วิทย์ ป.5-โซ่อาหาร

การถ่ายทอด
พลังงานของ
สิ่งมีชีวิต

Teacher Jenny

จุดประสงค์การเรียนรู้

123

อธิบายความสัมพันธ์ของ เขียนโซ่อาหารในรูป แสดงความสนใจ และ
สิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตใน แบบแผนภาพได้ (P) มีความกระตือรือร้นใน
รูปแบบโซ่อาหารได้ (K)

การตอบคำถาม (A)

สัตว์เหล่านี้กินอะไรเป็นอาหาร?

ใครกินอะไร?

โซ่อาหาร คือ ความสัมพันธ์ของกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่มีการกินต่อ

กันเป็นทอดๆจากผู้ผลิตสู่ผู้บริโภคทำให้ มีการถ่ายทอด
พลังงานในอาหารต่อเนื่องกันเป็นลำดับ จากการกินต่อกัน

ในโซ่อาหาร
ประกอบด้วยสิ่งมี
ชีวิตที่ทำหน้าที่เป็น
ผู้ผลิตและผู้บริโภค

ผู้ผลิต

สิ่งมีชีวิตที่สร้างอาหารได้เอง โดยได้รับ
พลังงานแสงจากดวงอาทิตย์ แล้วนำไป
ใช้ในกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง
เพื่อสร้างอาหารไว้ใช้ในการดำรงชีวิต
ผู้ผลิต ได้แก่ สาหร่ายและพืชต่างๆ
เช่น ข้าว หญ้า

ผู้บริโภค

สิ่งมีชีวิตที่ไม่สามารถสร้างอาหารได้เอง
จึงต้องกินพืชหรือกินสัวต์อื่นเป็นอาหาร
เพื่อให้ได้พลังงานในการดำรงชีวิต
ผู้บริโภคแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่

ผู้บริโภค 1.ผู้บริโภคพืช หรือ
สัตว์กินพืช เช่น หนอน
2.ผู้บริโภคสัตว์ หรือ ตั๊กแตน วัว กระต่าย
สัตว์ที่กินสัตว์อื่น
เช่น สิงโต งู เสือ 3.ผู้บริโภคพืชและ
จระเข้ เหยี่ยว สัตว์ หรือสัตว์ที่กิน
ทั้งพืชและสัตว์
เช่น ไก่ เป็ด หมู
หนู หมี ลิง เต่า คน

Q&A

เพราะเหตุใด พืชจึงจัดเป็นผู้ผลิตในระบบนิเวศ

1. พืชสามารถสร้างอาหารเองได้
2. พืชเป็นอาหารของคนและสัตว์ต่างๆ
3. พืชเป็นแหล่งพลังงานของระบบนิเวศ
4. พืชมีหลายชนิดและมีปริมาณมากในสิ่งแวดล้อม

Q&A

พืชเป็นสิ่งมีชีวิตที่สร้างอาหารได้เอง โดยใช้กระบวนการสังเคราะห์
ด้วยแสง จึงทำให้เป็นแหล่งพลังงานของสัตว์ชนิดอื่นๆ เพื่อใช้ใน
การดำรงชีวิตต่อไป ดังนั้น ข้อที่ 1. จึงเป็นคำตอบที่ถูกต้อง

ตัวอย่างโซ่อาหาร

แครอท กระต่าย สุนัขจิ้งจอก สิงโต
(ผู้ผลิต) (ผู้บริโภคลำดับที่ 1) (ผู้บริโภคลำดับที่ 2) (ผู้บริโภคลำดับสุดท้าย)

ตัวอย่างโซ่อาหาร

ข้าวโพด ตั้๊กแตน กบ งู เหยี่ยว
(ผู้ผลิต) (ผู้บริโภคลำดับที่ 1) (ผู้บริโภคลำดับที่ 2) (ผู้บริโภคลำดับที่ 2) (ผู้บริโภคลำดับสุดท้าย)

ตัวอย่างโซ่อาหาร

Q&A

ถ้าสิ่งมีชีวิต C ตายหมด จะมีเหตุการณ์ใดต่อไปนี้เกิดขึ้น

สิ่งมีชีวิต สิ่งมีชีวิต สิ่งมีชีวิต สิ่งมีชีวิต
A B C D

1.สิ่งมีชีวิต A มีจำนวนเพิ่มขึ้น
2.สิ่งมีชีวิต D มีจำนวนลดลง
3.สิ่งมีชีวิต B มีจำนวนลดลง
4.สิ่งมีชีวิต B มีจำนวนเท่าเดิม

Q&A

สิ่งมีชีวิต สิ่งมีชีวิต สิ่งมีชีวิต สิ่งมีชีวิต
A B C D

สิ่งมีชีวิตในโซ่อาหารมีความสัมพันธ์โดยการกินต่อกันเป็นทอดๆ
สิ่่งมีชีวิต D กินสิ่งมีชีวิต C เป็นอาหาร เมื่อสิ่งมีชีวิต C ตายหมด

สิ่งมีชีวิต D ก็จะไม่มีอาหาร จึงมีจำนวนลดลง ดังนั้น ข้อ 2. จึงเป็น

คำตอบที่ถูกต้อง

ผู้ย่อยสลาย

นอกจากนี้แล้ว ในโซ่อาหารยังมีสิ่งมี
ชีวิตที่เป็นผู้บริโภคซากสัตว์ ซึ่งเป็น
สัตว์ที่กินสัตว์ที่ตายแล้วเป็นอาหาร
เช่น แร้ง ไส้เดือนดิน กิ้งกือ และยังมี
สิ่งมีชีวิตขนาดเล็ก ซึ่งทำหน้าที่ย่อย
สลายซากพืชซากสัตว์ที่ตายแล้วให้
กลายเป็นแร่ธาตุคืนสู่ดิน เรียกว่า
ผู้ย่อยสลาย เช่น แบคทีเรีย เห็ด รา

Q&A

แบคทีเรียมีบทบาทใดในโซ่อาหาร

1. เป็นผู้ล่า
2. เป็นผู้ผลิต
3. เป็นผู้บริโภค
4. เป็นผู้ย่อยสลาย

Q&A

แบคทีเรีย เป็นสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กที่ทำหน้าที่ย่อยสลาย
ซากพืชซากสัตว์ให้กลายเป็นแร่ธาตุกลับคืนสู่ดิน
จึงมีบทบาทเป็น ผู้ย่อยสลาย ในโซ่อาหาร

สรุป

โซ่อาหาร มีความสำคัญอย่างมากต่อ
สิ่งมีชีวิต เพราะโซ่อาหารทำให้เกิดการ
ถ่ายทอดพลังงานที่จำเป็นต่อการดำรง
ชีวิตของสิ่งมีชีวิตจากสิ่งมีชีวิตหนึ่งไป

อีกสิ่งมีชีวิตหนึ่ง

THANK
YOU