ระบบgis

สว่ นที่ 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

Menu Option ตัวเลอื กเมนู ทางลัด
Zoom Last ซูมครั้งสุดทา้ ย
Zoom Next ซมู ถัดไป Ctrl + B
Zoom To Native Resolution (100%) ซูมไปท่ีความละเอยี ดดง้ั เดิม (100%) Ctrl + Shift + B
F5
Decorations ‣ ของตกแต่ง‣ Ctrl + Shift + U
Ctrl + Shift + H
Preview mode ‣ โหมดดตู ัวอย่าง‣
F11
Show Map Tips แสดงเคลด็ ลบั แผนที่ Ctrl + Tab
New Bookmark… บุ๊คมาร์คใหม่ ... Ctrl + Shift + Tab
Show Bookmarks แสดงบกุ๊ มาร์ก
Refresh รีเฟรช
Show All Layers แสดงเลเยอรท์ ั้งหมด
Hide All Layers ซอ่ นเลเยอร์ทัง้ หมด
Show Selected Layers แสดงเลเยอร์ท่ีเลอื ก
Hide Selected Layers ซ่อนเลเยอรท์ ี่เลือก
Hide Deselected Layers ซอ่ นเลเยอร์ที่ไม่ไดเ้ ลอื ก

Panels ‣ แผง‣

Toolbars ‣ แถบเคร่อื งมือ‣
Toggle Full Screen Mode
Toggle Panel Visibility สลับโหมดเต็มหนา้ จอ
Toggle Map Only สลบั การมองเห็นพาเนล
สลับแผนท่เี ท่านัน้

4.1.4 Layer ชนั้ ข้อมลู
เมนู Layer ใหช้ ุดของเคร่อื งมือในการสรา้ งแหลง่ ขอ้ มูลใหมห่ รอื เพิม่ ไปยงั โครงการ หรอื บนั ทกึ การ
เปล่ยี นแปลงให้กับชัน้ ขอ้ มลู การใชแ้ หล่งขอ้ มูลเดียวกนั คุณสามารถ:

• Duplicate ทำซำ้ เลเยอร์สรา้ งสำเนาคุณสามารถแกไ้ ขภายในโครงการเดยี วกนั
• Copy คดั ลอก และ Paste วางเลเยอร์ หรือกล่มุ จากโครงการหนึ่งไปยังอีกโครงการหนึ่งเป็น
อนิ สแตนซใ์ หมท่ ่มี ีคุณสมบัติทสี่ ามารถแก้ไขได้อยา่ งอสิ ระ
• Embed Layers and Groups… หรือฝงั เลเยอรแ์ ละกลมุ่ ...จากโครงการอนื่ เปน็ สำเนาแบบ
อ่านอยา่ งเดยี วซึง่ คณุ ไมส่ ามารถแก้ไขได้

นอกจากน้ียังมีเครอ่ื งมอื ในการกำหนดค่า การคัดลอก หรอื วางคุณสมบตั ชิ ั้น (สไตล,์ ขนาด, CRS ... )

Menu Option ตวั เลอื กเมนู ทางลัด

Data Source Manager จัดการแหล่งข้อมูล Ctrl+L

Create Layer ‣ สรา้ งเลเยอร‣์

Add Layer ‣ เพิม่ เลเยอร‣์
Embed Layers and Groups… ฝังเลเยอรแ์ ละกล่มุ ...

44

สว่ นที่ 4 การใช้งานโปรแกรม QGIS V.3.4

Menu Option ตวั เลอื กเมนู ทางลดั
Add from Layer Definition File… เพ่ิมจากไฟล์คำจำกัดความของเลเยอร์ ...
คดั ลอกสไตล์ F6
Copy Style
วางสไตล์ Ctrl + D
Paste Style Ctrl + Shift + C
คดั ลอกเลเยอร์ Ctrl + F
Copy Layer
วางเลเยอร์ / กลุ่ม
Paste Layer/Group
เปิดตารางคณุ สมบัติ
Open Attribute Table
สลบั การแก้ไข
Toggle Editing
บนั ทกึ การแก้ไขเลเยอร์
Save Layer Edits
การแก้ไขปจั จบุ นั ‣
Current Edits ‣ บันทกึ เปน็ …
Save As… บันทึกเป็นไฟล์คำจำกดั ความของเลเยอร์ ...
Save As Layer Definition File… ลบเลเยอร์ / กลุ่ม

Remove Layer/Group ทำซำ้ เลเยอร์
ต้งั ค่าการเปดิ เผยสเกลของเลเยอร์
Duplicate Layer(s) ต้ังค่า CRS ของเลเยอร์
Set Scale Visibility of Layer(s) ตงั้ Project CRS จาก Layer
Set CRS of Layer(s) คณุ สมบัตเิ ลเยอร์ ...
Set Project CRS from Layer กรอง…
Layer Properties… การแสดงตัวอักษร
Filter… แสดงในภาพรวม
แสดงทั้งหมดในภาพรวม
Labeling ซอ่ นท้งั หมดจากภาพรวม

Show in Overview
Show All in Overview

Hide All from Overview

4.1.5 Settings การกำหนดคา่

Menu Option ตัวเลือกเมนู

User Profiles ‣ โปรไฟล์ผูใ้ ช้‣

Style Manager… ผู้จัดการสไตล์ ...

Custom Projections… การอ้างองิ พกิ ัดแบบกำหนดเอง ...

Keyboard Shortcuts… แป้นพิมพ์ลดั ...

Interface Customization… การปรบั แตง่ อนิ เตอร์เฟส ...

Options… ตวั เลือก…

45

สว่ นท่ี 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

4.1.6 Plugins ปล๊กั อิน

Menu Option ตวั เลือกเมนู ทางลดั
Manage and Install Plugins… จดั การและตดิ ตั้งปลกั๊ อิน ... Ctrl + Alt + P
Python Console Python Console

เม่ือเร่มิ ต้น QGIS เปน็ คร้ังแรกจะไม่มกี ารโหลดปลก๊ั อินหลกั ทงั้ หมด

4.1.7 Vector เวกเตอร์
เมนู Vector หากมีการเปดิ ใช้งานปลก๊ั อนิ หลกั (Core Plugins) ทัง้ หมด

Menu Option ตัวเลอื กเมนู ทางลดั

Coordinate Capture ประสานงานการจับภาพ Alt + O + G
Alt + O + E
Check Geometries… ตรวจสอบรูปทรงเรขาคณติ ... Alt + O + A
Alt + O + D
GPS Tools เครื่องมอื GPS Alt + O + R

Topology Checker ตัวตรวจสอบโทโพโลยี

Geoprocessing Tools ‣ เครือ่ งมือการประมวลผลทางภูมิศาสตร‣์

Geometry Tools ‣ เครอื่ งมือเรขาคณิต‣

Analysis Tools ‣ เครอ่ื งมอื วเิ คราะห์‣

Data Management Tools ‣ เครอ่ื งมอื การจดั การข้อมูล‣

Research Tools ‣ เคร่อื งมือวจิ ัย‣

ค่าเริ่มต้น QGIS จะเพิ่มอัลกอริทึมการประมวลผลให้กับ เมนู Vector ซึ่งจัดกลุ่มตามเมนูย่อย นี่เป็นช็อตคัท
สำหรับงาน GIS ทใ่ี ช้เวกเตอร์ท่วั ไปจำนวนมากจากผใู้ หบ้ ริการท่ีแตกต่างกัน หากไมม่ ีเมนยู อ่ ยทั้งหมดใหเ้ ปดิ ใชง้ าน

ปลั๊กอินการประมวลผลใน Plugins ‣ Manage and Install Plugins…. ในแถบรายการของเมนูเครื่องมือ
Vector สามารถขยายได้เมอ่ื มกี ารเพิ่มการตดิ ต้ังหรอื ใชง้ าน External Plugins บางอยา่ ง

4.1.8 Raster แรสเตอร์
เมนู Raster หากมีการเปดิ ใช้งานปลก๊ั อินหลัก (Core Plugins) ทั้งหมด

Menu Option ตัวเลือกเมนู แถบเคร่ืองมอื

Raster calculator… เคร่ืองคดิ เลข Raster ...

Align Raster… จัดตำแหน่งแรสเตอร์ ...

Analysis ‣ การวเิ คราะห์‣

Projection ‣ การฉาย‣

Miscellaneous ‣ เบ็ดเตลด็ ‣

46

ส่วนท่ี 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

Menu Option ตวั เลอื กเมนู แถบเคร่อื งมือ

Extraction ‣ การสกัด‣

Conversion ‣ การแปลง‣

Georeferencer Georeferencer

ค่าเริม่ ตน้ QGIS เพม่ิ อัลกอริทึมการประมวลผลไปยัง เมนู Raster จัดกลมุ่ ตามเมนูย่อย นี่เปน็ ทางลัดสำหรับงาน
GIS ทใี่ ชแ้ รสเตอรท์ วั่ ไปจากผใู้ หบ้ รกิ ารที่แตกต่างกนั หากไมม่ เี มนยู ่อยทัง้ หมดให้เปดิ ใช้งานปล๊ักอินการประมวลผล

ใน Plugins ‣ Manage and Install Plugins… ในแถบรายการของเมนเู คร่ืองมอื Raster สามารถขยายไดเ้ มอื่
มกี ารเพม่ิ การติดตัง้ หรอื ใช้งาน External Plugins บางอย่าง

4.1.9 Database ฐานขอ้ มลู
เมนู Database ถ้ามีการเปิดใช้งานปลั๊กอนิ หลกั ท้ังหมด หากไมม่ ีการเปิดใช้งานปลั๊กอินฐานข้อมลู

จะไมม่ เี มนู Database

Menu Option ตัวเลือกเมนู

DB Manager ตัวจดั การฐานข้อมลู

eVis ‣ eVis ‣

Offline Editing ‣ การแกไ้ ขออฟไลน‣์

เมื่อเริม่ ตน้ QGIS เป็นครงั้ แรกจะไมม่ ีการโหลดปล๊ักอินหลกั ทง้ั หมด

4.1.10 Web เว็บ
เมนู Web หากเปิดใช้งานปล๊ักอินหลักทั้งหมด หากไมม่ กี ารเปิดใช้งานเว็บปลั๊กอินจะไมม่ ี เมนู Web

ตวั เลอื กเมนู
metasearch

เมือ่ เรม่ิ ตน้ QGIS เปน็ ครงั้ แรกจะไมม่ กี ารโหลดปล๊กั อนิ หลกั ทั้งหมด

4.1.11 Mesh ตาขา่ ย
เมนมู ีเครอ่ื งมอื ทจ่ี ำเป็นในการจัดการ ช้ันตาขา่ ย

ตัวเลอื กเมนู แถบเครอื่ งมอื

Mesh Calculator เครื่องคำนวณตาขา่ ย

4.1.12 Processing การประมวลผล

Menu Option ตวั เลอื กเมนู ทางลดั
Toolbox กลอ่ งเครือ่ งมือ Ctrl + Alt + T
Graphical Modeler…
History… ตวั สรา้ งแบบกราฟกิ ... Ctrl +Alt + M

ประวตั คิ วามเป็นมา ... Ctrl + Alt + H

47

สว่ นท่ี 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

Menu Option ตัวเลอื กเมนู ทางลัด
Results Viewer โปรแกรมดูผลลัพธ์ Ctrl + Alt + R
Edit Features In-Place
แกไ้ ขคณุ สมบัติในสถานท่ี

เมอ่ื เริม่ ตน้ QGIS เปน็ ครงั้ แรกจะไม่มีการโหลดปลกั๊ อนิ หลกั ทง้ั หมด

4.1.13 Help ชว่ ยเหลอื

Menu Option ตวั เลือกเมนู ทางลดั
ชว่ ยสารบัญ F1
Help Contents
API Documentation เอกสาร API Ctrl+H
Report an Issue รายงานปญั หา
Need commercial support? ตอ้ งการการสนับสนุนทางการค้าหรอื ไม่
หนา้ แรกของ QGIS
QGIS Home Page
Check QGIS Version ตรวจสอบเวอร์ชั่นของ QGIS
เกยี่ วกบั
About
ผู้ใหก้ ารสนบั สนุน QGIS
QGIS Sponsors

พาเนลและแถบเครื่องมอื
จากเมนู View (หรือ Settings) สามารถสลับวิดเจ็ต QGIS (Panels ‣) และแถบเครื่องมือ

(Toolbars ‣ ) เปิดและปิด หากต้องการเปิดใช้งานรายการใด ๆ ให้คลิกขวาที่แถบเมนูหรือแถบเครื่องมือแล้ว
เลือกรายการที่ต้องการ พาเนลหรือแถบเครื่องมือแต่ละอันสามารถเคลื่อนย้ายและวางได้ทุกที่ที่ต้องการภายใน
อินเตอร์เฟสของ QGIS นอกจากนี้ยังสามารถขยายการเปิดใช้งานของปลั๊กอินหลักหรือปลั๊กอินภายนอก (Core

Plugins และ External Plugins)
4.2 Toolbar แถบเครื่องมอื
แถบเครื่องมือสามารถเข้าถึงฟังก์ชั่นส่วนใหญ่เหมือนกับแถบเมนู รวมถึงเครื่องมือเพิ่มเติมสำหรับการ

โตต้ อบกบั แผนที่ แต่ละรายการในแถบเครอ่ื งมอื มีวธิ ีใช้แบบผดุ ขึ้น เมื่อชี้เมาสเ์ หนือแถบเคร่ืองมือ ในแต่ละรายการ
จะมีคำอธิบายสั้น ๆเกี่ยวกับวัตถุประสงค์ของเครื่องมือจะปรากฏขึ้นแถบเครื่องมือทุกแถบสามารถเคลื่อนย้ายได้
ตามต้องการ นอกจากนี้ยังสามารถปิดได้โดยใช้เมนู บริบทปุ่มขวาของเมาส์หรือโดยการกดเมาส์ไว้เหนือแถบ

เครื่องมอื

เราสามารเปิดหรอื ปิดการใช้งานแถบ Toolbar ดว้ ยการคลกิ๊ ขวาเหนอื แถบเมนูเพ่ือเลอื กเปิดหรอื ปิดการใชง้ านได้
หรืออาจเลอื กจากแถบเมนูคำสัง่ View ‣ Toolbars ‣ หรอื Settings ‣ Toolbars ‣

48

ส่วนที่ 4 การใช้งานโปรแกรม QGIS V.3.4

4.3 Panels พาเนล
นอกจากแถบเคร่ืองมือแลว้ QGIS ยงั มพี าเนลจำนวนมากใหใ้ ช้งานได้ตามค่าเริม่ ตน้ พาเนลเปน็ วดิ เจต็

พเิ ศษทส่ี ามารถโต้ตอบ (การเลอื กตวั เลือกการทำเคร่อื งหมายกล่องการเติมค่า ...) เพอ่ื ทำงานทีซ่ บั ซอ้ นมากข้ึน

แสดงรายการพาเนลเรม่ิ ตน้ ทจ่ี ัดทำโดย QGIS: รายการพาเนล
แผงเลเยอร์
Panels List แผงเบราว์เซอร์
the Layers Panel พาเนล Digitizing ข้ันสูง
the Browser Panel แผงเชิงพืน้ ทที่ ีค่ ั่นหนา้
the Advanced Digitizing Panel แผงข้อมลู GPS
the Spatial Bookmarks Panel แผงการวัด
the GPS Information Panel ระบุพาเนล
the Tile Scale Panel การปอ้ นข้อมูลของผใู้ ช้
the Identify Panel พาเนลคำสงั่ ของ Layer
the User Input Panel พาเนลการจดั รปู แบบของ Layer
the Layer Order Panel พาเนลสรุปสถิติ
the Layer Styling Panel พาเนลภาพรวม
the Statistical Summary Panel พาเนลขอ้ ความระบบ
the Overview Panel พาเนล ยกเลกิ / ทำซ้ำ
the Log Messages Panel กลอ่ งเคร่ืองมือประมวลผล
the Undo/Redo Panel
the Processing Toolbox

49

ส่วนที่ 4 การใช้งานโปรแกรม QGIS V.3.4

4.4 Map View มมุ มองแผนที่
เป็นสว่ นท่ีจะแสดงแผนท่ีทั้งหมดของ QGIS ซึง่ การแสดงผลของแผนทจ่ี ะขน้ึ อยู่กับชั้นข้อมูล Vector หรือ

Raster ทีเ่ ราโหลดเข้ามา และการเลอื กแสดงแต่ละ Layer
เมื่อทำการเพิ่มชั้นข้อมูล (Layer) QGIS จะค้นหาระบบพิกัดอ้างอิง (CRS) และซูมตามขอบเขตโดย

อัตโนมัติ หากเริ่มต้นด้วยโครงการ QGIS เปล่า CRS ของเลเยอร์จะถูกนำไปใช้กับโครงการ (Project) แต่ถ้ามีช้ัน
ข้อมูลอยู่แล้ว และค่า CRS เหมือนกันกับโครงการ ชั้นข้อมูลจะถูกนำไปใส่ในขอบแขตแผนที่ปัจจุบัน แต่ถ้าค่า

CRS ไม่ตรงกับของโครงการ เราต้องกำหนดค่า Enable on-the-fly CRS transformation จาก Project ‣

Properties… ‣ CRS
มุมมองแผนที่สามารถแพน แพนเลื่อนการแสดงไปยังพื้นที่อื่นของแผนที่และสามารถซูมเข้าและออกได้

การดำเนนิ การอนื่ ๆ สามารถดำเนนิ การไดบ้ นแผนทีต่ ามทีอ่ ธบิ ายไวใ้ นสว่ นแถบเครื่องมือ

ซูมแผนที่ด้วยลอ้ เลื่อนของเมาส์
สามารถใช้ล้อเลื่อนของเมาส์เพื่อซูมเข้าและออกบนแผนที่ วางเคอร์เซอร์ของเมาส์ไว้ในพื้นที่แผนที่และ

หมุนวงล้อไปข้างหน้าเพื่อซูมเข้า และถอยหลังเพื่อซูมออก การซูมจะอยู่กึ่งกลางของตำแหน่งเคอร์เซอร์ของเมาส์

และสามารถปรับแตง่ การทำงานของการซมู ลอ้ เมาสโ์ ดยใชแ้ ท็บ Map tools ภายใต้เมนู Settings ‣ Options

การเลอ่ื นแผนทีด่ ว้ ยปุม่ ลูกศรและ Space Bar
สามารถใชป้ มุ่ ลกู ศรเพ่ือเล่อื นแผนท่ี วางเคอร์เซอรข์ องเมาส์ไวใ้ นพืน้ ที่แผนที่และคลกิ ทปี่ ุม่ ลูกศรเพือ่ เลอ่ื น

ไปทางซา้ ยขวาขึ้นและลง นอกจากน้ีคุณยงั สามารถเล่ือนแผนทโ่ี ดยเลอ่ื นเมาสใ์ นขณะท่ีกดแป้น Space Bar ค้างไว้
หรือปุ่มเมาสก์ ลาง (หรือกดล้อเลอื่ นของเมาส์คา้ งไว้)

4.5 Status Bar แถบสถานะ
แถบสถานะจะให้ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับมุมมองแผนที่และการดำเนินการ หรือการดำเนินการที่มีให้ และมี

เครื่องมือในการจดั การมุมมองแผนท่ี ที่ด้านซ้ายของแถบสถานะ จะเป็นแถบตัวระบุตำแหน่งเครือ่ งมือค้นหาอย่าง
รวดเร็ว ช่วยให้เราค้นหาและเรียกใช้คุณสมบัติหรือตัวเลือกใด ๆ ใน QGIS เพียงพิมพ์ข้อความที่เกี่ยวข้องกับ
รายการท่ีกำลังมองหา (ช่ือแท็ก คำสำคญั ... ) และจะไดร้ บั รายการทอ่ี ัปเดตเมื่อพมิ พ์ นอกจากนีย้ ังสามารถ จำกัด
ขอบเขตการค้นหาโดยใช้ ฟิลเตอร์ระบุตำแหน่ง คลิกปุ่ม เพื่อเลือกรายการใดก็ได้จากนั้นกดรายการ
Configure สำหรับการตั้งค่าส่วนกลางในพื้นที่ถัดไปจะสรุปการกระทำที่ได้ทำจะปรากฏขึ้นเมื่อจำเป็น (เช่นการ
เลือกคุณสมบัติในเลเยอร์การลบเลเยอร์) ในกรณีของการดำเนินการที่ยาวนานเช่นการรวบรวมสถิติใน
เลเยอร์แรสเตอร์ การดำเนินการอัลกอริทึมการประมวลผลหรือการแสดงหลายเลเยอร์ในมุมมองแผนท่ี
แถบความคบื หน้าจะปรากฏในแถบสถานะ

Coordinate ตัวเลือกแสดงตำแหน่งปัจจุบันของเมาส์ในมุมมองแผนที่ สามารถตั้งค่าหน่วย (และความ

แม่นยำ) ในแท็บ Project ‣ Properties… ‣ General สามารถ คลิกที่ปุ่มเล็ก ๆ ที่ด้านซ้ายของกล่องข้อความ
เพื่อสลับไปมาระหว่างตัวเลือก Coordinate option และ Extents ที่แสดงพิกัดของมุมล่างซ้ายและมุม
ขวาบนปัจจุบันของมุมมองแผนที่ในหน่วยแผนที่ ถัดจากจอแสดงผลพิกัด จะพบจอแสดงผล Scale มันแสดงให้
เห็นขนาดของมุมมองแผนที่ มีตัวเลือกขนาดที่ช่วยให้สามารถเลือกช่วงที่กำหนดไว้ล่วงหน้า และช่วงที่กำหนดเอง
ทดี่ ้านขวาของจอแสดงผล Scale ปุ่มกด เพ่ือลอ็ ค Scale เพื่อใช้แว่นขยายเพื่อซมู เข้าหรือออก แว่นขยายช่วย

50

สว่ นที่ 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

ให้สามารถซูมเข้าแผนที่โดยไม่ต้องเปลี่ยนขนาดแผนที่ ทำให้ปรับตำแหน่งของฉลากและสัญลักษณ์ได้ง่ายข้ึน
ระดับการขยายจะแสดงเป็นเปอร์เซ็นต์ หาก Magnifier มีระดับ 100% ดังนั้นแผนที่ปัจจุบันจะไม่ขยาย
นอกจากนี้สามารถกำหนดค่าการขยายเริ่มต้นได้ใน Settings ‣ Options ‣ Rendering ‣ Rendering
behavior ซึ่งมีประโยชน์มากสำหรับหน้าจอความละเอียดสูงเพื่อขยายสัญลักษณ์ขนาดเล็กทางด้านขวาของ
เครื่องมือแว่นขยาย จะสามารถกำหนดการหมุนตามเข็มนาฬกิ าปัจจุบนั สำหรับมุมมองแผนที่เป็นองศา ที่ด้านขวา
ของแถบสถานะจะมีช่องทำเครื่องหมายเล็ก ๆ ซึ่งสามารถใช้งานชั่วคราวเพื่อป้องกันการแสดงเลเยอร์ในมุมมอง
แผนที่ (การวาดแผนที่ใหม่ทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนแปลง) ทางด้านขวาของฟังก์ชั่น render จะพบปุ่ม EPSG:
รหัส แสดงรหัสโครงการ CRS ปัจจุบัน การคลิกที่นี่จะเป็นการเปิดกล่องโต้ตอบ Project Properties และเพื่อ
กำหนด CRS อ่นื กบั มุมมองแผนที่

สดุ ทา้ ยจะเปน็ ป่มุ ขอ้ ความ เมอื่ คลิ๊กจะเปดิ Log Messages Panel ซ่ึงมขี อ้ มูลเกยี่ วกับกระบวนการ
พ้ืนฐาน (เริม่ ตน้ QGIS ปลก๊ั อนิ โหลดเครื่องมอื การประมวลผล ... )
ขึ้นอยู่กับการตั้งค่าตัวจัดการปลั๊กอินบางครั้งแถบสถานะสามารถแสดงไอคอนทางด้านขวาเพื่อแจ้งให้คุณทราบ
เกี่ยวกับความพร้อมใช้งานของปลั๊กอิน ใหม่หรือ อัพเกรดได้ คลิกที่ไอคอนเพื่อเปิดไดอะล็อกโปรแกรม
จดั การปลั๊กอนิ

5 แนะนำโครงการ QGIS
โปรแกรม QGIS จะทำงานได้ครั้งละหนึ่งโครงการ การตั้งค่าต่าง ๆ อาจเป็นการกำหนดค่าสำหรับ

โครงการใดโครงการหนึ่ง หรืออาจถูกกำหนดเป้นค่าเริ่มต้นของโครงการใหม่ โปรแกรม QGIS สามารถที่จะบันทกึ
พนื้ ที่ทำงานโดยใชเ้ มนู Project ‣ Save หรอื Project ‣ Save As… เม่ือโครงการได้รบั การโหลด หรือ
เปิดโครงการใด ๆ ได้รับการแก้ไข โปรแกรมจะทำการถามว่าต้องการบันทึกทับการเปลี่ยนแปลงหรือไม่ ซึ่งการ
ทำงานนี้จะถูกกำหนดไว้ใน Prompt to save project and data source changes when required
ภายใตเ้ มนู Settings ‣ Options ‣ General

การเปิดโครงการที่มีอยู่สามารถเปิดโดยใช้เมนู Project ‣ Open… ,Project ‣ New from
template (เปดิ โครงการใหม)่ หรือ Project ‣ Open Recent ‣ (เปิดโครงการท่ีเคยใช้งาน)
เมื่อเริ่มใหม่จะแสดงภาพหน้าจอ ชื่อ และตำแหน่งจัดเก็บ (มากถึง 10 โครงการ) ของโครงการที่เคยใช้งาน เม่ือ
ต้องการสามารถดบั เบิลคลกิ ในรายการนี้เพื่อเปดิ ใช้งาน หากต้องการสร้างโครงการใหม่ เพียงแค่นำเข้าชั้นขอ้ มูลที่
ต้องการ

51

สว่ นท่ี 4 การใช้งานโปรแกรม QGIS V.3.4

ถ้าตอ้ งการที่จะเร่ิมโครงการใหม่ สามารไปทเ่ี มนู Project ‣ New

ขอ้ มูลท่ีบนั ทึกในไฟลโ์ ครงการประกอบดว้ ย:
 เพ่มิ เลเยอร์แลว้
 ชัน้ ใดสามารถสอบถาม
 คณุ สมบตั ขิ องเลเยอร์รวมถึงสญั ลักษณแ์ ละสไตล์
 การฉายภาพสำหรบั มมุ มองแผนท่ี
 ขอบเขตการดูล่าสุด
 พิมพ์เลยเ์ อาต์
 องค์ประกอบเคา้ โครงพิมพด์ ้วยการต้งั ค่า
 พิมพ์การตัง้ ค่าแอตลาสเค้าโครง
 การต้ังค่าดิจทิ ัล
 ความสัมพันธ์ตาราง
 โครงการแมโคร
 รูปแบบเรม่ิ ตน้ ของโครงการ
 การตงั้ ค่าปลัก๊ อนิ
 การต้ังคา่ เซริ ์ฟเวอร์ QGIS จากแท็บการตงั้ ค่า OWS ในคณุ สมบตั ิโครงการ
 แบบสอบถามทเ่ี ก็บไวใ้ น DB Manager

ไฟล์โครงการจะถูกบันทึกในรูปแบบ XML ซึ่งหมายความว่าเป็นไปได้ที่จะแก้ไขไฟล์นอก QGIS รูปแบบไฟล์ได้รับ
การปรับปรุงหลายครั้งเมื่อเทียบกับรุ่น QGIS ก่อนหน้า ไฟล์โครงการจากเวอร์ชั่น QGIS ที่เก่ากว่าอาจทำงานไม่
ถกู ตอ้ งอกี ตอ่ ไป

เมื่อใดก็ตามที่บันทึก .qgs โครงการใน QGIS การสำรองข้อมูลของไฟล์โครงการจะถูกสร้างขึ้นด้วยนามสกุล
.qgs~ และเกบ็ ไวใ้ นไดเรกทอรเี ดียวกบั ไฟลโ์ ครงการ

การส่งออก
มหี ลายวิธใี นการสรา้ งเอาตพ์ ตุ จาก QGIS

• เป็นรปู ภาพ: Project ‣ Import/Export ‣ Export Map to Image…

จะเปิดกล่องโต้ตอบไฟลเ์ พื่อทำการเลือกชื่อ เส้นทางและประเภทของภาพ (PNG, JPG และรูปแบบอื่น ๆ) สิ่งนี้จะ
สร้างไฟล์ (ที่มีนามสกุล PNGW หรือ JPGW) ที่บันทึกไว้ในโฟลเดอร์เดียวกับภาพของคุณ ไฟล์โลกนี้ใช้เพื่อระบุ
ตำแหนง่ ของภาพ

• ส่งออกไปยังไฟล์ DXF: Project ‣ Import/Export ‣ Export Project to DXF…

จะเปิดกล่องโต้ตอบที่สามารถกำหนด 'โหมด Symbology', 'Symbology scale' และเลเยอร์เวกเตอร์ที่ต้องการ
ส่งออกไปยัง DXF ผ่านสัญลกั ษณ์ 'โหมด Symbology' จาก QGIS Symbology ดั้งเดิมสามารถส่งออกด้วยความ
แมน่ ยำสงู

52

ส่วนที่ 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

• การออกแบบแผนที่การพิมพ์: Project ‣ New Print Layout… จะเปิดกล่องโต้ตอบเพื่อสามารถจดั
วางและพมิ พผ์ นื ผา้ ใบแผนทปี่ ัจจุบัน

5.1 ระบบคา่ พิกัด
ระบบพิกัดอ้างอิงหรือ CRS เป็นวิธีการเชื่อมโยงพิกัดตัวเลขกับตำแหน่งบนพื้นผิวของโลก QGIS มีการ
สนับสนนุ CRS มาตรฐานประมาณ 7,000 ตวั แตล่ ะตัวมีกรณีการใช้ข้อดแี ละขอ้ เสยี ต่างกัน! การเลือกระบบอ้างอิง
ที่เหมาะสมสำหรับโครงการและข้อมูล QGIS อาจเป็นงานที่ซับซ้อน QGIS สนับสนุน CRS ที่รู้จักประมาณ 7,000
แห่ง CRS มาตรฐานเหล่านี้ตั้งอยู่บนพื้นฐานที่กำหนดโดย European Petroleum Search Group (EPSG) และ
Institut Geographique National de France (IGNF) และวางไว้ใน “Proj” projection library ของ QGIS
โดยทว่ั ไปการคาดการณม์ าตรฐานเหล่านีจ้ ะถูกระบุผา่ นการใชส้ ิทธ:ิ์ code combination “ EPSG” หรอื “ IGNF”
และรหัสนั้นเป็นหมายเลขเฉพาะที่เชื่อมโยงกับ CRS เฉพาะ ยกตัวอย่างเช่นที่พบ WGS 84 ละติจูด / ลองจิจูด
CRS เป็นที่รู้จักกันโดยระบุ EPSG:4326 และการทำแผนที่เว็บมาตรฐาน คือ CRS EPSG:3857 ระบบค่าพิกัดที่มี
ความนิยมใช้ในประเทศไทย ปัจจุบันนิยมใช้มี 2 ระบบคือ ระบบค่าพิกัด WGS84 หรือ ระบบค่าพิกัด Lat Long
ที่มีทศนิยม (Decimal Degree) และอีกระบบคือ UTM (Universal Transverse Mercator) ซึ่งระบบนี้ประเทศ
ไทยจะอยู่ในช่วง WGS84/47N และ WGS84/48N โดยทั้งสองระบบ หน่วยงานราชการของไทย จะนิยมใช้
แตกต่างกันไป ที่พบคือ ระบบ WGS84 หน่วยงานที่ใช้ระบบนี้คือ พมจ. กศน. สาธารณสุข ส่วนระบบ UTM
หนว่ ยงานท่ีใชร้ ะบบน้ีคอื ป่าไม้ สปก. เกษตรจังหวัด
การกำหนดระบบค่าพิกัด สำหรับในโปรแกรม จะมี 2 ส่วนคือ การกำหนดระบบค่าพิกัดสำหรับโครงการ
และการกำหนดค่าพิกดั สำหรบั ช้ันขอ้ มลู (เชงิ เสน้ )

5.1.1 Project Coordinate Reference Systems การกำหนดคา่ พกิ ัดสำหรบั โครงการ(โครงแผนที)่
เมื่อเราเริ่มโปรแกรม QGIS ใหม่ และกำหนดโครงการใหม่(Project) มีความจำเป็นจะต้องกำหนดระบบค่าพิกัด
โครงการใหมเ่ สมอ (ค่า Default เป็น WGS84) ส่วนที่ว่าเราจะเลือกใช้ระบบไหน อยู่ที่หน่วยงานหรือต้นสังกดั เรา
ใช้หรือกำหนด ในกรณนี เี้ ราจะกำหนดเป็น WGS84

1. เลอื กแถบเมนูคำสัง่ Project ‣ Properties… และเลอื ก Project properties
2. เลือกแถบเมนู CRS
3. กำหนดค่าพกิ ัดโครงการ WGS 84
4. คลิกปมุ่

53

สว่ นที่ 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

5.1.2 Layer Coordinate Reference System การกำหนดค่าพิกดั สำหรบั ชน้ั ข้อมูล
เพื่อให้ข้อมูลโครงการมีความถูกต้องในค่าพิกัด CRS ชั้นข้อมูลจะต้องมีข้อมูลเกี่ยวกับระบบอ้างอิง

พิกัดของมัน บางครั้งจะต้องกำหนด CRS ที่ถูกต้องให้กับชั้นด้วยตนเอง สำหรับชั้นข้อมูล PostGIS, QGIS ใช้ตัว
ระบุการอ้างอิงเชิงพื้นที่ที่ระบุเมื่อสร้างชั้นข้อมูล PostGIS สำหรับข้อมูลที่ได้รับการสนับสนุนจาก OGR หรือ
GDAL นั้น QGIS อาศัยการมีอยู่ของวิธีที่ได้รับการยอมรับในการระบุ CRS เมื่อใดก็ตามที่มีการโหลดชั้นข้อมูลลง
ใน QGIS, QGIS จะพยายามกำหนด CRS ที่ถูกต้องโดยอัตโนมัติสำหรับชั้นข้อมูลนั้น ในกรณีไม่สามารถระบุ CRS
ที่ถูกต้องโดยอัตโนมัติสำหรับชั้นข้อมูล QGIS จะแจ้งให้เลือก CRS ด้วยตนเอง การเลือกตัวเลือกที่ถูกต้องเป็นสิ่ง
สำคัญเนื่องจากการเลือกทีผ่ ิดจะทำให้ชัน้ ของคุณอยู่ในตำแหน่งที่ไม่ถูกตอ้ งบนพ้ืนผิวโลก! บางครั้งเมตาดาต้าที่มา
พร้อมกันจะอธิบายถึง CRS ที่ถูกต้องสำหรับชั้นข้อมูลในกรณีอื่นคุณจะต้องติดต่อผู้เขียนข้อมูลดั้งเดิมเพื่อกำหนด
CRS ท่ถี กู ตอ้ งทจ่ี ะใช้
6 ชน้ั ขอ้ มลู

ชั้นข้อมูลที่ใช้ในโปรแกรม QGIS โดยทั่วไปจะมีอยู่ 2 ชนิดคือ ชั้นข้อมูลรูปภาพ (Raster Layer) และชั้น
ขอ้ มูลเชิงเสน้ (Vector Layer)

6.1 Raster Layer ชั้นข้อมลู ของภาพถา่ ยทางอากาศ หรือภาพถา่ ยดาวเทยี ม
ในกรณที ม่ี ีภาพถ่ายทางอากาศ เราสามารถนำเขา้ QGIS
1. การเลอื กแถบเมนู Layer ‣ Add Layer ‣ Add Raster Layer
2. ในแถบหนา้ ตา่ ง Data Source Manager เลือกแท็บ Raster
3. ทำการเลอื กตำแหนง่ ที่จัดเกบ็
4. เลือกไฟล์ทตี่ ้องการ
5. คลิก Add

54

ส่วนที่ 4 การใช้งานโปรแกรม QGIS V.3.4

หรือทำการเปิดผา่ น Browser พาเนล โดยเลอื ก Browser ไปยังตำแหน่งท่ีจดั เกบ็ เลอื กและ Double-clickเพอื่
นำเขา้ ขอ้ มลู

6.2 Vector Layer ชัน้ ข้อมูลเชิงเส้น
ชั้นข้อมูล Vector เป็นชันข้อมูลที่เป็นตัวแทนในการแสดงสภาพแวดล้อมของภูมิประเทศ โดยใช้รูปทรง
ทางเรขาคณิต ชั้นข้อมูลเชิงเส้น มี 3 รูปแบบคือ ข้อมูลแบบจุด (Point) ข้อมูลแบบเส้น (Line) และข้อมูลแบบรปู
ปิด (Polygon) ซึ่งการใช้งานจะแตกต่างกันไปตามชนิดรูปแบบ เช่น ข้อมูลแบบจุดใช้สำหรับแสดงจุดที่ตั้งต่าง ๆ
เช่น สถานที่สำคัญ จุดพิกัดครัวเรือน ส่วนข้อมูลแบบเส้น ส่วนใหญ่จะเป็นเส้นถนน และแบบสุดท้ายคอื รูปปิด จะ
ใช้แสดงสว่ นทเี่ ปน็ แปลงที่ดิน ขอบเขตตำบล อำเภอ จังหวัด และยังใชส้ ำหรับแม่นำ้ ลำคลองอีกด้วย
รปู แบบไฟล์ ESRI Shapefile ทใี่ ชใ้ น QGIS ประกอบดว้ ยหลายไฟล์ แตท่ ีส่ ำคัญคือ

1. .shp ไฟลท์ ่มี รี ปู ทรงเรขาคณิตของคุณลักษณะ
2. .dbf ไฟลท์ ่ีมคี ุณสมบตั ใิ นรูปแบบ dBase
3. .shx ไฟลด์ ัชนี
6.2.1 New Shapefile Layer การสรา้ งชนั้ ข้อมลู เชิงเส้นใหม่
โดยปกติการทำงานกับข้อมูล GIS เรามักใช้ข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ ในกรณีที่เราจำเป็นต้องสร้างชั้นข้อมลู
เชงิ เส้นใหม่ เราจำเปน็ ตอ้ งมีชดุ ข้อมลู ทจี่ ำเปน็ สำหรบั สร้างชดุ ขอ้ มลู
1. ไปทแ่ี ถบเมนู Layer ‣ Create Layer ‣ New Shapefile Layer จะมหี น้าตา่ งสำหรับสรา้ ง Layer
2. คลกิ เพอ่ื ทำการสรา้ งชอื่ ไฟล์ และกำหนดตำแหน่งที่จัดเก็บ
3. กำหนดลกั ษณะของขอ้ มูล
- ระบุ File Encoding รปู แบบของรหสั ตัวอักษร (แนะนำใช้ TIS-620 หรือ UTF-8)
- ระบุประเภทของช้ันขอ้ มูลเชิงเส้น ว่าต้องการสรา้ งข้อมลู แบบจดุ เสน้ หรือรูปปดิ
- กำหนดคา่ พิกัด CRS ของชนั้ ขอ้ มลู
4. กำหนดรายละเอียดของชัน้ ขอ้ มูล คา่ เริ่มตน้ ทก่ี ำหนดไว้แล้วคอื id ชนิดขอ้ มลู เป็น Integer
(ตวั เลข จำนวนเต็ม) มีความกว้าง Width คือ 10 ตัวอักษร เปน็ คอลมั นแ์ รก(ถกู กำหนดมาแล้ว)
- เพิ่มคอลมั น์ name
- กำหนดชนิดของคอลมั น์เปน็ ตวั อกั ษร

55

ส่วนที่ 4 การใช้งานโปรแกรม QGIS V.3.4

- กำหนดามกวา้ ง Width เทา่ กบั 80 ตัวอักษร
- คลกิ Add to attributes list
5.คลิกป่มุ

จากตัวอย่าง ได้ตั้งชื่อไฟล์เป็น “Test” เมื่อทำการบันทึกแล้ว จะพบชั้นข้อมูลเชิงเส้นแบบจุดที่ถูกเพิ่มเข้าไปใน
แถบชน้ั ขอ้ มูล ซึง่ เราสามารถเพม่ิ แกไ้ ข ชัน้ ข้อมูลนี้ได้

จะสงั เกตว่า แถบไอคอนจะเป็นลกั ษณะโปร่งแสง ไม่สามารถใช้งานได้ เราตอ้ งเปิดการแก้ไขเสียก่อน

1. ใช้ไอคอนรปู ดนิ สอ

2. ให้เลือกใชไ้ อคอน Add feature เพื่อเพิ่มจดุ ใหม่

3. จะสังเกตว่าเมาส์จะเปลี่ยนเป็น  ทำการซูมแผนที่ภาพถ่ายดาวเทียมจนมองเห็นหลังคาเรือน ให้

นำเมาสไ์ ปช้ีในสว่ นของแผนท่ตี รงจดุ ท่ีตอ้ งการ เม่อื เราทำการคลกิ

4. โปรแกรมจะให้เราปอ้ นข้อมูลรายละเอยี ดของจดุ นั้น ๆ ซง่ึ มรี ายละเอียดทเ่ี ราตง้ั คา่ ไว้ คือ

ช่อง id คือลำดับท่ี “1”

ช่อง name .ใสข่ ้อมลู “นายกศุ ล ปลายเดอื น”

เมือ่ ป้อนเรียบร้อย คลกิ “OK”

จะเหน็ วา่ มีจดุ พกิ ัดปรากฏ ข้ึนดงั ภาพ และจดุ ค่าพกิ ัดมีค่าตามท่ีเราปอ้ นเข้าไป

56

สว่ นที่ 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

ทำเช่นเดิมสำหรับจุดพิกัดอื่น ๆ ตามข้อมูลที่เราต้องการ เมื่อเสร็จสิ้น ทำการปิดโหมดแก้ไข QGIS จะเปิดกล่องโต้ตอบเพ่ือ
ยนื ยนั การบันทึกขอ้ มูล

6.2.2 Add Vector Layer การนำเข้าขน้ั ขอ้ มลู เชงิ เสน้
เป็นการนำเข้าช้ันขอ้ มูลเชิงเส้น ซ่ึงสามารถนำเขา้ มาในโปรแกรม QGIS ดว้ ยการ
1. การเลอื กแถบเมนู Layer ‣ Add Layer ‣ Add Vector Layer
2. ในแถบหน้าตา่ ง Data Source Manager เลือกแท็บ Vector
3. กำหนด Encoding ท่ีใชค้ อื TIS-620 หรอื UTF-8 สำหรับภาษาไทย
4. ทำการเลอื กตำแหนง่ ที่จัดเกบ็
5. ทำการเลอื ก shape ไฟล์ ทีต่ ้องการ เช่น ขอบเขตจังหวัดของประเทศไทย
6. คลิก Add

57

สว่ นท่ี 4 การใช้งานโปรแกรม QGIS V.3.4

หรือทำการเปดิ ผา่ น Browser พาเนล โดยเลือก Browser ไปยังตำแหน่งท่ีจดั เก็บ เลอื กและดับเบลิ คลิก
เพือ่ นำเข้าขอ้ มูล

6.2.3 Delimited text files ไฟลข์ ้อความทีม่ กี ารคน่ั
ไฟล์ข้อความที่การคั่น เป็นรูปแบบที่ใช้กันทั่วไปและใช้กันอย่างแพร่หลายเนื่องจากความเรียบง่ายและ
ความสามารถในการอ่าน – ข้อมูล สามารถดูและแก้ไขได้แม้ในโปรแกรมแก้ไขข้อความธรรมดา ไฟล์ข้อความที่มี
การคั่นคือข้อมูลแบบตารางโดยที่แต่ละคอลัมน์คั่นด้วยอักขระที่กำหนด และแต่ละแถวคั่นด้วยตัวแบ่ง
บรรทัด แถวแรกมักจะมีชื่อคอลัมน์ ไฟล์ข้อความที่ใช้ตัวคั่นประเภททั่วไปคือ CSV (Comma Separated
Values) โดยแต่ละคอลมั น์คัน่ ดว้ ยเคร่อื งหมายจุลภาค ไฟล์ข้อมลู ดังกลา่ วยังสามารถมีขอ้ มลู ตำแหน่ง

6.2.3.1 แปลงไฟล์ Excel เป็น CSV
การสร้างไฟล์ CSV วิธกี ารงา่ ยสุดคือการสร้างจากไฟล์ Excel แลว้ บันทึกไฟลเ์ ป็น CSV ขอ้ ควรระวัง คือ
เราตอ้ งสร้างไฟลท์ ี่เหมาะสมสำหรับ CSV นนั่ คอื ตอ้ งมสี ่วนหัว Fields และอยใู่ นบรรทดั แรก ดังรูป

ทำการบันทกึ เปน็ ไฟล์ CSV (MS-DOS)

58

ส่วนท่ี 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

6.2.3.2 การนำเขา้ ไฟล์ CSV
1. เลือกแถบเมนู Layer ‣ Add Layer ‣ Add Delimited Text Layer เพื่อเปิดกล่อง

โต้ตอบ
2. ในแถบหน้าต่าง Data Source Manager เลอื กแทบ็ Delimited Text
3. กำหนด File name คลิกท่ี เขา้ Browser เพ่อื เลอื กไฟล์ทีบ่ นั ทกึ ไว้
4. กำหนด Encoding ท่ีใชค้ อื TIS-620 หรือ UTF-8 สำหรับภาษาไทย
5. กำหนด File Format แนะนำใหใ้ ช้ CSV

CSV (comma separated values) ใช้ comma เป็นตัวคัน่
Custom delimiters เลือกตัวคน่ั ดว้ ยตัวเอง เชน่ comma, space, tab, semicolon…;
Regular expression delimiter การค่าทใ่ี นช่อง Expression field. ตัวอยา่ ง เมื่อตอ้ งการ
ใช้ tab เปน็ ตวั ค่ันจะพิมพ์ \t
6. กำหนด Geometry definition เปน็ Point coordinates และกำหนดคา่ X เปน็ ลองตจิ ูด
และ Y เป็น ละติจูด และกำหนด Geometry CRS เป็น WGS 84
ค่า Geometry definition สามารถกำหนดได้ 3 แบบคือ
Point coordinates มีจดุ ค่าพิกดั X และ Y
Well known text (WKT) ขอ้ มูลเชิงพนื้ ที่ถกู แสดงโดย WKT
No geometry (attribute only table) ไมม่ จี ดุ ค่าพิกัด
7. คลิก Add

59

สว่ นท่ี 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

6.3 Layer Properties คุณสมบตั ขิ องช้นั ข้อมูล
ชั้นข้อมูลที่เรานำเข้าโปรแกรม ไม่ว่าจะเป็นชั้นข้อมูลแบบใด จะมีส่วนที่เหมือนกันคือ คุณสมบัติของช้ัน

ข้อมูล ในส่วนที่สำคัญ และจำเป็นต้องใช้งานบ่อย ๆ คือ ชั้นข้อมูลเชิงเส้น ซึ่งคุณสมบัติของชั้นข้อมูลเชิงเส้นเรา
สามารถให้โปรแกรมแสดงหน้าตา่ งคณุ สมบัตไิ ดด้ ว้ ย

 ในช่องพาเนลท่แี สดง Layer ใหค้ ลิกเลอื กชนั้ ขอ้ มลู (layer) ที่ต้องการโดยการคลกิ สองครงั้ หรือ
คลกิ ขวาเมาสจ์ ะมีป็อปอัพหน้าเมนูขนึ้ มาให้เลือก Properties…

 หรือเลอื กจากเมนู ซงึ่ จำเปน็ ต้องเลอื กชนั้ ข้อมลู ท่ีต้องการ และไปทีเ่ มนู Layer ‣ Properties…

ในหน้าต่าง Layer Properties (คุณสมบัติของชั้นข้อมูล) จะแบ่งส่วนประกอบการทำงานแยกไว้ตามแท็บ
ซึง่ ประกอบด้วย

Information เมตาดาต้า ขอ้ มูล
ระบบ แหล่ง
Source
สญั ลักษณ์ Symbology (มีอย่ใู น แ )
Symbology
Labels การตดิ ฉลาก ป้ายกำกับ (มีอยู่ใน พาเนลการแสดงตวั หนังสือของ Layer )
แผนภาพ ไดอะแกรม
Diagrams 3d มมุ มอง 3 มติ ิ (มีให้ใน พาเนลการจัดรูปแบบของ Layer )
3D View แหล่งท่มี าขอ้ มลู
Source Fields คุณสมบตั ิของ Fields ขอ้ มลู
Attributes Form รว่ ม
Joins ที่เกบ็ ข้อมูลเสรมิ
Auxiliary Storage การกระทำ การปฏิบตั ิ
Actions แสดง(บันทึกยอ่ )
Display การแสดงผล
Rendering ตวั แปร
Variables การแก้ไขตาดาตา้

Metadata การอ้างองิ
Dependencies Legend

Legend วางซอ้ น เซิร์ฟเวอร์ QGIS
QGIS Server แปลงเปน็ ดิจทิ ลั

Digitizing

6.3.1 Information Properties คุณสมบัติของข้อมลู
ข้อมูลในแท็บจะไม่สามารถแก้ไขได้ และเป็นข้อมูลสรุปบน Layer ข้อมูลที่ให้ไว้ จะประกอบไปด้วย
ข้อมูลท่ัวไปของ แหล่งทีม่ า ประเภทไฟล์ การเข้ารหัสภาษา ค่าพิกัด CRS ประเภทของ Fields ที่จัดเกบ็
ประวัติการเขา้ ถงึ และอนื่ ๆ

60

สว่ นท่ี 4 การใช้งานโปรแกรม QGIS V.3.4

6.3.2 Source Properties คณุ สมบตั ิชองแหล่งที่มา
แทบ็ นี้เป็นสว่ นทใี่ ชใ้ นการกำหนดการตัง้ คา่ ทั่วไปสำหรบั Vector Layer

นอกเหนือจากการตง้ั คา่ Layer name จะแสดงใน Layers Panel ตัวเลอื กที่ใช้ได้รวมถงึ :
1. Coordinate Reference System ระบบพิกัดอา้ งอิง
แสดงการกำหนด Coordinate Reference System (CRS) ของชั้นข้อมูล ในกรณีที่มีการกำหนดระบบ
CRS ผิด หรือชั้นข้อมูลไม่มีการกำหนด เราสามารถเปลี่ยน CRS ของ Layer อาจเลือกจากค่าที่ใช้ล่าสุดใน
รายการแบบหลน่ ลงหรือคลิกทีป่ มุ่
2. Query Builder เคร่ืองมอื สรา้ งแบบสอบถาม
Query Builder เป็นการสร้างคิวรีเพื่อใช้ในการกรองข้อมูลที่จะแสดงในโครงการ ซึ่งใช้คำสั่งย่อย SQL
เราสามารถเข้าถึงกล่องโต้ตอบ Query Builder ได้ผ่านปุ่ม Source ที่ด้านล่างของหน้าต่าง Source
Properties

1. ในสว่ นของ Fields List จะเป็นสว่ นประกอบของ Fields ของขอ้ มลู ที่มีท้ังหมดในตวั อย่างช้ันข้อมูล
Province_ประเทศไทย จะประกอบด้วย Fields คือ PROV_CODE PROV_NAMT PROV_NAME AREA_KM2
และ สสว (ดูตามภาพประกอบ) ทำการดบั เบิ้ลคลิกทีช่ ื่อ Fields ทีต่ อ้ งการ เช่นเราเลือก Fields ทชี่ อื่ สสว

2. ในสว่ นของ Operators section ( = , > , …) ทำการคลกิ เลือกเงอ่ื นไขที่ตอ้ งการใช้ เชน่ =
3. ใสส่ ว่ นของ Values จะมปี มุ่ All สำหรับแสดงค่าท่มี ใี น Fields ทั้งหมด และปุ่ม Sample สำหรับ
แสดงค่าที่แตกต่างกันใน Fields นั้นจำนวน 25 ค่า ให้ทำการคลิกเลือกค่าที่ต้องการ ให้ทำการคลิกเลือกค่าที่
ตอ้ งการใน Value เช่นเราเลือกคา่ 8
4. คำสง่ั SQL ทสี รา้ งจะปรากฎในแถบ Provider specific filter expression คอื “สสว” = ‘8’

61

ส่วนที่ 4 การใช้งานโปรแกรม QGIS V.3.4

เมื่อชั้นข้อมูลเชิงเส้นอันใดที่มีการใช้ Filter จะปรากฏเครื่องหมาย ขึ้นหลังชื่อของชั้นข้อมูลในแถบ
พาเนล Layer เราสามารถคลิกที่เครื่องหมาย เพื่อทำการเปิด กล่องโต้ตอบ Query Builder มาทำการแก้ไข
เพ่มิ เตมิ ได้

6.3.3 Symbology Properties คณุ สมบตั ขิ องการแสดงผล
การจัดรปู แบบของชั้นข้อมลู เรขาคณิต โดยทว่ั ไปส่ปี ระเภท ไดแ้ ก่ : สญั ลักษณเ์ ดยี ว, หมวดหมู่, การ

แบ่งช่วง และตามกฎ สำหรับชั้นข้อมูลที่เป็นจุด จะมีรูปแบบ displacement และ heatmap พร้อมใช้งาน ในขณะ
ท่เี ลเยอรร์ ูปปดสามารถแสดงผลด้วย inverted polygons และ 2.5 D

6.3.4 Single Symbol Renderer สัญลกั ษณ์เดี่ยว
Single Symbol ถูกนำมาใช้เพื่อแสดงคุณสมบัติทั้งหมดของชั้นโดยใช้สัญลักษณ์ที่ผู้ใช้กำหนดเดียว ดู
ตวั เลอื กสญั ลกั ษณส์ ำหรบั ขอ้ มูลเพ่ิมเตมิ เกยี่ วกับการแสดงสญั ลักษณ์

62

สว่ นที่ 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

6.3.4 Categorized Renderer การจดั หมวดหมู่
Categorized Renderer การจัดหมวดหมู่ เพื่อแสดงคุณสมบัติของชั้นที่ใช้เป็นสัญลักษณ์

ทผ่ี ูใ้ ชก้ ำหนดที่มลี ักษณะสะทอ้ นใหเ้ ห็นถงึ คา่ นยิ มทไ่ี มต่ อ่ เนอ่ื งของขอ้ มลู หรือการแสดงออก เมนจู ัดหมวดหมู่
1. เลือกเขตข้อมูลที่มีอยู่ (ใช้กล่องรายการคอลัมน์) หรือ จัดหมวดหมู่ตามที่กำหนดเอง โดยใช้ ชุดการ

แสดงออกคอลมั น์ นพิ จน์ทใ่ี ช้เพ่ือจัดประเภทคุณลกั ษณะตามความต้องการ ตวั อยา่ งเช่น:
 จะมกี ารเปรียบเทยี บเช่น, , , ในกรณีน้ี QGIS สง่ คนื คา่ (True) และ(False)
 รวมฟลิ ด์ทแ่ี ตกต่างกนั เช่นมีประโยชนโ์ ดยเฉพาะอย่างยิง่ เมอื่ คุณตอ้ งการประมวลผลการจัด

ประเภทในสองฟิลด์ concat( field1, ' ', field2 )
 จะมีการคำนวณในช่อง เช่น myfield % 2, year( myfield )field_1 + field_2
 นำมาใชเ้ พอื่ แปลงคา่ เชิงเสน้ ในคลาสทไี่ มต่ อ่ เนอื่ งเชน่ : CASE WHEN x > 1000 THEN 'Big'

ELSE 'Small' END
 รวมคา่ ท่ีไมต่ อ่ เนือ่ งหลายค่าไวใ้ นหมวดหม่เู ดยี วเชน่ :

CASE
WHEN building IN ('residence', 'mobile home') THEN 'residential'
WHEN building IN ('commercial', 'industrial') THEN 'Commercial and
Industrial'
END

2. symbol (ใช้กล่องโตต้ อบ Symbol Selector) ซง่ึ จะใชเ้ ป็นสัญลักษณ์พ้ืนฐานสำหรับแตล่ ะกลุ่ม
3. range of colors เลือกช่วงของสี (โดยใช้กล่องรายการ Color ramp) ซง่ึ สที ใ่ี ชก้ บั สญั ลักษณ์น้ันท่ี
ถกู เลอื ก
4. จากนนั้ คลิกท่ปี ุม่ Classify เพอ่ื สร้างกลุม่ จากคา่ ทแ่ี ตกตา่ งของคอลมั น์ เราสามารถปดิ หรอื เปดิ
การแสดงผลของแตล่ ะชนั้ ได้ โดยการคลกิ ทเ่ี ครอ่ื งหมาย  ทแี่ สดงอยู่ทางดา้ นหน้าของแตล่ ะชัน้
5. เราสามารถเปลีย่ นสญั ลกั ษณ์ คา่ หรือ ข้อความท่จี ะใหแ้ สดงของแตล่ ะกลมุ่ ด้วยการดับเบลิ คลกิ ที่
รายการท่ีตอ้ งการเปลย่ี น
6. และสามารถ คลิกขวาทแ่ี สดงใหเ้ ห็นถงึ เมนู เพ่อื คดั ลอก / วาง , เปลี่ยนสี , เปลยี่ นความ
โปร่งใส , เปลย่ี นหน่วย , เปลี่ยนความกว้างสญั ลักษณ์
ตวั อยา่ ง เป็นการจดั กลุ่มตามคอลมั น์ PROV_NAMT จาก Layer ทช่ี ื่อ Province_ประเทศไทย

63

สว่ นท่ี 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

6.3.5.1 Graduated Renderer แบง่ ช่วงชั้น
Graduated Renderer การแบง่ ชว่ งชัน้ เพื่อแสดงคุณสมบัติของชน้ั โดยใชส้ ญั ลกั ษณ์ที่

ผใู้ ช้กำหนด ซ่งึ สหี รือขนาดแสดงถึงการกำหนดคา่ ของข้อมลู ต่าง ๆ เชน่ รายได้ จำนวนประขากร อายุ ฯลฯ ให้
แบง่ ออกเปน็ ช้ันตา่ ง ๆ เราสามารถกำหนด

 แอททริบิว (ใชก้ ล่องรายการคอลมั นห์ รอื ฟงั กช์ นั ตั้งคา่ นิพจน์คอลมั น์ )
 สัญลักษณ์ (ใชก้ ล่องโต้ตอบตวั เลือกสัญลกั ษณ)์
 รูปแบบและความแม่นยำ
 วิธกี ารใชเ้ พอ่ื เปลี่ยนสญั ลกั ษณ:์ สหี รอื ขนาด
 สี (ใชร้ ายการ Ramp ส)ี
 ขนาด (โดยใชโ้ ดเมนขนาดและหนว่ ย)
จากน้นั คุณสามารถใชแ้ ทบ็ Histogram ซงึ่ แสดง Histogram แบบโตต้ อบของคา่ จากเขตขอ้ มลู หรือนิพจนท์ ่ี
กำหนด คุณสามารถย้ายหรอื เพิม่ ตัวแบง่ ชัน้ ได้โดยกลับไปทแ่ี ทบ็ Classes คุณสามารถระบุจำนวนการแบง่ ชั้น
ข้อมูล แต่ละโหมดสำหรบั การจำแนกคุณลกั ษณะภายในการแบ่งชั้น โหมดทใ่ี ชไ้ ด้ คอื :
 Equal Interval: ทกุ ช่วงชน้ั มขี นาดเทา่ กัน
 Quantile: แตล่ ะช้ันจะมจี ำนวนองค์ประกอบภายในเท่ากนั (แนวคิดของ boxplot)
 Natural Breaks (Jenks): ความแปรปรวนภายในแตล่ ะช่วงช้นั นอ้ ยท่ีสุด ขณะท่ี

ความแปรปรวนระหวา่ งชว่ งช้ันนั้นสูงสุด
 Standard เบี่ยงเบน: ชว่ งชนั้ ที่ถกู สรา้ งขน้ึ อยกู่ บั คา่ เบ่ยี งเบนมาตรฐานของคา่
 Pretty Breaks: คำนวณลำดับประมาณ n + 1 ทมี่ คี า่ nice ที่เว้นระยะเทา่ กนั
คลิกท่ีป่มุ Classify เพ่ือสรา้ งช้ันโดยใชโ้ หมดท่เี ลือก แตล่ ะชว่ งชนั้ สามารถปิดใช้งานการยกเลิกการทำเคร่ืองหมาย
ในช่องทางด้านซ้ายของชื่อในแต่ละช่วงชั้น หากต้องการเปลี่ยนสัญลักษณ์ค่าและ / หรือฉลากของชั้นเรียนเพียง
ดับเบิลคลิกที่รายการที่คุณต้องการเปลี่ยน คลิกขวาที่แสดงให้เห็นถึงเมนูบริบทเพื่อคัดลอก / วาง , เปลี่ยน
สี , เปล่ยี นความโปร่งใส , เปลยี่ นหน่วยการสง่ ออก , ความกว้างเปลย่ี นสญั ลกั ษณ์
ตัวอยา่ ง เป็นการ Graduated Renderer แบ่งชน้ั ข้อมลู ตามคอลมั น์ AREA_KM2 จาก Layer ที่ชือ่
Province_ประเทศไทย

64

สว่ นที่ 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

6.3.5.2 Creating multivariate analysis การสรา้ งการวเิ คราะห์หลายตวั แปร

การแสดงผลการวิเคราะหห์ ลายตัวแปรช่วยให้คุณประเมนิ ความสมั พนั ธ์ระหว่างตัวแปรต้ังแตส่ องตวั ข้ึนไปเช่นหน่ึง

สามารถแสดงโดยทางลาดสใี นขณะท่ีอกี ขนาดหนงึ่ แสดงด้วยขนาด เชน่ การต้องการแสดงข้อมลู พกิ ดั ของหม่บู า้ นที่

มจี ำนวนผปู้ ่วยโลกเบาหวาน

id name value

1 รพ.สต.1 1000

2 รพ.สต.2 700

3 รพ.สต.3 400

4 รพ.สต.1 100

วธิ ที ่ีง่ายท่ีสุดในการสร้างการวเิ คราะห์หลายตวั แปรใน QGIS คือ:

1. ขน้ั แรกใหใ้ ชก้ ารจดั รูปแบบทีจ่ ัดหมวดหมหู่ รือการแบ่งชน้ั ขอ้ มูลโดยใช้สัญลกั ษณช์ นดิ เดียวกนั

2. จากนน้ั เลือกคอลมั นห์ รอื คา่ ที่จะแบง่ และคลิกท่ปี ุม่ Change

3. ไดร้ ับกล่องโต้ตอบ The Symbol Selector ลดขนาดหรอื ความกวา้ งของสัญลักษณโ์ ดยใช้

data defined override ซึ่งจะอยู่ดา้ นหลังของ size

4. ทำการคลิกเลือก assistant…

จะปรากฎกลอ่ งโตต้ อบ Symbol size เพอื่ ให้เราทำการกำหนดขนาดของสญั ลักษณ์ทตี่ อ้ งแสดง
5. ทำการกำหนดแหล่งขอ้ มลู ท่จี ะใช้ในการกำหนดขนาด Source เลอื กคอลมั นท์ ี่ตอ้ งการ
6. ทำการกำหนดคา่ ตำ่ สดุ สูงสุด
7. ส่วนทีก่ ำหนดโดยใช้กราฟ Histograms
8. กลับไปที่กล่องโต้ตอบ Layer Properties ทำการคลกิ เลอื กปุ่ม Advance และเลือก Data-

defined size legend…
9. ในกล่องโต้ตอบ Data-defined size legend… ใหท้ ำการเลือกรูปแบบทีต่ อ้ งการแสดง

65

สว่ นท่ี 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

แผนทผี่ ลลัพธท์ ่ไี ด้

6.3.5.3 Rule-based Renderer ตามกฎ
นำมาใชเ้ พ่อื แสดงคุณสมบตั ทิ ัง้ หมดจากชน้ั โดยใช้สญั ลักษณ์ตามกฎท่มี แี งม่ มุ ทสี่ ะท้อนใหเ้ หน็ ถงึ การ
มอบหมายของแอตทรบิ ิวต์คุ ณลักษณะทเ่ี ลอื กไป กฎจะข้นึ อยู่กับคำสง่ั SQL และสามารถซ้อนกนั ได้ กลอ่ ง
โตต้ อบอนุญาตการจัดกลุ่มกฎตามตวั กรองหรอื มาตราสว่ นและคุณสามารถตดั สินใจวา่ คุณตอ้ งการเปิดใชง้ าน
ระดับสญั ลักษณห์ รอื ใช้กฎทจ่ี ับคู่แรกเทา่ นน้ั
ตวั อย่าง เชน่ สมมุติเรามชี ุดขอ้ มลู สรุปผ้พู ิการของเขต สสว 8 แตเ่ ราต้องการให้ QGIS สร้างกฎเพื่อแสดง
ข้อมูลเฉพาะจงั หวดั และประเภทของผู้พิการบางสว่ น
วิธีสรา้ งกฎ:

1.ขน้ั แรกให้ใช้การจดั รปู แบบ Rule-based Renderer
2. หรือคลกิ ป่มุ แก้ไขกฎ หรอื ป่มุ เพม่ิ กฎ
3. ในกล่องโต้ตอบ Edit Ruleท่เี ปิดขึน้ สามารถกำหนดป้ายกำกบั เพือ่ ช่วยคุณระบแุ ต่ละกฎ นีค่ อื
ตวั อกั ษรที่จะแสดงใน Layers Panel และในส่วนการพมิ พ์

66

สว่ นที่ 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

4. ป้อนคำสั่งด้วยตนเองในกล่องข้อความถัดจาก Filter หรอื กดปมุ่ ทอี่ ยตู่ ดิ กนั เพื่อเปดิ กลอ่ ง
โต้ตอบตัวสร้างสตรงิ นิพจน์

5. ใช้ฟงั ก์ชน่ั ทม่ี ีใหแ้ ละคณุ ลกั ษณะชั้นเพ่ือสร้างชุดคำสง่ั เพอ่ื กรองคุณสมบัติท่ตี อ้ งการดึง กดปมุ่
Test เพื่อตรวจสอบผลลัพธข์ องแบบสอบถาม

6. ในกล่องโต้ตอบ Rule-based Renderer ยงั มีปมุ่ Refine selected rules เพ่ือให้เราสามารถ
เพ่มิ เง่อื นไขยอ่ ยเพ่อื

1. Scales แสดงเขตข้อมลู
2. Categories การจัดกลมุ่
3. Ranges การแบง่ ชนั้

ตวั อยา่ ง เปน็ การจดั ชนั้ ของจงั หวดั ลพบุรี และใช้ Rule-based Renderer เพ่ือใชแ้ บ่งช้ันของผู้พกิ ารรวม

67

ส่วนท่ี 4 การใช้งานโปรแกรม QGIS V.3.4

 Render และปรับเปลย่ี นโหมดจะทำใหผ้ ลกระทบท่มี องเหน็ และผ่านการเปล่ยี นแปลงใด ๆ ทจี่ ะมผี ลบงั คบั
ใชต้ อ่ ไป หากเอฟเฟกตอ์ ยู่ด้านบนสุดของรายการเอฟเฟกต์หรอื หากเอฟเฟกตด์ า้ นบนทันทไี มไ่ ด้อย่ใู นโหมด
ปรบั เปลยี่ นมันจะใชส้ ญั ลักษณ์ตน้ ฉบบั ดัง้ เดมิ จากคณุ สมบตั ิเลเยอร์ (คลา้ ยกบั ท่มี า)
6.4 Labels Properties การแสดงตัวอกั ษร
แถบคุณสมบตั ินี้ จะเปน็ การใชเ้ พอ่ื แสดงตวั อกั ษรจากคอลมั น์ (Fields) ท่ตี อ้ งการ บนแผนท่ี ซึ่งเรา

สามารถเขา้ ถึงได้ผา่ นทางพาเนล Layer Styling หรอื ไอคอน ของแถบเครื่องมอื
ลำดบั แรกคือการเลอื กวิธกี ารแสดงตวั อกั ษรจากรายการดรอปดาวน์ วธิ กี ารท่ใี ชไ้ ดค้ อื :
 No labels : คา่ เรมิ่ ตน้ โดยไม่แสดงปา้ ยกำกับจากเลเยอร์
 Single labels : ปา้ ยกำกับเดียว
 Rule-based labelin g: การติดฉลากตามกฎ
 Blocking : การบลอ็ ก จะอนุญาตให้ตงั้ เลเยอรเ์ ปน็ เพียงอุปสรรค สำหรับการแสดง
ตัวอกั ษรเลเยอร์อน่ื โดยไม่ต้องแสดงเลเบลของตนเอง
6.4.1 Single labels การแสดงตวั อกั ษรแบบเดย่ี ว
การตง้ั คา่ Setting a Label :
 Text ขอ้ ความ
 Formatting การจัดรูปแบบ
 Buffer กันชน
 Background พื้นหลงั
 Shadow เงา
 Placement การวาง
 Rendering การแสดงผล

นอกจากการเลอื กคอลัมน์เพอ่ื ใช้สำหรบั แสดงตวั อักษร ยังมีรปู แบการเลอื กค่าทตี่ ้องการแสดงตวั อักษรดวั ย
เพ่อื ใหเ้ ราสามารถกำหนดได้ดว้ ยตนเอง

68

ส่วนท่ี 4 การใช้งานโปรแกรม QGIS V.3.4

6.4.1.1 Text Tab ข้อความ
ในสว่ นนี้ เป็นส่วนสำหรบั การกำหนด ตวั อักษร, รปู แบบ และขนาดของความท่ีตอ้ งการแสดง มี

ตวั เลอื กสำหรบั การใชง้ านเพ่ิมเตมิ คือ
 ตัง้ คา่ สี ความโปร่งใส
 เปลีย่ นรปู แบบตวั พมิ พ์ 'ตัวพิมพ์ใหญ่ทัง้ หมด', 'ตัวพิมพ์เลก็ ทง้ั หมด' หรือ 'พิมพอ์ ักษรตวั
แรกของตวั พิมพ์ใหญ่
 เปลีย่ นชอ่ งวา่ งระหว่างคำและระหวา่ งตวั อักษรแตล่ ะตวั
 ตัวเลือก Blend mode เพ่อื กำหนดวา่ ป้ายแสดงตวั อักษร จะผสมกบั คุณลกั ษณะแผนที่
อย่างไร
 Apply label text substitutes (ใชป้ ้ายกำกบั ทดแทนข้อความ) ตวั เลอื กทช่ี ่วยให้
สามารถที่จะระบุรายชื่อที่ใช้ทดแทนในป้ายกำกับ เช่น ประเภทสถานที่ ข้อความ ทดแทน
จะถูกใช้เพื่อแสดงป้ายกำกับในพื้นที่วาดแผนท่ี ผู้ใช้ยังสามารถส่งออกและนำเข้ารายการ
ของการทดแทนเพ่อื ทำใหก้ ารใช้ซำ้ และการแบง่ ปันง่ายข้นึ

6.4.1.2 Formatting Tab การจดั รูปแบบตัวอักษร
 ส่วนนใ้ี ช้กำหนดอักขระสำหรบั ตวั แบ่งบรรทัดในปา้ ยกำกบั ดว้ ยตัวเลอื ก Wrap on
character
 กำหนดความสูง Line Height
 การจดั ตำแหนง่ alignment จะมคี า่ ทว่ั ไป (ซา้ ย, ขวาและกึง่ กลาง)
 Formatted numbers ตัวเลือกนี้ สำหรับกำหนดรูปแบบของตวั เลขทีต่ อ้ งการแสดง

6.4.1.3 Buffer Tab บัฟเฟอร์
ใช้สำหรับสร้างบัฟเฟอร์รอบ ๆ ตัวอักษร เมื่อต้องการเปิดใช้งาน ให้เลือก Draw text

buffer สามารถต้ังคา่ บัฟเฟอร์ของขนาด , สแี ละ ความโปรง่ ใส

6.4.1.4 Background Tab พนื้ หลงั
ใช้กำหนดรปู รา่ งของพน้ื หลังของตัวอกั ษร สามารถ
 กำหนดรูปแบบ Background ทีต่ อ้ งการคือ สี่เหล่ียม วงกลม วงรี หรือ SVG
 กำหนดขนาดได้ตาม Buffer หรือกำหนดเองดว้ ยการใสค่ ่า X และ Y
 กำหนดตำแหนง่ offset ตำแหน่งคา่ X และ Y และสามารถกำหนดมุมหมุน Background ได้
 ตวั เลอื ก Blend mode เพื่อกำหนดวา่ ปา้ ยแสดงตัวอักษร จะผสมกบั คณุ ลักษณะแผนท่ี
อย่างไร
 สามารถกำหนดสี ความโปรง่ ใส ลายเส้นของ Background

6.4.1.5 Shadow Tab เงา
ใชก้ ำหนดเงาใหก้ ับตัวอักษร รปู แบบของเงา เราสามารถกำหนด
 วาดเงาไว้ภายใต้ ตวั อักษร Buffer หรือ Background
 การกำหนดมมุ ขนาด X และ Y สำหรับวาดเงา
 กำหนดรศั มขี องการเบลอเงา
 กำหนดสี การโปร่งใสของเงา

69

สว่ นท่ี 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

6.4.1.6 Placement Tab ตำแหน่ง
เปน็ การกำหนดตำแหนง่ สำหรบั ปา้ ยกำกบั หรอื ตวั อักษร ที่เราตอ้ งการใหแ้ สดงบนแผนท่ี

1. ตำแหนง่ สำหรบั Layer แบบจุด

สามารถกำหนดโหมดการจัดตำแหน่งในการจัดวางป้ายกำกับหรือแสดงตัวอักษรตามที่ต้องการคลิก
เลือก ระหวา่ งCartographic(จดุ ทีด่ ีทีสดุ ), Around point, offset from point

คา่ เรมิ่ ต้นตำแหนง่ จะจดั ลำดับความสำคญั ตามลำดับตอ่ ไปน้:ี
1. ดา้ นบนขวา
2. บนซ้าย
3. ด้านล่างขวา
4. ลา่ งซ้าย
5. กลางขวา
6. กลางซา้ ย
7. ดา้ นบนขวาเล็กน้อย
80 ดา้ นล่างซ้ายเลก็ นอ้ ย

2. ตำแหน่งสำหรับ Layer แบบเส้น

สามารถเลือกรูปแลลการแสดงป้ายกำกับ สำหรับ Parallel (ขนาน), Curved (เส้นโค้ง) หรือ
Horizontal (แนวนอน) สำหรับ parallel และ Curved มตี ัวเลอื กที่สามารถกำหนดตำแหน่งท่ีเพอ่ื จะใหว้ าด
ตัดอักษร เหนือเส้น บนเส้น และด้านล่างของเส้น สามารถเลือกหลายตัวเลือกพร้อมกัน ในกรณีนั้น QGIS จะ
ค้นหาตำแหน่งฉลากที่ดี และการแสดงแบบ Curved เรายังสามารถกำหนดมุมของเส้น(Maximum angle
between curved characters)ได้อกี ดว้ ย

3. ตำแหน่งสำหรบั Layer แบบรูปปดิ หรอื รูปหลายเหล่ียม

คุณสามารถเลือกหนึ่งในตวั เลอื กต่อไปนสี้ ำหรับการวางปา้ ยในรปู หลายเหลยี่ ม (ดู
Offset from centroid, กำหนดจุดจากเซนทรอยด์
Horizontal (slow), แนวนอน (ช้า)
Around centroid, บริเวณใกลเ้ คยี งเซนทรอยด์
Free (slow), ฟรี (ชา้ )
Using perimeter, ใช้ค่า
Using perimeter (curved), ใชค้ ่า (โคง้ )

70

ส่วนท่ี 4 การใช้งานโปรแกรม QGIS V.3.4

ในการกำหนดแบบ offset from centroid และ Around centroid เราสามารถกำหนดค่าเป็น visible
polygon หรือ whole polygon ซึ่ง visible polygon คือ รูปปิดหรือรูปหลายเหลี่ยมที่มองเห็นบนแผนท่ี
ส่วน whole polygon คอื รปู หลายเหลยี่ มทั้งหมดบนแผนท่ี

เงื่อนไข Quadrant สำหรบั การกำหนดชดเชยและการหมนุ

ในส่วน priority เปน็ สว่ นทกี่ ำหนดลำดับความสำคญั ที่จะแสดงป้ายกำกับสำหรับ Layer Vector ท่ังสาม (จุดเส้น
รูปหลายเหล่ียม) ตัวเลือกตำแหนง่ นีโ้ ต้ตอบกบั ป้ายกำกับจาก Layer Vector อื่น ๆ ในพื้นที่วาดแผนที่ หากมีป้าย
กำกบั จาก Layerท่ีแตกตา่ งกนั ในตำแหน่งเดยี วกนั ปา้ ยกำกับท่ีมีลำดับความสำคัญสูงกว่าจะปรากฏขึ้นและอีกป้าย
จะถกู ปลอ่ ยออก

6.4.1.3 Rendering การแสดงผล
ในแท็บการแสดงผล สามารถปรับการแสดงแสดงป้ายกำกับและการโต้ตอบกับป้ายกำกับและ

คุณลักษณะอื่น ๆภายใต้การตั้งค่าการแสดงผลจะมีตัวเลือก ระหว่าง Scale-based และ Pixel size-
based Label z-index กำหนดลำดับทฉ่ี ลากจะแสดงผลเปน็ อยา่ งดีในความสมั พันธ์ทีม่ ปี ้ายชื่อคุณลักษณะอน่ื ๆ
ในชั้น (โดยใช้การแสดงออกแทนที่ข้อมูลที่กำหนด) เช่นเดียวกับป้ายชื่อจากชั้นอื่น ๆ ป้ายกำกับที่มีดัชนี z สูงกว่า
จะแสดงผลที่ดา้ นบนของป้ายกำกับ (จากเลเยอร์ใดก็ได)้ ท่มี ดี ัชนี z ตำ่ กว่า

นอกจากน้ตี รรกะไดร้ บั การปรับแตง่ เพ่อื ให้หาก 2 ปา้ ยมดี ชั นี z ตรงกันแลว้ :
 หากมาจากเลเยอรเ์ ดยี วกันฉลากขนาดเล็กจะถูกดงึ ขน้ึ เหนอื ฉลากที่ใหญก่ วา่
 หากพวกเขามาจากเลเยอร์ท่แี ตกต่างกันฉลากจะถูกวาดในลำดับเดยี วกันกบั เลเยอร์ของพวกเขาเอง
(เชน่ การเคารพลำดับท่ีต้งั ไว้ในคำอธิบายแผนภูมแิ ผนท)่ี
ควบคุมลำดับที่ป้ายกำกับจะถูกดึงขึ้นไปด้านบนของคุณสมบัติทั้งหมดของเลเยอร์ขณะที่แสดงป้ายกำกับและเพ่ือ
แสดงป้ายกำกับที่อ่านได้ QGIS จะประเมินตำแหน่งของป้ายกำกับโดยอัตโนมัติและสามารถซ่อนป้ายกำกับบาง
รายการได้ในกรณีที่เกิดการชน อย่างไรก็ตามการลือก Show all labels for this layer (including
colliding labels) เพื่อแก้ไขนพิ จน์ทก่ี ำหนดขอ้ มลู ในShow label และAlways Show เพือ่ ปรบั แตง่ ป้ายกำกับ
ทีค่ วรแสดง

71

สว่ นที่ 4 การใช้งานโปรแกรม QGIS V.3.4

Feature options สามารถเลือกทจ่ี ะ
 label every part of a multi-part featureติดปา้ ยทกุ ส่วนของคณุ ลกั ษณะหลายสว่ น
 limit the number of features to be labeled จำกัดจำนวนของปา้ ยกำกับท่ีจะมีได้
 Suppress labeling of features smaller than การกำหนดขนาดเล็กสุดในการติดป้ายชื่อ สำหรับ
ของมูลเชิงเสน้ และรูปปดิ เปน็ การกรองป้ายกำกับเพือ่ แสดงตามความเหมาะสมของคณุ ลักษณะน้นั ๆ
6.4.2 Rule-based rendering การแสดงตัวอกั ษรด้วยกฎ
การใช้กฎสำหรับป้ายกำกับ เป็นการกำหนดค่าเพื่อนำไปใช้คัดเลือกค่าของข้อมูล โดยใช้ตัวกรอง

สำหรบั ค่าหรือช่วงหากต้องการสรา้ งกฎให้
1. เลือกตัวเลือกการ Rule-based labeling ในรายการดรอปดาวนห์ ลกั จากแท็บ Labels
2. คลิกปุ่ม ที่ด้านล่างของกล่องโต้ตอบ จากนั้นกรอกคำอธิบายและใส่ค่านิพจน์(SQL) เพื่อกรอง
คณุ สมบัติ
3. ทำการใส่คำอธิบายของกฎ และใส่ SQL ด้วยการพิมพ์คำสั่ง หรือใช้ เพื่อเปิดกล่องโต้ตอบ
Express String Variable เพอ่ื สร้างชุดคำสงั่ SQL
กฎท่ีสรา้ งขน้ึ สามารถลบออกไดด้ ว้ ยปุ่ม หรือแกไ้ ขด้วยปุ่ม หรือดับเบลิ คลิก และสรา้ งกฎเพ่ิมขน้ึ
ไดต้ ามต้องการ

ตวั อยา่ งการสรา้ งกฎ
1. กฎแรก จากช้ันข้อมลู ของ ขอบเขตตำบลของ สสว,8 ทมี่ ที ั้งหมด 8 จงั หวดั เราต้องการแสดงชือ่ ตำบลเฉพาะ

ในจงั หวดั ลพบุรี กำหนด placement ใหค้ ่า offset from centroid อยตู่ ำแหน่งด้านลา่ ง
2. กฎที่สอง จากชั้นข้อมูลของ ขอบเขตตำบลของ สสว,8 ที่มีทั้งหมด 8 จังหวัด เราต้องการจำนวนผู้พิการ

เฉพาะในจงั หวัดลพบรุ ี กำหนด placement ให้ค่า offset from centroid อยูต่ ำแหน่งด้านบน

72

ส่วนท่ี 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

จะไดผ้ ลลพั ธ์คอื

6.4.3 Define labels based on expressions การใช้นพิ จน์ เพื่อแสดงตัวอกั ษร
QGIS อนญุ าตให้ใช้นพิ จน์ เพอื่ แสดงป้ายกำกับหรอื ตวั อกั ษร เพ่อื ความสะดวกในการใช้งาน

สมมติว่ากำลังใช้วธิ กี ารแสดงตัวอกั ษรแบ Single labels ใหค้ ลกิ เลือกไอคอน ทีอ่ ยู่หลงั Label with จะ
ปรากฎกล่องโตต้ อบ Expression Dialog

6.4.4 แถบเคร่อื งมือป้ายกำกับ (ไม่แนะนำให้ใช้)
6.5 Source Fields Properties คุณสมบัตฟิ ิลดแ์ หลง่ ทมี่ า

แท็บแหล่งที่มา ให้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องของชั้นข้อมูลและสามารถจัดระเบียบได้การแก้ไขโครงสร้าง สามารถ
ทำไดโ้ ดยการแกไ้ ขใช้ปุ่ม เพ่อื ทำการ เพม่ิ ข้อมูลใหม่ หรอื ลบข้อมลู

73

สว่ นที่ 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

6.6 Joins Properties คุณสมบัติการเข้าร่วม
แท็บ Joins เปน็ ส่วนของการนำแอตทริบิวต์ของชัน้ ข้อมลู เพอ่ื โหลดเขา้ มายงั Layer Vector

1. คลกิ ท่ี จะปรากฏโตต้ อบ Add vector join
2. ในช่อง join ให้กำหนดช้ันข้อมูล(Layer) ทีต่ อ้ งการนำเขา้ ขอ้ มลู Attribute
3. ในช่อง join field ใหก้ ำหนด คอลมั น์ ของข้นั ข้อมลู ทตี่ อ้ งการนำเข้าเปน็ ตวั เปรียบเทยี บ
4. ในช่อง Target field ให้กำหนด คอลัมนเ์ ป้าหมายของข้นั ขอ้ มูลหลกั เปน็ ตัวเปรยี บเทยี บ
5. เราสามารถกำหนดส่วนยอ่ ย ในการเชื่อมโยงขอ้ มูลโดยใชต้ ัวเลือก joined fields ซง่ึ จะ

ทำให้เราสามารถเลอื ก Fields ตามต้องการจากตารางย่อยได้

Cache join layer หน่วยความจำเสมือน อนุญาตให้ใช้แคชในหน่วยความจำ จาก Layer ที่รวมไว้
เพ่ือเพม่ิ ความเรว็ ในการคน้ หา

Dynamic formรูปแบบไดนามิก ตัวเลือกที่จะช่วยให้การประสานเข้าร่วมเขต ตามที่ฟิลด์เป้าหมาย
วิธีนี้ข้อ จำกัด สำหรับเขตข้อมูลการเข้าร่วมได้รับการปรับปรุงอย่างถูกต้องเช่นกัน โปรดทราบว่ามันถูกปิดการใช้
งานโดยคา่ เริ่มต้นเพราะอาจใช้เวลานานมากหากคณุ มคี ณุ สมบัตจิ ำนวนมากหรือการรวมจำนวนมาก

Custom field name prefix สร้างคำนำหน้าชอื่ ฟลิ ด์ที่กำหนดเอง

74

สว่ นที่ 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

6.7 Actons Properties คุณสมบัติการกระทำ
การดำเนินการตามคุณลักษณะ สามารถใชเ้ พือ่ ดำเนินการกับจำนวนของการกระทำใด ตัวอย่างเช่นการ

รันโปรแกรมที่มีอาร์กิวเมนต์ที่สร้างขึ้นเอง จากคุณลักษณะหรือพารามิเตอร์ เพื่อเรียกใช้แอปพลิเคช่ันภายนอก
หรือดูเวบ็ เพจตามค่าอย่างนอ้ ยหน่ึงคา่ ในเลเยอร์เวกเตอร์มีหลายตัวอย่างในกลอ่ งโตต้ อบ สามารถโหลดได้โดยคลิก
ท่ี Create Default Actions(สรา้ งการดำเนนิ การเริ่มต้น) เมื่อต้องการแกไ้ ขตวั อย่างใด ๆ ใหด้ ับเบิลคลกิ ทแ่ี ถว

6.7.1 Define Action การกำหนดการกระทำ
ในการกำหนดการกระทำของแอ็ตทริบิวต์ ให้เปิดไดอะล็อกแถบคุณสมบัติของ Vector Layer

และคลกิ เลือกทแ่ี ทบ็ Action ใน แท็บการ Action ใหค้ ลิก Add a new Action เพือ่ เปิดกล่องโต้ตอบ Edit
Actionเลือกประเภทการกระทำ Type และระบุชื่อสำหรับการกระทำ Description ในส่วนของการดำเนินการ
Action Text จะต้องมีชื่อของแอปพลิเคชันที่จะถูกดำเนินการเมื่อมีการเรียกใช้การดำเนินการ สามารถเพิ่มค่า
ฟิลดแ์ อททรบิ วิ ต้ังแต่หน่ึงตัวข้ึนไปเปน็ อาร์กวิ เมนต์ในแอปพลิเคช่ัน เมื่อมีการเรียกใช้การกระทำชุดอักขระใด ๆ ท่ี
เริ่มต้นด้วยชื่อ % ตามด้วยฟิลด์จะถูกแทนที่ด้วยค่าของฟิลด์นั้น อักขระพิเศษ %% จะถูกแทนที่ด้วยค่าของเขต
ข้อมูลท่ีเลือกจากการระบผุ ลลพั ธ์หรือตารางแอตทรบิ ิวต์ สามารถใชเ้ ครือ่ งหมายอญั ประกาศคูเ่ พอื่ จัดกลุ่มข้อความ
เป็นอาร์กิวเมนต์เดียวกับโปรแกรมสคริปต์หรือคำสั่งเครื่องหมายคำพูดคู่จะถูกละเว้นหากนำหน้าด้วยเครื่องหมาย
backslash

Action Scopes ขอบเขตการกระทำ มี 4 ตัวเลือก:
1. Feature Scope ขอบเขตของคณุ สมบตั ิ: การกระทำสามารถใชไ้ ด้เม่อื คลกิ ขวาในเซลลภ์ ายใน

ตารางแอตทริบิวต์
2. Field Scope ขอบเขตของฟลิ ด:์ การกระทำสามารถใชไ้ ด้เม่อื คลิกขวาในเซลลภ์ ายในตารางแอ

ตทริบิวตใ์ นแบบฟอร์มคุณลกั ษณะและในปมุ่ การกระทำเรม่ิ ต้นของแถบเครื่องมอื หลัก
3. Layer Scope มีใหใ้ นปมุ่ action ในแถบเครอื่ งมอื ตารางคุณสมบตั ิ การกระทำประเภทนี้

เกยี่ วขอ้ งกับเลเยอรท์ ้ังหมดไมใ่ ชค่ ุณลักษณะเดยี ว
4. Canvas: action มใี หใ้ นป่มุ การกระทำหลกั ในแถบเครือ่ งมอื

75

ส่วนที่ 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

6.7.2 Using Action การใช้การกระทำ
ตัวอย่าง เราต้องการสร้างการกระทำ เพื่อให้ QGIS เปิดไฟล์รูปภาพ ในชั้นข้อมูลที่ต้องการ เรา

ตอ้ งทำการเพ่มิ Fields ทีร่ ะบุ ตำแหนง่ ทีต่ งั้ และชื่อไฟล์ ในกรณีน้เี รากำหนด Field ชอ่ื Picture

ในหนา้ ตา่ ง Layer Properties ของชนั้ ข้อมูลท่ีเราต้องการสร้างการกระทำ
1. คลกิ ป่มุ เพือ่ เปดิ กลอ่ งโตต้ อบ Add New Action
2. เลือกชนดิ การทำงาน Type ซง่ึ เราจะเลือกการทำงานคือ Open
3. ใสค่ ำอธบิ าย Description, short name หรอื ใส่ไอคอน
4. เลือก Action scopes ควรใช้ค่าเริม่ ตน้ ทใี่ หม้ า
5. ใส่คำสง่ั ใน Action Text หรอื ใชก้ ารเลอื กจาก คอลมั นแ์ ละคลกิ ปมุ่ Insert
6. คลิก OK

76

สว่ นท่ี 4 การใชง้ านโปรแกรม QGIS V.3.4

การแสดงผล คลกิ เลอื กไอคอน เพื่อเลือกคำสั่ง Openfile นำเมาสไ์ ปช้จี ุดท่ีตอ้ งการ หรือเรยี กผา่ นพาเนล
Identify Results

ผลลัพธ์

77

สว่ นท่ี 5

การเชื่อมโยงแผนที่ Google Earth กับ QGIS 3.4

การดึงแผนที่จาก Google Earth มาใช้ในโปรแกรมเป็นคุณสมบัติเด่นประการหนึ่ง ทำให้การทำงานมี
ประสิทธภิ าพและครบถ้วน แต่คอมพวิ เตอร์จะตอ้ งต่อ Internet มีขนั้ ตอนดังตอ่ ไปน้ี

1

3 2
4 5

78

ส่วนที่ 5 การเชื่อมโยงแผนท่ี Google Earth กับ QGIS 3.4

8
6

9
7

10

1. เปดิ ไฟล์ CodeLinkGoogleMap มาไวท้ หี่ นา้ จอ และยอ่ ขนาดไม่เตม็ จอ
2. เปดิ โปรแกรม QGIS 3.4
3. คลกิ ทคี่ ำสงั่ View จะปรากฏหน้าตา่ งคำสงั่
4. คลิกท่ี Panels จะปรากฏหน้าต่างหวั ข้อยอ่ ย
5. คลกิ ที่ Browser เพือ่ ใหแ้ สดงชุดคำสั่ง
6. คลิกขวาท่ี XYZ Tiles เพอ่ื เปิดการเชอ่ื มโยงขอ้ มลู
7. คลกิ ที่ New Connection จะปรากฏหน้าต่างการเชื่อมต่อ
8. ในชอ่ ง Name (ชอื่ ของส่วนเช่ือมโยง) ให้ คัดลอก Google Maps จากไฟล์ CodeLinkGoogleMap

ทีเ่ ปิดคา้ งไว้
9. ในชอ่ ง URL (ที่อยูข่ องไฟลท์ ี่จะเช่ือมโยง) ใหค้ ดั ลอก

https://mt1.google.com/vt/lyrs=r&x={x}&y= {y}&z={z} ใสใ่ นช่อง
10. คลิก OK เป็นการเสร็จขั้นตอนการเชื่อมโยงแผนที่ Google Maps เข้ากับโปรแกรม ส่วนแผนท่ี

เช่น Google Roads (แผนทเ่ี สน้ ทาง) , Google Satellite (แผนท่ภี าพถ่ายดาวเทียม) , Google
Hybrid (แผนที่ดาวเทียมทีม่ ีส้นทาง) อืน่ ๆ กท็ ำไดเ้ ช่นเดียวกนั โดยเร่มิ ใหมท่ ่ี ข้อ 6
11. ลอง Double-click Google map จะปรากฏแผนท่ีท่ีตอ้ งการ

79

ส่วนท่ี 5 การเช่ือมโยงแผนท่ี Google Earth กับ QGIS 3.4

11

11

80

ขอ มูลเกี่ยวกับผเู รยี บเรียง

นายบัณจบ ปทมนิ ทร
ตำแหนง ผูอำนวยการสำนกั งานสง เสรมิ และสนบั สนนุ วชิ าการ 8
สำนักงานสงเสริมและสนบั สนุนวชิ าการ 8
ประวตั กิ ารศกึ ษา
- ประกาศนยี บตั รวชิ าชพี ชน้ั สูง สาขาวิชาชางสำรวจ วิทยาลยั เทคนิคกรงุ เทพ
- บริหารธุรกิจบัณฑติ เอกวชิ าการจัดการกอ สราง มหาวทิ ยาลยั สโุ ขทยั ธรรมาธริ าช
- ศกึ ษาศาสตรมหาบณั ฑิต การพฒั นาชนบทและเมอื ง มหาวิทยาลยั เกษตรศาสตร
ประสบการณทำงาน
- สำรวจรังวดั จัดแบงทดี่ ินในนคิ มสรางตนเอง กรมประชาสงเคราะห และการสำรวจวางผงั ที่อยอู าศยั และทที่ ำกนิ
หมบู า นปองกันตนเองสายโท 4 ใต นิคมสรางตนเองบานกรวด จังหวัดบรุ รี มั ย (ผงั วงกลม)
- หวั หนาฝายสำรวจและรงั วดั กองแบบแผนและสำรวจ กรมประชาสงเคราะห
- ปฏิบัติหนา ท่ผี ูอำนวยการกลมุ วเิ คราะหข อ มลู ศทส.สป.พม.
- หัวหนา กลมุ นโยบายและวิชาการ สำนักงานพฒั นาสงั คมและความมนั่ คงของมนุษยจงั หวดั สระแกว
- พัฒนาสังคมและความม่นั คงของมนษุ ยจ งั หวดั สระแกว
- ผูอำนวยการสำนักงานสง เสรมิ และสนบั สนุนวิชาการ 8

นายกุศล ปลายเดอื น
ทีอ่ ยู 202 หมู 7 ตำบลสระขวัญ อำเภอเมอื งสระแกว จงั หวดั สระแกว
อาชีพ เกษตรกรรม
ประวตั ิการศกึ ษา
- มัธยมศกึ ษาตอนปลาย โรงเรียนเทพลลี า
- ปรญิ ญาตรี วิทยาศาสตรบ ัณฑติ (เกษตรศาสตร) มหาวทิ ยาลัยขอนแกน
- ปรญิ ญาโท วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (ธุรกิจการเกษตร) มหาวิทยาลัยขอนแกน
- วทิ ยากรบรรยายระบบสารสนเทศภมู ศิ าสตรใ หก ับหนว ยงานเอกชนและหนว ยงานราชการ