KAEDAH PELAKSANAAN & PENULISAN LAPORAN PROJEK AKHIR: Format Laporan, Kaedah Pencarian Rujukan & Pengurusan Rujukan Menggunakan Mendeley Dekstop

++Format Laporan, Kaedah Pencarian
Rujukan & Pengurusan Rujukan
Menggunakan

Penulis:

Aryuziyanti Binti Mohamad @ Mohd Nor

Diterbitkan di Malaysia

Kaedah Pelaksanaan & Penulisan Laporan Penyelidikan Projek Akhir: Format Laporan, Kaedah
Pencarian Rujukan & Pengurusan Rujukan Menggunakan Mendeley Dekstop

Cetakan Pertama Tahun 2021

Hakcipta Terpelihara. Tiada bahagian daripada terbitan ini boleh diterbitkan semula, disimpan untuk
pengeluaran atau ditukar kepada sebarang bentuk atau dengan sebarang alat juga pun, sama ada
dengan cara elektronik, gambar, rakaman dan sebagainya sebelum mendapat kebenaran bertulis
daripada pihak Penerbitan.

Perpustakaan Negara Malaysia Data Pengkatalogan-dalam-Penerbitan

Aryuziyanti Mohamad@Mohd Nor, 1980-

KAEDAH PELAKSANAAN & PENULISAN LAPORAN PENYELIDIKAN PROJEK AKHIR : ++Format
Laporan, Kaedah Pencarian Rujukan & Pengurusan Rujukan Menggunakan Mendeley Dekstop /
Aryuziyanti Binti Mohamad @ Mohd Nor. ISBN 978-967-19379-0-7

1. Academic writing.
2. Dissertations, Academic.
3. Computer software.

I. Judul.
808.066378

Email: [email protected]

Diterbitkan Oleh
Aryuziyanti Binti Mohamad @ Mohd Nor
No.2 Jalan Tamarinda 10,
Taman Tamarinda, Proton City,
35900 Tanjung Malim,
Perak
Tel : 013-5056491

Dicetak Oleh
MUHIBBAH SALES & SERVICE
No 7, Jalan U1/1, Taman Universiti,
35950 Tanjung Malim, Perak Darul Ridzuan Tel : 05-4562052, Fax : 05-4562055 H/P : 012-2071610

PRAKATA

PELAKSANAAN & PENULISAN LAPORAN
PENYELIDIKAN PROJEK AKHIR

Buku ini ditulis adalah untuk berkongsi pengalaman penulisan dalam
menguruskan, melaksanakan dan memantau aktiviti projek akhir pelajar.
Kaedah pengurusan projek akhir pelajar yang telah dipraktikkan bermula
tahun 2007 hingga kini dibukukan dalam penulisan ini berdasarkan kurikulum.
Penulisan ini mengandungi 5 bab yang dimulakan dengan pengenalan kepada
jenis projek, kaedah pengurusan dan pelaksanaan cadangan tajuk, buku log,
carta gant, kertas cadangan, laporan akhir, seminar pembentangan dan
penilaian menggunakan rubrik. Selain itu juga tidak kurang pentingnya format
penulisan laporan akhir projek yang mana ditulis dalam penulisan ini dengan
mengemukakan format dan penerangan penulisan laporan mengikut urutan
laporan berjilid. Kaedah penulisan abstrak juga dimuatkan dalam penulisan ini
bagi membantu pengkaji mahupun pelajar dalam menyemak penulisan abstrak
yang berkesan.

Kaedah Pencarian Rujukan & Pengurusan
Rujukan Menggunakan Mendeley Dekstop

Bahan tambahan dalam penulisan ini adalah panduan
pencarian jurnal dalam platform yang bersesuaian dan
panduan penggunaan perisian Mendeley Dekstop bagi
membantu pengkaji mahupun pelajar dalam menguruskan
bahan rujukan kajian dengan lebih sistematik dan berkesan.
Penulis juga menyediakan bahan tambahan dengan
mengimbas kod QR di mana pembaca akan disambungkan ke
nota seterusnya atau ke laman web. Nota tambahan terdiri
daripada contoh K-Chart, e-Buku Log, e-Gantt Chart, e-
Borang Rubrik, serta sambungan ke platform jurnal dan laman
muat turun perisian Mendeley Dekstop.

Penulis berharap penulisan ini membantu para pelajar, penyelia projek,
penyelaras projek dan para penyelidik sama ada dalam menguruskan dan
mengendalikan penyelidikan dan penulisan laporan penyelidikan mereka.

Sekian.

Prakata.....................................................................................................................................................ii
1 PENGENALAN ....................................................................................................................................1

1.1 Pendahuluan...................................................................................................................................1
1.2 Jenis Projek ....................................................................................................................................1
2 PENGURUSAN DAN PELAKSANAAN PROJEK ...............................................................................2
2.1 Kaedah Pengurusan dan Pelaksanaan Projek Tahun Akhir ..........................................................2
2.2 Peranan ..........................................................................................................................................5
2.3 Cadangan Tajuk ............................................................................................................................6
2.4 Buku Log dan Carta Gantt ..............................................................................................................9
2.5 Kertas Kerja Cadangan Projek .....................................................................................................11
2.6 Laporan Projek Tahun Akhir .........................................................................................................13
2.7 Pembentangan Projek Tahun Akhir ..............................................................................................14
2.8 Kaedah Penilaian dan Rubrik Penilaian Projek Tahun Akhir ........................................................19
3 TEKNIK PENULISAN ABSTRAK .....................................................................................................22
3.1 Elemen Dalam Abstrak .................................................................................................................22
3.2 Contoh Abstrak ............................................................................................................................24
4 FORMAT PENULISAN LAPORAN PROJEK TAHUN AKHIR...........................................................25
4.1 Kandungan Keseluruhan Laporan Projek Tahun Akhir .................................................................25
4.2 Penulisan dan Format Bahagian Laporan.....................................................................................27
4.3 Penulisan dan Format Bahagian Penutup ....................................................................................30
4.4 Format Penjilidan Laporan Projek Tahun Akhir ............................................................................35
5 PENGGUNAAN PERISIAN MENDELEY DEKSTOP.........................................................................37
5.1 Kaedah Pencarian Jurnal..............................................................................................................38
5.2 Pendaftaran Perisian Mendeley Dekstop .....................................................................................45
5.3 Mengurus Bahan Rujukan Dalam Perisian Mendeley Dekstop.....................................................48
5.4 Pencarian Maklumat Dalam Perisian Mendeley Dekstop .............................................................49
5.5 Penambahan Dokumen Dalam Perisian Mendeley Dekstop ........................................................51
5.6 Memasukkan Petikan Dari Perisian Mendeley Dekstop ke Microsoft Word..................................55

5.7 Memasukkan Bibliografi dari Perisian Mendeley Dekstop ke Microsoft Word...............................65

BIBLIOGRAFI…………………………………………………………………………………………………66

1.0 PENGENALAN

1.1 PENDAHULUAN
Projek akhir adalah untuk meninggikan pencapaian dan kebolehan pelajar di dalam masalah
kajian akademik untuk melahirkan ahli teknologi yang berupaya memimpin dan menangani
perkembangan teknologi.

1.2 JENIS PROJEK
Projek yang boleh dijalankan oleh pelajar terdiri daripada kajian atau penyelidikan, rekabentuk
atau binaan (produk), atau kajian kes. Ciri-ciri lazim yang patut ada pada sesuatu projek yang
dipilih adalah seperti berikut:

PROJEK BERBENTUK KAJIAN ATAU PENYELIDIKAN
Menumpukan kepada sesuatu kelakuan, fenomena atau ciri-ciri sesuatu kejadian atau proses.
Hasil projek ini adalah dalam bentuk data, pemerhatian dan seterusnya tafsiran yang boleh
meningkatkan pengetahuan pelajar berkenaan bidang kajian atau penyelidikan itu.

PROJEK REKABENTUK/BINAAN
Menumpukan perhatian kepada sesuatu rekaan atau binaan yang memenuhi penentuan,
standard atau keperluan teknikal tertentu. Hasil projek ialah satu rekabentuk atau binaan.

PROJEK KAJIAN KES
Melibatkan kajian mengenai sesuatu kes atau topik tertentu. Kajian boleh merangkumi segala
aspek atau faktor yang boleh memberi kesan terhadap topik atau kes berkenaan. Hasil projek
ini ialah dalam bentuk satu tafsiran terhadap aspek atau faktor penting yang membentuk kes
atau topik berkenaan.

1

2.0 PENGURUSAN & PELAKSANAAN PROJEK

Projek dilaksanakan dalam dua semester iaitu projek 1 dan projek 2.

Pelajar-pelajar yang mendaftar Projek perlu mengikuti aktiviti-aktivi yang dinyatakan di dalam Course
Outline/Takwim Projek bagi memudahkan urusan perlaksanaan projek mereka. Takwim/Course Outline
ini dikeluarkan pada awal sesuatu semester dengan merujuk Kalendar Akademik.

2.1 KAEDAH PENGURUSAN DAN PELAKSANAAN PROJEK TAHUN AKHIR
Semua kegiatan yang berkaitan dengan perjalanan projek perlu pengelolaan oleh Penyelaras
Projek 1 dan Projek 2 bagi memastikan perjalanan dan prosedur kerja diselaraskan dalam satu
kerangka kerja yang berkesan.
Projek 1
Perlaksanan Projek 1 memerlukan pelajar mengikuti bengkel dan pertemuan dengan penyelia
projek masing-masing dalam sekurang-kurang tempoh dua jam dalam seminggu selama 1
semester. Rajah 1 menunjukkan contoh Kerangka Kerja Perlaksanaan Projek 1. Semasa
mengikuti pertemuan atau bengkel, pelajar perlu didedahkan dengan kaedah menjalankan
kajian, menguruskan projek, menghasilkan laporan teknikal dan menyampaikan secara lisan
hasil kerja projek. Perancangan dan kandungan pertemuan adalah perlu dirancang
menggunakan Course Outline yang diedarkan oleh Penyelaras Projek 1 pada awal semester.
Kehadiran pelajar dalam bengkel atau pertemuan ini adalah diwajibkan.
Projek 2
Perlaksanaan Projek 2 memerlukan pelajar berbincang dan melaporkan perkembangan status
projek kepada penyelia masing-masing. Rajah 2 menunjukkan contoh Kerangka Kerja
Perlaksanaan Projek 2. Berbekalkan pengalaman yang telah diperolehi sewaktu melaksanakan
Projek 1, pelajar perlu menguruskan projek, menghasilkan produk, menganalisis projek,
menghasilkan laporan teknikal akhir dan menyampaikan secara lisan hasil kerja projek.
Perancangan projek adalah mengikut Takwim Projek 2 yang diedarkan oleh Penyelaras Projek
2 pada awal semester.

2

KETUA JABATAN KETUA PENYELARAS PENYELIA PELAJAR
PROGRAM PROJEK PROJEK/PENSYARAH

Mula KURSUS
Sedia Takwim
Agih Kumpulan Selia Sedia Tajuk Projek
Beri Taklimat Pelajar

Mengumpulkan Lulus FASA 1 Sedia Carta Gantt
Kertas Cadangan Lulus & K-Chart
dan Markah Projek Lulus
FASA 2
TIDAK
Bentang Kertas
Pemantauan tajuk Cadangan Projek
projek (Gantt Chart,
FASA 3
K-Chart)
Penambahbaikan
Nilai Kertas Kertas Cadangan
Cadangan dan Rekod
Projek
Markah

Gagal

Lulus/
Gagal

Lulus

Selia
Pelajar

Sahkan Semak dan Mengumpulkan Lulus Hantar Laporan Akhir
Keputusan Sahkan Markah Projek Bab 1,Bab 2 Bab 3 &
Rekodkan Markah
Tamat Keputusan Dalam Pangkalan Rujukan

Data Bentang 30%-50%
Hasil
Projek

Rajah 1: Kerangka Kerja Pelaksanaan Projek 1

3

KETUA JABATAN KETUA PENYELARAS PENYELIA PROJEK PELAJAR
PROGRAM PROJEK /PANEL INDUSTRI

Mula

Sedia Takwim

Beri Taklimat Selia Menghasilkan
Pelajar produk

Uji produk
Menyediakan
laporan akhir

TIDAK

Lulus/ Lulus Analisa &
gagal perbincangan
keputusan projek
Mengumpulkan Pemantauan hasil
Borang Pengesahan projek 2 (Gantt FASA 1
Chart, Pra-
Pemantauan Bentang Pra
Pembentangan Pembentangan) dan pembentangan
Projek Semester draf laporan
Projek 2
Akhir
FASA 2
Gagal
Bentang
Lulus Pembentangan
Akhir Projek 2

Lulus/
Gagal

Selia Lulus Penambahbaikan
Pelajar Laporan Akhir

Gagal

Lulus/ Lulus
Gagal

Sahkan Semak dan Mengumpulkan Rekodkan Markah Hantar Laporan Akhir
Keputusan Sahkan Markah Projek dan Dalam Pangkalan Jilid dan CD
Laporan Akhir Jilid
Tamat Keputusan Data
dan CD

Rajah 2: Kerangka Kerja Pelaksanaan Projek 2

4

2.2 PERANAN
Pelajar projek perlu menghayati peranan mereka bagi menjayakan sesuatu projek yang
dilaksanakan.

Peranan Pelajar
Peranan dan tanggungjawab pelajar adalah terbahagi kepada semasa menjalankan projek 1 dan
projek 2 seperti disenaraikan dalam Jadual 1 dan Jadual 2.

Jadual 1: Peranan Pelajar dalam Projek 1
Bil PROJEK 1
1 Menghadiri taklimat Projek dan bidang
2 Memilih penyelia projek
3 Menghadiri kuliah atau bengkel Kursus Projek 1 sepanjang tempoh semester daftar
4 Mematuhi prosedur dan peraturan keselamatan, kesihatan dan etika di tempat kerja (jika berkaitan)
5 Membuat kajian awal keperluan industri atau komuniti dalam menentukan tajuk, keaslian idea dan

hala tuju projek serta mempunyai nilai komersial.
6 Memilih projek yang menyumbang kepada keperluan industri atau komuniti dan digalakkan

mengadakan kolaborasi dengan pihak berkenaan.
7 Mengadakan perbincangan dengan penyelia projek tentang tajuk projek yang hendak dilaksanakan
8 Menghantar tajuk projek kepada penyelaras Projek 1
9 Menghadiri sesi temubual pertama bagi meluluskan tajuk projek di peringkat Jabatan atau Program
10 Menghadiri sesi temubual kedua bagi meluluskan tajuk projek sekiranya keputusan sesi temubual

pertama adalah gagal
11 Membentangkan cadangan tajuk kepada panel untuk tapisan tajuk kali kedua.
12 Menyediakan dan mendapatkan pengesahan daripada penyelia projek Gantt Chart (Perancangan

Projek 1 dan Projek 2) untuk penyediaan Laporan Lengkap dan Penghasilan Produk.
13 Mengadakan pertemuan berkala dengan penyelia bagi membincangkan perjalanan Projek 1 dan

mengisi serta pengesahan Buku Log berkala.
14 Membentangkan hasil kerja Projek 1.
15 Membaiki Projek 1 berdasarkan komen penilai
16 Menghantar Borang pemohonan pertukaran tajuk projek kepada Penyelia dan Penyelaras jika ingin

menukar tajuk projek
17 Menambahbaik tajuk projek dan berbincang dengan Penyelaras Projek 1 untuk pemilihan penyelia

jika penukaran tajuk projek dibenarkan

Jadual 2: Peranan Pelajar dalam Projek 2

5

Bil PROJEK 2
1 Menghadiri taklimat Projek dan bidang
2 Pelajar perlu melaksanakan dan menyelesaikan projek atau kajian mengikut tempoh yang telah

ditetapkan
3 Mengadakan pertemuan berkala dengan penyelia bagi mengemukakan perkembangan dan

rumusan kemajuan projek mengikut Carta Gantt.
4 Membincangkan status kemajuan kerja dengan penyelia. Mengisi serta mengesahkan Jadual Buku

Log secara berkala.
5 Menghantar draf laporan projek 2 kepada penyelia.
6 Membaiki draf laporan projek 2 jika diminta oleh penyelia.
7 Membentangkan hasil projek 2 untuk pra-pembentangan dan pembentangan akhir.
8 Membaiki laporan berdasarkan komen penilai dan penyelia
9 Menghantar Laporan Projek (Berjilid) dan CD ‘softcopy’ laporan kepada Penyelaras Projek 2

2.3 CADANGAN TAJUK

Setiap pelajar dikehendaki mengemukakan TIDAK MELEBIHI dua cadangan tajuk yang
berkaitan dengan bidang pilihan masing-masing. Cadangan tajuk projek oleh pelajar perlu
diserahkan kepada Penyelaras Projek mengikut tarikh pada ‘Course Outline’ Projek 1 dengan
mengemukakan Borang Pendaftaran Tajuk Projek 1. Kelulusan cadangan tajuk projek pelajar
adalah tertakluk kepada Jabatan atau Program.

Proses penilaian cadangan tajuk adalah diselaraskan oleh Penyelaras Projek 1. Contoh proses
penilaian cadangan tajuk adalah seperti dalam Rajah 3.

Kelulusan Cadangan Tajuk oleh Penyelia Projek

Temubual/ perbincangan Pelajar Menghantar Borang Cadangan Tajuk
dengan Penyelia dalam Tempoh 3 minggu

Kelulusan Cadangan Tajuk oleh Panel

Pembentangan K-Chart Perbahasan dan penelitian
Objektif,Skop,Metodologi Kajian &

Kepentingan Kajian

Kelulusan Pertukaran Tajuk

Mohon melalui Borang Pertukaran Perbincangan melalui Penyelia dan

Tajuk selepas minggu 6 Penyelaras Projek 1

Rajah 3: Proses Penilaian Cadangan Tajuk Projek

6

Semasa proses penilaian cadangan tajuk, pelajar dikehendaki menghadiri satu sesi temubual
bersama penyelia pada tarikh yang ditetapkan. Kemudian senarai tajuk projek yang diluluskan
akan dikeluarkan. Sekiranya tajuk yang dicadangkan oleh pelajar tidak diluluskan, pelajar masih
diberi peluang untuk mencari cadangan tajuk yang lain dengan menghantar semula cadangan
tajuk projek yang baru atau memperbaiki semula tajuk sebelumnya melalui bantuan daripada
penyelia projek. Kelulusan cadangan tajuk projek pelajar menggunakan Borang Pendaftaran
Tajuk Projek 1 (Rajah 4) hanya boleh dipertimbangkan sehingga minggu ke-3. Sekiranya pelajar
gagal mendapatkan tajuk projek yang sesuai sehingga minggu ke 4, Penyelia akan menasihati
pelajar agar menggugurkan matapelajaran ini bagi mengelakkan gred gagal.

Rajah 4: Borang Cadangan Tajuk

7

Cadangan tajuk yang telah diluluskan dibentangkan kepada panel yang ditetapkan oleh
Penyelaras Projek 1 bagi tapisan cadangan tajuk kali ke-2 bagi meneliti dari segi pernyataan
masalah, objektif, skop, metodologi kajian dan kepentingan projek serta syarat-syarat projek
yang dibenarkan. Pembentangan lebih berkesan dengan menggunakan K-Chart (Rajah 5).

Rajah 5: Contoh K-Chart

Scan

Power Point K-Chart

Selepas minggu ke-4, jika pelajar ingin menukar tajuk, pelajar perlu mengisi Borang Permohonan
Pertukaran Tajuk Projek (Rajah 6) bagi tujuan pertukaran tajuk yang baharu. Walau
bagaimanapun, keputusan pertukaran ini adalah bergantung kepada kelulusan penyelia dan
penyelaras projek 1.

8

Rajah 6: Contoh Borang Pertukaran Tajuk

2.4 BUKU LOG DAN CARTA GANTT
Sepanjang perlaksanaan projek, pelajar perlu mengemukakan perkembangan, rumusan
kemajuan projek dan Carta Gantt Projek pada setiap kali pertemuan dengan penyelia
masing-masing. Pelajar perlu membawa bersama buku log pada setiap kali sesi
perjumpaan bersama penyelia.

9

• Antara perkara-perkara yang dinilai dalam buku log adalah:
• Pencapaian pelajar berdasarkan Carta Gantt Projek
• Prestasi perlaksanaan projek
• Perkembangan intelek atau sahsiah pelajar

Buku Log
Buku Log ialah catatan lengkap mengenai sebarang kerja yang dilakukan untuk sesuatu
projek. Penyelia perlu mengesahkan catatan yang dibuat oleh pelajar pada setiap
perjumpaan (setiap minggu).
Perkara-perkara yang perlu dicatatkan adalah ditunjukkan dalam Rajah 7.

PROJEK 1
i) Tarikh perbincangan, hasil perbincangan atau arahan yang dilaksanakan.
ii) Tajuk projek, objektif, skop projek dan rancangan kerja hendaklah

dimuatkan di bahagian awal buku log (carta gantt dan pemantauan
pelaksanaan)
iii) Tarikh-tarikh penting dan kos berkaitan dengan perlaksanaan dan penilaian
projek.
iv) Perlaksanaan, masalah, cadangan penyelesaian dan alatan yang diperlukan.

PROJEK 2
i) Data atau sebarang hasil keputusan yang diperolehi daripada projek.
ii) Lakaran gambarajah atau graf atau lukisan yang berkaitan dengan projek

yang dijalankan.

Rajah 7: Catatan Dalam Buku Log

Scan

e-Buku Log

Carta Gantt
Kemahiran pengurusan projek dan menguruskan aktiviti projek adalah satu kemahiran
yang memberi impak yang berkesan terhadap penglibatan pelajar dalam akademik.
Kemahiran ini mendedahkan pelajar kepada kemahiran merancang projek, kemahiran
bekerja secara individu dan berpasukan dan kemahiran mengurus kos projek.

10

Scan e-Gantt Chart
APPS

❖ e-gantt chart ini boleh juga digunakan untuk menguruskan projek penyelidikan.
Ia membantu penyelidik merancang dan merekodkan pelaksanaan kerja-kerja
penyelidikan.

2.5 KERTAS KERJA CADANGAN PROJEK (PROPOSAL)

Berikut merupakan contoh proses pengurusan kelulusan kertas kerja cadangan projek.

“Pada seminggu sebelum pembentangan projek 1 FASA 2, pelajar perlu mengemukakan
Borang Pengesahan Semakan Kertas Kerja / Proposal Projek oleh Penyelia projek 1
(Rajah 8).

Pada minggu 14-15 pula, pelajar dikehendaki menunjukkan hasil pembangunan produk
mereka kepada penyelia masing-masing. Penyelia akan menilai kemajuan projek ini
dengan menggunakan Borang Semakan Syarat Lulus Projek 1 (Rajah 9).”

• Penyerahan draf secara berperingkat untuk kertas kerja ‘proposal’ kepada penyelia.
• Serahan Laporan kertas kerja projek yang telah diluluskan oleh Penyelia (Lampirkan

Borang Pengesahan Semakan Laporan Kertas Kerja Projek 1 oleh Penyelia)
semasa sesi pembentangan FASA 2 dijalankan.

• Penulisan kertas kerja tersebut ialah di antara 10 hingga 15 muka surat A4 (Times
New Roman 12)

• Perkara-perkara yang perlu dimuatkan dalam kertas kerja ‘proposal’ adalah:
i) Pengenalan
ii) Objektif Kajian
iii) Skop Kajian
iv) Ringkasan Literatur Kajian
v) Metodologi Kajian (Carta Alir Metodologi Kajian)
vi) Jangkaan Dapatan
vii) Lakaran Produk
viii) Anggaran Kos Produk
ix) Kesimpulan atau Projek impak
x) Pengesahan Proposal oleh Penyelia

11

Rajah 8: Borang Pengesahan Semakan Laporan Kertas Kerja Projek 1 oleh Penyelia

Rajah 9: Borang Semakan Syarat Lulus Projek 1

12

2.6 LAPORAN PROJEK TAHUN AKHIR
Laporan projek di dalam Projek 2 dikenali sebagai Laporan Akhir Projek (Final Report).

Ianya merupakan laporan lengkap yang berkaitan dengan projek yang telah dijalankan

dari Projek 1 dan Projek 2. Penulisannya hendaklah dibuat berpandukan format

penulisan yang telah ditetapkan oleh pihak jabatan.

• Penyerahan draf laporan adalah berperingkat mengikut Takwim Projek 2
kepada penyelia untuk semakan.

• Penyelia adalah Panel Penilai 1 bagi laporan akhir projek 2. Semua
kesilapan perlu diperbetulkan sebelum hantar kepada Panel Penilai 2 untuk
semakan kali ke-2.

• Semua kesilapan yang dikenalpasti oleh Panel Penilai 2 (Second Reader)
hendaklah diperbetulkan sebelum penyerahan pengesahan penyelia
projek.

• Ketebalan Laporan Akhir Projek adalah tidak kurang daripada 50 mukasurat
(tidak termasuk lampiran)

• 1 Laporan berjilid perlu dihantar mengikut tarikh dalam Takwim Projek 2
kepada Penyelaras Projek 2.

• Perkara-perkara yang perlu dimuatkan dalam laporan akhir projek adalah
dalam Jadual 3 :

Jadual 3: Kandungan Laporan Akhir Projek

a. Bahagian Awal b. Bahagian Utama c. Bahagian Tambahan

i. Halaman judul i. Pengenalan i. Rujukan

ii. Perakuan keaslian ii. Kajian literatur menggunakan gaya

iii. Abstrak/ Abstract iii. Metodologi kajian American

iv. Penghargaan iv. Analisis Data & Psychological

v. Isi kandungan Perbincangan Association (APA)

vi. Senarai jadual v. Kesimpulan ii. Lampiran

vii. Senarai rajah

Senarai simbol,

singkatan atau

tatanama

viii. Senarai lampiran

Penghasilan Laporan (First Draft Report) adalah mengandungi maklumat berikut yang
membantu dalam penghasilan laporan akhir pada Projek 2:

(i) Bab 1(Pengenalan)
(ii) Bab 2 (Literatur Kajian)
(iii) Bab 3 (Metodologi)

13

2.7 PEMBENTANGAN PROJEK TAHUN AKHIR

Projek 1
Pembentangan adalah WAJIB bagi setiap pelajar yang mendaftar Kursus Projek.
Membentangkan cadangan tajuk projek pada FASA 1 dan laporan kertas kerja projek
pada FASA 2 adalah bertujuan untuk melatih pelajar berkebolehan membentangkan
hasil kerja yang telah dijalankan secara lisan. Ia bertujuan untuk memberi peluang
pertukaran pendapat antara pembentang dan pendengar.

• Tarikh pembentangan projek ditentukan oleh Penyelaras Projek 1
(mengikut ‘Course Outline’ yang diedarkan).

• Semua pelajar DIWAJIBKAN hadir.
• Setiap pelajar diberi masa selama 10-15 minit sesi pembentangan dan 5-

10 minit sesi soal jawab.
• Penilai pembentangan dipilih oleh Penyelaras Projek bergantung kepada

keperluan kurikulum.
• Perkara-perkara yang perlu dibentangkan antaranya adalah seperti Jadual 4:

 Bergantung kepada perancangan kerja Penyelaras Projek 1.

Jadual 4: Kriteria Pembentangan Projek 1

Project 1

Fasa 1: (Pembentangan Tajuk Projek) Fasa 2: (Pembentangan Proposal

• Kelulusan Tajuk Projek dengan Penyelia Projek)

(i) Objektif kajian • Kelulusan keseluruhan
(ii) Skop kerja keseluruhan
(iii) Membahaskan rujukan kandungan projek dengan panel
(iv) Mengenalpasti masalah,pendekatan
penilai
dan pelaksanaan yang digunakan
(v) Lakaran produk i) Objektif kajian
(vi) Carta Gantt ii) Skop kerja keseluruhan
• Kelulusan Tajuk Projek dengan Penal iii) Membahaskan rujukan
iv) Mengenalpasti masalah,
(Tapisan kedua)
pendekatan
(i) Objektif kajian dan pelaksanaan yang
(ii) Skop kerja keseluruhan digunakan
(iii) Membahaskan rujukan v) Membahaskan
(iv) Mengenalpasti masalah, pendekatan metodologi projek yang
dipilih dan jangkaan
dan pelaksanaan yang digunakan dapatan.
(v) Lakaran produk vi) Anggaran Kos Projek
(vi) Carta Gantt vii) Carta Gantt
viii) Kesimpulan
ix) Pengesahan Proposal

oleh Penyelia

14

Projek 2
Membentangkan hasil dapatan projek dan produk adalah bertujuan untuk memberi
peluang pertukaran pendapat antara pelajar, penyelia dan penilai industri. Pra-
pembentangan memberi peluang kepada pelajar bagi penambahbaikan pada hasil
projek sebelum pembentangan akhir projek.

(1) Pra-Pembentangan Projek
Berikut merupakan contoh proses pelaksanaan Pra-Pembentangan Projek.

Tarikh pembentangan projek ditentukan oleh Penyelaras Projek 2 (mengikut Takwim
yang diedarkan iaitu Minggu 10 atau 11).
Semua pelajar DIWAJIBKAN hadir. Pelajar yang gagal hadir tanpa kebenaran akan
diambil tindakan disiplin atau GAGAL.
Setiap pelajar diberi masa selama 10-15 minit sesi pembentangan dan 5-10 minit sesi
soal jawab.
Penilai pembentangan dipilih oleh Penyelaras Projek 2 yang terdiri dari pensyarah
atau panyelia projek atau panel.

Perkara-perkara yang akan disemak semasa pra-pembentangan projek adalah
seperti berikut (Jadual 5):

Jadual 5: Kriteria Pra-Pembentangan Projek 2

Project 2

Pra-Pembentangan Projek:

i) Slaid Pembentangan
ii) Produk
iii) Laporan Lengkap Projek

Scan e-Borang Pra-
Pembentangan

15

(2) Seminar atau Pembentangan & Pertandingan Inovasi Projek

Taklimat •Kandungan Slide
•Kandungan Banting/Poster
•Garis Panduan Pembentangan

Persediaan •Layout Booth
•Taklimat

Pelaksanaan •Jadual Pembentangan

•Panel Industri/Organisasi Luar

•Mesyuarat/Sesi Perbincangan
bersama Panel Penilai

Rajah 10: Pengendalian Seminar Pembentangan Akhir

• Penyelaras Projek 2 akan memberikan satu sesi taklimat mengenai prosedur
dan peraturan yang digunapakai ketika pembentangan. Taklimat ini juga akan
menerangkan prosedur penghantaran laporan, penyediaan banting atau poster
dan format CD.

Berikut merupakan contoh persediaan Pembentangan Projek

maklumat banting yang menyatakan mengenai projek yang telah dibuat
mengikut tarikh (2 minggu sebelum pembentangan akhir) yang
ditetapkan oleh Penyelaras Projek 2 dan borang yang disediakan
maklumat banting yang akan diselaraskan (Rajah 11)
CD perlu dihantar bersama-sama laporan berjilid.
Borang Inventori Kajian/Projek Pelajar (Borang J)

Scan Borang Iventori

16

Rajah 11: Borang Maklumat Banting
17

Berikut merupakan contoh proses pelaksanaan Pembentangan Akhir Projek

Tarikh pembentangan projek ditentukan oleh Penyelaras Projek (mengikut Takwim
yang diedarkan iaitu Minggu 13).
Semua pelajar DIWAJIBKAN hadir. Pelajar yang gagal hadir tanpa kebenaran akan
diambil tindakan disiplin atau GAGAL.
Setiap pelajar diberi masa selama 10-15 minit sesi pembentangan dan 5-10 minit sesi
soal jawab.
Penilai pembentangan dipilih oleh Penyelaras Projek yang terdiri dari pensyarah atau
panel penilai luar atau panel penilai industri.

• Perkara-perkara yang perlu dibentangkan antaranya adalah seperti berikut:

Jadual 6: Kriteria Pembentangan Akhir Projek 2

Project 2

Pembentangan Projek Akhir:

iv) Objektif kajian
v) Skop kerja keseluruhan
vi) Membahaskan rujukan
vii) Mengenalpasti masalah, pendekatan dan pelaksanaan yang digunakan
viii) Kaedah penyelesaian
ix) Membahaskan keputusan kajian
x) Meninjau sama ada penyelesaian yang diperolehi memenuhi objektif kajian
xi) Merumuskan keputusan yang diperolehi
xii) Kesimpulan dan cadangan
xiii) Demontrasi produk

• Pelajar perlu juga menekankan kriteria penilaian produk dengan
memberikan masa untuk mendemontrasikan produk bagi
mempertandingan produk berkenaan.

• Pelajar tidak dibenarkan untuk membentangkan semula projek mereka
dengan tujuan untuk memperbaiki markah yang telah diperolehi dalam
pembentangan sebelumnya.

18

2.8 KAEDAH PENILAIAN DAN RUBRIK PENILAIAN PROJEK TAHUN AKHIR
Penilaian Projek adalah berdasarkan kepada silibus yang telah ditetapkan.
Contoh wajaran pemarkahan bagi Projek adalah seperti berikut:

Project 1

Seminar/Pembentangan Project 1
(Presentation)
Pembentangan Fasa 1
Kemajuan Mingguan Pembentangan Fasa 2: 20%
(Log Book) * Project 1 Presentation Rubric
Kertas Kerja Buku Log: 20%
(Proposal) Log Book 1 & 2 Rubric
Laporan Kertas Kerja Projek (Proposal): 20%
*Proposal Evaluation Rubric

First Draft Report Draf Laporan Projek (Bab 1, 2 & 3): 30%
*First Draft Report Rubric

Project 2

Project 2

Seminar/Pembentangan Pembentangan: 20%
(Presentation) Pra-Pembentangan: (10%)
*Presentation Preparation Monitoring Rubric
Kemajuan Mingguan Pembentangan Akhir: (10%)
(Log Book) *Project 2 Presentation Rubric
Laporan Akhir Buku Log: 20%
(Final Report) *Log Book Rubric 1 & 2
Project Laporan Akhir: 30%
*Final Report Rubric (Supervisor Evaluation)
*Final Report Rubric (Second Reader Evaluation)
Project 1: Project Management Skill : 20%
*Project Management Skill Evaluation Rubric
Project 2: Penilaian pada produk: 20%
*Product Evaluation Rubric
*Case Study Evaluation Rubric

Rajah 12: Contoh Wajaran Pembahagian Markah Penilaian Projek

19

Contoh perkara-perkara yang dinilai untuk setiap komponen penilaian adalah seperti berikut:
Pembentangan
i) Projek 1

• Markah pembentangan Projek adalah 20% hanya pada pembentangan Fasa 2.
Kriteria yang dinilai dalam pembentangan Fasa 2 adalah mengikut rubrik.

• Markah penilaian pembentangan projek adalah secara individu.

ii) Projek 2
• Markah pembentangan akhir Projek adalah 10% yang dinilai oleh panel industri atau
luar. Kriteria yang dititikberatkan dalam penilaian ini adalah mengikut rubrik.
• Markah penilaian pembentangan adalah secara individu.
• Markah pemantauan persediaan pembentangan projek akhir adalah diberikan oleh
penyelia mengikut rubrik yang ditetapkan.
• Di samping itu, markah produk diambilkira semasa sesi pembentangan tersebut
oleh panel industri atau luar. Markah produk ini akan menentukan penganugerahan
pada produk inovasi yang terbaik. Kriteria yang dititikberatkan dalam penilaian ini
adalah mengikut rubrik.

Kemajuan Kerja /Buku Log
(i) Projek 1 & 2

• Markah kerja berterusan dipantau dengan pengisian buku log oleh setiap pelajar.
Markah kemajuan kerja projek diisi oleh penyelia atau penyelaras projek mengikut
takwim atau ‘Course Outline’ yang ditetapkan. Kriteria yang dinilai adalah mengikut
rubrik.

• Pemarkahan adalah secara individu iaitu setiap orang pelajar.

Laporan
(i) Projek 1

• Semua pemarkahan laporan penulisan akan dibuat oleh penyelia projek. Markah
untuk laporan kertas kerja projek (proposal) adalah 30%, dan markah laporan projek
(bab1,2 & 3) adalah 30%. Kriteria penilaian ini adalah berdasarkan rubrik.

• Pemarkahan adalah secara individu iaitu setiap laporan pelajar.

20

(ii) Projek 2

• Pemarkahan laporan penulisan akan dibuat oleh 2 penilai iaitu penilai pertama
adalah penyelia projek dan penilai kedua adalah di kalangan pensyarah atau penilai
luar yang dilantik oleh Penyelaras Projek. Markah untuk penulisan adalah 30%.
Kriteria penilaian ini adalah berdasarkan rubrik.

• Pemarkahan adalah secara individu iaitu setiap laporan pelajar.

Penilaian Projek pada Projek 2
(i) Project 1: Project Management Skill

• Penilaian ini adalah pada rekod dan analisis pada kecekapan atau keberkesanan
pelajar dalam menguruskan perancangan dan perjalanan proses kerja dalam
menyelesaikan kerja projek di mana ia direkodkan dengan lengkap dalam carta
gantt, jadual dan graf. Kriteria penilaian ini adalah berdasarkan rubrik.

(ii) Project 2: Penilaian pada Hasil Produk atau Kajian Kes
• Markah ini mengambil kira hasil kerja yang telah diselesaikan pada produk atau
kajian kes pelajar. Kriteria penilaian ini adalah berdasarkan rubrik.

Borang rubrik pemarkahan adalah dilaksanakan secara atas talian bagi memudahkan
pengurusan dokumen markah oleh Penyelaras Projek.

Scan e-Borang
Rubrik
Pemarkahan

e-Borang Rubrik e-Borang Rubrik 21
Penilaian oleh Penyelia Penilaian oleh Penal

3.0 TEKNIK PENULISAN ABSTRAK

Kedudukan abstrak dalam laporan adalah awal sebelum senarai kandungan, namun penulisan abstrak
sebenar adalah ditulis pada akhir sekali setelah laporan siap.

3.1 ELEMEN DALAM ABSTRAK
Abstrak ditulis dalam satu perenggan sahaja dengan bilangan patah perkataan tidak melebihi 300 patah perkataan.
Elemen dalam abstrak adalah seperti berikut:

Latar Belakang Projek
• 1-2 ayat
• Pengenalan atau motivasi untuk menjalankan kajian

Kenapa ia penting dilaksanakan?
• 1-2 ayat
• tujuan, pernyataan masalah,objektif

Bagaimana ia dilaksanakan?

• 1-2 ayat
• Metodologi atau Pendekatan

Apa yang anda dapat?

• 1-2 ayat
• Keputusan

Apakah maksudnya?

• 1-2 ayat
• Kesimpulan (Pilihan)

22

Pengenalan / Motivasi Objektif/Pernyataan Metodologi/Pendekatan
(pilihan) Masalah
• Bagaimana anda
• Kepentingan • Masalah apa yang menyelesaikan atau
melakukan kajian, anda cuba selesaikan. membuat kemajuan
kesukaran /masalah Apakah skop kerja dalam masalah
yang berlaku dalam anda tersebut. Adakah anda
bidang tersebut, menggunakan
kesannya jika berjaya simulasi, model
analisis atau
pembinaan prototaip.
Pemboleh ubah
penting apa yang anda
kendalikan, abaikan
atau ukur.

Keputusan Kesimpulan (Pilihan)
• Apakah jawapan anda • Apakah implikasi jawapan anda

Rajah 13: Elemen Dalam Abstrak

23

3.2 CONTOH ABSTRAK
❖ Contoh abstrak yang bagus adalah seperti berikut:

*Sumber:Dr. Fizatul Aini Patakor

*Sumber:Dr. Fizatul Aini Patakor

24

❖ Contoh abstrak yang perlu diperbaiki:

*Sumber: Dr. Fizatul Aini Patakor

4.0 FORMAT PENULISAN LAPORAN PROJEK TAHUN AKHIR

Format laporan adalah berdasarkan format umum, format bahagian hadapan dan bahagian laporan dan
bahagian penutup.
4.1 KANDUNGAN KESELURUHAN LAPORAN PROJEK TAHUN AKHIR
Kandungan keseluruhan projek mengikut urutan dan senarai lampiran bagi contoh penulisan ditunjukkan
dalam Jadual 7.

25

Jadual 7: Urutan dan Susunan Kandungan Keseluruhan Laporan Akhir

Projek

Bil Perkara Status Catatan Lampiran

1. Kulit Laporan wajib - A1

2 Tulang Laporan A2

3. Kertas Kosong wajib -

4. Halaman Tajuk wajib Bernombor Roman Kecil (i)-no. B1

tidak dipaparkan

5. Akuan Keaslian dan Hak wajib Bernombor Roman Kecil (ii) B2

Milik

6. Penghargaan wajib Bernombor Roman Kecil (iii) B3

7. Abstrak wajib Bernombor Roman Kecil (iv) B4

8. Abstract (dalam Bahasa wajib Bernombor Roman Kecil (v) B5
Bernombor Roman Kecil (vi) B6
Inggeris)

9. Senarai Kandungan wajib

10. Senarai Jadual Wajib (Jika ada) Bernombor Roman Kecil (vii) B7

11. Senarai Rajah Wajib (Jika ada) Bernombor Roman Kecil (viii) B8

12. Senarai Simbol Wajib (Jika ada) Bernombor Roman Kecil (ix) B9

13. Senarai Singkatan Wajib (Jika ada) Bernombor Roman Kecil (x) B10

14. Bahagian Laporan (teks) wajib Bernombor Arab (muka surat 1) C

15. Rujukan/ Bibliografi wajib Bernombor Arab bersambung D
16. Lampiran Wajib (Jika ada)
dengan teks E

Kertas dan Saiz

Gunakan kertas yang berwarna putih saiz A4 (210mm×297mm) yang sesuai dan bermutu tinggi
(80gram)

26

Jidar

Pada amnya jidar adalah sama bagi tiap-tiap muka surat, iaitu 38mm atau 3.8cm di sebelah kiri
(untuk tujuan penjilidan) dan 25mm atau 2.5cm disebelah atas, kanan dan bawah muka surat.

Penomboran Muka Surat

Nombor muka surat mengikut urutan seperti ditetapkan dalam Jadual Kandungan Keseluruhan
Projek (Rujuk Jadual 7). Nombor muka surat hendaklah ditulis disudut atas sebelah kanan.
Penomboran muka surat hendaklah memenuhi syarat berikut:

i) Bahagian permulaan laporan, bermula dari halaman judul, hendaklah dinomborkan dengan
angka kecil roman (i,ii,iii,dsb); bahagian teks dan selepasnya hendaklah menggunakan
angka (1,2,3 dsb).

ii) Halaman pertama laporan iaitu halaman tajuk, dianggap sebagai muka surat ‘i’ tetapi tidak
ditaip di muka surat yang berkenaan.

iii) Halaman pertama bahagian laporan dianggap sebagai halaman ‘1’ tetapi nombornya tidak
ditaip. Begitu juga dengan halaman pertama setiap bab, tidak ditulis nombor muka suratnya
tetapi diambil kira bagi menomborkan muka surat berikutnya.

Penomboran Bab dan Bahagian Dalam Bab
Bab dan bahagian dalam bab perlu dinomborkan. Bab dinomborkan menggunakan nombor iaitu Bab
1, Bab 2, Bab 3 dan seterusnya. Manakala bahagian dalam bab menggunakan angka (cth: 1,2,3 dll).
Struktur penomboran bahagian dalam bab boleh disusun mengikut urutan tahap sub-judul dan tidak
melebihi empat lapisan seperti dalam Rajah 13.

BAB 2 – Tahap Pertama (Judul Bab)

2.1 Tahap Kedua (Sub-Judul)

2.1.1 Tahap Ketiga (Sub-sub-Judul)

2.1.1.1 Tahap keempat (Sub-sub-sub-Judul)

Rajah 13: Penomboran Bab dan Bahagian Dalam Bab

4.2 PENULISAN DAN FORMAT BAHAGIAN LAPORAN

• Teks dalam laporan hendaklah mengandungi bab-bab yang diberi judul dan setiap judul
hendaklah membayangkan kandungan. Setiap bab hendaklah dimulakan pada halaman
baru. Bab boleh dipecahkan kepada bahagian yang diberi judul kecil. Judul dan judul kecil
bab mestilah dinomborkan.
27

• Dalam teks, seberapa boleh elakkan menulis perenggan yang panjang dan setiap
perenggan hendaklah mempunyai kesinambungan dengan perenggan lain.

PENULISAN BAHAGIAN LAPORAN
Bahagian ini terdiri daripada isi laporan projek pelajar. Di antara bab yang akan terdapat dalam
bahagian ini ialah Bab 1 (PENGENALAN), Bab 2 (KAJIAN LITERATUR), Bab 3
(METODOLOGI), Bab 4 (HASIL DAPATAN) dan Bab 5 (PERBINCANGAN DAN KESIMPULAN).

Bab 1: Pendahuluan
Pengenalan
Pelajar perlu menerangkan masalah projek dengan jelas dan seterusnya mengaitkan masalah
tersebut dengan pengetahuan yang sedia ada dalam bidang projek yang dilaksana dan
menyatakan kepentingan projek perlu dilaksanakan.

Pernyataan Masalah
Pelajar memulakan dan mengemukakan sesuatu permasalahan yang ingin diketahui atau
diselesaikan. Pernyataan masalah merujuk kepada sesuatu isu atau maslah yang memerlukan
penyelesaian berpandukan pendahuluan kajian. Ia menghuraikan dengan tepat atau
berfokuskan masalah yang ingin diatasi serta sumbangan dapatan kajian untuk menyelesaikan
masalah tersebut sama ada secara menyeluruh atau sebahagiannya.

Objektif
Pelajar perlu menyenaraikan objektif yang ingin dicapai selepas projek dilaksanakan (sekurang-
kurang dua objektif)

Skop Kajian
Pelajar perlu menjelaskan skop atau had-had perlaksanaan projek yang dijalankan. Ini bertujuan
untuk memastikan perlaksanaan projek tidak terkeluar daripada skop yang ditetapkan.

Bab 2: Kajian Literatur
Pelajar perlu menerangkan segala teori atau penulisan yang berkaitan dengan bidang projek yang
dijalankan. Ini adalah perlu bagi mendapatkan maklumat latar serta membantu pelajar dalam
mencapai objektif. Ini juga dapat mengelakkan daripada berlakunya duplikasi terhadap projek yang
dilaksanakan.

28

Bab 3: Metodologi
Pelajar perlu menerangkan secara terperinci kaedah-kaedah atau tatacara yang digunakan bagi
menjalankan projek. Pelajar juga perlu meringkaskan kaedah projek dalam carta alir yang
bersesuaian.

Bab 4: Hasil Dapatan
Pelajar perlu menerangkan hasil atau dapatan projek dan mengemukakan hasil analisa terhadap
projek tersebut :
• Bagi projek berbentuk kajian kes, pelajar perlu mengemukakan segala maklumat yang diperolehi

dan menghuraikan maklumat tersebut dalam bentuk penganalisaan data yang diperolehi.
• Bagi projek berbentuk kajian atau penyelidikan, pelajar hanya perlu mengemukakan hasil yang

menumpukan kepada sesuatu kelakuan, fenomena atau ciri-ciri sesuatu kejadian atau proses.
Hasil projek ini adalah dalam bentuk data, pemerhatian dan seterusnya tafsiran yang boleh
meningkatkan pengetahuan pelajar berkenaan bidang kajian atau penyelidikan itu.
• Projek berbentuk rekabentuk/binaan menumpukan perhatian kepada sesuatu rekaan atau
binaan yang memenuhi penentuan, standard atau keperluan teknikal tertentu. Hasil projek ialah
satu rekabentuk atau binaan.

Pelajar perlu membincangkan hasil dapatan projek secara kritis dengan mengaitkan dengan
pencapaian objektif projek/kajian.

Bab 5: Perbincangan dan Kesimpulan
Pelajar hendaklah membuat rumusan terhadap projek yang telah dijalankan dan membincangkan
kepentingan hasil projek. Pelajar juga hendaklah mengemukakan cadangan penambahbaikan ke
atas projek yang telah dijalankan.

FORMAT BAHAGIAN LAPORAN

Jadual Dalam Bahagian Laporan
• Jadual yang dimuatkan ke dalam teks hendaklah dinomborkan dengan angka Arab. Setiap

jadual diberi tajuk yang diletak di atas jadual tersebut pada jarak satu baris. Nombor jadual
hendaklah dikaitkan dengan bab (Contohnya Jadual 4.3 bagi jadual yang ke-3 dalam Bab
4).

• Jadual sebaik-baiknya diletak selepas sahaja dirujuk buat kali pertama dalam teks. Jika
tidak, jadual hendaklah dikumpulkan pada satu tempat yang sesuai.

• Semua jadual hendaklah disenaraikan dalam halaman Senarai Jadual.

Rajah Dalam Bahagian Laporan
• Bahan ilustrasi contohnya peta, carta, lukisan, graf, gambarajah dan fotograf disebut

“Rajah”. Setiap rajah hendaklah jelas dan bermutu tinggi dan diberi nombor. Tajuk rajah

29

diletak di bawah bahan ilustrasi tersebut pada jarak satu baris. Nombor rajah hendaklah
dikaitkan dengan bab (Contoh Rajah 2.4 bagi rajah ke-4 dalam Bab 2).

• Rajah sebaik-baiknya diletak selepas sahaja dirujuk buat kali pertama dalam teks. Jika tidak
rajah hendaklah dikumpulkan pada satu tempat yang sesuai.

• Semua rajah hendaklah disenaraikan dalam halaman Senarai Rajah.

Tulisan
i) Tulisan ditaip dengan menggunakan huruf “Times New Roman” sahaja.
ii) Saiz huruf yang digunakan dalam teks hendaklah bersaiz 12 sahaja.
iii) Gunakan huruf besar (UPPERCASE) untuk menulis setiap permulaan Nombor Bab dan

Judul Bab.
iv) Nombor Bab dan Judul bab dengan menggunakan “Boldface”, dengan menggunakan

font 14.
v) Guna muka surat baru bagi setiap permulaan BAB (contoh BAB 2)
vi) Gunakan format “Justified” bagi semua teks.
vii) Jarak antara nombor bab dengan judul bab, dan antara judul bab dengan baris pertama

teks ialah dua baris (2× 1.5 spacing).
viii) Jarak antara sub-judul dengan baris terakhir teks sebelumnya ialah satu baris (1.5

spacing).
ix) Jarak antara sub-judul dengan baris pertama teks selepasnya ialah 1 baris (1.5 spacing).
x) Mulakan sub-judul beserta nombornya dari jidar kiri.
xi) Mulakan baris pertama perenggan dengan ensotan (indent) sebesar 12.5mm atau

1.25cm atau 0.5inci dari jidar kiri.
xii) Jarak antara baris (line spacing) ialah 1.5 spacing.
xiii) Gunakan format ‘italic’ bagi semua istilah selain daripada bahasa penulisan laporan.

Had Laporan

Panjang laporan kajian hendaklah di antara 50-100 muka surat sahaja. Had ini
hanyalah untuk teks sahaja tidak termasuk bahagian hadapan, rujukan dan
lampiran.

4.3 PENULISAN DAN FORMAT BAHAGIAN PENUTUP
Bahagian ini terdiri daripada bahagian rujukan dan lampiran.

Rujukan atau Bibliografi
Rujukan merupakan bahan yang dirujuk semasa menyediakan kajian. Pelajar diingatkan supaya
menyenaraikan bahan yang dirujuk dalam halaman rujukan selepas teks. Susunan rujukan atau
30

bibliografi dalam senarai abjad yang dinomborkan. Kaedah yang digunakan ialah APA format
(American Psychological Association).

Jadual 8: Panduan menulis nama Pengarang di dalam Senarai Bibliografi

Jenis Nama Pengarang Cara Penulisan

Nama Barat Nama keluarga diikuti nama singkatan lain, contoh:
Nama Melayu Nama Pengarang: Alan John Turner
Nama Arab atau berunsur Ditulis: Turner, A.J
Arab
Nama penuh pengarang, Contoh:
Nama Cina Nama Pengarang: Siti Zubaidah Ibrahim
Ditulis: Siti Zubaidah Ibrahim
Nama India Nama keluarga diikuti nama pengarang, contoh:
Nama Pengarang: Syed Muhammad Naquib Al-Attas
Nama Punjabi Ditulis: Al-Attas, Syed Muhammad Naquib
Atau
Nama pengarang sahaja sekiranya tiada nama keluarga, contoh:
Nama Pengarang: Malik Ibn Anas
Ditulis: Malik Ibn Anas
Nama keluarga diikuti nama lain, nama keluarga bagi nama Cina
terletak di hadapan, contoh:
Nama Pengarang: Tan Chong Keat
Ditulis: Tan,Chong Keat (gunakan tanda koma untuk memisahkan
nama keluarga daripada nama lain)
Nama penuh pengarang, contoh:
Nama Pengarang: Srinivasan Ventaakaraman
Ditulis: Srinivasan Ventaakaraman
Atau
Ditulis terbalik jika mempunyai nama singkat, contoh:
Nama Pengarang: S.N.Gupta
Ditulis: Gupta, S.N.
Nama penuh pengarang, contoh:
Nama Pengarang: Pretam Singh
Ditulis: Pretam Singh

(a) Panduan menulis rujukan mengikut jenis bahan rujukan di dalam Senarai Bibliografi
(i) Buku
Nama penulis, tahun terbitan, Judul Buku, Tempat terbitan: Penerbit. m.s
Contoh:
Thoms, J.M. (1990). “Tendering and Estimating”. 7th ed.Prentice: Hall.(m.s 23-25)

31

(ii) Artikel dalam Buku
Nama pengarang artikel (Tahun). Judul Artikel. Dlm Nama Pengarang buku.Judul
Buku.Tempat terbitan:Penerbit.m.s
Contoh:
Salimah Muhammad (1996). “Komunikasi Berstrategi”. Dlm Vellu,S.M. “Bangunan
Pintar”. Petaling Jaya:Delta. (m.s 61-77)

(iii) Artikel dalam Jurnal (seorang Pengarang)
Nama penulis (Tahun).Judul Artikel.Judul Jurnal.Jilid(nombor).m.s

Contoh:
Terri, L.(1982).Depression in adolescence: its relationship to assertion and various
aspects of self-image. Journal of Clinical Child Psychology, 11(2), 101-106.
(iv) Artikel dalam Jurnal (dua orang Pengarang)
Contoh:
Sonne,J.L., & Pope.K.S.(1991).Treating victims of therapist-patient involvement.
Psychotherapy, 28. 174-187.

(v) Artikel dalam Majalah
Nama pengarang,(Tarikh atau Bulan).Judul Artikel.Judul Majalah.Jilid.m.s
Catatkan tarikh yang lengkap (bagi keluaran mingguan), catatkan bulan terbitan bagi
terbitan bulanan.
Contoh:
Arie,M.(1996,October 8).Protecting Yourself from evil E-mail.PC Magazine.15.p.192.

(vi) Tesis
Nama Penulis (Tahun).Judul.Nama Institusi:Tesis

32

Contoh:

Rasid Taib (1997). “Pengalaman Sistem Tradisional di dalam Pengurusan Tapak Bina
Serta Implikasinya Terhadap Keselamatan dan Kebersihan Pekerja”. Universiti
Teknologi Malaysia. Thesis Ph.D.

(vii) Internet

Contoh:

http://www.sabah.net.my/gordie/mpks/Item.htm.

(b) Kaedah menulis Rujukan dalam Teks
Bagi penulisan dalam teks rujukan yang digunakan diberi nombor mengikut angka arab.
Contohnya adalah seperti berikut:

Kaedah 1

Rujukan

1. Ahmad Zaki Abu Bakar . “Pemprosesan Teks Bahasa Melayu untuk Pemahaman
Komputer”.Universiti Teknologi Malaysia:Tesis Ph.D,1999.

2. Badariah Bt. Ahmad (). “Tendering and Estimating”.7th ed.Prentice:Hall.(m.s 23-25) ;1990.

3. Chong, Ah Meng. (1991). Treating victims of therapist-patient involvement.Psychotherapy,
28.174-187.

4. Daud Bin Abas (1997). “Pengalaman Sistem Tradisional di dalam Pengurusan Tapak Bina
Serta Implikasinya Terhadap Keselamatan dan Kebersihan Pekerja”. Universiti Teknologi
Malaysia.Tesis Ph.D.

Contoh menulis rujukan seperti Kaedah 1 di atas dalam teks ialah:
“Menurut Ahmad Zaki[1] sebilangan besar jumlah……………….”
[1]- dalam teks adalah bermaksud rujukan pertama dalam senarai rujukan.

33

Atau

Kaedah 2

Ahmad Zaki Abu Bakar (1999). “Pemprosesan Teks Bahasa Melayu untuk Pemahaman
Komputer”.Universiti Teknologi Malaysia:Tesis Ph.D

Badariah Bt. Ahmad (1990). “Tendering and Estimating”.7th ed.Prentice:Hall.(m.s 23-25)

Chong, Ah Meng. (1991). Treating victims of therapist-patient involvement.Psychotherapy,
28.174-187.

Daud Bin Abas (1997). “Pengalaman Sistem Tradisional di dalam Pengurusan Tapak Bina Serta
Implikasinya Terhadap Keselamatan dan Kebersihan Pekerja”. Universiti Teknologi
Malaysia.Tesis Ph.D.

Contoh menulis rujukan seperti Kaedah 2 di atas dalam teks ialah:

“Menurut Ahmad Zaki (1999), sebilangan besar jumlah……………….”

Nota: Rujukan yang disusun adalah mengikut abjab nama pengarang

Lampiran
Lampiran membolehkan pelajar memuatkan bahan yang dapat memberi penerangan tambahan teks
dengan tidak mengganggu tumpuan pembaca. Bahan-bahan ini termasuk jadual, carta, pengiraan,
lukisan, atur cara perisian dan lain-lain. Semua lampiran hendaklah disenaraikan dalam halaman
Senarai Lampiran. Pada halaman ini disenaraikan semua lampiran yang dimuatkan dalam laporan
dengan memberi perhatian kepada perkara berikut:

• Sesuatu penulisan tidak semestinya mengandungi lampiran. Sekiranya perlu, bolehlah
dimasukkan dalam contoh jadual, gambar, dan sebagainya yang terlalu panjang untuk
dimasukkan ke dalam teks atau yang tidak diperlukan secara langsung bagi menjelaskan
perkara yang dibincangkan dalam teks.

• Lampiran boleh diberi nama Lampiran A, Lampiran B dan seterusnya bergantung kepada
banyaknya bahan yang disertakan sebagai lampiran. Lampiran juga boleh diberikan tajuk-
tajuk tertentu.

34

4.4 FORMAT PENJILIDAN LAPORAN PROJEK TAHUN AKHIR

Laporan yang hendak diserahkan ke Jabatan hendaklah yang telah dibukukan (diwajibkan binding
hard cover). Warna kulit adalah ditetapkan oleh Penyelaras Projek.

Bahagian Hadapan
Bahagian hadapan terdiri daripada kulit laporan, halaman tajuk, pengesahan laporan, perakuan
pelajar, penghargaan, abstrak, abstract, senarai kandungan, senarai jadual, senarai rajah dan
senarai lampiran.

Kulit Laporan
Kulit laporan mestilah dalan kulit berwarna yang ditetapkan oleh Penyelaras projek dan bersaiz
14 hingga 18 Time New Romans, di antara yang perlu ada ialah seperti berikut:
i) Nama Politeknik
ii) Nama Laporan
iii) Tajuk Kajian/Produk
iv) Program
v) Jabatan
vi) Sesi

Tulang Laporan

Tulisannya juga adalah sama dengan tulisan kulit laporan projek. Perkara yang perlu ada ialah
seperti berikut:

(i) Laporan Projek

(ii) Program

(iii) Sesi

Halaman Tajuk
Di antara perkara yang perlu ada dalam halaman tajuk ialah:
i) Tajuk Projek
ii) Nama dan No. Pendaftaran
iii) Sebagai syarat mendapatkan Diploma

Contoh: “Laporan ini dikemukakan kepada Jabatan Kejuruteraan Awam sebagai
memenuhi syarat penganugerahan Diploma Kejuruteraan Perkhidmatan Bangunan”

Akuan Keaslian dan Hak Milik
Halaman ini disediakan adalah bertujuan untuk memberi ruang kepada pelajar menyatakan
bahawa hasil yang diperolehi ialah hasil karyanya sendiri kecuali yang dinyatakan sahaja.

35

Halaman Penghargaan
Halaman ini hendaklah ditulis satu muka surat sahaja. Penghargaan dirakamkan kepada orang
perseorangan atau organisasi yang telah memberikan sebarang bantuan dalam penyediaan
projek.

Abstrak
Abstrak hendaklah ditulis dalam dua bahasa iaitu Bahasa Melayu dan diikuti oleh terjemahannya
dalam Bahasa Inggeris di muka surat yang berikutnya. Abstrak mestilah ringkas, ditulis dalam
satu perenggan serta tidak melebihi 300 perkataan dalam satu muka surat sahaja. Abstrak tidak
sama dengan sinopsis atau ringkasan projek. Ia hendaklah menyatakan dengan ringkas bidang
projek, masalah yang hendak diselesaikan, cara penyelesaian, proses penyelidikan dan
keputusan yang diperolehi. Abstrak hendaklah ditulis satu setengah langkau sahaja dalam kertas
A4.

Halaman Isi kandungan
Halaman isi kandungan hendaklah dimulakan pada halaman baru dan mengandungi senarai
bahan yang terdapat dalam projek, iaitu Bahagian, Bab dan pecahan-pecahan utama daripada
bab-bab berkenaan. Tajuk-tajuk berkenaan hendaklah ditulis dengan menggunakan perkataan
yang sama seperti yang terdapat dalam projek.

Halaman Senarai Jadual
Senarai ini mengandungi semua tajuk jadual yang dimuatkan dalam projek. Nombor muka surat
tempat jadual diletakkan hendaklah dicatatkan dalam senarai ini. Urutan nombor jadual
hendaklah dibuat mengikut bab.

Halaman Senarai Rajah
Rajah merangkumi gambarajah, fotograf, lukisan, graf, carta dan peta. Seperti senarai jadual,
nombor muka surat dan tempat rajah diletakkan hendaklah dicatatkan dalam senarai rajah.
Urutan nombor rajah hendaklah dibuat mengikut bab.

Halaman Senarai Lampiran
Pada halaman ini disenaraikan semua lampiran yang dimuatkan dalam projek dengan memberi
perhatian kepada berikut:
i) Projek tidak semestinya mengandungi lampiran. Sekiranya perlu data projek, jadual,

contoh soal selidik, peta, gambar dan sebagainya yang terlalu panjang untuk
dimasukkan ke dalam teks atau yang tidak diperlukan secara langsung bagi
menjelaskan perkara yang dibincangkan dalam teks bolehlah dimasukkan ke dalam
lampiran.
ii) Lampiran boleh diberi nama Lampiran A, Lampiran B dan seterusnya bergantung
kepada jenis dan banyaknya bahan yang disertakan sebagai lampiran. Lampiran juga
boleh diberi tajuk-tajuk tertentu.

36

Scan e-Format Laporan Mengikut
Urutan dan Lampiran A1-E

5.0 PENGGUNAAN PERISIAN MENDELEY DEKSTOP

Mendeley merupakan satu Reference Manager yang semakin mendapat perhatian masa kini.Ianya
merupakan perisian Reference Manager yang boleh dimuat turun secara percuma dan boleh beroperasi
sebagai perisian Desktop dan Web secara serentak.
Sebagaimana Reference Manager yang lain, Mendeley adalah perisian bibliografi yang membolehkan
pengurusan dan penyimpanan data-data rujukan di dalam pangkalan data yang dibangunkan sendiri.
Perisian ini membenarkan menyimpan Petikan (Citation) dan rujukan mengikut gaya petikan yang
dikehendaki dan dapat mengelak penaipan berulang dalam proses penulisan penyelidikan atau tugasan
anda.
Mendeley membantu mengurus dan menghasilkan senarai rujukan bibliografi dan petikan dalam rujukan
(in-text citation) mengikut format dan standard yang dikehendaki di dalam “Microsoft Word” secara
automatik.
Mendeley juga berfungsi sebagai perisian untuk jaringan sosial akademik yang membolehkan penyelidik
berkongsi sumber rujukan atau berkolaborasi secara dalam talian.
Topik-topik diterangkan dalam bab ini adalah menerangkan perkara-perkara dan langkah kerja
penggunaan ikon-ikon mendeley yang selalu digunakan oleh penyelidik dalam menjalankan kajian atau
penulisan laporan akhir kajian.

37

5.1 KAEDAH PENCARIAN JURNAL

1. Google Scholar

❖ Carian jurnal di google scholar.

Scan Link ke google scholar

❖ Pencarian jurnal perlu meletakkan kata kunci jurnal yang ingin dicari.

❖ Tahun pencarian jurnal yang baik adalah 4 tahun ke bawah (contoh: 2020,2019,2018,2017,2016)
Klik tahun
pencarian
38

❖ Terdapat jurnal yang boleh dimuat turun.
Boleh muat turun
Boleh muat turun

39

2. MY CITE

❖ Carian jurnal di MY CITE.

Scan Link ke MY CITE

❖ Pencarian menggunakan general search dengan memasukkan ‘title’ @ ‘Author’ @ ‘jenis Journal’
@ ‘Affiliation’ @ ‘ISSN’ . tekan open general search.
1

40

❖ Masukkan maklumat untuk pencarian >title >klik search
23

41

❖ Menguruskan dokumen jurnal yang dimuat turun>copy tajuk article>klik button download>save
dalam folder

4
❖ Sediakan folder jurnal (folder name: nama kajian). Selepas muat turun jurnal, terus simpan/save ke

dalam folder tanpa menukar file name.

42

3. IEEE Xplore

❖ Carian jurnal di IEEE Xplore

Scan Link ke sci-hub

Search
Jurnal

Laman Web IEEE Xplore
❖ Masukkan kata kunci jurnal>klik search

43

❖ Klik pdf file>muat turun dokumen

Klik untuk
muat turun

❖ Download Pdf File>klik
PDF
Jika fail PDF tidak
boleh dimuat turun

❖ Download sci-hub:
copy no.doi>paste di
sci-hub>klik
open>muat turun file

44

5.2 PENDAFTARAN PERISIAN MENDELEY DEKSTOP
Pendaftaran dan muat turun perisian mendeley adalah dengan mengikut langkah-langkah
berikut:

❖ Membuka laman web muat turun perisian “Dekstop Mendeley”

LANGKAH 1

Scan Link ke laman web muat turun
"Dekstop Mendeley"

LANGKAH 2

❖ Muat turun perisian Dekstop Mendeley. Klik Download Mendeley Dekstop for Windows.

Klik
45

❖ Klik run>next>install

Klik Run

Apps Mendeley Dekstop pada paparan desktop komputer
46