หน่วยที่ 3

83 แผนการจัดการเรียนรู้รายหน่วย หน่วยที่……3…......... รหัสวิชา 20201-2002 ชื่อวิชา การบัญชีห้างหุ้นส่วน ว/ด/ป………………… ชื่อหน่วย การแบ่งกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วน จำนวนชั่วโมง………… การจัดการเรียนรู้บูรณาการปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง สังคม เศรษฐกิจ วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม 1-4 1-4 1 มีเหตุผล ภูมิคุ้มกัน ความรู้+ทักษะ คุณธรรม พอประมาณ 2. วิเคราะห์การแบ่งผลกำไร ขาดทุนของหุ้นส่วนแต่ละวิธี 3. แสดงการคำนวณการแบ่ง ผลกำไรขาดทุนของหุ้นส่วน แต่ละวิธี 4. ลงรายการบัญชีการแบ่ง ผลกำไรขาดทุน 1. บอกหลักเกณฑ์การแบ่ง กำไรขาดทุน - แสดงความรู้เกี่ยวกับการแบ่ง กำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วน ด้านความรับผิดชอบ ด้านความมีวินัย ด้านความผูกพัน ด้านมนุษยสัมพันธ์ ด้านความรู้/ทักษะ การแบ่งกำไรขาดทุน ของห้างหุ้นส่วน

84 แผนการจัดการเรียนรู้รายหน่วย หน่วยที่……3……........ สัปดาห์ที่……………. ชื่อวิชา การบัญชีห้างหุ้นส่วน ว/ด/ป………………… ชื่อหน่วย การแบ่งกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วน จำนวนชั่วโมง………… ชื่องาน/งานที่ปฏิบัติ การแบ่งกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วน สาระสำคัญ เมื่อกิจการห้างหุ้นส่วนดำเนินงานได้หนึ่งงวดบัญชี กิจการจะทำการจัดทำงบกำไรขาดทุนเพื่อแสดงผลการ ดำเนินงาน ว่ามีกำไรหรือขาดทุนสุทธิจำนวนเท่าใด หากเกิดผลกำไรอาจจะนำมาจัดสรรให้ผู้เป�นหุ้นส่วน โดย แบ่งเป�นผลตอบแทนต่าง ๆ ให้แก่ผู้เป�นหุ้นส่วน เช่น คิดเงินเดือน คิดดอกเบี้ยทุน โบนัส และส่วนแบ่งกำไรที่เหลือ ตามข้อตกลง โดยบันทึกไว้ในบัญชีกำไรขาดทุน และแสดงการแบ่งกำไรสุทธิท้ายงบกำไรขาดทุน สมรรถนะประจำหน่วย 1. แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักเกณฑ์การแบ่งกำไรขาดทุน 2. แสดงการคำนวณและการบันทึกบัญชีการแบ่งกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วน 3. แสดงพฤติกรรมคุณลักษณะอันพึงประสงค์ทั้ง 5 ด้าน เช่น ด้านความรับผิดชอบ ด้านความมีวินัย ด้านความผูกพัน ด้านมนุษยสัมพันธ์ และด้านความรู้/ทักษะ

85 จุดประสงค์การเรียนรู้ จุดประสงค์ทั่วไป 1. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับวิธีการแบ่งกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วน 2. เพื่อให้มีทักษะการบันทึกบัญชีการแบ่งกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วนโดยวิธีทุนคงที่และ ทุนเปลี่ยนแปลง 3. เพื่อให้ประยุกต์ใช้หลักความมีเหตุผล ความพอประมาณ และหลักความมีภูมิคุ้มกันใน การปฏิบัติงาน 4. เพื่อให้มีความรับผิดชอบ ความมีวินัย ความผูกพัน มนุษยสัมพันธ์ และความรู้/ ทักษะ จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. บอกหลักเกณฑ์การแบ่งกำไรขาดทุนได้ 2. คำนวณกำไรขาดทุนให้หุ้นส่วนตามหลักเกณฑ์การแบ่งกำไรขาดทุนได้ 3. บันทึกรายการแบ่งกำไรขาดทุนในสมุดรายวันทั่วไปได้ 4. รับฟ�งความคิดเห็นของผู้อื่น ให้ความร่วมมือในการปฏิบัติงาน มีความรับผิดชอบ ปฏิบัติงานตามขั้นตอน และความสามัคคี สาระการเรียนรู้ 1. การคำนวณส่วนแบ่งกำไรขาดทุนและการลงรายการบัญชีของห้างหุ้นส่วน 2. แบ่งเท่ากัน 3. แบ่งตามอัตราส่วนที่ตกลงกัน 4. แบ่งตามอัตราส่วนทุน 5. คิดดอกเบี้ยทุนและแบ่งกำไรขาดทุนที่เหลือตามข้อตกลง 6. คิดเงินเดือนหรือโบนัสและกำไรขาดทุนที่เหลือตามข้อตกลงกัน

86 การบูรณาการกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ความพอประมาณ นักเรียนลงรายการแบ่งกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วนด้วยวิธีทุนคงที่และทุนเปลี่ยนแปลง ความมีเหตุผล นักเรียนวิเคราะห์การแบ่งกำไรขาดทุนของหุ้นส่วนแต่ละวิธี การมีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี นักเรียนแสดงการคำนวณการแบ่งกำไรขาดทุนของหุ้นส่วนแต่ละวิธี เงื่อนไขความรู้ นักเรียนมีความรู้เกี่ยวกับการแบ่งกำไรขาดทุนและการลงรายการบัญชีการแบ่ง กำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วน เงื่อนไขคุณธรรม นักเรียนแสดงพฤติกรรมคุณลักษณะอันพึงประสงค์ทั้ง 5 ด้าน เช่น ด้านความรับผิดชอบ ด้านความมีวินัย ด้านความผูกพัน ด้านมนุษยสัมพันธ์ และด้านความรู้/ทักษะ การบูรณาการกับมาตรฐานสถานศึกษา 3 ดี 1. ด้านประชาธิปไตย - นักเรียนยอมรับความคิดเห็นของผู้อื่น 2. ด้านคุณธรรม จริยธรรมและความเป�นไทย - นักศึกษามีความรับผิดชอบ ความมีวินัย ความผูกพัน มนุษยสัมพันธ์ และความรู้/ ทักษะ 3. ด้านภูมิคุ้มกันภัยจากยาเสพติด - นักศึกษาใช้เวลาว่างในการทำใบงาน

87 กิจกรรมการเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ (Cooperative Learning ) รูปแบบ STAD (Student Teams – Achievement Division) ขั้นที่ 1 ขั้นสอน 1. ครูผู้สอนแจ้งจุดประสงค์เชิงพฤติกรรมของหน่วยการเรียนรู้ เพื่อให้นักเรียนได้วางแผนการ เรียนอย่างมีเหตุผล 2. ครูผู้สอนอภิปรายความสำคัญและความจำเป�นในการแบ่งผลกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วน 3. ให้นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนและประกาศผลคะแนน 4. ครูผู้สอนอธิบายหลักเกณฑ์และสาธิตการคำนวณส่วนแบ่งกำไรขาดทุน การลงบันทึกบัญชี ของหุ้นส่วน ขั้นที่ 2 ขั้นทบทวนความรู้เป�นกลุ่ม 5. ครูผู้สอนแบ่งนักเรียนออกเป�นกลุ่ม ๆ แต่ละกลุ่มจะประกอบด้วยนักเรียนประมาณ 4 – 5 คน ที่มีความสามารถแตกต่างกัน มีทั้งเพศหญิงและเพศชาย ครูผู้สอนชี้แจงให้นักเรียน ในกลุ่มได้ทราบถึงหน้าที่ของสมาชิกในกลุ่มว่านักเรียนต้องช่วยเหลือกัน เรียนร่วมกัน อภิปรายป�ญหาร่วมกัน ตรวจสอบคำตอบของงานที่ได้รับมอบหมายและแก้ไขคำตอบ ร่วมกัน สมาชิกทุกคนในกลุ่มต้องทำงานให้ดีที่สุดเพื่อให้เกิดการเรียนรู้ ให้กำลังใจและ ทำงานร่วมกันได้ 6. ครูผู้สอนมอบหมายให้นักเรียนแต่ละกลุ่มทำแบบฝ�กปฏิบัติตามเวลาที่กำหนด 7. เมื่อหมดเวลาครูผู้สอนคัดเลือกนักเรียน จำนวน 3 กลุ่มมานำเสนอผลงานบางส่วน 8. ครูผู้สอนเฉลยแบบฝ�กปฏิบัติและให้คะแนนกลุ่ม 9. ครูผู้สอนยกย่องชมเชยกลุ่มที่ทำคะแนนรวมการทำกิจกรรมได้มากที่สุด 10. ครูผู้สอนแนะนำให้นักเรียนหาความรู้เพิ่มเติมจากอินเตอร์เนต 11. ครูผู้สอนให้นักเรียนทำใบงาน ขั้นที่ 3 ขั้นทดสอบย่อย 12. ครูผู้สอนและนักเรียนร่วมกันสรุปเนื้อหาความรู้หลักเกณฑ์และการแบ่งผลกำไรขาดทุน 13. ครูผู้สอนประเมินผลการเรียนรู้ของนักเรียนโดยการตรวจสอบใบงาน 14. ครูผู้สอนให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียนและตรวจสอบแบบทดสอบหลังเรียน

88 ขั้นที่ 4 ขั้นหาคะแนนพัฒนาการ 15. ครูผู้สอนนำคะแนนแบบทดสอบก่อนเรียนและคะแนนแบบทดสอบหลังเรียนของนักเรียน แต่ละคนเปรียบเทียบผลต่างเพื่อหาคะแนนการพัฒนา ขั้นที่ 5 ขั้นให้รางวัล 16. ครูผู้สอนประกาศผลคะแนนการพัฒนาของนักเรียน และยกย่องชมเชยนักเรียนที่มี คะแนนการพัฒนา สื่อการเรียนรู้ 1. หนังสือเรียนวิชา การบัญชีห้างหุ้นส่วน (20201-2002) ของสำนักพิมพ์เอมพันธ์ 2. แบบทดสอบก่อนเรียน 3. แบบฝ�กปฏิบัติ 4. ใบงาน 5. แบบทดสอบหลังเรียน การวัดผลและประเมินผล วิธีการประเมิน 1. สังเกตการณ์ร่วมสนทนาและตอบคำถาม 2. สังเกตการณ์ความสามัคคีในการทำงานกลุ่ม การยอมรับฟ�งความคิดเห็นของนักเรียน 3. ตรวจใบงาน 4. ตรวจแบบทดสอบก่อนเรียนและแบบทดสอบหลังเรียน เครื่องมือประเมิน 1. แบบสังเกตพฤติกรรมเป�นรายบุคคล 2. แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานเป�นกลุ่ม 3. แบบตรวจผลงาน 4. แบบทดสอบก่อนเรียน 5. แบบทดสอบหลังเรียน

89 เกณฑ์การประเมิน 1. ใบงาน ผ่านเกณฑ์ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 60 2. แบบทดสอบก่อนเรียนและแบบทดสอบหลังเรียน ผ่านเกณฑ์ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 60 บันทึกหลังการสอน ……………………………………………………………………………………….…………..………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………

90 แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 3 สัปดาห์ที่ ชื่อวิชา การบัญชีห้างหุ้นส่วน ว/ด/ป…………… ชื่อหน่วย การแบ่งกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วน จำนวนชั่วโมง…… จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคำตอบเดียว 1. ถ้าในสัญญาของห้างหุ้นส่วนไม่ได้ตกลงไว้ในเรื่องการแบ่งกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วน ตามกฎหมายให้ ปฏิบัติอย่างไร ก. แบ่งเท่ากัน ข. แบ่งตามอัตราส่วนทุน ค. แบ่งตามข้อตกลง ง. แบ่งตามความพอใจ 2. การแบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุน มีกี่วิธี ก. 2 วิธี ข. 3 วิธี ค. 4 วิธี ง. 5 วิธี 3. กิจการห้างหุ้นส่วนมีกำไรสุทธิ 25,000 บาท แบ่งกำไรขาดทุนให้หุ้นส่วน 2 คน ๆ ละ 12,500 บาท ตรงกับข้อใด ก. แบ่งเท่า ข. แบ่งตามอัตราส่วนทุนต้นงวด ค. แบ่งตามอัตราส่วนที่ตกลง ง. แบ่งตามอัตราส่วนทุนสิ้นงวด 4. การแบ่งตามอัตราส่วนที่ตกลงกัน คือข้อใด ก. ผู้เป�นหุ้นส่วนมีความสามารถไม่เท่ากัน ข. ทุนเป�นส่วนสำคัญในการหารายได้ ค. ผู้เป�นหุ้นส่วนทุกคนมีสิทธิเท่ากัน ง. ผู้เป�นหุ้นส่วนมีความสำคัญเท่าเทียมกัน 5. การคำนวณทุนถัวเฉลี่ย จะปฏิบัติกันอย่างไร ก. คิดเป�นรายวัน ข. คิดเป�นรายสัปดาห์ ค. คิดเป�นรายเดือน ง. คิดเป�นรายไตรมาส 6. ห้างหุ้นส่วนจะให้ผลตอบแทนสำหรับหุ้นส่วนที่มีความสามารถในการทำงานในรูปแบบใด ก. เงินเดือน ข. ค่าความนิยม ค. ดอกเบี้ยทุน ง. โบนัส 7. ข้อใดเป�นข้อพิจารณาว่าเป�นโบนัสถือเป�นค่าใช้จ่าย ก. คิดโบนัสเป�น % จากกำไรสุทธิหลังหักค่าใช้จ่าย ข. ตัวหารจะเป�น 100 เสมอ ค. คิดโบนัสจากกำไรสุทธิ ง. คิดโบนัสเป�น % จากกำไรสุทธิหลังโบนัส

91 จากโจทย์ต่อไปนี้ใช้ตอบคำถามข้อ 8-15 นายสมใจ และนายรักษ์ เป�นหุ้นส่วนกัน มีทุน 50,000 บาท และ 70,000 บาท ตามลำดับ วันที่ 1 มกราคม 2562 นายสมใจมีทุน 90,000 บาท นายรักษ์มีทุน 150,000 บาท ในวันที่ 31 ธันวาคม 2562 ห้างมีกำไรสุทธิ 72,000 บาท (ห้างหุ้นส่วนใช้วิธีทุนเปลี่ยนแปลง) 8. กรณีที่ผู้เป�นหุ้นส่วนตกลงแบ่งกำไรขาดทุนเท่ากัน หุ้นส่วนจะได้ส่วนแบ่งกำไรขาดทุนคนละเท่าใด ก. คนละ 36,000 บาท ข. นายสมใจได้ส่วนแบ่ง 28,800 บาท นายรักษ์ได้ส่วนแบ่ง 43,200 บาท ค. นายสมใจได้ส่วนแบ่ง 30,000 บาท นายรักษ์ได้ส่วนแบ่ง 42,000 บาท ง. นายสมใจได้ส่วนแบ่ง 27,000 บาท นายรักษ์ได้ส่วนแบ่ง 45,000 บาท 9. จากโจทย์ข้อ 8 การบันทึกบัญชีการแบ่งกำไรขาดทุนอย่างไร ก. เดบิต กำไรขาดทุน 72,000 เครดิต ทุน-สมใจ 27,000 ทุน-รักษ์ 45,000 ข. เดบิต กำไรขาดทุน 72,000 เครดิต ทุน-สมใจ 28,800 ทุน-รักษ์ 43,200 ค. เดบิต กำไรขาดทุน 72,000 เครดิต ทุน-สมใจ 36,000 ทุน-รักษ์ 36,000 ง. เดบิต กำไรขาดทุน 72,000 เครดิต ทุน-สมใจ 30,000 ทุน-รักษ์ 42,000 10. กรณีที่ผู้เป�นหุ้นส่วนตกลงแบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุน ณ วันต้นงวด หุ้นส่วนจะได้ส่วนแบ่งกำไร ขาดทุนคนละเท่าใด ก. คนละ 36,000 บาท ข. นายสมใจได้ส่วนแบ่ง 28,800 บาท นายรักษ์ได้ส่วนแบ่ง 43,200 บาท ค. นายสมใจได้ส่วนแบ่ง 30,000 บาท นายรักษ์ได้ส่วนแบ่ง 42,000 บาท ง. นายสมใจได้ส่วนแบ่ง 27,000 บาท นายรักษ์ได้ส่วนแบ่ง 45,000 บาท

92 11. จากโจทย์ข้อ 10 การบันทึกบัญชีการแบ่งกำไรขาดทุนอย่างไร ก. เดบิต กำไรขาดทุน 72,000 เครดิต ทุน-สมใจ 27,000 ทุน-รักษ์ 45,000 ก. เดบิต กำไรขาดทุน 72,000 เครดิต ทุน-สมใจ 28,800 ทุน-รักษ์ 43,200 ข. เดบิต กำไรขาดทุน 72,000 เครดิต ทุน-สมใจ 36,000 ทุน-รักษ์ 36,000 ค. เดบิต กำไรขาดทุน 72,000 เครดิต ทุน-สมใจ 30,000 ทุน-รักษ์ 42,000 12. กรณีที่ผู้เป�นหุ้นส่วนตกลงแบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุน ณ วันเริ่มกิจการ หุ้นส่วนจะได้ส่วนแบ่งกำไร ขาดทุนคนละเท่าใด ก. คนละ 36,000 บาท ข. นายสมใจได้ส่วนแบ่ง 28,800 บาท นายรักษ์ได้ส่วนแบ่ง 43,200 บาท ค. นายสมใจได้ส่วนแบ่ง 30,000 บาท นายรักษ์ได้ส่วนแบ่ง 42,000 บาท ง. นายสมใจได้ส่วนแบ่ง 27,000 บาท นายรักษ์ได้ส่วนแบ่ง 45,000 บาท 13. จากโจทย์ข้อ 12 การบันทึกบัญชีการแบ่งกำไรขาดทุนอย่างไร ก. เดบิต กำไรขาดทุน 72,000 เครดิต ทุน-สมใจ 27,000 ทุน-รักษ์ 45,000 ข. เดบิต กำไรขาดทุน 72,000 เครดิต ทุน-สมใจ 28,800 ทุน-รักษ์ 43,200 ค. เดบิต กำไรขาดทุน 72,000 เครดิต ทุน-สมใจ 36,000

93 ทุน-รักษ์ 36,000 ง. เดบิต กำไรขาดทุน 72,000 เครดิต ทุน-สมใจ 30,000 ทุน-รักษ์ 42,000 14.. กรณีที่ผู้เป�นหุ้นส่วนตกลงแบ่งกำไรขาดทุนตามอัตรา 4 : 6 หุ้นส่วนจะได้ส่วนแบ่งกำไร ขาดทุนคน ละเท่าใด ก. คนละ 36,000 บาท ข. นายสมใจได้ส่วนแบ่ง 28,800 บาท นายรักษ์ได้ส่วนแบ่ง 43,200 บาท ค. นายสมใจได้ส่วนแบ่ง 30,000 บาท นายรักษ์ได้ส่วนแบ่ง 42,000 บาท ง. นายสมใจได้ส่วนแบ่ง 27,000 บาท นายรักษ์ได้ส่วนแบ่ง 45,000 บาท 15. จากโจทย์ข้อ 14 การบันทึกบัญชีการแบ่งกำไรขาดทุนอย่างไร ก. เดบิต กำไรขาดทุน 72,000 เครดิต ทุน-สมใจ 28,800 ทุน-รักษ์ 43,200 ข. เดบิต กำไรขาดทุน 72,000 เครดิต ทุน-สมใจ 27,000 ทุน-รักษ์ 45,000 ค. เดบิต กำไรขาดทุน 72,000 เครดิต ทุน-สมใจ 36,000 ทุน-รักษ์ 36,000 ง. เดบิต กำไรขาดทุน 72,000 เครดิต ทุน-สมใจ 30,000 ทุน-รักษ์ 42,000 จากโจทย์ต่อไปนี้ใช้ตอบคำถามข้อ 16-20 ต่อไปนี้เป�นรายละเอียดบางส่วนของห้างหุ้นส่วนเบญจวารี ข้อมูลเกี่ยวกับทุน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 ทุน-เบญจา 1 ธ.ค. ถอนทุน 22,000 1 ม.ค. ยอดยกมา 68,000 19 เม.ย. เพิ่มทุน 12,000

94 1 ส.ค. เพิ่มทุน 32,000 ทุน-วารี 5 มี.ค. ถอนทุน 24,000 1 ม.ค. ยอดยกมา 92,000 22 ส.ค. ถอนทุน 10,000 18 พ.ค. เพิ่มทุน 40,000 30 มิ.ย. เพิ่มทุน 12,000 ห้างหุ้นส่วนบันทึกวิธีทุนเปลี่ยนแปลง ในป�นี้มีกำไรสุทธิประจำป� 180,000 บาท ตามข้อตกลงในสัญญา การจัดตั้งห้างหุ้นส่วนให้มีการแบ่งกำไรขาดทุน ดังนี้ 1. คิดดอกเบี้ยทุน 5 % ต่อป� จากทุนถัวเฉลี่ย 2. คิดเงินเดือนให้เบญจา 24,000 บาท วารี30,000 บาท 3. คิดโบนัสให้วารี5 % ของกำไรสุทธิหลังหักโบนัส ดอกเบี้ยทุนและเงินเดือน 4. กำไรที่เหลือแบ่งตามอัตราส่วนทุน 2 : 3 16. หุ้นส่วนแต่ละคนจะได้รับดอกเบี้ยทุนคนละเท่าไร ก. เบญจาได้รับ 3,400 วารีได้รับ 4,600 ข. เบญจาได้รับ 4,500 วารีได้รับ 5,500 ค. เบญจาได้รับ 4,375 วารีได้รับ 4,900 ง. เบญจาได้รับ 5,600 วารีได้รับ 6,000 17. หุ้นส่วนแต่ละคนจะได้รับเงินเดือนคนละเท่าไร ก. เบญจาได้รับ 24,000 วารีได้รับ 30,000 ข. เบญจาได้รับ 2,000 วารีได้รับ 2,500 ค. เบญจาได้รับ 288,000 วารีได้รับ 360,000 ง. เบญจาได้รับ 30,000 วารีได้รับ 24,000 18. วารีจะได้รับโบนัสเป�นจำนวนเงินเท่าไร ก. 9,000 ข. 8,571.43 ค. 5,836.25 ง. 5,558.33 19. หุ้นส่วนแต่ละคนจะได้รับกำไรที่เหลือคนละเท่าไร ก. เบญจาได้รับ 66,700 วารีได้รับ 44.466.67 ข. เบญจาได้รับ 44.466.67 วารีได้รับ 66,700

95 ค. เบญจาได้รับ 66,098.25 วารีได้รับ 44,065.50 ง. เบญจาได้รับ 44,065.50 วารีได้รับ 66,098.25 20. หุ้นส่วนแต่ละคนจะได้รับส่วนแบ่งกำไรทั้งหมดคนละเท่าไร ก. เบญจาได้รับ 72,565.50 วารีได้รับ 107,434.50 ข. เบญจาได้รับ 94,598.25 วารีได้รับ 85,401.75 ค. เบญจาได้รับ 72,841.67 วารีได้รับ 107,158.33 ง. เบญจาได้รับ 135,075 วารีได้รับ 84,925

96 หน่วยที่ 3 การแบ่งกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วน สาระสำคัญ เมื่อกิจการห้างหุ้นส่วนดำเนินงานมาจนครบรอบบัญชี ในสิ้นงวดบัญชีจะป�ดบัญชีเพื่อหาผลกำไรขาดทุน จากการดำเนินงาน และนำผลกำไรขาดทุนมาแบ่งให้กับผู้เป�นหุ้นส่วนตามข้อตกลงในสัญญาการจัดตั้งห้างหุ้นส่วน แต่ถ้าไม่มีการตกลงกันกฎหมายไทยกำหนดให้แบ่งผลกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุนที่ผู้เป�นหุ้นส่วนนำมาลงทุน สาระการเรียนรู้ 1. หลักเกณฑ์การแบ่งกำไรขาดทุน 2. การคำนวณและการบันทึกบัญชีการแบ่งกำไรขาดทุน สมรรถนะประจำหน่วย 1. แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักเกณฑ์การแบ่งกำไรขาดทุน 2. แสดงการคำนวณและการบันทึกบัญชีการแบ่งกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วน 3. ปฏิบัติงานที่ได้รับมอบหมายด้วยความตั้งใจ มีความละเอียด รอบคอบ สะอาด เรียบร้อย จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. บอกหลักเกณฑ์การแบ่งกำไรขาดทุนได้ 2. คำนวณกำไรขาดทุนให้หุ้นส่วนตามหลักเกณฑ์การแบ่งกำไรขาดทุนได้ 3. บันทึกรายการแบ่งกำไรขาดทุนในสมุดรายวันทั่วไปได้

97 หน่วยที่ 3 การแบ่งกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วน หลักเกณฑ์การแบ่งกำไรขาดทุน วัตถุประสงค์ของการจัดตั้งห้างหุ้นส่วน คือ การแบ่งป�นกำไรที่ได้จากการดำเนินงานกิจการ ห้างหุ้นส่วน ดังนั้น เมื่อมีการก่อตั้งห้างหุ้นส่วนผู้เป�นหุ้นส่วนควรจะระบุอัตราการแบ่งผลกำไรขาดทุนระหว่างกัน ไว้ในสัญญาจัดตั้งห้างหุ้นส่วน หากไม่ระบุจะถือว่าเป�นผู้เป�นส่วนทุกคนจะแบ่งกำไรขาดทุน โดยใช้อัตราส่วนทุน กรณีที่ห้างหุ้นส่วนมีกำไรสุทธิ ผู้เป�นหุ้นส่วนอาจตกลงให้แบ่งกำไรขาดทุนให้กับผู้เป�นหุ้นส่วน หรือจะเก็บสะสมไว้ในกิจการต่อไป ดังนั้น กำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วนจึงแบ่งเป�น 2 ประเภท คือ 1. กำไรที่จัดสรรแล้ว เป�นกำไรที่แบ่งเป�นค่าตอบแทน เช่นดอกเบี้ยทุน เงินเดือน โบนัส แบ่ง ส่วนที่เหลือแบ่งให้กับผู้เป�นหุ้นส่วนตามข้อตกลง 2. กำไรที่ยังไม่จัดสรร เป�นกำไรที่ยังไม่ได้จัดสรรให้กับผู้เป�นหุ้นส่วนหรือกำไรที่เหลือจากการแบ่งให้กับผู้ เป�นหุ้นส่วนเพราะกิจการเก็บไว้ใช้ตามวัตถุประสงค์ เช่น เพื่อขยายงาน เพื่อสร้างอาคาร เป�นต้น กำไรส่วนนี้จะ แสดงไว้ในบัญชีกำไร(ขาดทุน) สะสมที่ยังไม่ได้แบ่ง โดยแสดงต่อจากรายการทุนของผู้เป�นหุ้นส่วนแต่ละคนในส่วน ของผู้เป�นหุ้นส่วนในงบแสดงฐานะการเงิน กรณีมีผลขาดทุนสุทธิแสดงจำนวนเงินไว้ในเครื่องหมายวงเล็บ วิธีการแบ่งผลกำไรขาดทุน โดยทั่วไปมีดังนี้ 1. แบ่งตามเท่ากัน 2. แบ่งตามอัตราส่วนที่ตกลงกัน 3. แบ่งตามอัตราส่วนทุน 4. คิดดอกเบี้ยทุนและแบ่งผลกำไรที่เหลือตามข้อตกลง 5. คิดเงินเดือนหรือโบนัส และแบ่งผลกำไรที่เหลือตามข้อตกลง

98 การคำนวณและการบันทึกบัญชีการแบ่งกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วน เมื่อห้างหุ้นส่วนป�ดบัญชีในสิ้นงวดบัญชีทราบผลการดำเนินงานประจำป�ของกิจการ ก็จะนำผลกำไร ขาดทุนมาคำนวณแบ่งให้ผู้เป�นหุ้นส่วนตามอัตราส่วนที่ตกลงกัน และบันทึกบัญชีตามหลักบัญชีที่ยอมรับโดยทั่วไป ดังนี้ 1. การแบ่งผลกำไรขาดทุนโดยแบ่งเท่ากัน การแบ่งผลกำไรขาดทุนวิธีนี้ใช้ ในกรณีที่ผู้เป�นหุ้นส่วนทุกคนยินยอมที่จะได้รับผลกำไรจากการ ดำเนินกิจการห้างหุ้นส่วนเท่ากัน ดังนั้นไม่ว่าจะมีกำไรหรือขาดทุนจากกิจการห้างหุ้นส่วนเท่าใดให้นำจำนวน ผู้เป�นหุ้นส่วนไปหาร จะได้ส่วนแบ่งกำไรขาดทุนที่ทุกคนจะได้รับ ตัวอย่างที่ 1 จอมและพลเป�นหุ้นส่วนกัน นำเงินสดมาลงทุน 120,000 บาท และ 80,000 บาท ตามลำดับ และได้ทำสัญญาตกลงแบ่งกำไรขาดทุนเท่ากัน ปรากฏว่าในป� 2560 ห้างหุ้นส่วนมีกำไรสุทธิ 240,000 บาท การบันทึกบัญชีเป�นดังนี้ สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ. 2560 รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 240,000 - ทุน-จอม (240,000/2) 120,000 - ทุน-พล 120,000 - แบ่งผลกำไรขาดทุนเท่ากัน 2. การแบ่งผลกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนที่ตกลงกัน การแบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนที่ตกลงกันโดยส่วนใหญ่ใช้ในกรณีที่ผู้เป�นหุ้นส่วนมีเงินทุนหรือ ความสามารถไม่เท่ากัน ดังนั้น การกำหนดอัตราส่วนแบ่งกำไรขาดทุนต้องได้รับความ ยินยอมจากผู้เป�นหุ้นส่วนทุก คนว่าเป�นอัตราส่วนที่ยุติธรรมและเหมาะสม ซึ่งปกติจะกำหนดในรูปร้อยละหรือสัดส่วน ตัวอย่างที่ 2 จำป�และมะลิเป�นหุ้นส่วนกัน นำเงินสดมาลงทุน 140,000 บาท และ 120,000 บาท ตามลำดับ และได้ทำสัญญาตกลงแบ่งกำไรขาดทุนในอัตรา 3 : 2 ปรากฏว่าในป� 2560 ห้างหุ้นส่วนมีกำไรสุทธิ 260,000 บาท การบันทึกบัญชีเป�นดังนี้

99 สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ. 2560 รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 260,000 - ทุน-จำป�(260,000x3/5) 156,000 - ทุน-มะลิ(260,000x2/5) 104,000 - แบ่งผลกำไรขาดทุนอัตรา 3:2 ตัวอย่างที่ 3 จากโจทย์ตัวอย่างที่ 2 สมมติว่าผู้เป�นหุ้นส่วนได้ตกลงแบ่งกำไรขาดทุนในอัตรา 45% และ 55% การบันทึกบัญชีเป�นดังนี้ สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ. 2560 รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 260,000 - ทุน-จำป�(260,000 x 45 /100) 117,000 - ทุน-มะลิ(260,000 x 55 /100) 143,000 - แบ่งผลกำไรขาดทุนอัตรา 45% , 55% 3. การแบ่งผลกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุน เนื่องจากทุนเป�นสิ่งที่สำคัญในการดำเนินงาน ดังนั้น ผู้เป�นหุ้นส่วนคนใดมีบัญชีทุนมาก ควรได้รับสวน แบ่งกำไรมากกว่าผู้เป�นหุ้นส่วนที่มีบัญชีทุนน้อยกว่าการแบ่งกำไรขาดทนตามอัตราส่วนทุน ควรมีการระบุว่าทุน หมายถึง ทุนเมื่อวันใดเนื่องจากบัญชีทุนของผู้เป�นหุ้นส่วนมีการเปลี่ยนแปลง เนื่องจากการเพิ่มทุน ถอนทุน เป�น ต้น ดังนั้นการแบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุนต้องระบุให้ชัดเจนไว้ในสัญญาจัดตั้งห้างหุ้นส่วนว่าใช้ทุน ณ วันใด ดังต่อไปนี้ 3.1 ทุน ณ วันเริ่มตั้งกิจการ 3.2 ทุน ณ วันต้นงวดบัญชี 3.3 ทุน ณ วันสิ้นงวดบัญชี 3.4 ทุนถัวเฉลี่ย

100 ตัวอย่างที่ 4 ยอดและแก้ว เป�นหุ้นส่วนกัน จัดตั้งกิจการเมื่อวันที่ 1 มกราคม 2558 โดยยอด นำเงินสด 150,000 บาท และ สินค้า 50,000 บาท มาลงทุน แก้วนำเงินสด 200,000 บาท และ เครื่องใช้ สำนักงาน 100,000 บาท มาลงทุน ในป� 2560 ห้างหุ้นส่วนมีกำไรสุทธิ 800,000 บาท และในระหว่างป�บัญชี ทุนของผู้เป�นหุ้นส่วน มีดังนี้ ทุน-ยอด พ.ศ. 2560 รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต พ.ศ.2560 รายการ เลขที่ บัญชี เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. เดือน วันที่ บาท สต. ก.ค. 30 ถอนทุน 20,000 - ม.ค. 1 ยอดยกมา 250,000 - เม.ย. 8 ลงทุนเพิ่ม 50,000 - ต.ค. 1 ลงทุนเพิ่ม 70,000 - ทุน-แก้ว พ.ศ. 2560 รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต พ.ศ.2560 รายการ เลขที่ บัญชี เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. เดือน วันที่ บาท สต. มี.ค.. 1 ถอนทุน 50,000 - ม.ค. 1 ยอดยกมา 400,000 - ก.ค. 10 ลงทุนเพิ่ม 80,000 - พ.ย. 30 ลงทุนเพิ่ม 70,000 - 3.1 แบ่งตามอัตราส่วนทุน ณ วันเริ่มตั้งกิจการ คือ ทุนของผู้เป�นหุ้นส่วนที่นำมาลงทุน ณ วันเริ่มกิจการ จากโจทย์ตัวอย่างที่ 4 การคำนวณเป�นดังนี้ ทุน ณ วันเริ่มตั้งกิจการของ – ยอด 200,000 บาท - แก้ว 300,000 บาท รวมทุน ณ วันเริ่มตั้งกิจการ 500,000 บาท ส่วนแบ่งกำไรของยอด = 500,000 200,000 x 800,000 = 320,000 ส่วนแบ่งกำไรของแก้ว = 500,000 300,000 x 800,000 = 480,000

101 สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ. 2560 รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 800,000 - ทุน-ยอด 320,000 - ทุน-แก้ว 480,000 - แบ่งผลกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุน ณ วัน ตั้งกิจการ 3.2 แบ่งตามอัตราส่วนทุน ณ วันต้นงวดบัญชี คือ ทุนของผู้เป�นหุ้นส่วน ณ วันต้นป�นั้น (ยอดยกมา) จากโจทย์ตัวอย่างที่ 4 การคำนวณเป�นดังนี้ ทุน ณ วันต้นงวดบัญชีของ – ยอด 250,000 บาท - แก้ว 400,000 บาท รวมทุน ณ วันต้นงวดบัญชี 650,000 บาท ส่วนแบ่งกำไรของยอด = 650,000 250,000 x 800,000 = 307,692.31 ส่วนแบ่งกำไรของแก้ว = 650,000 400,000 x 800,000 = 492,307.69 สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ. 2560 รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 800,000 - ทุน-ยอด 307,692 31 ทุน-แก้ว 492,307 69 แบ่งผลกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุน ณ วันต้นงวดบัญชี

102 3.3 แบ่งตามอัตราส่วนทุน ณ วันสิ้นงวดบัญชี คือ ทุนของผู้เป�นหุ้นส่วน ณ วันสิ้นป�นั้น (ยอดยกไป) หรือการคำนวณหาได้โดยการนำทุนต้นงด บัญชีบวกรายการเพิ่มทุนหักการถอนทุนระหว่างงวดบัญชี จากโจทย์ตัวอย่างที่ 4 การคำนวณเป�นดังนี้ ทุน ณ วันสิ้นงวดบัญชีของ – ยอด 350,000 บาท (250,000+50,000+70,000-20,000) - แก้ว 500,000 บาท (400,000+80,000+70,000-50,000) รวมทุน ณ วันต้นงวดบัญชี 850,000 บาท ส่วนแบ่งกำไรของยอด = 850,000 350,000 x 800,000 = 329,411.76 ส่วนแบ่งกำไรของแก้ว = 850,000 500,000 x 800,000 = 470,588.24 สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ. 2560 รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 800,000 - ทุน-ยอด 329,411 76 ทุน-แก้ว 470,588 24 แบ่งผลกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุน ณ วันสิ้นงวดบัญชี 3.4 แบ่งตามอัตราส่วนทุนถัวเฉลี่ย การแบ่งกำไรขาดทุนวิธีนี้เป�นวิธีที่เป�นธรรมมากที่สุด เพราะคำนึงถึงการเปลี่ยนแปลงทุนระหว่าง งวด (การเพิ่มทุนและการลดทุน) ทั้งจำนวนเงินและระยะเวลา สำหรับระยะเวลาเพื่อความสะดวกจึงคิดเป�นเดือน การเปลี่ยนแปลงเงินทุนระหว่างงวดมิได้เกิดขึ้นในวันที่ 1 ของทุกเดือน จึงกำหนดให้รายการเปลี่ยนแปลงเงินทุนที่ เกิดขึ้นก่อนวันที่ 16 ของเดือน ให้ถือเป�นรายการที่เกิดขึ้นต้นเดือน ส่วนรายการเปลี่ยนแปลงเงินทุนที่เกิดหลัง วันที่ 16 ของเดือน ให้ถือเป�นรายการที่เกิดขึ้นสิ้นเดือน และผู้เป�นหุ้นส่วนต้องตกลงกันให้ชัดเจนว่ารายการ เปลี่ยนแปลงประเภทใดบ้างที่จะนำมาคิดทุนถัวเฉลี่ย

103 จากโจทย์ตัวอย่างที่ 4 การคำนวณเป�นดังนี้ ทุน-ยอด วันเดือนป� จำนวนทุน ระยะเวลาทุนคงที่ ผลคูณ 1 มกราคม 2560 250,000 3 750,000 8 เมษายน 2560 300,000(1) 4 1,200,000 30 กรกฎาคม 2560 280,000(2) 2 560,000 1 ตุลาคม 2560 350,000(3) 3 1,050,000 รวม 12 3,560,000 ทุน-ยอดถัวเฉลี่ย = 3,560,000 / 12 = 296,666.67 หมายเหตุ (1) 250,000 + 50,000 (2) 300,000 - 20,000 (3) 280,000 + 70,000 ทุน-แก้ว วันเดือนป� จำนวนทุน ระยะเวลาทุนคงที่ ผลคูณ 1 มกราคม 2560 400,000 2 800,000 1 มีนาคม 2560 350,000(1) 4 1,400,000 10 กรกฎาคม 2560 430,000(2) 5 2,150,000 30 พฤศจิกายน 2560 500,000(3) 1 500,000 รวม 12 4,850,000 ทุน-ยอดถัวเฉลี่ย = 4,850,000 / 12 = 404,166.67 หมายเหตุ (1) 400,000 - 50,000 (2) 350,000 - 80,000 (3) 430,000 + 70,000 ทุนถัวเฉลี่ยของ – ยอด 296,666.67 บาท - แก้ว 404,166.67 บาท รวมทุนถัวเฉลี่ย 700,833.34 บาท

104 ส่วนแบ่งกำไรของยอด = 700,833.34 296,666.67 x 800,000 = 338,644.47 ส่วนแบ่งกำไรของแก้ว = 700,833.34 404,166.67 x 800,000 = 461,355.53 สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ. 2560 รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 800,000 - ทุน-ยอด 338,644 47 ทุน-แก้ว 461,355 53 แบ่งผลกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุน ถัวเฉลี่ย 4. คิดดอกเบี้ยทุน และแบ่งผลกำไรที่เหลือตามข้อตกลง กรณีที่ผู้เป�นหุ้นส่วนนำเงินมาลงทุนไม่เท่ากัน อาจจะมีการตกลงให้ผลตอบแทนเงินทุนแก่ ผู้เป�นหุ้นส่วนก่อนโดยการให้ดอกเบี้ยทุน การคิดดอกเบี้ยต้องมีการกำหนดอัตราการคิดให้แน่นอน ปกติจะกำหนด เป�นรูปร้อยละของบัญชีทุน ส่วนจะเป�นบัญชีทุน ณ วันใดควรจะระบุให้ชัดเจน ว่าใช้ทุน ณ วันใด ดังต่อไปนี้ 4.1 ทุน ณ วันต้นงวดบัญชี 4.2 ทุน ณ วันสิ้นงวดบัญชี 4.3 ทุนถัวเฉลี่ย 4.1 คิดดอกเบี้ยทุนจากทุน ณ วันต้นงวดบัญชี จากโจทย์ตัวอย่างที่ 4 ให้คิดดอกเบี้ยทุนจากทุน ณ วันต้นงวดบัญชี 5% ผลกำไร ที่เหลือให้แบ่งเท่ากัน (บันทึกวิธีทุนคงที่) ให้ทำ 1. คำนวณส่วนแบ่งกำไร 2. บันทึกรายการในสมุดรายวันทั่วไป

105 การคำนวณส่วนแบ่งกำไรขาดทุน รายการ ยอด แก้ว รวม ดอกเบี้ยทุน ณ วันต้นงวดบัญชี 5% 12,500.00(1) 20,000.00(2) 32,500.00 กำไรที่เหลือแบ่งเท่ากัน 383,750.00(4) 383,750.00(4) 767,500.00(3) รวม 396,250.00(5) 403,750.00(6) 800,000.00 หมายเหตุ (1) 250,000 x 5 /100 (2) 400,000 x 5 /100 (3) 800,000 – 32,500 (4) 767,500 / 2 (5) 12,500+383,750 (6) 20,000+383,750 สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ. 2560 รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 32,500 - ทุน-ยอด 12,500 - ทุน-แก้ว 20,000 - คิดดอกเบี้ยทุน ณ วันต้นงวด 5% กำไรขาดทุน 767,500 - ทุน-ยอด 383,750 - ทุน-แก้ว 383,750 - กำไรที่เหลือแบ่งเท่ากัน 4.2 คิดดอกเบี้ยทุนจากทุน ณ วันสิ้นงวดบัญชี จากโจทย์ตัวอย่างที่ 4 ให้คิดดอกเบี้ยทุนจากทุน ณ วันสิ้นงวดบัญชี 10% ผลกำไร ที่เหลือเหลือให้แบ่งอัตรา 2 : 3 (บันทึกวิธีทุนคงที่) ให้ทำ 1. คำนวณส่วนแบ่งกำไร 2. บันทึกรายการในสมุดรายวันทั่วไป

106 การคำนวณส่วนแบ่งกำไรขาดทุน รายการ ยอด แก้ว รวม ดอกเบี้ยทุน ณ วันสิ้นงวดบัญชี 10% 35,000.00 50,000.00 85,000.00 กำไรที่เหลือแบ่งอัตรา 2 : 3 286,000.00 429,000.00 715,000.00 รวม 321,000.00 479,000.00 800,000.00 สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ. 2560 รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 85,000 - ทุน-ยอด 35,000 - ทุน-แก้ว 50,000 - คิดดอกเบี้ยทุน ณ วันสิ้นงวด 10% ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 715,000 - ทุน-ยอด 286,000 - ทุน-แก้ว 429,000 - กำไรที่เหลือแบ่ง 2 : 3 4.3 คิดดอกเบี้ยทุนจากทุนถัวเฉลี่ย จากโจทย์ตัวอย่างที่ 4 ให้คิดดอกเบี้ยทุนจากทุนถัวเฉลี่ย 10% ผลกำไร ที่เหลือเหลือให้แบ่งอัตราเท่ากัน (บันทึกวิธีทุนคงที่) ให้ทำ 1. คำนวณส่วนแบ่งกำไร 2. บันทึกรายการในสมุดรายวันทั่วไป

107 การคำนวณส่วนแบ่งกำไรขาดทุน รายการ ยอด แก้ว รวม ดอกเบี้ยทุนถัวเฉลี่ย 10% 29,666.66 40,416.66 70,083.32 กำไรที่เหลือแบ่งเท่ากัน 364,958.34 364,958.34 729,916.68 รวม 394,625.00 405,375.00 800,000.00 สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ. 2560 รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 70,083 32 ทุน-ยอด 29,666 66 ทุน-แก้ว 40,416 66 คิดดอกเบี้ยทุนถัวเฉลี่ย 10% กำไรขาดทุน 729,916 68 ทุน-ยอด 364,958 34 ทุน-แก้ว 364,958 34 กำไรที่เหลือแบ่งเท่ากัน 5. คิดเงินเดือนหรือโบนัสให้แก่ผู้เป�นหุ้นส่วนที่ดำเนินงาน กำไรที่เหลือแบ่งตามข้อตกลง การคิดเงินเดือนหรือค่าตอบแทนพิเศษในรูปของโบนัส (โบนัสจะให้ได้ในกรณีที่มีกำไรสุทธิเท่านั้น) ให้แก่ผู้เป�นหุ้นส่วนถือเป�นค่าตอบแทนการบริหาร หากผู้เป�นหุ้นส่วนคนอุทิศเวลาในการดำเนินงานกิจการห้าง หุ้นส่วนก็ควรจะได้รับผลตอบแทน ในกรณีที่ผู้เป�นหุ้นส่วนมีความรู้ ความสามารถหรือให้เวลาเข้ามาดำเนินงาน ห้างหุ้นส่วนไม่เท่ากัน ควรจะมีการระบุอัตราเงินเดือนของผู้เป�นหุ้นส่วนแต่ละคนให้ชัดเจนและโบนัสจะคิดให้ หุ้นส่วนผู้จัดการเท่านั้น โดยปกติการให้ค่าตอบแทนเงินเดือนหรือโบนัสแก่ผู้เป�นหุ้นส่วนจะไม่ถือเป�นค่าใช้จ่าย เนื่องจากผู้เป�นหุ้นส่วนเป�นเจ้าของกิจการมิใช่พนักงาน ดังนั้นเงินเดือนหรือโบนัสจึงถือเป�นส่วนหนึ่งในการแบ่งผล กำไรขาดทุนระหว่างกัน การคิดโบนัสให้ผู้เป�นหุ้นส่วนมี 2 วิธี คือ 5.1 การคำนวณจากกำไรสุทธิ (โบนัสไม่ถือเป�นค่าใช้จ่าย) โบนัส = 100 เปอร�เซนต�ของโบนัส x กำไรสุทธิ

108 5.2 การคำนวณจากกำไรสุทธิหลังหักโบนัส (โบนัสถือเป�นค่าใช้จ่าย) โบนัส = (100 เปอร�เซ็นต �ของโบนัส) เปอร�เซ็นต �ของโบนัส + x กำไรสุทธิ 5.1 การคำนวณจากกำไรสุทธิ (โบนัสไม่ถือเป�นค่าใช้จ่าย) ตัวอย่างที่ 5 เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2559 อลิสและออสตกลงเป�นหุ้นส่วนกัน หุ้นส่วนแต่ละคน มีทุนวันที่ 1 มกราคม 2560 300,000 บาท และ 500,000 บาท ตามลำดับ ในป� 2560 ห้างหุ้นส่วนมีกำไร สุทธิ 300,000 บาท ผู้เป�นหุ้นส่วนตกลงแบ่งกำไรขาดทุนดังนี้ คือ 1. คิดดอกเบี้ยทุนให้ผู้เป�นหุ้นส่วน 5% ของทุน ณ วันต้นงวดบัญชี 2. คิดเงินเดือนให้หุ้นส่วนทุกคนป�ละ 30,000 บาท 3. คิดโบนัสให้ออสในฐานะผู้จัดการ 10% ของกำไรสุทธิหลังหักเงินเดือน ดอกเบี้ยทุน แต่ก่อนหักโบนัส 4. กำไรหรือขาดทุนที่เหลือแบ่งเท่ากัน ให้ทำ 1. คำนวณส่วนแบ่งกำไร 2. บันทึกรายการในสมุดรายวันทั่วไป การคำนวณส่วนแบ่งกำไรขาดทุน รายการ อลิส ออส รวม คิดดอกเบี้ยทุน ณ วันต้นงวดบัญชี 5% 15,000.00 25,000.00 40,000.00 คิดเงินเดือน 30,000.00 30,000.00 60,000.00 คิดโบนัสให้ออส 10% - 20,000.00(1) 20,000.00 กำไรที่เหลือแบ่งเท่ากัน 90,000.00 90,000.00 180,000.00 รวม 135,000.00 165,000.00 300,000.00 หมายเหตุ (1) = 10% ของกำไรสุทธิหลังหักเงินเดือน ดอกเบี้ยทุน แต่ก่อนหักโบนัส = (แต่ก่อนหักโบนัส) x (กำไรสุทธิหลังหักเงินเดือนและดอกเบี้ยทุน) = 10% x (300,000 – 40,000 – 60,000) = 20,000

109 สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ. 2560 รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 40,000 - ทุน-อลิส 15,000 - ทุน-ออส 25,000 - คิดดอกเบี้ยทุน ณ วันต้นงวดบัญชี 10% กำไรขาดทุน 60,000 - ทุน-อลิส 30,000 - ทุน-ออส 30,000 - คิดเงินเดือน กำไรขาดทุน 20,000 - ทุน-ออส 20,000 - คิดโบนัสให้ออส 10% ของกำไรสุทธิหลัง หักเงินเดือน ดอกเบี้ยทุนแต่ก่อนหักโบนัส กำไรขาดทุน 180,000 - ทุน-อลิส 90,000 - ทุน-ออส 90,000 - กำไรที่เหลือแบ่งเท่ากัน 5.2 การคำนวณจากกำไรสุทธิหลังหักโบนัส (โบนัสถือเป�นค่าใช้จ่าย) ตัวอย่างที่ 6 เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2558 อมรและเทพตกลงเป�นหุ้นส่วนกัน ดำเนินกิจการ เรื่อยมา ในวันที่ 31 ธันวาคม 2560 มีทุน 200,000 บาท และ 300,000 บาท ตามลำดับ และห้างหุ้นส่วนมี กำไรสุทธิ 250,000 บาท ผู้เป�นหุ้นส่วนตกลงแบ่งกำไรขาดทุนดังนี้ คือ 1. คิดดอกเบี้ยทุนให้ผู้เป�นหุ้นส่วน 6% ของทุน ณ วันสิ้นงวดบัญชี 2. คิดเงินเดือนให้หุ้นส่วนทุกคนเดือนละ 3,000 บาท และ 4,000 บาท 3. คิดโบนัสให้เทพในฐานะผู้จัดการ 10% ของกำไรสุทธิก่อนหักเงินเดือน ดอกเบี้ยทุน แต่หลังหักโบนัส 4. กำไรหรือขาดทุนที่เหลือแบ่ง 3 : 2

110 ให้ทำ 1. คำนวณส่วนแบ่งกำไร 2. บันทึกรายการในสมุดรายวันทั่วไป การคำนวณส่วนแบ่งกำไรขาดทุน รายการ อมร เทพ รวม คิดดอกเบี้ยทุน ณ วันสิ้นงวดบัญชี 6% 12,000.00 18,000.00 30,000.00 คิดเงินเดือน 36,000.00 48,000.00 84,000.00 คิดโบนัสให้เทพ 10% - 22,727.27(1) 22,727.27 กำไรที่เหลือแบ่ง 3 : 2 67,963.64 45,309.09 113,272.73 รวม 115,963.64 134,036.36 250,000.00 หมายเหตุ (1) = 10% ของกำไรสุทธิก่อนหักเงินเดือน ดอกเบี้ยทุน แต่หลังหักโบนัส = (แต่หลังหักโบนัส) x (กำไรสุทธิก่อนหักเงินเดือนและดอกเบี้ยทุน) = 10/110 x (250,000) = 22,727.27 สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ. 2560 รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 30,000 - ทุน-อมร 12,000 - ทุน-เทพ 18,000 - คิดดอกเบี้ยทุน ณ วันสิ้นงวดบัญชี 6% กำไรขาดทุน 84,000 - ทุน-อมร 36,000 - ทุน-เทพ 48,000 - คิดเงินเดือน กำไรขาดทุน 22,727 27 ทุน-เทพ 22,727 27 คิดโบนัสให้เทพในฐานะผู้จัดการ 10%

111 สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ. 2560 รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 113,272 73 ทุน-อมร 67,963 64 ทุน-เทพ 45,309 09 กำไรที่เหลือแบ่ง 3:2

112 ใบงาน หน่วยที่ 3 สัปดาห์ที่ ชื่อวิชา การบัญชีห้างหุ้นส่วน ว/ด/ป…………… ชื่อหน่วย การแบ่งกำไรขาดทุน จำนวนชั่วโมง…… ต่อไปนี้เป�นรายละเอียดบางส่วนของห้างหุ้นส่วนดอกไม้ใบไม้ เริ่มกิจการเมื่อวันที่ 1 มกราคม 2549 ดอกไม้ ลงทุน 58,000 บาท ใบไม้ลงทุน 70,000 บาท ข้อมูลเกี่ยวกับทุน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2551 ทุน-ดอกไม้ 1 ธ.ค. ถอนทุน 22,0000 1 ม.ค. ยอดยกมา 68,000 19 เม.ย. เพิ่มทุน 12,000 1 ส.ค. เพิ่มทุน 32,000 ทุน-ใบไม้ 5 มี.ค. ถอนทุน 24,000 1 ม.ค. ยอดยกมา 92,000 22 ส.ค. ถอนทุน 10,000 18 พ.ค. เพิ่มทุน 40,000 30 มิ.ย. เพิ่มทุน 12,000 ให้ทำ บันทึกรายการในสมุดรายวันทั่วไปและแสดงการคำนวณประกอบแต่ละรายการดังนี้ 1) แบ่งกำไรขาดทุนเท่ากัน 2) แบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วน 4 : 6 3) แบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุน ณ วันต้นป� 4) แบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุนถัวเฉลี่ย 5) คิดดอกเบี้ยทุน 5 % ต่อป� จากทุนสิ้นป� คิดเงินเดือนให้ดอกไม้เดือนละ 1,000 บาท ใบไม้เดือนละ 1,200 บาท กำไรที่เหลือแบ่งตามอัตราส่วน 2 : 3 6) คิดดอกเบี้ยทุน 5% ต่อป� จากทุนต้นป� คิดเงินเดือนให้คนละ 12,000 บาท คิดโบนัสให้ดอกไม้ 5 % ของกำไรสุทธิก่อนหักโบนัส ดอกเบี้ยทุน เงินเดือน กำไรที่เหลือแบ่งเท่ากัน 7) คิดดอกเบี้ยทุน 5 % ต่อป� จากทุนถัวเฉลี่ย คิดเงินเดือนให้ดอกไม้ 10,000 บาท ใบไม้ 15,000 บาท คิดโบนัสให้ใบไม้ 5 % ของกำไรสุทธิหลังหักโบนัส ดอกเบี้ยทุนและเงินเดือน กำไรที่เหลือแบ่งตาม อัตราส่วนทุน 2 : 3

113 ใบงานที่ 2 หน่วยที่ 3 สัปดาห์ที่…………… ชื่อวิชา การบัญชีห้างหุ้นส่วน ว/ด/ป……………… ชื่อหน่วย การแบ่งกำไรขาดทุนของห้างหุ้นส่วน จำนวนชั่วโมง………… ต่อไปนี้เป�นข้อมูลของ หจก. เหรียญเงิน เหรียญและเงินตกลงเป�นหุ้นส่วนกัน เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2549 นำเงินสดมาลงทุนคนละ 100,000 บาท และ 130,000 บาท ตามลำดับ ระหว่างป�มีข้อมูลเกี่ยวกับบัญชีทุน ดังนี้ ทุน-เหรียญ ทุน-เงิน ม.ค. 1 ยอดยกมา 100,000 ม.ค. 1 ยอดยกมา 130,000 ก.ค. 1 เพิ่มทุน 30,000 มิ.ย. 1 เพิ่มทุน 30,000 ส.ค. 1 ลดทุน 10,000 ก.ย. 1 ลดทุน 20,000 ห้างมีกำไรสุทธิประจำป� 4549 จำนวน 180,000 บาท ห้างใช้ระบบทุนเปลี่ยนแปลง ให้ทำ บันทึกรายการในสมุดรายวันทั่วไปและแสดงการคำนวณประกอบตามแต่กรณี ดังนี้ 1. แบ่งกำไรขาดทุนเท่ากัน 2. แบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วน 2 : 3 3. แบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุน ณ วันสิ้นงวดบัญชี 4. แบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุนถัวเฉลี่ย 5. คิดดอกเบี้ยทุนให้หุ้นส่วนในอัตรา 10 % ต่อป� จากทุนต้นป� คิดเงินเดือนให้หุ้นส่วนเดือนละ 1,000 บาท และ 1,200 บาท ตามลำดับ คิดโบนัสให้เหรียญ 5 % ของกำไรสุทธิหลังหักโบนัสก่อนหัก ดอกเบี้ยทุนและเงินเดือน กำไรที่เหลือแบ่ง 2:3

114 วิชา การบัญชีห้างหุ้นส่วน รหัสวิชา 20201-2002 แบบฝ�กปฏิบัติที่ 1 การแบ่งกำไรขาดทุน ต่อไปนี้เป�นรายละเอียดบางส่วนของห้างหุ้นส่วนดอกไม้ เริ่มกิจการ 1 มกราคม 2559 กุหลาบนำเงินสดมา ลงทุน 58,000 บาท กล้วยไม้นำเงินสดมาลงทุน 70,000 บาท ข้อมูลเกี่ยวกับบัญชีทุนของหุ้นส่วน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560 มีดังนี้ ทุน-กุหลาบ 1 ธ.ค. ถอนทุน 12,000 1 ม.ค. ยอดยกมา 67,200 19 เม.ย. เพิ่มทุน 24,000 1 ส.ค. เพิ่มทุน 36,000 ทุน-กล้วยไม้ 5 มี.ค. ถอนทุน 24,000 1 ม.ค. ยอดยกมา 91,200 22 ส.ค. ถอนทุน 6,000 18 พ.ค. เพิ่มทุน 36,000 30 มิ.ย. เพิ่มทุน 12,000 ในป� 2560 มีกำไรสุทธิประจำป� 120,000 บาท ห้างหุ้นส่วนบันทึกบัญชีวิธีทุนเปลี่ยนแปลง ให้ทำ บันทึกรายการในสมุดรายวันทั่วไปและแสดงการคำนวณประกอบแต่ละรายการดังนี้ 1) แบ่งกำไรขาดทุนเท่ากัน สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต.

115 2) แบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วน 4 : 6 สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. 3) แบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุน ณ วันต้นป� สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต.

116 4) แบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราทุนถัวเฉลี่ย ทุน-กุหลาบ วันเดือนป� จำนวนทุน ระยะเวลาทุนคงที่ ผลคูณ ทุนถัวเฉลี่ย-กุหลาบ.................................................................. ทุน-กล้วยไม้ วันเดือนป� จำนวนทุน ระยะเวลาทุนคงที่ ผลคูณ ทุนถัวเฉลี่ย-กล้วยไม้.................................................................. สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต.

117 5) คิดดอกเบี้ยทุน 5 % ต่อป� จากทุนสิ้นป� คิดเงินเดือนให้กุหลาบเดือนละ 1,000 บาท กล้วยไม้เดือนละ 1,200 บาท กำไรที่เหลือแบ่งตามอัตราส่วน 3 : 2 การคำนวณส่วนแบ่งกำไรขาดทุน กุหลาบ กล้วยไม้ รวม .................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................... สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต.

118 6) คิดดอกเบี้ยทุน 5 % ต่อป� จากทุนต้นป� คิดเงินเดือนให้กุหลาบคนละ12,000 บาท คิดโบนัสให้กุหลาบ 5 % ของกำไรสุทธิก่อนหักโบนัส ดอกเบี้ยทุน เงินเดือน กำไรที่เหลือแบ่งเท่ากัน การคำนวณส่วนแบ่งกำไรขาดทุน กุหลาบ กล้วยไม้ รวม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .........................……………………………………………………………………………………………………………………………… สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต.

119 7) คิดดอกเบี้ยทุน 5 % ต่อป� จากทุนถัวเฉลี่ย คิดเงินเดือนให้กุหลาบ 10,000 บาท กล้วยไม้ 15,000 บาท คิดโบนัสให้กุหลาบ 5 % ของกำไรสุทธิหลังหักโบนัส ก่อนหักดอกเบี้ยทุน เงินเดือน กำไรที่เหลือแบ่งตาม อัตราส่วนทุน 2 : 3 การคำนวณส่วนแบ่งกำไรขาดทุน กุหลาบ กล้วยไม้ รวม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ......................................................................................................................................................................... สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต.

120 วิชา การบัญชีห้างหุ้นส่วน รหัสวิชา 30201-0002 แบบฝ�กปฏิบัติที่2 การแบ่งกำไรขาดทุน ต่อไปนี้เป�นรายละเอียดบางส่วนของห้างหุ้นส่วนสร้อยฟ้า เริ่มกิจการ 1 มกราคม 2560 สร้อยนำเงินสด มาลงทุน 60,000 บาท ฟ้านำเงินสดมาลงทุน 82,000 บาท ข้อมูลเกี่ยวกับบัญชีทุนของหุ้นส่วน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 มีดังนี้ ทุน-สร้อย 16 เม.ย. ถอนทุน 24,000 1 ม.ค. ยอดยกมา 84,000 30 มิ.ย. เพิ่มทุน 12,000 29 ก.ย. เพิ่มทุน 36,000 ทุน-ฟ้า 5 พ.ค. ถอนทุน 24,000 1 ม.ค. ยอดยกมา 108,000 20 พ.ย. ถอนทุน 12,000 18 ก.พ. เพิ่มทุน 36,000 10 ส.ค. เพิ่มทุน 24,000 ในป� 2561 มีกำไรสุทธิประจำป� 180,000 บาท ห้างหุ้นส่วนบันทึกบัญชีวิธีทุนเปลี่ยนแปลง ให้ทำ บันทึกรายการในสมุดรายวันทั่วไปและแสดงการคำนวณประกอบแต่ละรายการดังนี้ 1) แบ่งกำไรขาดทุนเท่ากัน สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต.

121 2) แบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วน 4 : 6 สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. 3) แบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุน ณ วันเริ่มกิจการ สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต.

122 4) แบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุน ณ วันต้นป� สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. 5) แบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุน ณ วันปลายป� สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต.

123 6) แบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราทุนถัวเฉลี่ย ทุน-สร้อย วันเดือนป� จำนวนทุน ระยะเวลาทุนคงที่ ผลคูณ ทุนถัวเฉลี่ย-สร้อย.................................................................. ทุน-ฟ้า วันเดือนป� จำนวนทุน ระยะเวลาทุนคงที่ ผลคูณ ทุนถัวเฉลี่ย-ฟ้า.................................................................. สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต.

124 7) คิดดอกเบี้ยทุน 10 % ต่อป�จากทุนต้นป� กำไรที่เหลือแบ่งเท่ากัน การคำนวณส่วนแบ่งกำไรขาดทุน สร้อย ฟ้า รวม ........................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................ .............................................................................................................................................................. สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. 8) คิดดอกเบี้ยทุน 10 % ต่อป�จากทุนปลายป� กำไรที่เหลือแบ่ง 3 : 2 การคำนวณส่วนแบ่งกำไรขาดทุน สร้อย ฟ้า รวม ........................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................ ..............................................................................................................................................................

125 สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. 9) คิดดอกเบี้ยทุน 10 % ต่อป� จากทุนถัวเฉลี่ย คิดเงินเดือนให้สร้อยเดือนละ 2,000 บาท ฟ้าเดือนละ 3,000 บาท กำไรที่เหลือแบ่งตามอัตราส่วน 3 : 2 การคำนวณส่วนแบ่งกำไรขาดทุน สร้อย ฟ้า รวม .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ......................................................................................................................................................................... สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต.

126 สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. 10) คิดดอกเบี้ยทุน 10 % ต่อป� จากทุนต้นป� คิดเงินเดือนให้สร้อยและฟ้าคนละ 35,000 บาท คิดโบนัสให้ สร้อย 5 % ของกำไรสุทธิก่อนหักโบนัส ดอกเบี้ยทุน เงินเดือน กำไรที่เหลือแบ่งเท่ากัน การคำนวณส่วนแบ่งกำไรขาดทุน สร้อย ฟ้า รวม ........................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................ .............................................................................................................................................................. สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต.

127 สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. 11) คิดดอกเบี้ยทุน 10 % ต่อป� จากทุนถัวเฉลี่ย คิดเงินเดือนให้สร้อย 20,000 บาท ฟ้า 25,000 บาท คิดโบนัสให้ฟ้า 10 % ของกำไรสุทธิหลังหักโบนัส ก่อนหักดอกเบี้ยทุน เงินเดือน กำไรที่เหลือแบ่งตาม อัตราส่วนทุน 2 : 3 การคำนวณส่วนแบ่งกำไรขาดทุน สร้อย ฟ้า รวม ........................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................ ..............................................................................................................................................................……… ………………………………………………………………………………………………………………..

128 สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต.

129 12) คิดดอกเบี้ยทุน 10 % ต่อป� จากทุนปลายป� คิดเงินเดือนให้สร้อยเดือนละ 2,000 บาท ฟ้าเดือนละ 1,500 บาท คิดโบนัสให้ฟ้า 10 % ของกำไรสุทธิก่อนโบนัส หลังหักดอกเบี้ยทุน เงินเดือน กำไรที่เหลือ แบ่งเท่ากัน การคำนวณส่วนแบ่งกำไรขาดทุน สร้อย ฟ้า รวม ........................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................................ .............................................................................................................................................................. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… สมุดรายวันทั่วไป หน้า........ พ.ศ. รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต.

130 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่ 3 สัปดาห์ที่ ชื่อวิชา การบัญชีห้างหุ้นส่วน ว/ด/ป……………… ชื่อหน่วย การแบ่งกำไรขาดทุน จำนวนชั่วโมง……… 1. ข 2. ค 3. ก 4. ก 5. ค 6. ง 7. ง 8. ค 9. ก 10. ง 11. ก 12. ค 13. ง 14. ข 15. ก 16. ค 17. ก 18. ง 19. ข 20. ค

131 เฉลยใบงาน หน่วยที่ 3 สัปดาห์ที่ ชื่อวิชา การบัญชีห้างหุ้นส่วน ว/ด/ป……………… ชื่อหน่วย การแบ่งกำไรขาดทุน จำนวนชั่วโมง……… 1) แบ่งกำไรขาดทุนเท่ากัน แบ่งกำไรขาดทุนเท่ากัน = 120,000 = 60,000 2 สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ. 2551 รายการ เลขที่ เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บัญชี บาท สต. บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 120,000 - ทุน-ดอกไม้ 60,000 - ทุน-ใบไม้ 60,000 - แบ่งผลกำไรขาดทุนเท่ากัน 2) แบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วน 4 : 6 ดอกไม้จะได้ส่วนแบ่งกำไร = 4 x 120,000 = 48,000 10 ใบไม้จะได้ส่วนแบ่งกำไร = 6 x 120,000 = 72,000 10 สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ. 2551 รายการ เลขที่ เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บัญชี บาท สต. บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 120,000 - ทุน-ดอกไม้ 48,000 - ทุน-ใบไม้ 72,000 - แบ่งผลกำไรตามอัตราส่วน 4 : 6

132 4) แบ่งกำไรขาดทุนตามอัตราส่วนทุนถัวเฉลี่ย ทุน-ดอกไม้ วัน เดือนป� จำนวนทุน ระยะเวลาที่ทุนคงที่ ผลคูณ 1 ม.ค. 2551 19 เม.ย. 2551 1 ส.ค. 2551 1 ธ.ค. 2551 68,000 80,000 112,000 90,000 4 3 4 1 272,000.00 240,000.00 448,000.00 90,000.00 12 1,050,000.00 ทุน-ใบไม้ วัน เดือนป� จำนวนทุน ระยะเวลาที่ทุนคงที่ ผลคูณ 1 ม.ค. 2551 5 มี.ค. 2551 18 พ.ค. 2551 30 มิ.ย. 2551 22 ส.ค. 2551 92,000 68,000 108,000 120,000 110,000 2 3 1 2 4 184,000.00 204,000.00 108,000.00 240,000.00 440,000.00 12 1,176,000.00 ส่วนแบ่งกำไรของดอกไม้ = 1,050,000 x 120,000 = 56,603.77 2,226,000 ส่วนแบ่งกำไรของใบไม้ = 1,176,000 x 120,000 = 63,396.23 2,226,000 สมุดรายวันทั่วไป พ.ศ. 2551 รายการ เลขที่ เดบิต เครดิต เดือน วันที่ บัญชี บาท สต. บาท สต. ธ.ค. 31 กำไรขาดทุน 120,000 - ทุน-ดอกไม้ 56,603 77 ทุน-ใบไม้ 63,396 23 แบ่งผลกำไรตามทุนถัวเฉลี่ย