โครงงานคณิตสานศิลป์-พัด

โครงงานคณติ ศาสตร์
เรอื ง คณติ สานศลิ ปลายสวย

โดย
1. เดก็ หญงิ วราลกั ษณ์ นลิ ะโคตร
2. เดก็ หญงิ ศริ กิ าญจน์ เรอื งวงศ์
3. เดก็ หญงิ จฑุ าธบิ ดิ มทุ าพร

ครูทปี รกึ ษา 1. นางสาวทศั ภรณ์ ศรจี นั ดี
2. นางสาวพชั ราภรณ์ ไกยสวน

โรงเรยี นพรเจรญิ วทิ ยา สาํ นกั งานเขตพนื ทกี ารศกึ ษามธั ยมศกึ ษาบงึ กาฬ

รายงานฉบบั นเี ปนสว่ นประกอบของโครงงานคณติ ศาสตร์
ประเภทประเภทบรู ณาการความรูใ้ นคณติ ศาสตรไ์ ปประยกุ ตใ์ ช้ ระดบั ม.1-3

เนอื งในงานศลิ ปหตั ถกรรมนกั เรยี นครงั ที 70 ประจําปการศกึ ษา 2565

ก

โครงงานคณิตศาสตร์
เรอ่ื ง คณติ สานศลิ ปล์ ายสวย

โดย
1. เดก็ หญงิ วราลกั ษณ์ นลิ ะโคตร
2. เดก็ หญงิ ศริ ิกาญจน์ เรืองวงศ์
3. เด็กหญิงจฑุ าธิบด์ิ มทุ าพร

ครทู ่ีปรึกษา 1. นางสาวทัศภรณ์ ศรีจนั ดี
2. นางสาวพชั ราภรณ์ ไกยสวน

โรงเรียนพรเจริญวิทยา สำนักงานเขตพ้นื ท่ีการศึกษามัธยมศกึ ษาบึงกาฬ
รายงานฉบบั นี้เปน็ ส่วนประกอบของโครงงานคณติ ศาสตร์

ประเภทประเภทบูรณาการความรู้ในคณติ ศาสตรไ์ ปประยกุ ต์ใช้ ระดับ ม.1-3
เนื่องในงานศิลปหัตถกรรมนกั เรยี นคร้งั ท่ี 70 ประจำปกี ารศกึ ษา 2565

ข

โครงงานคณิตศาสตร์
เรอ่ื ง คณติ สานศลิ ปล์ ายสวย

โดย
1. เดก็ หญงิ วราลกั ษณ์ นลิ ะโคตร
2. เดก็ หญงิ ศริ ิกาญจน์ เรืองวงศ์
3. เด็กหญิงจฑุ าธิบด์ิ มทุ าพร

ครทู ่ีปรึกษา 1. นางสาวทัศภรณ์ ศรีจนั ดี
2. นางสาวพชั ราภรณ์ ไกยสวน

โรงเรียนพรเจริญวิทยา สำนักงานเขตพ้นื ท่ีการศึกษามัธยมศกึ ษาบึงกาฬ

รายงานฉบบั นี้เปน็ ส่วนประกอบของโครงงานคณติ ศาสตร์
ประเภทประเภทบูรณาการความรู้ในคณติ ศาสตรไ์ ปประยกุ ต์ใช้ ระดับ ม.1-3

เนื่องในงานศิลปหัตถกรรมนกั เรยี นคร้งั ท่ี 70 ประจำปกี ารศกึ ษา 2565

ก

บทคดั ย่อ

ในการจัดทำโครงงานคณิตศาสตร์ เรื่อง คณิตสานศิลป์ลายสวย เป็นโครงงานของ
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ ได้จัดทำขึ้นเนื่องจากคณะผู้จัดทำได้ดำเนินการโดยมีวัตถุประสงค์ ๑)
เพื่อใช้ความรู้คณิตศาสตร์เรื่องคู่อันดับ รูปเรขาคณิตและการแปลงทางเรขาคณิต มาประดิษฐ์ของใช้
จากการสร้างลวดลายในการจักสาน ๒) เพื่อฝึกทักษะการคิดสร้างสรรค์ การคิดจินตนาการและการ
คิดเชื่อมโยง ๓) เพือ่ นำตอกมดั ขา้ วท่ีเหลอื ใชใ้ นชุมชนมาทำพดั สาน ใชใ้ หเ้ กิดประโยชน์

คณะผู้จัดทำได้ดำเนินการออกแบบลวดลายต่าง ๆ และนำมาหาข้อสรุปเลือกลายที่จะ
นำมาสานโดยใช้ความรู้ทางคณิตศาสตร์ เรื่องคู่อันดับ รูปเรขาคณิต การแปลงทางเรขาคณิต มา
ประยกุ ตอ์ อกแบบลวดลายการสานใหม้ คี วามสวยงาม

ข

กติ ติกรรมประกาศ

โครงงานคณติ ศาสตร์ เร่อื ง คณิตสานศลิ ปล์ ายสวย สำเร็จลุลว่ งได้ ด้วยความกรุณาจากก
คุณครูทศั ภรณ์ ศรจี ันดี และคุณครพู ัชราภรณ์ ไกยสวน คุณครูที่ปรึกษาโครงงานทีใ่ ห้ไดน้ ำเสนอ
แนวคิดตลอดจนแก้ไขข้อบกพรอ่ งต่าง ๆ มาโดยตลอด จนโครงงานนเ้ี สรจ็ สมบรู ณ์ผู้ศกึ ษาจึงขอกราบ
ขอบพระคณุ เปน็ อยา่ งสูง

ทงั้ นี้ขอกราบขอบพระคุณ ทา่ นผ้อู ำนวยการโรงเรยี นพรเจรญิ วิทยา นายไสว พลพทุ ธา
คณุ พ่อ คุณแม่ และผปู้ กครองทกุ ทา่ น ทใี่ ห้ความสนับสนนุ ในการจดั ทำโครงงาน และใหก้ ำลงั ใจมา
โดยตลอด

สดุ ทา้ ยน้ขี อขอบคณุ เพ่ือน ๆ ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีที่ ๒/1 ท่ใี ห้ความรว่ มมือและใหค้ ำแนะนำ
จนทำให้โครงงานสำเรจ็ ลุลว่ งไปได้

ขอแสดงความนบั ถอื
คณะผู้จัดทำ

พฤศจกิ ายน 256๕

สารบัญ ค

บทคัดยอ่ หน้า
กิตตกิ รรมประกาศ
1. บทนำ ก
ข
ท่มี าและความสำคญั ของโครงงาน
จุดประสงค์ของโครงงาน 1
เนอื้ หาคณติ ศาสตร์ 1
ประโยชนท์ คี่ าดวา่ จะได้รับ 1
นิยามศพั ท์ปฏิบตั ิการ 1
2. เอกสารทเ่ี ก่ยี วขอ้ ง 2
คู่อนั ดับและกราฟ 3
รูปเรขาคณิต 3
การแปลงทางเรขาคณติ 5
ลวดลายในการสานเคร่อื งจกั สาน 8
กรรมวิธีการจักสาน ๙
คณุ ลกั ษณะ และคณุ สมบัตขิ องไผ่ 12
3. วิธกี ารดำเนนิ การ 15
ขนั้ ตอนการดำเนินการ 17
ตารางการดำเนนิ การ 17
วัสดอุ ุปกรณ์ 17
ข้ันตอนการออกแบบลายสาน 18
4. ผลการดำเนนิ การ 19
5. สรปุ อภิปรายผล และขอ้ เสนอแนะ 20
บรรณานกุ รม 28
ภาคผนวก 29
30

สารบัญตาราง ง

ตารางท่ี หน้า

ตารางท่ี 1 สมการชั้นเดยี วสองตวั แปร 4
ตารางท่ี 2 แสดงลายแมบ่ ท 10
ตารางที่ 3 แสดงลายพฒั นา 11
ตารางที่ 4 แสดงลายประดษิ ฐ์ 12
ตารางที่ 5 แสดงวธิ ีสาน 13
ตารางที่ 6 แสดงลกั ษณะของไผแ่ ต่ละชนิด 15
ตารางที่ 7 ตารางการดำเนินการ 17
ตารางท่ี 8 คู่อันดบั ลายสี่เหลี่ยมรวมใจ 21
ตารางที่ 9 คอู่ ันดบั ลายรูบิค 24
ตารางท่ี 10 คู่อันดบั ลายดอกจิก 26

สารบญั รปู ภาพ ก

ภาพท่ี หน้า

ภาพท่ี 1 กราฟของคู่อนั ดบั 4
ภาพท่ี 2 กราฟของสมการชน้ั เดยี วสองตัวแปร 5
ภาพท่ี 3 การเลอื่ นขนาน 8
ภาพท่ี 4 การสะทอ้ น 8
ภาพที่ 5 ลายสเ่ี หลี่ยมรวมใจ 19
ภาพท่ี 6 ลายรบู ิค 19
ภาพท่ี 7 ลายดอกจกิ 19

1

บทที่ 1
บทนำ

ทมี่ าและความสำคัญของโครงงาน
ฤดูกาลเก็บเก่ยี วข้าวชว่ งเดอื น ตลุ าคมถงึ ธันวาคม สว่ นใหญแ่ ล้วประชากรในอำเภอพรเจริญ

จะประกอบอาชีพเกษตรกรรม มอี าชพี ทำนาเปน็ หลกั เมอื่ ถงึ ช่วงเก็บเกีย่ วจะมี การนำวัสดทุ ี่ทำจาก
ไม้ไผ่ เรียกวา่ ตอก ใช้มัดข้าวหลังการเก็บเกยี่ วข้าวด้วยมือ โดยนำตอกทใ่ี ชม้ ัดข้าวน้ันจะเหลือใช้เปน็
จำนวนมากทุกปี และกไ็ ม่มีการนำไปใชป้ ระโยชนอ์ ื่นใดรอแต่วันที่จะเกิดเชอ้ื ราและเผาทิ้ง ผูจ้ ดั ทำจงึ
เลง็ เหน็ ว่าควรมีการนำตอกมัดข้าวท่เี หลือใชม้ าใช้ประโยชน์ในชวี ิตประจำวัน ดังนนั้ จึงเหน็ ว่าควรนำ
ตอกเหลือใชม้ าประยุกตล์ วดลายจกั สานเพือ่ ความสวยงามโดยทำเป็นผลติ ภณั ฑง์ ่าย ๆ พดั สาน
เมื่อผจู้ ดั ทำไดร้ ับคำแนะนำจากผูเ้ ชยี่ วชาญในทอ้ งถ่นิ เกี่ยวกบั ลวดลายการจักสานแล้วน้ัน จึงมีแนวคิด
ในการจดั ทำโครงงาน เรอ่ื ง คณิตสานศลิ ปล์ ายสวย โดยนำความรู้ทางคณิตศาสตร์ เร่อื งคอู่ นั ดบั
รูปเรขาคณิต การแปลงทางเรขาคณติ มาประยุกตใ์ ช้ออกแบบลวดลายจักสานโดยใช้ตอกมัดขา้ วที่
เหลือใชม้ าสานทำพดั สาน

จุดประสงค์การทำโครงงาน
1. เพื่อใช้ความรู้คณิตศาสตร์เรื่องคู่อันดับ รูปเรขาคณิตและการแปลงทางเรขาคณิต

มาประดิษฐ์ของใช้จากการสร้างลวดลายในการจกั สาน
2. เพอื่ ฝึกทักษะการคิดสรา้ งสรรค์ การคดิ จนิ ตนาการและการคิดเชื่อมโยง
3. เพอ่ื นำตอกมัดข้าวทีเ่ หลอื ใชใ้ นชุมชนมาทำพดั สาน ใช้ให้เกดิ ประโยชน์

3. เนอ้ื หาคณติ ศาสตร์
1. คูอ่ ันดบั
๒. รูปเรขาคณิต
๓. การแปลงทางเรขาคณิต

4. ประโยชนท์ ่ีคาดวา่ จะไดร้ บั
1. สามารถสร้างสิ่งประดิษฐ์พัดสาน โดยใช้ตอกมดั ขา้ วจากไมไ้ ผท่ เี่ หลอื ใชไ้ ด้
2. มีความรคู้ วามเขา้ ใจทางคณิตศาสตร์ เร่อื ง คู่อันดับและกราฟ รปู เรขาคณิต การแปลงทาง

เรขาคณิต มากยิ่งข้นึ
3. สามารถนำความรู้ทางคณิตศาสตร์ เร่ือง คอู่ ันดับและกราฟ รปู เรขาคณติ การแปลงทาง

เรขาคณิต มาประยุกต์ใชอ้ อกแบบลวดลายจกั สานได้
๔. สามารถนำความรู้ทางคณิตศาสตรม์ าสร้างสรรค์ผลงานและสามารถนำไปใช้ประโยชนไ์ ดจ้ รงิ
๕. สามารถรจู้ ักการทำงานเปน็ ระบบและการทำงานเป็นกลุม่

2

5. นิยามศัพทป์ ฏิบตั กิ าร
๑. งานประดิษฐ์ คอื การนำเอาวสั ดุ หรือเศษวัสดมุ าประดิษฐเ์ ป็นของใช้ ของเลน่ ของตกแตง่ ให้

สวยงามเปน็ สิง่ ดีมีประโยชน์มาใชใ้ นชีวติ ประจำวันได้ (สมศักดิ์ สินธุระเวชญ์, 2544 :241)
2. แมล่ ายจักสาน หมายถึง องค์ประกอบโครงสรา้ งเคร่ืองจกั สานประกอบดว้ ยองค์ประกอบท่ี

สำคัญตามลำดับดงั นี้ คอื ความตอ้ งการทางด้านประโยชน์ใชส้ อยวสั ดุ ทศั นคตคิ วามเชื่อ วฒั นธรรม
ลายสาน และวธิ สี านรปู ทรง ซึง่ องคป์ ระกอบทั้งหา้ นม้ี คี วามสมั พนั ธเ์ กย่ี วเนื่องกัน และสะท้อนออกมา
ใหเ้ ห็นคณุ คา่ ของเครือ่ งจักสานโดยแท้จริง และกรมสง่ เสรมิ อุตสาหกรรมไดแ้ บง่ ลายจักสานออกเปน็ สี่
ลาย คือ ลายขัด ลายเฉลว ลายพระจันทร์ ลายกน้ หอย การแบ่งลายสานลักษณะน้ีใช้หลักเกณฑ์แบ่ง
ตามวธิ ีการสานลายของเสน้ ตอก (กรมสา่ งเสรมิ อุตสาหกรรม, 2539 :8-12)

3. สาน หมายถงึ การนําเอาวสั ดทุ ่ีเตรียมแลว้ มาสานประดษิ ฐ์ให้เป็นรปู ร่างและลวดลายตา่ ง ๆ
๔. ศาสตรค์ ณติ ประดษิ ฐ์ลายสาน หมายถึง การนาํ ความรทู้ างคณิตศาสตร์มาออกแบบลายสาน
เพือ่ ใหเ้ กดิ ความสวยงาม
๕. พดั สาน หมายถึง ของใชส้ ำหรบั โบกเตาไฟของคนไทยในสมยั กอ่ น หรอื ใช้สำหรบั โบกพดั
ร่างกายใหห้ ายคลายจากความรอ้ นได้ สามารถท่ีจะนำตดิ ตัวไปไหนมาไหนได้อย่างสะดวก วัสดทุ ใ่ี ช้
พดั สานเปน็ ผลผลติ จากพชื พรรณธรรมชาติในทอ้ งถ่ินคือ ไมไ้ ผ่

3

บทท่ี 2
เอกสารทเ่ี กี่ยวขอ้ ง

ในการศกึ ษาโครงงานประเภทบรู ณาการความรู้ในคณิตศาสตรไ์ ปประยุกต์ใช้
เรอ่ื ง คณติ สานศิลป์ลายสวยดว้ ยคอู่ ันดบั ในคร้งั นี้ คณะผจู้ ัดทำได้รวบรวมแนวคดิ ทฤษฎแี ละ
หลกั การตา่ ง ๆ จากเอกสารและงานวจิ ยั ท่ีเก่ยี วข้อง ดงั น้ี

1. คู่อนั ดับและกราฟ
2. รูปเรขาคณิต
3. การแปลงทางเรขาคณิต
4. ลวดลายในการสานเคร่อื งจกั สาน
5. กรรมวธิ กี ารจักสาน
๖. คณุ ลักษณะ และคุณสมบัติของไผ่
๑. อันดบั และกราฟ
1.๑ คอู่ ันดบั
ข้อมลู หรือจาํ นวนสองกล่มุ ที่เกีย่ วขอ้ งภายใตเ้ งือ่ นไขขอ้ ตกลงหรอื มคี วามสมั พันธก์ ัน อาจเขยี น
ในลักษณะการจบั คูก่ ัน โดยเขยี นสมาชกิ ของกลมุ่ หนึ่ง กบั สมาชิกของอีกกลมุ่ หน่ึงให้ สมั พันธก์ ัน
คัน่ ดว้ ยเคร่อื งหมายจลุ ภาค และภายในวงเล็บ เชน่ มะนาว 3 ลกู ราคา 10 บาท เขียนแทน
สญั ลกั ษณ์ (3,10) อ่านว่า คู่อนั ดับสาม สบิ เรยี ก 3 วา่ สมาชิกตัวทีห่ นึ่ง หรือสมาชกิ ตัวแรก และ
10 คอื สมาชิกตวั ท่สี อง หรอื สมาชิกตวั หลังของ (3,10)
จากตวั อยา่ งขา้ งตน้ ถ้าเป็น (5,12) หมายถงึ มะนาว 5 ลูก ราคา 12 บาท ถา้ เปน็ (12,5)
หมายถงึ มะนาว 12 ลกู ราคา 5 บาท ซึง่ จะเหน็ ได้ว่าความหมายของ (5,12) กบั (12,5) ไม่
เหมือนกนั
๑.2. กราฟของคู่อันดบั
เสน้ จํานวนในแนวนอน และเสน้ แนวตง้ั ตัดกันเป็นมมุ ฉากทีจ่ ุด 0 (ศนู ย์) ซ่งึ เรียกว่า
จดุ กําเนดิ แทนด้วยจดุ 0 (อ่านวา่ จดุ โอ)

เส้นจาํ นวนในแนวนอนเรียกว่าแกนนอน หรือแกน X
เสน้ จาํ นวนในแนวต้งั เรยี กว่าแกนตงั้ หรอื แกน Y

4

ในทีน่ ้เี ราจะกล่าวถงึ จํานวนบวกและศูนย์ ดังนัน้ ใชเ้ ส้นจํานวนเฉพาะทีเ่ ปน็ จํานวน บวกและ
ศูนยเ์ ท่านั้น ดังในการเขียนกราฟของค่อู ันดับ เราตกลงให้แกนนอนแสดงสมาชิกตัวที่ หนงึ่ และแกน
ตั้งแสดงสมาชกิ ตวั ที่สองของคู่อนั ดับ ดงั น้ันคู่อันดบั (a,b) เมอื่ a และ b เป็น จํานวนเตม็ บวกหรอื
ศนู ย์ ใหว้ ัดระยะจุดกําเนนิ จากแกนนอนไปทางขวาเปน็ ระยะ 4 หน่วย และ จากตําแหน่งนว้ี ดั ขึน้ ไป
ตามแกนตั้ง 5 หนว่ ยก็จะได้ตําแหน่งท่แี ทน (a,b) ซ่งึ จะแทนด้วยจดุ ดงั น้นั กราฟของคู่อันดับ (a,b)
จะเป็นจุดบนระนาบ

ภาพที่ 1 กราฟของคู่อันดบั
๑.2. กราฟของสมการชั้นเดยี วสองตวั แปร

พจิ ารณาประโยค “ผลบวกของสองเท่าของจาํ นวนหนึง่ กับ 3 เปน็ 9”
ถา้ x แทนจํานวนหนงึ่ ประโยคขา้ งบนเขียนเปน็ สญั ลักษณ์ได้ คอื 2x + 3 = 9
เรยี กประโยคนว้ี ่า สมการซึ่ง x เป็นตวั แปร
ประโยค “ผลบวกของจาํ นวนนบั สองจํานวนเท่ากับ 6”
ถา้ ให้ x และ y แทนจํานวนนบั สองจํานวน ประโยคขา้ งบนเขียนเป็นสญั ลักษณ์ได้
คือ x + y = 6 เรยี กประโยคนวี้ ่า สมการ แตม่ ตี ัวแปรสองตวั คือ x และ y และสามารถเขียน
ความสมั พันธ์ระหวา่ งคา่ ของ x และ y ท่ที ําให้สมการเปน็ จรงิ ในรูปตารางได้ ดงั นี้

ตารางที่ 1 สมการชน้ั เดยี วสองตัวแปร

5

คา่ ของ x และ y ทที่ ําใหส้ มการเปน็ จริงกค็ ือ คําตอบของสมการ นิยมเขยี นคําตอบ ของสมการ
ในรูปคู่อันดบั ดังนน้ั คําตอบของสมการ x + y = 6 เมอ่ื x และ y แทนจํานวนนบั คือ
(1,5),(2,4),(3,3),(4,2) และ(5,1) ซง่ึ มกี ราฟเป็นจุด

แต่ถา้ ให้ x และ y แทนจาํ นวนใด ๆ ทมี่ ากกว่าศูนย์ กราฟทจ่ี ะได้เปน็ ส่วนของเสน้ ตรง ดังรูป

ภาพที่ ๒ กราฟของสมการชน้ั เดยี วสองตัวแปร
เน่อื งจาก (0,6) และ (6,0) ไม่ใชค่ าํ ตอบของสมการ ดงั น้ันจดุ ตรงปลายทง้ั สองของกราฟ
ข้างต้นเป็นวงกลมเล็ก ๆ
๒. รปู เรขาคณิต มีดงั น้ี
๒.๑ รปู สามเหล่ยี ม

6

๒.๒ รูปสีเ่ หลี่ยม

๒.๓ รูปหา้ เหลยี่ ม

7

๒.๔ รปู หกเหล่ยี ม
๒.๕ รปู แปดเหล่ยี ม
๒.๖ รูปวงกลม
๒.๗ รูปวงรี

8

๓. การแปลงทางเรขาคณิต
๓.๑ การเล่อื นขนาน
การเลื่อนขนานบนระนาบเปน็ การแปลงทางเรขาคณิตท่มี ีการเล่อื นจดุ ทุกจดุ ไป

บนระนาบตามแนวเส้นตรงในทศิ เดียวกนั และเปน็ ระยะทางทเ่ี ท่ากันตามท่ีกาํ หนด ซงึ่ มสี มบัตดิ งั น้ี
1. สามารถเลื่อนรูปต้นแบบทับภาพที่ได้จากการเลื่อนขนานได้โดยสนิทโดย ไม่ต้องพลิกรูป

หรอื กล่าวว่ารูปต้นแบบและภาพทไี่ ด้จากการเล่อื นขนานจะเท่ากันทุกประการ
2. สว่ นของเส้นตรงบนรปู ตน้ แบบและภาพที่ได้จาการเล่อื นขนานของส่วน

ของเสน้ ตรงนั้นจะเท่ากนั

ภาพท่ี ๓ การเลอื่ นขนาน

๓.๒ การสะท้อน
การสะทอ้ นตอ้ งมรี ูปแบบท่ตี อ้ งมีรูปต้นแบบที่ต้องการสะทอ้ นและเสน้ สะทอ้ น

การสะท้อนรูปตรงขา้ มเสน้ สะท้อนเสมือนกับการพลิกรูปขา้ มเส้นสะทอ้ นหรือการดเู งาสะทอ้ นบน
กระจกเงาที่วางบนเส้นสะท้อน การสะท้อนเป็นการแปลงที่มีการจับคู่ระหว่างจุดแต่ละจุดบนรูป
ตน้ แบบกบั จุดแตล่ ะจดุ บนรปู สะทอ้ น มีสมบตั ดิ งั น้ี

1. สามารถเลอื่ นรปู ตน้ แบบทบั ภาพท่ไี ดจ้ ากการสะท้อนไดส้ นทิ โดยตอ้ งพลิก
รปู หรือกล่าวว่า รปู ตน้ แบบและภาพสะทอ้ นเทา่ กันทุกประการ

2. ส่วนของเส้นตรงบนรูปต้นแบบและภาพที่ได้จากการสะท้อนของส่วนของ เส้นตรงนั้นไม่
จําเป็นตอ้ งขนานกันทกุ คู่

3. ส่วนของเส้นตรงที่เชื่อมจุดแต่ละจุดบนรูปต้นแบบกับจุดที่สมนัยกันบนภาพ ที่ได้จากการ
สะทอ้ นจะขนานกัน และไมจ่ ําเป็นต้องยาวเท่ากัน

ภาพที่ ๔ การสะทอ้ น

9

๔. ลวดลายในการสานเครอ่ื งจกั สาน
ลวดลายในการสานเครอ่ื งจักสานแตล่ ะลาย จะมรี ะเบยี บและหลกั ในการสืบทอดกันมาดว้ ย

ปากตอ่ ปาก มากกวา่ ใชต้ ำรา ดว้ ยลกั ษณะน้ผี ูเ้ รยี นต้องใช้การฝกึ ปฏิบตั ิจนเกดิ ความชำนาญ ซงึ่
ลักษณะเช่นนี้ทำใหแ้ ตล่ ะท้องถนิ่ มีหลักเฉพาะ และมชี ือ่ เรยี กทแ่ี ตกตา่ งออกไป

ในการสานแตล่ ะครั้ง จะตอ้ งมเี สน้ ตอกยืน และเส้นตอกสานขัดกนั ไปมาตลอด ดว้ ยวธิ ียก และข่ม
หรอื ข้าม จะทำให้เกดิ ลวดลายทีส่ วยงาม ซง่ึ ลกั ษณะของการสรา้ งลวดลาย (วิบูลย์ ลีส้ ุวรรณ.2532 :
๑๐๘) แบ่งออกเปน็ ๔ ประเภท ดงั น้ี

ประเภทท่ี ๑ ลายขัด เป็นลายพื้นฐานของการทำหัตถกรรมจกั สาน เป็นลายเบอ้ื งตน้ ทีเ่ ก่าแก่
ท่ีสุด เรยี กไดว้ ่าเป็นแมแ่ บบของลายจกั รสานที่ว่าได้ ลายขัดจะใช้การขดั ของลวดลายสรา้ งแรงยดึ
ระหว่างกันของเสน้ ตอกหรอื วสั ดอุ ่ืน ๆ เปน็ การขัดกนั เป็นมมุ ฉากระหว่างเส้นตัง้ และเสน้ นอน สรา้ ง
แรงยดึ มาก จงึ มคี วามหนาแนน่ และแข็งแรงคงทนมาก นยิ มใช้สานประกอบลายอ่ืน โดยเฉพาะในส่วน
ท่ีตอ้ งการความแข็งแรง เช่น กน้ คอ ปาก ของภาชนะ เป็นตน้

ประเภทที่ ๒ ลายทแยง การสานในลายน้ีจะคลา้ ยการถัก มกั จะใช้ตอกปนื้ หรือตอกเส้นแบน
บาง ๆ เพราะการสานลายน้ีใช้สานภาชนะทรงกระบอก ท่มี ีความโค้งและตอ้ งการแผน่ ท่ที ึบเปน็ สว่ น
ใหญ่ โครงสร้างของลายทแยงจะเบยี ดกนั จนไมเ่ หลอื ชอ่ งวา่ ง จะขดั กันในแนวทแยง ไมม่ เี ส้นตัง้ และ
เส้นนอนแบบลายขัด เปน็ ลายสานทีต่ อ้ งการผวิ เรียบบาง สานใหโ้ ค้งตวั ไปตามภาชนะ เก็บริม
เรียบร้อยสวยงาม เคร่ืองจกั รสานท่สี านด้วยลายนี้ ความแขง็ แรงจะมไี ม่เท่าลายขดั แต่จะคงรูปอยูไ่ ด้
ดว้ ยตนเอง เช่น พดั ไม้ไผ่ สมุดใบลาน สอบกระจูด เป็นตน้ ลวดลายทีเ่ ปน็ ลายทแยงท่ีนยิ มใชก้ ันมา
กลายหน่งึ คอื ลายเฉลว หรือลายตาเหลวน่นั เอง

ประเภทท่ี ๓ ลายสานแบบขด ใช้ในการสานภาชนะ เป็นการสรา้ งรปู ทรงขน้ึ ดว้ ยการขดของ
วัสดขุ น้ึ เป็นชน้ั ๆ แล้วเชอื่ มตวั กลางเข้าดว้ ยกนั ด้วยการถัก เยบ็ หรือมดั ระหว่างเสน้ วสั ดุ โดยเรม่ิ ต้น
จากกาขดเปน็ ก้นหอยจากวงดา้ นในสุดก่อนเสมอ ลายสานแบบขดนรี้ ับน้ำหนักและแรงดันได้ดีเพราะ
โครงสร้างทุกสว่ นจะเฉลย่ี น้ำหนกั กนั ไป

ประเภทท่ี ๔ ลายอสิ ระ จัดเปน็ ลายสานขึน้ อยา่ งอิสระ หรือลายไมม่ หี ลัก สามารถสร้างรปู ทรง
โครงสร้างของเคร่ืองจกั สานสรา้ งสรรค์ขน้ึ ตามความตอ้ งการใชส้ อยของตนเอง เช่น สานรั้วไมไ้ ผ่
สานของเล่น ดอกไม้ หรือพวงมาลยั ลักษณะลายเชน่ นีพ้ บเห็นได้ท่วั ทกุ ภาคทวั่ ไปของประเทศ

การแบ่งลวดลายเคร่อื งจกั สานเป็นลายสานข้นั พื้นฐาน มีอยู่ ๓ ประเภท คือ ลายแม่บท ลาย
พัฒนาและลายประดษิ ฐ์ ซ่ึงมีรายละเอยี ด ดังต่อไปน้ี (นิกร นชุ เจรญิ ผล. ๒๕๒๕ : ๘-๑๖)

ลายแม่บท
ลายแม่บทเป็นลายที่มลี กั ษณะเดน่ ชัด มีกฎเกณฑก์ ารสานแนน่ อน เชน่ ลายขัด ยกหน่ึง
ข่มหนง่ึ หรือลายสอง ยกสองขม่ สอง ฯลฯ ลายแมต่ ่าง ๆ เหล่านท้ี ำใหม้ นษุ ย์นำวัสดมุ าสานเปน็ สิ่งของ
เครื่องใชใ้ นชีวิตประจำวนั และสืบทอดมาจนทุกวันนี้ (นิกร นชุ เจริญผล. ๒๕๒๕ : ๘-๑๕)
ลายพัฒนา
เปน็ ลายทพี่ ัฒนามาจากลายแม่บท ยงั มกี ฎเกณฑก์ ารสานอยู่ แตม่ ีรายละเอียดเพ่ิมขนึ้
ลักษณะเด่นของลายแมบ่ ทยังเห็นเด่นชัด ส่วนลายจะเปลย่ี นแปลงเปน็ รูปร่างง่ายขึ้น ลายดงั กลา่ ว

10

แสดงใหเ้ หน็ ถงึ การพัฒนาลายสานต่าง ๆ ของชา่ งสานไทย ใหม้ รี ูปแบบทแี่ ปลกใหม่และสวยงามขึ้น
เชน่ ลายลบนำ้ ลายดีหล่ม ลายดีตะแคง ฯลฯ เปน็ ต้น

ลายประดษิ ฐ์
เป็นลายสานท่ีชา่ งสานประดษิ ฐ์ขน้ึ ตามความรสู้ ึกนึกคิด โดยอาศยั ลายแม่บทและลาย
พฒั นาเปน็ หลัก กฎเกณฑ์ของลายแมบ่ ทและลายพฒั นายังคงมีอยูบ่ า้ ง แต่ไมแ่ นน่ อนเสมอไป รวมไป
ถึงการใช้ตอกย้อมสี และการประดิษฐ์ลายให้เป็นดอกดวง ก็จัดอย่ใู นลายประดษิ ฐ์ดว้ ยเช่นกัน เช่น
ลายขิดตาแมว ขิดดอกจัน ขิดขอลาย พัดลาย เสื่อกระจูด ฯลฯ เป็นตน้

ตารางท่ี ๒ แสดงลายแมบ่ ท

11

ตารางท่ี ๓ แสดงลายพฒั นา

12

ตารางที่ ๔ แสดงลายประดษิ ฐ์

ลวดลายในเครือ่ งจักสานมชี ื่อเรยี กทแี่ ตกตา่ งกนั ไปในแต่ละท้องถิน่ แต่ล้วนแล้วแต่มีการใช้
ลวดลายหลกั ในการสานดว้ ยกนั ทง้ั ส้นิ จากการศกึ ษา พบวา่ เราสามารถแยกลวดลายออกเปน็
3 ประเภทใหญ่ ไดแ้ ก่ ลายแมบ่ ท ลายพฒั นา และลายประดิษฐ์ ซง่ึ ในการจัดทำโครงงานคร้งั นี้
ผู้จดั ทำมกี ารใชล้ วดลายทงั้ 3 ประเภทมาประยกุ ต์ผสมผสานกนั

๕. กรรมวธิ ีการสาน
จะเหน็ ได้ว่าลายสานนั้นมคี วามหลากหลายแตกตา่ งออกไป กรรมวิธใี นการสานลวดลายข้นั พื้นฐาน

มีรายละเอียด ดังน้ี

13

ตารางที่ ๕ แสดงวิธีการสาน

14

ตารางท่ี ๕ แสดงวธิ ีการสาน (ตอ่ )

การสาน เป็นกระบวนการทางความคดิ สรา้ งสรรคข์ องมนษุ ยท์ ี่นำวสั ดุธรรมชาตมิ าทำประโยชน์
โดยใช้ความคดิ และฝมี อื มนุษย์เป็นหลัก ในการสานลวดลายจะเลือกสานลายใดน้ันขนึ้ อยู่กับความ

เหมาะสมของรูปทรงและประโยชนใ์ นการใชส้ อยเป็นสำคญั ซ่ึงการสานเครอ่ื งจักสานโดยท่ัวไปแล้ว
สามารถจำแนกออกเป็น 3 ลกั ษณะใหญ่ ๆ คือ

- การสานด้วยวิธีสอดขัด

- ก-ารสานด้วยวธิ ีการสอดขดั ดว้ ยเสน้ ทแยง
- การสานด้วยวิธีขดเปน็ วง
นอกจากน้ีอาจจะมกี ารดดั แปลงลวดลายท่ีแตกต่างออกไปเพ่ือใหเ้ กิดความสวยงามเพิ่มมากขนึ้

15

๖. คณุ ลักษณะ และคุณสมบัตขิ องไผ่
ไผม่ ีคุณสมบตั ิเหมาะสมทจี่ ะนำมาทำเปน็ เครอ่ื งจกั สานและสามารถพบเห็นได้ทุกภาคของประเทศ

ไทย ไผ่ คอื พรรณไม้ชนดิ หนึ่ง Bambusaspp. ในวงศ์ Palmae ลักษณะเป็นกอ ลำตน้ สงู เปน็ ปล้องมี
หลายชนิด แต่ละชนิดจะมีคุณสมบัตทิ ่ีเหมาะสมแตกตา่ งกันไป (วิบูลย์ ลี้สุวรรณ.25๔๐ : ๔-๖)

ในการจำแนกชนดิ ของไผ่ ท่ีเหมาะสมกบั การนำมาใชเ้ ป็นวสั ดุในการจกั รสานเอาไว้ (กรมปา่ ไม.้
๒๕๔๗ : 3-5) ดงั น้ี

ตารางท่ี ๖ แสดงลักษณะของไผ่แต่ละชนดิ

16

ตารางท่ี ๖ แสดงลักษณะของไผ่แต่ละชนดิ (ตอ่ )

จากการศึกษาชนดิ พันธุ์ของไม้ไผ่ ลกั ษณะทางนเิ วศวทิ ยา และประโยชนข์ องไม้ไผ่โดยทัว่ ไปมี
ความคลา้ ยคลึงกันเป็นอย่างมาก ผูจ้ ดั ทำโครงงานเลอื กไผส่ สี ุก ในการผลติ หตั ถกรรมจกั สาน ซ่ึงพบได้
ตามท้องถ่ินและยดื หยุ่นสามารถสร้างสรรค์งานจักสานได้ท้ังแบบละเอียดและหยาบ

17

บทท่ี ๓
ขั้นตอนการดำเนนิ การ

ในการจดั ทำโครงงานครั้งน้ี คณะผ้จู ัดทำขอเสนอขนั้ ตอนวธิ กี ารดำเนินงานดังนี้

1. ขั้นตอนการดำเนนิ การ
2. ตารางการดำเนินการ
๓. วสั ดุอุปกรณ์

๔. ขั้นตอนการออกแบบลายสาน
๕. ขน้ั ตอนการประดิษฐ์ตามลวดลายสาน

3.1 ข้นั ตอนการดำเนินการ
1. สมาชิกในกลุ่มจำนวนสามคนมาประชุมปรกึ ษาหารือ แบง่ หนา้ ทค่ี วามรบั ผดิ ชอบ กำหนด

แหล่งการเรียนรู้ทีจ่ ะไปศกึ ษาคน้ คว้า ขอบเขตของการศึกษาและระยะเวลาในการศกึ ษาเพ่ือศึกษา

ค้นควา้ ข้อมลู
2. สมาชิกในกลุ่มไปศกึ ษาตามแหล่งการเรียนรูท้ ีก่ ำหนดไว้ โดยใช้เวลาในการศึกษาประมาณ

5 วนั

3. สมาชิกในกลมุ่ นำผลการศึกษาท่ีบันทึกไว้มาประชมุ รว่ มกัน
4. สมาชิกในกลุ่มศึกษาลายสานทั่วไปของแต่ละคน แล้วอภิปรายร่วมกัน ตลอดจนปัญหา
อุปสรรคตา่ ง ๆ ในการศึกษา

5. สมาชิกในกลุ่มชว่ ยกันออกแบบลายสานใหม่
6. สมาชกิ ในกลมุ่ หาขอ้ ตกลงเลอื กลายสานท่ีออกแบบ และแบ่งหนา้ ทร่ี ับผดิ ชอบในการหา
ตอกไม้ไผ่

7. สมาชกิ ในกลุ่มรว่ มกันพน่ สีตอก
๘. เรม่ิ สานตามลายทอี่ อกแบบไว้

3.2 ตารางการดำเนินการ
จากขัน้ ตอนการดำเนนิ งานการจัดทำโครงงาน เรอื่ ง คณติ สานศลิ ป์ลายสวยด้วยค่อู ันดบั

คณะผจู้ ดั ทำจะเสนอตารางการดำเนนิ งานใหเ้ หน็ ชดั เจน ดังนี้

ตารางที่ ๗ ตารางการดำเนนิ การ

ลำดับท่ี รายการ ระยะเวลา ผ้รู บั ผดิ ชอบ
1. ศึกษาวิธีการทำโครงงานคณิตศาสตร์ ๑ พ.ย. 25๖๕ คณะผ้จู ดั ทำ
2. ๓ พ.ย. 26๖๕ คณะผจู้ ัดทำ
ประชมุ วางแผนการจัดทำโครงงานและคดิ
3. หวั ขอ้ โครงงาน ๔ พ.ย. 25๖๕ คณะผู้จัดทำ

เสนอหัวขอ้ โครงงานครทู ่ปี รกึ ษา

ตารางที่ ๗ ตารางการดำเนนิ การ (ตอ่ ) 18

ลำดบั ท่ี รายการ ระยะเวลา ผู้รับผดิ ชอบ
4. ๗ พ.ย. 25๖๕ คณะผจู้ ัดทำ
5. เขียนเคา้ โครงของโครงงาน ๙ พ.ย. 25๖๕ คณะผู้จดั ทำ
6. วางแผนดดำเนนิ งาน 1๔ พ.ย. 25๖๕ คณะผู้จดั ทำ
7. ศกึ ษาลายสานทวั่ ไป ๑๕ พ.ย. 25๖๕ คณะผจู้ ดั ทำ
8. ๑๖ พ.ย. 25๖๕ คณะผจู้ ดั ทำ
ออกแบบลายสานใหม่
9. ประชมุ กลุ่มหาข้อตกลงเลือกลายสานท่ี 1๗ พ.ย. 25๖๕ คณะผู้จดั ทำ
10. ออกแบบ และแบง่ หน้าท่รี ับผดิ ชอบในการ ๑8 พ.ย. 25๖๕ คณะผู้จัดทำ
หาตอกไมไ้ ผ่
๑๑. หาตอกไมไ้ ผ่และย้อมสี ๑๙ พ.ย. 25๖๕ คณะผู้จัดทำ
๑๒. ๒๐ พ.ย. 25๖๕ คณะผจู้ ัดทำ
ประดิษฐ์สานผลิตภณั ฑ์ ตามลายทต่ี กลงกนั
ไว้
เขยี นรายงาน

นำเสนอผลงานตอ่ ครทู ปี่ รึกษา

๓.๓ วสั ดุอปุ กรณ์
๓.๓.๑ วัสดอุ ุปกรณใ์ นการออกแบบลาย
- กระดาษวาดกราฟ

- ดินสอ
- สเี มจกิ
๓.๓.๒ วัสดอุ ุปกรณใ์ นประดษิ ฐล์ ายสาน

- ตอกมัดข้าวไม้ไผ่ ทเ่ี หลือใช้
- สียอ้ มตอก
- ถุงมอื ยาง

- ผ้ากนุ๊ ทำขอบ
- ดา้ มไม้ไผ่
- เขม็ เย็บผา้

- ด้าย

19

๓.๔ ขน้ั ตอนการออกแบบลายสาน
ข้ันที่ 1 สมาชกิ ในกลุ่มนำกระดาษกราฟมาสร้างลายสานและระบายสีดว้ ยปากกาเมจิก
ข้ันท่ี ๒ สมาชกิ ในกล่มุ ทดลองสาน ด้วยกระดาษเหลือใชต้ ามท่อี อกแบบลายสานไว้
การออกแบบลายสาน ผู้จัดทำได้ขอ้ สรุปการออกแบบลายสาน ไดด้ ังนี้
(๑) ลายสีเ่ หลยี่ มรวมใจ ผู้ออกแบบ เด็กหญงิ จฑุ าธิบดิ์ มทุ าพร

ภาพที่ ๕ ลายสี่เหลย่ี มรวมใจ
(๒) ลายรูบคิ ผู้ออกแบบ เด็กหญงิ ศริ ิกาญจน์ เรืองวงศ์

ภาพที่ ๖ ลายรบู คิ
(๓) ลายดอกจิก ผู้ออกแบบ เดก็ หญงิ วราลกั ษณ์ นลิ ะโคตร

ภาพท่ี ๗ ลายดอกจิก

20

บทท่ี 4
ผลการดำเนนิ การ

ในการทำโครงงานคณติ ศาสตร์ เรอ่ื ง คณิตสานศลิ ป์ลายสวย คร้งั น้ีคณะผูจ้ ัดทำขอสรปุ ผล
จากการศึกษา ดงั นี้

4.1 ข้อตกลงเบอ้ื งตน้
วธิ เี ขียนคอู่ นั ดับลายสาน (x,y)
โดยให้ x คอื เสน้ ตอกตามแนวนอน (แถว)
และ y คือ เสน้ ตอกตามแนวตั้ง ซ่ึงมีการกําหนด y ดงั นี้
y = 0 หมายถึง กดเส้นตอก
y = 1 หมายถงึ ยกเส้นตอก

4.๒ ผลการดำเนินการ
ลายส่ีเหล่ียมรวมใจ
คณติ ศาสตร์ท่นี ำมาใช้ คอื เร่อื ง คู่อนั ดบั และการแปลงทางเรขาคณติ

ตารางที่ 8 คูอ่ ันดับลายสี่เหล่ยี มรวมใจ

วิธีสาน คู่อนั ดับลายสาน
แถว
(1,0) (1,0) (1,1) (1,1) (1,0) (1,0) (1,1) (1,1) (1,0) (1,0)
แถวที่ 1 สาน (1,1) (1,1) (1,0) (1,0) (1,1) (1,1) (1,0) (1,0) (1,1) (1,1)
(1,1) (1,0) (1,0) (1,1) (1,1) (1,0) (1,0) (1,1) (1,1) (1,0)
แถวที่ ๒ สาน (1,0) (1,1) (1,1) (1,0) (1,0) (1,1) (1,1) (1,0) (1,0)

(๒,0) (๒,๑) (๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,1)
(๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,0) (๒,0) (๒,1) (๒,1) (๒,0)
(๒,1) (๒,1) (๒,0) (๒,0) (๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,1)
(๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,1) (๒,0)

21

ตารางท่ี 8 คอู่ ันดับลายสเ่ี หลี่ยมรวมใจ (ต่อ)

แถว คอู่ ันดับลายสาน
แถวท่ี 3 สาน (3,1) (3,1) (3,1) (3,1) (3,1) (3,1) (3,1) (3,1) (3,1) (3,1)

(3,1) (3,1) (3,1) (3,1) (3,0) (3,0) (3,1) (3,1) (3,0) (3,0)
(3,0) (3,1) (3,1) (3,0) (3,0) (3,1) (3,1) (3,1) (3,1) (3,1)
(3,1) (3,1) (3,1) (3,1) (3,1) (3,1) (3,1) (3,1) (3,1)
แถวท่ี 4 สาน (4,1) (4,1) (4,1) (4,1) (4,1) (4,0) (4,1) (4,1) (4,1) (4,1)
(4,1) (4,1) (4,1) (4,0) (4,0) (4,1) (4,1) (4,0) (4,0) (4,1)
(4,0) (4,0) (4,1) (4,1) (4,0) (4,0) (4,1) (4,1) (4,1) (4,1)
(4,1) (4,1) (4,1) (4,0) (4,1) (4,1) (4,1) (4,1) (4,1)
แถวที่ ๕ สาน (5,0) (5,1) (5,1) (5,1) (5,0) (5,0) (5,0) (5,1) (5,1) (5,1)
(5,1) (5,1) (5,0) (5,0) (5,1) (5,1) (5,0) (5,0) (5,1) (5,1)
(5,1) (5,0) (5,0) (5,1) (5,1) (5,0) (5,0) (5,1) (5,1) (5,1)
(5,1) (5,1) (5,0) (5,0) (5,0) (5,1) (5,1) (5,1) (5,0)
แถวท่ี 6 สาน (๖,0) (6,1) (6,๑) (6,0) (6,0) (6,1) (6,0) (6,0) (6,1) (6,1)
(6,1) (6,0) (6,0) (6,1) (6,1) (6,0) (6,0) (6,1) (6,1) (6,0)
(6,1) (6,1) (6,0) (6,0) (6,1) (6,1) (6,0) (6,0) (6,1) (6,1)
(6,1) (6,0) (6,0) (6,1) (6,0) (6,0) (6,1) (6,1) (6,0)
แถวที่ ๗ สาน (7,1) (7,1) (7,1) (7,1) (7,0) (7,0) (7,0) (7,1) (7,1) (7,1)
(7,0) (7,0) (7,1) (7,1) (7,0) (7,0) (7,1) (7,1) (7,0) (7,0)
(7,0) (7,1) (7,1) (7,0) (7,0) (7,1) (7,1) (7,0) (7,0) (7,1)
(7,1) (7,1) (7,0) (7,0) (7,0) (7,1) (7,1) (7,1) (7,1)
แถวท่ี 8 สาน (8,1) (8,1) (8,1) (8,1) (8,1) (8,0) (8,1) (8,1) (8,1) (8,0)
(8,0) (8,1) (8,1) (8,0) (8,0) (8,1) (8,1) (8,0) (8,0) (8,1)
(8,0) (8,0) (8,1) (8,1) (8,0) (8,0) (8,1) (8,1) (8,0) (8,0)
(8,1) (8,1) (8,1) (8,0) (8,1) (8,1) (8,1) (8,1) (8,1)
แถวท่ี ๙ สาน (9,0) (9,1) (9,1) (9,1) (9,1) (9,1) (9,1) (9,1) (9,0) (9,0)
(9,1) (9,1) (9,0) (9,0) (9,1) (9,1) (9,0) (9,0) (9,1) (9,1)
(9,1) (9,0) (9,0) (9,1) (9,1) (9,0) (9,0) (9,1) (9,1) (9,0)
(9,0) (9,1) (9,1) (9,1) (9,1) (9,1) (9,1) (9,1) (9,0)
แถวท่ี 10 สาน (10,0) (10,1) (10,1) (10,1) (10,1) (10,1) (10,1) (10,0) (10,0) (10,1)
(10,1) (10,0) (10,0) (10,1) (10,1) (10,0) (10,0) (10,1) (10,1) (10,0)
(10,1) (10,1) (10,0) (10,0) (10,1) (10,1) (10,0) (10,0) (10,1) (10,1)
(10,0) (10,0) (10,1) (10,1) (10,1) (10,1) (10,1) (10,1) (10,0)

22

ตารางที่ 8 คอู่ ันดบั ลายสเี่ หล่ียมรวมใจ (ตอ่ )

แถว คู่อันดบั ลายสาน
แถวท่ี 11 สาน
(11,1) (11,1) (11,1) (11,1) (11,1) (11,1) (11,0) (11,0) (11,1) (11,1)
(11,1) (11,1) (11,0) (11,0) (11,1) (11,1) (11,0) (11,0) (11,1) (11,1)
(11,1) (11,0) (11,0) (11,1) (11,1) (11,0) (11,0) (11,1) (11,1) (11,1)
(11,1) (11,0) (11,0) (11,1) (11,1) (11,1) (11,1) (11,1) (11,1)

แถวท่ี ๑๒ สาน (12,1) (12,1) (12,1) (12,1) (12,1) (12,0) (12,0) (12,1) (12,1) (12,0)
(12,1) (12,1) (12,1) (12,0) (12,0) (12,1) (12,1) (12,0) (12,0) (12,1)
(12,0) (12,0) (12,1) (12,1) (12,0) (12,0) (12,1) (12,1) (12,1) (12,0)
(12,1) (12,1) (12,0) (12,0) (12,1) (12,1) (12,1) (12,1) (12,1)

แถวท่ี ๑๓ สาน (๑๓,0) (13,1) (13,1) (13,1) (13,0) (13,0) (13,1) (13,1) (13,0) (13,0)
(13,0) (13,1) (13,1) (13,1) (13,0) (13,0) (13,1) (13,1) (13,0) (13,0)
(13,0) (13,1) (13,1) (13,0) (13,0) (13,1) (13,1) (13,1) (13,0) (13,0)
(13,0) (13,1) (13,1) (13,0) (13,0) (13,1) (13,1) (13,1) (13,0)

แถวท่ี 14 สาน (14,0) (14,1) (14,1) (14,0) (14,0) (14,1) (14,1) (14,0) (14,0) (14,1)
(14,0) (14,0) (14,1) (14,1) (14,1) (14,0) (14,0) (14,1) (14,1) (14,0)
(14,1) (14,1) (14,0) (14,0) (14,1) (14,1) (14,1) (14,0) (14,0) (14,1)
(14,0) (14,0) (14,1) (14,1) (14,0) (14,0) (14,1) (14,1) (14,0)

แถวที่ 15 สาน (15,๑) (15,๑) (15,0) (15,0) (15,๑) (15,๑) (15,0) (15,0) (15,๑) (15,๑)
(15,๑) (15,0) (15,0) (15,๑) (15,๑) (15,๑) (15,0) (15,0) (15,๑) (15,๑)
(15,๑) (15,0) (15,0) (15,๑) (15,๑) (15,๑) (15,0) (15,0) (15,๑) (15,๑)
(15,๑) (15,0) (15,0) (15,๑) (15,๑) (15,0) (15,0) (15,๑) (15,๑)

แถวที่ ๑๖ สาน (1๖,1) (1๖,0) (1๖,0) (1๖,1) (1๖,1) (1๖,0) (1๖,0) (1๖,1) (1๖,1) (1๖,0)
(1๖,1) (1๖,1) (1๖,0) (1๖,0) (1๖,1) (1๖,1) (1๖,1) (1๖,0) (1๖,0) (1๖,1)
(1๖,0) (1๖,0) (1๖,1) (1๖,1) (1๖,1) (1๖,0) (1๖,0) (1๖,1) (1๖,1) (1๖,0)
(1๖,1) (1๖,1) (1๖,0) (1๖,0) (1๖,1) (1๖,1) (1๖,0) (1๖,0) (1๖,1)

แถวท่ี ๑๗ สาน (1๗,0) (1๗,0) (1๗,1) (1๗,1) (1๗,0) (1๗,0) (1๗,1) (1๗,1) (1๗,0) (1๗,0)
(1๗,0) (1๗,1) (1๗,1) (1๗,0) (1๗,0) (1๗,1) (1๗,1) (1๗,1) (1๗,0) (1๗,0)
(1๗,0) (1๗,1) (1๗,1) (1๗,1) (1๗,0) (1๗,0) (1๗,1) (1๗,1) (1๗,0) (1๗,0)
(1๗,0) (1๗,1) (1๗,1) (1๗,0) (1๗,0) (1๗,1) (1๗,1) (1๗,0) (1๗,0)

แถวที่ ๑๘ สาน (18,0) (18,1) (18,1) (18,0) (18,0) (18,1) (18,1) (18,0) (18,0) (18,1)
(18,0) (18,0) (18,1) (18,1) (18,0) (18,0) (18,1) (18,1) (18,1) (18,0)
(18,1) (18,1) (18,1) (18,0) (18,0) (18,1) (18,1) (18,0) (18,0) (18,1)
(18,0) (18,0) (18,1) (18,1) (18,0) (18,0) (18,1) (18,1) (18,0)

23

ตารางที่ 8 คูอ่ ันดบั ลายสีเ่ หล่ียมรวมใจ (ต่อ)

แถว คู่อันดบั ลายสาน
แถวที่ ๑๙ สาน (19,1) (19,1) (19,0) (19,0) (19,1) (19,1) (19,0) (19,0) (19,1) (19,1)

(19,1) (19,0) (19,0) (19,1) (19,1) (19,0) (19,0) (19,1) (19,1) (19,1)
(19,1) (19,1) (19,0) (19,0) (19,1) (19,1) (19,0) (19,0) (19,1) (19,1)
(19,1) (19,0) (19,0) (19,1) (19,1) (19,0) (19,0) (19,1) (19,1)
แถวที่ ๒๐ สาน (๒๐,1) (๒๐,0) (๒๐,0) (๒๐,1) (๒๐,1) (๒๐,0) (๒๐,0) (๒๐,1) (๒๐,1) (๒๐,0)
(๒๐,1) (๒๐,1) (๒๐,0) (๒๐,0) (๒๐,1) (๒๐,1) (๒๐,0) (๒๐,0) (๒๐,1) (๒๐,1)
(๒๐,1) (๒๐,0) (๒๐,0) (๒๐,1) (๒๐,1) (๒๐,0) (๒๐,0) (๒๐,1) (๒๐,1) (๒๐,0)
(๒๐,1) (๒๐,1) (๒๐,0) (๒๐,0) (๒๐,1) (๒๐,1) (๒๐,0) (๒๐,0) (๒๐,1)
แถวที่ ๒๑ สาน (21,1) (21,1) (21,0) (21,0) (21,1) (21,1) (21,0) (21,0) (21,1) (21,1)
(21,1) (21,0) (21,0) (21,1) (21,1) (21,0) (21,0) (21,1) (21,1) (21,1)
(21,1) (21,1) (21,0) (21,0) (21,1) (21,1) (21,0) (21,0) (21,1) (21,1)
(21,1) (21,0) (21,0) (21,1) (21,1) (21,0) (21,0) (21,1) (21,1)
แถวท่ี 22 สาน (22,0) (22,1) (22,1) (22,0) (22,0) (22,1) (22,1) (22,0) (22,0) (22,1)
(22,0) (22,0) (22,1) (22,1) (22,0) (22,0) (22,1) (22,1) (22,1) (22,0)
(22,1) (22,1) (22,1) (22,0) (22,0) (22,1) (22,1) (22,0) (22,0) (22,1)
(22,0) (22,0) (22,1) (22,1) (22,0) (22,0) (22,1) (22,1) (22,0)
แถวที่ 23 สาน (23,0) (23,0) (23,1) (23,1) (23,0) (23,0) (23,1) (23,1) (23,0) (23,0)
(23,0) (23,1) (23,1) (23,0) (23,0) (23,1) (23,1) (23,1) (23,0) (23,0)
(23,0) (23,1) (23,1) (23,1) (23,0) (23,0) (23,1) (23,1) (23,0) (23,0)
(23,0) (23,1) (23,1) (23,0) (23,0) (23,1) (23,1) (23,0) (23,0)
แถวท่ี ๒๔ สาน (24,1) (24,0) (24,0) (24,1) (24,1) (24,0) (24,0) (24,1) (24,1) (24,0)
(24,1) (24,1) (24,0) (24,0) (24,1) (24,1) (24,1) (24,0) (24,0) (24,1)
(24,0) (24,0) (24,1) (24,1) (24,1) (24,0) (24,0) (24,1) (24,1) (24,0)
(24,1) (24,1) (24,0) (24,0) (24,1) (24,1) (24,0) (24,0) (24,1)
แถวท่ี 25 สาน (25,1) (25,1) (25,0) (25,0) (25,1) (25,1) (25,0) (25,0) (25,1) (25,1)
(25,1) (25,0) (25,0) (25,1) (25,1) (25,1) (25,0) (25,0) (25,1) (25,1)
(25,1) (25,0) (25,0) (25,1) (25,1) (25,1) (25,0) (25,0) (25,1) (25,1)
(25,1) (25,0) (25,0) (25,1) (25,1) (25,0) (25,0) (25,1) (25,1)
แถวที่ 26 สาน (26,0) (26,1) (26,1) (26,0) (26,0) (26,1) (26,1) (26,0) (26,0) (26,1)
(26,0) (26,0) (26,1) (26,1) (26,1) (26,0) (26,0) (26,1) (26,1) (26,0)
(26,1) (26,1) (26,0) (26,0) (26,1) (26,1) (26,1) (26,0) (26,0) (26,1)
(26,0) (26,0) (26,1) (26,1) (26,0) (26,0) (26,1) (26,1) (26,0)

24

ตารางที่ 8 คู่อันดับลายสีเ่ หล่ียมรวมใจ (ต่อ)

แถว คู่อันดบั ลายสาน
แถวที่ 27 สาน
แถวที่ 28 สาน เหมือนกบั แถวที่ 13
แถวท่ี 29 สาน เหมอื นกบั แถวที่ 12
แถวที่ 30 สาน เหมอื นกบั แถวที่ 11
แถวที่ 31 สาน เหมอื นกบั แถวที่ 10
แถวที่ 32 สาน เหมือนกบั แถวท่ี 9
แถวที่ 33 สาน เหมือนกบั แถวท่ี 8
แถวท่ี 34 สาน เหมอื นกบั แถวที่ 7
แถวท่ี 35 สาน เหมอื นกบั แถวที่ 6
แถวท่ี 36 สาน เหมอื นกบั แถวท่ี 5
แถวท่ี 37 สาน เหมอื นกบั แถวท่ี 4
แถวที่ 38 สาน เหมือนกบั แถวที่ 3
แถวที่ 39 สาน เหมอื นกบั แถวที่ 2
เหมือนกบั แถวที่ 1

ลายรูบิค
คณิตศาสตรท์ ่นี ำมาใช้ คอื เรือ่ ง ค่อู ันดับ และการแปลงทางเรขาคณิต

ตารางที่ 9 ค่อู ันดบั ลายรบู ิค

วธิ ีสาน ค่อู นั ดบั ลายสาน
แถว
(1,1) (1,0) (1,0) (1,1) (1,0) (1,0) (1,1) (1,0) (1,0) (1,1)
แถวที่ 1 สาน (1,1) (1,1) (1,0) (1,0) (1,1) (1,0) (1,0) (1,1) (1,0) (1,0)
(1,1)
แถวที่ ๒ สาน
(2,0) (2,0) (2,1) (2,0) (2,0) (2,1) (2,0) (2,0) (2,1) (2,1)
(2,1) (2,1) (2,1) (2,0) (2,0) (2,1) (2,0) (2,0) (2,1) (2,0)
(2,0)

25

ตารางท่ี 9 คอู่ ันดับลายรบู ิค (ตอ่ )

แถว คู่อันดบั ลายสาน
แถวที่ 3 สาน
(3,0) (3,1) (3,0) (3,0) (3,1) (3,0) (3,0) (3,1) (3,1) (3,1)
แถวที่ 4 สาน (3,0) (3,1) (3,1) (3,1) (3,0) (3,0) (3,1) (3,0) (3,0) (3,1)
(3,0)
แถวท่ี ๕ สาน
(4,1) (4,0) (4,0) (4,1) (4,0) (4,0) (4,1) (4,1) (4,1) (4,0)
แถวท่ี ๖ สาน (4,0) (4,0) (4,1) (4,1) (4,1) (4,0) (4,0) (4,1) (4,0) (4,0)
(4,1)
แถวที่ 7 สาน
(5,0) (5,0) (5,1) (5,0) (5,0) (5,1) (5,1) (5,1) (5,0) (5,0)
(5,1) (5,0) (5,0) (5,1) (5,1) (5,1) (5,0) (5,0) (5,1) (5,0)
(5,0)

(6,0) (6,1) (6,0) (6,0) (6,1) (6,1) (6,1) (6,0) (6,0) (6,1)
(6,1) (6,1) (6,0) (6,0) (6,1) (6,1) (6,1) (6,0) (6,0) (6,1)
(6,0)

(7,1) (7,0) (7,0) (7,1) (7,1) (7,1) (7,0) (7,0) (7,1) (7,1)
(7,1) (7,1) (7,1) (7,0) (7,0) (7,1) (7,1) (7,1) (7,0) (7,0)
(7,1)

แถวท่ี 8 สาน (8,0) (8,0) (8,1) (8,1) (8,1) (8,0) (8,0) (8,1) (8,1) (8,1)
(8,1) (8,1) (8,1) (8,1) (8,0) (8,0) (8,1) (8,1) (8,1) (8,0)
แถวที่ ๙ สาน (8,0)

แถวที่ 10 สาน (9,0) (9,1) (9,1) (9,1) (9,0) (9,0) (9,1) (9,1) (9,1) (9,1)
(9,1) (9,1) (9,1) (9,1) (9,1) (9,0) (9,0) (9,1) (9,1) (9,1)
แถวที่ 11 สาน (9,0)

แถวท่ี 12 สาน (10,1) (10,1) (10,1) (10,0) (10,0) (10,1) (10,1) (10,1) (10,1) (10,1)
แถวที่ 13 สาน (10,0) (10,1) (10,1) (10,1) (10,1) (10,1) (10,0) (10,0) (10,1) (10,1)
แถวท่ี 14 สาน (10,1)

(11,1) (11,1) (11,0) (11,0) (11,1) (11,1) (11,1) (11,1) (11,1) (11,0)
(11,0) (11,0) (11,1) (11,1) (11,1) (11,1) (11,1) (11,0) (11,0) (11,1)
(11,1)

เหมือนกบั แถวท่ี 10

เหมอื นกบั แถวที่ 9

เหมือนกบั แถวท่ี 8

26

ตารางที่ 9 ค่อู ันดบั ลายรบู คิ (ตอ่ )

แถว ค่อู นั ดับลายสาน
แถวที่ 15 สาน
แถวท่ี 16 สาน เหมือนกับ แถวท่ี 7
แถวที่ 17 สาน เหมอื นกับ แถวท่ี 6
แถวท่ี 18 สาน เหมอื นกับ แถวที่ 5
แถวที่ 19 สาน เหมอื นกบั แถวท่ี 4
แถวที่ 20 สาน เหมือนกับ แถวที่ 3
แถวที่ 21 สาน เหมือนกับ แถวที่ 2
เหมอื นกบั แถวที่ 1

ลายดอกจิก
คณิตศาสตร์ทน่ี ำมาใช้ คอื เร่ือง คูอ่ นั ดบั และการแปลงทางเรขาคณิต

ตารางท่ี 10 คอู่ ันดับลายดอกจิก

วิธสี าน คูอ่ ันดบั ลายสาน
แถว
(1,0) (1,0) (1,1) (1,1) (1,0) (1,0) (1,1) (1,1) (1,0) (1,0)
แถวท่ี 1 สาน (1,1) (1,1) (1,0) (1,0) (1,1) (1,1) (1,0) (1,0) (1,1) (1,1)
(1,0) (1,0) (1,1) (1,1) (1,0) (1,0) (1,1) (1,1) (1,0) (1,1)
แถวท่ี 2 สาน (1,1) (1,0) (1,0)

แถวท่ี 3 สาน (2,1) (2,1) (2,0) (2,0) (2,1) (2,1) (2,0) (2,0) (2,1) (2,1)
(2,0) (2,0) (2,1) (2,1) (2,0) (2,0) (2,1) (2,1) (2,0) (2,0)
(2,1) (2,1) (2,0) (2,0) (2,1) (2,1) (2,0) (2,0) (2,1) (2,1)
(2,0) (2,0) (2,1) (2,1)

(3,0) (3,0) (3,1) (3,1) (3,0) (3,0) (3,1) (3,1) (3,0) (3,0)
(3,1) (3,1) (3,0) (3,0) (3,1) (3,1) (3,1) (3,1) (3,1) (3,1)
(3,0) (3,0) (3,1) (3,1) (3,0) (3,0) (3,1) (3,1) (3,0) (3,0)
(3,1) (3,1) (3,0) (3,0)

27

ตารางท่ี 10 คู่อันดบั ลายดอกจิก (ต่อ)

แถว คู่อนั ดบั ลายสาน
แถวท่ี ๔ สาน (4,1) (4,1) (4,0) (4,0) (4,1) (4,1) (4,0) (4,0) (4,1) (4,1)

(4,0) (4,0) (4,1) (4,1) (4,1) (4,1) (4,0) (4,1) (4,1) (4,1)
(4,1) (4,0) (4,0) (4,1) (4,1) (4,0) (4,0) (4,1) (4,1) (4,0)
(4,0) (4,1) (4,1) (4,1)
แถวท่ี 5 สาน (5,0) (5,0) (5,1) (5,1) (5,0) (5,0) (5,1) (5,1) (5,0) (5,0)
(5,1) (5,1) (5,1) (5,1) (5,0) (5,0) (5,1) (5,1) (5,0) (5,0)
(5,1) (5,1) (5,1) (5,1) (5,0) (5,0) (5,1) (5,1) (5,0) (5,0)
(5,1) (5,1) (5,0) (5,0)
แถวท่ี 6 สาน (6,1) (6,1) (6,0) (6,0) (6,1) (6,1) (6,0) (6,0) (6,1) (6,1)
(6,1) (6,1) (6,0) (6,0) (6,1) (6,1) (6,1) (6,1) (6,1) (6,1)
(6,0) (6,0) (6,1) (6,1) (6,1) (6,1) (6,0) (6,0) (6,1) (6,1)
(6,0) (6,0) (6,1) (6,1)
แถวท่ี ๗ สาน (7,0) (7,0) (7,1) (7,1) (7,0) (7,0) (7,1) (7,1) (7,1) (7,1)
(7,0) (7,0) (7,1) (7,1) (7,1) (7,1) (7,1) (7,1) (7,1) (7,1)
(7,1) (7,1) (7,0) (7,0) (7,1) (7,1) (7,1) (7,1) (7,0) (7,0)
(7,1) (7,1) (7,0) (7,0)
แถวท่ี 8 สาน (8,1) (8,1) (8,0) (8,0) (8,1) (8,1) (8,1) (8,1) (8,0) (8,0)
(8,1) (8,1) (8,1) (8,1) (8,1) (8,1) (8,0) (8,0) (8,1) (8,1)
(8,1) (8,1) (8,1) (8,1) (8,0) (8,0) (8,1) (8,1) (8,1) (8,1)
(8,0) (8,0) (8,1) (8,1)
แถวที่ ๙ สาน (9,0) (9,0) (9,1) (9,1) (9,1) (9,1) (9,0) (9,0) (9,1) (9,1)
(9,1) (9,1) (9,1) (9,1) (9,0) (9,0) (9,1) (9,1) (9,0) (9,0)
(9,1) (9,1) (9,1) (9,1) (9,1) (9,1) (9,0) (9,0) (9,1) (9,1)
(9,1) (9,1) (9,0) (9,0)
แถวท่ี 10 สาน เหมือนกบั แถวท่ี 8
แถวที่ 11 สาน เหมอื นกบั แถวที่ 7
แถวที่ 12 สาน เหมือนกบั แถวที่ 6
แถวที่ 13 สาน เหมอื นกบั แถวที่ 5
แถวที่ 14 สาน เหมือนกบั แถวท่ี 4
แถวที่ 15 สาน เหมอื นกบั แถวท่ี 3
แถวท่ี 16 สาน เหมอื นกบั แถวท่ี 2
แถวท่ี 17 สาน เหมือนกบั แถวที่ 1

28

บทที่ 5
สรปุ อภปิ รายผล และขอ้ เสนอแนะ

สรปุ และอภิปรายผล
จากการทําโครงงาน เรื่อง คณิตสานศลิ ปล์ ายสวย เป็นการนําความรทู้ าง

คณิตศาสตร์ออกแบบลายพดั สาน ซึ่งโครงงานน้เี ป็นสอ่ื การเรยี นการสอนทีเ่ กิดจากความคดิ
รเิ รม่ิ สรา้ งสรรค์ และไดน้ าํ ความรทู้ างคณติ ศาสตร์ทมี่ ีความสมั พันธ์กนั ในเรือ่ ง คอู่ ันดับและ
กราฟ รูปเรขาคณิต การแปลงทางเรขาคณิต มาออกแบบลายสานใหม่ ๆ เพอ่ื ใหม้ ลี ายสานท่ี
หลากหลายขนึ้ ซ่ึงเปน็ ประโยชน์และสามารถนาํ เนอ้ื หาทางคณติ ศาสตร์จากนามธรรมให้เปน็
รูปธรรม ทําให้มคี วามรคู้ วามเขา้ ใจในเน้ือหาทางคณติ ศาสตร์มากยิง่ ขึน้ อกี ทั้งได้นาํ ไป
ประดิษฐ์พัดสาน ท่สี ามารถนาํ ไปใช้ประโยชนไ์ ดจ้ รงิ และสามารถนําไปเปน็ ต้นแบบลายสาน
ในการสร้างผลติ ภัณฑ์อ่ืน ๆ ทาํ ใหไ้ ดล้ วดลายทหี่ ลากหลาย

ประโยชนท์ ี่ไดร้ ับ
๑. สามารถจดั ทำพดั สาน โดยใช้ตอกเหลือใชไ้ ด้
๒. มีความรู้ความเข้าใจทางคณิตศาสตร์ เรื่องคู่อนั ดับและกราฟ รูปเรขาคณติ

การแปลงทางเรขาคณติ มากย่ิงขน้ึ
๓. สามารถนำความรู้ทางคณติ ศาสตร์ เรือ่ ง คอู่ นั ดบั และกราฟ รปู เรขาคณิต

การแปลงทางเรขาคณติ มาประยกุ ตใ์ ชอ้ อกแบบลายสานได้
๔. ได้นำความรูท้ างคณติ ศาสตร์มาสรา้ งสรรค์ผลงานและสามารถนำไปใชป้ ระโยชน์

ได้จริง
๕. รู้จกั การทำงานเป็นระบบและการทำงานเปน็ กลมุ่
๖. รู้จกั ใชเ้ วลาว่างให้เกิดประโยชน์

ปญั หาและอุปสรรค
๑. ขนาดของเส้นตอกไมเ่ ทา่ กันทำให้ลายสานท่ีไดไ้ ม่สม่ำเสมอ
๒. การฉีดสเปรย์ทำให้สีไมส่ มำ่ เสมอ
๓. การสานข้ามเส้นมากเกนิ ไปสงิ่ ประดิษฐ์ทไ่ี ดจ้ ะไมค่ งทน

ข้อเสนอแนะ
๑. การเลือกไมไ้ ผ่ทน่ี ำมาทำตอก ควรเปน็ ไม้ไผ่ท่ีไมแ่ กห่ รือออ่ นเกินไป
๒. ในการนำไปสานควรนำตอกไปพรมน้ำก่อนเพอื่ ทต่ี อกจะไดอ้ ่อนตวั และไม่

แตกหัก
๓. ควรนำตอกไปยอ้ มสแี ทนการฉดี สเปรย์เพอื่ จะไดส้ ที ่ีสม่ำเสมอและสีคงทน
๔. สำหรับผู้ท่สี นใจทีจ่ ะศึกษาอาจนำความรู้ในเร่ืองนไี้ ปศกึ ษาเพมิ่ เตมิ และนำไป

ประดษิ ฐ์ในรปู แบบอื่น ๆ ไดอ้ กี เช่น กระเป๋า ตระกรา้ กลอ่ งใสก่ ระดาษชำระ

29

บรรณานกุ รม

กรมป่าไม้.สํานักวจิ ัยเศรษฐกิจและผลิตผลป่าไม้. 2547. การจกั สานผลติ ภัณฑ์ไม้ไผ.่ กรุงเทพฯ :
หจก.อักษรสยามการพิมพ์.

กรมส่งเสริมการเกษตร.2539. ไผ่เศรษฐกจิ พชื อเนกประสงค.์ กรุงเทพฯ :
กลมุ่ ส่งเสรมิ การผลิตไม้ยืนต้น กรมสง่ เสรมิ การเกษตร.

ชยั ศักด์ิ ลีลาจรสั กุล. โครงงานคณิตศาสตร์. กรุงเทพฯ : เดอะมาสเตอรก์ รุ๊ป แมเนลเม้นท,์ ม.ป.ป.
นกิ ร นชุ เจรญิ ผล. ๒๔๒๕. รวบรวมลายสาน. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสรมิ อตุ สาหกรรม

กระทรวงอุตสาหกรรม
วบิ ลู ย์ ลีส้ ุวรรณ. 2532. เคร่ืองจกั สานในประเทศไทย. กรงุ เทพฯ : โอ.เอส พรน้ิ ต้ิงเฮ้าส์.
___________. 2540. ชุดมรดกศิลปหัตถกรรมไทย เครอ่ื งจกั สานไทย. กรุงเทพฯ : องค์การค้า

ของครุสภา.
สง่ เสริมการสอนวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี , สถาบัน. หนงั สอื เรียนสาระการเรยี นร้พู ืน้ ฐาน

คณิตศาสตร์ เลม่ 3 กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณติ ศาสตร์ช้ันมธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๒ ตามหลักสูตร
การศกึ ษาขน้ั พื้นฐาน พุทธศกั ราช 2551. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พ์ครุ สุ ภา ลาดพรา้ ว , ๒๕๔๗.
สมศกั ดิ์ สินธุระเวชญ.์ 2544. มุ่งส่คู ุณภาพการศกึ ษา. กรุงเทพฯ: วัฒนาพานชิ .

30

ภาคผนวก
- ประวตั ิผู้จดั ทำ
- แบบลายสาน
- ภาพกิจกรรมการทำโครงงาน

31

ประวัตผิ ู้จัดทำ

๑. ชือ่ ด.ญ.วราลักษณ์ นลิ ะโคตร ชอ่ื เลน่ ปลาย

เกิดวันที่ 5 เดือน พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๑ อายุ ๑๔ ปี

ปัจจุบนั ศกึ ษาอยรู่ ะดับชน้ั มัธยมศกึ ษาปีที่ ๒

โรงเรียน พรเจริญวทิ ยา ตำบล พรเจริญ อำเภอ พรเจริญ จังหวดั บึงกาฬ

ทอ่ี ย่บู า้ นเลขท่ี 115 หมู่ท่ี 4 ตำบล ชมภพู ร อำเภอศรวี ิไล

จงั หวดั บงึ กาฬ รหัสไปรษณีย์ ๓๘๒๑๐

๒. ชือ่ ด.ญ.ศิริกาญจน์ เรืองวงศ์ ช่ือเล่น โฟร์

เกดิ วนั ที่ ๒๔ เดือน ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๑ อายุ ๑๔ ปี

ปจั จุบันศกึ ษาอย่รู ะดบั ชนั้ มธั ยมศึกษาปที ี่ ๒

โรงเรยี น พรเจริญวทิ ยา ตำบล พรเจริญ อำเภอ พรเจรญิ จงั หวดั บึงกาฬ

ทีอ่ ยู่บา้ นเลขที่ ๔๖ หมทู่ ี่ ๗ ตำบล ท่ากกแดง อำเภอ เซกา

จังหวดั บงึ กาฬ รหัสไปรษณีย์ 38150

๓. ช่อื ด.ญ.จุฑาธบิ ด์ิ มุทาพร ชือ่ เลน่ ฝา้ ย

เกดิ วันที่ ๒๙ เดือน พฤศภาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ อายุ ๑๓ ปี

ปจั จุบันศกึ ษาอยู่ระดับชั้น มัธยมศกึ ษาปีที่ ๒

โรงเรยี น พรเจริญวิทยา ตำบล พรเจรญิ อำเภอ พรเจริญ จงั หวัด บึงกาฬ

ท่ีอยูบ่ า้ นเลขที่ ๑๘๕ หมทู่ ่ี ๑๘ ตำบล ป่งไฮ อำเภอเซกา

จังหวดั บึงกาฬ รหัสไปรษณยี ์ ๓๘๑๕๐

32

แบบลายสาน
(๑) ลายสเี่ หลยี่ มรวมใจ ผู้ออกแบบ เด็กหญิงจฑุ าธิบดิ์ มทุ าพร

(๒) ลายรูบคิ ผู้ออกแบบ เด็กหญงิ ศริ กิ าญจน์ เรืองวงศ์

(๓) ลายดอกจิก ผอู้ อกแบบ เดก็ หญงิ วราลกั ษณ์ นิละโคตร

33

ภาพกิจกรรมออกแบบลายสาน

34

ภาพกจิ กรรมการสาน

35

ภาพกิจกรรมการย้อมสี