เอกสารประกอบการสัมมนา (1)

คณะรัฐศาสตร์และสังคมศาสตร์

มหาวิทยาลัยพะเยา

วันที่ 17 พฤษภาคม 2565
เวลา 13:00-17:00 น.

เข้าร่วมการฟังสัมมนา

นิสิตหลักสูตรการศึกษาบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษา
และหลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนาสังคม

ก

คำนำ

เอกสารประกอบการสัมมนา โครงการสัมมนาวิชาการในหัวข้อ
“ ผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี “ เอกสารฉบับนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับการแนะนำ
หัวข้อและประเด็นในการสัมมนาวิชาการโดยมีวัตถุประสงค์เพื่ อนำเสนอ
ประเด็นปัญหาให้ผู้เข้าร่วมสัมมนาทราบถึงแนวโน้มและสถานการณ์ของ
หลักสูตรครู4 ปี ใบประกอบวิชาชีพและทิศทางครู 4 ปีในอนาคต ทั้งนี้
เพื่ อให้ผู้เข้าร่วมสัมมนาสามารถเข้าใจเนื้อหาได้มากขึ้นคณะผู้จัดทำหวังว่า
เอกสารประกอบการสัมมนาฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้เข้าร่วมสัมมนาและ
สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการสัมมนาในครั้งต่อไปได้

ทางคณะผู้จัดทำโครงการสัมมนาวิชาการในครั้งนี้ทุกคนขอ
ขอบพระคุณวิทยากรทุกท่านที่เป็นเกียรติมาร่วมการสัมมนา ขอบคุณ
คณาจารย์ที่ได้ให้คำปรึกษาและคำแนะนำในการจัดทำโครงการสัมมนา
วิชาการเรื่อง “ ผ่าพิ สูจน์หลักสูตรครู 4 ปี “ และยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ผู้
เข้าร่วมสัมมนาทุกท่านให้ความสนใจในโครงการสัมมนาวิชาการในครั้ง
นี้ หากมีข้อผิดพลาดหรือข้อบกพร่องประการใดทางคณะผู้จัดทำ
โครงการสัมมนาต้องขออภัยไว้ ณ ที่นี้ด้วย

คณะผู้จัดทำโครงการสัมมนาวิชาการ
17 พฤษภาคม 2565

โครงการสัมมนาวิชาการ "การผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี "

ข 1


สารบัญ 2


กำหนดการสัมมนาวิชาการ 9
แนะนำวิทยากร

หลักการและเหตุผล 10
วัตถุประสงค์โครงการ

ผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี
11
-ขอบข่ายเนื้อหา
-ประเด็นการสัมมนา

โครงการสัมมนาวิชาการ "การผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี "

1

กำหนดการ

สัมมนาวิชาการ


“ผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี”

วันที่ 17 เดือน พฤษภาคม พ.ศ. 2
565 ณ เวลา 13:00-17:00 น.

ระบบประชุมออนไลน์ Zoom และการถ่ายทอดสดผ่าน Facebook live
"สาขาสังคมศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา"

13.00 – 13.20 น. พิธีเปิดและพิธีกรกล่าวต้อนรับ
รายงานและชี้แจงวัตถุประสงค์การจัดงาน แนะนำวิทยากร
กล่าวต้อนรับ โดย รศ.ดร มนตรา พงษ์นิล ผู้รับผิดชอบรายวิชา
กล่าวรายงาน โดย นายอาทิตย์ เวียงคำ ประธานโครงการสัมมนา
กล่าวเปิดโดย รศ.พรรณยุพา นพรัก คณบดีคณะรัฐศาสตร์และ
สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา

13.20 – 16.30 น. สัมมนาในหัวข้อ “ผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี”
โดยวิทยากร
1.รศ.ดร.สมบัติ นพรัก
2.ดร.ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัลย์
3.รศ.ดร.เอกรินทร์ สังข์ทอง
และนิสิตผู้ร่วมสัมมนา
(ช่วงถาม-ตอบคำถาม)

16.30 – 17.00 น. พิธีปิด
- ประมวลภาพรวมการจัดสัมมนา
- กล่าวสรุปปิดงาน โดย รศ.ดร.รักษิต สุทธพงษ์
คณบดีวิทยาลัยการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา

โครงการสัมมนาวิชาการ "การผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี "

2

แนะนำวิทยากร

ชื่อ - สกุล รองศาสตราจารย์ ดร.สมบัติ นพรัก

ประวัติการศึกษา

- วิทยาลัยวิชาการศึกษาประสานมิตร จนสำเร็จการศึกษาในหลักสูตรการศึกษา

บัณฑิต (กศ.บ.(อังกฤษ-ไทย))

- The Maharaja Sayajirao University of Baroda, India จนสำเร็จการศึกษา

M.Ed. (Education Administration)

- Doctor of Philosophy (Ph.D.) จาก The Maharaja Sayajirao University

of Baroda, India

ปัจจุบันเป็นผู้ทรงคุณวุฒิวิทยาลัยการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา

โครงการสัมมนาวิชาการ "การผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี "

3

แนะนำวิทยากร

ชื่อ - นามสกุล รองศาสตราจารย์ ดร. เอกรินทร์ สังข์ทอง

ประวัติการศึกษา

- ศิลปศาสตรบัณฑิต วิชาเอกภาษาอังกฤษ วิชาโท จิตวิทยาการศึกษา

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

- ศึกษาศาสตรการสอนภาษาอังกฤษ, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

- Educational Administration University of Missouri, U.S.A.

ปัจจุบันเป็นคณบดีคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ปัตตานี

โครงการสัมมนาวิชาการ "การผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี "

4

ผลงานทางวิชาการ

บทความทางวิชาการ

- ฐิติกร ทองสุกใส, เอกรินทร์ สังข์ทอง, ธีร หฤทัยธนาสันติ์ และคณิตา นิจจรัลกุล. (2563).
ภาวะผู้นำเชิงพหุวัฒนธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในการบริหารจัดการพหุวัฒนธรรมศึกษาสำหรับ
การศึกษาปฐมวัยในจังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารหาดใหญ่วิชาการ, 18(1),117-139.

- สุดารัตน์ พรหมแก้ว, เอกรินทร์ สังข์ทอง, ชวลิต เกิดทิพย์ และชิดชนก เชิงเชาว์. (2563).
การบริหารจัดการสะเต็มศึกษาของโรงเรียนเครือข่ายสะเต็มศึกษา: กรณีศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษาใน
ประเทศไทย. วารสารคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี, 31(3),199-
212.

- ฐิติกร ทองสุกใส, เอกรินทร์ สังข์ทอง, ธีร หฤทัยธนาสันติ์ และคณิตา นิจจรัลกุล. (2562).
การศึกษาสภาพ การบริหารจัดการพหุวัฒนธรรมศึกษาสำหรับการศึกษาปฐมวัยในจังหวัดชายแดน
ภาคใต้. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 12(4),271-293.

- ฐิติกร ทองสุกใส, เอกรินทร์ สังข์ทอง และธีร หฤทัยธนาสันติ์. (2562). พหุวัฒนธรรมศึกษา
และการจัดการศึกษาปฐมวัยของสถานศึกษาในจังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารบริหารการศึกษาบัว
บัณฑิต, 19(1),13-23.

- สุทธิรักษ์ โรจนหัสดิน, เรชา ชูสุวรรณ, เอกรินทร์ สังข์ทอง และคณิตา นิจจรัลกุล. (2562).
แนวทางการบริหารสถานศึกษาเพื่อสร้างความเป็นพลเมืองให้กับนักเรียนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานใน
พื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขต
ปัตตานี, 30(1),145-158.

โครงการสัมมนาวิชาการ "การผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี "

5

แนะนำวิทยากร

- แวฮาซัน แวหะมะ, ชวลิต เกิดทิพย์ และเอกรินทร์ สังข์ทอง. (2560). การศึกษาภควันต
ภาพ : ความท้าทายต่อการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูในบริบทพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้. วารสาร
ศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 32(3),6-19.

- สุริยา หมาดทิ้ง, ผ่องศรี วาณิชย์ศุภวงศ์, เอกรินทร์ สังข์ทอง และชวลิต เกิดทิพย์. (2559).
ยุทธศาสตร์การพัฒนาสมรรถนะด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารของผู้บริหารโรงเรียนใน
เขตพัฒนาพิเศษเฉพาะกิจจังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์,
8 (1),1-20.

- วีระศักดิ์ พัทบุรี, ชวลิต เกิดทิพย์ และเอกรินทร์ สังข์ทอง. (2559). สมรรถนะการบริหาร
ความขัดแย้ง สำหรับผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ใน
จังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารหาดใหญ่วิชาการ, 14(2),133-148.

งานตีพิมพ์

- เอกรินทร์สังข์ทอง. (2557). มุมมองของผู้อานวยการโรงเรียนของรัฐในสามจังหวัดชายแดน
ภาคใต้ต่อแนวคิดพหุวัฒนธรรมนิยมและพหุวัฒนธรรมศึกษา. วารสารสงขลานครินทร์ฉบับ
สังคมศาสตร์ และมนุษยศาสตร์. 20(3), 89-112

- เอกรินทร์สังข์ทอง. (2557). รูปแบบการบริหารจัดการ ปัญหาและข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย
ในการ บริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กของโรงเรียนประถมศึกษาในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้.
วารสารวิจัย การศึกษา. 2(3), 29-39.

- เอกรินทร์สังข์ทอง และชวลิต เกิดทิพย์. (2556). ความขัดแย้งและการแก้ไขความขัดแย้งใน
ช่วงเวลา ความไม่สงบ: กรณีศึกษาของโรงเรียนประถมศึกษาในจังหวัดชายแดนภาคใต้ของ
ประเทศไทย. ปัตตานี: โครงการมหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

โครงการสัมมนาวิชาการ "การผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี "

6

แนะนำวิทยากร

ชื่อ - สกุล รองศาสตราจารย์ ดร. ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัลย์

ประวัติการศึกษา

- ศิลปศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต (ประวัติศาสตร์) มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

- ศิลปศาสตร์มหาบัณฑิต (ประวัติศาสตร์) มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

- สถาปัตยกรรมศาสตร์บัณฑิต (สถ.บ.) มหาวิทยาลัยศิลปากร

ปัจจุบันเป็นอาจารย์ประจำสาขาวิชาสังคมศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และ
สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง

โครงการสัมมนาวิชาการ "การผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี "

7

ผลงานทางวิชาการ

ปี 2556
- ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์. “กาลเทศะในวันเด็กแห่งชาติและความเป็นเด็กใน

พลเมืองไทยยุคพัฒนา” ใน ศิลปวัฒนธรรม, 34 : 3 (มกราคม 2556).
- ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์และคณะ. การเกิดขึ้นและขยายตัวของนักข่าวพลเมืองกับความ

เปลี่ยนแปลงทางความคิดเรื่องสิทธิ เสรีภาพ และประชาธิปไตยในภาคเหนือของประเทศไทย งาน
วิจัยได้รับทุนสนับสนุนจากโครงการประชาธิปไตยกับท้องถิ่น พ.ศ.2555.

- ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์. การศึกษาวิเคราะห์พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของ “ผังเมือง
ลำปาง” ในยุคจารีต(พุทธศตวรรษที่ 13 - พ.ศ.2442) กรณีศึกษา เขตผังเมืองรวมจังหวัดลำปาง งาน
วิจัยได้รับทุนอุดหนุนการวิจัย งบประมาณแผ่นดิน มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง ประจำปีงบประมาณ
พ.ศ.2555.

โครงการสัมมนาวิชาการ "การผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี "

8

ผู้เข้าร่วมพูดคุยแลก
เปลี่ยนความคิดเห็น

นางสาวศศิวิมล พันธ์แก่น

กำลังศึกษาชั้นปีที่ 4 วิทยาลัยการศึกษา หลักสูตรการ
ศึกษาบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษา แขนงวิชาภาษาอังกฤษ
และ หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาภาษาอังกฤษ

นายยุทธกานต์ อินถาอ้าย

กำลังศึกษาอยู่ชั้นปีที่ 4 คณะศึกษาศาสตร์ สาขา
สังคมศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

นายธาวิน ประทุม

กำลังศึกษาอยู่ชั้นปีที่ 4 คณะศิลปศึกษา
สาขาดนตรี วิทยาลัยนาฏศิลปะนครราชสีมา สถาบัน

บัณฑิตพัฒนศิลป์ กระทรวงวัฒนธรรม

โครงการสัมมนาวิชาการ "การผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี "

9

หลักการและเหตุผล

เนื่องด้วยปัจจุบันหลักสูตรการศึกษาวิชาชีพครูได้มีการเปลี่ยนแปลง
ระยะเวลาของหลักสูตรจากเดิม 5 ปี เป็น 4 ปี ให้เข้ากับสถานการณ์โลกใน
ปัจจุบันที่รับการเปลี่ยนแปลงก็ส่งผลให้เกิดทั้งข้อดีข้อเสีย ซึ่งปัญหาที่พบ
จากการเปลี่ยนหลักสูตร ที่มีเบื้องหลังของการเปลี่ยนแปลงหลายประเด็น
ไม่ว่าจะเป็นประเด็นเชิงนโยบายที่ส่งผลต่อหลักสูตรครู 4 ปี สาเหตุของการ
ปรับเปลี่ยนหลักสูตร เพื่อเป็นการยกระดับการผลิตครูให้มีคุณภาพและเป็น
ไปตามอัตลักษณ์เพื่อท้องถิ่น โดยจะมีการใช้หลักสูตร 4 ปี เพราะ บริบท
ของโลกจึงทำให้สังคมเปลี่ยนไป เทคโนโลยีเข้ามามีส่วนร่วมในการเรียนการ
สอน แพลตฟอร์มต่างๆ จึงต้องเปลี่ยนตามไปด้วย เพื่อทำให้มีคุณภาพ
มากขึ้น (ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์, 2561) ซึ่งการเปลี่ยนแปลงเชิง
นโยบายเช่นนี้

การเปลี่ยนหลักสูตรในครั้งนี้จะส่งผลกระทบทั้งในเชิงบวกและเชิงลบ
กับผู้ที่นำนโยบายไปปฏิบัติ ซึ่งการปรับ
เปลี่ยนหลักสูตรใหม่นี้ก็ส่งผลดีให้กับ
นิสิต นักศึกษาที่เรียนครู 4 ปี ในด้านของผู้ปกครองที่จะลดค่าใช้จ่ายไป 1 ปี
และด้านนิสิตนักศึกษาก็จะได้เริ่มทำงานก่อน 1 ปี แต่ในทางกลับกันก็ไม่ได้
ส่งผลดีต่อผู้ที่เรียนหลักสูตรครู 4 ปีเสมอไป ทั้งในเรื่องของการสอบขอใบ
ประกอบวิชาชีพครู ที่ว่าด้วยเรื่องความไม่เท่าเทียมกันในระบบการผลิตครู
และความไม่เท่าเทียมของการสอบใบประกอบวิชาชีพของหลักสูตรครู 4 ปี
และ 5 ปีเนื่องจากว่าในหลักสูตรครู 5 ปีนั้นไม่ได้มีการสอบใบประกอบ
วิชาชีพด้วยเหตุผลที่ว่า ไม่ให้นักศึกษารู้สึกเสียโอกาสที่เรียนมาอย่างเข้มข้น
แต่ใช้การประเมินกับสถาบันที่ตัวเองเรียนอยู่ไม่ว่าจะเป็นการทำวิจัยชั้นเรียน
การประเมินความสามารถ การประเมินฝึกสอน และฝึกประสบการณ์วิชาชีพ
ครู แต่กลับกันหลักสูตรครู 4 ปี ที่นิสิตนักศึกษาครูจะต้องได้รับการสอบใบ
ประกอบวิชาชีพเพื่ อที่จะเป็นใบเบิกทางให้สามารถประกอบวิชาชีพครูต่อไปใน
อนาคต

โครงการสัมมนาวิชาการ "การผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี "

10

หลักการและเหตุผล

ทั้งที่ในหลักสูตรครู 4 ปีได้มีการปฏิบัติตามหลักสูตรที่คล้ายคลึงกัน อีกทั้ง
ยังมีเรื่องของ ฐานเงินเดือนที่ไม่เท่ากัน ในหลักสูตร 5 ปี มีเงินเดือนอยู่
ที่ 15,800 บาท และหลักสูตร 4 ปี อยู่ที่ 15,050 บาททำให้มีรายได้ต่อ
เดือนลดลง (สมบัติ นพรัก, 2561) ซึ่งนักศึกษาครูทั่วประเทศก็ต้องรับมือ
กับการเปลี่ยนแปลงในครั้งนี้ ทั้งนี้การเปลี่ยนแปลงที่ส่งผลกระทบเป็นวง
กว้างในวงการการศึกษาที่มีช่องว่างทางนโยบายทำให้เกิดความไม่เท่าเทียม
กันในระบบการผลิตครู

จากประเด็นปัญหาความแตกต่างที่เป็นข้อสงสัยของนิสิตนักศึกษาที่
เรียนหลักสูตรครู 4 ปี คณะผู้จัดทำจึงได้จัดการสัมมนา“ผ่าพิสูจน์ครู 4 ปี”
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่ อให้เกิดการเรียนรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับประเด็นปัญหา
และให้ทราบถึงที่มาแนวโน้มสถานการณ์ปัญหาของครู 4 ปี




วัตถุประสงค์โครงการ

1.เพื่อนำเสนอประเด็นปัญหาหลักสูตรครู 4 ปี ใบประกอบวิชาชีพและ
ทิศทางครู 4 ปีในอนาคต

2.เพื่อให้ผู้เข้าร่วมสัมมนารับทราบถึงที่มา แนวโน้มและสถานการณ์
ปัญหาของหลักสูตรครู 4 ปี ใบประกอบวิชาชีพและทิศทางครู 4 ปีใน
อนาคต




โครงการสัมมนาวิชาการ "การผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี "

11

“ผ่าพิ สูจน์
หลักสูตรครู 4 ปี”

ขอบข่ายเนื้อหา
ประเด็นปัญหาความแตกต่างที่เป็นข้อสงสัยของนิสิตนักศึกษาที่

เรียนหลักสูตรครู 4 ปี การเรียนรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับประเด็นปัญหา
หลักสูตรครู 4 ปี และให้ทราบถึงที่มา แนวโน้มสถานการณ์ปัญหาของ
ครู 4 ปี เป้าหมายของการศึกษาแบบหลักสูตรครู4ปีและมีแนวโน้มปรับ
หลักสูตรครู4ปีอย่างไรบ้างแนวทางการศึกษาของหลักสูตรครู4ปีใน
อนาคต
ประเด็นการสัมมนา

1.การปรับหลักสูตรครู 4 ปี
2.ตั๋วครู(การประเมินขอรับใบประกอบวิชาชีพครู)
3.ทิศทางครู 4 ปี ในอนาคต

โครงการสัมมนาวิชาการ "การผ่าพิสูจน์หลักสูตรครู 4 ปี "