เเผนการจัดการเรียนรู้ การบัญชีเพื่อการจัดการ

86

3. เปิดโอกาสใหผ้ เู้ รียนร่วมแสดงความคิดเห็นต่าง ๆ ขณะสอน
4. ใหผ้ ูเ้ รยี นและผู้สอนร่วมกันสรุปเนอ้ื หาท้ังหมด
5. ให้ผู้เรยี นทำแบบฝึกหดั ทา้ ยบทเรียน ในสว่ นที่ 1 ส่งภายในช่วั โมงเรยี น
6. ผู้เรยี นศึกษาค้นควา้ เพม่ิ เตมิ ด้วยตนเอง จากแหลง่ การเรยี นร้ตู ่าง ๆ เชน่ อนิ เทอรเ์ นต็

สือ่ การสอน
1. หนงั สือเรียน วิชาการบญั ชตี ้นทนุ 1 ของวนิดา วีระเกยี รติ

การประเมิน :

1. สงั เกตพฤติกรรมการเรียนร้ขู องผเู้ รยี นในชน้ั เรยี น
2. ประเมนิ พฤติกรรมการเรียนและพฤติกรรมการทำงาน
3. ประเมินการทำแบบประเมินผลทา้ ยบท 10 ข้อ ทำถูกได้ขอ้ ละ 1 คะแนน

ทำถกู 8-10 ขอ้ ดี
ทำถูก 6-7 ขอ้ ปานกลาง
ทำถกู 2-5 ข้อ ผา่ น
ทำถกู 0-1 ข้อ ไม่ผ่าน

87

โครงการสอนรายหนว่ ย

รหัสวิชา 30201 - 9003 ชื่อวิชา การบญั ชีเพอื่ การจัดการ

ช่ือหน่วย การบัญชีเกย่ี วกับคา่ แรงงาน จำนวน 4 ชัว่ โมง

รายการสอนหัวขอ้ การเรยี นรู้

คา่ แรงงาน เปน็ สว่ นประกอบสว่ นหน่ึงของต้นทุนการผลิต แบง่ ออกเป็นคา่ แรงงานทางตรง

และค่าแรงงานทางอ้อม ในการปฏิบตั ิงานของคนงานนัน้ กิจการจะต้องมีการวางกฎเกณฑเ์ ป็นอยา่ งดี ตั้งแต่

การเข้าทำงาน การปฏิบัติงานในโรงงานเวลาปกติ การทำงานลว่ งเวลาทง้ั ในวนั ปกติและวันหยดุ และพงึ

ระมัดระวงั ในการปฏบิ ัตติ าม กฎหมายแรงงาน เพอ่ื ใหก้ ารคำนวณค่าแรงงานให้กบั คนงานนน้ั เปน็ ไปอย่าง

ถกู ต้องและยุติธรรม รวมท้งั สวัสดิการต่างๆ ท่ีคนงานพึงจะไดร้ ับซ่ึงจะสง่ ผลให้คนงานมขี วัญและกำลงั ใจใน

การปฏบิ ตั งิ าน

การบันทกึ เกยี่ วกบั ค่าแรง ประกอบด้วย 3 ขัน้ ตอน

1. บนั ทึกค่าแรงเบอ้ื งต้น รายการหักตา่ งๆ และคา่ แรงสทุ ธิ

2. บันทึกค่าแรงเปน็ ตน้ ทนุ การผลติ

3. บันทึกการจ่ายค่าแรงแกค่ นงาน

หวั ข้อการเรียนรู้ จดุ ประสงคก์ ารสอนหรือจดุ ประสงค์เชิงพฤตกิ รรม

5. การบนั ทกึ บัญชีเก่ยี วกบั ค่าแรงงาน 1. บนั ทึกบญั ชีเกีย่ วกบั คา่ แรงงานได้

6. เงินพเิ ศษตา่ งๆ และสวสั ดิการ 2. อธบิ ายเงนิ พิเศษต่างๆ และสวัสดกิ าร และบันทึก

บัญชไี ด้

3. มกี ารพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม คา่ นยิ ม และ

คุณลกั ษณะอันพึงประสงคท์ ่ีครสู ามารถสงั เกตเหน็ ได้

ในด้านความมีมนษุ ยสมั พนั ธ์ ความมวี ินยั ความ

รบั ผดิ ชอบ ความเชอ่ื ม่ันในตนเอง ความสนใจใฝร่ ู้

ความรักสามัคคี ความกตัญญกู ตเวที

วิธีการสอน :

1. แนะนำการเรยี นการสอน การบญั ชตี ้นทุน 1 รายละเอยี ดมาตรฐานวชิ าชพี จดุ ประสงค์

รายวชิ า มาตรฐานรายวิชา คำอธิบายรายวิชา การวดั ผลและประเมนิ ผล

2. นำเข้าสู่บทเรียน คา่ แรงงาน เปน็ ส่วนประกอบส่วนหน่ึงของต้นทนุ การผลติ แบ่งออกเป็น

คา่ แรงงานทางตรงและค่าแรงงานทางอ้อม ในการปฏบิ ัตงิ านของคนงานนั้น กจิ การจะต้องมกี าร

วางกฎเกณฑเ์ ป็นอย่างดี ตง้ั แต่การเข้าทำงาน การปฏบิ ตั ิงานในโรงงานเวลาปกติ การทำงาน

ล่วงเวลาทั้งในวนั ปกตแิ ละวนั หยดุ และพึงระมัดระวังในการปฏิบัตติ าม กฎหมายแรงงาน เพอื่ ให้

88

การคำนวณคา่ แรงงานให้กบั คนงานนน้ั เปน็ ไปอยา่ งถูกต้องและยุตธิ รรม รวมทัง้ สวัสดกิ ารต่างๆ ที่
คนงานพึงจะได้รับซง่ึ จะสง่ ผลให้คนงานมีขวัญและกำลังใจในการปฏบิ ัตงิ าน
การบนั ทกึ เก่ยี วกบั คา่ แรง ประกอบดว้ ย 3 ข้ันตอน
1. บนั ทกึ คา่ แรงเบอื้ งตน้ รายการหกั ตา่ งๆ และค่าแรงสทุ ธิ
2. บนั ทกึ ค่าแรงเป็นตน้ ทุนการผลติ
3. บันทึกการจ่ายคา่ แรงแก่คนงาน
เพอื่ ใหน้ ักศึกษาได้รับประสบการณ์ตรง เห็นสง่ิ ท่เี รียนรู้อยา่ งเป็นรูปธรรม ทำใหเ้ กิดความเขา้ ใจและ
จดจำในเรื่องท่สี าธิตได้ดีและนาน โดยมวี ตั ถุประสงค์มุ่งช่วยใหน้ ักศึกษาท้ังชัน้ ได้เห็นการปฏบิ ัติ
จรงิ ด้วยตนเอง ทำใหเ้ กิดความรู้ ความเข้าใจในเรอื่ งหรือการปฏบิ ัติชดั เจนขน้ึ
3. ครูเสนอแนะการคำนวณและวิเคราะห์แปลความหมายการวเิ คราะหอ์ ตั ราสภาพเสย่ี ง (Leverage
Analysis) สามารถทำได้หลายลกั ษณะข้นึ อยูก่ ับเจ้าของสถานประกอบการ เพ่ือใหส้ ่ือความเข้าใจ
ไดง้ า่ ยขึน้ ครูอธบิ ายเน้ือหาสาระการเรียนรู้ พรอ้ มยกตวั อย่างประกอบตามแต่ละหวั ข้อ
3. เปดิ โอกาสใหผ้ ู้เรียนรว่ มแสดงความคิดเหน็ ต่าง ๆ ขณะสอน
4. ให้ผ้เู รยี นและผูส้ อนร่วมกันสรปุ เนอ้ื หาทั้งหมด
5. ใหผ้ ู้เรียนทำแบบฝกึ หดั ท้ายบทเรยี น ในสว่ นที่ 1 ส่งภายในชว่ั โมงเรยี น
6. ผเู้ รยี นศึกษาคน้ คว้าเพม่ิ เติมด้วยตนเอง จากแหลง่ การเรียนรู้ต่าง ๆ เชน่ อนิ เทอรเ์ นต็
ส่อื การสอน
1. หนังสอื เรียน วชิ าการบัญชตี น้ ทนุ 1 ของวนิดา วรี ะเกยี รติ

การประเมิน :

1. สงั เกตพฤติกรรมการเรยี นรูข้ องผูเ้ รยี นในช้นั เรยี น
2. ประเมินพฤติกรรมการเรียนและพฤติกรรมการทำงาน
3. ประเมินการทำแบบประเมินผลทา้ ยบท 10 ข้อ ทำถูกได้ข้อละ 1 คะแนน

ทำถูก 8-10 ข้อ ดี
ทำถูก 6-7 ข้อ ปานกลาง
ทำถกู 2-5 ข้อ ผา่ น
ทำถูก 0-1 ขอ้ ไม่ผา่ น

4 เร่อื ง การบญั ชเี ก่ยี วกับค่าแรงงาน

89

โครงการสอนรายหนว่ ย

รหสั วชิ า 30201 - 9003 ชื่อวิชา การบัญชีเพื่อการจดั การ

ชื่อหน่วย การบัญชเี ก่ยี วกับค่าแรงงาน จำนวน 4 ชว่ั โมง

รายการสอนหัวข้อการเรียนรู้

ค่าแรงงาน เปน็ ส่วนประกอบส่วนหนึ่งของตน้ ทุนการผลติ แบง่ ออกเปน็ คา่ แรงงานทางตรง

และคา่ แรงงานทางอ้อม ในการปฏบิ ตั งิ านของคนงานนัน้ กิจการจะต้องมีการวางกฎเกณฑ์เป็นอยา่ งดี ตัง้ แต่

การเขา้ ทำงาน การปฏบิ ัตงิ านในโรงงานเวลาปกติ การทำงานล่วงเวลาท้งั ในวันปกตแิ ละวนั หยดุ และพงึ

ระมดั ระวงั ในการปฏบิ ตั ิตาม กฎหมายแรงงาน เพื่อให้การคำนวณคา่ แรงงานให้กับคนงานนั้นเปน็ ไปอย่าง

ถูกต้องและยุติธรรม รวมทง้ั สวัสดิการต่างๆ ท่ีคนงานพึงจะไดร้ บั ซง่ึ จะสง่ ผลให้คนงานมขี วัญและกำลังใจใน

การปฏิบตั ิงาน

การบันทกึ เกี่ยวกับค่าแรง ประกอบด้วย 3 ขั้นตอน

1. บันทึกคา่ แรงเบ้อื งต้น รายการหักตา่ งๆ และค่าแรงสุทธิ

2. บันทกึ คา่ แรงเปน็ ต้นทนุ การผลิต

3. บนั ทกึ การจา่ ยคา่ แรงแกค่ นงาน

หวั ข้อการเรียนรู้ จดุ ประสงค์การสอนหรือจุดประสงค์เชงิ พฤตกิ รรม

5. การบันทึกบญั ชเี ก่ยี วกบั คา่ แรงงาน 1. บนั ทึกบญั ชีเกย่ี วกับคา่ แรงงานได้

6. เงินพเิ ศษต่างๆ และสวสั ดกิ าร 2. อธบิ ายเงินพเิ ศษต่างๆ และสวสั ดกิ าร และบันทึก

บัญชไี ด้

3. มกี ารพฒั นาคณุ ธรรม จรยิ ธรรม ค่านยิ ม และ

คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์ท่ีครสู ามารถสงั เกตเห็นได้

ในดา้ นความมีมนุษยสัมพันธ์ ความมวี นิ ัย ความ

รับผดิ ชอบ ความเชือ่ มัน่ ในตนเอง ความสนใจใฝร่ ู้

ความรักสามัคคี ความกตัญญกู ตเวที

วธิ ีการสอน :

1. แนะนำการเรยี นการสอน การบญั ชตี น้ ทุน 1 รายละเอียดมาตรฐานวชิ าชพี จุดประสงค์

รายวิชา มาตรฐานรายวชิ า คำอธิบายรายวชิ า การวดั ผลและประเมินผล

2. นำเขา้ สู่บทเรียน ค่าแรงงาน เป็นสว่ นประกอบสว่ นหนึ่งของตน้ ทุนการผลิต แบ่งออกเปน็

ค่าแรงงานทางตรงและค่าแรงงานทางอ้อม ในการปฏบิ ัตงิ านของคนงานนั้น กจิ การจะต้องมีการ

วางกฎเกณฑเ์ ปน็ อยา่ งดี ต้งั แตก่ ารเข้าทำงาน การปฏบิ ัติงานในโรงงานเวลาปกติ การทำงาน

ล่วงเวลาทงั้ ในวันปกตแิ ละวนั หยุดและพึงระมัดระวงั ในการปฏบิ ตั ิตาม กฎหมายแรงงาน เพ่อื ให้

90

การคำนวณค่าแรงงานใหก้ บั คนงานนัน้ เปน็ ไปอย่างถูกต้องและยุตธิ รรม รวมทั้งสวัสดิการต่างๆ ท่ี
คนงานพึงจะไดร้ ับซ่ึงจะส่งผลให้คนงานมีขวัญและกำลังใจในการปฏิบตั งิ าน
การบนั ทึกเกี่ยวกบั คา่ แรง ประกอบด้วย 3 ข้นั ตอน

1. บนั ทกึ ค่าแรงเบอื้ งต้น รายการหักตา่ งๆ และค่าแรงสุทธิ
2. บันทกึ คา่ แรงเป็นตน้ ทุนการผลติ
3. บันทกึ การจา่ ยคา่ แรงแก่คนงาน เพ่อื ให้นักศึกษาได้รบั ประสบการณ์ตรง เห็นสิง่ ทเ่ี รียนรู้
อย่างเป็นรปู ธรรม ทำใหเ้ กดิ ความเข้าใจและจดจำในเรื่องท่ีสาธิตได้ดีและนาน โดยมีวตั ถุประสงค์
ม่งุ ช่วยให้นักศกึ ษาทั้งชั้นได้เห็นการปฏบิ ัตจิ รงิ ด้วยตนเอง ทำใหเ้ กดิ ความรู้ ความเขา้ ใจในเร่อื ง
หรือการปฏบิ ตั ชิ ัดเจนข้ึน
3. ครเู สนอแนะการคำนวณและวเิ คราะห์แปลความหมายการวิเคราะห์อัตราสภาพเส่ยี ง (Leverage
Analysis) สามารถทำได้หลายลักษณะขึ้นอยู่กับเจา้ ของสถานประกอบการ เพ่ือให้ส่อื ความเขา้ ใจ
ไดง้ า่ ยข้นึ ครูอธิบายเน้ือหาสาระการเรียนรู้ พรอ้ มยกตัวอยา่ งประกอบตามแต่ละหัวขอ้
3. เปดิ โอกาสใหผ้ เู้ รียนรว่ มแสดงความคดิ เหน็ ต่าง ๆ ขณะสอน
4. ให้ผู้เรยี นและผสู้ อนร่วมกันสรุปเนื้อหาท้งั หมด
5. ให้ผู้เรยี นทำแบบฝึกหัดทา้ ยบทเรียน ในส่วนท่ี 1 และสว่ นที่ 2 ส่งภายในช่ัวโมงเรียน
6. ผเู้ รียนศึกษาค้นคว้าเพม่ิ เตมิ ด้วยตนเอง จากแหล่งการเรียนร้ตู า่ ง ๆ เช่น อนิ เทอรเ์ นต็
สือ่ การสอน
1. หนังสือเรยี น วิชาการบัญชีต้นทนุ 1 ของวนิดา วีระเกยี รติ

การประเมิน :

1. สงั เกตพฤติกรรมการเรยี นรู้ของผเู้ รยี นในชั้นเรียน
2. ประเมินพฤติกรรมการเรียนและพฤติกรรมการทำงาน
3. ประเมินการทำแบบประเมนิ ผลท้ายบท 10 ข้อ ทำถูกได้ข้อละ 1 คะแนน

ทำถกู 8-10 ขอ้ ดี
ทำถูก 6-7 ขอ้ ปานกลาง
ทำถูก 2-5 ขอ้ ผ่าน
ทำถกู 0-1 ขอ้ ไมผ่ า่ น

91

แบบทดสอบก่อนเรยี น

รหัส 30201 – 9003 วิชาการบญั ชีเพ่อื การจัดการ

ชุดการสอนท่ี 12 เรือ่ ง การบัญชีเก่ยี วกับค่าแรงงาน จำนวน 10 ขอ้ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

คำสงั่ จงทำเครือ่ งหมาย (X) ลงหนา้ ข้อทถ่ี ูกต้องทส่ี ุด

1. กิจการแห่งหนึ่งมคี ่าแรงเกิดขน้ึ 12,000 บาท กำหนดให้หกั ภาษีเงินได้ ณ ทจ่ี า่ ยในอัตรา 5 % ของคา่ แรง

และเงนิ ประกนั สังคม 4 % ของค่าแรง การบนั ทึกบญั ชีจะบันทกึ อย่างไร

ก. เดบิต คา่ แรง 12,000

เครดติ ค่าแรงค้างจ่าย 12,000

ข. เดบติ ค่าแรง 12,000

เครดติ เงนิ ประกันสงั คมค้างจ่าย 900

ภาษีเงนิ ได้หัก ณ ที่จ่าย 600

ค่าแรงค้างจา่ ย 10,920

ค. เดบติ คา่ แรง 12,000

เงินประกันสังคมจ่ายสมทบ 480

เครดิต เงนิ ประกันสังคมคา้ งจ่าย 960

ภาษเี งินไดห้ ัก ณ ที่จ่าย 600

ค่าแรงคา้ งจา่ ย 10,920

ง. ขอ้ ข และข้อ ค ถูก

2. ข้อใดคือเงินพิเศษและสวสั ดิการที่นายจา้ งคดิ ให้ลกู จ้าง

ก. โบนัส ข. ค่าแรงระหว่างวนั หยดุ พักผ่อน

ค. เงินชดเชยเมือ่ ออกจากงาน ง. ถกู ทกุ ข้อ

3. เงนิ บำนาญท่ีนายจ้างจา่ ยใหค้ นงานทีท่ ำงานในแผนกผลติ จะบันทึกเป็นรายการอะไร

ก. ค่าใช้จ่ายในการผลติ ข. ค่าใชจ้ า่ ยในการขาย

ค. คา่ ใช้จ่ายในการบรหิ าร ง. ค่าแรงทางออ้ ม

4. การคำนวณคา่ แรงของคนงานในโรงานอุตสาหกรรมมกั จะคิดอย่างไร

ก. คิดเป็นรายช่ัวโมง ข. คิดเป็นรายวนั

ค. คิดเป็นรายชน้ิ ง. ถูกทกุ ข้อ

5. แผนกท่เี ก่ียวข้องกับการจัดการเกี่ยวกับค่าแรงได้แก่แผนกใด

ก. แผนกบคุ ลากร ข. แผนกวางแผนการผลิต

ค. แผนกบัญชเี กีย่ วกบั ค่าแรง ง. ถกู ทกุ ข้อ

92

แบบทดสอบกอ่ นเรียน (ตอ่ )

รหัส 30201 – 9003 วชิ าการบัญชีเพ่ือการจัดการ

ชุดการสอนท่ี 12 เรื่อง การบัญชเี ก่ียวกบั ค่าแรงงาน จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

6. ทะเบยี นค่าแรงคืออะไร

ก. เอกสารท่ีบนั ทึกการเข้า-ออก ในโรงงาน

ข. เอกสารท่แี สดงปรมิ าณงานทท่ี ำในแต่ละวัน

ค. เอกสารที่แสดงรายละเอยี ดของคา่ แรงของคนงานแตล่ ะคน

ง. ถูกทุกข้อ

7. ตอ่ ไปน้ีเป็นรายละเอียดการทำงานของนางสาวชื่อตรง คงกระพัน ระหวา่ งวนั ที่ 19 – 25 เมษายน 2547

วันท่ี 19 - 23 เมษายน ทำงาน 50 ชวั่ โมง วนั ท่ี 24- 25 เมษายน ทำงาน 20 ชว่ั โมง

โรงงานที่นางสาวชื่อตรง คงกระพันทำงานอยู่ ได้ปฏิบัติดามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน โดย

กำหนดเวลาทำงานปกติวันจันทร์-ศุกร์ ตั้งแต่เวลา 8.00 - 12.00 น พัก 1 ชั่วโมง และ 13.00-17.00 น. ถ้า

ทำงานเกินเวลาที่กำหนดหรือทำงานในวันหยุด ถือเป็นการทำงานล่วงเวลา และกำหนดค่าแรงปกติชั่วโมงละ

30 บาท อยากทราบว่าค่าแรงที่โรงงานต้องคิดให้นางสาวซื่อตรง คงกระพัน จะเป็นจำนวนเท่าใด (ไม่คำนึงถึง

รายการหกั ตา่ ง ๆ )

ก. 2,310 บาท ข. 2,820 บาท

ค. 2,970 บาท ง. 3,000 บาท

8. ต่อไปน้เี ป็นรายละเอยี ดการทำงานของนายซ่ือสตั ย์ จดั จ้านระหวา่ งวันที่ 21 - 27 มิถุนายน 2547

วนั ที่ 21 - 25 มิถุนายน ทำงาน 48 ชัว่ โมง วนั ท่ี 26- 27 มถิ นุ ายน ทำงาน 16 ชว่ั โมง

โรงงานที่นายซอื่ สัตย์ จัดจา้ นทำงานอยู่ ได้ปฏิบัติดามกฎหมายค้มุ ครองแรงงาน โดยกำหนดเวลา

ทำงานปกตวิ ันจันทร์-ศุกร์ ต้ังแตเ่ วลา 8.00 - 12.00 น พกั 1 ชวั่ โมง และ 13.00-17.00 น.ถ้าทำงานเกนิ เวลา

ทก่ี ำหนดหรอื ทำงานในวนั หยดุ ถอื เป็นการทำงานล่วงเวลา และกำหนดคา่ แรงปกติชวั่ โมงละ 40 บาท อยาก

ทราบวา่ คา่ แรงทโี่ รงงานตอ้ งคิดให้ นายซือ่ สัตย์ จดั จา้ น จะเป็นจำนวนเท่าใด (ไม่คำนึงถึงรายการหักต่าง ๆ )

ก. 2,560 บาท ข. 3,040 บาท

ค. 3,360 บาท ง. 3,520 บาท

9. ในปจั จบุ ัน พ.ร.บ. ประกนั สงั คมกำหนดใหน้ ายจา้ งที่มลี ูกจา้ งต้ังแต่กีค่ นขึ้นไป ทำประกนั สงั คมให้

กับลกู จา้ ง

ก. 1 คน ข. 5 คน

ค. 7 คน ง. 10 คน

10. อตั ราเงินประกันสงั คมในปัจจุบนั เป็นรอ้ ยละเทา่ ใดของคา่ จา้ งผปู้ ระกันตน

ก. 1.5 % ข. 2 %

ค. 3 % ง. 4 %

93

โครงการสอนรายหน่วย

รหสั วชิ า 30201 -9003 ชอ่ื วิชา การบัญชีเพอ่ื การจัดการ

ช่ือหน่วย การบัญชีเกี่ยวกับค่าใชจ้ า่ ยในการผลติ จำนวน 4 ชั่วโมง

รายการสอนหวั ข้อการเรยี นรู้

คา่ ใช้จา่ ยการผลติ เปน็ สว่ นประกอบสว่ นหน่งึ ของต้นทุนการผลิต ค่าใช้จ่ายใดๆ ท่ีเป็นตน้ ทนุ

การผลิตที่ มิใช่วตั ถุดิบทางตรงและคา่ แรงงานทางตรง จะถือเป็นคา่ ใชจ้ ่ายการผลติ คา่ ใช้จ่ายการผลติ อาจ

เรยี กว่า โสหยุ้ การผลิตหรือคา่ ใช้จ่ายโรงงาน แบง่ ออกเป็น ค่าใชจ้ า่ ยการผลติ ของแผนกผลติ และคา่ ใชจ้ า่ ย

การผลิตของแผนกบริการ

หัวข้อการเรียนรู้ จุดประสงคก์ ารสอนหรือจดุ ประสงค์เชงิ พฤตกิ รรม

1. ความหมายของค่าใชจ้ ่ายการผลิต 1. อธิบายความหมายและลักษณะของค่าใชจ้ า่ ยการ
2. คา่ ใช้จ่ายการผลิตของแผนกผลติ ผลติ ได้
3. ค่าใชจ้ ่ายการผลติ ของแผนกบริการ 2. อธบิ ายลกั ษณะการเกดิ ค่าใช้จ่ายการผลิตจรงิ ได้

3. มกี ารพฒั นาคุณธรรม จริยธรรม ค่านยิ ม และ

คณุ ลักษณะอันพึงประสงค์ที่ครูสามารถสังเกตเหน็ ได้ใน

ดา้ นความมีมนุษยสัมพนั ธ์ ความมวี ินัย ความรบั ผิดชอบ

ความเชื่อมัน่ ในตนเอง ความสนใจใฝ่รู้ ความรักสามัคคี

ความกตัญญกู ตเวที

วิธีการสอน :

1. แนะนำการเรยี นการสอน การบัญชีต้นทนุ 1 รายละเอียดมาตรฐานวิชาชีพ จุดประสงคร์ ายวชิ า

มาตรฐานรายวิชา คำอธิบายรายวชิ า การวดั ผลและประเมนิ ผล

2. นำเข้าสู่บทเรียน ค่าใช้จา่ ยการผลติ เปน็ สว่ นประกอบส่วนหนึ่งของตน้ ทุนการผลติ ค่าใช้จ่ายใดๆ

ทีเ่ ป็นตน้ ทนุ การผลิตท่ี มิใชว่ ตั ถดุ ิบทางตรงและค่าแรงงานทางตรง จะถอื เป็นคา่ ใชจ้ า่ ยการผลิต

คา่ ใชจ้ า่ ยการผลติ อาจเรียกว่า โสหยุ้ การผลติ หรอื คา่ ใชจ้ า่ ยโรงงาน แบง่ ออกเปน็ ค่าใช้จ่ายการ

ผลติ ของแผนกผลติ และค่าใชจ้ ่ายการผลิตของแผนกบริการ

3. ครเู สนอแนะการคำนวณและวิเคราะหแ์ ปลความหมายการวเิ คราะห์อัตราสภาพเสย่ี ง (Leverage

Analysis) สามารถทำไดห้ ลายลกั ษณะข้ึนอยู่กับเจ้าของสถานประกอบการ เพ่ือใหส้ ือ่ ความเข้าใจ

ไดง้ ่ายขึ้น ครูอธบิ ายเนื้อหาสาระการเรยี นรู้ พรอ้ มยกตัวอย่างประกอบตามแตล่ ะหวั ขอ้

3. เปิดโอกาสให้ผู้เรียนร่วมแสดงความคิดเห็นต่าง ๆ ขณะสอน

4. ใหผ้ เู้ รียนและผสู้ อนรว่ มกันสรปุ เนื้อหาทัง้ หมด

5. ให้ผเู้ รยี นทำแบบฝกึ หดั ท้ายบทเรยี น ในสว่ นที่ 1 สง่ ภายในช่วั โมงเรียน

94

6. ผ้เู รียนศกึ ษาค้นควา้ เพิม่ เตมิ ด้วยตนเอง จากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เชน่ อนิ เทอรเ์ น็ต

ส่ือการสอน
1. หนังสือเรียน วชิ าการบัญชตี ้นทนุ 1 ของวนดิ า วีระเกยี รติ

การประเมิน :

1. สงั เกตพฤติกรรมการเรียนรขู้ องผู้เรียนในช้นั เรียน
2. ประเมินพฤติกรรมการเรียนและพฤตกิ รรมการทำงาน
3. ประเมินการทำแบบประเมินผลทา้ ยบท 10 ข้อ ทำถูกได้ขอ้ ละ 1 คะแนน

ทำถกู 8-10 ขอ้ ดี
ทำถกู 6-7 ข้อ ปานกลาง
ทำถูก 2-5 ข้อ ผ่าน
ทำถูก 0-1 ข้อ ไมผ่ า่ น
4. ประเมินผลงานตามใบงาน

แบบทดสอบก่อนเรยี น

รหสั 30201 - 9003 การบญั ชีเพ่ือการจัดการ
ชุดการสอนที่ 13 เร่อื ง การบัญชเี ก่ียวกบั คา่ ใชจ้ ่ายในการผลิต จำนวน 10 ขอ้ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------
คำสั่ง จงทำเคร่อื งหมาย (X) ลงหน้าข้อทีถ่ ูกต้องทีส่ ดุ

95

1. คา่ ใชจ้ ่ายในการผลิตเรียกอีกอย่างหน่ึงวา่ อะไร

ก. โสหุ้ยการผลิต ข. คา่ ใช้จ่ายโรงงาน

ค. คา่ ใชจ้ ่ายทางออ้ ม ง. ขอ้ ก และขอ้ ข

2. รายการใดถือเป็นคา่ ใชจ้ า่ ยทางตรงของแผนกผลติ

ก. วตั ถุดบิ ทางตรง ข. วัตถดุ ิบทางอ้อม

ค. คา่ แรงทางตรง ง. ถกู ทุกข้อ

3. รายการใดถือเป็นคำใช้จา่ ยทางอ้อมของแผนกผลติ

ก. คา่ เสอ่ื มราคา-อาคารโรงงาน ข. วัตถดุ ิบทางอ้อม

ค. ค่าแรงทางอ้อม ง. วัสดโุ รงงานใชไ้ ป

4. การเกิดคา่ ใช้จา่ ยในการผลิตมีลกั ษณะใดบ้าง

ก. เกิดจากการจ่ายเงิน ข. เกิดจากการโอนบัญชี

ค. เกดิ จากการปรบั ปรุงเมื่อวันสิน้ งวดบญั ชี ง. ถูกทกุ ขอ้

5. การกำหนดอัตราค่าใชจ้ ่ายในการผลิตคดิ เขา้ งานเพอ่ื ประโยชน์อะไร

ก. ไมต่ ้องบนั ทึกรายการเกย่ี วกับคา่ ใชจ้ า่ ยในการผลติ แตส่ ามารถนำอัตราไปคำนวณไดท้ ันที

ข. ทำใหก้ ิจการสามารถคำนวณตันทุนสินค้าสำเร็จรูปได้ทนั กับความต้องการ

ค. ทำใหก้ จิ การคำนวณตน้ ทุนสนิ ค้าขายได้ทันที

ง. ทำใหก้ จิ การทราบกำไรเบ้ืองต้นเพื่อนำไปใช้ในการตดั สินในใจไดท้ นั ที

จากโจทยต์ ่อไปน้ี จงตอบคำถามขอ้ 6 - ขอ้ 8

กจิ การอตุ สาหกรรมแห่งหนง่ึ ประมาณค่าใชจ้ ่ายในการผลิตและข้อมลู อน่ื ๆ ในด้านการผลิตสำหรบั

ระยะเวลา 1 ปีดังนี้

ค่าใช้จ่ายในการผลิตโดยประมาณ 375,000 บาท

หนว่ ยสินค้าที่ผลติ เสรจ็ 75,000 หน่วย

วัตถุดบิ ทางตรง 400,000 บาท

คา่ แรงงานทางตรง 250,000 บาท

ชัว่ โมงแรงงานทางตรง 125,000 ชว่ั โมง

ช่ัวโมงเครอื่ งจกั ร 60,000 ชวั่ โมง

96

แบบทดสอบก่อนเรียน (ต่อ)

รหสั 30201 - 9003 การบัญชีเพ่อื การจดั การ

ชดุ การสอนท่ี 13 เรอื่ ง การบัญชเี ก่ยี วกบั ค่าใช้จ่ายในการผลติ จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

6. ถา้ กจิ การกำหนดอัดราค่าใช้จา่ ยการผลติ คดิ เขา้ งานโดยใช้เกณฑผ์ ลผลิต อัตราค่าใชจ้ ่ายการผลิตคิดเขา้ งาน

จะเปน็ เท่าใด

ก. 3 บาท ข. 5 บาท

ค. 6.25 บาท ง. 93.75 %

7. ถ้ากิจการกำหนดอัดราค่าใชจ้ ่ายการผลติ คิดเขา้ งานโดยใชเ้ กณฑช์ ว่ั โมงแรงงานทางตรงอตั ราค่าใชจ้ ่ายการ

ผลติ คิดเขา้ งานจะเปน็ เทา่ ใด

ก. 3 บาท ข. 5 บาท

ค. 6.25 บาท ง. 93.75%

8. ถ้ากจิ การกำหนดอัตราค่าใช้จา่ ยการผลติ คิดเข้างานโดยใช้เกณฑช์ วั่ โมงเครื่องจักร ค่าใช้จ่ายการผลติ คดิ เข้า

งานจะเป็นเท่าใด

ก. 3 บาท ข. 5 บาท

ค. 6.25 บาท ง. 93.75 %

9. การใช้อัตราคา่ ใช้จา่ ยในการผลติ คิดเข้างานเพยี งอตั ราเดียวสำหรับกิจการท่ีผลติ สินคา้ หลายชนดิ จะทำให้

การคำนวณต้นทุนสนิ ค้าไมถ่ ูกตอ้ งเพราะอะไร

ก. สนิ คา้ แต่ละชนดิ ผา่ นขบวนการผลติ ไมเ่ หมือนกนั

ข. สนิ ค้าแตล่ ะชนิดใช้วตั ถดุ ิบไม่เทา่ กนั และอาจไมเ่ หมือนกัน

ค. สินค้าแตล่ ะชนิดใชเ้ วลาในการผลิตไมเ่ ท่ากัน

ง. ถกู ทุกขอ้

10. การปันสว่ นต้นทนุ คา่ ใช้จ่ายแผนกบรกิ ารให้แผนกผลติ จะใชว้ ธิ ีใด

ก. วธิ ีปันส่วนโดยตรง ข. วธิ ปี ันสว่ นเปน็ ขนั้ ๆ

ค. วิธปี ันสว่ นโดยวธิ พี ีชคณิต ง. ถกู ทกุ ขอ้

97

โครงการสอนรายหนว่ ย

รหัสวิชา 30201 -9003 ชอื่ วิชา การบญั ชีเพื่อการจดั การ

ช่ือหน่วย การบัญชเี กย่ี วกบั คา่ ใชจ้ า่ ยในการผลิต จำนวน 4 ชั่วโมง

รายการสอนหวั ข้อการเรยี นรู้

คา่ ใช้จา่ ยการผลิต เปน็ สว่ นประกอบสว่ นหน่ึงของต้นทนุ การผลิต คา่ ใช้จ่ายใดๆ ทเี่ ปน็ ต้นทุน

การผลิตที่ มใิ ช่วตั ถุดิบทางตรงและค่าแรงงานทางตรง จะถือเป็นคา่ ใชจ้ า่ ยการผลิต คา่ ใช้จา่ ยการผลติ อาจ

เรยี กวา่ โสหุ้ย การผลิตหรือค่าใช้จา่ ยโรงงาน แบง่ ออกเป็น คา่ ใชจ้ ่ายการผลติ ของแผนกผลิตและคา่ ใช้จา่ ย

การผลติ ของแผนกบริการ

การบนั ทกึ บัญชีเกยี่ วกับค่าใช้จ่ายการผลติ ไมว่ า่ กจิ การจะมีลักษณะการผลติ แบบงานสงั่ ทำ

(Job order costing) หรือมีลกั ษณะการผลติ แบบชว่ งการผลิต (Process costing) โดยหลักการพนื้ ฐานแลว้

จะมีลักษณะการบนั ทึกบญั ชเี หมือนกนั แตกต่างกนั เพียงในสว่ นของการผลิตแบบงานสงั่ ทำจะมีการคิด

คา่ ใชจ้ า่ ยการผลิตเข้าเปน็ ต้นทุนการผลิตของงานแต่ละงาน แต่สำหรบั การผลิตแบบกระบวนการจะคดิ

คา่ ใช้จา่ ยการผลติ เขา้ เปน็ ตน้ ทุนการผลิตของแตล่ ะแผนก

หวั ข้อการเรียนรู้ จดุ ประสงค์การสอนหรือจดุ ประสงค์เชิงพฤตกิ รรม

7. การปันส่วนค่าใชจ้ า่ ยทีเ่ กิดข้ึนจรงิ จากแผนก 1. อธบิ ายการปนั สว่ นค่าใช้จา่ ยที่เกดิ ขึน้ จรงิ จากแผนก
บริการเขา้ สู่แผนกผลิต บริการเข้าสูแ่ ผนกผลิตได้
2. มีคุณลกั ษณะนสิ ัยท่พี งึ ประสงค์ และมเี จตคตทิ ี่ดีใน
การประกอบอาชีพ

วิธีการสอน :
1. แนะนำการเรียนการสอน การบัญชีต้นทนุ 1 รายละเอียดมาตรฐานวิชาชพี จุดประสงค์รายวิชา
มาตรฐานรายวิชา คำอธิบายรายวิชา การวดั ผลและประเมินผล
2. นำเข้าสู่บทเรียน ค่าใช้จา่ ยการผลติ เปน็ ส่วนประกอบส่วนหนง่ึ ของตน้ ทุนการผลติ ค่าใชจ้ ่ายใดๆ
ทเ่ี ปน็ ตน้ ทุนการผลติ ท่ี มใิ ช่วัตถุดบิ ทางตรงและคา่ แรงงานทางตรง จะถือเปน็ ค่าใช้จ่ายการผลติ
คา่ ใชจ้ า่ ยการผลติ อาจเรยี กวา่ โสหยุ้ การผลติ หรอื คา่ ใช้จา่ ยโรงงาน แบง่ ออกเปน็ ค่าใช้จา่ ยการ
ผลิตของแผนกผลติ และคา่ ใชจ้ ่ายการผลิตของแผนกบริการ
การบนั ทึกบัญชีเกยี่ วกับค่าใช้จ่ายการผลติ ไม่วา่ กจิ การจะมีลกั ษณะการผลิตแบบงานส่ังทำ (Job
order costing) หรอื มีลักษณะการผลิตแบบช่วงการผลติ (Process costing) โดยหลกั การ
พนื้ ฐานแลว้ จะมลี กั ษณะการบนั ทกึ บญั ชีเหมือนกัน แตกต่างกันเพยี งในส่วนของการผลิตแบบ

98

งานสัง่ ทำจะมีการคิดค่าใช้จ่ายการผลติ เข้าเปน็ ต้นทนุ การผลิตของงานแตล่ ะงาน แต่สำหรบั การ
ผลติ แบบกระบวนการจะคิดค่าใช้จา่ ยการผลิตเขา้ เป็นต้นทุนการผลติ ของแตล่ ะแผนก
3. ครเู สนอแนะการคำนวณและวเิ คราะหแ์ ปลความหมายการวิเคราะห์อตั ราสภาพเส่ียง (Leverage
Analysis) สามารถทำไดห้ ลายลกั ษณะขน้ึ อยกู่ ับเจา้ ของสถานประกอบการ เพื่อให้สอ่ื ความเข้าใจ
ได้ง่ายข้ึน ครูอธิบายเนื้อหาสาระการเรยี นรู้ พรอ้ มยกตวั อยา่ งประกอบตามแตล่ ะหัวข้อ
4. เปิดโอกาสใหผ้ ู้เรยี นรว่ มแสดงความคดิ เหน็ ต่าง ๆ ขณะสอน
5. ให้ผู้เรียนและผู้สอนร่วมกันสรปุ เนื้อหาท้งั หมด
6. ใหผ้ ู้เรยี นทำแบบฝึกหัดทา้ ยบทเรยี น ในสว่ นที่ 1 ส่งภายในชว่ั โมงเรยี น
7. ผเู้ รยี นศกึ ษาค้นควา้ เพม่ิ เติมด้วยตนเอง จากแหล่งการเรยี นร้ตู า่ ง ๆ เช่น อินเทอร์เนต็
สอื่ การสอน
1. หนังสือเรียน วิชาการบัญชตี น้ ทุน 1 ของวนิดา วรี ะเกียรติ

การประเมนิ :

1. สงั เกตพฤติกรรมการเรยี นรู้ของผู้เรยี นในช้ันเรียน
2. ประเมนิ พฤติกรรมการเรียนและพฤตกิ รรมการทำงาน
3. ประเมินการทำแบบประเมินผลท้ายบท 10 ข้อ ทำถูกได้ขอ้ ละ 1 คะแนน

ทำถกู 8-10 ข้อ ดี
ทำถูก 6-7 ข้อ ปานกลาง
ทำถกู 2-5 ขอ้ ผา่ น
ทำถูก 0-1 ขอ้ ไม่ผ่าน

99

แบบทดสอบก่อนเรียน

รหสั 30201 - 9003 วิชาการบัญชีเพื่อการจัดการ

ชดุ การสอนที่ 15 เร่อื ง การบัญชเี ก่ียวกบั ค่าใช้จ่ายการผลติ จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

คำสั่ง จงทำเครอื่ งหมาย (X) ลงหนา้ ข้อท่ีถูกต้องท่ีสุด

1. ถา้ กจิ การกำหนดอัตราค่าใชจ้ า่ ยการผลิตคดิ เข้างานโดยใช้เกณฑ์ช่วั โมงเคร่ืองจักร อดั ราค่าใชจ้ ่ายการผลิตคิดเขา้

งานจะเป็นเท่าใด

ก. 2 บาท ข. 3 บาท

ค. 8 บาท ง. 96 %

2. ถา้ กจิ การกำหนดอัตราค่าใชจ้ ่ายการผลติ คดิ เข้างานโดยใชเ้ กณฑ์ต้นทนุ ค่าแรงทางตรงอัตราค่าใชจ้ ่ายการผลติ คดิ

เขา้ งานจะเปน็ เทา่ ใด

ก. 2 บาท ข. 3 บาท

ค. 8 บาท ง. 96 %

3. กิจการอุตสาหกรรมแหง่ หนง่ึ มคี ่าใช้จา่ ยในการผลิตคิดเข้างานเทา่ กับ 445,000 บาทและค่าใช้จา่ ยในการผลิต

(จา่ ยจริง) 450,000 บาท จะบันทกึ รายการปรับปรงุ ในวันสนิ้ งวดบญั ชอี ย่างไร

ก. Dr. คา่ ใชจ้ า่ ยในการผลิตคิดเขา้ งาน 445,000

Cr. ค่าใช้จ่ายในการผลิต 445,000

ข. Dr. ค่าใชจ้ า่ ยในการผลติ คิดเขา้ งาน 445,000

ตน้ ทนุ ขาย 5,000

Cr. ค่าใช้จ่ายในการผลติ 450,000

ค. Dr. คา่ ใช้จา่ ยในการผลิตคิดเขา้ งาน 450,000

Cr. คา่ ใช้จ่ายในการผลิต 450,000

ง. Dr. คา่ ใชจ้ ่ายในการผลติ 450,000

Cr. ค่าใช้จ่ายในการผลติ คดิ เขา้ งาน 445,000

ต้นทุนขาย 5,000

4. การปนั สว่ นต้นทนุ ค่าใชจ้ า่ ยแผนกบรกิ ารให้แผนกผลติ จะใชว้ ธิ ใี ด

ก. วธิ ีปันสว่ นโดยตรง ข. วิธปี ันส่วนเปน็ ขนั้ ๆ

ค. วธิ ปี ันสว่ นโดยวิธีพชี คณิต ง. ถกู ทกุ ขอ้

5. การปนั สว่ นโดยคำนงึ ถงึ บริการท่ใี หร้ ะหวา่ งกนั ของแผนกบริการทุกแผนก กลา่ วคือต้นทนุ ของแผนกบริการจะปนั

สว่ นให้แผนกผลติ และแผนกบริการทกุ แผนกท่ีได้รบั บรกิ าร การปนั สว่ นลักษณะน้ี เป็นวธิ ปี นั สว่ นวธิ ใี ด

ก. วิธปี นั ส่วนโดยตรง ข. วิธปี ันสว่ นเปน็ ข้ันๆ

ค. วธิ ีปนั สว่ นโดยวธิ พี ชี คณิต ง. ไมม่ ีข้อใดถูก

100

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น (ต่อ)

รหสั 30201 - 9003 วชิ าการบัญชีเพ่อื การจัดการ

ชุดการสอนท่ี 15 เรือ่ ง การบัญชีเก่ยี วกับค่าใช้จา่ ยการผลติ จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

คำสัง่ จงทำเคร่อื งหมาย (X) ลงหน้าข้อท่ีถกู ต้องท่ีสุด

6. ถ้ากิจการกำหนดอัดราคา่ ใช้จา่ ยการผลิตคิดเขา้ งานโดยใช้เกณฑ์ผลผลติ อตั ราค่าใช้จา่ ยการผลิตคิดเขา้ งาน

จะเป็นเทา่ ใด

ก. 3 บาท ข. 5 บาท

ค. 6.25 บาท ง. 93.75 %

7. ถา้ กจิ การกำหนดอัดราค่าใช้จ่ายการผลติ คิดเขา้ งานโดยใช้เกณฑ์ชั่วโมงแรงงานทางตรงอัตราค่าใช้จ่ายการ

ผลิตคดิ เข้างานจะเปน็ เทา่ ใด

ก. 3 บาท ข. 5 บาท

ค. 6.25 บาท ง. 93.75%

8. ถา้ กิจการกำหนดอัตราค่าใชจ้ ่ายการผลิตคดิ เขา้ งานโดยใช้เกณฑช์ วั่ โมงเครื่องจกั ร คา่ ใช้จา่ ยการผลิตคิดเขา้

งานจะเป็นเท่าใด

ก. 3 บาท ข. 5 บาท

ค. 6.25 บาท ง. 93.75 %

9. การใช้อัตราค่าใช้จ่ายในการผลิตคิดเข้างานเพยี งอัตราเดียวสำหรบั กจิ การทผี่ ลิตสินค้าหลายชนดิ จะทำให้

การคำนวณต้นทนุ สนิ ค้าไม่ถูกต้องเพราะอะไร

ก. สินคา้ แตล่ ะชนดิ ผ่านขบวนการผลติ ไม่เหมือนกัน

ข. สนิ คา้ แต่ละชนิดใชว้ ัตถดุ บิ ไม่เทา่ กนั และอาจไมเ่ หมือนกัน

ค. สินคา้ แต่ละชนดิ ใช้เวลาในการผลิตไม่เทา่ กนั

ง. ถกู ทกุ ขอ้

10. การปนั สว่ นต้นทุนค่าใช้จ่ายแผนกบริการให้แผนกผลิตจะใช้วิธใี ด

ก. วธิ ปี ันส่วนโดยตรง ข. วธิ ปี นั สว่ นเป็นขั้นๆ

ค. วิธปี นั สว่ นโดยวิธพี ชี คณติ ง. ถกู ทุกขอ้

101

โครงการสอนรายหนว่ ย

รหสั วชิ า 30201 - 9003 ชือ่ วิชา การบัญชีเพอื่ การจดั การ

ชื่อหน่วย การบัญชีต้นทนุ งานส่ังทำ จำนวน 4 ชั่วโมง

รายการสอนหวั ข้อการเรยี นรู้

การบญั ชีต้นทุนงานสัง่ ทำ เป็นการบัญชที ีเ่ กีย่ วกับการสะสมต้นทนุ ของกิจการที่ทำการผลิต

สนิ คา้ ทม่ี ีความแตกตา่ งกันหรือผลิตตามความต้องการของลูกค้า ทำใหส้ นิ คา้ มีความหลากหลายและตน้ ทุน

ของสนิ ค้าไม่เท่ากัน เช่น กจิ การผลติ เฟอรน์ เิ จอร์ กจิ การผลิตสง่ิ ตีพมิ พ์ กจิ การรบั เหมาก่อสร้าง

หัวข้อการเรยี นรู้ จุดประสงคก์ ารสอนหรอื จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม
1. ลักษณะของบญั ชตี น้ ทุนงานสั่งทำ
2. การบนั ทึกบัญชตี ามระบบต้นทนุ งานสง่ั ทำ 1. อธบิ ายลกั ษณะของต้นทนุ งานสั่งทำได้
2. บันทกึ บญั ชตี ามวงจรต้นทุนงานสง่ั ทำได้
3. มคี ุณลักษณะนิสัยท่ีพึงประสงค์ และมเี จตคตทิ ดี่ ใี น
การประกอบอาชีพ

วิธีการสอน :
1. แนะนำการเรยี นการสอน การบญั ชีตน้ ทุน 1 รายละเอียดมาตรฐานวชิ าชีพ จุดประสงคร์ ายวชิ า
มาตรฐานรายวชิ า คำอธิบายรายวิชา การวดั ผลและประเมนิ ผล
2. นำเขา้ สู่บทเรยี น การบัญชตี น้ ทนุ งานส่ังทำ เป็นการบัญชีท่ีเกย่ี วกับการสะสมต้นทนุ ของกิจการที่
ทำการผลติ สนิ ค้าที่มีความแตกตา่ งกนั หรือผลิตตามความต้องการของลกู ค้า ทำให้สนิ ค้ามีความ
หลากหลายและตน้ ทนุ ของสนิ คา้ ไม่เท่ากนั เชน่ กิจการผลติ เฟอร์นิเจอร์ กจิ การผลติ สิ่งตพี ิมพ์
กจิ การรบั เหมาก่อสร้าง
3. ครูเสนอแนะการคำนวณและวิเคราะห์แปลความหมายการวิเคราะห์อตั ราสภาพเสย่ี ง (Leverage
Analysis) สามารถทำไดห้ ลายลักษณะข้ึนอยู่กบั เจา้ ของสถานประกอบการ เพื่อใหส้ ื่อความเขา้ ใจ
ได้งา่ ยขน้ึ ครูอธบิ ายเน้ือหาสาระการเรียนรู้ พร้อมยกตวั อยา่ งประกอบตามแต่ละหัวข้อ
3. เปิดโอกาสใหผ้ ู้เรยี นรว่ มแสดงความคดิ เห็นต่าง ๆ ขณะสอน
4. ใหผ้ ูเ้ รยี นและผูส้ อนรว่ มกันสรุปเนอ้ื หาท้งั หมด
5. ใหผ้ ูเ้ รยี นทำแบบฝกึ หัดทา้ ยบทเรยี น ในสว่ นท่ี 1 สง่ ภายในชั่วโมงเรยี น
6. ผู้เรียนศกึ ษาคน้ คว้าเพมิ่ เติมดว้ ยตนเอง จากแหลง่ การเรียนรู้ตา่ ง ๆ เช่น อนิ เทอรเ์ น็ต

102

สื่อการสอน
1. หนงั สือเรียน วชิ าการบัญชีต้นทุน 1 ของวนิดา วีระเกียรติ

การประเมิน :

1. สงั เกตพฤติกรรมการเรียนร้ขู องผู้เรียนในชัน้ เรยี น
2. ประเมนิ พฤติกรรมการเรียนและพฤตกิ รรมการทำงาน
3. ประเมนิ การทำแบบประเมินผลทา้ ยบท 10 ข้อ ทำถูกได้ขอ้ ละ 1 คะแนน

ทำถูก 8-10 ขอ้ ดี
ทำถกู 6-7 ขอ้ ปานกลาง
ทำถูก 2-5 ข้อ ผา่ น
ทำถูก 0-1 ข้อ ไมผ่ ่าน

103

แบบทดสอบก่อนเรียน

รหสั 30201 - 9003 วชิ าการบญั ชีเพอ่ื การจัดการ

ชดุ การสอนที่ 16 เรอื่ ง การบญั ชีตน้ ทุนงานส่ังทำ จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

คำส่ัง จงทำเครอ่ื งหมาย (X) ลงหนา้ ข้อท่ีถูกต้องท่สี ดุ

1. กิจการอุตสาหกรรมใดท่ใี ช้วธิ กี ารบัญชตี น้ ทนุ งานส่ังทำ

ก. กจิ การผลิตปลากระป้อง ข. กจิ การผลติ เฟอร์นิเจอร์

ค. กิจการผลติ นมผง ง. กิจการผลิตน้ำตาลทราย

2. จงเรยี งลำดับขั้นตอนของระบบตน้ ทนุ งานสงั่ ทำ

1. สง่ มอบใบส่ังซื้อให้แผนกวางแผนการผลติ 2. รับใบสง่ั จากลกู ค้า 3. ทำบัตรตน้ ทนุ งานสั่งทำ

4. สง่ ใบส่ังผลิตให้โรงงานและแผนกบญั ชี

ก. 1 2 3 4 ข. 2 1 4 3

ค. 2 4 3 1 ง. 3 2 1 4

3. บัตรตนั ทนุ งานสง่ั ทำมีความสำคญั อย่างไร

ก. ใช้บันทึกต้นทุนการผลติ ของงานหนง่ึ ๆ

ข. ใช้บนั ทึกรายละเอยี ดของสินคา้ ทีผ่ ลิต

ค. ใช้เปน็ หลักฐานในการเบิกวตั ถุดิบ

ง. ใชเ้ ป็นหลักฐานในการสง่ั คนงานใหผ้ ลติ สินคา้ ตามคำส่งั ของลูกค้า

4. แผนกทีจ่ ัดทำบตั รตน้ ทนุ งานส่ังทำคือแผนกใด

ก. แผนกผลติ ข. แผนกบญั ชี

ค. แผนกคลงั สินค้า ง. แผนกขาย

5. การบนั ทกึ รายการเบิกวตั ถุดิบทางตรงและทางอ้อมไปใช้ในการผลิตตามระบบต้นทนุ งานสงั่ ทำจะบนั ทกึ

อยา่ งไร

ก. Dr. วัตถุดบิ ข. Dr. คา่ ใช้จ่ายในการผลิต

Cr. ค่าใช้จา่ ยในการผลิต Cr. วตั ถดุ บิ

ค. Dr. งานระหวา่ งทำ ง. Dr. วตั ถุดบิ

Cr. วัตถุดบิ Cr. งานระหว่างทำ

104

แบบทดสอบกอ่ นเรียน (ตอ่ )

รหัส 30201 - 9003 วิชาการบัญชีเพอ่ื การจัดการ

ชุดการสอนท่ี 16 เรอื่ ง การบัญชีต้นทุนงานสั่งทำ จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

คำส่งั จงทำเครื่องหมาย (X) ลงหน้าข้อท่ีถูกต้องที่สดุ

6. ข้อใดคือการบันทึกบญั ชเี ม่ือสง่ คืนวตั ถดุ บิ ทางตรงท่ีเบิกเกนิ 3,500 บาท และวัตถุดบิ ทางอ้อม 1,500 บาท

ก. Dr. วตั ถดุ บิ 3,500

Cr. งานระหวา่ งทำ 3,500

ข. Dr. วตั ถุดบิ . 1,500

Cr. งานระหวา่ งทำ 1,500

ค. Dr. วัตถดุ บิ 5,000

Cr. งานระหว่างทำ 3,500

คา่ ใชจ้ ่ายในการผลิต 1,500

ง. Dr. งานระหว่างทำ 3,500

คา่ ใช้จา่ ยในการผลติ 1,500

Cr. วัตถดุ บิ 5,000

7. ขอ้ ใดหมายถึงเศษวัสดุ

ก. เศษยางที่เหลือจากการทำรองเท้ายาง

ข. เศษทองท่เี หลือจากการทำทองรูปพรรณ

ค. เศษผา้ ทเ่ี หลอื จากการทำเสอ้ื ผ้าสำเร็จรปู

ง. ถูกทกุ ขอ้

8. เมื่อเกดิ เศษวสั ดุ จะบนั ทกึ บญั ชีอยา่ งไร

ก. ถา้ เศษวัสดุมีจำนวนเลก็ น้อยและไม่ทราบราคาตลาดจะไมบ่ ันทกึ บัญชจี นกวา่ จะขายได้

ข. ถา้ เศษวัสดมุ ีราคาสงู จะบนั ทกึ เป็นสินทรัพย์ในราคาดลาด

ค. ถ้าเศษวสั ดุไมว่ ่าจะมรี าคาสงู หรอื ตำ่ หรือมีจำนวนเทา่ ใด จะไมบ่ นั ทึกบญั ชีจนกวา่ จะขายได้

ง. ข้อ ก และ ขอ้ ข ถูก

9. ข้อใดคือลาเหตุทที่ ำใหเ้ กดิ ของเสียหรือสนิ คา้ เสยี

ก. ใชว้ ัตถุดิบดอ้ ยคุณภาพ ข. เครอ่ื งจักรชำรุด

ค. กำหนดเวลาในการผลิตน้อยหรอื มากเกินไป ง. ถกู ทกุ ข้อ

10. ข้อใดหมายถงึ สนิ คา้ มตี ำหนิ

ก. มีรอยขูดขดี ข. มรี อยขาด

ค. มีรอยเป้ือน ง. ถูกทกุ ข้อ

105

โครงการสอนรายหน่วย

รหัสวิชา 30201 - 9003 ชอ่ื วิชา การบัญชีเพ่ือการจดั การ

ช่ือหน่วย การบัญชตี ้นทนุ งานสงั่ ทำ จำนวน 4 ช่ัวโมง

รายการสอนหวั ขอ้ การเรยี นรู้

การบญั ชีต้นทุนงานสั่งทำ เป็นการบญั ชีท่ีเกี่ยวกับการสะสมตน้ ทุนของกิจการท่ีทำการผลิตสนิ คา้ ทมี่ ี

ความแตกต่างกนั หรือผลิตตามความต้องการของลูกคา้ ทำให้สนิ คา้ มคี วามหลากหลายและตน้ ทุนของสินคา้ ไม่

เท่ากนั เช่น กิจการผลติ เฟอร์นิเจอร์ กจิ การผลิตส่ิงตีพมิ พ์ กจิ การรบั เหมากอ่ สรา้ ง

กจิ การขนาดเล็ก หรอื ขนาดใหญ่ ตา่ งมคี วามต้องการทจ่ี ะลดของเสยี ควบคุมกระบวนการดำเนินงาน

เพอื่ ไม่ต้องการให้มงี านทต่ี ้องแกไ้ ขใหม้ ีจำนวนน้อยทสี่ ดุ ที่สามารถจะบรหิ ารจดั การได้ หรอื ลดลงในระดับท่ี

ยอมรับได้ แตเ่ ม่ือการดำเนินงานผลิตมีของเสยี หรือมงี านท่ีต้องแก้ไข หรอื มีเศษซากต่าง ๆ เกิดขึน้ แล้ว

ในทางบญั ชจี ะตอ้ งบันทึกข้อมูลตน้ ทนุ ของเสยี งานทีแ่ กไ้ ข และเศษซากต่าง ๆ เหล่านนั้ ให้ถกู ต้อง เพ่ือให้

ข้อมูลทางการเงินมคี วามถกู ต้องตามควรตอ่ ไป

หวั ข้อการเรยี นรู้ จดุ ประสงคก์ ารสอนหรือจุดประสงค์เชงิ พฤตกิ รรม
3. การบญั ชีเกย่ี วกบั เศษวสั ดุ
4. การบญั ชเี กย่ี วกบั ของเสยี 1. อธบิ ายความหมายการบญั ชเี กี่ยวกบั เศษวัสดุได้
2. การบญั ชเี กีย่ วกับของเสียได้
3. มกี ารพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ค่านิยม และ
คณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ที่ครูสามารถสังเกตเหน็ ได้
ในดา้ นความมีมนษุ ยสัมพนั ธ์ ความมวี ินยั ความ
รบั ผดิ ชอบ ความเชอ่ื มัน่ ในตนเอง ความสนใจใฝร่ ู้
ความรักสามัคคี ความกตญั ญกู ตเวที

วธิ กี ารสอน :
1. แนะนำการเรียนการสอน การบัญชตี ้นทุน 1 รายละเอียดมาตรฐานวชิ าชีพ จุดประสงค์รายวชิ า
มาตรฐานรายวชิ า คำอธบิ ายรายวชิ า การวัดผลและประเมนิ ผล
2. นำเขา้ สู่บทเรยี น การบัญชีต้นทุนงานส่ังทำ เปน็ การบัญชที ี่เกย่ี วกบั การสะสมตน้ ทุนของกจิ การท่ี
ทำการผลติ สนิ ค้าท่ีมีความแตกตา่ งกนั หรือผลิตตามความต้องการของลูกคา้ ทำให้สินค้ามคี วาม
หลากหลายและต้นทุนของสินคา้ ไมเ่ ทา่ กนั เชน่ กจิ การผลติ เฟอร์นเิ จอร์ กจิ การผลิตส่ิงตีพมิ พ์
กิจการรับเหมากอ่ สรา้ ง
กจิ การขนาดเลก็ หรือขนาดใหญ่ ตา่ งมีความต้องการท่ีจะลดของเสยี ควบคุมกระบวนการดำเนนิ งาน
เพ่ือไม่ต้องการใหม้ งี านที่ต้องแก้ไขให้มีจำนวนน้อยท่สี ดุ ทสี่ ามารถจะบริหารจัดการได้ หรอื ลดลง
ในระดับทยี่ อมรับได้ แต่เม่ือการดำเนนิ งานผลิตมีของเสีย หรือมงี านทตี่ อ้ งแก้ไข หรือมเี ศษซาก

106

ต่าง ๆ เกิดขึน้ แล้ว ในทางบัญชีจะตอ้ งบันทกึ ข้อมูลตน้ ทุนของเสีย งานท่แี กไ้ ข และเศษซากตา่ ง
ๆ เหล่านัน้ ให้ถูกต้อง เพื่อให้ข้อมูลทางการเงนิ มคี วามถูกต้องตามควรต่อไป
3. ครเู สนอแนะการคำนวณและวเิ คราะหแ์ ปลความหมายการวเิ คราะหอ์ ตั ราสภาพเส่ียง (Leverage
Analysis) สามารถทำได้หลายลกั ษณะขึ้นอยูก่ ับเจ้าของสถานประกอบการ เพื่อใหส้ ือ่ ความเขา้ ใจ
ได้งา่ ยขึน้ ครูอธบิ ายเนื้อหาสาระการเรยี นรู้ พร้อมยกตัวอย่างประกอบตามแตล่ ะหัวข้อ
4. เปิดโอกาสใหผ้ ู้เรียนรว่ มแสดงความคิดเห็นต่าง ๆ ขณะสอน
5. ใหผ้ ้เู รียนและผสู้ อนรว่ มกันสรปุ เนอ้ื หาทงั้ หมด
6. ให้ผเู้ รยี นทำแบบฝกึ หัดทา้ ยบทเรียน ในส่วนท่ี 1 ส่งภายในชัว่ โมงเรยี น
7. ผเู้ รยี นศกึ ษาค้นควา้ เพิม่ เติมดว้ ยตนเอง จากแหลง่ การเรียนรู้ต่าง ๆ เชน่ อนิ เทอรเ์ น็ต
สอื่ การสอน
1. หนังสือเรียน วชิ าการบญั ชตี ้นทนุ 1 ของวนดิ า วีระเกยี รติ

การประเมนิ :

1. สงั เกตพฤติกรรมการเรียนรขู้ องผูเ้ รียนในชัน้ เรยี น
2. ประเมนิ พฤติกรรมการเรียนและพฤตกิ รรมการทำงาน
3. ประเมินการทำแบบประเมนิ ผลทา้ ยบท 10 ข้อ ทำถูกได้ขอ้ ละ 1 คะแนน

ทำถกู 8-10 ข้อ ดี
ทำถูก 6-7 ข้อ ปานกลาง
ทำถูก 2-5 ข้อ ผา่ น
ทำถกู 0-1 ข้อ ไม่ผา่ น

107

แบบทดสอบกอ่ นเรียน

รหัส 30201 - 9003 วชิ าการบญั ชีเพือ่ การจดั การ

ชดุ การสอนที่ 17 เรอ่ื ง ต้นทุนฐานกิจกรรม จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

คำสง่ั จงทำเครอื่ งหมาย (X) ลงหน้าข้อท่ถี กู ต้องท่สี ุด

1. บัตรตน้ ทนุ งานส่ังทำถือเป็นบัญชอี ะไร

ก บัญชแี ยกประเภทยอ่ ย ข. สมุดบนั ทึกรายการขั้นตน้

ค. บัญชีแยกประเภท ง. บัญชีงานระหว่างทำ

2. แผนกท่ีจัดทำบตั รตันทนุ งานสั่งทำคอื แผนกใด

ก. แผนกผลติ ข. แผนกขาย

ค. แผนกคลงั สินค้า ง. แผนกบญั ชี

3. ข้อใดคือการบันทึกบญั ชีเม่ือเบิกวัตถุดบิ ทางตรงไปใชใ้ นการผลิต 6,200 บาท และวตั ถดุ ิบทางอ้อม 1,800 บาท

ก. Dr. งานระหวา่ งทำ 8,000

Cr. วตั ถุดิบ 8,000

ข. Dr. คา่ ใช้จา่ ยในการผลติ 8,000

Cr. วตั ถดุ ิบ 8,000

ค. Dr. งานระหว่างทำ 6,200

คา่ ใชจ้ า่ ยในการผลิต 1,800

Cr. วตั ถุดบิ 8,000

ง. Dr. งานระหว่างทำ 6,200

Cr. วตั ถดุ ิบ 6,200

4. ข้อใดคือการบันทึกบญั ชีเม่ือส่งคืนวัตถดุ บิ ทางตรงท่เี บกิ เกิน 1.500 บาท และวตั ถดุ ิบทางอ้อม 500 บาท

ก. Dr. วตั ถุดิบ 1,500

Cr. งานระหว่างทำ 1,500

ข. Dr. วตั ถดุ ิบ 2,000

Cr. งานระหวา่ งทำ 1,500

ค่าใชจ้ ่ายในการผลติ 500

ค. Dr. วตั ถดุ ิบ 500

Cr. งานระหว่างทำ 500

ง. Dr. งานระหวา่ งทำ 1,500

คา่ ใชจ้ ่ายในการผลิต 500

Cr. วตั ถุดิบ 2,000

108

แบบทดสอบก่อนเรยี น (ตอ่ )

รหัส 30201 - 9003 วิชาการบัญชีเพื่อการจัดการ

ชดุ การสอนท่ี 17 เร่ือง ต้นทุนฐานกิจกรรม จำนวน 10 ข้อ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

คำส่ัง จงทำเครอื่ งหมาย (X) ลงหน้าข้อท่ถี ูกต้องทีส่ ดุ

5. ข้อใดคือการบันทึกบัญชีเม่ือโอนคา่ ใช้จ่ายในการผลติ เข้ากระบวนการผลติ

ก. Dr. คา่ ใช้จา่ ยในการผลิต C. เงินสด/ค่าใชจ้ า่ ยทเี่ กยี่ วข้อง

ข. Dr. ค่าใชจ้ ่ายในการผลติ Cr.งานระหวา่ งทำ

ค. Dr. งานระหว่างทำ Cr. ค่าใชจ้ ่ายในการผลิต

ง. D. สนิ ค้าสำเร็จรูป Cr. งานระหว่างทำ

6. ข้อใดหมายถงึ เศษวัสดุ

ก. เศษกระดาษทีเ่ หลือจากการผลติ กลอ่ งกระดาษ

ข. เศษแก้วทเี่ หลือจากการผลิตขวดแกว้

ค. เศษโลหะที่เหลือจากการผลติ กระป้อง

ง. ถกู ทกุ ข้อ

7. เม่ือเกิดเศษวสั ดุ จะบันทกึ บญั ชอี ย่างไร

ก. D. เศษวสั ดุ Cr. ค่าใชจ้ ่ายในการผลติ

ข. Dr. เศษวัสดุ Cr. งานระหวา่ งทำ

ค. Dr. เศษวัสดุ Cr. รายได้จากเศษวัสดุ

ง. ถูกทุกข้อ

8. ข้อใดคือสาเหตุทท่ี ำใหเ้ กิดของเสยี หรือสินค้าเสยี

ก. ใช้วตั ถดุ ิบด้อยคุณภาพ ข. เคร่ืองจกั รชำรุด

ค. ใชเ้ วลาในการผลิตนอ้ ยหรือมากเกนิ ไป ง. ถูกทุกข้อ

จากโจทยต์ ่อไปน้ี จงตอบคำถามข้อ 9 - ข้อ 10

กิจการอตุ สาหกรรมแหง่ หน่งึ มีข้อมลู เกย่ี วกับการผลิตในระหวา่ งเดือนพฤษภาคม 2547 ดงั น้ีผลิต

สนิ ค้าสำเรจ็ รูปได้ 20,000 หนว่ ย ตันทุนการผลติ ประกอบด้วย วตั ถดุ บิ ทางตรง 80,000 บาท คา่ แรงทางตรง

110,000 บาท ค่าใช้จา่ ยในการผลิตเปน็ 70 % ของคำแรงทางตรง เมื่อการผลิตเสรจ็ ส้นิ ปรากฏวา่ มีสนิ ค้ามี

ตำหนเิ กดิ ขึน้ 400 หนว่ ย ประกอบดว้ ยสนิ ค้ามีตำหนิของงานเลขที่ 007 100 หน่วย ส่วนทเ่ี หลือเปน็ สินค้ามี

ตำหนิท่ีกจิ การคาดการณ์ไวล้ ว่ งหนา้ แลว้ ว่าจะเกดิ ข้นึ กจิ การไดจ้ า่ ยค่าใช้จา่ ยในการแก้ไขสนิ ค้ามีตำหนิไปดังนี้

วตั ถดุ บิ ทางตรง 2,000 บาท ดา่ แรงทางตรง 4,400 บาท ค่าใช้จ่ายในการผลติ เป็น 70 % ของค่าแรงทางตรง

ต้นทนุ ผลติ ที่เกิดขึ้นทง้ั หมดเท่ากับเท่าใด

109

แบบทดสอบก่อนเรียน (ตอ่ )

รหัส 30201 - 2003 วชิ าการบัญชีต้นทุน 1
ชุดการสอนที่ 17 เร่ือง ต้นทนุ ฐานกิจกรรม จำนวน 10 ขอ้ เวลา 15 นาที

-------------------------------------------------------------------------

ก. 9,480 บาท ข. 190,000 บาท
ค. 267,000 บาท ง. 276,480 บาท
10. ตนั ทุนการแกไ้ ขสนิ ค้ามีตำหนิเท่ากบั เทา่ ใด
ก. 9,480 บาท ข. 190,000 บาท
ค. 267,000 บาท ง. 276,480 บาท

110

ใบเน้อื หา/ใบความรู้
หน่วยที่ 6 เรอื่ ง การบัญชีตน้ ทุนงานสั่งทำ

3 : การบญั ชเี ก่ียวกบั เศษวัสดุ

การเกิดเศษวสั ดุ ของเสีย และสนิ คา้ มีตำหนิ เป็นปรากฏการณ์ทีเ่ กิดขน้ึ บ่อยครัง้ ในกระบวนการผลติ
ของโรงงานอตุ สาหกรรม การดำเนนิ กจิ การก็จำเปน็ ต้องมีการบันทกึ บัญชีไว้เพื่อเป็นประโยชนใ์ นการควบคุม
การผลติ ครัง้ ต่อไป

เศษวัสดหุ รอื เศษซาก (Scrap Material) หมายถึง เศษวสั ดุทเี่ หลือจากกระบวนการผลติ ท่ีอาจจะ
นำไปขายได้ในราคาตำ่ หรอื อาจนำไปใช้ในการผลิตได้อีก ได้แก่ เศษโลหะ หรอื เศษพลาสติกที่ไดจ้ ากการตดั
เจาะ ถลุง เลอื่ ย เศษไม้ท่ีได้จากการเลื่อยไม้ เป็นตนั กจิ การจำเป็นต้องมีการควบคมุ จำนวนเศษวสั ดเุ หล่านี้ไว้
เพอื่ เปน็ ขอ้ มูลในการวางแผนควบคุม และป้องกันการทุจริตยักยอกนำไปขาย เพราะเศษวสั ดบุ างชนิดกม็ ีราคา
สูง การควบคมุ ทำไดโ้ ดยการบันทกึ เศษวัสดใุ นบัตรเศษวัสดุ ซึ่งจะมรี ายละเอียดเกย่ี วกบั วนั ทเ่ี กดิ เศษวสั ดุ
จำนวนหรือนำ้ หนกั ของ งวด เศษวสั ดุ สาเหตุของการเกดิ เศษวัสดนุ ้ันๆ จากนัน้ กจ็ ะสรปุ จำนวนเศษวัสดุเปน็
งวดๆ สปั ดาหห์ รอื งวดรายเดือน เพื่อรายงานต่อฝ่ายบรหิ ารตอ่ ไป
การบนั ทึกบญั ชเี ก่ียวกับเศษวสั ดุ

การบนั ทึกบัญชีเกยี่ วกบั เศษวัสดุ แบ่งออกเปน็ 2 กรณี คือ
1. ไม่บันทึกบัญชีเศษวสั ดุเป็นสินทรัพย์
2. บันทึกบญั ชเี ศษวัสดเุ ปน็ สินทรัพย์

1. วิธีไม่บันทึกบัญชีเศษวสั ดุเป็นสนิ ทรพั ย์
เม่อื เกดิ เศษวสั ดขุ ้ึนแตม่ ีจำนวนเพียงเล็กน้อย และไม่ทราบราคาตลาดของเศษวัสดุ จนกวา่ จะขายได้
กจิ การจะไม่บนั ทกึ บัญชเี ศษวัสดเุ หล่าน้นั แตจ่ ะบันทึกไว้ในบตั รเศษวสั ดุไว้ก่อน เม่ือใดที่กิจการขายเศษวสั ดุ
ดังกลา่ วออกไปจึงจะบนั ทกึ บัญชีเกีย่ วกับการขายน้ันตามจำนวนเงนิ ท่ีขายได้ การบันทึกบญั ชีจะเปน็ ดังนี้

Dr. เงินสด XX
Cr. ค่าใชจ้ า่ ยในการผลิต
หรือ XX
งานระหวา่ งทำ XX
หรือ XX
รายไดจ้ ากเศษวัสดุ

111

บญั ชที จ่ี ะ Cr. เมื่อขายเศษวัสดดุ ังกลา่ วข้างตนั นัน้ จะCr.ตามท่ีมาของเศษวสั ดุน้นั คือ ถา้

ทราบว่าเศษวัสดุนัน้ เป็นของงานใดหรอื แผนกใด ก็จะCr.บัญชงี านระหว่างทำ หากไม่ทราบวา่ เปน็ เศษวสั ดุของ

งานช้นิ ใดหรือแผนกใด กใ็ ห้Cr.บญั ชคี ่าใชจ้ ่ายในการผลติ แตถ่ า้ จำนวนเงินที่ ขายเศษวัสดนุ ัน้ มจี ำนวนเล็กนอ้ ย

ให้Cr.บัญชีรายไดจ้ ากเศษวสั ดุ

2. วธิ บี ันทึกเศษวสั ดเุ ป็นสนิ ทรัพย์

กรณที ี่กจิ การมีเศษวัสดเุ กิดขึ้นในกระบวนการผลิต และเศษวสั ดดุ ังกล่าวมีราคาสูงพอสมควร กิจการ

จะบนั ทึกบัญชีเป็นสนิ ทรพั ย์ไว้กอ่ นในราคาตลาด ณ วนั ท่เี กิดเศษวัสดุ พร้อมท้ังบนั ทึกไว้ในบตั รเศษวัสดุดว้ ย

เมอ่ื ขายเศษวัสดุออกไปกจ็ ะCr.ออกจากบัญชีเศษวสั ดตุ ามจำนวนท่ขี ายได้ หากราคาขายไม่เทา่ กับราคาของ

เศษวสั ดทุ ี่บนั ทึกไว้ ผลตา่ งจะนำไปปรบั กับบัญชที บ่ี นั ทึกไว้ตอนเกดิ เศษวัสดุ

รายการบญั ชีเกยี่ วกบั เศษวสั ดุ เปน็ ดังนี้

เม่ือเกดิ เศษวสั ดุ

Dr. เศษวัสดุ XX

Cr. ค่าใชจ้ ่ายในการผลติ XX

หรือ

งานระหวา่ งทำ XX

หรือ

รายได้จากเศษวสั ดุ XX

ทม่ี าของบญั ชีท่ี Cr. ใหพ้ จิ ารณาทำนองเดยี วกบั วิธีทีห่ นึ่ง

เมื่อขายเศษวสั ดุ

Dr. เงินสด XX

Cr. เศษวสั ดุ XX

ถ้ากิจการขายเศษวัสดุไดส้ งู หรอื ต่ำกว่าราคาท่ีบนั ทึกไว้ของเศษวัสดุ ผลตา่ งจะนำไปปรับปรงุ กบั บญั ชี
คา่ ใชจ้ ่ายในการผลติ หรืองานระหวา่ งทำ หรือรายได้จากเศษวสั ดุ ทก่ี ิจการไดบ้ นั ทึกไว้ในตอนท่เี กิดเศษวสั ดุ
นัน้ ๆ

4 : การบญั ชีเกี่ยวกับของเสีย

ของเสียหรือสินคา้ เสยี (Spoiled Goods) หมายถงึ สนิ คา้ ที่ผลิตไม่ได้รปู แบบตามมาตรฐานที่กำหนด
อาจเนื่องมาจากวัตถุดิบด้อยคุณภาพ หรอื เครือ่ งจักรชำรุดและไม่สามารถแก้ไขให้เป็นสนิ ค้าดีตามมาตรฐานได้
ตอ้ งทง้ิ หรอื ขายได้ในราคาตำ่ ของเสียที่เกดิ ข้ึนในกิจการจะมที ัง้ ของเสียที่ควบคมุ ได้ และควบคมุ ไม่ได้

112

ของเสียที่ควบคุมได้ หมายถึง ของเสียที่ไม่ควรเกิดขึ้นในสภาพการผลิตปกติ แต่เกิดขึ้นเนื่องจาก

ความไม่ระมัดระวังในการผลิต การใช้วัตถุดิบด้อยคุณภาพ ของเสียที่เกิดขึ้นจากสาเหตุดังกล่าว เรียกว่า ของ

เสียเกนิ ปกติ (Abnormal Spoilage) ตน้ ทนุ สทุ ธิของของเสียชนดิ น้ี จะถือเปน็ ผลขาดทุนสำหรับงวดบญั ชนี น้ั ๆ

ของเสยี ท่คี วบคุมไม่ได้ หมายถึง ของเสียทีเ่ กดิ ขึ้นในสภาพการผลติ ปกติ ซ่งึ ไดม้ ีการวางระบบการผลิต

อย่างมีประสิทธิภาพแล้ว เป็นของเสียที่เกิดขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ถือว่าเป็นผลอย่างหนึ่งของกระบวน การ

ผลติ ของเสียประเภทนีเ้ รียกวา่ ของเสยี ปกติ (Normal Spoilage) ต้นทนุ สทุ ธขิ องของเสียประเภทน้ีจะถือเป็น

ดนั ทุนของหนว่ ยดีทผ่ี ลติ ได้ ในกรณีท่ีทราบว่า หน่วยเสียนน้ั เป็นของงานใด และจะถอื เป็นค่าใชจ้ ่ายในการผลิต

ในกรณีที่ต้องการกระจายดันทุนของหน่วยเสียให้เป็นตันทุนการผลิตของงานต่างๆ ทั้งหมด แทนที่จะคำนวณ

เข้ากับงานหนง่ึ งานใดโดยเฉพาะ

ตัวอยา่ งที่ 3 กิจการแห่งหนงึ่ ใชร้ ะบบดันทุนงานสั่งทำ ผลิตงานเลขที่ 102 จำนวน 1,500 หน่วย เมอื่

ผลติ เสรจ็ ปรากฏว่าเปน็ หน่วยดีจำนวน 1,400 หน่วย เกิดของเสียตามปกติ 30 หน่วย และของเสียเกนิ ปกติ

70 หน่วย ตนั ทนุ การผลติ รวมทงั้ สน้ิ 75,000 บาท ประกอบดว้ ยวัตถดุ ิบจำนวน 30,000 บาท คา่ แรง 20,000

บาท ค่าใชจ้ า่ ยในการผลติ 25,000 บาท หรือหน่วยละ 50 บาท มลู คา่ ของเสยี ที่จะจำหน่ายได้ หน่วยละ 10

บาท วธิ ีการบันทึกบญั ชีจะเป็นดงั น้ี

บนั ทึกของเสยี ปกติเป็นค่าใช้จ่าย

ก. บันทกึ ต้นทุนการผลติ ท้ังสิ้น

Dr. งานระหวา่ งทำ 75,000

Cr. วตั ถดุ ิบ 30,000

ค่าแรง 20,000

ค่าใช้จา่ ยในการผลิต 25,000

ข. บันทกึ โอนต้นทุนของเสีย ตามราดาท่จี ะขายได้ 100 หน่วย @ 10 และบันทึกต้นทนุ ของเสียปกติ

เปน็ ค่าใช้จา่ ยในการผลติ บนั ทกึ ตนั ทนุ ของเสยี เกินปกติเป็นผลขาดทุน

Dr. ของเสีย (100 หนว่ ยx10) 1,000

ค่าใชจ้ า่ ยในการผลติ (30 หน่วยx40) 1,200

ขาดทนุ จากของเสยี เกินปกติ (70 หน่วยx40) 2,800

Cr. งานระหว่างทำ (100 หน่วยx50) 5,000

ค. บนั ทึกโอนสินคา้ หน่วยดี ท่ีทำสำเรจ็ รูป 1,400 หน่วย @ 50 ออกจากบัญชงี าน ระหวา่ งทำ

Dr. สนิ คา้ สำเร็จรปู 70,000

Cr. งานระหวา่ งทำ 70,000

ง. เม่อื ขายของเสียไป ทั้งหมดในราคาหน่วยละ 12 บาท

Dr. เงินสด (100 หนว่ ย x 12) 1,200

Cr. ของเสยี (100 หน่วย x 10) 1,000

113

คา่ ใชจ้ ่ายในการผลติ (30 หน่วย x 2) 60
ขาดทุนจากของเสียเกนิ ปกติ (70 หนว่ ย x 2) 140

บันทกึ ของเสยี ปกติเป็นต้นทุนของหน่วยดี

ก. บันทึกต้นทุนการผลิตทัง้ สิ้น

Dr. งานระหวา่ งทำ 75,000

Cr. วตั ถดุ บิ 30,000

ค่าแรง 20,000

ค่าใชจ้ า่ ยในการผลิต 25,000

ข. บนั ทึกโอนตน้ ทนุ ของเสีย ดามราคาทจ่ี ะขายได้ 100 หนว่ ย และบนั ทกึ ตนั ทุนของเสียเกนิ ปกติเปน็ ผล

ขาดทุน

Dr. ของเสยี (100 หนว่ ย x 10) 1,000

ขาดทนุ จากของเสยี เกินปกติ (70 หน่วย x 40) 2,800

Cr. งานระหว่างทำ 3,800

ค. บันทึกโอนสินคา้ หนว่ ยดี ท่ีทำสำเรจ็ 1,400 หน่วย @ 50 บาท บวกตนั ทนุ สทุ ธขิ องของเสียปกติ 30 หนว่ ย

@ 40 บาท

Dr. สนิ ค้าสำเรจ็ รูป 71,200

Cr. งานระหว่างทำ 71,200

ง. ขายของเสยี ไปทัง้ หมด ในราคาหน่วยละ 12 บาท

Dr. เงนิ สด (100 หนว่ ย x 12) 1,200

Cr. ของเสีย (100 หน่วย x 10) 1,000

กำไรจากการขายของเสยี ปกติ (30 หน่วย x 2) 60

ขาดทุนจากของเสียเกินปกติ (70 หนว่ ย x 2) 140

114

โครงการสอนรายหน่วย

รหัสวิชา 30201 - 9003 ชอ่ื วิชา การบัญชีเพือ่ การจัดการ

ช่อื หน่วย การบัญชตี ้นทุนงานส่ังทำ จำนวน 4 ชว่ั โมง

รายการสอนหัวข้อการเรยี นรู้

การบัญชีต้นทุนงานสั่งทำ เป็นการบัญชีทีเ่ กี่ยวกับการสะสมต้นทุนของกิจการทีท่ ำการผลติ สินค้าท่มี ี
ความแตกตา่ งกนั หรือผลิตตามความต้องการของลูกค้า ทำให้สินค้ามคี วามหลากหลายและต้นทนุ ของสินค้าไม่
เทา่ กัน เช่น กจิ การผลติ เฟอรน์ ิเจอร์ กจิ การผลิตสิ่งตีพมิ พ์ กจิ การรบั เหมาก่อสรา้ ง

กิจการขนาดเล็ก หรือขนาดใหญ่ ต่างมีความต้องการที่จะลดของเสีย ควบคมุ กระบวนการดำเนนิ งาน

เพอื่ ไม่ต้องการให้มงี านทต่ี ้องแกไ้ ขใหม้ จี ำนวนน้อยที่สดุ ทส่ี ามารถจะบริหารจัดการได้ หรือลดลงในระดับที่

ยอมรับได้ แต่เม่ือการดำเนนิ งานผลติ มขี องเสยี หรือมงี านท่ีต้องแก้ไข หรอื มีเศษซากตา่ ง ๆ เกดิ ขนึ้ แลว้

ในทางบญั ชีจะต้องบนั ทึกข้อมูลต้นทุนของเสยี งานทีแ่ กไ้ ข และเศษซากต่าง ๆ เหลา่ น้นั ใหถ้ กู ต้อง เพื่อให้

ข้อมูลทางการเงนิ มคี วามถกู ต้องตามควรต่อไป

หัวข้อการเรียนรู้ จุดประสงคก์ ารสอนหรือจุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม
5. การบัญชีเกยี่ วกบั สนิ ค้ามตี ำหนิ
1. บอกวิธีแสดงการบญั ชเี กี่ยวกบั สนิ คา้ มตี ำหนิได้
2. มคี ณุ ลักษณะนสิ ยั ท่พี ึงประสงค์ และมเี จตคตทิ ่ดี ีใน
การประกอบอาชพี

วิธีการสอน :
1. แนะนำการเรียนการสอน วิชาการบัญชตี น้ ทนุ 1 รายละเอยี ดมาตรฐานวิชาชพี จดุ ประสงค์
รายวชิ า มาตรฐานรายวชิ า คำอธบิ ายรายวชิ า การวดั ผลและประเมินผล
2. นำเข้าสู่บทเรียน การบญั ชตี ้นทนุ งานสั่งทำ เปน็ การบัญชที เี่ กีย่ วกับการสะสมต้นทุนของกจิ การที่
ทำการผลิตสินคา้ ท่ีมคี วามแตกต่างกนั หรือผลิตตามความต้องการของลูกค้า ทำให้สินคา้ มคี วาม
หลากหลายและตน้ ทนุ ของสนิ คา้ ไมเ่ ท่ากัน เชน่ กิจการผลติ เฟอรน์ เิ จอร์ กิจการผลิตสิ่งตพี มิ พ์
กิจการรับเหมากอ่ สรา้ ง กจิ การขนาดเลก็ หรอื ขนาดใหญ่ ต่างมีความต้องการท่จี ะลดของเสีย
ควบคมุ กระบวนการดำเนินงานเพ่ือไม่ต้องการใหม้ งี านที่ต้องแกไ้ ขให้มจี ำนวนน้อยที่สุดที่สามารถ
จะบรหิ ารจดั การได้ หรือลดลงในระดับทย่ี อมรับได้ แต่เมื่อการดำเนนิ งานผลิตมีของเสีย หรือมี
งานที่ตอ้ งแก้ไข หรือมีเศษซากตา่ ง ๆ เกิดข้นึ แลว้ ในทางบัญชจี ะตอ้ งบนั ทึกขอ้ มลู ตน้ ทุนของเสีย
งานท่ีแก้ไข และเศษซากตา่ ง ๆ เหลา่ นั้นให้ถูกต้อง เพื่อให้ข้อมลู ทางการเงนิ มคี วามถูกต้องตาม
ควรตอ่ ไป

115

3. เปดิ โอกาสใหผ้ ู้เรียนรว่ มแสดงความคิดเห็นต่าง ๆ ขณะสอน
4. ใหผ้ ู้เรียนและผู้สอนรว่ มกันสรุปเนอื้ หาทั้งหมด
5. ให้ผูเ้ รยี นทำแบบฝกึ หัดท้ายบทเรียน ในสว่ นท่ี 1 และส่วนที่ 2 ส่งภายในชั่วโมงเรียน
6. ผ้เู รียนศึกษาคน้ ควา้ เพ่ิมเติมดว้ ยตนเอง จากแหลง่ การเรียนรู้ตา่ ง ๆ เช่น อินเทอรเ์ นต็
สอื่ การสอน
1. หนงั สอื เรียน วิชาการบญั ชีต้นทนุ 1 ของวนดิ า วีระเกยี รติ

การประเมนิ :

1. สังเกตพฤติกรรมการเรียนร้ขู องผู้เรยี นในชนั้ เรยี น
2. ประเมินพฤติกรรมการเรียนและพฤติกรรมการทำงาน
3. ประเมนิ การทำแบบประเมินผลทา้ ยบท 10 ข้อ ทำถูกได้ขอ้ ละ 1 คะแนน

ทำถกู 8-10 ข้อ ดี
ทำถูก 6-7 ข้อ ปานกลาง
ทำถกู 2-5 ข้อ ผา่ น
ทำถูก 0-1 ขอ้ ไมผ่ า่ น