MPU EFOLIO

PERANAN KAEDAH
zFIQH DALAM BIDANG
PELANCONGAN DAN
HOSPITALITI

Pz ENGENALAN

§ Syariat Islam adalah konsep mum untuk semua syariat yang
diturunkan olehAllah SWT yang komprehensif, sederhana, dan
dapat diterapkan pada setiap masa dantempt. Salah satu kualiti
pengajaran yang komprehensif ini adalah
kemampuannyamenjawab pelbagai keprihatinan yang dihadapi
manusia dengan menggunakanpelbagai kaedah dan kaedah yang
disediakan oleh undang-undang Islam. Salah satupendekatan
yang digunakan oleh ulama slam dalam menyelesaikan persoalan
yangberlaku ialah dengan menggunakan pendekatan kaedah fiqh.

z PENGERTIAN FIQH

§ Pengertian figh menurut bahasa ialah mengetahui sesuatu dan memahamitentangnya.
Kebiasaannya perkataan figh digunakan untuk Ilmu-Ilmu keagamaankerana kemuliaan ilmu
ituManakala menurut Muhammad Mustafa Shalabi, al-Quran menggunakanperkataan figh
untuk memahami sesuatu perkara dengan mendalam. Bukan itu sahaja,pengertian figh dapat
ditafsirkan melalui istilah juga.Menurut al-Zarkhasi, pengertian figh menurut istilah ialah
mengetahui hukum-hukum syarak yang berbentuk praktikal yang diambil daripada dalil-dalil
yang terperinciMenurut al-Amidi pula, figh bermaksud ilmu yang terhasil secara jumlahnya
daripadahukum-hukum syarak yang far' dengan cara memerhati dan menggunakan
dalil.Secara kesimpulannya, yang dimaksudkan dengan figh ialah mengetahulhukum-hukum
syarak yang berbentuk mengetahui hukum-hukum syarak yangberbentuk amalan seperti
ibadat, perkahwinan, perceraian dan lain-lain berdasarkandalil-dalil yang terperinci sama ada
dari al-Quran atau al-Sunnah.

z PENGERTIAN KAEDAH FIQH

§ Kaedah Figh atau Fiqhiyyah merupakan gabungan dua perkataan Arab iaituQawaid dan
Fighiyyah. Menurut bahasa, perkataan 'kaedah' merupakan jamak bagiperkataan
qawaid. la membawa beberapa maksud seperti asas, dasar atau pun asal.Perkataan
qawaid dari sudut bahasa mempunyai beberapa maksud daripada al-Quran :Firman
Allah SWTMaksudnya : Dan (ingatlah) ketika Nabi Ibrahim bersama-sama Nabi
Ismailmeninggikan binaan asas-asas (tapak) Baitullah (Kaabah) itu, sambal keduanya
berdoadengan berkata : Wahai Tuan kami! Terimalah daripada kami (amal kami).
(Surah al-Bagarah : 127)Figh pula membawa maksud suatu kefahaman iaitu memahami
sesuatu perkaradengan mendalam dan terperinci.Pengertian kaedah figh menurut Al-
Jurjani ialah persoalan mum yang bolehdiaplikasikan ke atas kesemua cabang.
Manakala menurut Dr Mahmud Ismailmembawa maksud hukum figh yang berbentuk
mum yang dapat diketahui hukumdarinya bagi persoalan-persoalan cabang dari
pelbagai bab

z § Secara umumnya ulama telah membahagikan
kaedah figh kepada dua bahagianutama iaitu Al-
PEMBAHAGIAN Kuliyyah Al-Kubra dan Kaedah Figh Al-Sughra. Al-
KAEDAH FIQH Kuliyyah Al-Kubramerupakan kaedah yang
disepakati oleh kebanyakan ulama serta a boleh
diaplikasikandalam semua perkara. Manakala
Kaedah Figh Al-Sughra merupakan
himpunansejumlah bear kaedah-kaedah figh yang
skop aplikasinya lebih kecil berbandingdengan
kaedah figh al-kuliyyah al -kubra.

z KAEDAH-KAEDAH FIQH DALAM
PELANCONGAN DAN HOSPITALITI

§ Terdapat 5 kaedah Figh dalam pelancongan dan hospitaliti. Antaranya ialahsegala urusan bersasarkan
niat . Maksudnya segala perbuatan yang dilakukan olehmanusia sama ada bai atau buruk berbentuk
perkataan atau perbuatan, penentuandosa atau pahala berdasarkan nit orang yang melakukannya.
Contohnya ialahmeninggalkan perbuatan haram seperti mencuri, minum arak, berzina, dan lain-
lainkerana Allah.Kaedah yang kedua pula ialah keyakinan tidak hilang dengan keraguan.Kaedah ini
menjelaskan bahawa tap tiap perkara yang telah diyakini berlaku tidak akanterbatal dengan sebarang
keraguan yang dating kemudian. Hal in bermaksud, sesuatuperkara yang pada asalnya dan diyakini
jelas akan sesuatu hukum itu tidak bolehditinggalkan atas sebab syak atau ragu ragu tentang perkara
yang diperselisihkan.Keyakinan terhadap sesuatu perkara tau hukum tidak boleh diubah atas
sebabkeraguan yang timbul. Jika seseorang itu telah yakin akan sesuatu perkara danhukumnya,
kemudian timbul pula syak atau ragu ragu terhadap keyakinan tadi, makakeyakinan yang asal itu tidak
boleh dihilangkan atau dihindarkan kecuali denganadanya keyakinan baharu yang dapat
menghindarkannya. Contohnya orang ramai tidakragu-ragu untuk makan makanan yang mempunyai
tanda halal yang telah disahkan oleh jakim..

§ Kaedah yzang ketiga ialah jalan keluar. la membawa maksud beberapakelonggaran
dalam melaksanakan kewajipan tertentu. Contohnya, orang yang sakitdibenarkan untuk
solat dalam keadaan duduk sekiranya tidak mampu dia bolehberbaring. Kaedah yang
seterusnya ialah kemudaratan mesti dihilangkan. Maksudnyaperbuatan yang boleh
mendatangkan kemudaratan kepada mana-mana pihak yangmelibatkan agama, nyawa,
maruah, keturunan, akal dan harta hendaklah dielakkan.Contonya, rumah penginapan,
sama ada Chalet, homestay, hotel,motel atau yangseumpamanya, tidak boleh
menyediakan makanan yang haram dan memudaratkankepada tetamu.Kaedah yang
terakhir ialah adat dijadikan hukum. Umat Islam dapatmemahami hukum yang
digunakan terhadap sesuatu perkara tapa membuat sesuatuyang buruk.
Kesimpulannya, adat yang diamalkan tidak bertentangan dengan hukumsyarak seperti
menerangi rumah kediaman ketika mengadakan majlis perkahwinandengan tujuan untuk
menunjukkan kegembiraan atau mengiklankan denganperkahwinan tersebut ilka bukan
bertujuan untuk membazir.

Sz UMBER KAEDAH FIQH

§ Terdapat tiga sumber kaedah figh yang perlu diketahui.
Antaranya ialah al-Quran. Al-Quran merupakan sumber hukum
utama dalam Islam yang sesuaidipraktikkan untuk semua zaman
dan masa.Para ulama menjadikan Al - Quran sebagaipanduan
dalam melakukan ijtihad untuk mengeluarkan kaedah - kaedah
figh daripadaisi kandungan.Sumber kaedah figh yang seterusnya
ialah al-Hadis. Allah menganugerahkanRasullulah dengan
keistimewaan ' jawami al kalim"' yang bermaksud ucapan
yangringkas tetapi mempunyai makna yang mendalam.

z

§ Banyak hadis Baginda yangmengandungi lafaz-lafaz yang bole
dijadikan sebagai lafaz kepada kaedah-kaedahfigh. Antara lafaz hadis
yang dijadikan sebagai lafaz kaedah antaranya al-din, al-nasihah, al-
Muslimun ala syurutihim dan lain-lain lagi.Sumber kaedah figh yang
terakhir pula ialah Athsar Sahabat (PendapatSahabat). Para sahabat
merupakan insan yang bertuah kerana dapat hidup danmenimba ilmu
secara langsung daripada Rasuluklah SAW. Begitu juga dengan
paratabieen yang dapat menimba ilmu daripada para sahabat banyak
terkesan dengan caraRasulullah SAW dalam memahami nas-nas
syarak semasa menerangkan falsafahSyariah Islamiah. Lantaran itu,
banyak ucapan dan kata-kata sabahat dan para tabieenyang
mempunyai kaedah-kaedah figh yang boleh dijadikan panduan
dalammengeluarkan hukum.

z PERANAN KAEDAH FIQH DALAM
PELANCONGAN DAN HOSPITALITI

§ Dalam bidang pelancongan dan hospitaliti, terdapat beberapa peranan
kaedahfigh yang dapat kita ketahui. Antaranya ialah memudahkan
individu memahami hokumDengan adanya ilmu kaedah Figh, umat
Islam dapat memahami hukum yangdigunakan terhadap sesuatu
perkara tapa membabi buta. Penentangan dan pertikaianterhadap
hukum yang lahir tidak akan timbul apabila masyarakat Islam
memahamibahawa keselamatan akidah,nyawa,keturunan, akal dan
harta perlu dijaga . Contohnyapercampuran antara lelaki dan
perempuan dikolam perl diasingkan demi menjagamarah manusia,
terutamanya kaum wanita.

z

§ Seterusnya, kaedah figh dapat memainkan peranan untuk dijadikan sumberhujah dalam
menangani isu-isu yang terbaru. Misalnya, banyak persoalan yang timbuldi kalangan
masyarakat memerlukan jawapan dan penyelesaian daripada cendiakawanIslam.
Dengan menguasai ilmu ini ianya mampu untuk menyelesaikan persoalan
tersebutDengan memahami ilmu kaedah Figh, daya kreativiti umat islam dapat
dipupukkhususnya dalam menyumbang kepada pembangunan industri pelancongan
danhospitaliti berlandaskan kepada pendekatan dan prinsip yang diredhai Allah
S.W.T.Sebagai contoh, sumber alam digunakan untuk menghasilkan produk yang
mampumenjadi tarikan pelancong seperti perabot, makanan dan pakaian serta
melakukanpelbagai usaha ke arah menjaga kebersihan dan kesejahteraan alam seperti
aktivitiriadah, penanaman semula pokok dan lain-lain lagi.

z

§ Selain itu, dapat membentuk gambaran mum tentang figh. Pengajian kitab fighdi
Malaysia untuk masyarakat wam kebanyakannya tidak sempat untuk diselesaikan.Jadi
dengan adanya pengajian kaedah figh ini, akan membuka membuka peluangkepada
masyarakat awam untuk mendapat gambaran mum tentang topik yangterkandung dalam
ilmu figh.Kesimpulannya, syariat Islam sesuai diamalkan kerana sesuai
dengankedudukannya sebagai penutup segala syariat maka ianya sesuai diamalkan
sepanjangzaman dan masa.

z KESIMPULAN

§ Kesimpulannya, agama Islam adalah agama yang mudah. Islam memudahkanperkara
yang kita anggap sebagai beban. Islam merupakan agama yang lengkap danmencakupi
dalam semua lapangan kehidupan. Bermula daripada soal-soal diri,keluarga, negara
seterusnya ke peringkat antarabangsa. Islam juga menekankanpersoalan rohahiyyah dan
jasmaniyah secara seimbang. Pelancongan Islam dapatdijalankan dengan sempura jika
konsep figh dihayati dengan mendalam olen tuanrumah. Kebolehan memenuhi keinginan
pelancong dari segi keperluan kerohaniansepert kemudahan path syariah atau
kemudahan perhentian solat yang baikboleh dipertingkatkan. Untuk tujuan
penambahbaikan konsep pelancongan danhospitaliti Islam, perl ada nilai-nilai emosi
seperti sopan santun atau berbudi bahasa.Di samping semua pihak boleh didedah
kepada tarbiah melalui maklumat-maklumatbermanfaat. Oleh itu , kaedah figh telah
membuktikan kita bahawa Islam itumemudahkan urusan seseorang. Intijahnya, tuntullah
ilmu sehingga ke liang lahad.