เเผนการจัดการเรียนรู้ การบัญชีเพื่อการจัดการ

36

แบบทดสอบก่อนเรียน

รหัส 30201 - 9003 วิชาการบัญชีเพอื่ การจัดการ

ชดุ การสอนท่ี 2 เรอ่ื ง ความรูท้ ัว่ ไปเกี่ยวกบั บัญชีตน้ ทุน จำนวน 10 ขอ้ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

คำสั่ง จงทำเครือ่ งหมาย (X) ลงหน้าข้อที่ถูกต้องท่ีสุด

1. การบญั ชตี ้นทุน ใชก้ ับกจิ การประเภทใด

ก. ซอื้ มาขายไป

ข. อตุ สาหกรรม

ค. มลู นิธแิ ละสมาคม

ง. หน่วยงานราชการ

2. วัตถปุ ระสงค์ของการบัญชตี ้นทนุ คอื อะไร

ก. เพ่ือคำนวณตน้ ทนุ ขาย

ข. เพอื่ คำนวณราคาสินคา้ คงเหลอื

ค. เพื่อเปน็ ขอ้ มูลในการวางแผนและควบคุม

ง. ถูกทกุ ข้อ

3. ผู้บรหิ ารจะใช้ตน้ ทุนผลิตภณั ฑ์ เป็นข้อมลู ในการตัดสินใจในเรอ่ื งใด

ก. การตง้ั ราคาขาย

ข. การตดั สินใจขยายสายผลติ ภัณฑ์

ค. การตดั สนิ ใจยกเลิกผลติ ภัณฑ์

ง. ถูกทุกข้อ

4. รายการในข้อใดถอื เปน็ ต้นทุนผนั แปรของกิจการท่ผี ลติ เฟอรน์ เิ จอรท์ ำดว้ ยไม้

ก. ค่าไม้ ข. คา่ แรงคนงานแผนกตดั และไส

ค. ค่าแรงคนงานแผนกประกอบ ง. ถูกทกุ ขอ้

5. รายการในข้อใดถือเปน็ ต้นทนุ คงที่ (เฉพาะช่วงท่ีมีความหมาย)

ก. เงนิ เดือนหวั หนา้ คนงาน ข. คา่ เสือ่ มราคาเคร่ืองจกั ร

ค. เงนิ เดือนคนคมุ เครื่องจกั ร ง. ถูกทุกขอ้

37

แบบทดสอบกอ่ นเรียน

รหสั 30201 - 9003 วิชาการบัญชีเพอื่ การจดั การ
ชดุ การสอนที่ 2 เรอ่ื ง ความรทู้ วั่ ไปเกย่ี วกบั บัญชีตน้ ทนุ จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------
คำสัง่ จงทำเครื่องหมาย (X) ลงหนา้ ข้อทถี่ ูกต้องท่ีสดุ

จำนวนเงนิ 1 2

3

4 จำนวนผลผลิต

6. เส้นใดตอ่ ไปนี้คอื ตน้ ทุนผันแปล

ก. หมายเลข 1 ข. หมายเลข 2

ค. หมายเลข 3 ง. หมายเลข 4

7. ตน้ ทุนผลิตประกอบดว้ ยอะไรบ้าง

ก. วัตถุดบิ ทางตรง ข. ค่าแรงทางตรง

ค. ค่าใช้จ่ายในการผลิต ง. ถกู ทกุ ข้อ

8. ข้อใดถือเป็นวตั ถดุ บิ ทางตรงในการผลติ ปลากระป๋อง

ก. ปลา ข.พริก

ค. ซอ๊ ส ง.กระป๋อง

9. สินคา้ คงเหลอื ของกิจการอตุ สาหกรรมไดแ้ ก่อะไรบ้าง

ก. วัตถุดบิ และสนิ ค้าระหวา่ งผลติ

ข. สินคา้ ระหว่างผลิตและสนิ คา้ สำเร็จรปู

ค. วตั ถดุ ิบ สินค้าระหว่างผลติ และสินคา้ สำเร็จรูป

ง. วัตถดุ บิ และสนิ คา้ สำเร็จรปู

10. การเงินท่ีกจิ การอุตสาหกรรมจัดทำข้ึนไดง้ บอะไรบ้าง

ก. งบตน้ ทนุ การผลิต งบกำไรขาดทุนและงบดลุ

ข. งบต้นทุนการผลติ และงบกำไรขาดทุน

ค. งบกำไรขาดทุนละงบดลุ

ง. งบต้นทุนการผลติ และงบดุล

38

ใบเน้ือหา/ใบความรู้
หนว่ ยที่ 1 เรอื่ ง ความรู้ทัว่ ไปเกี่ยวกบั บญั ชีเพือ่ การจดั การ

1 : ลักษณะทัว่ ไปของการบัญชเี พอ่ื การจัดการ

การบัญชีต้นทุน เป็นการบัญชีที่เกี่ยวกับการสะสมต้นทุนในด้านการผลิตของธุรกิจที่ทำการ
ผลิตสินค้า ขึ้นเองหรือที่เรียกว่า กิจการอุตสาหกรรม นักบัญชีจะต้องจำแนกต้นทุนและวิเคราะห์ได้ว่า
รายการใดจะถือเป็นต้นทุนการผลิตหรือไม่ เพื่อให้การคำนวณต้นทุนผลิตภัณฑ์เป็นไปอย่างถูกต้องมากท่ี สุด
และผู้บรหิ ารสามารถนำไปใชต้ ัดสนิ ใจทางด้านการตลาด

การดำเนนิ ธุรกิจในปัจจุบนั ท่ีมลี ักษณะการดำเนินธุรกิจเสรี ผูบ้ รหิ ารต้องเผชญิ กับการแข่งขัน
ในทุก ๆ รูปแบบ และต้องทำการตัดสินใจแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โดย
จะต้องคำนึงถึงความอยู่รอดและโอกาสในการเติบโตของกิจการ ข้อมูลสำคัญที่ใช้ประกอบในการตัดสินใจใน
ด้านต่าง ๆ ประกอบด้วยข้อมูลภายนอกกิจการ และข้อมูลภายในกิจการ ข้อมูลจากการบัญชีต้นทุนถือเป็น
ข้อมูลพื้นฐานทางบัญชีทั้งในด้านบัญชีการเงิน และบัญชีบริหาร จึงถือเป็นข้อมูลภายในที่สำคัญ การทำความ
เข้าใจความหมาย วัตถุประสงค์ ความสำคัญต่อการบริหาร ตลอดจนวิธีการสะสมต้นทุนในลักษณะต่าง ๆ จึง
ถือเปน็ สิ่งสำคญั ท่ตี อ้ งทำความเขา้ ใจเป็นอนั ดับแรก

2 : วตั ถปุ ระสงค์ของบญั ชีตน้ ทนุ

ต้นทุนการผลิต คือ ต้นทุนการผลิตสินค้าสำเร็จรูปของกิจการอุตสาหกรรม ซึ่งประกอบด้วยต้นทุน
3 ชนดิ คือ

1.1 ต้นทนุ วตั ถุดบิ ทางตรง
1.2 ต้นทนุ คา่ แรงงานทางตรง
1.3 ตน้ ทนุ คา่ ใชจ้ า่ ยการผลิต
คา่ ใชจ้ ่ายการผลิต หมายถึงคา่ ใช้จ่ายต่างๆ ท่ีเกดิ ขึ้นในโรงงาน ถอื เป็นตน้ ทุนการผลติ ชนิดหนึ่ง
นอกเหนือจากวตั ถุดิบทางตรง และค่าแรงงานทางตรง ค่าใช้จ่ายการผลิตเปน็ ต้นทุนการผลิตทป่ี ระกอบดว้ ย
ค่าใช้จา่ ยการผลติ หลายประเภท ตัวอยา่ งเช่น

39

1. วัตถุดิบทางอ้อม 6. คา่ เบี้ยประกันโรงงาน

2. ค่าแรงงานทางอ้อม 7. ค่าเสอ่ื มราคาอาคารโรงงาน

3. คา่ ใช้จา่ ยเบ็ดเตล็ดโรงงาน 8. เงนิ เดอื นผคู้ วบคุมคนงาน

4. ค่าสทิ ธิบัตร 9. เงินเดือนผ้จู ดั การโรงงาน

5. คา่ ภาษอี ุปกรณก์ ารผลิต 10. คา่ ไฟฟา้ โรงงาน

วตั ถดุ ิบทางตรง เป็นวตั ถุดิบที่เป็นส่วนประกอบสำคัญในการผลติ สินคา้ สามารถคำนวณเขา้ ตัว

ผลติ ภณั ฑไ์ ด้โดยงา่ ย สามารถบอกได้ชดั เจนวา่ ผลิตภัณฑน์ นั้ ๆ มตี ้นทุนจำนวนวตั ถดุ ิบเปน็ จำนวนเท่าใด ส่วนวตั ถุดบิ

ทางอ้อมนั้นเป็นส่วนประกอบไม่สำคัญในการผลิตสินค้าเป็นว ัตถุดิบที่นำมาทำให้การแปร สภาพ

วัตถุดิบทางตรงให้เป็นสินค้าสำเร็จรูปสมบูรณ์ขึ้น คำนวณเข้าเป็นต้นทุนการผลิตสินค้าแต่ละหน่วย

ได้ยากดังนั้นวตั ถดุ ิบทัง้ 2 ประเภทตา่ งกนั ตรงทีว่ ตั ถดุ ิบทางตรง เปน็ ส่วนประกอบทส่ี ำคัญในการผลติ สินค้า แต่

วัตถดุ ิบทางอ้อมเปน็ สว่ นประกอบท่ไี ม่สำคัญ

คา่ แรงงานทางตรง หมายถึง คา่ แรงงานทจี่ ่ายให้แก่คนงานท่ีทำการผลติ โดยตรง และสามารถบอกได้

ชัดเจนว่าในผลิตภัณฑ์นั้น ๆ มีต้นทุนค่าแรงทางตรงเท่าใด แต่ค่าแรงทางอ้อมเป็นค่าแรงงาน

ทีจ่ า่ ยใหแ้ ก่คนงานทไ่ี ม่ไดท้ ำการผลติ โดยตรง และคำนวณเข้าเปน็ ต้นทนุ สินคา้ สำเร็จรูปไดย้ าก

งบต้นทุนการผลติ มรี ายละเอยี ดเก่ยี วกบั ตน้ ทุนวตั ถดุ บิ ใชไ้ ป คา่ แรงงานทางตรง และค่าใช้จา่ ยการผลติ

รวมกนั เปน็ ต้นทุนการผลติ บวกงานระหวา่ งทำต้นงวด หัก งานระหวา่ งทำปลายงวด เป็นต้นทุนสินค้า

สำเร็จรูป บวก สินคา้ สำเร็จรูปต้นงวด หัก สนิ คา้ สำเรจ็ รปู ปลายงวดเป็นต้นทุนขายถ้าวตั ถดุ บิ คงเหลือปลาย

งวดสงู ไป จะมีผลทำต้นทนุ วัตถุดบิ ใช้ไปตำ่ ต้นทนุ การผลติ รวมกจ็ ะต่ำดว้ ย

ตน้ ทุนขาย = สินคา้ สำเร็จรปู ตน้ งวด+ตน้ ทุนสินคา้ สำเรจ็ รปู -สนิ ค้าสำเร็จรปู ปลายงวด
กำไรขั้นตน้ = 500,000 - 85,000
= 415,000
= 20% ของยอดขาย

ยอดขาย = 415,000 X 100
80
= 518,750 บาท

40

ต้นทุนขาย = สินค้าสำเรจ็ รปู ตน้ งวด + ต้นทุนสนิ คา้ สำเรจ็ รูป - สินคา้ สำเรจ็ รปู ปลายงวด

(2,520,000 X 100 ) = 350,000 + 2,100,000 - สินค้าสำเร็จรูปปลายงวด
125

สนิ ค้าสำเร็จรปู คงเหลอื = 2,450,000 - 2,016,000
= 434,000 บาท

3 : ความสมั พนั ธ์ระหวา่ งการบญั ชีการเงนิ และการบัญชตี ้นทุน

การบัญชีการเงินและการบัญชีต้นทุนมีความสัมพันธ์กันในลักษณะท่ีการบัญชีต้นทุนจะรวบรวมและ
คำนวณต้นทุนที่เกิดขึ้นและนำไปใช้ในรูปของการบัญชีการเงินส่วนหนึ่ง อีกส่วนหนึ่งนำไปใช้สำหรับฝ่าย
บริหารนั่นคือเพื่อเป็นข้อมูลในการวางแผนควบคุมและตัดสินใจทางการ ตลาดอย ่างไร ก็ ตามการ บ ั ญชี
การเงินและการบญั ชตี น้ ทนุ ก็มีขอ้ แตกตา่ งทส่ี รุปไดด้ ังนี้

รายการ การบัญชีการเงนิ การบัญชีตน้ ทนุ
1. ผูใ้ ชข้ อ้ มลู คอื ใคร
2. หลักการจัดทำ ⚫ ผู้ใชง้ บการเงินภายนอกกิจการ ⚫ ผู้ใช้งบหรือรายงานภายใน
3. งวดเวลาที่จดั ทำ ⚫ ตอ้ งทำตามหลักการบัญชีที่ กจิ การ
⚫ อาจไม่เป็นไปตามหลักการ
4. หนว่ ยท่ใี ชว้ ัดค่า ยอมรบั โดยทวั่ ไป
5. จัดทำในลกั ษณะใด ⚫ เม่ือส้ินงวดบัญชี 1 ปี บัญชที ่ยี อมรับโดยท่ัวไป
⚫ ตามงวดเวลาที่ผู้บริหาร
⚫ วดั เป็นจำนวนเงิน ภายในกจิ การต้องการ (รายวัน,
รายสปั ดาห์, รายเดอื น หรอื รายปี)
⚫ แสดงฐานะรวมทง้ั กิจการ ⚫ อาจเป็นหน่วยที่ผลิต, จำนวน
ชัว่ โมง หรือจำนวนเงนิ
⚫ แลว้ แตค่ วามต้องการใช้ขอ้ มลู

ของผู้บริหารฝ่ายนั้น ๆ อาจ
แยกเป็นแต่ละฝ่าย แตล่ ะแผนก

41

4 : การจำแนกประเภทของตน้ ทุน

ลำดบั รายการ ต้นทนุ ตน้ ทุน ตน้ ทุน ต้นทุน
ผันแปร ก่ึงผนั แปร คงท่ี งวดเวลา
1 ค่าแรงงานยามรกั ษาความปลอดภยั
3
2 เงนิ เดือนหัวหน้าหนว่ ยรักษาความปลอดภยั 3

3 ค่าขนสง่ เขา้ (กรณีซอ้ื วตั ถุดิบ) 3
3
4 ค่าแรงทางตรง 3

5 วัตถดุ บิ ทางอ้อม 3
3
6 เงนิ เดอื นฝ่ายบรหิ าร 3

7 มลู คา่ เสือ่ มสนิ้ เหมืองแร่ 3
3
8 ค่าล่วงเวลาคนงาน
3
9 คา่ ไฟฟา้ โรงงาน 3
3
10 ค่าโฆษณา

11 เงนิ เดอื นพนกั งานขาย 

12 ค่าเชา่ สำนกั งานขาย 

13 ค่าเสื่อมราคา-เคร่อื งใช้สำนกั งาน 

14 เงนิ เดอื นผู้ควบคมุ การผลิต 

15 ค่าเบย้ี ประกันโรงงาน 

16 ค่าสอบบญั ชี

17 ค่าวัสดสุ ำนกั งานแผนกบญั ชกี ารเงิน

18 คา่ ภาษีเงินไดน้ ิติบุคคล

19 ค่าน้ำมันเตาท่ใี ชใ้ นการกอ่ กำเนิดไฟฟ้าท่ีใช้
ในการผลติ

20 คา่ นายหน้าของพนกั งานขาย

1. ต้นทุนข้นั ต้น = วตั ถุดิบทางตรง + คา่ แรงทางตรง
= 80,000 + 61,000
= 141,000 บาท

42

2. ต้นทนุ แปรสภาพ = ค่าแรงทางตรง + คา่ ใชจ้ ่ายการผลิต
3. ต้นทนุ ผลติ ภัณฑ์ = 61,000 + (5,000 + 12,500 + 65,000)
= 143,500 บาท
ต้นทนุ ต่อหน่วย = วัตถดุ บิ ทางตรง + คา่ แรงทางตรง + ค่าใช้จ่ายการผลติ
4. ตน้ ทนุ งวดเวลา = 80,000 + 61,000 + 82,500
= 223,500 บาท
= 223,500 ÷ 20,000
= 11.175 บาท
= ค่าใช้จา่ ยการขายและบริหาร
= 71,000 บาท

ตวั อย่าง บริษัท รกั ษ์ จำกัด

1. คำนวณต้นทุนสินคา้ สำเร็จรูปท่ผี ลิตได้ในปี 2562

วัตถุดบิ เบิกใช้

วัตถดุ ิบตน้ งวด 150,000

บวก ซือ้ วตั ถุดิบ 882,000

1,032,000

หกั วตั ถดุ บิ ปลายงวด 210,000 822,000
750,000
ค่าแรงงานทางตรง 382,000

ค่าใช้จ่ายการผลิต 21,000
1,975,000
ตน้ ทนุ การผลิต 1,954,000
38,000
บวก งานระหว่างทำต้นงวด 1,937,000

หัก งานระหวา่ งทำปลายงวด
ตน้ ทนุ สนิ คา้ สำเรจ็ รปู

2. คำนวณเครื่องทำน้ำเย็นทผ่ี ลิตไดใ้ นปี 2562
จำนวนท่ีผลิต = จำนวนทีข่ ายระหว่างงวด + คงเหลอื ปลายงวด - คงเหลือตน้ งวด
= 4,200 + 120 - 100
= 4,220 ตู้

3. ตน้ ทุนต่อหน่วยของเครื่องทำน้ำเยน็ ทผ่ี ลิตได้ = 1,937,000
4,220
= 459 บาท

43

โรงงานยงดี

คำนวณจากบัญชแี ยกประเภททั่วไป

วตั ถดุ บิ

ม.ค.1 ยอดยกมา 21,500 เบกิ ใช้ 87,600
19,300
ซ้ือวตั ถดุ บิ 85,400 ธ.ค.31 ยอดยกไป 106,900

106,90

0

งานระหวา่ งทำ

ม.ค.1 ยอดยกมา 20,000 สนิ คา้ สำเรจ็ รปู 316,200
18,500
วัตถุดบิ 87,600 ธ.ค.31 ยอดยกไป
334,700
ค่าแรง+คา่ ใช้จ่าย 227,100

334,700

ม.ค.1 ยอดยกมา สนิ ค้าสำเร็จรูป 314,000
งานระหวา่ งทำ 11,200 ตน้ ทนุ ขาย 13,400
316,200 ธ.ค.31 ยอดยกไป 327,400
327,400

ตน้ ทนุ ขาย
สนิ ค้าสำเรจ็ รูป 314,000

+ = 327,400 - 11,200
1. ตน้ ทุนสินคา้ ที่ผลิต = 316,200 บาท

2. ตน้ ทนุ การผลิตระหวา่ งปี : = 316,200 + 18,500 - 20,000 - 87,600
คา่ แรงงาน + ค่าใชจ้ ่ายการผลิต
= 227,100 บาท
เพราะฉะนนั้ ตน้ ทนุ การผลิต = 20,000 + 87,600 + 227,100
= 334,700 บาท

3. ยอดซื้อวตั ถุดบิ = 87,600 + 19,300 - 21,500
= 85,400 บาท

44

ตวั อย่างการจำแนกงบตา่ งๆ

ลำดบั รายการ งบตน้ ทนุ งบกำไร งบแสดง
การผลติ ขาดทนุ ฐานะ
1 วตั ถดุ ิบใช้ไป การเงนิ
2 ภาษีการค้า 3 3
3 ค่านิมติ สทิ ธิท่ีจา่ ยใหเ้ จา้ ของสูตรสินคา้ 3 3 3
4 เงินเดือนประธานคณะกรรมการ 3 3
5 ค่าเชา่ อาคารสำนักงาน 3
6 ภาษีทรัพย์สินอปุ กรณ์การผลิต 3 3
7 คา่ เชา่ จา่ ยล่วงหนา้ อาคารสำนักงาน 3 3 3
8 ค่าเบีย้ ประกนั จา่ ยล่วงหน้าอาคารสำนักงาน 3 3
9 ค่าเบย้ี ประกนั อบุ ัติเหตุที่จา่ ยให้คนงานแผนกผลติ 3 3

10 เงินคา่ ล่วงเวลาทจ่ี า่ ยใหค้ นงานแผนกผลติ 3 3
11 ค่าแรงงานคา้ งจ่าย 3
12 คา่ เบยี้ ประกนั อาคารโรงงาน
13 ใบสำคญั จา่ ย
14 เงนิ ปนั ผลค้างจา่ ย
15 ค่าเผอื่ หนีส้ งสยั จะสูญ
16 ส่วนลดรับ
17 ส่วนลดจ่าย
18 ดอกเบ้ียรบั
19 ดอกเบ้ียหนุ้ กู้คา้ งจ่าย
20 เงนิ เบกิ เกนิ บญั ชี

45

ใบเนอ้ื หา/ใบความรู้
หนว่ ยท่ี 1 ช่อื หนว่ ย ความรทู้ ว่ั ไปเก่ยี วกบั บัญชตี ้นทนุ

5 สนิ ค้าคงเหลือ

สนิ คา้ คงเหลอื (Inventory) หมายถึง สนิ ทรพั ยไ์ ม่หมนุ เวยี นซึง่ ประกอบดว้ ย
(1) สนิ คา้ สำเร็จรูปท่ีถอื ไว้เพ่ือขายตามลกั ษณะการประกอบธรุ กจิ ตามปกติของกิจการ
(2) งานหรอื สินค้าระหวา่ งทำทีอ่ ยใู่ นระหว่างกระบวนการผลติ เพื่อให้เปน็ สนิ ค้าสำเร็จรูปเพื่อขาย
(3) วตั ถุดิบ หรือวสั ดทุ ี่มไี ว้เพื่อใชใ้ นกระบวนการผลติ สนิ คา้ หรอื ใหบ้ รกิ าร

คงเหลือรวมถึงสินคา้ ทซ่ี ้อื มาและถือไว้เพื่อขายตอ่ เชน่ สนิ คา้ ท่ีผู้คา้ ปลกี ซอ้ื มาและถือไวเ้ พ่ือขายต่อ หรือ
ที่ดินและอสังหาริมทรัพย์อื่นที่ถือไว้เพื่อขายต่อ สินค้าคงเหลือรวมถึงสินค้าสำเร็จรูปที่ผลิต หรือสินค้าระหว่า
ผลิตโดยกิจการ วัตถุดิบหรือวัสดุที่ถอื ไวเ้ พ่ือรอท่ีจะใช้ในกระบวนการผลติ และในกรณีทีเ่ ป็นกิจการผู้ให้บรกิ าร
สนิ ค้าคงเหลือจะรวมถงึ ตน้ ทุนงานให้บรกิ ารซ่ึงกิจการยังไม่ได้มีการรบั รรู้ ายได้ท่ีเก่ียวข้อง สำนักงาน

การบนั ทึกบัญชีสินคา้ คงเหลอื มวี ิธีบนั ทกึ อยู่ 2 วธิ คี อื สำนกั งานบญั ชี SPD
เมื่อรายการเข้าเงื่อนไขทั้ง 2 ข้อแล้วกิจการต้องวัดมูลค่าของรายการที่ดิน อาคารและอุปกรณ์เป็น
สินทรัพย์โดยใช้ราคาทุน (historical cost หรือแปลว่า ราคาทุนเดิม) ซึ่งหมายถึง จำนวนเงินสดหรือรายการ
เทยี บเท่าเงินสดทกี่ ิจการจา่ ยไป หรอื มลู ค่ายุตธิ รรมของสง่ิ ตอบแทนอ่ืนที่กิจการมอบใหเ้ พ่ือให้ไดม้ าซึ่งสินทรัพย์
ณ วันทไ่ี ด้สินทรพั ยน์ น้ั มา หรอื ณ เวลาท่ีก่อสรา้ งสินทรพั ยน์ ัน้ ราคาทนุ ประกอบด้วย 3 องคป์ ระกอบดังน้ี
วิธีที่ 1. วิธีการบันทึกบัญชีสินค้าคงเหลือแบบต่อเนื่อง (Perpetual Inventory Method) วิธีนี้จะ
บันทึกรายการรบั และจ่ายสินคา้ คงเหลือโดยตรงท่ีบญั ชีสินคา้ คงเหลือ สำหรับธุรกิจพาณิชยกรรมเมือ่ มีการซอื้
สนิ ค้าก็จะบันทกึ เดบติ บัญชีสินค้าคงเหลือ เม่อื มกี ารขายสินคา้ ออกก็จะบนั ทึกตน้ ทนุ สินคา้ ทนั ที โดยโอนต้นทุน
ของสินค้าทีข่ ายจากบัญชีสินค้าคงเหลือเข้าบัญชตี น้ ทนุ ขาย วิธีนีท้ ำให้ทราบยอดสนิ ค้าคงเหลอื และต้นทุนขาย
ตามยอดบัญชีได้ทันที สำนักงานบัญชี
เมือ่ เกิดค่าขนสง่ เมอื่ ซื้อสนิ คา้ สินค้าส่งคืนและส่วนลด และส่วนลดรับ ให้บนั ทกึ เขา้ บญั ชีสินคา้ คงเหลอื
วิธีที่ 2. วิธีการบันทึกบัญชีสินค้าคงเหลือแบบสิ้นงวด (Periodic Inventory Method) วิธีนี้จะบันทึก
บัญชีเกี่ยวกับการซื้อสินค้า การส่งคืนสินค้า ส่วนลดการค้าที่ได้รับ และการรับสินค้าคืนจากลูกค้า ไว้ในแต่ละ
บญั ชี คือ บัญชซี อื้ (Purchases account) บัญชสี ่งคืน บัญชีสว่ นลด บญั ชีรับคนื ในขณะท่ีบัญชีสินค้าคงเหลือ
จะแสดงยอดยกมาต้นงวดและไม่มีการเปลี่ยนแปลงในระหว่างงวด เมื่อถึงวันสิ้นงวดจะต้องมีการตรวจนับ
สินค้าเพื่อนำมาบันทึกปรับปรุงยอดสินค้าคงเหลือให้แสดงปริมาณสินค้าที่ตรวจนับได้เมื่อสิ้นงวด โดยโอนปิด
ยอดสินคา้ คงเหลือตน้ งวดเข้าบญั ชีต้นทุนขาย สว่ นยอดสินคา้ คงเหลือปลายงวดซึ่งสรุปยอดไดจ้ ากการตรวจนับ

46

สินค้าโดยเดบิตบัญชีสินค้าคงเหลือและเครดิตต้นทุนขาย ดังนั้นบัญชีต้นทุนขายจะคำนวณได้จากยอดสินค้า
คงเหลือต้นงวดบวกซ้ือสทุ ธิและหักดว้ ยสนิ คา้ คงเหลือปลายงวด เอส.พ.ี ด.ี

ถา้ วตั ถุดบิ คงเหลอื ปลายงวดสงู ไป จะมผี ลทาตน้ ทุนวตั ถุดบิ ใชไ้ ปต่า ตน้ ทุนการผลติ รวมกจ็ ะต่าดว้ ย

ตน้ ทนุ ขาย = สินค้าสำเร็จรปู ตน้ งวด+ตน้ ทนุ สินค้าสำเรจ็ รูป-สินค้าสำเร็จรปู ปลายงวด

กำไรขน้ั ต้น = 500,000 - 85,000
ยอดขาย
= 415,000

= 20% ของยอดขาย

= 415,000 X 100
80
= 518,750 บาท

ตน้ ทุนขาย = สนิ ค้าสำเรจ็ รูปตน้ งวด + ตน้ ทุนสินคา้ สำเรจ็ รูป - สนิ ค้าสำเรจ็ รปู ปลายงวด

(2,520,000 X 100 ) = 350,000 + 2,100,000 - สนิ คา้ สำเร็จรปู ปลายงวด
125
สินค้าสำเร็จรูปคงเหลือ = 2,450,000 - 2,016,000

= 434,000 บาท

6 งบการเงิน

1. งบต้นทุนสนิ ค้าขาย

บริษทั กขค. จำกดั

งบตน้ ทุนสนิ คา้ ขาย

สำหรบั งวด 1 เดือน สิน้ สุดวันที่ 30 กนั ยายน 2562

วัตถดุ บิ ทางตรงใช้ไป

ซอ้ื วัตถุดบิ 825,000

หกั วัตถดุ บิ คงเหลือปลายงวด 185,000

วตั ถุดิบใช้ไป 640,000

ค่าแรงงานทางตรง 462,500

คา่ ใช้จ่ายการผลิต :

ค่าแรงงานทางออ้ ม 107,500

ค่าเส่อื มราคา-อาคารโรงงาน

75,000

คา่ เสอ่ื มราคา-เคร่ืองจกั รและอปุ กรณ์ 55,000

47

ค่าใชจ้ า่ ยเบด็ เตล็ดโรงงาน 43,750 281,250
ต้นทนุ การผลติ 1,383,750

หัก สนิ ค้าสำเรจ็ รปู ปลายงวด 347,500
ตน้ ทนุ ขาย 1,036,250

2. งบกำไรขาดทุน
บริษัท กขค. จำกดั
งบกำไรขาดทนุ

สำหรบั งวด 1 เดือน ส้นิ สุดวันที่ 30 กันยายน 2562

ขาย 1,707,500
ตน้ ทนุ ขาย 1,036,250
กำไรขัน้ ต้น 671,250
คา่ ใชจ้ า่ ยการขายและบริหาร 312,500
กำไรสทุ ธิ 358,750

3. งบแสดงฐานะการเงนิ

บริษทั กขค. จำกดั
งบแสดงฐานะการเงนิ
ณ วนั ที่ 30 กนั ยายน 2562

สินทรพั ย์

สนิ ทรพั ยห์ มุนเวียน 612,500
เงนิ สด 405,000
ลูกหน้ี 347,500
สินคา้ สำเร็จรูป
งานระหว่างทำ -
วัตถดุ ิบ 185,000
รวมสนิ ทรพั ย์หมนุ เวียน 1,550,000

สินทรพั ย์ไมห่ มุนเวยี น 7,500,000 7,425,000
อาคารโรงงาน 75,000
หัก ค่าเส่อื มราคาสะสม

48

เครือ่ งจักรและอปุ กรณ์ 2,200,000 2,145,000
หัก ค่าเสอื่ มราคาสะสม 55,000 9,570,000
รวมสินทรพั ยไ์ ม่หมนุ เวียน 11,120,000
รวมสินทรัพย์

49

หนสี้ นิ และสว่ นของผู้ถือหุ้น

หนสี้ นิ หมุนเวียน 197,500
เจา้ หน้ี
10,563,750
สว่ นของผ้ถู อื หุน้ 358,750
ทนุ เรือนห้นุ
กำไรสะสม 10,922,500
รวมส่วนของผูถ้ ือห้นุ 11,120,000

รวมหนส้ี นิ และส่วนของผูถ้ ือหนุ้

บรษิ ทั ..................
งบตน้ ทุนสินค้าขาย

สำหรับงวด 1 เดือน ส้นิ สุดวันท่ี 31 มนี าคม 2562

วตั ถุดบิ ทางตรงใช้ไป

วัตถดุ ิบคงเหลือตน้ งวด 20,000

บวก ซอ้ื วตั ถุดบิ 110,000

วัตถดุ บิ มไี วเ้ พือ่ ใช้ 130,000

หัก วัตถุดิบคงเหลือปลายงวด 26,000 104,000

ค่าแรงงานทางตรง (3) 160,000

ค่าใชจ้ า่ ยการผลิต (4) 80,000

ตน้ ทุนการผลิต 344,000

บวก งานระหวา่ งทำต้นงวด 40,000

384,000

หัก งานระหว่างทำปลายงวด (5) 36,000

ตน้ ทนุ สินค้าสำเรจ็ รปู 348,000

บวก สนิ คา้ สำเร็จรปู ต้นงวด 102,000

450,000

หัก สินคา้ สำเร็จรูปปลายงวด 105,000

ตน้ ทนุ ขาย 345,000

2. ตน้ ทุนขน้ั ต้น = วัตถุดิบทางตรง + คา่ แรงงานทางตรง

= 104,000 + 160,000 = 264,000 บาท

3. ต้นทนุ แปรสภาพ = คา่ แรงงานทางตรง + ค่าใช้จา่ ยการผลติ

= 160,000 + 80,000 = 240,000 บาท

50

การคำนวณประกอบโดยอาศัยบัญชีแยกประเภททั่วไป
งานระหวา่ งทำ

ย/ม 40,000 (1) สนิ ค้าสำเรจ็ รูป 348,000

วัตถดุ บิ ทางตรง 104,000 (5) ย/ป (40,000x90%) 36,000

(3) คา่ แรงงานทางตรง 160,000

(4) ค่าใช้จ่ายการผลิต 80,000

384,000 384,000

สินค้าสำเรจ็ รูป

ย/ม 102,000 งานระหวา่ งทำ 345,000
(1) งานระหวา่ งทำ 348,000 ย/ป 105,000
450,000 450,000

ต้นทุนขาย

สนิ ค้าสำเร็จรูป 345,000

ต้นทนุ ขาย = 345,000 บาท

1. สินคา้ สำเร็จรูปที่ทำเสรจ็ แล้ว= ต้นทนุ ขาย+สนิ ค้าสำเร็จรปู ปลายงวด-สนิ คา้ สำเร็จรปู ตน้ งวด

= 345,000 + 105,000 - 102,000

= 348,000 บาท

2. คา่ ใชจ้ า่ ยการผลิต = 50% ของตน้ ทุนคา่ แรงงานทางตรง

\ ค่าแรงงาน+คา่ ใชจ้ ่ายการผลติ (ต้นทนุ แปรสภาพ) = 150%

ค่าแรงงาน+คา่ ใชจ้ ่ายการผลิต = สินค้าสำเร็จรูปที่ผลิตเสร็จ + ยอดยกไป - วัตถุดิบ - ยอดยกมา

= 348,000 + 36,000 - 104,000 - 40,000

= 240,000 บาท

ดังนั้น ตน้ ทนุ 150 ส่วน มคี ่า = 240,000

ต้นทนุ 100 ส่วน มคี ่า = 240,000 X 100
150

3. ต้นทนุ ค่าแรงงานทางตรง = 160,000 บาท

51

4. ตน้ ทนุ ค่าใช้จา่ ยการผลติ = 160,000 X 50
100

= 80,000 บาท
5. งานระหว่างทำ 31 มี.ค. 62= 40,000 X
90 = 36,000 บาท
100

บริษทั ภูพาน จำกดั

1. คำนวณตน้ ทนุ ขายเฉพาะสว่ นของสนิ คา้ ที่ซอ้ื มาขาย

สินค้าคงเหลอื ต้นงวด 33,000 บาท

บวก ซอ้ื 121,000 บาท

สินคา้ มีไว้เพือ่ ขาย 154,000 บาท

หกั สินค้าคงเหลอื ปลายงวด 38,000 บาท

ต้นทนุ ขาย 116,000 บาท

2. คำนวณต้นทุนขายของสนิ ค้าทท่ี ำการผลติ เอง 67,000 บาท
สินคา้ สำเรจ็ รูปตน้ งวด 287,000 บาท
บวก ตน้ ทุนการผลิต
สินค้ามไี ว้เพ่ือขาย 354,000 บาท
หัก สนิ ค้าสำเร็จรปู ปลายงวด 61,000 บาท
ต้นทนุ ขาย 293,000 บาท

บริษัท คงกะพัน จำกัด
งบตน้ ทนุ ผลิต

สำหรบั งวด 1 ปี ส้ินสดุ วนั ที่ 31 ธันวาคม 2562

วตั ถุดิบทางตรงใชไ้ ป 25,000 116,000
วตั ถดุ บิ คงเหลือต้นงวด 122,000 75,000
ซ้ือ วตั ถดุ บิ 147,000
31,000
หกั วัตถุดบิ คงเหลอื ปลายงวด
ค่าแรงงานทางตรง 20,000
คา่ ใชจ้ า่ ยการผลิต 12,000

ค่าแรงงานทางอ้อม
คา่ เสอ่ื มราคา-เครอื่ งจกั ร

52

ค่าเบ้ยี ประกันโรงงาน 1,500
คา่ ไฟฟา้ กำลังและแสงสว่าง
ค่าซอ่ มแซมบำรุงรกั ษาเครื่องจกั ร 8,000
ค่าเชา่ โรงงาน
ต้นทนุ การผลิต 5,000
บวก งานระหวา่ งทำตน้ งวด
16,000 62,500
หัก งานระหวา่ งทำปลายงวด
ต้นทนุ สนิ คา้ สำเร็จรปู 253,500

18,000

271,500

19,000

252,500

ขอ้ 1-14

บริษัท ทองไทย จำกดั

งบตน้ ทุนผลิต

สำหรับงวด 1 ปี สิน้ สุดวันที่ 31 ธันวาคม 2562

วัตถุดิบทางตรงใชไ้ ป

วัตถดุ บิ ตน้ งวด 5,000

บวก ซือ้ วตั ถดุ ิบ 50,000

55,000

หัก วัตถดุ บิ ปลายงวด 10,000 45,000

ค่าแรงงานทางตรง 75,000

ค่าใชจ้ ่ายการผลติ

เงินเดอื นค่าแรงงานทางออ้ ม 4,000

วัตถุดบิ ทางออ้ ม 5,000

คา่ ไฟฟ้าโรงงาน 35,000

ค่าซอ่ มแซมบำรงุ รกั ษาโรงงานและเคร่อื งจักร 10,000

คา่ เสื่อมราคา-โรงงานและเครอื่ งจักร 15,000

ค่าภาษีทรพั ยส์ นิ โรงงาน 7,000

คา่ เบ้ยี ประกันโรงงาน 3,000 79,000

ต้นทนุ การผลติ 199,000

บวก งานระหวา่ งทำตน้ งวด 12,000

211,000

หัก งานระหวา่ งทำปลายงวด 11,500

ต้นทนุ สินคา้ สำเร็จรปู 199,500

53

54

1. งบตน้ ทุนสินคา้ ขาย

บริษัท สกลุ ไทย จำกดั

งบต้นทนุ สินคา้ ขาย

สำหรับงวด 1 ปี สน้ิ สุดวันท่ี 31 ธันวาคม 2562

วัตถดุ บิ ทางตรงใช้ไป

วัตถดุ บิ คงเหลือตน้ ปี 11,000

ซ้ือวัตถุดิบ 230,000

บวก คา่ ขนส่งเข้า 1,600

231,600

หกั ส่งคืนวัตถุดบิ 1,000 230,600

วัตถุดบิ มไี ว้เพือ่ ใช้ 241,600

หัก วตั ถุดิบคงเหลอื ปลายปี 8,000 233,600

ค่าแรงงานทางตรง 65,000

ค่าใช้จา่ ยการผลิต

คา่ แรงงานทางอ้อม 25,000

ค่าประกันภยั โรงงาน 5,000

ค่าเสือ่ มราคา-โรงงานและอปุ กรณ์โรงงาน 6,000

ค่านำ้ -คา่ ไฟฟ้า 10,000

คา่ ภาษที รัพยส์ ินโรงงาน 5,000

คา่ ซ่อมแซมและบำรุงรกั ษา 8,000 59,000

ต้นทุนการผลติ 357,600

บวก งานระหวา่ งทำต้นงวด 38,000

395,600

หกั งานระหวา่ งทำปลายงวด 21,000

ต้นทุนสินค้าสำเรจ็ รูป 374,600

บวก สนิ ค้าสำเร็จรปู ตน้ งวด 17,000

ต้นทุนสินค้าท่มี ีไวเ้ พอื่ ขาย 391,600

หัก สนิ ค้าสำเร็จรูปปลายงวด 23,000

ตน้ ทนุ ขาย 368,600

55

2. งบกำไรขาดทุน

บริษัท สกุลไทย จำกัด
งบกำไรขาดทุน

สำหรับงวด 1 ปี ส้นิ สดุ 31 ธนั วาคม 2562

ขายสนิ คา้ 580,000 577,900
หัก รบั คืนสนิ คา้ 2,100 368,600
ตน้ ทนุ ขาย 209,300
กำไรขัน้ ตน้ 80,000
ค่าใช้จ่ายการดำเนนิ งาน 55,000 135,000
74,300
คา่ ใช้จา่ ยการขาย
ค่าใช้จ่ายการบรหิ าร
กำไรสุทธิ

1. งบต้นทนุ สินคา้ ขาย

บริษัท สินใจ จำกดั
งบตน้ ทุนสนิ ค้าขาย
สำหรับงวด 1 ปี ส้ินสดุ วนั ที่ 31 ธันวาคม 2562

วัตถดุ ิบทางตรงใช้ไป

วตั ถดุ บิ ตน้ งวด 80,000

ซ้อื วัตถดุ บิ 90,000

หกั ส่งคนื วตั ถุดบิ 2,000 88,000
168,000
วตั ถดุ บิ มีไวเ้ พอ่ื ใช้ 31,000

หัก วตั ถุดิบคงเหลือปลายงวด 137,000
160,000
ค่าแรงงานทางตรง

ค่าใช้จา่ ยการผลิต

คา่ แรงงานทางออ้ ม 20,000
30,000
คา่ ใช้จ่ายเบ็ดเตล็ดโรงงาน 50,000
87,000
คา่ เสอ่ื มราคา-อาคาร

คา่ เสือ่ มราคา-เครอื่ งจักรและอุปกรณ์ 187,000
484,000
ต้นทุนการผลิต

56

บวก งานระหว่างทำต้นงวด 170,000
654,000
หกั งานระหว่างทำปลายงวด 140,000
ต้นทุนสินคา้ สำเรจ็ รูป 514,000
บวก สนิ คา้ สำเร็จรปู ตน้ งวด 150,000
ต้นทนุ สนิ คา้ มีไวเ้ พือ่ ขาย 664,000
หกั สินค้าสำเรจ็ รปู ปลายงวด 185,000
ต้นทุนขาย 479,000

2. งบกำไรขาดทุน

บริษัท สินใจ จำกดั

งบกำไรขาดทนุ

สำหรับงวด 1 ปี สนิ้ สุดวนั ท่ี 31 ธนั วาคม 2562

ขาย 570,000

ต้นทนุ ขาย 479,000

กำไรขนั้ ตน้ 91,000

ค่าใช้จา่ ยการดำเนินงาน

คา่ ใช้จ่ายการขายและบริหาร 18,000

กำไรสุทธิ 73,000

3. งบแสดงฐานะการเงนิ

บริษทั สินใจ จำกดั
งบแสดงฐานะการเงิน
ณ วนั ที่ 31 ธนั วาคม 2562

สนิ ทรัพย์

สนิ ทรัพยห์ มุนเวยี น 60,000 384,000
เงนิ สด 6,000 54,000
ลูกหนี้
หกั ค่าเผือ่ หนสี้ งสัยจะสญู 185,000
สนิ คา้ คงเหลอื 140,000
สินค้าสำเร็จรูป
งานระหวา่ งทำ

57

วตั ถุดบิ 31,000 356,000

58

รวมสนิ ทรัพยห์ มนุ เวยี น 794,000
สนิ ทรพั ยไ์ มห่ มนุ เวยี น
1,000,000 750,000
อาคาร 250,000
หกั ค่าเสอ่ื มราคาสะสม 870,000 503,000
เครือ่ งมือและอปุ กรณ์ 367,000 1,253,000
หัก คา่ เส่ือมราคาสะสม 2,047,000
รวมสินทรพั ยไ์ ม่หมุนเวียน
รวมสินทรัพย์

หนส้ี ินและส่วนของผูถ้ ือหุน้

หนสี้ นิ หมนุ เวยี น 741,000 45,000
ค่าแรงงานคา้ งจา่ ย 73,000 188,000
เจา้ หนี้ 233,000
รวมหนี้สนิ หมุนเวยี น
1,000,000
สว่ นของผถู้ ือหุ้น
ทนุ หุ้นสามญั 814,000
กำไรสะสม 1,814,000
บวก กำไรสุทธิ 2,047,000
รวมส่วนของผู้ถอื หุ้น

รวมหนี้สินและส่วนของผูถ้ ือห้นุ

59

แบบทดสอบกอ่ นเรียน

รหัส 30201 -9003 วิชาการบญั ชีเพื่อการจัดการ

ชุดการสอนที่ 3 เร่ือง ความรู้ท่ัวไปเก่ยี วกบั บัญชตี น้ ทนุ จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

คำส่ัง จงทำเครอ่ื งหมาย (X) ลงหนา้ ข้อท่ถี ูกต้องที่สุด

1. วตั ถุประสงคข์ องการบัญชีตน้ ทนุ คอื อะไร

ก. เพอื่ คำนวณตน้ ทนุ ขาย ข. เพ่ือคำนวณราคาสนิ ค้าคงเหลือ

ค. เพ่อื เป็นข้อมลู ในการวางแผนและควบคมุ ง. ถกู ทกุ ข้อ

2. ผูบ้ รหิ ารจะใช้ตน้ ทุนผลติ ภณั ฑ์ เป็นข้อมลู ในการตัดสินใจในเร่ืองใด

ก. การตง้ั ราคาขาย

ข. การตดั สินใจขยายสายผลติ ภัณฑ์

ค. การตดั สนิ ใจยกเลิกผลติ ภัณฑ์

ง. ถูกทุกข้อ

3. ต้นทุนกงึ่ ผนั แปรหมายถงึ อะไร

ก. ตน้ ทุนผนั แปร

ข. ต้นทุนคงท่ี

ค. ตน้ ทุนผสมระหว่างตน้ ทนุ ผันแปรและตน้ ทนุ คงที่

ง. ต้นทนุ การผลติ

จำนวนเงิน 1 2

3

4 จำนวนผลผลติ

4. เส้นใดตอ่ ไปนคี้ ือตน้ ทุนคงท่ี

ก. หมายเลข 1 ข. หมายเลข 2

ค. หมายเลข 3 ง. หมายเลข 4

5. ต้นทนุ ทเ่ี กิดจากแผนกใดที่ตอ้ งปนั สว่ นไปเปน็ ต้นทุนแผนกบรกิ าร

ก. แผนกบำรุงรักษา

ข. แผนกบคุ คล

ค. แผนกบัญชี

ง. ถกู ทุกข้อ

60

แบบทดสอบก่อนเรียน (ตอ่ )

รหสั 30201 -9003 วชิ าการบญั ชีเพื่อการจัดการ
ชุดการสอนท่ี 2 เร่ือง ความร้ทู ่วั ไปเก่ียวกบั บญั ชตี น้ ทุน จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------
คำส่ัง จงทำเครอ่ื งหมาย (X) ลงหนา้ ข้อท่ีถูกต้องทส่ี ดุ
6. ต้นทุนใดดังตอ่ ไปน้ี ท่ีไมเ่ กี่ยวข้องกบั การผลติ

ก. ตน้ ทนุ ประจำงวด
ข. ตน้ ทนุ ผลิตภัณฑ์
ค. ตน้ ทุนแผนกบริการ
ง. ตน้ ทุนแผนกผลิต
7. ต้นทุนผลติ ประกอบดว้ ยอะไรบ้าง
ก. วตั ถุดบิ ทางตรง
ข. ค่าแรงทางตรง
ค. ค่าใชจ้ ่ายในการผลิต
ง. ถูกทกุ ข้อ
8. กระดมุ ซิบ และดา้ ย จะจดั อย่ใู นข้อใดสำหรับกิจการท่ผี ลิตเสอ้ื ยืด
ก. วัตถดุ บิ ทางตรง
ข. วัตถดุ ิบทางออ้ ม
ค. คา่ แรงทางตรง
ง. คา่ แรงทางอ้อม
9. สินคา้ คงเหลือของกจิ การอุตสาหกรรมได้แกอ่ ะไรบ้าง

ก. วตั ถดุ ิบ
ข. งานระหวา่ งทำหรือสินคา้ ระหวา่ งผลติ
ค. สินคา้ สำเรจ็ รูป
ง. ถกู ทกุ ขอ้
10. งบการเงินท่ีกิจการอุตสาหกรรมจดั ทำขน้ึ ได้งบอะไรบ้าง
ก. งบตน้ ทุนการผลิต งบกำไรขาดทุนและงบดุล
ข. งบต้นทุนการผลิตและงบกำไรขาดทนุ
ค. งบกำไรขาดทนุ และงบดุล
ง. งบตน้ ทนุ การผลติ และงบดุล

61

แบบทดสอบก่อนเรียน

รหัส 30201 – 9003 วชิ าการบัญชีเพ่ือการจัดการ
ชดุ การสอนท่ี 4 เรื่อง ระบบบัญชตี น้ ทุน จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------
คำส่งั จงทำเครอ่ื งหมาย (X) ลงหน้าข้อท่ีถกู ต้องท่สี ดุ
1. ระบบบัญชีตน้ ทุนในกิจการอุตสาหกรรมขนาดใหญ่มคี วามสำคญั มากเพราะอะไร

ก. เปน็ แหลง่ จดั หาขอ้ มลู ให้ฝา่ ยกจิ การ
ข. เปน็ ส่วนของระบบบัญชีรวมของกิจการเพอ่ื นำไปใช้ในการวดั ผลการดำเนินงานของกจิ การ
ค. ใช้ในการควยคมุ การดำเนินธุรกจิ ของฝ่ายบริหาร
ง. ถูกทกุ ข้อ
2. ระบบบญั ชตี ้นทนุ มาตรฐานคืออะไร
ก. ระบบบัญชที มี่ ีการกำหนดตน้ ทุนสนิ คา้ ต่อหน่วยไวล้ ว่ งหนา้
ข. ระบบบญั ชที ม่ี กี ารกำหนดราคาสนิ คา้ สนิ ค้าต่อหน่วยไว้ล่วงหนา้
ค. ระบบบญั ชที ม่ี ีการกำหนดยอดขายสนิ คา้ ไว้ลว่ งหน้า
ง. ระบบบัญชีท่มี ีการกำหนดกำไรต่อหน่วยไว้ล่วงหนา้
3. ระบบตน้ ทนุ ชว่ งการผลิตเรียกอกี อย่างหนึ่งวา่ อะไร
ก. ต้นทนุ ผลติ
ข. ต้นทุนตอน
ค. ต้นทุนงานสัง่ ทำ
ง. ไมม่ ีข้อใดถูก
4. ตัวอยา่ งของธุรกจิ ทใี่ ช้ระบบบญั ชตี น้ ทุนงานสง่ั ได้แกข่ ้อใด

ก. กิจการรับเหมากอ่ สร้าง
ข. กจิ การผลติ เฟอร์นเิ จอร์
ค. สำนกั งานสอบบัญชี
ง. ถกู ทุกข้อ
5. ระบบตน้ ทุนท่ีใช้กับกิจการอตุ สาหกรรมทที่ ำการผลติ สินคา้ ทมี่ ลี กั ษณะเหมือนๆกนั และผลิตครัง้ ละมากๆคือ
ระบบบญั ชอี ะไร
ก. ตน้ ทนุ ผลติ
ข. ต้นทนุ ตอน
ค. ตน้ ทนุ ชว่ งการผลิต
ง. ถูกทกุ ขอ้

62

แบบทดสอบก่อนเรยี น (ต่อ)

รหสั 30201 – 9003 วชิ าการบัญชีเพื่อการจดั การ

ชดุ การสอนที่ 4 เรื่อง ระบบบัญชตี น้ ทนุ จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

คำส่งั จงทำเครือ่ งหมาย (X) ลงหน้าข้อทถี่ กู ต้องท่ีสดุ

6. จงเรียงลำดบั ข้ันตอนที่แสดงความสมั พันธ์ระหว่างวงจรตน้ ทุนกับวงจรดารดำเนินงานท่วั ไป

1. การขาย 2. การเกบ็ รกั ษาสนิ ค้า 3. กานผลิต 4. การจัดหา

ก. 1 2 3 4 ข. 2 3 4 1

ค. 4 3 2 1 ง. 4 2 3 1

7. ระบบการสะสมตน้ ทนุ ทแ่ี สดงความเคลื่อนไหวของวตั ถุดิบ งานระหวา่ งทำ และสนิ ค้าสำเรจ็ รูปใหเ้ ห็นอย่าง

ชัดเจนว่ามกี ารรับ-จ่ายและมียอดคงเหลือเท่าไดคือระบบใด

ก. ระบบการสะสมต้นทนุ แบบต่อเน่ือง ข. ระบบสะสมต้นทนุ แบบสนิ้ งวด

ค. ระบบสะสมต้นทุนแบบตรวจนับและตีราคาเม่ือวันสิ้นงวดบัญชี ง. ไมม่ ีขอ้ ใดถูก

8. รายการส่งคืนวัตถุดิบที่ซื้อเป็นเงินเชื่อจะบันทึกบัญชีอย่างไร ถ้ากิจการใช้วิธีบันทึกวัตถุดิบคงเหลือ

แบบต่อเน่ือง

ก. Dr. วัตถดุ ิบ Cr. เจ้าหน้ี ข. Dr. สง่ คืนวัตถดุ ิบ Cr. เจ้าหนี้

ค. Dr. เจ้าหน้ี Cr. วตั ถดุ บิ ง. Dr. เจา้ หน้ี Cr. สง่ คืนวัตถุดบิ

9. รายการเบิกวัตถุดิบทางตรงและวัตถุดิบทางอ้อมไปใช้ในการผลิตจะบันทึกบัญชีอย่างไร ถ้ากิจการใช้วิธีบันทึก

วตั ถุดบิ คงเหลอื แบบสน้ิ งวด

ก. Dr. งานระหวา่ งทำ xx ข. Dr. วตั ถดุ ิบ xx

ค่าใชจ้ า่ ยในการผลติ xx Cr.งานระหวา่ งทำ xx

Cr. วตั ถดุ ิบ xx ค่าใชจ้ า่ ยในการผลิต xx

ค. Dr. งานระหวา่ งทำ xx ง. ไมต่ อ้ งบันทึกบัญชี

Cr. วตั ถดุ ิบ xx

10. บญั ชพี ักท่สี ำนักงานใหญ่และโรงงานเปิดขน้ึ เพื่อต้งั พักรายการน้ัน ฝ่ายใดเปน็ ผู้เปดิ บญั ชีใดข้นึ

ก. สำนกั งานใหญ่ เปิดบัญชแี ยกประเภททวั่ ไป โรงงาน เปิดบัญชีแยกประเภทโรงงาน

ข. สำนักงานใหญ่ เปดิ บัญชแี ยกประเภทโรงงาน โรงงาน เปดิ บญั ชีแยกประเภทท่ัวไป

ค. สำนกั งานใหญแ่ ละโรงงาน เปดิ ท้งั บญั ชแี ยกประเภทโรงงานและบญั ชีแยกประเภททัว่ ไป

ง. สำนกั งานใหญ่เปิดทง้ั บญั ชแี ยกประเภทโรงงานและบัญชีแยกประเภททว่ั ไป

63

ใบเนอื้ หา/ใบความรู้
หน่วยท่ี 2 เรอ่ื ง ระบบบัญชตี ้นทนุ

1 : ความหมายของระบบบัญชีตน้ ทนุ

คำว่า "ระบบบัญชี หมายถึง ระบบการจัดเก็บข้อมูลทางการเงินอันประกอบด้วยแบบฟอร์มหรือ
เอกสารด่าง ๆ บันทึกทางการบัญชี รายงาน ดลอดจนวิธีการและอุปกรณ์ด่างๆมาใช้ในการรวบรวมข้อมูล
เก่ียวกับการดำเนินงานและการเงนิ ให้แกฝ่ ่ายจัดการ เพ่อื ช่วยให้ฝ่ายจดั การสามารถปฏิบัติหน้าทีอ่ ันอยใู่ นความ
รับผิดชอบของตนให้ลุล่วงไปด้วยดี และเพื่อเสนอข้อมูลแก่บุคคลภายนอก ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในกิจการ เช่น ผู้
ถือหุ้น เจ้าหน้ี

ดงั นน้ั ระบบบัญชตี ้นทนุ (Cast System) จงึ หมายถงึ ระบบการจดั เก็บข้อมลู ทางด้านตันทุนโดยอาศัย
แบบฟอร์มหรือเอกสารต่างๆ บันทึกทางด้านตันทุน รายงาน เพื่อเสนอต่อ ผู้บริหารเป็นข้อมูลในการบริหาร
ภายใน เชน่ เพื่อควบคมุ ตน้ ทุน วางแผนและตัดสนิ ใจทางด้านการตลาดในกิจการขนาดใหญ่ ระบบบัญชีตันทุน
มีความสำคญั มาก เพราะนอกจากจะเป็นแหล่งจัดหาข้อมลู ต่างๆ ให้ฝา่ ยจดั การแลว้ ข้อมลู ที่ได้จากระบบบัญชี
ตน้ ทนุ ยังผนวกเข้ากบั ระบบบัญชรี วมของกิจการ เพอื่ นำไปใช้ในการวดั ผลการดำเนินงานในรอบระยะเวลาหนึ่ง
ซึ่งฝ่ายบริหารจะได้นำไปใช้ในการตัดสินใจด้านต่าง ๆ เกี่ยวกับการบริหารงานของตนว่าเป็นไปอย่างมี
ประสิทธิภาพเพียงใดและยังใช้เป็นหลกั ในการวางแผนงานในอนาคตอีกด้วย นอกจากนั้นข้อมูลบัญชีตันทุนยัง
อาจใชเ้ ปน็ เครือ่ งมอื ที่สำคญั ของฝา่ ยบริหารในการควบคมุ การดำเนนิ ธรุ กจิ ได้เป็นอย่างดีเพราะขอ้ มูล
ที่ได้จากระบบบัญชีต้นทุนนั้นจะช่วยให้เห็นว่าส่วนงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องดำเนินไปดามแผนที่วางไว้หรือไม่
ดังนั้น การวางระบบบัญชีตันทุนจึงต้องทำอย่างถูกต้องเชื่อถือได้และการวางระบบบัญชีที่ดีต้องเป็นระบบที่มี
การควบคุมภายในที่ดีด้วย รวมทั้งควรเป็นระบบที่ จัดทำขึ้นสำหรับธุรกิจหนึ่งธุรกิจใดโดยเฉพาะ สามารถให้
ข้อมลู ในลักษณะทฝี่ ่ายบรหิ ารต้องการ เข้าใจง่าย และไม่ลิ้นเปลอื ง ค่าใช้จา่ ยในการรวบรวมขอ้ มูลมากนกั

ระบบบัญชีต้นทุนจริง หมายถึง การคำนวณต้นทุนการผลิตสินค้าสำเร็จรูปโดยใช้ข้อมูลต้นทุน
ที่เกดิ ขึ้นจรงิ คอื วตั ถุดบิ ท่ีเกิดขน้ึ จรงิ คา่ แรงงานทางตรงทเี่ กิดขนึ้ จรงิ และคา่ ใชจ้ ่ายการผลิตท่ีเกิดขนึ้ จริง

ระบบบัญชีต้นทุนปกติ หมายถึง การคำนวณต้นทุนการผลิตสินค้าสำเร็จรูปโดยใช้ต้นทุนวัตถุดิบที่
เกิดขน้ึ จริง คา่ แรงงานทางตรงทเ่ี กิดขึน้ จรงิ แตค่ า่ ใช้จ่ายการผลติ จะคำนวณตามอตั ราทีก่ ำหนดขน้ึ ล่วงหน้า

ระบบบัญชีต้นทุนมาตรฐาน หมายถึง การคำนวณต้นทุนการผลิตสินค้าสำเร็จรูป โดยใช้ต้นทุน
วัตถดุ ิบคา่ แรงงาน และคา่ ใชจ้ ่ายการผลติ ตามมาตรฐานท่ีกำหนดข้นึ

64

2 : ประเภทของระบบบญั ชตี น้ ทุน

ระบบต้นทนุ (cost system) เป็นวธิ กี ารสะสมตน้ ทุนและการจดั สรรตน้ ทุนเข้างานและแผนกการผลิต
เป็นสิง่ ทส่ี ำคญั ต่อกิจการท่ีผลิตสนิ คา้ มากทจี่ ะต้องทราบถึงตน้ ทุนในการผลิตสนิ ค้าและบรกิ ารเพื่อนำไปจัดทำ
งบการเงนิ ประจำงวด รวมท้ังใชข้ ้อมูลต้นทุนในการวางแผนควบคุมและตดั สินใจในปัญหาต่าง ๆ ของกจิ การใน
เรื่องของการกำหนดราคาขาย ชว่ ยในการตัดสนิ ใจในการท่จี ะผลิตและขายผลิตภณั ฑต์ ่อหรอื ยกเลิกผลิตภณั ฑ์
ใด และการกำหนดมูลค่าของสนิ คา้ คงเหลอื ของกจิ การ

ระบบบญั ชีตน้ ทนุ สามารถ จำแนกตามลักษณะการผลติ แบง่ ไดเ้ ป็น 2 ประเภท คือ
1.ต้นทนุ งานส่ังทำ (job order costing)
2.ตน้ ทุนงานช่วงการผลติ (process costing)

ตน้ ทนุ งานส่ังทำ
ตน้ ทุนงานสงั่ ทำ (job order costing) ใช้สำหรบั ผลติ สนิ ค้าที่มลี กั ษณะแตกต่างกันตาม

รูปแบบประเภทท่ลี ูกค้าต้องการ การคิดคำนวณต้นทนุ ผลิตภณั ฑจ์ ะแยกแตล่ ะงาน (job) หรือแตล่ ะรนุ่ (batch)
การคำนวณตน้ ทนุ จะทำเม่ืองานนั้นทำเสร็จ โดยการนำตน้ ทุนท้ังหมดท่ใี ชใ้ นการผลติ หารดว้ ยจำนวนหน่วยท่ี
ผลติ ได้ สำหรับงานนั้น ลักษณะการผลติ ท่ใี ชต้ น้ ทุนงานสง่ั ทำ ได้แก่ การผลิตเสื้อผา้ สำเร็จรูป การผลิต
ภาพยนตร์ งานพิมพ์ การผลิตของชำรว่ ย ร้านผลติ เฟอร์นิเจอร์สัง่ ทำ

ทางเดนิ ของตน้ ทนุ งานสั่งทำ
การบนั ทึกต้นทุนการผลิต ได้แก่ วัตถุทางตรง ค่าแรงงานทางตรง และค่าใช้จ่ายการผลิตเป็น

ตน้ จะเร่ิมจากการกําหนดเลขทง่ี านใหก้ บั สนิ ค้าที่ได้รบั คาํ สงั่ ให้ผลติ และเก็บรวบรวมตน้ ทุนในบัตรต้นทุนงาน
(job order sheet) แยกตามงานแตล่ ะช้ิน บตั รต้นทุนจัดเป็นบัญชแี ยกประเภทย่อยของบญั ชีงานระหวา่ งทํา
ซง่ึ เป็นบัญชคี มุ ยอด เม่ือผลติ สินค้าเสร็จ ก็จะคาํ นวณตน้ ทุนโดยรวมยอดตน้ ทนุ การผลิตทบี่ นั ทึกไว้ในบตั ร
ตน้ ทนุ งานตามเลขทงี่ านทผ่ี ลิตเสรจ็ จากน้ันจะคาํ นวณหาต้นทุนต่อหน่วยของสนิ ค้าทีผ่ ลติ เสรจ็ นั้นจะเห็นได้
ทางเดนิ ของตน้ ทนุ งานส่ังทํา (joborder cost flow) จะแบ่งเป็น 2 ขน้ั ตอน คือ

1. การสะสมตน้ ทนุ การผลิต เป็นขั้นตอนของการจดั หาต้นทุนการผลติ ต้ังแตก่ ารซ้ือ วตั ถุดิบ
การจ่ายค่าแรงทนุ และคา่ ใช้จ่ายการผลิตทเี่ กดิ ข้ึน

2. การคิดต้นทุนการผลิตเข้างาน เป็นการโอนตน้ ทนุ ที่สะสมไปยงั งานที่ผลติ สามารถ แสดง
ทางเดินของเอกสารในระบบต้นทุนงานสัง่ ทำไดด้ ังน้ี

65

ภาพที่ 2.1 แสดงทางเดนิ ของเอกสารตามระบบต้นทุนงานสง่ั ทาํ ที่มา : กาญจนา ศรีพงษ์ ,2540, หน้า49.
ตน้ ทุนงานสั่งทำ หมายถงึ วธิ กี ารหรอื กระบวนการผลติ ที่จะผลิตสินค้าเม่ือมีลูกค้าส่ังให้ผลิตเหมาะท่ี

จะใช้ในกรณีที่ผลิตภัณฑ์มีความหลากหลาย และมีลักษณะแตกต่างกันตามความต้องการของลูกค้า
ลักษณะการผลิตแบบนี้จะสามารถแยกต้นทุนวัตถุดิบ ค่าแรงงาน และค่าใช้จ่ายการผลิตของผลิตภัณฑ์แต่ละชนิดได้
เมอ่ื งานช้นิ ใดผลิตเสรจ็ ก็สามารถทราบต้นทุนของงานชิ้นนน้ั ไดท้ นั ที

ต้นทุนช่วงการผลิต หมายถึง กระบวนการผลิตที่ผลิตผลิตภัณฑ์ที่มีลักษณะเหมือน ๆ กัน
ผลิตครั้งละมากๆ เพื่อไว้จำหน่าย การผลิตจะดำเนินไปอย่างสม่ำเสมอต่อเนื่อง การรวบรวมต้นทุนก็จะกระทำระหว่าง
ท่ีการผลติ ดำเนนิ อยู่ ถ้าการผลติ ต้องผา่ นหลายแผนกจนถึงแผนกสุดท้าย ตน้ ทนุ รวมในแผนกสุดท้ายก็จะเป็นท่ี
รวมตน้ ทนุ ของทกุ แผนกไว้ดว้ ยกัน

ขอ้ แตกต่าง

ระบบบัญชตี น้ ทุนงานสั่งทำ ระบบบัญชตี ้นทนุ ชว่ งการผลิต

1. ลักษณะสินค้า - มีความหลากหลายแตกตา่ งกัน - มีลักษณะเหมือน ๆ กนั
2. กระบวนการผลติ - ผลิตตามคำสั่งแต่ละครั้งไปตาม - ผลิตตอ่ เนื่องกนั ไป คราวละเป็น

จำนวนท่ลี กู ค้าตอ้ งการ จำนวนมากเพ่ือจำหน่ายท่วั ไป
3. การสะสมข้อมูลต้นทนุ - แยกแตล่ ะงานสำหรับจำนวนที่ - แยกแตล่ ะแผนกผลิต แล้วนำ
ทกุ แผนกมารวมกนั
กำหนดไว้ - ตน้ ทนุ ของแต่ละแผนกหารด้วย
4. ต้นทุนตอ่ หน่วย - ตน้ ทนุ รวมแต่ละงานหารดว้ ย
หนว่ ยสำเรจ็ รูปในแผนกน้นั
จำนวนหน่วยของงานนน้ั คำนวณตอนส้ินงวด
คำนวณเมื่อทำเสร็จ - แยกตามแผนกผลิต
5. การรายงานตน้ ทนุ - แยกตามงานแตล่ ะช้ิน

66

บัตรต้นทุนงานส่ังทำ คือเอกสารทใี่ ช้ในการบันทกึ ต้นทุนการผลิตสนิ คา้ ของต้นทนุ งานสั่งทำ โดยบตั รแต่ละใบจะ
บันทกึ ตน้ ทนุ งานแตล่ ะคำสั่งผลิตดังนน้ั บตั รตน้ ทุนงานแต่ละใบจะถอื เปน็ บญั ชียอ่ ยของบัญชงี านระหวา่ งทำ

ประโยชน์ ใชบ้ ันทกึ ต้นทนุ การผลิตของงานท่ีลกู ค้าสัง่ แยกเปน็ งาน ๆ เมอ่ื ผลติ งานใดเสร็จกส็ ามารถ
ทราบต้นทุนของงานนนั้ ๆ ได้ทนั ที

3 : วงจรตน้ ทนุ

วงจรต้นทุนการผลิต คือ กระบวนการเคลื่อนย้ายต้นทุนการผลิต ซึ่งประกอบด้วยวัตถุดิบทางตรง

ค่าแรงงานทางตรง และค่าใช้จ่ายการผลิต โดยวัตถุดิบจะเคลื่อนย้ายผ่านกระบวนการผลิตพร้อมกับมีการใช้

คา่ แรงงานและทรัพยากรอนื่ ๆ ร่วมทำการแปรสภาพวตั ถดุ ิบให้เปน็ สนิ คา้ สำเร็จรูป ซ่ึงจะสรุปไดเ้ ปน็ 4 ขนั้ คือ

1. ข้นั การจัดหา 2. ขน้ั การผลติ

3. ขน้ั การเกบ็ รักษา 4. ขั้นการขาย

วงจรตน้ ทุน เปน็ กระบวนการเก่ียวกับการเคลือ่ นยา้ ยตน้ ทุนผลติ ซง่ึ จะประกอบด้วย 4 ขัน้ ตอน คือ

การจัดหา การผลิต การเกบ็ รักษา และการขาย ซึง่ แต่ละข้ันตอนจะต้องสมั พนั ธ์กับวงจรการดำเนนิ งานทั่วไป

หรือการบญั ชีการเงนิ นั่นเอง เช่น ในข้นั การจัดหา คือ ซ้อื วัตถุดบิ กจ็ ะเกี่ยวข้องระหวา่ งวตั ถุดิบ ซ่งึ เป็นบัญชี

ต้นทนุ และการจ่ายเงินสด หรอื บัญชเี จา้ หน้ี ซงึ่ จดั เปน็ บญั ชีการเงนิ หรอื การจ่ายคา่ ใชจ้ ่ายการผลติ เชน่

ค่าซอ่ มแซมบำรุงรักษาเคร่ืองจกั รซึง่ เปน็ บัญชีต้นทนุ จา่ ยเป็นเงนิ สด เงินสดเปน็ บญั ชกี ารเงนิ เปน็ ตน้

1. บัญชวี ตั ถดุ บิ สำหรบั บนั ทกึ การซ้ือและเบิกใช้วตั ถดุ บิ รวมทง้ั วัสดุโรงงานอื่นๆ โดยมีบัญชีแยก
ประเภทยอ่ ยสำหรับวัตถุดิบแต่ละชนิด หรอื เรียกว่า บัตรวัตถุดบิ

2. บญั ชคี ่าแรงงาน ใชบ้ นั ทึกค่าแรงงานทง้ั หมดทก่ี ิจการจา่ ยให้คนงานโดยคำนวณค่าแรงงานจากบัตร
ลงเวลาและจะC.ออกเมอ่ื โอนต้นทุนไปเขา้ บญั ชงี านระหวา่ งทำ

3. บญั ชคี า่ ใชจ้ ่ายในการผลิต สำหรบั บันทกึ คา่ ใช้จา่ ยในการผลติ ทุกประเภทท่เี กิดข้นึ ในโรงงาน

67

4. บญั ชงี านระหวา่ งทำ ใชเ้ ป็นแหลง่ รวบรวมตน้ ทนุ ของผลิตภณั ฑ์ต่างๆ ที่กำลงั อยใู่ นข้ันการผลติ
เพราะฉะนั้นบัญชนี จ้ี ะรบั โอนต้นทุนมาจากบญั ชีวัตถดุ ิบ ค่าแรงงานและบัญชีค่าใชจ้ า่ ยในการผลิต

5. บัญชีสนิ คา้ สำเร็จรูป สำหรบั บนั ทกึ ตนั ทนุ ของสินค้าทผ่ี ลิตเสรจ็ แลว้ ท้ังหมดแต่ยังไม่จำหนา่ ยออกไป
บญั ชนี ้ีรับโอนตนั ทนุ มาจากบัญชีงานระหวา่ งทำ และจะC.ออกเมื่อไดจ้ ำหน่ายสนิ คา้ ออกไป

6. บัญชีตน้ ทนุ ขาย ใช้บนั ทึกตน้ ทุนของสินคา้ ท่ีจำหน่ายออกไปท้ังสิน้ โดยรบั โอนต้นทุนสินค้าขายมา
จากบัญชีสินคา้ สำเรจ็ รปู

4 : ระบบการสะสมตน้ ทนุ

ดังได้กล่าวแล้วว่าการสะสมข้อมูลตันทุนของกิจการอุตสาหกรรมนั้น สามารถจัดลำดับได้เป็น 4
ขัน้ ตอน คือ การจัดหา การผลติ การเก็บรักษาและการขาย ซงึ่ การจะสะสมหรอื รวบรวมขอ้ มูลในแต่ละข้ันตอน
ได้นั้นต้องอาศัยเอกสาร หลักฐานต่างๆ เช่น ใบสั่งซื้อ ใบกำกับสินค้าใบกำกับภาษี ใบสำคัญจ่าย เป็นต้น มา
ประกอบเปน็ เอกสารเพื่อบันทึกข้อมลู ทางตันทุน ซง่ึ ข้อมูลตันทุนเหล่าน้ีก็จะนำมาใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆ ดัง
ได้กล่าวไว้แล้วในหน่วยที่ 1 นั่นคือ เพื่อคำนวณตันทุนของสินค้าคงเหลือ เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการควบคุม
วางแผนและดัดสนิ ใจในดา้ นต่างๆ ของผบู้ ริหาร ข้อมูลตนั ทุนทกี่ ิจการจะรวบรวมมาไดน้ ้ัน ต้องอาศยั ระบบการ
สะสมขอ้ มูลได้ 2 ระบบ คือ

ระบบการสะสมตันทุนแบบสิ้นงวด (Periotic Cost Accumulation System) และ
ระบบการสะสมดนั ทนุ แบบต่อเนือ่ ง (Perpetual Cost Accumulation System)
ระบบการสะสมตน้ ทุนแบบส้ินงวด
เป็นระบบการคิดตันทุน เมื่อวันสิ้นงวดบัญชเี พราะตันทนุ ของสนิ ค้าคงเหลือปลายงวดจะทราบได้โดย
การตรวจนับในวันสิ้นงวด ดังน้ัน กิจการอุดลาหกรรมที่ใช้ระบบนี้จะทราบดันทุนวัดถุดบิ คงเหลือปลายงวดได้
โดยทำการตรวจนบั ในวันส้นิ งวดและตีราคา จากนั้นจึงจะคำนวณยอดวัดถดุ ิบที่เบิกไปใชใ้ นการผลิตตันทุนงาน
ระหว่างทำ และตนั ทุนของสินคา้ สำเร็จรปู ได้
ระบบการสะสมตน้ ทุนแบบต่อเน่ือง
เป็นการสะสมต้นทุนท่ีมักจะใช้ในกิจการอุดสาหกรรมโดยส่วนใหญ่ เนื่องจากระบบนี้สามารถเสนอ
ข้อมูลต้นทุนให้ฝ่ายบริหารใช้ในการดัดสินใจในเรื่องต่างๆ เกี่ยวกับการผลิต การควบคุมและการวางแผน
ลักษณะการสะสมแบบนี้จะแสดงการเคลื่อนไหวของวัดถุดิบ งานระหว่างทำและสินค้าสำเร็จรูปให้เห็นอย่าง
ชัดเจนวา่ รับเข้าเท่าใดจ่ายออกเทา่ ใด และคงเหลืออยู่เท่าใด

68

โครงการสอนรายหน่วย

รหสั วิชา 30201 - 9003 ชอ่ื วิชา การบัญชีเพ่ือการจัดการ

ชือ่ หน่วย ระบบบัญชีตน้ ทุน จำนวน 4 ชว่ั โมง

รายการสอนหัวข้อการเรียนรู้

การบญั ชตี น้ ทนุ เปน็ วิธีการในการหาตน้ ทนุ ตามวัตถุประสงคข์ องฝ่ายบรหิ าร หรอื เป็นศิลปะในการ

ค้นหาตน้ ทุนเพือ่ ให้ในการบริหารและตดั สินใจเก่ยี วกับต้นทนุ ขอบเขตของการบญั ชี ต้นทุนจึงครอบคลมุ ทั้ง

ด้านการหาต้นทนุ ที่ได้ขึน้ แล้วจากการผลติ แยกเป็นตน้ ทนุ แผนกศูนยก์ ารผลติ หรอื ตน้ ทุนผลิตภณั ฑ์ และยังใช้

ข้อมูลในการบรหิ ารเกีย่ วกับต้นทุนท่เี กดิ ข้ึนแลว้ และตน้ ทุนท่จี ะเกิดขนึ้ ในอนาคต

ระบบบัญชีตน้ ทุน เปน็ ระบบในการดำเนินงานเกีย่ วกับ การบันทกึ การแยก การสะสม การควบคุม

และการจัดสรรค่าใช้จ่ายต่างๆ เพื่อกำหนดเป็นต้นทุนในการดำเนินงาน โดยมีการแยกประเภทต้นทุนไปตาม

พฤติกรรมของต้นทุน กิจกรรม หรือกระบวนการที่เกี่ยวข้อง ผลิตภัณฑ์และลักษณะงานอื่นๆ ทั้งนี้ จะเป็นไป

ตามชนิดของการประเมินหรือการวดั ผลทต่ี อ้ งการ

การบันทึกบัญชีต้นทุนการผลิตของผลิตภัณฑ์จะแยกบัญชีออกตามลักษณะของต้นทุน คือ

วตั ถุดบิ ทางตรง แรงงานทางตรง และคา่ ใช้จ่ายการผลติ หากในการผลิตนนั้ จำเปน็ จะต้องใชว้ ตั ถุดิบหลายชนิด

จะแยกบญั ชีวัตถดุ ิบออกตามชนิด หรอื แรงงานทางตรงหากมีการผลิตในหลายแผนกหลายหนว่ ยงานจะบันทึก

แรงงานทางตรงของแต่ละหน่วยออกจากกัน เช่นเดียวกับค่าใช้จ่ายการผลติ เช่น แรงงานทางอ้อม ค่าเช่า ค่า

ประกันภัย ค่าบำรงุ รักษา คา่ เสือ่ มราคา คา่ ภาษที รัพย์สิน เปน็ ตน้ เพราะฉะนั้นการบนั ทึกบัญชีจำเป็นต้องใช้

บัญชคี ุมยอดสำหรบั รายการทเ่ี กิดข้ึน

หวั ข้อการเรยี นรู้ จดุ ประสงค์การสอนหรอื จุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม
5. การบันทกึ บญั ชตี ามวงจรต้นทุน
1. บนั ทึกบัญชีตามวงจรตน้ ทุนได้
2. มีคุณลกั ษณะนสิ ัยทพี่ ึงประสงค์ และมีเจตคติท่ดี ีใน
การประกอบอาชีพ

วิธีการสอน :
1. แนะนำการเรยี นการสอน วชิ าระบบบญั ชตี ้นทนุ รายละเอยี ดมาตรฐานวิชาชีพ จดุ ประสงค์
รายวิชา มาตรฐานรายวชิ า คำอธิบายรายวิชา การวดั ผลและประเมนิ ผล
2. นำเข้าสู่บทเรยี น การบันทกึ บญั ชตี น้ ทนุ การผลติ ของผลติ ภณั ฑ์จะแยกบัญชีออกตามลักษณะของ
ตน้ ทุน คือ วตั ถุดิบทางตรง แรงงานทางตรง และค่าใชจ้ า่ ยการผลติ หากในการผลติ นั้นจำเป็น

69

จะตอ้ งใชว้ ัตถดุ ิบหลายชนดิ จะแยกบัญชีวตั ถุดบิ ออกตามชนิด หรือแรงงานทางตรงหากมกี ารผลิต
ในหลายแผนกหลายหนว่ ยงานจะบนั ทึกแรงงานทางตรงของแต่ละหนว่ ยออกจากกนั
เชน่ เดียวกบั ค่าใช้จ่ายการผลิต เชน่ แรงงานทางออ้ ม คา่ เช่า คา่ ประกนั ภัย คา่ บำรุงรกั ษา ค่า
เสื่อมราคา ค่าภาษีทรัพยส์ ิน เปน็ ตน้ เพราะฉะนั้นการบนั ทึกบญั ชีจำเปน็ ต้องใช้บญั ชีคุมยอด
สำหรบั รายการที่เกิดขึ้น เพื่อให้ส่อื ความเขา้ ใจได้ง่ายข้นึ ครูอธิบายเน้ือหาสาระการเรยี นรู้ พร้อม
ยกตวั อย่างประกอบตามแตล่ ะหวั ข้อ
3. เปดิ โอกาสใหผ้ ู้เรยี นรว่ มแสดงความคิดเหน็ ต่าง ๆ ขณะสอน
4. ให้ผเู้ รียนและผสู้ อนรว่ มกันสรุปเน้อื หาทั้งหมด
5. ให้ผ้เู รยี นทำแบบฝึกหดั ทา้ ยบทเรียน ในสว่ นท่ี 1 ส่งภายในช่ัวโมงเรยี น
6. ผูเ้ รียนศึกษาค้นควา้ เพม่ิ เติมดว้ ยตนเอง จากแหล่งการเรยี นรูต้ ่าง ๆ เช่น อนิ เทอรเ์ นต็
ส่อื การสอน
1. หนังสือเรยี น วชิ าการบัญชตี น้ ทนุ 1 ของวนิดา วรี ะเกยี รติ

การประเมนิ :

1. สังเกตพฤติกรรมการเรียนรขู้ องผเู้ รยี นในชัน้ เรยี น

2. ประเมินพฤติกรรมการเรียนและพฤติกรรมการทำงาน

3. ประเมนิ การทำแบบประเมินผลทา้ ยบท 5 ข้อ ทำถูกไดข้ ้อละ 1 คะแนน

ทำถกู 9-10 ขอ้ ดี

ทำถูก 6-8 ขอ้ ปานกลาง

ทำถูก 2-5 ข้อ ผา่ น

ทำถูก 0-1 ขอ้ ไม่ผา่ น

70

แบบทดสอบกอ่ นเรียน

รหัส 30201 – 9003 วชิ าการบัญชีเพื่อการจัดการ

ชดุ การสอนที่ 5 เรื่อง ระบบบัญชีต้นทนุ จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

คำส่ัง จงทำเครื่องหมาย (X) ลงหน้าข้อทีถ่ ูกต้องทสี่ ดุ

1. ระบบบญั ชีตน้ ทนุ มีความสำคญั อย่างไร

ก. เพื่อควบคุมตน้ ทนุ การผลติ

ข. เป็นขอ้ มลู ในการวางแผนการผลิต

ค. เป็นข้อมูลในการตดั สินใจทางด้านการตลาด

ง. ถูกทุกข้อ

2. ระบบบัญชีตน้ ทุนมาตรฐานคอื อะไร

ก. ระบบบญั ชีท่มี ีการกำหนดราคาสินคา้ ต่อหน่วยไวล้ ว่ งหน้า

ข. ระบบบญั ชที ีม่ ีการกำหนดยอดขายสินค้าไว้ลว่ งหนา้

ค. ระบบบัญชีท่มี กี ารกำหนดต้นทุนสนิ คา้ ต่อหน่วยไวล้ ่วงหนา้

ง. ระบบบญั ชที ่มี ีการกำหนดกำไรต่อหนว่ ยไวล้ ่วงหน้า

3. ในการผลิตสนิ คา้ 1 ชิ้นของกจิ การแห่งหนง่ึ มรี ายละเอียดเกี่ยวกบั ต้นทนุ ดงั นี้ ต้นทุนต่อหน่วยเทา่ กบั เทา่ ไหร่

1. วตั ถุดบิ ใชไ้ ปในการผลิตเท่ากับ 2,800 บาท

2. คา่ แรงทางตรงชัว่ โมงละ 35 บาท ใชเ้ วลาผลติ 15 ชม.

3. อตั ราคา่ ใช้จา่ ยในการผลิตเท่ากับ 10 บาทตอ่ ชัว่ โมงแรงงานทางตรง

ก. 2,845 บาท ข. 3,325 บาท

ค. 3,335 บาท ง. 3,475 บาท

4. ตัวอยา่ งของธรุ กิจที่ใช้ระบบบัญชีต้นทนุ งานส่ังทำไดแ้ ก่ข้อใด

ก. อซู่ อ่ มรถ

ข. สำนกั งานออกแบบบ้าน

ค. สำนักงานทนายความ

ง. ถกู ทุกข้อ

5. ระบบตน้ ทนุ ท่ีใช้กบั กจิ การอุตสาหกรรมทท่ี ำการผลิตสนิ คา้ ทมี่ ีลกั ษณะเหมือนๆกนั และผลติ ครั้งละมากๆ

คือระบบบญั ชีอะไร

ก. ตน้ ทุนผลิต

ข. ตน้ ทุนงานส่งั ทำ

ค. ตน้ ทนุ ช่วงการผลิต

ง. ถูกทกุ ขอ้

71

แบบทดสอบกอ่ นเรียน (ต่อ)

รหสั 30201 – 9003 วชิ าการบญั ชีเพอ่ื การจัดการ

ชดุ การสอนที่ 5 เร่ือง ระบบบัญชตี ้นทุน จำนวน 10 ขอ้ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

คำสัง่ จงทำเครือ่ งหมาย (X) ลงหนา้ ข้อทถ่ี ูกต้องทสี่ ดุ

6. ตัวอยา่ งของธรุ กิจท่ใี ชร้ ะบบบัญชีต้นทุนช่วงการผลิต ได้แก่ข้อใด

ก. กิจการผลิตบะหมสี่ ำเร็จรปู ข. กิจการผลิตปลารา้ กระปอ๋ ง

ค. กิจการผลติ นำ้ อัดลม ง. ถูกทกุ ข้อ

7. จงเรยี งลำดับข้นั ตอนที่แสดงความสำพันธร์ ะหวา่ งวงจรต้นทุนกบั วงจรการดำเนนิ งานทวั่ ไป

1. การเก็บรกั ษาสนิ ค้า 2. การขาย 3. การจดั หา 4. การผลิต

ก. 1 2 3 4 ข. 4 3 2 1

ค. 3 4 1 2 ง. 3 1 4 2

8. ระบบการคิดตน้ ทนุ ที่จะทราบต้นทุนของวัตถดุ ิบคงเหลือปลายงวดไดโ้ ดยการตรวจนับและตรี าคาจากนนั้ จงึ

จะคำนวณต้นทุนสินคา้ สำเร็จรปู ได้ ระบบดงั กลา่ วคือระบบใด

ก. ระบบการสะสมตน้ ทุนแบบตอ่ เนื่อง ข. ระบบการสะสมต้นทนุ แบบส้ินงวด

ค. ระบบการสะสมตน้ ทนุ แบบทราบยอดคงเหลอื ทันที ง. ถกู ทุกข้อ

9. รายการซื้อวตั ถุดิบเป็นเงินเช่ือและมีภาษซี อื้ จะบันทึกบัญชอี ยา่ งไร ถ้ากจิ การใชว้ ธิ ีบนั ทกึ วตั ถุดิบคงเหลือ

แบบ Perpetual

ก. Dr. วัตถุดบิ xx ข. Dr. ซอ้ื วตั ถุดบิ xx

ภาษีซอ้ื xx ภาษซี อื้ xx

Cr. เจ้าหนี้ xx Cr. เจา้ หน้ี xx

ค. Dr. เจา้ หนี้ xx ข. Dr. เจา้ หน้ี xx

ภาษซี ้อื xx ภาษซี ือ้ xx

Cr. วัตถุดบิ xx Cr. ซื้อวัตถดุ บิ xx

10. จากบญั ชีแยกประเภท จำนวนเงินทต่ี ดั บญั ชจี ะเปน็ จำนวนเท่าไหร่

ก. 42,400 บาท

ข. 60,000 บาท

ค. 62,000 บาท

ง. 63,540 บาท

72

โครงการสอนรายหน่วย

รหัสวิชา 30201 - 9003 ชื่อวิชา การบัญชีเพอ่ื การจดั การ

ช่ือหน่วย ระบบบัญชีต้นทุน จำนวน 4 ชัว่ โมง

รายการสอนหัวขอ้ การเรียนรู้

การบนั ทกึ บัญชเี ก่ยี วกบั กจิ การการผลติ และการดาํ เนินงานท่ัวไปรวมอยูในสมดุ บญั ชชี ดุ

เดยี วกบั อาจจะไมสะดวก อกี ท้ังยงั คํานวณตนทนุ สนิ คาที่ผลิตไดลาชา ซง่ึ จะสงผลกระทบตอการควบคมุ และ

ติดตามผลการดำเนินการของโรงงาน ตลอดจนการใชขอมลู เพ่ือการตดั สินใจในการแกป้ ญหาตางๆ เก่ียวกบั

การผลติ เพ่ือขจดั ปญหาดังกลาวจึงมกี ารแยกการบนั ทกึ บัญชอี อกเปนสองชุด คือ

สมุดแยกประเภทท่วั ไป ไวทส่ี าํ นกั งานเพือ่ บนั ทกึ รายการเก่ียวกบั การดาํ เนนิ งานทัว่ ไป และ

สมุดแยกประเภทโรงงาน ไวที่แผนกบญั ชีตนทนุ ของโรงงาน เพ่ือบนั ทึกรายงานเกีย่ วกับการผลิต

หวั ข้อการเรียนรู้ จดุ ประสงคก์ ารสอนหรือจดุ ประสงค์เชิงพฤตกิ รรม

6. บัญชแี ยกประเภทโรงงาน 1. อธิบายความหมายและความสมั พันธร์ ะหว่างบัญชี

แยกประเภททว่ั ไปและบญั ชแี ยกประเภทโรงงานได้

2. บนั ทกึ บญั ชีเกี่ยวกับการผลิตในกรณีทโี่ รงงานและ

สำนักงานแยกจากกนั ได้

3. มีการพฒั นาคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และ

คณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ท่ีครูสามารถสงั เกตเห็นไดใ้ น

ดา้ นความมมี นุษยสมั พันธ์ ความมีวนิ ยั ความรับผิดชอบ

ความเช่อื ม่ันในตนเอง ความสนใจใฝ่รู้ ความรักสามัคคี

ความกตัญญูกตเวที

วธิ กี ารสอน :

1. แนะนำการเรียนการสอน การบญั ชตี น้ ทนุ 1 รายละเอียดมาตรฐานวิชาชพี จุดประสงค์รายวิชา

มาตรฐานรายวิชา คำอธบิ ายรายวชิ า การวดั ผลและประเมินผล

2. นำเขา้ สู่บทเรียน การบันทึกบัญชเี กี่ยวกับกจิ การการผลิตและการดําเนินงานทว่ั ไปรวมอยูในสมุด

บัญชีชุดเดียวกับอาจจะไมสะดวก อีกท้ังยงั คาํ นวณตนทนุ สินคาทีผ่ ลติ ไดลาชา ซ่ึงจะสงสงกระ

ทบตอการควบคุมและติดตามผลการดาํ เนนิ การของโรงงาน ตลอดจนการใชขอมูลเพือ่ การ

ตดั สนิ ใจในการแกป้ ญหาตางๆ เก่ยี วกับการผลติ เพอ่ื ขจดั ปญหาดงั กลาวจงึ มีการแยกการบนั ทึก

บญั ชอี อกเปนสองชุด คือ สมุดแยกประเภทท่ัวไป ไวทีส่ ํานกั งานเพื่อบันทึกรายการเกีย่ วกับการ

ดาํ เนนิ งานท่วั ไป และ สมดุ แยกประเภทโรงงาน ไวทแี่ ผนกบัญชตี นทนุ ของโรงงาน เพ่ือบันทึก

รายงานเกี่ยวกบั การผลิตเพ่ือให้ส่ือความเขา้ ใจได้ง่ายขน้ึ ครูอธบิ ายเนือ้ หาสาระการเรียนรู้ พรอ้ ม

ยกตวั อยา่ งประกอบตามแตล่ ะหัวขอ้

73

3. เปิดโอกาสใหผ้ เู้ รยี นร่วมแสดงความคิดเห็นต่าง ๆ ขณะสอน
4. ใหผ้ ูเ้ รยี นและผูส้ อนรว่ มกันสรุปเนอ้ื หาท้ังหมด
5. ให้ผู้เรียนทำแบบฝกึ หดั ท้ายบทเรียน ในสว่ นท่ี 1 ส่งภายในชัว่ โมงเรยี น
6. ผู้เรยี นศึกษาคน้ คว้าเพ่มิ เตมิ ดว้ ยตนเอง จากแหลง่ การเรียนร้ตู า่ ง ๆ เชน่ อนิ เทอรเ์ นต็

สือ่ การสอน
1. หนงั สือเรียน วิชาการบญั ชีต้นทุน 1 ของวนิดา วีระเกยี รติ

การประเมิน :

1. สงั เกตพฤติกรรมการเรียนร้ขู องผู้เรยี นในชน้ั เรยี น
2. ประเมนิ พฤติกรรมการเรียนและพฤติกรรมการทำงาน
3. ประเมินการทำแบบประเมินผลทา้ ยบท 10 ข้อ ทำถูกได้ข้อละ 1 คะแนน

ทำถกู 9-10 ขอ้ ดี
ทำถูก 6-8 ข้อ ปานกลาง
ทำถกู 2-5 ข้อ ผ่าน
ทำถกู 0-1 ขอ้ ไมผ่ ่าน

74

แบบทดสอบก่อนเรียน

รหัส 30201 – 9003 วชิ าการบญั ชีเพอ่ื การจดั การ

ชดุ การสอนที่ 6 เรอื่ ง ระบบบัญชีต้นทนุ จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

คำส่ัง จงทำเคร่อื งหมาย (X) ลงหนา้ ข้อที่ถกู ต้องท่ีสดุ

1. จงเรยี งลำดับข้นั ตอนที่แสดงความสมั พันธ์ระหวา่ งวงจรตน้ ทุนกับวงจรดารดำเนินงานท่ัวไป

1. การขาย 2. การเกบ็ รักษาสนิ คา้ 3. กานผลิต 4. การจดั หา

ก. 1 2 3 4 ข. 2 3 4 1

ค. 4 3 2 1 ง. 4 2 3 1

2. ระบบการสะสมตน้ ทนุ ท่ีแสดงความเคล่ือนไหวของวตั ถุดบิ งานระหวา่ งทำ และสินค้าสำเรจ็ รปู ให้เหน็ อย่าง

ชดั เจนวา่ มีการรบั -จา่ ยและมียอดคงเหลือเทา่ ไดคือระบบใด

ก. ระบบการสะสมตน้ ทนุ แบบต่อเนอื่ ง ข. ระบบสะสมต้นทุนแบบส้นิ งวด

ค. ระบบสะสมต้นทุนแบบตรวจนบั และตรี าคาเมื่อวันสิน้ งวดบัญชี ง. ไมม่ ขี ้อใดถูก

3. รายการส่งคืนวัตถุดิบที่ซื้อเป็นเงินเชื่อจะบันทึกบัญชีอย่างไร ถ้ากิจการใช้วิธีบันทึกวัตถุดิบคงเหลือ

แบบตอ่ เนือ่ ง

ก. Dr. วตั ถดุ บิ Cr. เจา้ หน้ี ข. Dr. สง่ คืนวตั ถดุ บิ Cr. เจา้ หนี้

ค. Dr. เจา้ หนี้ Cr. วตั ถดุ บิ ง. Dr. เจ้าหนี้ Cr. ส่งคนื วตั ถดุ บิ

4. รายการเบิกวัตถุดิบทางตรงและวัตถุดิบทางอ้อมไปใช้ในการผลิตจะบันทึกบัญชีอย่างไร ถ้ากิจการใช้วิธีบันทึก

วัตถุดบิ คงเหลือแบบสน้ิ งวด

ก. Dr. งานระหว่างทำ xx ข. Dr. วตั ถดุ ิบ xx

ค่าใชจ้ ่ายในการผลติ xx Cr.งานระหว่างทำ xx

Cr. วัตถุดิบ xx ค่าใชจ้ ่ายในการผลิต xx

ค. Dr. งานระหว่างทำ xx ง. ไมต่ อ้ งบนั ทกึ บัญชี

Cr. วัตถุดิบ xx

5. บัญชีพกั ท่สี ำนักงานใหญแ่ ละโรงงานเปดิ ข้นึ เพือ่ ตง้ั พักรายการนั้น ฝา่ ยใดเปน็ ผ้เู ปิดบญั ชีใดขึ้น

ก. สำนักงานใหญ่ เปิดบัญชีแยกประเภททวั่ ไป โรงงาน เปิดบัญชีแยกประเภทโรงงาน

ข. สำนักงานใหญ่ เปดิ บัญชแี ยกประเภทโรงงาน โรงงาน เปิดบญั ชีแยกประเภททว่ั ไป

ค. สำนกั งานใหญ่และโรงงาน เปิดทัง้ บัญชแี ยกประเภทโรงงานและบญั ชีแยกประเภทท่วั ไป

ง. สำนักงานใหญ่เปิดท้ังบัญชแี ยกประเภทโรงงานและบัญชีแยกประเภทท่วั ไป

75

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น (ต่อ)

รหัส 30201 – 9003 วชิ าการบัญชีเพ่อื การจัดการ

ชุดการสอนท่ี 6 เรอ่ื ง ระบบบญั ชีต้นทนุ จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

คำส่ัง จงทำเครอื่ งหมาย (X) ลงหน้าข้อท่ถี กู ต้องทส่ี ุด

6. ตัวอย่างของธุรกิจทีใ่ ชร้ ะบบบัญชตี น้ ทนุ ช่วงการผลิต ได้แกข่ ้อใด

ก. กิจการผลติ บะหมี่สำเรจ็ รปู ข. กิจการผลิตปลารา้ กระป๋อง

ค. กิจการผลติ น้ำอัดลม ง. ถูกทกุ ข้อ

7. จงเรยี งลำดบั ขน้ั ตอนที่แสดงความสำพันธร์ ะหวา่ งวงจรตน้ ทุนกบั วงจรการดำเนนิ งานท่ัวไป

1. การเกบ็ รักษาสนิ คา้ 2. การขาย 3. การจัดหา 4. การผลิต

ก. 1 2 3 4 ข. 4 3 2 1

ค. 3 4 1 2 ง. 3 1 4 2

8. ระบบการคิดต้นทนุ ทจี่ ะทราบตน้ ทุนของวัตถุดิบคงเหลือปลายงวดได้โดยการตรวจนับและตีราคาจากนั้นจึง

จะคำนวณตน้ ทุนสินค้าสำเรจ็ รูปได้ ระบบดงั กลา่ วคือระบบใด

ก. ระบบการสะสมต้นทุนแบบต่อเนื่อง ข. ระบบการสะสมต้นทุนแบบสิ้นงวด

ค. ระบบการสะสมต้นทุนแบบทราบยอดคงเหลอื ทนั ที ง. ถูกทกุ ข้อ

9. รายการซื้อวัตถุดบิ เปน็ เงนิ เชอ่ื และมีภาษีซือ้ จะบันทึกบัญชีอย่างไร ถ้ากจิ การใชว้ ธิ บี นั ทกึ วัตถดุ ิบคงเหลอื

แบบ Perpetual

ก. Dr. วัตถุดิบ xx ข. Dr. ซอ้ื วตั ถดุ ิบ xx

ภาษซี ้ือ xx ภาษีซ้ือ xx

Cr. เจ้าหน้ี xx Cr. เจ้าหนี้ xx

ค. Dr. เจา้ หน้ี xx ข. Dr. เจา้ หนี้ xx

ภาษซี อื้ xx ภาษีซื้อ xx

Cr. วัตถุดบิ xx Cr. ซ้อื วัตถดุ ิบ xx

10. จากบัญชแี ยกประเภท จำนวนเงินท่ตี ัดบญั ชีจะเป็นจำนวนเทา่ ไหร่

ก. 42,400 บาท บญั ชแี ยกประเภททัว่ ไป บญั ชแี ยกประเภทโรงงาน
ข. 60,000 บาท

ค. 62,000 บาท 20,000 2,000 1,400 21,400
ง. 63,540 บาท 60,000 2,140
60,000 60,000 140
10,000 60,000

14,000 10,000

0
0
00

76

โครงการสอนรายหนว่ ย

รหสั วิชา 30201 - 9003 ชอ่ื วิชา การบัญชีเพอื่ การจัดการ

ช่ือหน่วย การบัญชีเกีย่ วกับวัตถุดบิ จำนวน 4 ชั่วโมง

รายการสอนหวั ข้อการเรียนรู้

วัตถุดิบ เป็นส่วนประกอบส่วนหนึ่งของต้นทุนการผลิต แบ่งออกเป็นวัตถุดิบทางตรงและ

วัตถุดิบทางอ้อม วัตถุดิบทางตรงถือเป็นส่วนประกอบที่สำคัญท่ีสุดของสนิ ค้าที่ผลิตข้ึน ดังนั้นกิจการจะต้องมี

การควบคุมภายในเกี่ยวกับวตั ถดุ ิบเป็นอย่างดี และในกรณีที่กจิ การใช้ระบบบันทึกวตั ถดุ บิ คงเหลือแบบส้ินงวด

กิจการจะตอ้ งพงึ ระมัดระวังในการตรี าคาวตั ถดุ ิบคงเหลอื ปลายงวด เพราะจะมผี ลตอ่ ตน้ ทนุ การผลิต

หัวข้อการเรยี นรู้ จดุ ประสงคก์ ารสอนหรอื จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม

1. ความหมายของวัตถดุ บิ 1. อธบิ ายความหมายของวัตถุดิบได้
2. ตน้ ทุนในการจัดหาวัตถดุ ิบ 2. คำนวณต้นทนุ ในการจดั หาวัตถุดิบได้
3. การควบคมุ วตั ถุดิบ 3. อธิบายวิธคี วบคมุ วัตถุดิบ โดยใช้แบบฟอร์มตา่ งๆ
4. การคำนวณตน้ ทนุ วตั ถดุ บิ เบิกใช้และตน้ ทุน ได้
วัตถุดิบคงเหลือ 4. คำนวณต้นทนุ วตั ถดุ บิ เบิกใช้และวตั ถุดิบคงเหลอื
ปลายงวดโดยวิธีต่างๆ ได้
5. มีการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และ

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ที่ครูสามารถสงั เกตเห็นได้ใน

ดา้ นความมีมนุษยสัมพันธ์ ความมีวนิ ยั ความรบั ผิดชอบ

ความเชื่อมั่นในตนเอง ความสนใจใฝ่รู้ ความรักสามัคคี

ความกตญั ญกู ตเวที

วธิ กี ารสอน :
1. แนะนำการเรยี นการสอน การบญั ชตี ้นทุน 1 รายละเอียดมาตรฐานวชิ าชีพ จุดประสงคร์ ายวชิ า
มาตรฐานรายวิชา คำอธบิ ายรายวชิ า การวัดผลและประเมนิ ผล
2. นำเข้าสู่บทเรยี น วตั ถุดบิ เปน็ ส่วนประกอบสว่ นหนงึ่ ของตน้ ทนุ การผลติ แบ่งออกเปน็ วัตถุดบิ
ทางตรงและวัตถดุ ิบ ทางอ้อม วตั ถดุ ิบทางตรงถือเปน็ ส่วนประกอบท่สี ำคัญท่สี ุดของสนิ ค้าที่
ผลติ ขึ้น ดงั นัน้ กิจการจะต้องมีการควบคุมภายในเก่ยี วกับวตั ถุดิบเป็นอยา่ งดี และในกรณีทก่ี ิจการ
ใช้ระบบบนั ทกึ วัตถดุ ิบคงเหลือแบบสน้ิ งวด กจิ การจะต้องพงึ ระมัดระวงั ในการตีราคา
วตั ถุดิบคงเหลอื ปลายงวด เพราะจะมีผลตอ่ ต้นทุนการผลิต เพ่อื ใหส้ อ่ื ความเข้าใจได้ง่ายขน้ึ ครู
อธบิ ายเนอ้ื หาสาระการเรยี นรู้ พรอ้ มยกตัวอยา่ งประกอบตามแต่ละหวั ข้อ
3. เปิดโอกาสใหผ้ ู้เรยี นรว่ มแสดงความคดิ เหน็ ต่าง ๆ ขณะสอน

77

4. ใหผ้ ูเ้ รยี นและผู้สอนรว่ มกันสรุปเน้ือหาทงั้ หมด
5. ใหผ้ เู้ รียนทำแบบฝกึ หดั ทา้ ยบทเรียน ในส่วนท่ี 1 ส่งภายในช่วั โมงเรียน
6. ผู้เรยี นศึกษาค้นคว้าเพิม่ เตมิ ดว้ ยตนเอง จากแหลง่ การเรียนรตู้ า่ ง ๆ เชน่ อนิ เทอรเ์ นต็

สื่อการสอน
1. หนงั สอื เรยี น วิชาการบัญชตี น้ ทุน 1 ของวนิดา วีระเกยี รติ

การประเมนิ :

1. สังเกตพฤติกรรมการเรยี นร้ขู องผ้เู รียนในชนั้ เรียน
2. ประเมนิ พฤติกรรมการเรียนและพฤตกิ รรมการทำงาน
3. ประเมินการทำแบบประเมนิ ผลทา้ ยบท 10 ข้อ ทำถูกได้ขอ้ ละ 1 คะแนน

ทำถกู 9-10 ข้อ ดี
ทำถูก 6-8 ข้อ ปานกลาง
ทำถกู 2-5 ข้อ ผา่ น
ทำถกู 0-1 ขอ้ ไมผ่ า่ น

78

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

รหสั 30201 - 9003 การบัญชีเพอื่ การจดั การ

ชุดการสอนท่ี 7 เรือ่ ง การบัญชีเกีย่ วกบั วัตถดุ ิบ จำนวน 10 ขอ้ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

คำส่ัง จงทำเครอ่ื งหมาย (X) ลงหน้าข้อท่ถี กู ต้องทส่ี ุด

1. กจิ การแห่งหนง่ึ อยูใ่ นระบบภาษมี ูลคา่ เพิ่มวัตถดุ ิบราคา 30,000 บาท ภาษีมลู ค่าเพิ่ม 7% ตน้ ทนุ วัตถุดิบจะเปน็ เทา่ ใด

ก. 2,100 บาท ข. 28,037.38 บาท

ค. 30,000 บาท ง. 32,100 บาท

2. กจิ การแห่งหน่ึงไม่อยู่ในระบบภาษมี ลู ค่าเพ่ิมซื้อวตั ถดุ ิบราคา 20,000 บาท ภาษีมลู ค่าเพ่ิม 7% ตน้ ทุน

วัตถดุ บิ จะเป็นเท่าใด

ก. 1,400 บาท ข. 18,691.59 บาท

ค. 20,000 บาท ง. 21,400 บาท

3. การควบคมุ ภายในเกย่ี วกับวตั ถดุ บิ ไดแ้ กอ่ ะไรบา้ ง

ก. การควบคมุ เก่ียวกับการซื้อและตรวจรบั วัตถดุ บิ ข. การควบคุมเกี่ยวกบั การเกบ็ รักษาวัตถุดบิ

ค. การควบคมุ เก่ยี วกับเบกิ ใชว้ ัตถดุ บิ ง. ถูกทุกข้อ

4. ในการจัดหาวัตถุดบิ นั้น กจิ การท่มี ีการควบคุมภายในท่ีดจี ะกำหนดให้แผนกคลงั วตั ถุดบิ จดั ทำเอกสารใดข้ึน

ก่อนท่ีจะมีการสงั่ ซื้อ

ก. ใบขอซอื้ ข. ใบสง่ั ซือ้

ค. ใบกำกบั สนิ คา้ /ใบกำกับภาษี ง. ใบตรวจรบั รอง

จากโจทย์ต่อไปนี้ จงตอบคำถามข้อ 5 – ข้อ 7 กจิ การแห่งหนง่ึ มีรายละเอียดเกีย่ วกับวตั ถดุ ิบดงั นี้ 2547

ม.ค. 1 ยอดยกมา 600 หนว่ ยๆ ละ 20 บาท

10 ซื้อ 1,000 หน่วยๆ ละ 22 บาท

20 ซอ้ื 1,500 หนว่ ยๆ ละ 18 บาท

30 ซือ้ 500 หนว่ ยๆ ละ 16 บาท

เม่อื วนั ที่ 31 มกราคม 2547 กจิ การมวี ตั ถุดิบคงเหลือจำนวน 2,200 หนว่ ย

5. ถ้ากิจการตีราคาวัตถดุ ิบวธิ ี FIFO ตน้ ทนุ วตั ถดุ ิบคงเหลือ เม่ือวนั ที่ 31 มกราคม 2547 จะมีจำนวนเท่าใด

ก. 39,400 บาท

ข. 44,800 บาท

ค. 41,800 บาท

ง. 42,174 บาท

79

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น (ตอ่ )

รหสั 30201 - 9003 การบญั ชีเพ่ือการจดั การ

ชดุ การสอนที่ 7 เร่ือง การบัญชเี กี่ยวกบั วตั ถุดบิ จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

คำส่งั จงทำเครื่องหมาย (X) ลงหนา้ ข้อทถ่ี กู ต้องที่สดุ

6. ถา้ กจิ การตรี าคาวัตถุดิบวิธี LIFO ตน้ ทนุ วตั ถดุ บิ คงเหลอื เม่อื วนั ที่ 31 มกราคม 2547 จะมีจำนวนเท่าใด

ก. 39,400 บาท ข. 44,800 บาท

ค. 41,800 บาท ง. 42,174 บาท

7. ถา้ กจิ การตรี าคาราคาวตั ถุดบิ วธิ ถี ัวเฉลยี่ อยา่ งงา่ ย ต้นทุนวัตถดุ บิ คงเหลอื เม่อื วันที่ 31 มกราคม 2547 จะมี

จำนวนเท่าใด

ก. 39,400 บาท ข. 44,800 บาท

ค. 41,800 บาท ง. 42,174 บาท

จากโจทย์ตอ่ ไปน้ี จงตอบคำถามข้อ 8 – ขอ้ 9 ต่อไปน้ีเป็นรายละเอียดเกี่ยวกับวัตถดุ ิบของกิจการอตุ สาหกรรม

แห่งหน่งึ เม่ือวันที่ 31 ธันวาคม 2546

ราคาตน้ ทนุ มูลค่าสทุ ธิทจ่ี ะไดร้ บั

วัตถดุ บิ A 12,000 11,000

วัตถดุ บิ B 28,000 30,000

วตั ถุดบิ C 56,000 59,000

8. ถา้ กจิ การตีราคาวัตถุดบิ คงเหลือวิธีราคาทุนหรอื มลู ค่าสุทธิทจ่ี ะไดร้ บั ที่ต่ำกวา่ โดยพจิ ารณาจากวัตถดุ ิบแต่

ละรายการ ตน้ ทุนวัตถดุ ิบคงเหลือเมอ่ื วนั ท่ี 31 ธนั วาคม 2546 จะมีจำนวนเท่าใด

ก. 95,000 บาท ข. 96,000 บาท

ค. 100,000 บาท ง. 101,000 บาท

9. ถ้ากจิ การตรี าคาวัตถุดิบคงเหลือวิธีราคาทนุ หรือมูลค่าสุทธทิ ี่จะไดร้ ับแลว้ แต่ราคาใดจะต่ำกว่าโดยพิจารณาจาก

ยอดรวม ต้นทุนวตั ถดุ ิบคงเหลือเมื่อวนั ที่ 31 ธนั วาคม 2546 จะมจี ำนวนเท่าใด

ก. 95,000 บาท ข. 96,000 บาท

ค. 100,000 บาท ง. 101,000 บาท

10. การบนั ทกึ รายการปรบั ปรงุ ในกรณีที่วตั ถดุ บิ ท่ตี รวจนับไดจ้ รงิ ต่ำกว่าวตั ถุดิบตามบัญชี จะบนั ทกึ อย่างไร

( กิจการใช้ระบบบันทึกวตั ถดุ ิบคงเหลือแบบ Perpetual )

ก. เดบิต วตั ถุดิบ เครดติ ค่าใชจ้ า่ ยในการผลติ

ข. เดบติ คา่ ใชจ้ ่ายในการผลติ เครดิต วตั ถุดิบ

ค. เดบิต ซอ้ื วัตถดุ บิ เครดติ เงนิ สด/เจ้าหน้ี

ง. เดบิต เงินสด/เจ้าหนี้ เครดิต ซือ้ วตั ถดุ ิบ

80

โครงการสอนรายหนว่ ย

รหัสวิชา 30201 – 9003 ช่ือวิชา การบัญชีเพอื่ การจดั การ

ช่อื หน่วย การบัญชเี กีย่ วกบั วัตถุดิบ จำนวน 4 ชัว่ โมง

รายการสอนหัวข้อการเรียนรู้

วัตถุดิบ เป็นส่วนประกอบส่วนหนึ่งของต้นทุนการผลิต แบ่งออกเป็นวัตถุดิบทางตรงและ

วัตถดุ ิบ ทางอ้อม วตั ถดุ ิบทางตรงถือเป็นส่วนประกอบท่ีสำคญั ทส่ี ุดของสินค้าท่ีผลิตขน้ึ ดังน้ันกิจการจะต้อง

มีการควบคุมภายในเกี่ยวกับวัตถุดิบเป็นอย่างดี และในกรณีที่กิจการใช้ระบบบันทึกวัตถุดิบคงเหลือแบบสิ้น

งวด กิจการจะต้องพงึ ระมดั ระวงั ในการตีราคาวตั ถดุ ิบคงเหลือปลายงวด เพราะจะมผี ลตอ่ ตน้ ทุนการผลติ

การตีราคาสินค้าคงเหลือปลายงวด มีผลตอ่ บญั ชแี ละภาษีทีเ่ กีย่ วข้อง อยา่ งไรในหวั ข้อน้ี จะ

ขอเนน้ รายละเอยี ดการตรี าคาสินคา้ คงเหลือปลายงวดตามทีส่ รรพากรประกาศให้ใชเ้ พอื่ แสดงมลู ค่าที่ถูกต้อง

สินคา้ คงเหลือ สินค้าคงคลัง ทางบญั ชี และภาษี จัดไวว้ า่ เปน็ สินทรพั ยห์ มุนเวยี น ทมี่ ผี ลต่อการดำเนินธรุ กจิ

คอื มีไวเ้ พื่อขาย หรือมีไว้เพื่อการผลิต

ดงั น้ันการบรหิ ารสินค้าคงเหลือ ก็ถือไดว้ ่าเปน็ การบรหิ ารสภาพคล่องของกิจการ ทงั้ กิจการ

ซอื้ มาขายไป กิจการผลิต และกจิ การบรกิ าร เชน่ อูซ่ ่อมรถยนต์ อซู่ อ่ มรถจกั รยานยนต์ กิจการบริการซ่อม

คอมพวิ เตอร์ จงึ ถอื ได้วา่ สินค้าคงเหลอื เป็นสินทรัพย์หมนุ เวียน ท่มี ีผลต่อการดำเนินธุรกิจ คือมีไวเ้ พ่ือขาย

หรอื มไี ว้เพอ่ื การผลติ ดงั นน้ั การบริหารสินค้าคงเหลือ ก็ถือไดว้ ่าเป็นการบรหิ ารสภาพคล่องของกจิ การ

หวั ข้อการเรยี นรู้ จดุ ประสงค์การสอนหรือจดุ ประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม

5. การตรี าคาวตั ถดุ บิ คงเหลอื วิธีราคาทนุ หรือมลู ค่า 1. ตรี าคาวัตถุดิบคงเหลือวธิ รี าคาทนุ หรือมลู ค่าสุทธิที่

สุทธทิ ่ีจะได้รบั ทตี่ ่ำกวา่ จะไดร้ บั ทีต่ ำ่ กวา่ ได้

วธิ ีการสอน :
1. แนะนำการเรยี นการสอน การบัญชีต้นทุน 1 รายละเอียดมาตรฐานวชิ าชีพ จดุ ประสงค์รายวชิ า
มาตรฐานรายวิชา คำอธิบายรายวชิ า การวัดผลและประเมินผล
2. นำเขา้ สู่บทเรียน การตีราคาสนิ คา้ คงเหลือปลายงวด มีผลตอ่ บญั ชีและภาษีท่เี กีย่ วข้อง อยา่ งไร
ในหัวขอ้ น้ี จะขอเนน้ รายละเอียดการตรี าคาสนิ ค้าคงเหลือปลายงวดตามที่สรรพากรประกาศให้
ใช้เพ่ือแสดงมลู ค่าทถ่ี ูกตอ้ ง

81

สินค้าคงเหลือ สนิ ค้าคงคลัง ทางบัญชี และภาษี จดั ไว้ว่าเป็นสนิ ทรัพย์หมนุ เวียน ท่ีมีผลต่อการดำเนิน
ธุรกิจ คือมีไวเ้ พ่ือขาย หรือมีไว้เพอื่ การผลติ เพอื่ ให้สือ่ ความเขา้ ใจได้ง่ายข้ึน ครอู ธบิ ายเนื้อหา
สาระการเรยี นรู้ พร้อมยกตวั อย่างประกอบตามแตล่ ะหวั ข้อ

3. เปิดโอกาสใหผ้ เู้ รยี นร่วมแสดงความคดิ เหน็ ต่าง ๆ ขณะสอน
4. ใหผ้ ู้เรยี นและผูส้ อนรว่ มกันสรปุ เนอื้ หาท้งั หมด
5. ให้ผเู้ รียนทำแบบฝกึ หดั ทา้ ยบทเรยี น ในส่วนที่ 1 และส่วนท่ี 2 สง่ ภายในช่ัวโมงเรียน
6. ผเู้ รยี นศกึ ษาค้นควา้ เพ่มิ เตมิ ดว้ ยตนเอง จากแหล่งการเรยี นรู้ตา่ ง ๆ เช่น อินเทอรเ์ น็ต
สือ่ การสอน
1. หนงั สือเรยี น วิชาการบญั ชตี น้ ทุน 1 ของวนิดา วีระเกียรติ

การประเมิน :

1. สังเกตพฤติกรรมการเรียนรขู้ องผเู้ รยี นในชนั้ เรยี น
2. ประเมนิ พฤติกรรมการเรียนและพฤติกรรมการทำงาน
3. ประเมินการทำแบบประเมินผลทา้ ยบท 10 ข้อ ทำถูกได้ข้อละ 1 คะแนน

ทำถกู 9-10 ข้อ ดี
ทำถูก 6-8 ข้อ ปานกลาง
ทำถูก 2-5 ข้อ ผา่ น
ทำถูก 0-1 ข้อ ไมผ่ า่ น

82

83

โครงการสอนรายหน่วย

รหัสวิชา 30201 - 9003 ชอ่ื วิชา การบัญชีเพือ่ การจดั การ

ชือ่ หน่วย การบัญชเี กี่ยวกับวตั ถดุ บิ จำนวน 4 ช่วั โมง

รายการสอนหวั ขอ้ การเรยี นรู้

วตั ถดุ บิ เป็นส่วนประกอบส่วนหนึง่ ของต้นทุนการผลิต แบ่งออกเป็นวตั ถดุ ิบทางตรงและ

วัตถดุ ิบ ทางอ้อม วตั ถุดบิ ทางตรงถอื เป็นส่วนประกอบท่ีสำคญั ทีส่ ดุ ของสินค้าทีผ่ ลิตขนึ้ ดงั น้ันกจิ การจะต้อง

มีการควบคุมภายในเกย่ี วกบั วัตถุดบิ เป็นอย่างดี และในกรณีทกี่ จิ การใชร้ ะบบบันทึกวตั ถุดิบคงเหลอื แบบสิน้

งวด กิจการจะต้องพึงระมดั ระวังในการตีราคาวัตถดุ บิ คงเหลือปลายงวด เพราะจะมีผลต่อตน้ ทุนการผลิต

การจดบันทึกบัญชีสินค้าคงเหลือแบบต่อเนื่อง จะจดบันทึกรายการค้าใด ๆ ที่มี ทำให้

วัตถุดิบมีการเปลี่ยนแปลงเพิ่มขึ้น หรือลดลงโดยใช้ผ่านบัญชีวัตถุดิบโดยตรง เช่น เมื่อซื้อวัตถุดิบจากผู้ขาย

วัตถุดิบ ทำให้วัตถุดิบเพิ่มขึ้น จะจดบันทึกเพิ่มยอดบัญชีวัตถุดิบ เมื่อส่งคืนวัตถุดิบให้ผู้ขาย จะจดบันทึกลด

ยอดบัญชีวัตถุดิบ ถ้าเบิกใช้วัตถุดิบ หรือส่งคืนภายในองค์การจะบันทึกบัญชีเพิ่มยอดและลดยอด

วัตถุดิบคงเหลือตามลำดับ ด้วยเหตุน้ี เมื่อต้องการทราบมูลค่าวัตถุดิบคงเหลือ ณ วันสิ้นงวด จึงกระทบยอด

คงเหลือจากบัญชวี ัตถดุ ิบไดใ้ นทนั ที ชอ่ื บญั ชที เ่ี ก่ยี วขอ้ งกบั วตั ถุดิบ คือ บัญชีวัตถดุ ิบ

หัวข้อการเรียนรู้ จุดประสงคก์ ารสอนหรอื จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม

6. วธิ ีการบันทกึ บญั ชีเกี่ยวกับวตั ถุดิบ 1. อธิบายวิธีการบนั ทึกบัญชเี กีย่ วกบั วตั ถุดิบ

7. การบันทึกบัญชีกรณวี ตั ถุดิบคงเหลือท่ีตรวจนับได้ 2. บนั ทึกบัญชีกรณีวตั ถดุ บิ คงเหลือท่ตี รวจนบั ได้ไมต่ รง

ไมต่ รงยอดตามบญั ชี ยอดตามบัญชีได้

3. บันทกึ รายการเกยี่ วกับวัตถุดิบในสมดุ รายวนั ทั่วไป

ได้

วิธกี ารสอน :
1. แนะนำการเรยี นการสอน การบัญชีต้นทนุ 1 รายละเอยี ดมาตรฐานวชิ าชพี จดุ ประสงค์
รายวชิ า มาตรฐานรายวชิ า คำอธบิ ายรายวิชา การวดั ผลและประเมนิ ผล
2. นำเข้าสู่บทเรยี น การจดบันทึกบญั ชสี ินคา้ คงเหลอื แบบตอ่ เน่อื ง จะจดบนั ทึกรายการค้าใด ๆ ท่มี ี
ทำใหว้ ัตถดุ บิ มีการเปล่ยี นแปลงเพ่ิมขนึ้ หรือลดลงโดยใชผ้ ่านบญั ชีวตั ถดุ บิ โดยตรง เช่น เมือ่ ซื้อ
วตั ถุดิบจากผู้ขายวัตถุดบิ ทำให้วตั ถดุ ิบเพิม่ ขน้ึ จะจดบันทึกเพิ่มยอดบัญชวี ตั ถุดบิ เมื่อส่งคืน
วตั ถดุ บิ ใหผ้ ู้ขาย จะจดบันทกึ ลดยอดบญั ชีวตั ถุดิบ ถา้ เบกิ ใชว้ ตั ถดุ บิ หรอื สง่ คืนภายในองค์การจะ
บันทกึ บัญชีเพิ่มยอดและลดยอดวัตถดุ บิ คงเหลือตามลำดบั ด้วยเหตุนี้ เมือ่ ต้องการทราบมูลค่า
วตั ถดุ ิบคงเหลอื ณ วนั ส้ินงวด จงึ กระทบยอดคงเหลอื จากบัญชวี ตั ถุดิบได้ในทันที ชือ่ บัญชที ี่

84

เก่ยี วขอ้ งกับวตั ถุดิบ คอื บญั ชีวตั ถดุ ิบ เพอ่ื ใหส้ ่ือความเขา้ ใจไดง้ ่ายข้ึน ครูอธบิ ายเน้ือหาสาระ
การเรยี นรู้ พรอ้ มยกตวั อยา่ งประกอบตามแตล่ ะหัวข้อ
3. เปิดโอกาสให้ผ้เู รียนร่วมแสดงความคิดเหน็ ต่าง ๆ ขณะสอน
4. ใหผ้ ู้เรยี นและผู้สอนรว่ มกันสรปุ เนื้อหาท้ังหมด
5. ให้ผู้เรียนทำแบบฝกึ หัดท้ายบทเรียน ในส่วนท่ี 1 สง่ ภายในช่วั โมงเรียน
6. ผู้เรยี นศึกษาคน้ คว้าเพิ่มเติมดว้ ยตนเอง จากแหล่งการเรียนรตู้ ่าง ๆ เชน่ อนิ เทอร์เน็ต
ส่อื การสอน
1. หนังสือเรยี น วิชาการบญั ชตี ้นทนุ 1 ของวนิดา วรี ะเกียรติ

การประเมิน :

1. สังเกตพฤติกรรมการเรยี นรขู้ องผเู้ รยี นในชั้นเรียน
2. ประเมินพฤติกรรมการเรียนและพฤตกิ รรมการทำงาน
3. ประเมินการทำแบบประเมินผลท้ายบท 10 ข้อ ทำถูกได้ข้อละ 1 คะแนน

ทำถูก 9-10 ข้อ ดี
ทำถกู 6-8 ขอ้ ปานกลาง
ทำถูก 2-5 ข้อ ผ่าน
ทำถกู 0-1 ข้อ ไมผ่ า่ น

85

โครงการสอนรายหน่วย

รหสั วิชา 30201 - 9003 ชื่อวิชา การบญั ชีเพอ่ื การจดั การ

ช่ือหน่วย การบัญชเี ก่ยี วกับคา่ แรงงาน จำนวน 4 ชั่วโมง

รายการสอนหัวขอ้ การเรยี นรู้

ค่าแรงงาน เป็นส่วนประกอบสว่ นหนึง่ ของต้นทนุ การผลติ แบง่ ออกเปน็ คา่ แรงงานทางตรง

และค่าแรงงานทางอ้อม ในการปฏบิ ัติงานของคนงานน้นั กิจการจะต้องมีการวางกฎเกณฑเ์ ปน็ อย่างดี ตง้ั แต่

การเข้าทำงาน การปฏิบตั ิงานในโรงงานเวลาปกติ การทำงานล่วงเวลาทั้งในวันปกตแิ ละวนั หยุดและพงึ

ระมดั ระวงั ในการปฏิบัติตาม กฎหมายแรงงาน เพอื่ ใหก้ ารคำนวณค่าแรงงานให้กบั คนงานนน้ั เป็นไปอย่าง

ถกู ต้องและยุตธิ รรม รวมทั้งสวสั ดกิ ารต่างๆ ท่ีคนงานพึงจะได้รับซ่ึงจะส่งผลใหค้ นงานมขี วญั และกำลงั ใจใน

การปฏิบตั ิงาน

หัวข้อการเรยี นรู้ จุดประสงคก์ ารสอนหรอื จดุ ประสงค์เชิงพฤติกรรม

1. ความหมายของค่าแรงงาน 1. อธิบายความหมายของค่าแรงงานและการควบคุม
2. การควบคมุ เกย่ี วกบั ค่าแรงงาน เกยี่ วกับคา่ แรงงานได้
3. การคำนวณต้นทุนค่าแรงงาน 2. คำนวณต้นทุนค่าแรงงานได้
4. การวิเคราะหแ์ ละจำแนกประเภทของคา่ แรงงาน 3. วเิ คราะห์และจำแนกประเภทของคา่ แรงงานได้
4. มกี ารพฒั นาคุณธรรม จรยิ ธรรม ค่านยิ ม และ
คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงคท์ ี่ครสู ามารถสงั เกตเหน็ ไดใ้ น
ด้านความมมี นุษยสมั พันธ์ ความมวี นิ ัย ความรับผดิ ชอบ
ความเช่ือมั่นในตนเอง ความสนใจใฝ่รู้ ความรักสามัคคี
ความกตญั ญูกตเวที

วิธกี ารสอน :
1. แนะนำการเรยี นการสอน การบัญชีต้นทุน 1 รายละเอียดมาตรฐานวชิ าชพี จุดประสงค์รายวชิ า
มาตรฐานรายวิชา คำอธบิ ายรายวชิ า การวัดผลและประเมนิ ผล
2. นำเข้าสู่บทเรียน คา่ แรงงาน เป็นส่วนประกอบสว่ นหน่ึงของตน้ ทุนการผลติ แบ่งออกเปน็
ค่าแรงงานทางตรงและคา่ แรงงานทางอ้อม ในการปฏบิ ตั งิ านของคนงานน้นั กจิ การจะต้องมกี าร
วางกฎเกณฑเ์ ป็นอย่างดี ตง้ั แต่การเข้าทำงาน การปฏบิ ัติงานในโรงงานเวลาปกติ การทำงาน
ล่วงเวลาทั้งในวนั ปกตแิ ละวนั หยุดและพึงระมัดระวงั ในการปฏบิ ัตติ าม กฎหมายแรงงาน เพ่ือให้
การคำนวณคา่ แรงงานให้กับคนงานนัน้ เปน็ ไปอยา่ งถูกต้องและยุติธรรม รวมทงั้ สวสั ดกิ ารตา่ งๆ ท่ี
คนงานพึงจะได้รับซึง่ จะส่งผลให้คนงานมีขวญั และกำลังใจในการปฏิบตั งิ าน เพื่อใหส้ ่ือความ
เขา้ ใจได้งา่ ยขึ้น ครูอธิบายเน้ือหาสาระการเรยี นรู้ พร้อมยกตวั อยา่ งประกอบตามแต่ละหัวข้อ