LATIHAN PENGUKUHAN PdP PKP2 T4

LATIHAN EKONOMI TINGKATAN 4
SEMPENA CUTI PERINTAH KAWALAN PERGERAKAN (PKP) MINGGU 6

PERUBAHAN DALAM KUANTITI DITAWARKAN (BUAT DALAM BUKU NOTA)
Perubahan dalam kuantiti ditawarkan merujuk kepada ………………………………………………………………………..

Harga (RM)

P1--------------------------------------x b

P0 -------------------------x a Pengembangan Penawaran

P2 ------------- x c Penguncupan Penawaran
Kuantiti (unit)
0 Q2 Q0 Q1

Kawasan a ke b merupakan kawasan yang dipanggil pengembangan penawaran iaitu penawaran
…………………. disebabkan oleh ……………………. pada harga barang itu sendiri

Kawasan a ke c merupakan kawasan yang dipanggil penguncupan penawaran iaitu penawaran kuantiti
……………… apabila harga barang itu …………………………

Perubahan dalam kuantiti hanya melibatkan ….. keluk sahaja

PERUBAHAN PENAWARAN

1. Perubahan penawaran merujuk kepada
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………….......................................................

2. Ia disebabkan oleh faktor-faktor lain selain daripada harga barang itu sendiri.
3. Ia melibatkan pergerakan keluk samada ke ………….. atau ………………
4. Sekiranya keluk bergerak ke kanan, maka berlaku ……………………… penawaran
5. Sekiranya keluk penawaran bergerak ke kiri, berlaku ……………….. penawaran

SALIN RAJAH 2.12 MUKA SURAT 75

BUAT DALAM BUKU LATIHAN

SOALAN AKTIVITI MUKA SURAT 76. TERIMA KASIH

LATIHAN GEOGRAFI TINGKATAN 4
SEMPENA CUTI PERINTAH KAWALAN PERGERAKAN (PKP) MINGGU 4

a) Namakan muka bumi bertanda
i. X : ………………………………………………………………………………….
ii. Y: …………………………………………………………………………………
[2 markah]

b) Foto di atas terbentuk daripada proses ……………………………………………..
[1 markah ]

c) Nyatakan empat kegunaan muka bumi di atas kepada alam sekitar.
i. ……………………………………………………………………………………….
ii. ……………………………………………………………………………………….
iii. ……………………………………………………………………………………….
iv. ……………………………………………………………………………………….
[ 4 markah ]

d) Nyatakan tiga langkah mengawal muka bumi di atas daripada ancaman kepupusan.
i. ……………………………………………………………………………………….
ii. ……………………………………………………………………………………….
iii. ……………………………………………………………………………………….
[ 3 markah ]

LATIHAN GEOGRAFI TINGKATAN 4
SEMPENA CUTI PERINTAH KAWALAN PERGERAKAN (PKP) MINGGU 5

a) Berdasarkan gambar rajah di atas, namakan jenis gerakan jisim yang dialami?
………………………………………………………………………………………
[1 markah]

b) Senaraikan tiga punca berlakunya fenomena tersebut
i. ……………………………………………………………………………………….
ii. ……………………………………………………………………………………….
iii. ……………………………………………………………………………………….
[ 3 markah ]

c) Nyatakan tiga kesan daripada fenomena tersebut
i. ……………………………………………………………………………………….
ii. ……………………………………………………………………………………….
iii. ……………………………………………………………………………………….
[ 3 markah ]

d) Nyatakan tiga langkah mengatasi fenomena tersebut daripada terus berlaku
i. ……………………………………………………………………………………….
ii. ……………………………………………………………………………………….
iii. ……………………………………………………………………………………….
[ 3 markah ]

LATIHAN GEOGRAFI TINGKATAN 4
SEMPENA CUTI PERINTAH KAWALAN PERGERAKAN (PKP) MINGGU 6

a) Gambarajah dia ats menunjukkan proses kejadian
…………………………………………………………………………………………
[ 1 markah ]

b) Nyatakan satu contoh Negara yang sering mengalami bencana seperti di atas
…………………………………………………………………………………………
[ 1 markah ]

c) Apakah dua jenis lava yang dikeluarkan oleh fenomena di atas
i. ……………………………………………………………………………………….
ii. ……………………………………………………………………………………….
[ 2 markah ]

d) Apakah tiga kegunaan fenomena di atas kepada manusia
i. ……………………………………………………………………………………….
ii. ……………………………………………………………………………………….
iii. ……………………………………………………………………………………….
[ 3 markah ]

e) Huraikan tiga kesan fenomena tersebut kepada alam sekitar
i. ……………………………………………………………………………………….
ii. ……………………………………………………………………………………….
iii. ……………………………………………………………………………………….
[ 3 markah ]

LATIHAN PRINSIP PERAKAUNAN TINGKATAN 4
SEMPENA CUTI PERINTAH KAWALAN PERGERAKAN (PKP) MINGGU 4

Jawab soalan berikut dalam buku latihan penyata kewangan

SOALAN 9

Berikut ialah senarai baki-baki akaun pada 30 Jun 2016 yang dipetik daripada Amirul

Enterprise.

RM

Jualan 98,000

Pulangan jualan/ masuk 1,200

Diskaun diberi 560

Inventori awal 3,350

Belian 88,000

Pulangan belian/ keluar 1,300

Angkutan masuk 900

Duti import 1,020

Inventori Akhir 2,300

Sewa diterima 2,400

Komisen diterima 1,890

Angkutan keluar 1,000

Insurans 2,400

Gaji 6,800

Kadar bayaran 500

Alat tulis 50

Belanja runcit 100

Promosi 3,600

Hutang lapuk 2,000

Tanah 100,000

Bangunan/ Premis 88,000

Alatan pejabat 6,000

Akaun Belum Terima 6,800

Bank 2,800

Tunai 900

Akaun Belum Bayar 9,900

Modal 183,000

Ambilan 510

Gadai janji 20,000

Maklumat tambahan:
Inventori akhir dinilaikan RM2,300 pada harga kos dan RM2,500 pada harga pasaran.

Anda dikehendaki menyediakan:
(a)Ak Perdagangan dan Untung Rugi bagi tahun berakhir 30 Jun 2016
(b)Penyata Kedudukan Kewangan pada 30 Jun 2016

LATIHAN PRINSIP PERAKAUNAN TINGKATAN 4
SEMPENA CUTI PERINTAH KAWALAN PERGERAKAN (PKP) MINGGU 5

Jawab soalan berikut dalam buku latihan penyata kewangan

SOALAN 10
Berikut ialah senarai baki-baki akaun pada 30 Jun 2016 yang dipetik daripada Adam Trading.

RM

Jualan 61,000

Pulangan jualan 350

Diskaun diterima 230

Inventori awal 4,550

Belian 49,000

Komisen diterima 550

Angkutan keluar 1,300

Insurans 1,200

Sewa 3,600

Upah atas belian 200

Insurans atas belian 600

Inventori Akhir 4,300

Kenderaan 32,000

Promosi 300

Faedah Diterima 200

Alat tulis 190

Lengkapan 18,000

Mesin 2,000

Gaji 5,000

Kadar bayaran 200

Akaun Belum Terima 2,390

Bank 3,300

Tunai 300

Modal 44,000

Akaun Belum Bayar 3,990

Ambilan 490

Gadai janji 15,000

Maklumat tambahan:
Inventori akhir dinilaikan RM5,300 pada harga kos dan RM4,300 pada harga pasaran.

Anda dikehendaki menyediakan:
(a)Ak Perdagangan dan Untung Rugi bagi tahun berakhir 30 Jun 2016
(b)Penyata Kedudukan Kewangan pada 30 Jun 2016

LATIHAN PRINSIP PERAKAUNAN TINGKATAN 4
SEMPENA CUTI PERINTAH KAWALAN PERGERAKAN (PKP) MINGGU 6

Jawab soalan berikut dalam buku latihan penyata kewangan:

SOALAN 11

Berikut ialah senarai baki-baki akaun pada 31 Mac 2016 yang dipetik daripada Kedai

Mukmin.

RM

Jualan 73,500

Hasil Faedah 100

Diskaun diberi 380

Inventori awal 4,430

Belian 59,800

Pulangan keluar 990

Gaji 3,800

Angkutan masuk 690

Hutang lapuk terpulih 900

Angkutan keluar 200

Bank 4,400

Insurans 1,600

Kadar bayaran 150

Sewa 1,800

Akaun Belum Terima 5,300

Alat tulis 80

Alatan pejabat 2,000

Akaun Belum Bayar 6,100

Promosi 600

Hutang lapuk 200

Ambilan 160

Pinjaman bank 6,000

Perabot 18,000

Gadai janji 4,000

Deposit sewa 1,000

Modal 13,000

Inventori Akhir 3,350

Maklumat tambahan:
Inventori akhir dinilaikan RM3,350 pada harga kos dan RM3,550 pada harga pasaran.

Anda dikehendaki menyediakan:
(a)Ak Perdagangan dan Untung Rugi bagi tahun berakhir 31 Mac 2016
(b)Penyata Kedudukan Kewangan pada 31 Mac 2016

LATIHAN PERNIAGAAN TINGKATAN 4
SEMPENA CUTI PERINTAH KAWALAN PERGERAKAN (PKP) MINGGU 4

Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan

Soalan Objektif

1. Pernyataan manakah yang berkaitan dengan tujuan perniagaan kepada peniaga?
A Mewujudkan nilai faedah kepada pengguna
B Mengagihkan barang daripada pengeluar kepada pengguna
C Menjual barang dan perkhidmatan untuk mendapatkan keuntungan
D Menawarkan barang atau perkhidmtan untuk memenuhi keperluan dan
kehendak pengguna

2. Apakah kelebihan jenis milikan perniagaan koperasi berbanding syarikat berhad?
A Kewujudan perniagaan kekal
B Tidak dikenakan cukai pendapatan
C Modal bertambah melalui jualan saham
D Liabiliti terhad kepada modal yang dilaburkan

3. Perniagaan manakah diklasifikasikan sebagai bersaiz kecil?
A Hospital kerajaan
B Loji penapis minyak
C Kedai gunting rambut
D Kilang pembuatan pakaian

4. Maklumat berikut berkaitan dengan skala perniagaan.

 Syarikat Power mengagihkan produk ke seluruh pasaran di sesebuah negara.
 Syarikat Power menggunakan strategi pemasaran berbeza dan mengeluarkan

pelbagai produk untuk memenuhi keperluan dan kehendak pengguna.

Apakah skala perniagaan Syarikkat Power?
A Skala perniagaan tempatan
B Skala perniagaan mengikut zon
C Skala perniagaan mengikut daerah
D Skala perniagaan mengikut kebangsaan.

5. Maklumat berikut berkaitan perkembangan sektor peniagaan di Malaysia.

 Sektor kedua menjadi penyumbang kepada ekonomi negara
 Galakan eksport dan mengurangkan kebergantungan barang import

Pernyataan manakah merujuk kepada situasi di atas?
A Era selepas merdeka
B Era 1990-an
C Menjelang abad ke-21
D Pada masa kini

Bahagian A ( Respon terhad )

1. Gambar di bawah merujuk kepada beberapa buah organisasi yang mempunyai matlamat
yang sama.

a) Apakah jenis organisasi ini? [ 1 markah ]

b) Jelaskan matlamat penubuhan organisasi seperti ini. [ 4 markah ]

c) Jelaskan kepentingan keuntungan kepada Organisasi Bermotifkan Untung?
[ 4 markah ]

LATIHAN PERNIAGAAN TINGKATAN 4
SEMPENA CUTI PERINTAH KAWALAN PERGERAKAN (PKP) MINGGU 5

Trend Semasa Dalam Perniagaan

Soalan Objektif

1. Maklumat berikut berkaitan pihak kerajaan.

 Majlis Perbandaran Kuantan
 Majlis Daerah Pekan

Antara berikut, yang manakah merupakan bidang kuasa pihak tersebut

I Menyediakan lokasi strategik untuk aktiviti perniagaan

II Menggalakkan pelabur asing dan tempatan

III Menggubal undang-undang kecil perniagaan

IV Merangka dan melaksanakan dasar-dasar pembangunan setempat

A I dan II C II dan III

B I dan IV D III dan IV

2. Apakah peranan kerajaan dalam mengatasi masalah inflasi?

I Dasar membeli barangan import

II Meningkatkan kadar faedah

III Dasar galakan pelaburan

IV Menurunkan kadar cukai

A I dan II C II dan III

B I dan IV D III dan IV

3. Pernyataan manakah yang menunjukkan trend pertumbuhan ekonomi yang meningkat?
A Inflasi yang tinggi
B Tahap guna tenaga yang tinggi
C Kadar bunga yang tinggi
D Kadar cukai yang tinggi

4. “Sebuah kedai butik pakaian membeli kain secara pukal dari negara Vietnam dengan
kos yang rendah supaya dapat menjual dengan harga paling murah antara pesaing di
pasaran tempatan.”
Analisis SWOT yang manakah terlibat dalam pernyataan di atas?
A Kekuatan (S) dan Peluang (O)
B Kekuatan (S) dan Ancaman(T)
C Kelemahan (W) dan Peluang (O)
D Kelemahan (W) dan Ancaman (T)

5. Antara berikut, yang manakah merupakan kesan perubahan aspek pasaran terhadap

perniagaan?

I Lambakan barang import

II Peningkatan kos pengeluaran

III Pertumbuhan ekonomi yang mampan

IV Perubahan fesyen dan gaya hidup pengguna

A I dan II C II dan III

B I dan IV D III dan IV

Soalan Respon Terhad

1. Maklumat berikut berkaitan petikan keratan akhbar berkaitan peranan Pihak Berkuasa
Tempatan (PBT).

“Majlis Perbandaran Kuantan (MPK) akan memohon peruntukan RM1.2 juta daripada
Kementerian Kesejahteraan Bandar, Perumahan dan Kerajaan Tempatan bagi
menyediakan satu kawasan khas untuk peniaga ’ car boot sale’ di Taman Tas, di sini.
....peruntukan tersebut jika diluluskan akan dibina infrastruktur dan
kemudahan lain terutama mewujudkan laluan pejalan kaki bagi memudahkan
penduduk berkunjung ke tapak car boot sale.”

”Sumber: Dipetik daripada akhbar Harian Metro bertarikh 13/2/2017”

a) Selain daripada peranan dalam petikan di atas, nyatakan lain-lain peranan yang

dijalankan oleh Majlis Perbandaran Kuantan. [ 3 markah]

b) Jelaskan agensi kerajaan yang dapat membantu peniaga car boot sale dari aspek

kewangan. [ 3 markah ]

c) Terangkan langkah kerajaan untuk mengatasi inflasi? [ 4 markah ]

LATIHAN PERNIAGAAN TINGKATAN 4
SEMPENA CUTI PERINTAH KAWALAN PERGERAKAN (PKP) MINGGU 6

Respon terhad

1. Dialog di bawah berkaitan gaya pengurusan.

Majikan : Encik Amir, sila hantar laporan projek pembinaan rumah
En. Asraf di Pekan pada petang ini.
Majikan : Tuan, petang ini saya ada temujanji hospital, boleh saya hantar
En. Asraf pagi esok
: Ohye ke...awak sakit ke..tak mengapa lah kalau begitu..pastikan
pagi esok ada ye..harap awak sentiasa sihat
: terima kasih tuan...

a) Jelaskan gaya pengurusan tersebut berdasarkan grid pengurusan. [3 markah ]

b) Jelaskan kelebihan kepada majikan yang mendapatkan sumber manusia dalaman.

[ 3 markah ]

c) Terangkan strategi menggunakan SWOT . [ 4 markah ]

2. a) Berikan maksud elemen campuran dalam konsep pemasaran. [ 2 markah ]

b) Jelaskan elemen campuran 4P di 3(a) dapat memberi kesan kepada perniagaan.
[ 4 markah ]

c) Bagaimanakah Akta Hak Cipta 1987 melindungi hak semua pihak di dalam

perniagaan? [ 4 markah ]

LATIHAN PENDIDIKAN SENI VISUAL TINGKATAN 4
( SEMPENA CUTI PKP)
TAHUN 2020

MINGGU 4 & 5 (13-24 April 2020)
Arahan :
Hasilkan karya seni catan menerusi pemilihan media, teknik dan gaya pilihan.
• Media : cat air
• Teknik : basah atas kering dan kering atas basah
• Aliran @gaya pilihan : realism/ impresionisme
Lukisan hendaklah disiapkan dalam tempoh 2 minggu menggunakan kertas lukisan.

LANGKAH 1

1

LANGKAH 2
LANGKAH 3

2

LANGKAH 4
LANGKAH 5

3

LANGKAH 6

4

MINGGU 6 ( 27-30 April 2020)
Bidang : Reka bentuk
Tajuk : Reka bentuk dan hiasan dalaman (Rujuk nota pada Buku Teks. Salin dan jawab soalan dalam

buku latihan masing-masing.
1. Apakah yang dimaksudkan dengan landskap?
____________________________________________________________
2. Nyatakan 2 jenis Lanskap
a)___________________________b) _____________________________
3. Berikan 4 prinsip yang digunakan dalam mereka bentuk lanskap
a)_________________
b_________________
c)_________________
d)_________________
4. Nyatakan 4 elemen lanskap
a)_________________
b_________________
c)_________________
d)_________________
5. Nyatakan 4 konsep lanskap
a)_________________
b_________________
c)_________________
d)_________________

5

LATIHAN SRT TINGKATAN 4
SEMPENA CUTI PERINTAH KAWALAN PERGERAKAN (PKP) MINGGU 4

LATIHAN BAB 4.1 (Rujuk Buku Teks mukasurat 154 - 157)

1. Berikan maksud bagi perkataan berikut:
a) Makanan -
b) Nutrien -
c) Pelawas -

2. Nyatakan 3 jenis kumpulan makanan.
a)
b)
c)

3. Nyatakan 3 fungsi air dalam tubuh badan manusia.
a)
b)
c)

4. Berikan 2 contoh sumber makanan yang mengandungi air dan pelawas.
a)
b)

5. Lengkapkan jadual spesifikasi nutrien di bawah.

Kumpulan Nutrien Jenis Nutrien
Nutrien Pembina Tubuh
a)

Nutrien Pemberi Tenaga a)

b)

Nutrien Pencegah Penyakit a)

b)

LATIHAN SRT TINGKATAN 4
SEMPENA CUTI PERINTAH KAWALAN PERGERAKAN (PKP) MINGGU 5

LATIHAN BAB 4.1 (Rujuk Buku Teks mukasurat 158 - 159)

1. Berikan 3 sumber utama protein
a)
b)
c)

2. Nyatakan 2 fungsi karbohidrat.
a)
b)

3. Lemak terdiri daripada dua jenis iaitu :
a)
b)

4. Semua jenis makanan manis seperti kek, kuih-muih, biskut dan aiskrim adalah sumber utama
bagi nutrien ______________.

5. Lengkapkan jadual di bawah dengan menyatakan kesan berlebihan dan kekurangan bagi
nutrien protein, karbohidrat dan lemak.

Jenis Nutrien Kesan Berlebihan Kesan Kekurangan

Protein

Karbohidrat

Lemak

LATIHAN SRT TINGKATAN 4
SEMPENA CUTI PERINTAH KAWALAN PERGERAKAN (PKP) MINGGU 6

LATIHAN BAB 4.1 (Rujuk Buku Teks mukasurat 160 - 164)

1. Terdapat 2 jenis vitamin iaitu :
a)
b)

2. Vitamin larut lemak terdiri daripada ____________, kalsiferol, __________ dan ___________.

3. Nyatakan 3 kesan kekurangan Vitamin B2 dalam badan.
a)
b)
c)

4. Vitamin B3 boleh didapati dalam makanan seperti susu, ___________, ____________,ayam
dan _____________.

5. Lengkapkan jadual dibawah dengan menyatakan sumber dan fungsi bagi jenis garam mineral
berikut.

Jenis Garam mineral Sumber Fungsi

Kalsium

Fosforus

Iodin

Zink

LATIHAN : SEJARAH TINGKATAN 4
BERDASARKAN

MODUL SEJARAH TINGKATAN 4 KSSM
SEMPENA CUTI PERINTAH KAWALAN PERGERAKAN

1. MINGGU 4 (13/4/2020-17/4/2020)
JAWAB SOALAN OBJEKTIF ( M/S 63 – 64 )

2. MINGGU 5 (20/4/2020-24/4/2020)
JAWAB SOALAN STRUKTUR ( M/S 65 – 67 )

3. MINGGU 6 (27/04/2020-30/4/2020)
JAWAB SOALAN STRUKTUR ( M/S 68 – 70 )

SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

BAB 1: WARISAN NEGARA BANGSA SEJARAH RINGKAS KERAJAAN ALAM MELAYU
Kerajaan Funan
1.1 Latar Belakang Negara Bangsa Sebelum
kedatangan Barat

• Asas negara bangsa telah bermula sebelum kedatangan Pengasasan
Barat • Pengasasnya - Kaundinya seorang Brahmin Hindu.
• Berpusat di Vyadhapura.
• Proses pembentukan mengambil masa yang lama dan • Kaundinya berkahwin Soma.
melalui beberapa.
Kemasyhuran
• Antara kerajaannya Funan, Champa, Kedah Tua, • Semasa pemerintahan Fan Shih-nian
Gangga Nagara, Srivijaya, Angkor dan Majapahit • Berkembang sehingga Sungai Mekong dan Teluk

Ciri – Ciri Kerajaan Alam Melayu Cam Ranh.
1. Raja • Menguasai Selatan Myanmar dan Segenting Kra.
• Tonggak utama kerajaan. • Menguasai jalan perdagangan timur barat.
• Kedudukan raja diperkukuh dengan pentadbiran. • Pusat perdagangan utama Alam Melayu.
• Dibantu pembesar. • Pelabuhan utama - Oc Eo.
• Raja ditaati rakyat dan dianggap suci. • Dikunjungi pedagang China, India, Arab, Parsi.
• Contoh: Raja Champa dikaitkan dengan Dewa Siva • Mengadakan hubungan dengan China
2. Undang-undang • Meminta bantuan china untuk melawan Dai Viet.
• Untuk memastikan kesejahteraan kerajaan. • Hubungan dengan India - perdagangan
• Terpakai di wilayah pengaruh. • Mengukuhkan hubungan perdagangan dua hala
• Menjadi panduan dalam pentadbiran.
• Contoh: Majapahit amal Undang-Undang Kutara dan mendalami ilmu agama.

Manawa Sistem pemerintahan
3. Wilayah pengaruh • Sistem beraja - Raja dibantu golongan agama dan
• Kawasan rakyat menerima dan memperakui
tentera.
pemerintahan seorang raja • Raja menggunakan pelbagai gelaran bagi
• Contoh: Wilayah pengaruh Funan luas dari Sg Mekong,
mengukukuhkan kedudukan
Teluk Cam Ranh, selatan Myanmar , Segenting Kra • Dibahagikan kepada tujuh wilayah.
4. Rakyat • Setiap wilayah diperintah putera raja - Raja Kecil
• Penduduk di dalam sesebuah negara, • Menggunakan bahasa Sanskrit - Tulisan orang Hu
• Setia kepada raja dan tidak menderhaka.
• Contoh: rakyat Srivijaya buktikan kesetian mereka Kemerosotan
• Semasa raja Rudravarman - Diserang kerajaan
kepada raja dengan upacara persetiaan dan meminum
air sumpah Chenla.

• Inskripsi Telaga Batu Kerajaan Champa

• digunakan upacara persetiaan • Pengasas Chu-Lien - Berpusat di Indrapura.
antara pemerintah dengan golongan • Berjaya bebaskan diri dari China.
diperintah dalam kerajaan srivijaya. • Berjaya membunuh Raja Tran Due Tong di bawah

• Air dituang keatas inskripsi telaga Pemerintahan Che Bong Nga.
batu dan mengalir ke corong • Jajahan takluk dari wilayah Dai Viet hingga
bawahnya.
Lembah Sungai Mera.
• Air akan ditadah dan diminum oleh
rakyat untuk menunjukkan kesetiaan
kepada pemerintah

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 1

SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

• Mengadakan hubungan dengan China. • Dibantu golongan agama, tentera dan hakim
• Menghantar utusan untuk pulihkan hubungan dengan • Empayar dibahagikan kpd beberapa mandala.
• Setiap mandala diperintah datu - anak raja / pembesar
China setelah berperang dengan Dai Viet.
bukan keturunan raja.
Sistem pemerintahan • Tanggungjawab rakyat
• Pemerintah - gelaran Rajadhiraja. - Berbakti kepada negara, Bayar cukai, kerahan tenaga
• Dibantu pembesar.
• Dibahagikan kepada lima wilayah - diperintah pembesar. mempertahan negara dan tidak menderhaka
• Pelabuhan Turan, Kam ran, Sri Banoy dan Maliti • Raja dianggap inkarnasi dari dewa Hindu - Amogapasha
• Menggunakan bahasa Melayu Champa dan Sanskrit
• Tulisan Palava dan Champa kuno Avalokiteswara.
• Kedudukan raja diperkukuh unsur kesaktian.
Kemerosotan. • Daulat Raja Srivijaya - Pendewaan raja
• Kerajaan Melayu paling lama bertahan - 1500 tahun. • Konsep daulat mewujudkan tradisi persetiaan antara
• Jatuh setelah Raja Indravarman mati.
• Musuh lama Dai Viet menyerang Champa golongan diperintah dengan pemerintah.
• Ditawan Dai Viet setelah beberapa siri peperangan • Bahasa Melayu sebagai bahasa utama.
• Bukti penemuan batu-batu bersurat Kedukan Bukit, Kota
Kerajaan Srivijaya
Pengasasan Kapur, Telaga Batu dan Talang Tuwo.
• Dapunta Hyang Sri Jayanasa 683m,Berpusat Palembang
• Berkembang kerana kebijaksanaan pemerintah Kemerosotan
• Menjadi kuasa perdagangan di Alam Melayu. • Serangan Raja Chola - Tanah jajahan bebaskan diri
• Menguasai jalan perdagangan laut antarabangsa - Selat
Kesultanan Melayu Melaka
Melaka dan Selat Sunda. Pengasasan
• Wilayah takluk hingga ke selatan Myanmar, Tanah • Parameswara 1400 - anak putera Palembang
• Majapahit muncul selepas srivijaya merosot
Melayu dan Segenting Kra. • Majapahit menguasai beberapa kawasan seperti
• Pusat pengajian Buddha.
Palembang dan Temasik.
Hubungan luar • Parameswara dan ayahnya cuba pertahankan
• Mendapat pengiktirafan China.
• menjadi pelindung kapal China di Selat Melaka Palembang namun gagal
• Hubungan persahabatan dan keagamaan dengan India. • Menyebabkan Parameswara lari ke Temasik.
• Catatan I-Ching: cerita kehebatan Srivijaya. Menguasai • Parameswara membunuh pemerintah Temasik.
• Menyebabkan beliau berpindah dan tiba di kampung
jalan perdagangan di Selat Melaka, Selat Sunda, Laut
China Selatan, Laut Jawa, dan Selat Karimata. nelayan yang berpotensi (Melaka )
• Berkembang selepas Funan jatuh.
Asal Usul Melaka
Pentadbiran / pemerintahan • Sumber Sejarah Melayu - nama Pokok Melaka.
• Raja berkuasa dalam kehakiman, cukai dan perkara • Pedagang Arab menggunakan “Malakat” bermaksud

kesejahteraan rakyat perhimpunan segala dagang.
• Dibantu anak-anak raja - Yuvaraja, Pratiyuvaraja dan • Menggelarnya “Mulaqah” bermaksud pertemuan.
• Bahasa Sanskrit Melaka mendapat nama dari pokok
Rajakumara
“Amalaka” yang berbuah masam.
• Ajaran Hindu “Amalaka” pokok pertama tumbuh di alam

semesta.
• The Suma Oriental oleh Tom Pires berasal berasal dari

kata “Malaqa” bermaksud tempat perlindungan

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 2

SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

Faktor Kemunculan • Tiada perpaduan dalam kalangan pembesar.
• Melaka sebagai pelabuhan antarabangsa / entrepot • Pembesar dan rakyat berpecah yang menjejaskan
• Lokasi strategik -laluan perdagangan timur dan barat
• Terlindung tiupan angin monsun . pentadbiran.
• Bentuk muka bumi berbukit. • Menjejaskan perdagangan.
• Benteng pertahanan semulajadi iaitu pokok bakau dan api² • Kedatangan Portugis - menguasai perdagangan rempah.
• Raja Portugal hantar Alfonso de Albuquerquer untuk
Hubungan Luar
• Hubungan dengan China. serang Melaka.
• Hubungan dengan Ryukyu (Jepun), Siam, Pasai, Demak, • Kegagalan rundingan menyebabkan Portugis menyerang

Pegu. Melaka sebanyak tiga serangan dan berjaya menakluk
• Mendapat keselamatan dan kedaulatan Melaka pada serangan ke tiga.
• Sultan Mahmud berundur ke beberapa wilayah sebelum
Perluasan Empayar bertapak di Bentan.
• Melalui 3 penaklukan, perkahwinan dan naungan. • Kesultanan Melayu Melaka diteruskan oleh Kerajaan
• Sultan Muzaffar Shah menakluk Pahang, Inderagiri dan Johor-Riau.

Kampar. Kesultanan Johor-Riau
• Sultan Mansur Shah menakluk sehingga Bernam, Perak pengasasan
• Diasaskan waris Kesultanan Melayu Melaka.
dan Siak. • Sultan Mahmud lari dari Melaka dan berkota dibeberapa
• Sultan Alauddin Riayat Shah menguasai Aru
tempat.
Penyebaran islam • Portugis serang kota di Pulau Bintan (1526)
• Melalui pengislaman pemerintah, perkahwinan, peranan
menyebabkan sultan lari ke Kampar dan mangkat
ulama dan mubaligh, perdagangan dan perluasan kuasa. • Raja Ali pengasas 1528 (putera Sultan. Mahmud dan Tun
• Menjadi tempat tumpuan ulama dan ppendakwah dan
Fatimah) menggunakan gelaran Sultan Alaudiin Riayat
tempat pembelajaran agama Islam Shah I.
• Membina pusat pemerintahan di Kota Kara, Pekan Tua,
Pentadbiran Johor 1528 dengan bantuan Bendahara Seri Nara Diraja.
• Raja pemerintah berkuasa tinggi. • Kota Kara dikelilingi bukit menyebabkan selamat dari
• Raja adil dan berwibawa memberi keyakinan dan jaga ancaman luar.
• Kedudukan berhampiran sg yg lebar dan dalam
keselamatan rakyat memudahkan kapal² keluar masuk.
• Sistem Pembesar Empat Lipatan melancarkan • Kota Kara tidak bertahan lama kerana Portugis
menyerang 1535.
pentadbiran • Baginda undur ke Kota Sayong kerana sungai sempit
• Dibantu pembesar berwibawa seperti Bendahara Tun menyukarkan kapal musuh melepasinya.
• Baginda berpindah ke Kota Batu, Johor Lama 1540.
Perak yang berkhidmat bawah empat org sultan. Bertapak 300 tahun.
• Mencapai kegemilangan semasa Sultan Mansur Shah • Diteruskan oleh sultan dari keturunan Bendahara Johor.
• Selepas 1855 diterajui waris keturunan Temenggung
Kemerosotan Melaka
• Kelemahan dlm pentadbiran Sultan Mahmud. Kegemilangan Johor-Riau
• Membunuh Bendahara Tun Mutahir seluruh keluarga • Sebagai pusat perdagangan
• Tumpuan pedagang China, Gujerat, Belanda, Inggeris.
tanpa usul periksa.
• Baginda termakan fitnah pembesar lain yang tidak puas

hati dengan Tun Mutahir.

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 3

• Menjadi pusat pertukaran barang keluaran Alam Melayu SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )
dengan barang dari China, India, Arab.
2. Rakyat
• Kemudahan pelabuhan disediakan. • Rakyat Melaka terdiri daripada orang Melayu dan Orang

Cabaran-Cabaran Kerajaan Johor Riau Laut.
• Perang Tiga Segi. • Merangkumi golongan merdeka dan hamba.
- Johor, Acheh dan Pportugis yang mahu kuasai • Kesejahteraan rakyat Melaka dijamin oleh sultan.
• Rakyat mengakui kekuasaan sultan.
perdagangan di Selat Melaka.
- Perang hampir 100 tahun. 3. Kedaulatan.
- Penaklukan Melaka oleh Belanda dengan bantuan johor • Lambang kekuasaan tertinggi sultan
• Mengawal rakyat dan wilayah.
menamatkan perang. • Kedaulatan KMM bebas daripada campur tangan kuasa
- Belanda berjaya usir Portugis dari Melaka.
- Acheh tiada upaya selepas kemangkatan Sultan Iskandar asing.
• Kerajaan Dinasti Ming menghantar utusan Laksamana
Thani.
• Perang Johor Jambi Cheng Ho.
- Berlangsung 1659-1679 • Mengeratkan hubungan antara China dan Melaka.
- Johor berjaya mengalahkan Jambi - tunduk pada Johor
• Kemunculan Raja Kechil 4. Wilayah pengaruh
- Mendakwa dirinya Putera Sultan Mahmud 1. • Kawasan pemerintahan raja yang diterima dan diakui oleh
- Mengisytiharkan dirinya sebagai Sultan Johor-Riau
rakyat.
bergelar Sultan Abdul Jalil Rahmat Shah. • KMM merangkumi Semenanjung Tanah Melayu dan pantai
- Bantuan Bugis Lima Bersaudara, Raja Kechil dapat
timur Sumatera.
dikalahkan. • Diperolehi melalui penaklukan, naungan dan perkahwinan.
• Masalah antara pembesar. • Sebagai bukti kewibawaan pemerintah.
- Bendahara Tun Habib Abdul Majid bersaing dengan • Wilayah taklukan-wilayah yang diperoleh melalui

Laksamana Tun Abdul Jamil untuk berkuasa. peperangan seperti Pahang, Kuala Linggi, Kelantan, Rokan,
- Keturunan Bendahara kembali berkuasa selepas Inderagiri, Kampar.
• Wilayah naungan-wilayah yang menerima ketuanan KMM
pengunduran Laksamana Tun Abdul Jalil ke Terengganu. sama ada melalui perkahwinan / persahabatan. Contohnya
- Kewibawaaan Kesultanan Johor-Riau tidak tergugat Lingga, Pattani dan Kedah
• Perolehan wilayah melalui perkahwinan.
dengan cabaran yang dihadapi. • Seperti Majapahit menghadiahkan Siantan kepada Sultan
Mansur Shah kerana mengahwini Puteri Majapahit.
1. 2 Ciri-ciri negara bangsa Kesultanan Melayu Melaka
(KMM) 5. Undang-undang
• Hukum Kanun Melaka dan Undang-Undang Laut Melaka.
• KMM mempunyai system pentadbiran, peraturan, • Undang-undang akan mengukuhkan kerajaan dan
masyarakat tersusun dan corak politik tersendiri.
melindungi rakyat.
• Ciri pembentukan negara bansa yang kukuh pada zaman
KMM adalah kerajaan, rakyat, kedaulatan, wilayah 6. Lambang kebesaran
pengaruh, undang-undang dan lambang kebesaran. • Lambang kedaulatan sultan yang memerintah. Antara

1. Kerajaan lambang kebesaran ialah adat istiadat, penggunaan warna,
• Muncul kerana adanya raja - dibantu oleh pembesar. nobat, regalia dan cap mohor
• Raja diperkukuhkan dengan Sistem Pembesar Empat

Lipatan.
• Pemerintah KMM menggunakan gelaran Sultan setelah

kedatangan Islam.

• SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 4

SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

1.3 Keunggulan Sistem Pentadbiran dan Undang-Undang • Peringkat jajahan.
- Pembesar menguruskan pentadbiran di daerah dan
• Maksud keunggulan
- Kesempurnaan dan keistimewaan yang dimiliki oleh kampung.
- Pembesar dilantik oleh sultan dan Pembesar Berempat.
sesebuah kerajaan. - Peranan pembesar - menjaga keamanan kawasan
- Keunggulan KMM terbukti melalui pentadbiran dan
pentadbiran dan dibenarkan mengutip cukai
undang- undang yang tersusun

• Sistem Pentadbiran KMM • Undang-Undang
- KMM mempunyai sistem pentadbiran yang lengkap. - Undan Melaka berasaskan syariah dan hukum adat.
- Sistem Pembesar Empat Lipatan. - Hukum Kanun Melaka dan Undang-Undang Laut Melaka.
- Sultan memberikan Pembesar Berempat memerintah
1. Hukum Kanun Melaka
wilayah, sungai atau pulau. • Mempunyai 44 fasal.
- Dikenali kawasan pegangan. ▪ Jenayah
- Sultan mengetuai pemerintahan, peperangan, hubungan - Perbuatan jenayah seperti membunuh, menikam, mencuri.
- Hukuman setimpal dikenakan atas perbuatan jenayah.
diplomatik dan agama. - Fasal 5.1, seseorang yang didapati membunuh tanpa
- Pembesar Berempat terdiri daripada Bendahara,
pengetahuan raja atau pembesar akan dikenakan
Penghulu Bendahari, Temenggung dan Laksamana. hukuman bunuh.
- Pembesar yang lain ialah Syahbandar, Bentara, Orang - Fasal 4, seseorang yang ingkar arahan dan memalsukan
titah sultan akan dikenakan hukuman bunuh.
Kaya, hulubalang dan penghulu.
- Sistem pentadbiran KMM mempunyai dua peringkat iaitu

pentadbiran pusat dan peringkat jajahan

• Pentadbiran pusat ▪ Peranan Sultan dan Pembesar
- Dilaksanakan oleh Pembesar Berempat - Pembesar perlu tahu pelaksanaan undang-undang
- Hubungan dan persefahaman dua hala memastikan
Melaka.
kejayaan KMM - Fasal 1 menjelaskan tugas sultan, Bendahara,
- Permuafakatan antara sultan dan pembesar
- pentadbiran sempurna Temenggung dan Penghulu Bendahari.
- Bendahara bertugas sebagai ketua pentadbir, ketua - Sultan bertanggungjawab melantik pembesar.

angkatan tentera, menasihati sultan dan menjadi ▪ Undang – undang Kekeluargaan
pemangku sultan. - bertujuan menjaga keharmonian keluarga
- Penghulu Bendahari menguruskan perbendaharaan. - Menyelesaikan masalah keluarga atau perkahwinan.
- Sumber pendapatan KMM diperolehi daripada urusan - Fasal 26 menyatakan pernikahan memerlukan empat
perdagangan, cukai dan ufti wilayah taklukan serta
naungan. orang saksi tetapi memadai dua orang saksi jika tidak
- Syahbandar ditugaskan mengutip cukai di pelabuhan dan mencukupi.
pembesar lain mengutip cukai di kawasan pegangan. - Hamba dan wanita tidak boleh menjadi saksi dalam
- Hasil KMM digunakan untuk membeli senjata dan pernikahan.
membina istana.
- Temenggung dilantik untuk menjaga keselamatan kota ▪ Ekonomi
Melaka. - Peraturan tentang urusniaga dilakukan untuk mengawal
- Laksamana dilantik sebagai panglima angkatan laut
Melaka. perdagangan di Melaka.
- Fasal 30 menyatakan pengharaman amalan riba dalam

urusniaga.
- Orang yang berniaga perlulah akil baligh, siuman dan

melafazkan niat jual beli.

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 5

2. Undang-Undang Laut Melaka SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )
• Diusahakan oleh Nakhoda Jenal, Nakhoda Diri dan
1.4 Peranan Pemerintah dan Rakyat.
Nakhoda Sahak. • Hubungan pemerintah dan rakyat sejak Zaman KMM
• Diperkenan Sultan Mahmud Shah
selaras dengan konsep waadat.
• Peranan Nakhoda • Hubung kait pemerintah dan rakyat
- Berkuasa penuh dan diibaratkan sebagai raja dalam • Rakyat yang bernaung di bawah sultan dan pembesar.
• Ia berfungsi menggerakkan jentera kerajaan dan sistem
pelayaran.
- Arahan dan perintah nakhoda perlu dipatuhi. pemerintahan.
- Fasal 13.1- nakhoda perlu diberi keutamaan untuk • Hubungan timbal balik mengukuhkan pemerintahan yang

berniaga selama 4 hari. membawa kegemilangan.
- Fasal 13.3 - sekiranya nakhoda hendak singgah di • Perjanjian antara Demang Lebar Daun (golongan

tempat yang tiada dalam senarai persinggahan, diperintah) dengan Sang Sapurba (golongan pemerintah)
nakhoda perlu bermesyuarat dengan semua orang
dalam kapal untuk dapatkan persetujuan. 1. Golongan Pemerintah
• Sultan - Pembesar - Kerabat raja – Ulama.
• Pelayaran • Peranan Sultan.
- Peranan pegawai lain dijelaskan seperti jurumudi, malim - Menaungi dan menjaga keselamatan rakyat negeri
- Mewujudkan perpaduan rakyat
dan jurubatu supaya pelayaran selamat / lancar. - bertanggungjawab terhadap kemakmuran serta
- Fasal 9 - seorang malim harus arif tentang ilmu
kestabilan kerajaan.
pelayaran seperti keadaan ombak, arus dan kedudukan - memperkenalkan undang-undang untuk mengawal rakyat
bulan dan bintang agar pelayaran selamat.
- Malim lalai dalam tugas hingga menyebabkan • Peranan Pembesar
perlanggaran dan kerosakan, dia akan dihukum bunuh. - memelihara keamanan dan kebajika rakyat di kawasan

• Jenayah pegangan.
- Jenayah menggugat ketenteraman dan keselamatan isi - menjadi perantara antara sultan dengan rakyat
- mengutip hasil melalui sistem serah.
kapal. - membekalkan tenaga tentera melalui sistem kerah
- Hukuman terhadap perbuatan mencuri, membunuh dan
• Golongan diperintah
memberontak. • Rakyat.
- Fasal 5: seseorag yang berkelakuan jahat dan - Terdiri dari peniaga, petani, tukang dan nelayan.
- Hamba terdiri dari hamba raja, hamba berhutang
membunuh orang di atas kapal, akan dihukum mati • Peranan rakyat.
- setia kepada pemerintah.
• Percukaian. - mematuhi arahan pemerintah
- Sistematik dan adil. - tidak menderhaka kerana takut ditimpa tulah
- Cukai yang dikenakan dalam pelayaran untuk - menjadi tentera
- menghadiri majlis umum seperti gotong-royong,
perdagangan seperti cukai perjalanan dan hasil
perniagaan. pengayuh atau pendayung kapal.
- Fasal 6.3 nakhoda menentukan jumlah cukai yang - menyumbang tenaga kerja melalui sistem kerah seperti
dikenakan terhadap penumpang iaitu 1/10 dari hasil
penumpang. membina istana atau jalan

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 6

SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

Latihan objektif. 4
Kedaulatan
1
Proses pembentukan negara bangsa Pernyataan berikut merujuk kepada ciri – ciri negara
Kerajaan Alam Melayu mengambil masa bangsa kesultanan melayu melaka
yang lama dan melalui beberapa tahap
Antara berikut manakah berkaitan konsep di atas
Berdasarkan penyataan di atas, apakah ciri – ciri
negara bangsa Kerajaan Alam Melayu sebelum A Mengukuhkan diplomatik
kedatangan barat. B Melambangkan identiti negara
C Menghindari campurtangan asing
A Kedaulatan D Menggalakkan pembinaan empayar
B Lambang negara
C Wilayah Pengaruh 5 Hukum kanun melaka
D Permuafakatan Undang – undang laut melaka

2. Undang – undang merupakan aspek penting dan Berikut adalah undang – undang bertulis pada zaman
dijadikan panduan dalam pentadbiran sebelum kesultanan melayu melaka.
kedatangan barat
Apakah kepentingan undang – undang tersebut.
Apakah kepentingan undang – undang dalam
Kerajaan Alam Melayu I Mengukuhkan kerajaan
II Mengukuhkan kesetiaan
A Menjamin keamanan negara III Mengukuhkan bangsa
B Mengelakkan malapetaka IV Melindungi rakyat
C Mengukuhkan persahabatan
D Memajukan negara A I dan II
B I dan IV
3 C II dan III
D III dan IV

6 Pahang, kuala linggi, Kelantan, rokan, inderagiri dan
Kampar adalah wilayah melaka pada zaman
kegemilangan kesultanan melayu melaka.

Gambar 1 Bagaimanakah wilayah berikut di perolehi
Gambar 1 diatas inskripsi telaga batu yang terdapat
dalam kerajaan srivijaya. A Melalui peperangan
B Melalui perjanjian
Apakah kepentingan inskripsi tersebut C Melalui perkahwinan
D Melalui pajakan
A Lambang negara
B Lambang keamanan 7 Sultan memberi kuasa memerintah atau mentadbir
C Menunjukkan perpaduan sesuatu wilayah, sungai atau pulau kepada pembesar
D menunjukkan kesetiaan berempat.
Kawasan ini dikenali
A Kawasan pemakaman
B Kawasan jual beli
C Kawasan pelabuhan
D Kawasan pegangan

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 7

8 Sistem pentadbiran kesultanan melayu melaka SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )
mempunyai dua peringkat iaitu pentadbiran pusat dan
peringkat jajahan. 12 Fasal 6.3, nakhoda menentukan jumlah cukai
terhadap penumpang
Siapakah yang pembesar pentadbiran di peringkat
pusat. Berapakah kadar cukai tersebut.

A Syahbandar A Dua persepuluh
B Bendahara B Tiga persepuluh
C penghulu C Satu persepuluh
D Bentara D Empat persepuluh

9 Kesultanan Melayu Melaka mempunyai kemudahan 13 Golongan pemerintah terdiri daripada sultan,
sistem kewangan yang sistematik untuk urusan pembesar, kerabat diraja dan ulama.
perdagangan
Apakah peranan pembesar dalam pemerintahan
Apakah tanggungjawab syahbandar dalam Kesultanan Melayu Melaka
pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka
A Menjaga keselamatan rakyat
A Mengutip cukai B Memperkenalkan undang - undang
B Ketua turus rentera C Memelihara keamanan negara
C Panglima tentera laut D Menjaga keselamatan rakyat
D Menguruskan perbendaharaan
14
10 Kesultanan Melayu Melaka mengandungi dua undang Menghadiri majlis umum seperti gotong-
– undang iaitu Hukum Kanun Melaka dan Undang – royong, pengayuh atau pendayung kapal.
undang Laut Melaka.
Amalan berikut berkaitan dengan kesetiaan rakyat
Kedua – dua undang di atas berasaskan… terhadap pemerintah dalam Kesultanan Melayu
Melaka
I Undang syariah
II Undang sivil Apakh nilai yang dapat ditonjolkan oleh rakyat dalam
III Hukum karma pemerintahan tersebut.
IV Hukum adat
A Pengorbanan.
A I dan II B Kesetiaan
B I dan IV C Keberanian
C II dan III D Toleransi
D III dan IV
15 Hubungan baik antara pemerintah dengan rakyat
11 Undang – undang Laut Melaka diusahakan oleh memainkan peranan penting dalam menjamin
beberapa orang nakhoda seperti Nakhoda Jenal, kesajahteraan rakyat.
Nakhoda Diri Dan Nakhoda Ishak.
Sebagai rakyat, mengapa hubungan ini perlu di jaga.
Siapakah yang memperkenankan undang – undang
ini. A Mengelakkan malapetaka
B Mendapat pahala
A Sultan Muzaffar Syah. C Mengelak dijajah
B Sultan Mansur Syah D Mengekalkan keamanan negara
C Sultan Alauddin Syah
D Sultan Mahmud Syah

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 8

SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

LATAR BELAKANG NEGARA BANGSA SEBELUM KEDATANGAN BARAT
Carta berikut adalah berkaitan ciri – ciri negara bangsa sebelum kedatangan barat.

CIRI – CIRI NEGARA BANGSA ALAM MELAYU

RAJA X WILAYAH PENGARUH RAKYAT

a. Apakah x : ____________________________________________________________________________
( 1 markah )

b. Jelaskan ciri – ciri X dalam ( a ) diatas

______________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________
( 3 markah )

c. Nyatakan fungsi raja dalam kerajaan Alam Melayu?

___________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________

( 3 markah )

d. Sebagai sebuah negara yang merdeka dan berdaulat. Mengapakah kita mesti menanamkan kesetiaan
kepada raja dan negara

______________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________
( 3 markah )

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 9

SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

CIRI – CIRI NEGARA BANGSA KESULTANAN MELAYU MELAKA.
Kesultanan Melayu Melaka telah memberi gambaran yang jelas tentang kepentingan pembinaan dan perkembangan
sesebuah negara bangsa.

a. Mengapakah pembinaan negara bangsa penting bagi Kesultanan Melayu Melaka?.
______________________________________________________________________________________

______________________________________________________________________________________

( 2 markah )

b. Rakyat merupakan elemen penting dalam Kesultanan Melayu Melaka.
Jelaskan.
______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________
( 2 markah )

c. Kekuasaan dan kewibawaan seseorang pemerintah boleh dirujuk kedaulatannya.
Mengapakah kedaulatan penting bagi sesorang raja?
______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________
( 3 markah )

d. Mengapakah undang-undang penting kepada sesebuah negara?
______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________
( 3 markah )

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 10

SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

KEUNGGULAN SISTEM PENTADBIRAN DAN UNDANG – UNDANG.
Keunggulan dan keagungan Kesultanan Melayu Melaka adalah berasaskan keunggulan sistem pentadbiran dan
undang – undangnya yang tersendiri.

a. Pentadbiran pusat terdiri daripada pembesar berempat seperti bendahara, penghulu bendahari,
temenggung dan laksamana.
Apakah fungsi bendahara?

______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________

( 3 markah )
b. Bagaimanakah Kesultanan Melayu Melaka mendapat sumber pendapatan ?

______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________

( 3 markah )

c. Sebagai seorang pemimpin negara, bagaiamana usaha yang anda lakukan untuk memajukan kegiatan
perdagangan?
______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________
______________________________________________________________________________________
( 4 markah

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 11

SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

PERANAN PEMERINTAH DAN RAKYAT

Rakyat umpama akar, yang Raja umpama pohon : jikalau tiada akar nescaya pohon tiada akan dapat berdiri
demikian lagi raja itu dengan segala rakyatnya.

Pernyataan diatas hubung kait pemerintah dan rakyat.

a. Apakah tanggungjawab sultan terhadap rakyatnya?

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

( 3 markah )

b. Bagaimanakah rakyat membuktikan kestiaanya kepada raja?

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________
( 3 markah )

c. Mengapakah institusi raja di negara kita perku dipertahankan ?

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________

( 3 markah )

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 12

BAB 2: KEBANGKITAN NASIONALISME SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

2.1 Maksud Nasionalisme 6. Professor Datuk Zainal Abidin Abdul Wahid
Maksud Nasionalisme • Nasionalisme Melayu bukan gejala baharu tetapi telah
• Perasaan cinta terhadap bangsa dan negara
• Semangat perjuangan menentang penjajah wujud sejak zaman Kesultanan MelayuMelaka.
• Pembelaan terhadap bangsa dan negara. • Kesetian kepada raja merupakan ciri nasionalisme Melayu.
• Mencapai kebebasan politik, ekonomi dan sosial. • Fahaman kebangsaan yang bersifat ke “Tanah Melayuan “
• Idea nasionalisme tidak sama antara negara dan zaman.
• Berkait rapat dengan pengalaman sejarah dan pengaruh 7. Profesor Emeritus Tan Sri Dr. Khoo Kay Kim
• Nasionalisme merujuk perjuangan orang Melayu bagi
sekeliling.
mendapatkan kembali kedudukan unggul dalam negara
Pendapat Tokoh / Sejarawan Berkaitan Nasionalisme. sendiri.
1. Hans Kohn.
• Gerakan yang meletakkan kesetiaan seseorang hanya Kesimpulan / Tafsiran Umum
• Nasionalisme mempunyai pelbagai tafsiran
kepada negara @ bangsanya. • Berdasarkan sejarah, corak perjuangan dan karisma

2. Professor William R. Roff pemimpin yang mendukung perjuangan.
• Kesedaran dan ketegasan diri pada dekad terakhir • Berkait rapat dengan perasaan cinta akan negara yang

sebelum Perang Dunia kedua. mencetuskan keinginan membina negara bangsa dan
• Disebabkan ancaman terhadap kepentingan orang Melayu melahirkan identiti sendiri.
• Gerakan untuk melahirkan perasaan kekitaan dengan
serta faktor ekonomi. menggunakan persamaan kebudayaan dan pengalaman
• Kebimbangan terhadap sekularisme dan imperialisme sejarah untuk membebaskan bangsa dan negara dari
penjajahan.
Barat Tanah Melayu. • Menuju matlamat sama iaitu membina bangsa yang
bersatu dan negara berdaulat.

3. Dato’ Onn Jaafar 2.2 PERKEMBANGAN IDEA NASIONALISME DI BARAT.
• Menzahirkan suatu bangsa lebih tegap dan kuat. Nasionalisme Di Barat
• Boleh berdiri di atas tapak kaki kita sendiri. • Berkembang hasil penentangan terhadap pemerintahan
• Mengambil tempat yang sebenar di sisi bangsa - bangsa
beraja - simbol penindasan yang menggugat hak dan
lain yang tegap dan Bersatu. kebebasan rakyat.
• Contoh Revolusi Keagungan di England dan Revolusi
4. Dr. Burhanuddin al-Helmi Perancis.
• Perjuangan menentang penjajah. • Dikaitkan dengan perjuangan untuk memperoleh
• Hendaklah persatuan dan perpaduan yang kuat. kemerdekaan daripada penjajahan kuasa asing seperti
• Menentang penjajahan untuk mencapai kemerdekaan. Revolusi Amerika.
• Berpegang kepada tatatertib dan adab sopan bangsa
Pemikiran John Locke ( ahli falsafah Inggeris )
Melayu serta agama Islam. • Selepas penggubalan Bill of Rights.
• Menebus, merebut dan merampas kembali hak mutlak • Beliau menghasilkan karya Two Treatises of Goverment

bangsa kita yang telah ditenggelamkan. yang mempopularkan prinsip raja berpelembagaan.
5. Dr. R. Suntharalingam • Beliau menolak sistem raja berkuasa mutlak
• Fenomena sejagat yang mengiktiraf hak setiap bangsa di • Menegaskan kerajaan patut diasaskan pada persetujuan

dunia ini. antara pemerintah dan rakyat.
• memindahkan kedaulatan kepada rakyat. • Undang-undang perlu digubal bagi memenuhi hak asasi
• Menuntut kesetian individu disalurkan kepada negara
manusia
bangsa.

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 13

Perkembangan Idea Nasionalisme SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )
1. Revolusi Keagungan (Glorious Revolution) 1688 di
- Suara rakyat adalah merupakan kata sepakat golongan
England yang mempunyai kesedaran.
• Keinginan menegakkan kedaulatan parlimen dan hak
- Kedaulatan suara rakyat lebih penting daripada institusi
asasi rakyat. raja dan birokrasi
• Pemerintahan Raja James II membelakangkan parlimen
• Sasaran golongan revolusi adalaht terhadap pemerintah
semasa menggubal undang – undang. autokratik Raja Louis XVI dan golongan bangsawan.
• Ahli parlimen menentang raja berkuasa mutlak.
• Disokong Mary II dan suami Raja William of Orange dari - Golongan ini memonopoli pelbagai keistimewaan
sebaliknya rakyat terbeban dengan cukai
Belanda.
• Menyedari sokongan semakin kurang Raja James II lari ke - Menggempur penjara Bastile.
- Membebaskan tahanan politik.
Perancis. - Menggulingkan Raja Louis XVI
• Peristiwa dikenali Revolusi Keagungan kerana peralihan • Kesan revolusi - Kemunculan Republik Perancis yang

kuasa secara aman tanpa pertumpahan darah. menamatkan sistem beraja di Perancis.
• Bill of Rights digubal untuk memberikan keutamaan
2.3 PERKEMBANGAN NASIONALISME DI ASIA
kepada parlimen menggubal undang-undang dan hak • Kesinambungan idea nasionalisme di Barat.
mengutip cukai. • Kedatangan dan penjajahan kuasa eropah di asia telah

2. Revolusi Amerika (1776) mencetusakan kebangkitan nasionalisme.
• Reaksi orang Amerika menentang British kerana tidak
1. Nasionalisme di India.
melindungi hak penduduk Amerika. • Reaksi penduduk tempatan terhadap dasar imperialisme
• Menentang akta memungut cukai di jajahan - Akta
British.
Pelayaran, Akta Gula, Akta Setem dan Akta Teh. • Kebangkitan rakyat dalam Dahagi India 1857.
• Guna slogan “tiada cukai tanpa perwakilan” kerana tiada - Dilancarkan oleh sepoi / askar upahan British berbangsa

wakil Amerika dalam Parlimen British. India.
• George Washington mengetuai kongres dan isytihar - Merupakan reaksi kepada ancaman pengaruh British

perang terhadap British untuk memperjuangkan terhadap adat, budaya dan agama masyarakat setempat
kemerdekaan Amerika. • Awalnya, memberikan perhatian kepada isu sosioagama.
• Kongres meluluskan Pengisytiharan Kemerdekaan • Brahmo Samaj dan Arya Samaj - pertubuhan penting yang
Amerika yang menegaskan.
• Revolusi berakhir 1783 - British mengakui kemerdekaan menggiatkan rasa kecintaan kepada budaya tempatan
Amerika. kesan dari pengaruh budaya Barat
• 113 buah bekas tanah jajahan digabung dan diberi nama • Perkembangan pendidikan Barat membawa kemunculan
baru sebagai Amerika Syarikat yang perkenalkan golongan intelek yang memulakan gerakan lebih tersusun
demokrasi. dengan menubuhkan Kongres Kebangsaan India (INC)
pada 1885 dan Liga Muslim pada 1906
3. Revolusi Perancis 1789 • Gerakan bersifat radikal oleh Bal Gangadhar Tilak dan
• Idea nasionalisme yang perjuangkan kebebasan, Bipin Chandra Pal secara militan terhadap British
• INC dan Liga Muslim bentuk jawatakuasa khas bagi
persamaan dan persaudaraa oleh pemikir Perancis - Jean merangka rancangan pembahagian India iaitu India dan
Jacques Rousseau dan Voltaire. Pakistan.
• Peranan Rousseau telah menulis The Social Contract. • 14 Ogos 1947 Pakistan diumum merdeka dengan
- Keunggulan suara rakyat bagi menjamin kesejahteraan Muhammad Ali Jinnah sbg Gabenor Jeneral Pakistan.
masyarakat. • 15 Ogos 1947 India umum merdeka dengan Jawaharlal
Nehru sebagai Perdana Menteri Pertama India

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 14

2. Nasionalisme China SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )
• Bertujuan mengukuhkan peradaban China dalam kalangan
Nasionalisme di Jepun
org Cina daripada ancaman penguasaan politik dan • Kesedaran untuk mencapai kemajuan.
ekonomi oleh kuasa asing. • mengelakkan ancaman imperialisme Barat.
• Perkembangan bermula dengan penentangan terhadap • Pemulihan Meiji
kelemahan dinasti Manchu yang dianggap orang luar dan - Dilancarkan oleh Maharaja Mikado Meiji (1868).
kehilangan mandate. - Menekankan pemodenan mengikut model Barat.
• Rakyat hilang kepercayaan terhadap Dinasti Manchu yang - Supaya Jepun dihormati kuasa Barat.
gagal menghalang kemasukan pengaruh Barat - Prinsip dan semangat bushido - asas membina
• Gerakan seterusnya bercorak anti - Barat kerana
menentang campurtangan kuasa Barat di China nasionalisme rakyat dan semasa era Pemulihan Meiji
• Peranan Sun Yat Sen. - Pemulihan meliputi pembaharuan dalam aspek
- mengemukakan Tiga Prinsip Rakyat (San Min Chu-i)
sebagai ideologi - nasionalisme, demokrasi dan kebajikan kehidupan yang menjadikan Jepun sebagai negara
sosial. industri dan kuasa tentera
- Menjadi asas kepada Revolusi China 1911 yang berjaya - Desakan ekonomi dan nasionalisme melampau oleh
menumbangkan Dinasti Manchu. tentera menjadikan Jepun sebagai kuasa imperialis di
- Muncul pemerintahan republik di China. Asia

3. Nasionalisme Empayar Uthmaniyah dan Mesir Semangat Bushido - Sikap sanggup menanggung risiko,
bersungguh² mencapai cita² - Sedia berkorban demi
• Kesedaran mempertahankan sistem pemerintahan Islam melaksanakan tanggungjawab terhadap ketua dan negara
dan agama Islam
2.4 PERKEMBANGAN NASIONALISME DI ASIA
• Mencetuskan gerakan Pan-Islamisme dan gerakan Islah TENGGARA
• Gerakan Islah • Gerakan membebaskan diri daripada penjajahan barat
- Gerakan pemulihan Islam. • Di Thailand – Bersifat menuntut pembaharuan dalam
- Dipelopori Sayyid Jamal al-Din al-Afghani dan Sheikh
pentadbiran ke arah mengekalkan kedaulatan negara
Muhammad Abduh.
- Pertembungan budaya Eropah - Amerika dengan budaya 1. Nasionalisme di Filifina
• Untuk menghapuskan penjajahan asing.
tempatan. • Tokoh - Jose Rizal, Andres Bonifacio, Emilio Aguinaldo
- Menyeru umat Islam berpegang pada ajaran Islam
Peranan Jose Rizal.
sebenar yang berpandukan al-Quran dan Hadis. • Awal berbentuk Gerakan Propaganda.( Jose Rizal )
• Gerakan Pan - Islamisme - Filipina dijadikan sebahagian wilayah Sepanyol.
- Peranan Sayyid Jamal al-Din al-Afghani menubuhkan - Hak yang sama seperti bangsa Sepanyol.
- menubuhkan Liga Filipina 1892.
kumpulan al-Urwah al-Wuthqa (Ikatan yang Kuat). - Mendesak Sepanyol melakukan perubahan politik,
- Memperkuat rasa persaudaraan dan umat yang maju.
- Menerbitkan akhar al-Urwah al-Wuthqa. ekonomi dan sosial
- Untuk sebar idea penyatuan persaudaraan umat. • Kegagalan Propaganda mencetuskan idea lebih radikal.
- Bangkit menentang perluasan kuasa Barat. - Menubuhkan Katipunan untuk memperoleh merdeka
- Empayar Uthmaniyah keluarkan fatwa menyeru umat
melalui revolusi.
Islam yngg tindas Barat bangkit berjuang bersama - Menggunakan akhbar Kalayan untuk sebar idea revolusi.
empayar Uthmaniyah. - Bonifacio bersama Aguinaldo memimpin Katipunan
- Khalifah Abdul Hamid II - Menggerakkan idea dan
mendapat sokongan termasuklah Tanah Melayu seperti melancarkan Revolusi Filipina 1896.
Kebangkitan Tok Janggut 1915. - Aguinaldo bekerjasama dengan Amerika Syarikat dan

berjaya usir Sepanyol.
- Pengisytiharan Kemerdekaan Filipina oleh Aguinaldo

1899 tidak diiktiraf Amerika Syarikat sebaliknya di bawah
Amerika Syarikat

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 15

• Dibawah penjajahan Amerika Syarikat. SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )
- Nasionalis ubah strategi dengan mengguna saluran
• Mereka memperjuangkan pemulihan sistem beraja.
diplomasi melalui parti politik sederhana. • Golongan intelektual meningkatkan kesedaran politik dan
- Membolehkan Sergio Osmena (Parti Nasionalis) dilantik
gerakan anti-Perancis.
anggotai Dewan Perhimpunan Filipina 1907 • Idea disalurkan melalui akhbar Tribune Indige dan Cloche
- Gerakan kemerdekaan diteruskan nasionalis sehingga
Felee yang mengkritik penindasan Perancis
Perang Dunia ke-2 • Menuntut hak rakyat Aliran ideologi.
• Bercorak revolusi yang didokong dua aliran ideologi
2. Nasionalisme Burma (Myanmar ) • Nasionalisme - Parti utama ialah Viet Nam Quoc Dang
• Perjuangan golongan kelas menengah, sami Buddha
Dang (VNQDD) atau Parti Nasionalis Vietnam pimpinan
(pongyi), Thakin (siswazah universiti) dan petani . Nguyen Thai Hoc.
• Nasionalisme golongan kelas pertengahan berpendidikan • Komunisme - Diterajui Parti Komunis Vietnam (PKV)
pimpinan Ho Chi Minh
Barat disebabkan pengaruh British mengancam • Perjuagan VNQDD
kedudukan agama Buddha - Berteraskan demokrasi, nasionalisme dan sosialisme
• Peranan Persatuan Belia Buddha 1906 - Melancarkan pemberontakan 1930 untuk mengusir
- Untuk mengekalkan tradisi Buddha, pendidikan dan Perancis.
kebudayaan Burma. - Menubuhkan republik Vietnam.
- Menggunakan isu kasut - Perancis melumpuhkan gerakan - menangkap pemimpin
- Dianggap mencemari kesucian agama Buddha. VNQDD dan menghukum Nguyen Thai Hoc
• Majlis Persatuan Am Kesatuan Burma. • Perjuangan Parti Komunis Vietnam
• Memperjuangkan bangsa Burma - Ho Chi Minh berjaya isytiharkan kemerdekaan Republik
• Berlaku revolusi pelajar - menuntut penubuhan university. Demokratik Vietnam.
• Golongan sami Buddha menubuhkan Majlis Am - Beliau dilantik sebagai presiden pertama.
- mencetuskan Pemberontakan Saya San. - Vietnam Selatan berpusat di Saigon berada di bawah
- Mendapat sokongan petani yang terbeban dengan Perancis dan Amerika Syarikat.
pelbagai cukai - Gerakan menentang Barat diteruskan sehingga Republik
• Pengenalan Perlembagaan Burma 1935 Vietnam terbentuk 1976.
- memisahkan Burma dan India.
- merangsang perjuangan ke arah berkerajaan sendiri 4. Nasionalisme Di Indonesia
• Peranan Golongan Thakin • Berkisarkan Isu pendidikan untuk mengubah nasib rakyat
- Menubuhkan Parti Do Bama Asiayone
- Memperjuang kemerdekaan Burma. akibat dasar Belanda
- Pemimpin parti spt Aung San, Kyaw Nein dan U Nu • Peranan Adjeng Kartini sebagai pelopor perjuangan untuk
menggelar diri sebagai “Thakin” (Tuan).
- Mnegaskan org Burma mesti bertuankan org Burma. memajukan pendidikan wanita.
- Dr. Ba Maw memenangi pilihanraya 1937 dilantik sebagai • Karya (surat) diutuskan kepada rakan di Eropah dibukukan
Perdana Menteri pertama.
dan diterbitkan berjudul Hilang Gelap Terbitlah Terang.
3. Nasionalisme di Vietnam • Karya diterjemah ke bahasa Inggeris dengan judul Letters
• Akibat perubahan sosiopolitik dan sosioekonomi selepas
of Javanese Princess.
kedatangan Perancis -1918. • Karya mendedahkan dasar diskriminasi Belanda yang
• Dipelopori golongan bangsawan dan pegawai dari
menindas dan membawa kemunduran.
golongan mandarin. • Peranan Pertubuhan Muhammadiyah - Lebih tersusun
• Pembesar yang menerima pendidikan Confucius.
untuk mempertahankan agama Islam dari ancaman
sekularisme Barat.
• Sarekat Islam - lebih radikal - memperjuang
kemerdekaan.

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 16

• Partai Nasionalis Indonesia ( PNI ) – Sebuah parti yang SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )
berpengaruh di bawah pimpinan Soekarno.
5. Nasionalisme Thailand
• Kongres pemuda Indonesia melajirkan ikrar “ sumpah • Berbeza dengan negara lain yang bersifat antipenjajah
pemuda “ yang menjadi tonggak nasionalisme.
dan kemerdekaan.
• Tiga asas sumpah tersebut – satu tanah air, satu bangsa • bertujuan mempertahankan kedaulatan negara serta tuntut
dan satu Bahasa.
penglibatan rakyat dlm pemerintahan
Partai Nasional Indonesia. ( PNI ) • Dipelopori Raja Thailand melalui diplomasi dan
• Pelajar Indonesia di Belanda menubuhkan Perhimpunan
pemodenan.
Indonesia berjuang ke arah merdeka.
• Tegas tidak bekerjasama dgn Belanda – Peranan Raja Mongkut
• Perhimpunan berjaya mendapat sokongan. • Membina hubungan baik dengan Barat seperti British,
• Ahli perhimpunan pulang ke Indonesia dan menubuhkan
Amerika Syarikat dan Perancis
kelab pelajar di beberapa bandar • Langkah pemodenan dengan melaksanakan birokrasi
• Kelab sebagai pusat perbincangan dan idea
Barat.
perjuangan. • Penasihat Barat dibawa untuk mellatih pegawai tempatan
• Paling aktif Kelab Pelajar Bandung.
• Soekarno menubuhkan Perserikatan Nasional Indonesia dalam bidang kewangan, pelabuhan, kastam, ketenteraan
dan polis.
pd 4 Jun 1927. • Guru Barat dari British untuk melaksanakan pendidikan
• Menukar nama kepada Partai Nasional Indonesia (PNI) Barat.
• Membentuk imej Thailand sebagai negara bersahabat dgn
pimpinan Soekarno dan dibantu Ir. Anwari, Iskaq Barat
Tjokrohhadisoerjo, Sunarjo, Dr. Tjipto Mangunkusumo dan • Birokrasi Raja Mongkut.
Ali Sastroamidjojo. - 80 penasihat Barat
• Matlamat - Penasihat kewangan, pelabuhan, polis dari Britain
- Menuntut kemerdekaan mutlak. - Penasihat Kastam dari Amerika Syarikat
- Menyatukan rakyat melalui gabungan parti politik - Penasihat ketenteraan dar Perancis.
- Membentuk kerajaan demokrasi berparlimen yang
bertanggungjawab kepada rakyat. Peranan Raja Chulalongkorn
- Memartabatkan bahasa Indonesia sebagai bahasa rasmi • Dasar Mongkut diteruskan puteranya Chulalongkorn
Perjuangan PNI. • Menjadikan Thailand negara bebas dari penjajahan Barat
- Secara radikal untuk capai matlamat bebaskan Indonesia
dr Belanda. khususnya British.
• Usaha - Usaha PNI
- Tidak bekerjasama dgn Belanda. Faktor – faktor Nasionalisme di Thailand.
- Sebar idea melalui akhbar Banteng Priangan di Bandung • Kelemahan Raja Vajiravudh.
dan Persatuan Indonesia di Jakart. - Menimbulkan kegelisahan rakyat terhadap penguasaan
- Keluar ikrar “Sumpah Pemuda” yang menekankan “semua
rakyat Indonesia adalah sebangsa, sebahasa dan politik oleh kerabat diraja.
senegara”. - Nai Pridi Phanomyong dan Field Marshal Phibulsongkram
- Soekarno menyatukan rakyat dan PNI dapat sambutan.
- PNI gabungkan parti sedia ada seperti Kelab Pelajar menubuhkan Parti Rakyat dan melancarkan Revolusi Thai.
Surabaya, Budi Utomo, Pasundan, Ikatan Sumatera, - Menamatkan pemerintahan raja berkuasa mutlak
Sarekat Islam dan Kaum Betawi - Pemerintahan raja berpelembagaan diperkenalkan
- Meletakkan raja kedudukan tertinggi dan tidak

mencampuri urusan pentadbiran kerajaan yang dijalankan
oleh Perdana Menteri

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 17

SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

• Penguasaan Ekonomi oleh Kapitalis Barat dan orang Cina. 2.6 Faktor Kemunculan Gerakan Nasionalisme
- Perdana Menteri Phibul Songkram meluluskan undang-
• Kemunculan Gerakan Nasionalisme pada abad ke 20
undang menyekat penguasaan ekonomi orang Cina didorong oleh faktor peranan agama, penulisan kreatif dan
- Menggalakkan peribumi terlibat dalam ekonomi. media cetak.
- Dasar bekerjasama dengan Jepun.
- Thailand memperoleh semula hak wilayah di IndoChina • Peranan agama
- Pelajar yang belajar di Mesir terdedah dengan gerakan
dan negeri utara Tanah Melayu.
Islah pimpinan Sayyid Jamal al-Din al-Afghani, Sheikh
1.5Kesedaran Nasionalisme di Negara Kita Muhammad Abduh dan Rashid Rida
• Dapat di telusuri sejak zaman kesultanan melayu melaka. - Gerakan Islah menyeru umat Islam kembali kapada ajaran
• Berkembangan semasa ancaman siam dan British. Islam sebenar berpandukan al-Quran dan Hadis.
• Zaman Kesultanan Melayu Melaka
- Perjuangan bangsa hadapi ancaman luar. • Penulisan Kreatif
- Sultan Muzaffar Shah dan Sultan Mahmud Shah - Novel, cerpen, puisi digunakan untuk mengungkap
- Sultan Mahmud berusaha dapatkan Melaka kembali
- Melakukan tiga kali serangan terhadap Portugis - gagal keperitan hidup bangsa yang dijajah dan penderitaan
• Perjuangan Sultan Kedah rakyat.
- Sultan Abdullah Mukarram Shah menentang Syarikat - Dapat menaikkan semangat rakyat bagi memahami realiti
hidup dijajah.
Hindia Timur Inggeris. - Melor Kuala Lumpur (Harun Aminurrashid) dan cerpen
- Baginda berusaha dapatkan kembali Pulau Pinang Cerita Awang Putat (Abdul Rahim Kajai).
• Perjuangan pemimpin tempatan - Putera Gunung Tahan dan Anak Mat Lela Gila (Ishak Haji
- Penghulu Dol Said, Dato’ Maharajalela, Pandak Lam, Muhammad ( Pak Sako ).
- Menyindir penjajah dan mengingatkan anak bangsa akan
Dato’ Bahaman, Rentap, Mat Salleh, Tok Janggut dan Haji nikmat kebebasan.
Abdul Rahman Limbong.
- Bersifat setempat - perjuangan menuntut kebebasan • Media Cetak
daripada ancaman luar. - Akhbar / majalah menyalur maklumat dan penyebar berita
- Mendaulatkan wilayah - Kesedaran awal mendapat reaksi - Jawi Peranakan - Menegur campurtangan British dalam
dan tindak balas keras dari penjajah.
• Gerakan Islah. agama Islam di singpura dan isu bahasa Melayu.
- Dipelopori Sheikh Muhammad Tahir Jalaluddin, Haji Abbas - Sekolah Melayu - Bahan pembacaan di sekolah Melayu.
Mohd Taha dan Syed Sheikh al-Had. - Al-Imam, Neracha, Pengasuh – memuatkan idea
- Melalui penulisan kreatif dan akhbar
- Digerakkan oleh Zainal Abidin Ahmad (Za’ba), Muhammad pembaharuan.
Rakawi Yusuf, Abdul Rahim Kajai, Hajah Zainon Munshi - Fajar Sarawak - diterajui intelek Melayu mengkritik dasar
Sulaiman (Ibu Zain) dan Fatimah Yaakub
• Pertubuhan sosioekonomi Brooke yang mengabaikan hak dan kepentingan
- Golongan berpendidikan Inggeris dan Melayu bumiputera Sarawak.
- Ibrahim Haji Yaakob, Ishak Haji Muhammad, Ahmad
Boestaman dan Burhanuddin al-Helmi. • Sistem Pendidikan.
- Pendidikan moden Islam – madrasah - meniupkan

semangat pelajar awal abd ke 20.
- Menerima idea nasionalisme melalui kunjungan ulama

Kaum Muda dari Sumatera Barat dan pelajar dari Mesir .
- Madrasah al-Attas Johor Bahru - Madrasah alMasyhur P.

Pinang - Madrasah alIdrisiyah Kuala Kangsar

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 18

- Raffles Institution di Singapura - Maktab Melayu Kuala SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )
Kangsar (MCKK) - Maktab Perguruan Sultan Idris (SITC )
- Cenderung kepada gerakan Islah semasa menuntut di
- Melahirkan golongan yg memimpin rakyat menuntut hak Timur Tengah.
untuk mendapatkan Pendidikan
- Menubuhkan madrasah sebar fahaman Islah.
- Pelajar didedahkan dengan idea tokoh falsafah Islam dan - Kesedaran kepentingan pendidikan madrasah ditubuhkan.
Barat yang memaparkan kelemahan bangsa yang dijajah - Kesannya
serta mendesak British melakukan perubahan a. Membawa kemajuan dan pemodenan sikap dan pentafsiran

- SITC sebagai medan ilmu untuk berbincang dan hasilkan terhadap Islam.
karya nasionalisme untuk menyedarkan masyarakat. b. Wanita diberi peluang belajar di madrasah.
c. Menyatukan rumpun Melayu.
• Kemunculan Golongan Intelektual d. Memajukan Islam melalui pentafsiran baharu.
- Lepasan Timur Tengah e. Menggunakan saluran akhbar dan majalah seperti
- Syed Syeikh al-Hadi Al-Imam, Al-Ikhwan, Neracha, Tunas Melayu
- Lepasan Pendidikan Inggeris.
- Menggunakan akhbar / persatuan bersifat sosioekonomi Akhbar Al – Imam
• Diterbitkan 23 Julai 1906.
dan politik untuk menyedarkan rakyat • Mengandungi idea ulama menyeru umat agar kembali
- Abdul Kadir Adabi, Dato’ Undang Rembau Abdullah Haji
kepada ajaran Islam sebenar berpandukan al-Quran dan
Dahan, Mohammad Eunos Abdullah, Ustaz Abu Bakar Hadis.
Mohd Said Abu Bakar al-Baqir dan Ibrahim haji yaakob. • Memuatkan perselisihan pendapat Kaum Muda dengan
• Pengaruh Luar dan Serantau Kaum Tua tentang beberapa isu berkaitan agama.
- Pan-Islamisme - empayar Uthmaniyah - menyedarkan
umat Islam bersatu menentang ancaman luar Akhbar Neraca
- Gerakan Islah di Mesir - Gesa umat Islam buat • Menyuarakan rasa tidak puas hati terhadap penjajah British.
pembaharuan progresif. • Mengkritik sikap dan mentaliti masyarakat pada masa itu yg
- Perang Rusia - Jepun - kejayaan Jepun tewaskan Rusia
membuka mata penduduk perlu dibangunkan melalui pendidikan dan tafsiran Islam yg
- Revolusi China - Tewaskan Manchuria & tubuhkan lebih progresif.
Republik China.
- Mahatma Ghandi di India Menentang British tanpa 2. Intelektual Berpendidikan Inggeris
kekerasan Perjuangan. • Maktab Melayu Kuala Kangsar (MCKK)
- Jose Rizal di Filipina menyemarakan usaha menentang - Melahirkan intelektual berpendidikan Inggeris
penjajah Perjuangan Soekarno di Indonesia. - Berperanan dalam perkembangan nasionalisme –
- Tujuan asal untuk melatih anak bangsawan bagi diserapkan
2.7 Perkembangan Nasionalisme
• Boleh dilihat melalui tiga aspek dalam pentadbiran kerajaan.
- Dipelopori golongan intelektual - Lepasan MCKK menggunakan kedudukan mereka untuk
- Penulisan golongan guru, penulis dan wartawan – akhbar
menyuarakan hak mendapat pendidikan bagi orang Melayu
majalah, novel, cerpen dan puisi - Tokoh MCKK - Raja Chulan Raja Abdullah, Mahmud Mat,
- Kewujudan persatuan / pertubuhan bersifat sosioekonomi
Muhammad Eunos Abdullah dan Raja Uda Raja
dan politik – diterajui pelbagai pihak Muhammad.
- Mereka bertugas sbagai pegawai kerajaan.
Perjuangan golongan intelektual - Menuntut British memperbaik taraf hidup dan membuka
1. Intelektual Berpendidikan Agama lebih banyak peluang pekerjaan kepada org Melayu dalam
• Peranan Kaum Muda jabatan kerajaan.
- Menyalurkan idea melalui gerakan Islah. - Menyalurkan idea dan tuntutan dengan cara berbaik-baik
- Agama Islam asas perjuangan dunia akhirat. dengan British
-

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 19

SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

3. Intelektual Berpendidikan Melayu. • Akhbar Inggeris
- The Malay Mail dan The Malaya Tribune memuatkan
• Maktab Perguruan Sultan Idris (SITC)
- Berjaya melahirkan kesedaran bangsa melalui usaha perkembangan sosiopolitik dan ekonomi negara.
a. Peranan guru - Akhbar Fajar Sarawak ditulis Muhammad Rakawi Yusuf,
- O.T Dussek, Abdul Hadi Hassan, Abdul Hadi Abdul Manan
Muhammad Awi Anang, Muhd Daud Abdul Ghani serta
dan Harun Aminurrashid. Haji Abd Rahman menjadi saluran menyedarkan kaum
- Meniupkan kesedaran kepada pelajar. dijajah
- Lahir tokoh penulis dan nasionalis - Seruan dalam Fajar Sarawak “fajar telah tersinsing,
b. Pejabat Krang Mengarang bangunlah wahai bangsaku”.
- Diketuai Za’ba berjaya hasilkan buku berkualiti. - Menggesa rakyat bangkit menuju kemajuan.
- Menjadi pemangkin mengasah bakat pelajar dalam - Di sabah - Kebanyakkan isu pendidikan, tanah bumiputera
dan kewangan petani disuarakan oleh Ketua² Anak Negeri
membangkitkan nasionalisme. dalam mesyuarat dan melalui aktiviti persatuan
- Antaranya - Buyong Adil dan Abdul Hadi Hassan sosiobudaya.
c. Kemasukan bahan bacaan dari Timur Tengah dan • Akhbar Masyarakat Cina dan India
1. Akhbar cina
Indonesia. - Biasanya meransang pemikiran masyarakat Huachiao -
- Menjadikan SITC taman ilmu mendedahkan pembaharuan kaum Cina seberang laut.
- Bertujuan :-
dari negara luar. a. mengekalkan identiti
d. Kurikulum SITC. b. memperjuangkan nasib wanita
- Menitikberatkan mata pelajaran sejarah dan pendedahan c. menyemai perasaan cinta akan negara China.
- Penulisan cenderung kepada negara asal
keagungan empayar Melayu di Alam melayulayu. - Antara akhbar ialah Lat Pau dan Modern Daily News
- membangkitkan kesedaran kepada penuntut. - Menjelang abd 20 akhbar Nanyang Tsung Hui Pao dan
e. Mata pelajaran Anyaman dan Kesihatan serta Sukan Chong Shin Yit Pao memuatkan soal pemerintahan
monarki serta pergolakan politik di China.
penting dlm kurikulum - Menjelang 1929 orientasi penulisan bersifat
f. Lahir Pertubuhan Ikatan Pemuda Pelajar dan Ikatan antiimperialisme.
- Sekitar tahun 1930an akhbar Nanyang Siang Pao di Pulau
Semenanjung Borneo pada tahun 1929. Pinang memperjuangkan soal kesatuan sekerja dan
g. Melahirkan persatuan radikal iaitu Kesatuan Melayu Muda. keadilan sosioekonomi masyarakat kelas bawahan.

Perjuangan Melalui Penulisan. 2. Akhbar India
• Digerakkan melalui akhbar, majalah, novel, cerpen dan • Cenderung menerbitkan akhbar walaupun beroperasi

puisi dalam tempoh singkat.
1. Peranan Akhbar dan Majalah • Kandungan memperjuangkan kepentingan politik dan
- Mengetengahkan isu hak dan masa depan bangsa
- Polemik Kaum Muda dengan Kaum Tua. sosial masyarakat India di negara ini.
- Isu pentadbiran, ekonomi dan sosial Penerbitan. • Antaranya Tamil Nesan dan Tamil Murasu.
- Syarikat Jelutung Press suburkan penerbitan akhbar • Akhbar The Indian dan Indian Pioneer memuatkan
• Akhbar Melayu
- Intelektual Melayu dan Inggeris terlibat dalam pemikiran dan kepentingan perpaduan masyarakat kelas
menengah India di negara ini.
perkembangan surat khabar Melayu awal abad 20.
- Mohammad Eunos Abdullah menerajui Utusan Melayu dan

Lembaga Malaya.
- Akhbar Warta Malaya, Warta Jenaka, Fajar Sarawak,

Majlis dan Majalah Guru.
- Pengarang - Muhammad Yusof Abdul Hamid, Dato’ Onn

Jaafar dan Abdul Rahim Kajai bersuara tentang
pendidikan dan politik tanah air

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 20

SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

Karya Kreatif - Usaha menyatukan pergerakan org Melayu melalui

• Novel kongres.

- Meniupkan semangat nasionalisme. - Berjaya menghimpunkan wakil persatuan Melayu dan

- Bertemakan semnagat cinta akan negara dan perjuangan Brunei, Labuan dan Sarawak utk mengutarakan isu

membela nasib bangsa. kebangsaan

- “ Mari Kita Berjuang “- Abdullah Sidek mengajak - Di Sarawak - Muhammad Rakawi Yusuf pengasas

masyarakat memerdekakan diri dari aspek ekonomi PASPAM cawangan Kuching yg mempunyai hubungan

• Puisi baik dgn KMS

- Bertemakan cinta akan negara. - Beliau bersama Johari Anang mengasaskan Persatuan

1. “Angan² dengan Gurindam” oleh Omar Mustaffa. Melayu Sarawak (PMS).

2. “Sedarlah” oleh Mahmud Ahmadi. - Di Sabah - Ramai tokoh bumiputera Sabah aktif dalam

3. “Semenanjung” oleh Harun Aminurrashid. organisasi berbentuk penulisan hingga membangkitkan

4. “Serunai Pujangga” oleh Abdul Samad Ahmad kesedaran ttg pentadbiran di Sabah.

• Cerpen - Kesedaran berpesatuan wujud akhir 1930an
- Bertemakan semangat pejuang, nasib bangsa dan cinta - Penubuhan cawangan PASPAM di Jesselton (Kota

akan tanah air. Kinabalu), Tawau dan Labuan 1939.

1. “Rumah Besar Tiang Sebatang “ oleh Ishak Haji - Meningkatkan kesedaran sosial dlm kalangan ahli.

Muhammad - Kebanyakan ahli PASPAM di Sabah terdiri daripada guru

2. “Cerita Awang Putat” oleh Abdul Rahim Kajai. sekolah Melayu, pegawai rendah kerajaan dan peniaga.

3. “Di Sini Kita Bukanlah Orang Dagang” oleh Shamsuddin - Contoh - Mohammad Yaakob, Mohammad Shamsudin

Salleh. Osman dan Zakaria Gun

Perjuangan Melalui Persatuan • Kesatuan Melayu Muda ( KMM )

• Perkembangan yang bersifat sosiobudaya dan - Ditubuhkan hasil gagasan Ibrahim Haji Yaakob.
kemudianya politik - Didaftarkan padatahun 1938.

• Kesatuan Melayu Singapura - Berjuang melalui Akhbar Majlis.
- Paling awal 1926 - Berhasrat menentang British dengan mewujudkan satu
- Pengasas - Mohammad Eunos Abdullah
- Tujuan gagasan Melayu Raya - gabungan Tanah Melayu dan
▪ Menggalakkan ahli bergerak aktif dalam pentadbiran Indonesia.
▪ Memperjuang kepentingan orang Melayu dalam politik dan - Menyeru orang Melayu untuk “bangun sebagai satu
bangsa yang mempunyai tamadun dan kesopanan di
Pendidikan. tanah airnya”.
▪ Mementingkan pelajaran teknik dan pengajian tinggi - Dianggap radikal oleh British kerana berani menyuarakan
penentangan terhadap colonial
Kejayaan. - Membangkitkan perasaan anti-British melalui penulisan
▪ Mendorong penubuhan persatuan negeri lain. akhbar dan majalah.
- Dianggotai kakitangan kerajaan.

- Bekerjasama dgn British dan meminta supaya lebih • Persatuan Masyarakat Cina dan India China

banyak peluang diberikan kepada orang Melayu dalam 1. Persatuan Masyarakat Cina

pentadbiran. - Sebelum Perang Dunia kedua, masyarakat Cina masih
tumpu kepada keadaan berlaku di China.
• Persaudaraan Sahabat Pena (PASPAM).
- Tujuan :- - Dr. Sun Yat Sen berusaha menjalinkan hubungan dengan
- Menggalakkan ahlinya untuk Bersatu. pemimpin Cina di negara kita.
- Bertukar-tukar pendapat.
- Giat mengadakan perhimpunan tahunan seluruh Tanah - Melawat Negeri² Melayu Bersekutu sebanyak empat kali.
- Bagi mendapatkan sokongan menentang kerajaan
Melayu.
Manchuria di China.

- 21
SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020

- Terdapat masyarakat Cina memberi perhatian kepada SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )
kebajikan dan perkembangan politik tempatan –
2.8 Kesan Perkembangan Nasionalisme
- Contohnya masyarakat Cina yang lahir di Negeri² Selat /
Cina Peranakan. 1. Politik
• Usaha intelektual Inggeris dan KMS
- Terdapat juga yang berpendidikan Inggeris seperti Tan - Meningkatkan peluang pekerjaan dalam pentadbiran
Jiak Kim. - Bilangan org Melayu dalam Malayan Civil Service (MCS)

- Mereka menubuhkan Persatuan Orang Cina Peranakan bertambah
(SCBA) di Negeri-negeri Selat. • Dasar desentralisasi oleh British
- Mendorong orang Melayu peka tentang masa depan
- SCBA menggalakkan pelajaran tinggi dan teknikal. - Dasar ini cuba mengembalikan kuasa sultan, residen dan
- Tan Cheng Lock berusaha menghidupkan cawangan
Majlis Mesyuarat Negeri.
SCBA di Melaka. • Nasionalisme di China
- Beliau menuntut peluang berkhidmat dalam perkhidmatan - Mendorong golongan revolusi memberikan perhatian

kerajaan. terhadap pendidikan masyarakat Cina.
- Kelab bacaan dan pasukan drama ditubuhkan agar
2. Persatuan Masyarakat India
masyarakat Cina dapat membaca berita dari China
• Persatuan India Taiping dan Persatuan India P.Pinang. - Banyak sekolah Cina didirikan dengan menggunakan

- menjaga kepentingan masyarakat India di Tanah Melayu Bahasa Mandarin sebagai pengantar.
• Kemunculan Masyarakat India
• Persidangan India SeMalaya - Muncul masyarakat India yang lahir di Tanah Melayu.
- Mereka dikenali sbg “the Strait born people”.
- Membincangkan isu berkaitan masyarakat India. - Mereka berusaha membentuk identiti tersendiri.
- Mementingkan perpaduan serta mula melihat
• Malayan Indian Association (MIA).
perkembangan politik di Tanah Melayu
- Khususnya bagi golongan India yang dilahirkan di Tanah • Tidakan British
- Nasionalisme yang muncul menyebabkan British berhati-
Melayu
hati dan mengadakan sekatan.
• Centrel India Association of Malaya (CIAM) - British menangkap dan memenjarakan Ibrahim Haji

- Pimpinan Dr. A.M Soosay. Yaakob, Ishak Haji Muhammad dan Ahmad Boestaman di
Singapura.
- Menggabungkan 12 persatuan India dan 4 dewan - Kemudian mereka dibebaskan Jepun pada 1942.

perniagaan 2. Ekonomi
• Peranan Kaum Muda
- Mengembangkan idea nasionalisme masyarakat India di - Menggesa memajukan diri dalam pendidikan dan ekonomi.
- Membangkitkan semangat berniaga dalam kalangan org
Tanah Melayu.
Melayu.
- Menjaga kebajikan orang india. - Penubuhan persatuan kebajikan bernama alJamiah al-

- Pergerakan disemarak lagi dengan lawatan Pandit Khairiah di Singapura.
- Berjaya membangkitkan semangat berniaga.
Jawaharlal Nehru ke Tanah Melayu. - Menulis rencana tentang kepentingan kemajuan
• Penekanan dalam Pendidikan.
• Masyarakat Sikh.
British menekankan pendidikan rendah kepada penduduk
- Terlibat sebagai pasukan keselamatan. tempatan.

- Menjadikan berek polis / kuaters kerajaan serta gurdwara

sebagai tempat aktiviti sosial dan keagamaan.

- Khalsa Diwan Malaya ditubuhkan di Taiping dan menjadi

persatuan berpengaruh untuk menjaga kepentingan

masyarakat Sikh.

• India Muslim.

- Ramai melibatkan dalam perniagaan dan pentadbiran.

- Contohnya Sir Hussein Hasanal Abdoolcader merupakan

ahli dalam Majlis Perundangan Negeri² Selat / Straits

Settlement Legislative Council (SSLC) -

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 22

- Ini menyukarkan usaha meningkatkan taraf hidup. SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )
- Za’ba sentiasa membangkitkan isu ini semasa mengajar di Nota Tambahan

SITC.
- Beliau menyedarkan guru pelatih pentingnya pendidikan

tinggi dan kurikulum bahasa Inggeris
• Peranan akhbar bahasa Inggeris.
- The Malay Mail dan The Malaya Tribune berusaha

mengasaskan dana bagi membantu orang Melayu
melanjutkan pelajaran ke luar negara.
- Disokong oleh Persekutuan Guru² Melayu Selangor dan
persatuan negeri.
- Terdapat orang Melayu melanjutkan pelajaran ke luar
negara.

3. Sosial
- Tuntutan untuk mendapatkan peluang Pendidikan

disuarakan melalui akhbar, majalah dan persatuan.
- Mewujudkan kesedaran untuk belajar di madrasah dan

sekolah Melayu.
- Mendorong mereka menulis dan menerajui majalah
- Lepasan SITC meningkat daripada 58 orang pada Mac

1924 kepada 141 orang pada September 1940
- Mereka berkhidmat sebagai guru untuk meningkatkan taraf

Pendidikan.
- Muncul ramai guru wanita menyemarakkan nasionalisme.
- Pada tahun 1930 guru wanita di Johor Bahru menerbitkan

majalah Bulan Melayu untuk memuatkan berita kemajuan
dan pendidikan wanita.
- Majalah tersebar di Tanah Melayu dan Indonesia.
- Ibu Zain kerap mengingatkan wanita kepentingan ilmu utk
mengangkat martabat wanita .
- Menganjurkan Tabung Derma Pelajaran Tinggi untuk anak
perempuan Melayu Semenanjung
- Masyarakat India dan Ceylon - menubuhkan persatuan
untuk menjaga kebajikan mereka.
- contohnya E.E.C Thuraisingam (Presiden Malayan Rubber
Estate Owner Association berjaya meningkatkan
perusahaan getah pada zaman kemelesetan ekonomi.
- Masyarakat Cina meminta British menimbangkan
penglibatan mereka dlm jawatankuasa kerajaan
- Tan Cheng Lock (anggota Majlis Perundangan Negeri²
Selat (SSLC) menuntut British menjaga kebajikan dan
menyediakan dana utk belajar dalam kalangan masyarakat
Cina

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 23

Soalan Objektif SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )
5
1
Idea nasionalismetidak sama negara dan Semangat bushido
zaman kerana idea tersebut berkait rapat
dengan pengalaman sejarah dan pengaruh Antara pernyataan berikut yang manakah
sekeliling seperti keturunan, agama, Bahasa menjelaskan maksud Semangat bushido ?
dan adat.
A Taat setia.
Apakah pandangan professor hons berkaitan B Bertolak ansur.
nasionalisme ? C Tolong menolong.
D Sanggup berkorban.
A Perjuangan menuntut kemerdekaan
B Fenomena sejagat menubuh negara sendiri 6 Berdasarkan maklumat di bawah, bagaimanakah
C Perjuangan orang melayu dalam negara sendiri perjuangan jose rizal dilakukan ?
D Gerakan kesetiaan kepada negara dan bangsa
• Filifina dijadikan wilayah sepanyol
2 Nasionalisma di barat berkembang hasil daripada • Bangsa filifina diberi kebebasan bersuara
penentangan terhadap pemerintahan beraja yang
menggugat hak dan kebebasan rakyat A Liga Filifina
B Gerakan Sosial
Apakah kesan perkembangan nasionalisme tersebut? C Kerajaan Revolusi
D Penubuhan Katipunan
A Berjaya mengukuhkan kuasa rakyat
B Memantapkan kedudukan parlimen 7 ” Hilang Gelap Terbitlah Terang “merupakan hasil
C Menjejaskan kedaulatan negara bangsa karya raden adjeng kartini daripada indonesia
D Kebangkitan perjuangan kedaulatan raja.
Apakah kandungan buku tersebut ?
3
A Kemunduran peribumi.
• Revoluisi Perancis B Kemerdekaan negara
• Revolusi England C Kepentingan kerjasama.
D Kesetiaan kepada raja.
Mengapakah revolusi tersebut berlaku ?
8 Tindakan berikut telah dilakukan oleh Thailand
semasa perang dunia kedua

A Memperjuangkan kedaulatan negara Berkerjasama dengan Jepun
B Mempertahankan peradaban Apakah kesan terhadap negara tersebut ?
C Menentang penguasaan ekonomi
D Penentangan pemerintahan beraja A Pemantapan kuasa raja.
B Persaingan kuasa barat
4 Maklumat berikut berkaitan tokoh nasionalisme di C Pengekalan kemerdekaan
India pada awal abad ke – 20. D Penguasaan ekonomi oleh imigran.

• Bal Gangadhar Tilak 9 Apakah sumbangan Zainal Abidin Ahmad ( za’ba )
• Bipin Chandra Pal dalam perjuangan nasionalisme di negara kita ?

Apakah sumbangan kedua - dua tokoh tersebut ? A Perjuangan melalui penulisan.
B Perjuangan bercorak radikal.
A Menggerakkan perjuangan militant. C Perjuangan berpendidikan agama.
B Menentang lelemahan pemerintah. D Perjuangan terawal di Tanah Melayu.
C Mempertahankan pemerintahan islam.
D Memberi perhatian isu sosioagama.

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 24

10 Kemunculan mesin cetak telah memberi kesan SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )
kepada nasionalisme di Tanah Melayu abad ke 20. 14 Persatuan sahabat pena Malaysia ( PASPAM ) telah

Apakah kesan tersebut ? ditubuhkan pada tahun 1934.

A Pentadbiran sistematik Apakah peranan PASPAM ?
B Penentangan terhadap British.
C Peningkatan sistem pendidikan. A Membincangkan masalah ekonomi.
D Perluasan pengaruh barat. B Menggalakkan kemajuan bangsa
C Memajukan budaya dan maruah
11 Maklumat berikut berkaitan akhbar yang dibentuk D Menegakkan ajaran islam
bagi melahirkan semangat nasionalisme di tanah
melayu. 15.

• Diterbitkan pada 23 julai 1906 Kesatuan melayu singapura ( KMS )
• Menyeru umat islam kembali kepada berperanan penting dalam membela nasib
orang - orang melayu
ajaran islam sebenar.
Apakah akhbar tersebut ? Apakah bukti keberkesana perjuangan kesatuan di
atas
A Saudara.
B Neracha. A Pembentukan pasukan tentera semut.
C Al – iman B Mendapat naungan daripada kerajaan British.
D Pengasuh C Menghadiri Kongres Melayu di Kuala Lumpur.
D Penubuhan cawangan di negeri melayu lain.
12 Antara berikut, yang manakah mencirikan Kaum
Muda

A Terdiri daripada golongan pemuda
B Memperjuangkan nasaib golongan muda
C Membawa idea baru dari timur tengah
D Mengasingkan diri dari golongan tua.

13 Pernyataan berikut berkaitan karya kreatif yang telah
lahir di tanah melayu.

• Mari kita berjuang 25
• Angan – angan dengan gurindam
• Sedarlah

Apakah isu yang dibangkitkan dalam penulisan
tersebut ?

A Memupuk semangat kebangsaan
B Menyeru penubuhan persatuan
C Menentang tuntutan orang dagang
D Menuntut kemerdekaan negara

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020

SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

MAKSUD NASIONALISME / PENDAPAT TOKOH.

Perkembangan nasionalisme di barat telah mempengaruhi kebangkitan nasionalisme di Asia dan Asia
Tenggara. Gerakan ini seiring dengan cara, matlamat dan ketokohan pemimpinnya. Perkembangan ini tercetus
daripada pelbagai faktor yang telah memberi kesan kepada usaha pembinaan bangsa dan negara.
a. Apakah maksud Nasionalisme ?
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________

( 2 markah )
b. Berikan tafsiran tokoh – tokoh berikut berkaitan nasionalisme mengikut pandangan mereka

i. Professor William r. roff.
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________
( 2 markah )

ii. Dr. Burhanuddin al – Hilmi.
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________
( 2 markah )

c. Cadangkan langkah - ,langkah yang perlu dilakukan untuk meningkatkan semangat nasionalisme dikalangan pelajar
sekolah.
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________
( 4 markah

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 26

SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

PERKEMBANGAN IDEA NASIONALISME DI BARAT

Tokoh berikut merupakan tokoh penting dalam perkembangan idea nasionalisme di barat .
a. Nyatakan peristiwa yang berlaku kesan perkembangan nasionalisme di barat ?
__________________________________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________________________________

( 2 markah )
b. Jelaskan salah satu daripada peristiwa yang berlaku dalam ( a ) di atas.

_______________________________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________________________

( 4 markah )
c. Berdasarkan pengetahuan anda, apakah ikhtibar yang boleh diambil oleh masyarakat negara kita untuk melahirkan

masyarakat yang berwawasan
_______________________________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________________________

( 4 markah )

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 27

SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

PERKEMBANGAN IDEA NASIONALISME DI ASIA.

Z

Y
X

PETA 1
Peta di atas merupakan Kawasan Asia yang mempunyai kesinambungan idea nasionalisme di barat.
a. Siapakah pelopor utama dalam kebangkitan nasionalisme di Kawasan bertanda dalam peta di atas ?

X : ____________________________________________________________________________________________
Y : ____________________________________________________________________________________________
Z : ____________________________________________________________________________________________

( 3 markah )
b. Bandingkan kebangkitan Gerakan nasionalisme ( Y ) dan ( Z ) dalam ( a ) di atas.
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________

( 4 markah )
c. Mengapa kita perlu berwaspada berwaspada terhadap anasir asing ?
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________

( 3 markah )

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 28

SEJARAH TINGKATAN 4 ( KSSM )

PERKEMBANGAN NASIONALISME DI ASIA TENGGARA

Jose Rizal Raden Adjeng Kartini Aung San

Tokoh di atas adalah nasionalis yang mincul di filifina, Indonesia dan juga Burma. Nasionalismenya berakar umbi daripada
Gerakan untuk membebaskan diri daripada penjasjahan kuasa barat.

a. Apakah tuntutan Jose Rizal dalam Gerakan Nasionalisme di Filifina ?

_______________________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________________

( 3 markah )

b. Nyatakan faktor kebangkitan nasionalisme di Burma bawah pimpinan Aung Sang ?

_______________________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________________

( 3 markah )

c. Sebagai seorang pemimpin negara, cadangkan langkah – langksan berkesan untuk mengekalkan kedaulatan negara ?

_______________________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________________________
( 4 markah )

SARAPA ISMAIL @ MRSM PENGKALAN. CHEPA @ KSSM SEJARAH TINGKATAN 4 / 2020 29