Oδηγός αναζήτησης πηγών

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΔΔΠΜΣ: "Επιστήμες της Αγωγής-Τεχνολογίες Μάθησης"

Ο βοηθός σου στην αναζήτηση πηγών

Μαρία-Ρεβέκκα Κυριακίδου
Ιωακειμίνα Νικολαΐδου
Βασιλική Πέκαλη
Χριστίνα Σαλαώρα

Θεσσαλονίκη 2017

Πίνακας περιεχομένων

1. Εισαγωγή............................................................................................................................... 3
2. Αναζήτηση στη βιβλιοθήκη ΑΠΘ......................................................................................... 3

2.1.Τρόποι αναζήτησης ......................................................................................................... 3
2.2. Αναζήτηση στην καρτέλα “Κατάλογος” και στην καρτέλα “Άρθρα/Περιοδικά ”......... 5
3. Αναζήτηση στη βάση δεδομένων Scopus ............................................................................ 9
3.1.Παρουσίαση αρχικής σελίδας της Scopus..................................................................... 10
3.2. Ξεκινώντας την αναζήτησή σου................................................................................... 11

3.2.1.Αναζήτηση εγγράφων............................................................................................. 12
3.2.2.Αναζήτηση συγγραφέα........................................................................................... 17
3.2.3.Αναζήτηση επιστημονικού φορέα.......................................................................... 18
3.2.4.Σύνθετη αναζήτηση ................................................................................................ 19
4.Τεχνικές αναζήτησης............................................................................................................ 21
4.1.Σύμβολα αντικατάστασης χαρακτήρων ............................................................................ 21
4.2.Ασαφείς αναζητήσεις .................................................................................................... 21
4.3.Τελεστές εγγύτητας - Αναζήτηση συγγενών όρων ....................................................... 22
4.4.Αναζήτηση σε εύρος ..................................................................................................... 22
4.5.Ενίσχυση ενός όρου....................................................................................................... 22
4.6.Αναζήτηση φράσης ....................................................................................................... 22
4.7.Λογικοί Τελεστές Boolean ............................................................................................ 23
4.8.Πεδία Αναζήτησης ........................................................................................................ 25
4.9.Ομάδες πεδίων αναζήτησης .......................................................................................... 26
5.Το λογισμικό Mendeley ...................................................................................................... 28
5.1.Η εξαγωγή βιβλιογραφικών αναφορών......................................................................... 28
5.2.Η διαδικασία εισαγωγής από το Mendeley μέσα στο Word ......................................... 29
6. Βιβλιογραφικές αναφορές ............................................................................................... 33

2

1. Εισαγωγή

Μέσω της βιβλιοθήκης του ΑΠΘ οι φοιτητές έχουν πρόσβαση σε 1 εκ. βιβλία (σε
έντυπη και ηλεκτρονικής μορφής), σε 25.000 ξενόγλωσσα περιοδικά, καθώς και σε
διδακτορικές διατριβές, μεταπτυχιακές εργασίες του ΑΠΘ και δημοσιεύσεις των
μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας του ΑΠΘ.

Η διαδικασία αναζήτησης των πηγών μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε από την αρχική
σελίδα της βιβλιοθήκης του ΑΠΘ https://www.lib.auth.gr/el, είτε από την
ενοποιημένη μηχανή αναζήτησης http://search.lib.auth.gr/.

Για να έχεις πρόσβαση στις συνδρομές του πανεπιστημίου του ΑΠΘ από το σπίτι
σου συνδέσου μέσω VPN. Οδηγίες πρόσβασης στον παρακάτω σύνδεσμο:
https://it.auth.gr/el/netAccess/VPN

2. Αναζήτηση στη βιβλιοθήκη ΑΠΘ
2.1.Τρόποι αναζήτησης
Πρώτος τρόπος αναζήτησης
Μέσα από τον διαδικτυακό τόπο της βιβλιοθήκης του ΑΠΘ
https://www.lib.auth.gr/el μπορείς να αναζητήσεις πηγές από την καρτέλα
“Αναζήτηση”.

 Στην επιλογή “Κατάλογος” γίνεται η αναζήτηση έντυπου υλικού, όπως βιβλία,
έντυπα περιοδικά και διδακτορικές διατριβές.

 Στην επιλογή “Πηγές” είναι διαθέσιμες βιβλιογραφικές βάσεις δεδομένων
ποικίλης θεματολογίας για την αναζήτηση ξένης βιβλιογραφίας.

 Στην επιλογή “Άρθρα/Περιοδικά” μπορείς να έχεις πρόσβαση στη συλλογή
των ηλεκτρονικών συνδρομών του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών
Βιβλιοθηκών (HEAL-Link) και της βιβλιοθήκης ΑΠΘ.

3

Εικόνα 1. Η αρχική σελίδα της βιβλιοθήκης του ΑΠΘ
Δεύτερος τρόπος αναζήτησης
Μέσα από την ενοποιημένη μηχανή αναζήτησης της βιβλιοθήκης του ΑΠΘ
http://search.lib.auth.gr/ μπορείς να αναζητήσεις πηγές από τις καρτέλες
“Κατάλογος” και “Άρθρα/Περιοδικά” με απλή (απευθείας πληκτρολόγηση) ή
σύνθετη (συνδυασμός κριτηρίων) αναζήτηση (εικόνα 2).

Εικόνα 2. Καρτέλα ''Κατάλογος'' και Καρτέλα ‘’Άρθρα/ Περιοδικά’’

4

2.2. Αναζήτηση στην καρτέλα “Κατάλογος” και στην καρτέλα
“Άρθρα/Περιοδικά ”

Στην καρτέλα “Κατάλογος” διατίθενται τα εξής εργαλεία:
1. Κατάλογος (OPAC), ο κατάλογος βιβλίων και έντυπων περιοδικών.
2. Ψηφιοθήκη, δικτυακός τόπος που φιλοξενεί ψηφιοποιημένο υλικό από τις
σπάνιες συλλογές της βιβλιοθήκης ΑΠΘ.
3. ΙΚΕΕ, το ιδρυματικό καταθετήριο όπου αναρτώνται οι επιστημονικές
εργασίες των μελών ΔΕΠ, οι διδακτορικές διατριβές, οι μεταπτυχιακές και
πτυχιακές εργασίες που έχουν εκπονηθεί στο ΑΠΘ.
4. Προθήκη του ΑΠΘ, περιβάλλον διαχείρισης και διάθεσης περιοδικών
ανοικτής πρόσβασης.
5. Συνεδριοθήκη, περιβάλλον διαχείρισης τη φιλοξενία συνεδρίων και άλλων
επιστημονικών εκδηλώσεων που οργανώνονται από το ΑΠΘ.

Απλή αναζήτηση

Απλή αναζήτηση σε ‘’Κατάλογο’’ Απλή αναζήτηση σε ‘’Άρθρα /Περιοδικά’’

Μπορείς να αναζητήσεις πληκτρολογώντας τον όρο ή τη φράση που αναζητάς
επιλέγοντας ταυτοχρόνως το πεδίο στο οποίο επιθυμείς να εκτελεστεί η
αναζήτηση. Επίσης, μπορείς να κάνεις χρήση τεχνικών αναζήτησης (βλ. ενότητα
“Τεχνικές Αναζήτησης”) ή συνδυασμού των όρων αναζήτησης με λογικούς
τελεστές Boolean (βλ. ενότητα “Λογικοί Τελεστές’’). Στην εικόνα 2 παραπάνω
υπάρχει ένα παράδειγμα όπου γίνεται αναζήτηση φράσης με χρήση εισαγωγικών.

Σημείωση: Στην επιλογή “Άρθρα/Περιοδικά” μπορείς να έχεις πρόσβαση στη
συλλογή των ηλεκτρονικών συνδρομών του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών
Βιβλιοθηκών (HEAL-Link) και της βιβλιοθήκης ΑΠΘ, αλλά και σε ανοιχτής
πρόσβασης πηγές.

5

Σύνθετη αναζήτηση

Σύνθετη αναζήτηση σε ‘’Κατάλογο’’ Σύνθετη αναζήτηση σε ‘’Άρθρα /Περιοδικά’’

Στη σύνθετη αναζήτηση διατίθενται Στη σύνθετη αναζήτηση διατίθενται
περισσότερες επιλογές: περισσότερες επιλογές:

 Χρήση πολλαπλών πεδίων  Χρήση πολλαπλών πεδίων
αναζήτησης αναζήτησης

 Συνδυασμός των πεδίων με  Συνδυασμός των πεδίων με λογικούς
λογικούς τελεστές τελεστές

 Δημιουργία ομάδων πεδίων  Δημιουργία ομάδων πεδίων
αναζήτησης και συνδυασμού αναζήτησης και συνδυασμού τους με
τους με λογικούς τελεστές λογικούς τελεστές (εφαρμογή σε
(εφαρμογή σε περίπλοκα περίπλοκα ερωτήματα).
ερωτήματα).
 Περιορισμός της αναζήτησης
 Περιορισμός της αναζήτησης χρησιμοποιώντας κριτήρια όπως η
χρησιμοποιώντας κατηγορίες γλώσσα, η μορφή ή το έτος έκδοσης
ταξινόμησης, γλώσσα, μορφή ή του υλικού.
έτος έκδοσης του υλικού.

6

Εικόνα 3. Παράδειγμα Σύνθετης αναζήτησης

Αποτελέσματα αναζήτησης

Μετά τη διαδικασία αναζήτησης πηγών θα εμφανιστούν συγκεντρωτικά τα
αποτελέσματα της αναζήτησής σου, τα οποία μπορείς να βελτιώσεις ή να περιορίσεις.

Πως ;

1. Επιλέγοντας ένα από τα “προτεινόμενα θέματα” που σχετίζονται με την
αναζήτησή σου προβάλλεται μια νέα σελίδα αποτελεσμάτων με υλικό που
περιγράφεται από αυτό το θέμα.

2. Αλλάζοντας την ταξινόμηση/ σειρά προβολής των αποτελεσμάτων.
3. Χρησιμοποιώντας ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω φίλτρα:

i. Πηγή : Επίλεξε έτσι ώστε να προβληθούν τα αποτελέσματα από μια πηγή
όπως Κατάλογος, Ψηφιοθήκη, ΙΚΕΕ , Προθήκη, Συνεδριοθήκη.

ii. Βιβλιοθήκη: Επίλεξε για να προβληθούν αποτελέσματα σχετικά με υλικό
που βρίσκεται σε συγκεκριμένη βιβλιοθήκη.

iii. Συλλογή: Επίλεξε για να εμφανιστεί υλικό το οποίο περιλαμβάνεται σε
κάποια ειδική συλλογή.

iv. Ταξινομικός αριθμός: Το υλικό της βιβλιοθήκης τοποθετείται στα ράφια
ανάλογα με το κύριο θέμα του. Τα θέματα εκφράζονται με ένα γράμμα

7

της αγγλικής αλφαβήτου σύμφωνα με το σύστημα ταξινόμησης της
βιβλιοθήκης του Κογκρέσου. Επίλεξε για να βγει ένα υλικό σχετικό με ένα
συγκεκριμένο θέμα. Αυτή η επιλογή είναι παρόμοια με την αναζήτηση
στα ράφια. Επιλέγοντας ένα γράμμα είναι σα να βρίσκεσαι μπροστά από
ένα ράφι και βλέπεις τα βιβλία που είναι τοποθετημένα σε αυτό.
v. Γλώσσα: Επίλεξε για να βγει υλικό στη γλώσσα της επιλογής σου.
vi. Έτος έκδοσης: Επίλεξε για να βγει υλικό από το χρονικό εύρος της
επιλογής σου.

8

3. Αναζήτηση στη βάση δεδομένων Scopus

Η Scopus είναι η μεγαλύτερη βιβλιογραφική βάση δεδομένων και ανήκει στον
εκδοτικό οίκο Elsevier. Μέσω της Scopus, εκτός από πρόσβαση σε περιλήψεις και
βιβλιογραφικές αναφορές επιστημονικών άρθρων, παρέχεται η δυνατότητα
αναζήτησης άρθρων σε περισσότερα από 22748 ομότιμα αξιολογημένα επιστημονικά
περιοδικά, από τα οποία περισσότερα από 3476 είναι ανοιχτής πρόσβασης. Εκτός από
τα περιοδικά ανοιχτής πρόσβασης, μπορείς να έχεις αυτόματη σύνδεση στο πλήρες
κείμενο ενός άρθρου, αν το περιοδικό στο οποίο έχει δημοσιευθεί το άρθρο αυτό
αποτελεί συνδρομή του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (HEAL-
Link). Επιπλέον, στη Scopus μπορείς να βρεις βιβλία, σειρές βιβλίων, πρακτικά
συνεδρίων και η Scopus ενημερώνεται καθημερινά και αφορά σε διάφορους
επιστημονικούς τομείς.

Μπορείς να έχεις πρόσβαση στη βάση δεδομένων Scopus κάνοντας εγγραφή. Τα
βήματα που πρέπει να ακολουθήσεις είναι τα εξής:

1. Άνοιξε τη σελίδα της Scopus: http://www.scopus.com/

2. Επίλεξε τον σύνδεσμο “Login in” που βρίσκεται πάνω δεξιά της οθόνης.

3. Στη σελίδα που σου εμφανίζεται επίλεξε “Other Institution Login”

4. Αναζήτησε το “Aristotle University of Thessaloniki” ή το “Αριστοτέλειο
Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης” από το πεδίο αναζήτησης “Search for your
institution and click the name to login”. Εναλλακτικά επίλεξε στο μενού
επιλογών "choose your institution's region or group and click the name
from the results below to login" το “GRNET AAI Federation (Greece)”
και στη λίστα που εμφανίζεται από κάτω επίλεξε το “Aristotle University of
Thessaloniki” ή το “Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης”.

5. Στη σελίδα που θα μεταβείς, συμπλήρωσε το όνομα χρήστη (“username”)
του ιδρυματικού σου λογαριασμού και τον αντίστοιχο κωδικό πρόσβασης
(“password”) στα πεδία που εμφανίζονται. Πατώντας “Είσοδος” εισέρχεσαι
στη βάση Scopus.

9

3.1.Παρουσίαση αρχικής σελίδας της Scopus

Στην αρχική σελίδα της Scopus προβάλλεται ο κύριος μηχανισμός αναζήτησης
“Search”, καθώς και το μενού πλοήγησης στις υπηρεσίες της Scopus (Βλ. εικόνα 4 ).

Εικόνα 4. Η αρχική σελίδα της Scopus, με τον κύριο μηχανισμό αναζήτησης
“Search” και το μενού πλοήγησης στις υπηρεσίες της Scopus (κόκκινο πλαίσιο)

Πίνακας 1. Βασικές υπηρεσίες της Scopus

Search Βασικός μηχανισμός αναζήτησης: Αναζήτηση εγγράφων, συγγραφέων και
φορέων εργασίας/συνεργασίας του συγγραφέα
Sources Πλοήγηση ή αναζήτηση πηγών/περιοδικών με τον τίτλο τους
Alerts Υπηρεσίες ειδοποίησης μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου
Lists Υπηρεσία δημιουργίας και διαχείρισης λίστας επιλεγμένων εγγράφων.
Help Παροχή βοήθειας και επικοινωνίας από το προσωπικό της Scopus

10

SciVal Πλατφόρμα για τη διαμόρφωση, απεικόνιση και εξαγωγή πληροφοριών
αναφορικά με τις επιδόσεις στην έρευνα των διάφορων επιστημονικών
“Το όνομά φορέων, την ανάπτυξη συνεργατικών σχέσεων και την απεικόνιση τάσεων
σου στα της έρευνας
λατινικά” Προβολή του προφίλ σου

Μενού “hamburger”: Προβολή περισσότερων υπηρεσιών

3.2. Ξεκινώντας την αναζήτησή σου

Μηχανισμοί αναζήτησης
Υπάρχουν τέσσερις μηχανισμοί αναζήτησης:

1. Αναζήτηση εγγράφων “Documents”
2. Αναζήτηση συγγραφέα “Author”
3. Αναζήτηση επιστημονικού φορέα “Affiliations”
4. Σύνθετη αναζήτηση “Advanced”

11

Εικόνα 5 .Οι τέσσερις μηχανισμοί αναζήτησης στη Scopus απεικονίζονται στο
κόκκινο πλαίσιο

3.2.1.Αναζήτηση εγγράφων

Εικόνα 6. Η σελίδα αναζήτησης εγγράφων στη Scopus
12

Από την επιλογή “Documents” μπορείς να αναζητήσεις έγγραφα:
1. Εισάγοντας όρους που σχετίζονται με το θέμα που σε ενδιαφέρει στο πεδίο
“Search” (Για το πώς να αναζητήσεις έγγραφα με τον αποτελεσματικότερο
τρόπο βλ. ενότητα “Τεχνικές αναζήτησης”)
2. Επιλέγοντας πεδία αναζήτησης για τους όρους που εισήγαγες. Σημειώνεται
πως είναι προεπιλεγμένα τα πεδία “Τίτλος άρθρου, Περίληψη, Λέξεις-κλειδιά”
(“Article title, Abstract, Keywords”).
3. Εισάγοντας νέα πεδία αναζήτησης από το εικονίδιο “ ” για να αναζητήσεις
ταυτόχρονα περισσότερους όρους ή λέξεις-κλειδιά
4. Χρησιμοποιώντας τους τελεστές Boolean AND - OR - AND NOT για να
συνδυάσεις όρους αναζήτησης.
5. Χρησιμοποιώντας περιορισμούς αναζήτησης στην επιλογή “Limit” ανά
ημερομηνία δημοσίευσης (“Date range”) και ανά τύπο τεκμηρίου
(“Document type”).

Σημείωση: Συμβουλές για αποτελεσματικές αναζητήσεις παρέχονται από την
υπερσύνδεση “Search tips” που βρίσκεται στο πάνω δεξιά μέρος της οθόνης.

3.2.1.1. Αποτελέσματα αναζήτησης: Ταξινόμηση επιλογών και Βελτιστοποίηση
αναζήτησης

Αφού πραγματοποιήσεις την αναζήτησή σου στην “αναζήτηση εγγράφων”
(“Document”), θα σου εμφανιστεί η σελίδα των αποτελεσμάτων της αναζήτησής σου
(Βλ. Εικόνα 7).

13

1
2
3
4

1 67
8
5

9

Εικόνα 7. Η σελίδα των αποτελεσμάτων της αναζήτησης εγγράφων στη Scopus.
Η επεξήγηση των διαφόρων επιλογών (αριθμημένα τετράγωνα) δίνεται
παρακάτω.

1 Πάνω αριστερά απεικονίζεται ο αριθμός των εγγράφων που σχετίζονται με τον/τους
όρο/ους που αναζήτησες και ακριβώς από κάτω προβάλλεται ο/οι όρος/οι που

2
υπέβαλες για αναζήτηση.

3 Κάτω από το μέρος προβολής του όρου της αναζήτησής σου υπάρχουν κάποια
εικονίδια, με τα οποία μπορείς να επεξεργαστείς την αναζήτηση (“Edit”), να
αποθηκεύσεις την αναζήτηση (“Save”), να ενεργοποιήσεις την υπηρεσία ειδοποίησης
(“Setalert”), η οποία θα σε ενημερώνει μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σου
για κάθε προσθήκη νέων αποτελεσμάτων, και τέλος να ενεργοποιήσει την ίδια
υπηρεσία ειδοποίησης μέσω όμως της τεχνολογίας RSS (“Set Feed”).

4 Στο πεδίο “Search within results” μπορείς να εκτελέσεις μια νέα αναζήτηση στα
αποτελέσματά σου, εισάγοντας νέους όρους βελτιώνοντας τα αποτελέσματα της
αναζήτησής σου.

5 Η βελτίωση των αποτελεσμάτων μπορεί να επιτευχθεί και μέσω της επιλογής “Refine
Results”, μέσω του καθορισμού περιορισμών στο έτος δημοσίευσης, στο όνομα του
συγγραφέα, την επιστημονική περιοχή, στο είδος του εγγράφου, στον τίτλο της
14

πηγής, στις λέξεων-κλειδιών, στον επιστημονικό φορέα, στη χώρα, στο είδος της
πηγής και στη γλώσσα σύνταξης του εγγράφου. Μέσω της επιλογής “Limit to”
περιορίζεις τα αποτελέσματά σου στα κριτήρια που επέλεξες, ενώ με την επιλογή
“Exclude” αποκλείεις αποτελέσματα που συμπεριλαμβάνουν τα κριτήρια που
επέλεξες.

6 Από την επιλογή “Analyze search results” μπορείς να δεις γραφικές παραστάσεις
και διαγράμματα που απεικονίζουν το πλήθος των εγγράφων σε συνδυασμό με
διάφορα κριτήρια, όπως χρονολογία, πηγή, συγγραφέας, φορέας, χώρα, είδος
εγγράφου και επιστημονική περιοχή.

7 Στα δεξιά της επιλογής “Analyze search results” υπάρχει η επιλογή “Show all
abstracts”, η οποία εμφανίζει τις περιλήψεις των εγγράφων που βρέθηκαν από την
αναζήτηση, και η επιλογή “Sort on”, με την οποία έχεις την δυνατότητα να
εμφανίσεις τα αποτελέσματα ανά έτος δημοσίευσης, πλήθος αναφορών, όνομα
συγγραφέα, τίτλος περιοδικού και συνάφεια με τον όρο που αναζήτησες. Σημειώνεται
πως εξ ορισμού τα αποτελέσματα εμφανίζονται ανάλογα με το πλήθος των
παραθέσεων των βιβλιογραφικών αναφορών σε άλλα έγγραφα (“Cited by”).

8 Κάτω από την επιλογή “Analyze search results” εμφανίζονται οι εξής επιλογές:
 “All”: επιλέγει όλες τα αποτελέσματα-έγγραφα της αναζήτησής σου
 “Export”: εξαγωγή πληροφορίας για τη βιβλιογραφία που επέλεξες
χρησιμοποιώντας τους οργανωτές βιβλιογραφίας Mendeley ή RefWorks, ή σε
μια από τις μορφές: RIS (EndNote), CSV (Εxcel), BibTex ή Text (HTML). Το
είδος της πληροφορίας μπορείς να το καθορίσεις εσύ.
 “Download”: μπορείς να κατεβάσεις την περίληψη ή το πλήρες κείμενο σε
μορφή .pdf του/ων εγγράφου/ων που επέλεξες. (Απαιτείται χρήση του Internet
Explorer 10 ή 11).
 “View citation overview”: μπορείς να δεις μια ανάλυση των παραθέσεων
του/ων εγγράφου/ων που επέλεξες από άλλους συγγραφείς.
 “View Cited by”: παρουσίαση όλων των δημοσιεύσεων, στα οποία γίνεται
παράθεση του/των εγγράφου/ων που επέλεξες.
 “Save to list”: αποθήκευση της/ων δημοσίευσης/ων στις λίστες σου (“Lists”)

15

 “...”: Η επιλογή αυτή προσφέρει δύο δυνατότητες. Πρώτον, την παρουσίαση
όλων των βιβλιογραφικών αναφορών που υπάρχουν στη/τις δημοσίευση/εις
που επέλεξες (“View references”). Δεύτερον, τη δημιουργία βιβλιογραφικής
αναφοράς της επιλεγμένης/ων δημοσίευσης/ων.

“ ”: εκτύπωση εγγράφου/ων
“ ”: αποστολή εγγράφου/ων μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου
“ ”: αποθήκευση εγγράφου/ων σε μορφή .pdf

8 Τέλος, κλικάροντας πάνω στο όνομα ενός δημοσιευμένου εγγράφου εμφανίζονται
σε νέα σελίδα περισσότερες πληροφορίες για το δημοσιευμένο έγγραφο αυτό.
Ένα παράδειγμα παρουσιάζεται στην παρακάτω εικόνα.

16 2 7
3

8
4

5
9

Εικόνα 8. Παράδειγμα σελίδας, στην οποία παρουσιάζονται περισσότερες
πληροφορίες για το επιλεγόμενο δημοσιευμένο έγγραφο

Στην παραπάνω εικόνα (Εικόνα 8) απεικονίζονται αριθμημένες οι πληροφορίες.
1 Επιλέγοντας την υπερσύνδεση “Full Τext” μεταβαίνεις στο πλήρες
κείμενο του εγγράφου.
2 Μετάβαση στη σελίδα της πηγής του άρθρου.
3 Μετάβαση στη σελίδα του/ων συγγραφέα/έων.

16

4 Λέξεις-κλειδιά είτε του συγγραφέα “Author keywords”, είτε της Scopus
για το άρθρο “Indexed keywords”.

5 Οι βιβλιογραφικές αναφορές “References” που υπάρχουν στο άρθρο.
Κλικάροντας πάνω σε αυτές μπορείς να έχεις πρόσβαση στις περιλήψεις
των άρθρων.

6 Αν έχεις επιλέξει ως οργανωτή της βιβλιογραφίας σας το Mendeley, τότε
θα σας εμφανίζεται στο πάνω μέρος της σελίδας το εικονίδιο “Save to
Mendeley”, από όπου μπορείτε να αποθηκεύσετε τα στοιχεία του άρθρου.
Κλικάροντας στο βέλος δίπλα από το εικονίδιο, μπορείς να επιλέξεις
κάποιον άλλο οργανωτή βιβλιογραφίας.

7 Τα άρθρα στα οποία γίνεται παράθεση του επιλεγμένου άρθρου.
8 Άρθρα σχετικά με το θέμα του επιλεγμένου άρθρου.
9 Κάποια στατιστικά στοιχεία αναφορικά με τη δημοτικότητα του άρθρου.

3.2.2.Αναζήτηση συγγραφέα

Από την επιλογή “Author” της αρχικής σελίδας την αναζήτησης “Search” μπορείς
να αναζητήσεις κάποιον συγγραφέα με το επίθετο και το/τα αρχικό/α του όνομάτος
του ή με το κωδικό “ORCID” (Open Research and Contribut or Identifier) του
συγγραφέα (Βλ. Εικόνα 9).
Στην αναζήτηση συγγραφέα βάση του ονόματός του, παρέχεται η δυνατότητα
προσθήκης του φορέα εργασίας/συνεργασίας του συγγραφέα “Affiliation” και η
επιλογή “Show exact matches only” για την αποφυγή προβολής συγγραφέων με το
ίδιο όνομα.
Σημείωση: Συμβουλές για αποτελεσματικές αναζητήσεις παρέχονται από την
υπερσύνδεση “Search tips” που βρίσκεται στο πάνω δεξιά μέρος της οθόνης.

17

Εικόνα 9. Η σελίδα με τον μηχανισμό αναζήτησης συγγραφέα στη Scopus

3.2.3.Αναζήτηση επιστημονικού φορέα
Από την επιλογή “Affiliations” της αρχικής σελίδας την αναζήτησης “Search”
μπορείς να αναζητήσεις έναν συγκεκριμένο επιστημονικό φορέα βάσει του ονόματός
του από το πεδίο “Affiliation name” (Βλ. Εικόνα 10).
Επιπλέον, από την υπερσύνδεση “Search for documents by affiliation” μπορείς να
αναζητήσεις έγγραφα με το όνομα ενός επιστημονικού φορέα.
Σημείωση: Συμβουλές για αποτελεσματικές αναζητήσεις παρέχονται από την
υπερσύνδεση “Search tips” που βρίσκεται στο πάνω δεξιά μέρος της οθόνης.

18

Εικόνα 10. Η σελίδα με το μηχανισμό αναζήτησης επιστημονικού φορέα στη
Scopus

3.2.4.Σύνθετη αναζήτηση
Ο μηχανισμός σύνθετης αναζήτησης “Advanced” απαιτεί γνώσεις σύνταξης
ερωτημάτων με τελεστές Boolean (βλ. ενότητα “Τεχνικές αναζήτησης”). Μπορείς να
διατυπώσεις το ερώτημά σου χρησιμοποιώντας τις βοηθητικές λέξεις που
εμφανίζονται στα δεξιά της οθόνης (Βλ. Εικόνα 11). Για περισσότερες πληροφορίες
σχετικά με τη διαμόρφωση των ερωτημάτων σου πάτησε πάνω στην υπερσύνδεση
“Search tips” που βρίσκεται στο πάνω δεξιά μέρος της οθόνης.

Εικόνα 11. Η σελίδα σύνθετης αναζήτησης στη Scopus

19

Επίσης, στο τέλος της σελίδας έχεις τη δυνατότητα να παρακολουθήσεις το ιστορικό
αναζήτησης σου (Εικόνα 12). Το ιστορικό αναζήτησης διαγράφεται μετά από την
αποσύνδεσή σου από την σελίδα της Scopus, εκτός και αν το αποθηκεύσεις
επιλέγοντας το τρίτο εικονίδιο που εμφανίζεται κάτω δεξιά.

Εικόνα 12. Το ιστορικό αναζήτησης στη Scopus

20

4.Τεχνικές αναζήτησης

4.1.Σύμβολα αντικατάστασης χαρακτήρων

Σε περίπτωση που θέλεις να αντικαταστήσεις ένα μόνο χαρακτήρα στην αναζήτησή
σου ,μπορείς να χρησιμοποιήσεις το αγγλικό ερωτηματικό ?.
Πιο συγκεκριμένα, εάν θέλεις να αναζητήσεις είτε τη λέξη “text” είτε τη λέξη “test,”
θα πρέπει να πληκτρολογήσεις : te?t

Σε περίπτωση που θέλεις να αντικαταστήσεις παραπάνω από έναν χαρακτήρα,
μπορείς να χρησιμοποιήσεις το σύμβολο του αστερίσκου *
Για παράδειγμα, για να αναζητήσεις test, tests, tester θα πρέπει να πληκτρολογήσεις :
test*

Τα σύμβολα αντικατάστασης χαρακτήρων μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη μέση
ενός όρου αναζήτησης : te*t .

Όμως, τα σύμβολα * και ? δε μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πρώτοι χαρακτήρες
σε έναν όρο αναζήτησης.
4.2.Ασαφείς αναζητήσεις

Το σύμβολο της περισπωμένης ~ χρησιμοποιείται στο τέλος ενός μονολεκτικού όρου
αναζήτησης. Σε περίπτωση δηλαδή που θέλεις να αναζητήσεις όρους με παρόμοια
ορθογραφία με τη λέξη “literacy” τότε πληκτρολογείς τον όρο και προσθέτεις την
περισπωμένη : literacy~

Αυτή η αναζήτηση θα σου επιστρέψει αποτελέσματα όπως “accuracy” αλλά και
“literacies”.

Ο βαθμός ομοιότητας μπορεί να καθοριστεί από μία ακόμη παράμετρο. Η
παράμετρος μπορεί να πάρει τιμές μεταξύ του 0 και του 1, όπου η πιο κοντινή τιμή
στο 1 θα επιστρέψει ως αποτελέσματα όρους που παρουσιάζουν μεγαλύτερη

21

ομοιότητα ως προς τον όρο αναζήτησης. Για παράδειγμα μπορείς να κάνεις την εξής
αναζήτηση : literacy~ 0.8
Εφόσον δεν καθοριστεί κάποια τιμή, η προκαθορισμένη τιμή της παραμέτρου είναι
0.5.

4.3.Τελεστές εγγύτητας - Αναζήτηση συγγενών όρων

Το σύμβολο της περισπωμένης ~ μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί στο τέλος ενός
πολυλεκτικού όρου αναζήτησης. Σε περίπτωση που θέλεις να αναζητήσεις για τις
λέξεις constructivism και Vygotsky εώς 10 λέξεις να παρεμβάλλονται μεταξύ τους ,
πληκτρολογείς το εξής : “ constructivismVygotsky” ~10
4.4.Αναζήτηση σε εύρος

Τα σύμβολα τη αγκύλης{ } μπορούν να χρησιμοποιηθούν έτσι ώστε η αναζήτηση σου
να εκτελεσθεί σε ένα συγκεκριμένο εύρος. Σε περίπτωση που χρειάζεται να
αναζητήσεις έναν όρο που ξεκινά με το A, ή με το B, ή με το C : { A TO C}
Η αναζήτηση με εύρος μπορεί να εφαρμοστεί και σε αριθμητικά πεδία, όπως είναι το
Έτος : {2014 TO 2017 }
4.5.Ενίσχυση ενός όρου

Σε περίπτωση όπου ένας όρος πρέπει να οριστεί ως πιο σημαντικός από τους
υπόλοιπους, παραθέτεις το σύμβολο ^. Για παράδειγμα, στην αναζήτηση :
constructivismVygotsky ^ 5 , ο όρος “ Vygotsky” έχει οριστεί ως 5 φορές πιο
σημαντικός από τους υπόλοιπους.

4.6.Αναζήτηση φράσης

Η αναζήτηση μιας φράσης σε μια συγκεκριμένη σειρά των όρων αναζήτησης γίνεται
με τη χρήση της φράσης μέσα σε εισαγωγικά “” . Για παράδειγμα, η αναζήτηση
“γνωστική ανάπτυξη” θα παράγει αποτελέσματα μόνο ό,τι συμπεριλαμβάνεται στη

22

συγκεκριμένη φράση και όχι για παράδειγμα βιβλία τα οποία να περιέχουν στον τίτλο
τους ή στην περιγραφή τους τις λέξεις ‘γνωστική’ και ‘ανάπτυξη’.

4.7.Λογικοί Τελεστές Boolean

Οι τελεστές Boolean χρησιμοποιούνται σε μηχανές αναζήτησης τόσο του παγκόσμιου
ιστού όσο και των βιβλιοθηκών με σκοπό να γίνει συνδυασμός δυο ή περισσοτέρων
όρων ή φράσεων αναζήτησης.
Εξυπηρετούν στον περιορισμό ή στην διεύρυνση των αποτελεσμάτων της
αναζήτησης έτσι ώστε να είναι πιο ακριβή.
Περιλαμβάνουν τα AND ,+, OR, NOT και - και πρέπει να γράφονται πάντα με
ΚΕΦΑΛΑΙΑ γράμματα.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Μερικές μηχανές δε δέχονται τους τελεστές AND και NOT αλλά
επιτρέπουν την χρήση των αντίστοιχα ισοδύναμων λογικών συμβόλων + και - .

Τελεστής AND
Η χρήση του περιορίζει τα αποτελέσματα της έρευνας. Με το AND συνδέουμε δύο ή
περισσότερες λέξεις τις οποίες δεν ψάχνουμε μεμονωμένα αλλά ως σύνολο. Αν
επιθυμείς να γίνεις ακόμα πιο συγκεκριμένος μπορείς να χρησιμοποιήσεις φράσεις
αντί για λέξεις.

Για παράδειγμα η αναζήτηση βιβλίων που να περιλαμβάνουν και τους δυο όρους
“constructivism” και “Vygotsky” θα γίνει είτε με constructivismVygotsky καθώς ο
τελεστής AND αποτελεί τον προεπιλεγμένο τρόπο συνδυασμού όρων είτε με
constructivism AND Vygotsky .Η αναζήτηση θα επιστρέψει ως αποτελέσματα ό,τι
περιλαμβάνει και τις δύο λέξεις-κλειδιά.

Σύμβολο +

Το σύμβολο + υποδηλώνει πως ο όρος που συνοδεύει πρέπει οπωσδήποτε να
περιλαμβάνεται στην περιγραφή ενός βιβλίου ή άρθρου.

23

Σε περίπτωση που θέλεις να αναζητήσεις βιβλία τα οποία να περιλαμβάνουν στην
εγγραφή τους τη λέξη “constructivism” και ενδέχεται να περιλαμβάνουν και τη λέξη
“Vygotsky” πληκτρολογείς την παρακάτω αναζήτηση : + constructivismVygotsky

OR

Η χρήση του διευρύνει τα αποτελέσματα της έρευνας και συγκεκριμένα παράγει
αποτελέσματα τα οποία περιλαμβάνουν είτε τον ένα όρο, είτε τον άλλο, είτε και τους
δυο.

Για παράδειγμα η αναζήτηση ενός βιβλίου που να περιλαμβάνει στην εγγραφή του
είτε τον συνδυασμό “constructivismVygotsky” είτε “Vygotsky” , χρησιμοποίησε την
εξής αναζήτηση : “constructivismVygotsky” OR Vygotsky .

NOT

Η χρήση του περιορίζει τα αποτελέσματα της έρευνας. To χρησιμοποιούμε όταν
θέλουμε να αποκλείσουμε λέξεις από την έρευνά μας.

Σε περίπτωση που ενδιαφέρεσαι να αναζητήσεις ένα βιβλίο π.χ που να περιλαμβάνει
στην εγγραφή του τον όρο “constructivism” αλλά όχι τον όρο “Vygotky”
χρησιμοποιείς την ακόλουθη αναζήτηση: constructivism NOT Vygotsky.

ΠΡΟΣΟΧΗ : Ο τελεστής NOT δεν εφαρμόζεται σε αναζητήσεις που αφορούν μόνο
έναν όρο αναζήτησης. Για παράδειγμα η αναζήτηση: NOT constructivism δε θα
παράγει κανένα αποτέλεσμα.

Σύμβολο -

Το σύμβολο - αποκλείει τα αποτελέσματα τα οποία περιλαμβάνουν τον όρο που
ακολουθεί το σύμβολο “-” .

24

Στην περίπτωση που θέλεις να αναζητήσεις ένα βιβλίο το οποίο να περιλαμβάνει
στην εγγραφή του τον όρο “constructivism” αλλά όχι τον όρο “Vygotsky”
χρησιμοποιείς την ακόλουθη αναζήτηση: constructivism - Vygotsky.

Συνδυασμός των τελεστών Boolean

Οι τελεστές Boolean (AND - OR - NOT) μπορούν να χρησιμοποιηθούν και
συνδυαστικά με τη χρήση παρενθέσεων. Λάβε υπόψη ότι οι βιβλιογραφικές βάσεις
και οι μηχανές αναζήτησης εκτελούν πρώτα τα ερωτήματα μέσα στις παρενθέσεις.
Για παράδειγμα:

(ACADEMIC PERFORMANCE AND (ONLINE COURSES OR DISTANCE
EDUCATION))

4.8.Πεδία Αναζήτησης

Στην σελίδα Σύνθετη Αναζήτηση εμφανίζονται πολλά πεδία αναζήτησης όπου στο
καθένα ξεχωριστά μπορείς να πληκτρολογήσεις τις λέξεις- κλειδιά που αναζητάς.

Σε κάθε πεδίο υπάρχει λίστα τιμών ή αλλιώς drop-down η οποία παρέχει τη
δυνατότητα να ορίσεις τον τύπο δεδομένων (τίτλος, συγγραφέας,κλπ). Επίσης η
επιλογή “Να περιλαμβάνονται” εξυπηρετεί στο να ορίσεις πως θα πρέπει να
αντιμετωπίζονται τα πολλαπλά πεδία αναζήτησης.

Πιο συγκεκριμένα :

Όλοι οι όροι: παράγει αποτελέσματα που ικανοποιούν τα καθένα από τα πεδία
αναζήτησης.

Οποιοσδήποτε: παράγει αποτελέσματα που ικανοποιούν τουλάχιστον ένα από τα
πεδία αναζήτησης.

Κανένα: επιστρέφει όλα τα αποτελέσματα πλην εκείνων που ικανοποιούν τα πεδία
αναζήτησης.

25

Παρέχεται και η επιλογή “Προσθήκη πεδίου αναζήτησης” η οποία μπορεί να
προσθέσει περισσότερα πεδία αναζήτησης στην φόρμα.

4.9.Ομάδες πεδίων αναζήτησης

Σε περίπτωση που ενδιαφέρεσαι για συγκεκριμένες σύνθετες αναζητήσεις , ένα μόνο
σύνολο πεδίων αναζήτησης δεν αρκεί. Ας κάνουμε την υπόθεση πως αναζητάς βιβλία
σχετικά με την ιστορία της Αγγλίας ή της Γαλλίας. Εάν η αναζήτησή σου περιέχει
τους όρους Ιστορία, Αγγλία και Γαλλία, θα παραχθούν αποτελέσματα που θα
αναφέρονται ταυτοχρόνως στην Αγγλία ΚΑΙ Γαλλία. Εάν, πάλι, στην αναζήτηση σου
επιλέξεις να περιέχεται Οποιοσδήποτε όρος, τότε θα εμφανιστούν αποτελέσματα τα
οποία θα είναι σχετικά με την ιστορία αλλά δε θα φέρουν σχέση με την Αγγλία ή την
Γαλλία.

Με τις ομάδες πεδίων αναζήτησης μπορείς να δομήσεις έρευνες από πολλαπλές
ομάδες πεδίων αναζήτησης. Υπάρχει η δυνατότητα της επιλογής “Προσθήκη ομάδας
αναζήτησης” όπως και της επιλογής “Κατάργηση ομάδας” , η οποία αφαιρεί τις
ανεπιθύμητες ομάδες. Επίσης, μπορείς να ορίσεις να παραχθούν αποτελέσματα τα
οποία ικανοποιούν ΟΛΕΣ τις ομάδες ή ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ από αυτές.

Στην περίπτωση αναζήτησης βιβλίων ιστορίας της Αγγλίας και της Γαλλίας, μπορεί
να γίνει η εξής επιλογή ομάδων αναζήτησης:

Στην πρώτη ομάδα πεδίων, πληκτρολογείς “Αγγλία” και “Γαλλία” και επιλέγεις “Να
περιλαμβάνονται: Οποιοσδήποτε”.

Προσθέτεις μια δεύτερη ομάδα πεδίων αναζήτησης και πληκτρολογείς “Ιστορία”.

ΠΡΟΣΟΧΗ : Στο επάνω πεδίο “Να περιλαμβάνονται” το οποίο βρίσκεται δίπλα από
την επικεφαλίδα Ομάδες Φίλτρων πρέπει να επιλεχθεί “Όλες οι ομάδες”.

26

Εικόνα 13. Ομάδες πεδίων αναζήτησης
27

5.Το λογισμικό Mendeley

Το Mendeley είναι ένα ελεύθερο λογισμικό πρόγραμμα διαχείρισης βιβλιογραφικών
αναφορών, το οποίο σου προσφέρει τη δυνατότητα να δημιουργείς και να
διαχειρίζεσαι βιβλιογραφία μέσω της δημιουργίας ενός προσωπικού λογαριασμού.
Προσφέρει τρεις εφαρμογές:

i. Web εφαρμογή που σου επιτρέπει να έχεις πρόσβαση στις αποθηκευμένες
βιβλιογραφικές αναφορές σου μέσω διαδικτύου.

ii. Desktop εφαρμογή για τοπική χρήση στον H/Y σου χωρίς σύνδεση στο
διαδίκτυο.
iii. Mobile εφαρμογή για προβολή των αποθηκευμένων βιβλιογραφικών αναφορών
σου μέσω κινητών συσκευών (τηλέφωνα, tablets).
Οι οδηγίες εξαγωγής βιβλιογραφικών αναφορών που δίνονται παρακάτω, από την
ενοποιημένη μηχανή αναζήτησης της βιβλιοθήκης ΑΠΘ και εισαγωγής τους στο
Mendeley αφορούν μόνο τη desktop εφαρμογή.

5.1.Η εξαγωγή βιβλιογραφικών αναφορών

Η εξαγωγή βιβλιογραφικών αναφορών από τη σελίδα της βιβλιοθήκης του ΑΠΘ
γίνεται ως εξής:
1. Από τη λίστα αγαπημένων επίλεξε είτε όλες τις εγγραφές ( Επιλογή σελίδας )
είτε συγκεκριμένες εγγραφές τσεκάροντας το σχετικό κουτί επιλογής (βλ. εικόνα 14).

28

Εικόνα 14. Επιλογή εγγραφών

2. Από την επιλογή Εξαγωγή ,πατώντας την εμφανίζεται ένα αναδυόμενο παράθυρο,
στο οποίο μπορείς να επιλέξεις σε ποια μορφή θέλεις να εξαχθούν οι επιλεγμένες
βιβλιογραφικές αναφορές. Εξαγωγή → Μορφή → BibTex → Εξαγωγή →
κατέβασμα αρχείου.

3. Μετέπειτα μπαίνοντας στο πρόγραμμα του Mendeley πατάς την επιλογή Add για να
εισάγεις το αρχείο από την αρχική θέση αποθήκευσης του υπολογιστή στη
βιβλιοθήκη του Mendeley.

5.2.Η διαδικασία εισαγωγής από το Mendeley μέσα στο Word

1) Αφού έχεις συγκεντρώσει τις αναφορές σου στο Mendeley μπορείς να
δημιουργήσεις έναν φάκελο στο λογισμικό αυτό με το όνομα του θέματός σου ώστε
να βρίσκεις άμεσα το υλικό ( βλ. εικόνα 15).

29

Εικόνα 15. Δημιουργία φακέλου
2) Μπορείς να χρησιμοποιήσεις το Mendeley ως plug in στο Word ώστε να
δημιουργείς σωστά και γρήγορα βιβλιογραφικές αναφορές. Από το Menu → Tools →
Install MS wordplugin ( βλ. εικόνα 16).

Εικόνα 16. Εισαγωγή του Mendeley στο Word
30

3) Ανοίγοντας τώρα ένα έγγραφο Word μπορείς να δεις πως μπορούν να εισαχθούν
αυτές οι βιβλιογραφικές αναφορές.
4) Στο σημείο που θέλεις να εισάγεις την παραπομπή ,επιλέγεις από το Menu →
References → InsertCitation→ στη συνέχεια πληκτρολογείς το όνομα του
συγγραφέα, του τίτλου ή την ημερομηνία δημοσίευσης της πηγής στην οποία θέλεις
να αναφερθείς → ΟΚ. Μπορείς να επιλέξεις από μία σειρά στυλ βιβλιογραφικών
αναφορών ( ΑΡΑ, ΙΕΕΕ κ.α) όπως δείχνει η εικόνα 17.

Εικόνα 17. Εισαγωγή παραπομπής στο αντίστοιχο στυλ βιβλιογραφικών
αναφορών

31

Εικόνα 18. Εισαγωγή παραπομπής
5) Για τη συμπλήρωση των βιβλιογραφικών αναφορών στο τέλος του κειμένου
επιλέγεις από το Menu → References → InsertBibliography ,ώστε να εισαχθούν
αυτόματα όλες οι αναφορές που χρειάστηκες για την εργασία σου ( εικόνα 19).

Εικόνα 19. Εισαγωγή βιβλιογραφικών αναφορών

32

6. Βιβλιογραφικές αναφορές
Βιβλιοθήκη του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. (χ.η) . Πώς αναζητώ.
Ανακτήθηκε από http://www.lib.auth.gr/el/%CF%80%CF%8E%CF%82-
%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B6%CE%B7%CF%84%CF%8E
Elsevier. (2014). Scopus: Quick Reference Guide. Retrieved from
www.elsevier.com/scopus

33