หน่วยที่ 1
การวางแผนเป้าหมายชีวิตเป็นสิ่งจ าเป็นที่ทุกคนต้อง ปฏิบัติเพราะการวางแผนชีวิตเป็นการก าหนด ความส าเร็จของชีวิต ซึ่งการวางแผนชีวิตเป็นสิงที่ต้อง ด าเนินการอย่างมีหลักการ ที่สามารถควบคุม ตรวจสอบ และแก้ไขได้อย่างเป็นรูปธรรม 1. การวางแผนเป้าหมายชีวิต
ความต้องการของมนุษย์เป็นแรงผลักดันให้คนท างานหรือท าให้ มีก าลังใจในการท างานความต้องการของมนุษย์นั้นเปลี่ยนแปลงได้ตาม ฐานะของแต่ละบุคคล สิ่งแวดล้อม มนุษย์มีความต้องการไม่มีที่สิ้นสุด การตั้งเป้าหมายจะช่วยให้บุคคลรู้ถึงความต้องการของตนซึ่งจะ กระตุ้นให้มีความพยายามมากขึ้นและการบรรลุเป้าหมายจะเป็น สิ่งจูงใจให้มีการกระท าต่อ ๆ ไป 1.1 ความต้องการของมนุษย์
ขั้นที่ 1 ความต้องการทางด้านร่างกาย (Physiological Needs)ความต้องการในขั้นนี้เป็นความต้องการพื้นฐาน ซึ่งมี พลังมากที่สุด เพราะเป็นความต้องการที่จ าเป็นต่อการ ด ารงชีวิต เช่น ความต้องการอากาศ อาหาร ยารักษาโรค แนวความคิดของมาสโลว์(Maslow) ได้แบ่งความต้องการของมนุษย์ออกเป็น 5 ขั้นเรียงล าดับตามนี้ แนวความคิดของมาสโลว์(Maslow) ขั้นที่ 2 ความต้องการความมั่นคง ปลอดภัย (Safety and Security Needs) ความต้องการในขั้นนี้จะเกิดเมื่อขั้นแรกได้รับการตอบสนอง ความต้องการในขั้นนี้เป็นความต้องการที่จะรักษาความปลอดภัยในชีวิตและ ทรัพย์สินของตนเอง
ขั้นที่ 5 ความต้องการที่จะเข้าใจประจักษ์ตนเองอย่างแท้จริง (Self-actualization Needs) เป็นความต้องการเพื่อตระหนักรู้ความสามารถของตน กับประพฤติปฏิบัติตนตาม ความสามารถ และสุดความสามารถ ขั้นที่ 4 ความต้องการได้รับการยกย่องนับถือ (Esteem Needs) แบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ ได้แก่ความต้องการนับถือตนเอง (Self-respect) คือ ความต้องการมี อ านาจ มีความเชื่อมั่นในตนเอง มีความสามารถและความส าเร็จ มีความเคารพนับ ถือตนเองและความต้องการ ขั้นที่ 3 ความต้องการความรักและความเป็นเจ้าของ (Belonging and Love Needs) เมื่อ 2 ขั้นแรกได้รับการตอบสนองความต้องการแล้ว มนุษย์จะสร้าง ความรักและความผูกพันกับผู้อื่น
1.2 เป้าหมายชีวิต ค าว่า "เป้าหมาย" ส าหรับบางคนอาจจะเป็นสิ่งที่คิดไว้ในใจ แต่ส าหรับบางคนเป็นสิ่งส าคัญที่จะเป็นแรงผลักดันให้ชีวิต ด าเนินต่อไปได้อย่างมีคุณค่า มีความหมายการตั้งเป้าหมาย ชีวิตของตนเอง 1.2.1 ด้านสุขภาพ สุขภาพ คือ สภาวะของร่างกายและจิตใจของมนุษย์ การที่มนุษย์จะด ารงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างปกติสุขนั้น ต้องเป็นผู้ที่มีสภาะ ของร่างกายและจิตใจที่สมบูรญ์ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ
1.2.3 ด้านการศึกษา การศึกษาเป็นสิ่งจ าเป็นส าหรับการประกอบอาชีพ เพราะความ ต้องการที่จะได้ประกอบอาชีพที่ดี มีความมั่นคง รายได้ดีสิ่งแรกที่ต้องวางแผน คือ การเลือกเรียนในสถาบันหรือสาขาวิชาที่ผู้ประกอบการต้องการ หรือถ้าต้องการที่จะ ประสบความส าเร็จในอาชีพอิสระ ไม่เป็นลูกจ้างใครก็ต้องเลือกเรียนสาขาวิชาที่ สอดคล้องกับการน ามาใช้งานของตนเองได้อย่างอย่างมั่นคงในอนาคต แนวทางการ วางแผนท าได้ 1.2.2 ด้านคู่ครอง การมีคู่ครองเป็นความปรารถนาทางเพศตามหลัก ธรรมชาติเพื่อด ารงเผ่าพันธุ์ของมนุษย์เป็นปัจจัยแรก ดังนั้น เมื่ออย่างเข้าสู่วัยหนุ่มสาวจึงมักมีการเลือกคู่ครองตามมา
2. วงจรควบค ุ มค ุ ณภาพ 2.1 ความหมายของ PDCA PDCA เป็นวงจรที่พัฒนามาจากการคิดค้นโดย วอลเตอร์ชิวฮาร์ท (Walter Shewhart) เป็นผู้บุกเบิก การใช้สถิติส าหรับวงการอุตสาหกรรมและเริ่มเป็นที่รู้จักกันมากขึ้นต่อมาพบว่าแนวคิดในการใช้วงจร PDCA สามารถน ามาใช้ได้ทุกกิจกรรม จึงเป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายมากขึ้นทั่วโลก ดังนั้น PDCA วงจรควบคุมคุณภาพ เป็นอักษรน าของค าศัพท์ภาษาอังกฤษ 4 ค า คือ P : Plan =วางแผน D : Do = ปฏิบัติตามแผน C : Check = ตรวจสอบ ประเมินผล และน าผลประเมินมาวิเคราะห์ A : Action = ปรับปรุง แกไ้ ข ด าเนินให้เหมาะสมตามผลการประเมิน
2.2 การประย ุ กต ์ใช ้ ตัวอักษรรบุทิศทาง เข็มท 2.2 การประยุกต์ใช้PDCA กับเป้าหมายชีวิต Plan (วางแผน ) หมายถึง การวางแผนการด าเนินงานอย่างรอบคอบ ครอบคุ ลมถึงการก าหนดหัวข้อที่ต้องการปรับปรุง เปลี่ยนแปลงซึ่งรวมถึงการพัฒนาสิ่ง ใหม่ๆ การแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติงาน ซึ่งอาจจะประกอบด้วย การ ก าหนดเป้าหมายหรือวัตถุประสงค์ของการด าเนินงาน ฉะนั้น P จะต้องมี แผนการปฏิบัติดังนี้ • 1. วัตถุประสงค์เหมาะสมและสอดคล้องกับแผน • 2. มีการก าหนดผู้รับผิดชอบ • 3. ระยะเวลาด าเนินการที่ก าหนดไว้เหมาะสม • 4. งบประมาณที่ก าหนดเหมาะสม
1 . 3 . Do (ปฏิบัติตามแผน) หมายถึง การด าเนินงานตามแผน ประกอบด้วย การมีโครงสร้างรองรับ การด าเนินการ และวิธีด าเนินการ D จึงต้องมีผลจากการด าเนินงานตามแผน ดังนี้ • 1. มีการก าหนดขั้นตอนหรือวิธีการด าเนินการ • 2. รับผิดชอบ ด าเนินการได้ตามที่ก าหนดไว้ • 3. มีการประสานงานกับผู้ที่เกี่ยวข้อง • 4. สามารถด าเนินการตามระยะเวลาที่ก าหนด • 5. สามารถด าเนินการได้ตามงบประมาณที่ก าหนดไว้หรือไม่ 2.2 การประยุกต์ใช้
Check (ตรวจสอบการปฏิบัติตามแผน) หมายถึง การประเมินแผนประกอบด้วย การประเมินโครงสร้างที่รองรับการด าเนินการ การประเมินขั้นตอนการ ด าเนินงาน และประเมินผลของการด าเนินงานตามแผนที่ได้ตั้งไว้และจะต้องมีการ ประเมินผลการด าเนินการ ดังนี้ • 1. มีการก าหนดวิธี/รูปแบบการประเมิน • 2. มีรูปแบบของการประเมินที่เหมาะสม • 3. ผลของการประเมินตรงกับวัตถุประสงค์ที่วางไว้ • 4. ปัญหา/จุดอ่อนที่พบในการด าเนินการ • 5. ข้อดี/จุดแข็งของการด าเนินการ 2.2 การประยุกต์ใช้ Action (ปรับปรุง แกไ้ ข) คือ การปรับปรุง แกไ้ ขส่วนท ี่ม ีปัญหา หร ื อถา ้ไม่ม ีปัญหาใด ๆ ก ็ ยอมรับแนวทางการปฏิบัติ แผนงานที่ได้ผลส าเร็จ เพ ื่อนา ไปใชม ้ นการทา งานคร ้ังต่อไป