh hoàn t ất v ăn b ằng c ử nhân và bác sĩ y khoa t ại đại h ọc University of Virginia. Bà ph ục v ụ trong Không L ực Hoa Kỳ su ốt 18 n ăm, và hướng d ẫn 25 cu ộc trao đổi h ợp tác v ề y t ế ở 15 qu ốc gia, trong đó có hai l ần ở Vi ệt Nam. 79
Bác Sĩ Mylene Tr ần Hu ỳnh là ái n ữ c ủa c ựu bác sĩ quân y, binh ch ủng Nh ảy Dù, QLVNCH, Bác Sĩ Tr ần Ðoàn, và Dược Sĩ Phan Thị Nh ơn. Mylene tròn chín tu ổi khi Sài Gòn th ất th ủ. Gia đình bà tìm cách ra kh ỏi Vi ệt Nam nh ưng b ất thành nên quay v ề quê ở Nha Trang, n ơi cha bà bị đưa đi “c ải t ạo” m ột n ăm. Sau đó m ẹ bà chung v ới ba gia đình khác, mua m ột chi ếc thuy ền đánh cá để vượt biên. Sau sáu ngày đêm vượt qua ch ặng đường dài 703 d ặm, h ọ c ập b ến Manila. 31 n ăm sau, Ð ại Tá Hu ỳnh t ổ ch ức công tác nhân đạo giúp đỡ Vi ệt Nam l ần th ứ hai. Bà tri ệu t ập 45 bác sĩ, y tá, nha sĩ, nhà v ệ sinh h ọc, k ỹ s ư công chánh, cùng nh ững chuyên viên ti ếp li ệu t ừ b ảy t ổ ch ức khác nhau, g ồm c ả Không Quân và L ục Quân Hoa Kỳ, và các nhóm nhân s ự v ụ M ỹ l ẫn Vi ệt. T ừ 11 đến 17 tháng 3, toán công tác đã th ực hi ện nh ững cu ộc gi ải ph ẫu và s ăn sóc y t ế cho h ơn 3,000 người ở t ại Hu ế và vùng ph ụ c ận, k ể c ả xây dựng l ại h ạ t ầng c ơ s ở cho các trường ốc. Trong sáu ngày làm vi ệc 10 gi ờ m ỗi ngày, ban đêm ph ải h ọp ban để trao đổi v ề công vi ệc trong ngày, toán y t ế c ủa Ð ại Tá Hu ỳnh đã mang l ại ánh sáng cho 63 b ệnh nhân nh ờ m ỗ cataract; d ạy v ề ti ến trình c ủa toàn nhóm cho tám bác sĩ nhãn khoa cùng v ới 160 sinh viên y khoa; gi ải ph ẫu tim cho m ột em bé b ốn tháng; khám, c ấp thu ốc và giáo dục cho 2,000 b ệnh nhân có b ệnh tim và huy ết áp cao; khám ch ữa r ăng cho 2,711 người; khám ch ữa m ắt cho 1,000 người khác; c ấp phát 900 kính đọc sách và biên toa thu ốc cho h ơn 10,000 b ệnh nhân. Toán chuyên viên y t ế Hoa Kỳ trao đổi v ề nh ững kỹ thu ật lâm sàng c ũng nh ư gi ải ph ẫu v ới đối tác Vi ệt Nam, và thuy ết trình ki ến th ức y khoa ở trường Ð ại H ọc Hu ế. Ngược l ại, h ọ c ũng h ọc được c ủa đồng nghi ệp Vi ệt Nam m ột s ố phương cách ch ữa b ệnh nh ư ch ữa m ồ hôi tay b ằng phương th ức đông y c ổ truy ền. Trong bu ổi l ễ th ăng ch ức Ð ại Tá c ủa Bác Sĩ Mylene Tr ần Hu ỳnh, C ựu Trung Tướng QLVNCH L ữ Lan, phát bi ểu r ằng: “Thành t ựu c ủa 80
Bác Sĩ Mylene Tr ần không nh ững là m ột ni ềm vinh dự c ủa riêng cô, mà còn là c ủa c ả c ộng đồng người M ỹ g ốc Vi ệt. Chỉ 35 n ăm trước đây khi nh ững người t ỵ n ạn m ới đặt chân lên mi ền đất h ứa này, m ấy ai nghĩ r ằng cô bé 'thuy ền nhân' nh ỏ nh ắn đã đến đây t ừ 30 n ăm trước, lại có ngày tr ở thành m ột y sĩ đáng kính trong ngành Quân Y c ủa Quân L ực Hoa Kỳ. Giá nh ư cô không sang được đây, n ơi cô được nuôi dưỡng trong môi trường t ự do và bình đẳng, tài n ăng c ủa cô s ẽ hoàn toàn bị phí ph ạm. Ðó là s ự khác bi ệt gi ữa đời s ống trong môi trường t ự do v ới ch ế độ b ạo quy ền. Ði ều đáng ca ng ợi n ơi Mylene h ơn n ữa là, trong khi đang s ống m ột cu ộc s ống t ự do và h ạnh phúc n ơi x ứ s ở Hoa Kỳ, cô v ẫn không quên ngu ồn c ội mình và người dân Vi ệt Nam còn đang s ống kh ốn kh ổ dưới ch ế độ c ộng s ản. Cô cùng toán công tác y t ế c ủa mình đã nhi ều l ần tr ở v ề Vi ệt Nam để cung c ấp nh ững s ăn sóc y t ế cho người nghèo cùng nh ững k ẻ thi ếu may m ắn.” Trong đ o ạn k ết c ủa bài phát bi ểu, C ựu Trung Tướng L ữ Lan nói r ằng: “Luôn ghi nh ớ, cô đã mang l ại ni ềm hân hoan cho gia đình và c ũng là ni ềm vinh dự c ủa c ả c ộng đồng. B ất k ể đạt được thành t ựu đến đâu c ũng đừng quên di s ản truy ền th ống c ủa dân t ộc và hãnh di ện r ằng mình là người M ỹ g ốc Vi ệt.” Bu ổi l ễ vinh th ăng c ấp b ậc Ð ại Tá cho Bác Sĩ Mylene còn có s ự hi ện di ện c ủa Thi ếu Tướng Byron C. Hepburn; thân ph ụ m ẫu c ủa Bác Sĩ Mylene; c ựu Thượng Nghị Sĩ VNCH Nguy ễn Khoa Phước (em trai C ố Thi ếu Tướng Nguy ễn Khoa Nam) và phu nhân... (TP) Chu ẩn tướng (Brigadier General) Byron C. Hepburn 81
Ch ồng (Kỷ s ư C ơ Khí) Hu ỳnh Qu ốc Thành & con trai l ớn g ắn c ấp b ực m ới , áo ngoài Cha (BS Tr ần Đoàn, Đại Uý Quân Y S ư Đoàn Dù/QLVNCH) g ắn c ấp b ậc c ầu vai áo trong. 82
M ẹ ( Dược Sĩ Phan Thị Nh ơn) g ắn c ấp b ậc, c ầu vai áo trong Ô.Bà Tr ần Đoàn - Đ/T Mylene Hu ỳnh - Ô. Bà Trung Tướng L ữ Lan 83
3. Phi hành gia Trinh Hữu Châu. Trịnh Hữu Châu đã là niềm tự hào vĩ đại của người Việt khi anh hoàn tất hành trình bay vào vũ trụ cùng tàu con thoi Columbia lừng danh. Trên trang bìa của nhiều tạp chí nước Mỹ đã xuất hiện gương mặt Trịnh Hữu Châu như là một kỳ tích châu Á tại NASA (Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ). Eugene Trịnh (tên khai sinh là Trịnh Hữu Châu) sinh ngày 24/09/1950 tại Sài Gòn. Ông là con trai út của kỹ sư công chánh Trịnh Ngọc Sang. Năm 1953, ông cùng với gia đình sang định cư ở Pháp, nơi đây chính là tiền đề phát triển sự nghiệp của chàng kỹ sư tài năng này. Trịnh Hữu Châu đang được rất nhiều trường đại học danh tiếng ở nước Mỹ mời nói chuyện và giảng dạy. 84
Trịnh Hữu Châu học trung học tại Trường Michelet (Paris) và lấy bằng năm 1968. Sau đó, ông sang Mỹ học ngành chế tạo máy và vật lý ứng dụng tại Đại học Columbia, tốt nghiệp năm 1972. Trong hai năm liên tiếp 1974 và 1975, chàng trai Sài Gòn này nhận học bổng và bảo vệ thành công các luận án thạc sĩ khoa học và triết học. Châu tiếp tục học lên tiến sĩ và năm 1977 lấy được bằng vật lý ứng dụng của Đại học Yale lừng danh. Năm 1979, NASA ngắm Eugene như là một tài năng hiếm thấy và ngay lập tức ông được mời vào làm việc tại phòng thí nghiệm về sức đẩy phản lực của NASA. Trong thời gian này, ông kết thúc khóa học sau tiến sĩ và tham gia các hoạt động nghiên cứu của Viện Kỹ thuật California dưới sự hỗ trợ của NASA. Trịnh Hữu Châu thứ 2 từ trái sang cùng phi hành đoàn tàu Columbia STS – 50 Năm 1983, NASA chọn ông để huấn luyện thành chuyên viên sức đẩy làm việc cho phòng thí nghiệm không gian 3 (Spacelab 3) của mình. Ông trở thành người dự khuyết cho chuyên viên sức đẩy nổi tiếng Taylor Wang. 85
Tháng 8/1990, NASA cái tên Eugene Trịnh được điền vào danh sách thành viên nghiên cứu sức đẩy tại phòng thí nghiệm vi trọng lực của tàu con thoi. Ngày 25/06/1992, sau khi hoàn thành hai năm huấn luyện, ông có mặt trong chuyến bay của tàu con thoi Columbia STS – 50 bay lên không gian. Như vậy, Trịnh Hữu Châu đã trở thành người Việt thứ hai bay vào vũ trụ sau khi Phạm Tuân làm được điều kỳ diệu tương tự trước đó 12 năm (1980). Trang web của NASA cho biết chuyến bay STS – 50 của Eugene Trịnh kéo dài đúng 13 ngày, 19 giờ, 30 phút và 4 giây. Trong chuyến bay này, tại khoang vật lý DPM, ông đã thực hiện và theo dõi cùng lúc ba thí nghiệm về sức đẩy, sự rơi của chất lỏng và kỹ thuật điều khiển chất lỏng không bình chứa do ông nghĩ ra. Eugene Trịnh và một vài thành viên của phi hành đoàn Columbia lịch sử năm 1992 86
Đến nay, hơn 40 công trình khoa học của Trịnh Hữu Châu đã được công bố trên các tạp chí khoa học lớn của Mỹ và châu Âu. Ông là thành viên của các hiệp hội nghiên cứu không gian như Tổ chức Nghiên cứu Sigma Xi, Hội Vật lý Mỹ, Hội Cơ học Mỹ, Viện Hàng không và không gian Mỹ, Hiệp hội Nghiên cứu về nguyên liệu, Hiệp hội Khám phá không gian… NASA đã trao tặng ông huy chương phi hành gia, huy chương thành tựu khoa học đặc biệt và bốn bằng phát minh cùng với các đồng nghiệp. Ông cũng đã nhận được bảy giải thưởng công nghệ của NASA từ năm 1985 tới nay, trong đó có dụng cụ đo lường về trọng lực thấp được đặt trong máy bay phản lực KC-135 của NASA. 87
4. Bác s ĩ Nguy ễn Xuân Nam. T ừ th ất h ọc tr ở thành nhà ph ẫu thu ật nhi hàng đầu Đó là câu chuy ện c ủa bác sĩ Nguy ễn Xuân Nam, Trưởng khoa Ngo ại – B ệnh vi ện Nhi Los Angeles (M ỹ). Trước khi g ặp anh, tôi chỉ được nghe dân ngo ại khoa đồn r ằng, đó là m ột người M ỹ g ốc Vi ệt có ti ếng trong làng ngo ại nhi th ế gi ới. Điều đó khi ến tôi tò mò và th ật b ất ng ờ trong l ần đầu g ặp m ặt anh xu ất hi ện v ới dáng v ẻ r ất ấn tượng: đầu húi cua, kính c ận, da rám n ắng, qu ần jean, áo pull, cùng m ột n ụ cười hi ền khô… N ổi ti ếng c ả ở s ự gi ản dị L ần đầu tiên, B ệnh vi ện Nhi trung ương đăng cai t ổ ch ức H ội nghị khoa h ọc ngo ại nhi Đông Nam Á l ần th ứ 4 v ới đông đảo nh ững anh tài c ủa các nước ASEAN và th ế gi ới. T ất nhiên, m ột người không th ể thi ếu đó là BS Nguy ễn Xuân Nam. Sau màn chào h ỏi v ới nh ững đồng nghi ệp Á, Âu… anh b ảo tôi: “Bây gi ờ anh đi th ăm b ệnh nhân v ới tôi 88
luôn nhé? Chi ều nay tôi s ẽ m ổ trình di ễn 2 ca b ệnh cho các chuyên gia xem”. Hai ca B ệnh vi ện Nhi dành cho BS Nam bị ch ứng phình đại tràng b ẩm sinh d ạng ph ức t ạp. Chỉ định ph ẫu thu ật là bi ện pháp duy nh ất c ứu s ống b ệnh nhân, nh ưng ph ẫu thu ật nh ư th ế nào để đạt k ết qu ả t ốt nh ất m ới là điều đáng bàn. Dù đang khóc ng ằn ng ặt trên tay m ẹ, nh ưng c ậu bé 4 tháng tu ổi tr ở nên ngoan ngoãn và nho ẻn mi ệng cười đáp l ại BS Nam khi anh khéo léo d ỗ dành để khám cho cháu bé. T ại H ội trường J c ủa B ệnh vi ện Nhi trung ương, ca ph ẫu thu ật do BS Nam ch ủ trì được truy ền hình trực ti ếp t ừ phòng m ổ. Các thao tác x ử trí c ủa anh nh ư có ma thu ật thu hút s ự ch ăm chú c ủa các chuyên gia, rất nhi ều s ắc thái bi ểu c ảm khác nhau trên m ỗi khuôn m ặt: h ọ m ở to m ắt, cau mày… r ồi quay sang nhìn nhau g ật gù tâm đắc. Sang ngày hôm sau, tôi không bi ết BS Nam t ận hưởng s ự r ảnh rang c ủa mình nh ư th ế nào, chỉ bi ết ngay khi ban t ổ ch ức gi ới thi ệu anh lên trình bày các nghiên c ứu khoa h ọc m ới c ủa mình v ề n ội soi nhi khoa đã được c ả h ội trường Sông H ồng II – Khách s ạn Sheraton nhi ệt li ệt tán thưởng. Khác v ới cách nói chuy ện h ồn nhiên, đôi khi r ất ng ẫu h ứng, lúc trình bày nghiên c ứu khoa h ọc anh l ại r ất s ắc s ảo và logic, các ch ứng c ứ sát th ực, ch ặt ch ẽ, d ễ hi ểu, hình ảnh sinh động. C ả h ội trường im ph ắc l ắng nghe và r ồi t ừng tràng pháo tay v ỡ òa không dứt khi bài gi ảng k ết thúc. Tôi nói r ằng khi vi ết bài s ẽ g ọi anh là “siêu bác sĩ”, anh b ảo: “Anh nên dành nhi ều l ời khen cho các bác sĩ Vi ệt Nam. Ở M ỹ, tôi có m ọi điều ki ện t ốt nh ất để làm vi ệc, ở nhà mình còn nhi ều thi ếu th ốn nh ưng h ọ đã làm vi ệc th ật tuy ệt v ời. Sau vài n ăm tr ở l ại B ệnh vi ện Nhi th ấy trình độ c ủa các bác sĩ ti ến b ộ r ất nhi ều. Nh ất là GS Nguy ễn Thanh Liêm, tôi quen t ừ nh ững h ội nghị khoa h ọc qu ốc t ế, nhi ều nghiên c ứu c ủa ông đã làm tôi b ất ng ờ và c ảm ph ục…”. Con người tài n ăng ấy không chỉ có s ự khiêm t ốn mà còn có m ột l ối s ống vô cùng gi ản dị. Tôi h ỏi: nghe nói anh v ẫn đi làm b ằng chi ếc xe ô tô c ũ k ỹ ? Câu tr ả lời là: thì nó v ẫn đi được mà, sao l ại ph ải b ỏ đi ?. 89
Tu ổi th ơ giông bão Ít ai bi ết r ằng BS Nguy ễn Xuân Nam đã t ừng tr ải qua m ột “tu ổi th ơ dữ d ội”. Gia đình anh v ốn làm ngh ề đánh cá ở Hòn Khói – Nha Trang – Khánh Hòa. L ời ru c ủa m ẹ và ti ếng sóng bi ển rì rào đã v ỗ v ề anh lớn lên. M ỗi bu ổi sáng, c ậu bé Nam l ại tíu tít d ậy s ớm theo m ẹ ra bi ển ng ồi gác bình minh đón cha tr ở v ề. Nh ưng điều ng ọt ngào ấy đã t ắt lịm khi anh lên 4 tu ổi thì người m ẹ qua đời. Thương cu ộc s ống côi cút c ủa 3 cha con anh, m ột người ph ụ n ữ t ốt b ụng đã ch ấp nh ận làm m ẹ c ủa anh. Ph ải v ật l ộn nuôi gia đình v ới 8 đứa con th ực s ự quá s ức v ới cha m ẹ. Vì th ế lên l ớp 6, nhà nghèo khó, c ậu h ọc trò sáng d ạ Nguy ễn Xuân Nam đã ph ải nghỉ h ọc để cùng cha lênh đênh trên bi ển đánh cá nuôi s ống gia đình. Nh ưng r ồi h ạnh phúc gi ản dị c ủa gia đình nghèo khó ấy c ũng ch ẳng được bao lâu, b ệnh t ật l ại l ần lượt cướp đi c ủa anh m ẹ k ế và hai đứa em. Trong trái tim đau kh ổ lúc b ấy gi ờ c ủa anh b ỗng cháy lên ước m ơ tr ở thành m ột bác sĩ ch ữa b ệnh cho người nghèo. Tu ổi th ơ nghèo khó đong đầy n ỗi đau, nh ững n ăm tháng s ống trên bi ển lúc yên bình, lúc gào thét c ủa giông bão đã rèn cho anh nghị l ực phi thường, thân hình v ạm v ỡ c ủa người th ủy th ủ và m ột tâm h ồn khoáng đạt. Anh b ảo đến t ận bây gi ờ nh ững gi ấc m ơ v ẫn đưa anh tr ở v ề ngày x ưa, có nh ững khi choàng d ậy gi ật mình vì được g ặp m ẹ, được để chân tr ần ch ạy theo m ẹ trên cát nh ư ngày nào, dù hình ảnh th ật ch ập ch ờn, m ơ h ồ… Khát v ọng b ất t ậ n Chàng trai c ủa Hòn Khói đặt chân lên đất M ỹ xa l ạ khi anh 19 tu ổi, trách nhi ệm c ủa Nam lúc này là lao động nuôi s ống gia đình. Dù khó kh ăn, Nguy ễn Xuân Nam v ẫn quy ết tâm xin theo h ọc ti ếp ph ổ thông tại thành ph ố Lincohn. Lúc đó anh chỉ mong r ằng mình h ọc làm sao nói được ti ếng Anh, c ố g ắng t ốt nghi ệp trung h ọc ki ếm m ột vi ệc làm ổn định để nuôi các em ăn h ọc ch ứ không có mong ước gì h ơn. Để có ti ền ăn h ọc, Nguy ễn Xuân Nam đã ph ải r ất nhi ều công vi ệc, làm ở hi ệu bánh m ỳ, làm gia s ư, làm lao công trong trường v ới đủ th ứ công vi ệc c ực nh ọc trong cái l ạnh giá c ủa mùa đông Nebraska. N ăm 1983, anh t ốt nghi ệp trung h ọc t ại trường Norris High School v ới s ố điểm xu ất s ắc. 90
Con đường h ọc b ắt đầu m ở ra trước m ắt Nam, anh quy ết tâm th ực hi ện ước m ơ tr ở thành bác sĩ nh ưng đây l ại chính là ngành h ọc khó nh ất ở M ỹ. Để có th ể h ọc y, b ất kỳ ai c ũng ph ải có b ằng đại h ọc. V ới kh ả n ăng c ủa mình, anh t ốt nghi ệp c ử nhân Toán và Hóa ở Đại h ọc Creighton, TP. Omaha, bang Nebraska m ột cách d ễ dàng, r ồi ti ếp t ục tr ải qua 4 n ăm bác sĩ y khoa t ại trường y c ủa đại h ọc Creighton. Trong quá trình h ọc y, ngo ại khoa cu ốn hút anh kỳ l ạ và c ảm th ấy đây là th ế gi ới anh có th ể phát huy nhi ều nh ất kh ả n ăng c ủa mình vì th ế anh h ọc ti ếp 6 n ăm ph ẫu thu ật t ổng quát t ại đây và Đại h ọc New Mexico. Anh ti ếp t ục vượt qua hàng tr ăm bác sĩ đã t ốt nghi ệp ngo ại t ổng quát để tr ở thành m ột trong 27 h ọc viên toàn B ắc M ỹ lúc b ấy gi ờ đỗ vào chuyên ngành ngo ại nhi t ại Đại h ọc Pittsburgh, bang Pennsylvania. Anh b ảo, có m ột th ứ anh không ph ải h ọc, không ph ải thi chỉ c ần r ất chân thành mà có được đó là tình yêu c ủa v ợ anh, m ột bác sĩ gây mê, người cho anh m ột mái ấm gia đình th ực s ự và ni ềm an ủi l ớn trong cu ộc đời. T ừ khi bước chân vào đại h ọc đến lúc t ốt nghi ệp thương trình ngo ại nhi, BS Nam đã tr ải qua 16 n ăm h ọc t ập liên t ục. N ăm 1999, BS Nguy ễn Xuân Nam được Đại h ọc California, Irvine m ời v ề làm Trưởng khoa Ph ẫu thu ật Nhi, tham gia gi ảng d ạy t ại trường Đại h ọc n ổi ti ếng ở mi ền Nam California này đồng th ời là Trưởng khoa Ngo ại – B ệnh vi ện Nhi Los Angeles. Gi ờ đây cái tên Nguy ễn Xuân Nam đã tr ở nên n ổi ti ếng trong gi ới ngo ại nhi b ởi nhi ều công trình nghiên c ứu, nhi ều bài gi ảng, nhi ều gi ải thưởng và c ả cách thuy ết gi ảng h ấp d ẫn c ủa anh. BS Nam c ũng là m ột trong nh ững người đi đầu v ề n ội soi ổ b ụng, thành công m ới nh ất c ủa anh là m ổ n ội soi chỉ qua m ột l ỗ thay b ằng ba l ỗ nh ư trước đây. Anh mong mu ốn chuy ển giao s ớm kỹ thu ật này đến t ất c ả các đồng nghi ệp trên th ế gi ới, đặc bi ệt là ở Vi ệt Nam. T ừ m ột c ậu bé m ồ côi tr ở thành m ột chuyên gia xu ất s ắc th ế gi ới v ề ngo ại khoa là m ột ch ặng đường gian kh ổ nh ưng đáng khâm ph ục c ủa BS Nguy ễn Xuân Nam. V ới chàng trai Hòn Khói phóng khoáng nh ư bi ển ấy, nh ững khát v ọng v ề cu ộc s ống, v ề khoa h ọc là b ất t ận. 91
5. Bà Stephanie Murphy. Phụ nữ gốc Việt đầu tiên thắng chức Dân Biểu Liên Bang Mỹ tại Tiểu bang Florida. Bà Stephanie Murphy vừa đắc cử chức dân biểu liên bang. (Hình: stephaniemurphyforcongress.com) WINTER PARK, Florida (NV) – Bà Stephanie Murphy, một phụ nữ gốc Việt, vừa thắng chức dân biểu liên bang Hoa Kỳ, Ðịa Hạt 7, tại Florida, theo nhật báo The New York Times, mặc dù đây chưa phải là kết quả chính thức, vì còn phải chờ cơ quan bầu cử thông báo. 92
Bà được Tổng Thống Barrack Obama chính thức ủng hộ tranh cử dân biểu Hạ Viện Mỹ trong cuộc bầu cử vào Thứ Ba, 8 Tháng Mười Một. Theo NYT, bà Murphy được 180,372 phiếu (51.5%) trong khi đối thủ của bà, Dân Biểu John Mica được 169,947 phiếu (48.5%), trong tổng số 350,319 phiếu. Như vậy, bà Murphy sẽ là phụ nữ Việt Nam đầu tiên làm dân biểu Hạ Viện Hoa Kỳ. Trong lần trả lời phỏng vấn của nhật báo Người Việt trước ngày bầu cử, bà Stephanie Murphy cho hay: “Tôi tranh cử lần này vì tôi thấy chung quanh mình có quá nhiều điều cần phải thay đổi. Tôi tin rằng giấc mơ Hoa Kỳ vẫn còn đó, nhưng ngày càng vượt xa tầm tay chúng ta. Làm việc cần cù không còn đủ và Washington không giúp đỡ chúng ta nữa – thực sự, họ làm tình hình tệ hơn nữa. Nếu muốn thay đổi Washington, chúng ta phải thay đổi những người chúng ta gởi lên Wasington.” Bà cho biết tên Việt Nam của bà là Ðặng Thị Ngọc Dung, cùng gia đình vượt biên năm 1979 khi mới được 6 tháng tuổi. Bà Stephanie hoàn tất đại học “bằng học bổng, sự chăm chỉ và lòng quyết tâm.” Bà cũng là một trong những người được mời đọc diễn văn tại Ðại Hội Toàn Quốc Ðảng Dân Chủ tại Philadelphia, Pennsylvania, hồi Tháng Bảy. Bà Stephanie Murphy, 38 tuổi, thuộc đảng Dân Chủ, được giới truyền thông mô tả là một “đối thủ đáng gờm” cho ông John Mica, 73 tuổi, dân biểu liên bang thuộc đảng Cộng Hòa, đang tại chức. 93
Báo Orlando Sentinel viết về cuộc tranh cử này như sau: “Chưa bao giờ Dân Biểu Mica gặp một đối thủ như bà Stephanie Murphy, vì bà là một khuôn mặt mới với một câu chuyện đời lý thú.” Tạp chí Politico viết rằng đây là cuộc tranh cử giữa kinh nghiệm và sự đổi mới và vị trí của ông Mica đang bị bà Stephanie đe dọa. Sau hơn 20 năm, ông John Mica phải đương đầu với một cuộc tái tranh cử gay go nhất. Sau biến cố 911, bà làm việc cho Bộ Quốc Phòng trong vai trò chuyên viên an ninh đặc biệt trong suốt bốn năm. Trong cương vị ấy, bà nhận thấy rằng khi an ninh quốc gia bị ảnh hưởng, quan niệm chính trị và phe phái không quan trọng bằng kết quả hữu hiệu. Bà chia sẻ với nhật báo Người Việt: “Ðiều đầu tiên tôi sẽ làm ngay sau khi đắc cử là cải thiện kinh tế cho Ðịa Hạt 7 của tôi, tạo thêm công ăn việc làm cho cử tri. Dĩ nhiên tôi có nhiều dự định khác sẽ thực hiện sau khi thành dân biểu liên bang, nhưng đây là những điều tôi phải làm trước tiên.” Mời độc giả xem video: Ngày bầu cử cử tri Mỹ chọn giữa ông Trump và bà Clinton Hiện nay, bà làm việc tại công ty Sungate Capital, một công ty chuyên về đầu tư, giữ vai trò điều hành và có trách nhiệm hướng dẫn đầu tư và thực hiện những sáng kiến chủ động có liên quan đến chính phủ. Bà cũng là giáo sư kinh doanh tại đại học Rollins College, Winter Park, Florida. Hiện thời, bà sống tại Winter Park cùng chồng và hai con, Liêm và Maya. (Ð.D.) 94
6. Bà Phan Giao Tổng Giám Đốc Cơ quan Hàng không mẫu hạm Hải quân Hoa Kỳ. Nữ TGĐ gốc Việt điều hành đóng hàng không mẫu hạm hiện đại nhất thế giới. Tàu USS Gerald R. Ford đã được Hải quân Mỹ chính thức đưa vào sử dụng (ảnh do Hải quân công bố tháng 4/2017) Bà Giao Phan cho biết : tàu Gerald Ford, còn gọi là CVN-78, là hàng không mẫu hạm tối tân nhất trên thế giới hiện nay. Tôi chỉ đề cập đến 5 thứ quan trọng nhất làm cho chiếc Ford này nổi bật mà chưa một quốc gia nào khác trên thế giới có thể làm được. Thứ nhất, ngoại trừ Hoa Kỳ, chưa có một quốc gia nào trên thế giới có loại hàng không mẫu hạm có hệ thống giúp máy bay cất cánh bằng 95
điện t ừ - electro-magnetic aircraft launch system, g ọi t ắt là EMALS; và m ột h ệ th ống hãm đà t ối tân khi máy bay đáp l ại - advanced arresting gears, g ọi t ắt là AAG. C ả hai h ệ th ống này thay cho h ệ th ống c ũ ch ạy b ằng h ơi nước, nên giúp cho vi ệc c ất cánh c ũng nh ư h ạ cánh được nhanh chóng và d ễ dàng h ơn. Th ứ hai là tàu được xây dựng theo thi ết k ế m ới nh ất ch ưa t ừng có trong vòng 40 n ăm qua. Chi ếc Ford là hàng không m ẫu h ạm đầu tiên có h ệ th ống phát n ăng lượng t ối cao nh ất, t ối tân nh ất, có kh ả n ăng sản xu ất m ột ngu ồn l ực điện g ấp 3 l ần so v ới lo ại Nimitz. Vì lý do này, các chuyên viên xây dựng chi ến h ạm m ới có th ể lo ại b ỏ được h ệ th ống phát điện b ằng h ơi nước thường được s ử dụng trong quá kh ứ và có chi phí b ảo trì cao. Th ứ ba, để giúp tàu Ford có th ể hoàn thành nhi ều phi v ụ trong m ột ngày h ơn lo ại hàng không m ẫu h ạm Nimitz, hay nói cách khác là có kh ả n ăng chi ến đấu v ũ bão h ơn các chi ến h ạm khác, chúng tôi có m ột số sáng ki ến v ề phi đạo. Thí dụ nh ư thay đổi kích thước và vị trí c ủa nh ững khu v ực trên phi đạo b ằng cách c ắt b ớt s ố thang máy di chuy ển máy bay, t ừ 4 xu ống 3. Ho ặc là có thang máy chuy ển v ận khí gi ới để có th ể di chuy ển v ũ khí từ nhà kho đến khu máy bay đậu và phi đạo. Điều đó, cách di chuy ển c ũng làm cho nhanh h ơn. M ột điều n ữa chúng tôi h ọc ở phương pháp áp dụng trong nh ững cu ộc đua xe drift car, thì t ập trung m ọi ho ạt động ti ếp v ận và h ỗ tr ợ máy bay ở ngoài phi đạo để làm sao cho máy bay được di chuy ển nhanh h ơn. 96
Th ứ t ư là intergrated warfare system - h ệ th ống tác chi ến h ợp nh ất - bao g ồm nh ững k ỹ thu ật t ối tân nh ất. Có radar 3 chi ều, 3-dimension, rồi h ệ th ống thông tin, r ồi ki ểm soát và chỉ huy để có th ể nâng cao kh ả n ăng chi ến đấu được h ữu hi ệu h ơn. Cu ối cùng, m ột cái r ất quan tr ọng n ữa là chúng tôi không quên ch ăm sóc cho hàng ngàn th ủy th ủ làm vi ệc ngày đêm trên chi ến h ạm. Nên h ệ th ống máy l ạnh c ũng t ối tân được trang bị trên chi ếc Ford để th ủy th ủ có th ể có m ột n ơi ăn ở cho tho ải mái, có th ể hít th ở không khí trong lành mà không bị h ại môi trường. V ới t ất c ả s ự thay đổi m ới m ẻ này, chi ến h ạm Ford có th ể ho ạt động h ữu hi ệu h ơn, v ới ít nhân l ực h ơn. So v ới chi ếc Nimitz, chúng tôi ti ết ki ệm được 600 người vì b ảo trì và sửa ch ữa c ũng gi ảm. Điều này giúp cho ngân qu ỹ qu ốc gia c ủa M ỹ có th ể ti ết ki ệm được kho ảng 4 t ỷ đôla trong vòng 50 n ăm là th ời gian ho ạt động c ủa chi ếc Ford. Bà Giao Phan: Hàng không m ẫu h ạm nh ư m ột thành ph ố riêng ở ngoài bi ển c ả. M ỗi hàng không m ẫu h ạm ra đi mang theo không chỉ nh ững ph ản l ực c ơ, trực th ăng, mà còn mang theo c ả các b ộ ph ận phòng bị v ới nó. Tàu có th ể ho ạt động độc l ập t ừ h ải ph ận qu ốc t ế. Hàng không m ẫu h ạm có th ể giúp các vị t ư l ệnh t ối cao c ủa Hoa Kỳ có m ột v ũ khí tuy ệt đỉnh. H ọ có th ể ra l ệnh cho nhi ều phi v ụ. Máy bay sẽ được phóng ra liên t ục, nh ư Hoa Kỳ đã t ừng làm trong cu ộc chi ến Iraq, khi mà chi ếc CVN-75 Carl Vinson th ả bom xu ống Iraq. Lúc đó, Hoa Kỳ không có nhi ều c ăn c ứ không quân ở Trung Đông, nh ưng nh ờ có hàng không m ẫu h ạm, không quân Hoa Kỳ v ẫn có th ể tung ra nh ững v ụ t ấn công đáng k ể t ừ nh ững hàng không m ẫu h ạm. 97
Để bi ểu dương s ức m ạnh không quân trên th ế gi ới mà không c ần ph ải xin phép m ột qu ốc gia nào khác c ả, không c ần xin phép để h ạ cánh trên lãnh th ổ, hay là s ử dụng không ph ận c ủa qu ốc gia đó. Nói tóm lại, đây là m ột cách để phô trương quy ền l ực c ủa Hoa Kỳ. Nh ưng còn m ột điểm n ữa mà tôi mu ốn nói là ngoài tác chi ến, còn có m ột nhi ệm v ụ khác là h ỗ tr ợ các vi ệc c ứu n ạn nhân đạo. Chúng ta th ấy g ần đây các hàng không m ẫu h ạm đã có m ặt trong vi ệc c ứu dân Haiti lênh đênh trên bi ển, hay c ứu giúp các vùng đất bị tai h ọa khác. Bà Giao Phan: Tôi làm cho Program Executive Office-Aircraft Carrier, t ạm dịch là C ơ quan Điều hành Chương trình Hàng không M ẫu h ạm. Đây là m ột c ơ quan ở trong H ải quân Hoa Kỳ. C ơ quan c ủa tôi đảm nhi ệm t ất c ả các vi ệc liên quan đến hàng không m ẫu h ạm, t ừ A t ới Z. T ừ l ập k ế ho ạch, thi ết k ế, xây dựng, b ảo trì, s ửa ch ữa, tóm l ại, t ừ đầu chí cu ối. Bà Giao Phan, T ổng Giám đốc Điều hành, C ơ quan Điều hành Chương trình Hàng không M ẫu h ạm, H ải quân Hoa Kỳ 98