วรรณคดีสามก๊ก

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์e-book ตอน

นางสาวภัทรพร ประชาพฤธ เลขที่32 นางสาวยุพารัตน์ อมรใฝ่สมาน เลขที่33 นางสาววิไลลักษณ์ ชื่นชัยชนะ เลขที่36 นางสาวสิริมา ชีวสิทธิบุญ เลขที่38 นางสาวสุธิดา ทวีนิธิพร เลขที่39 นางสาวหทัยรัตน์ ดวงดีกุล เลขที่40 เสนอ เรื่องวรรณคดีเรื่อง สามก๊ก ตอนกวนอูไปรับ ราชการกับโจโฉ สมุด มุ อิเล็ก ล็ เทอนิกส์ ครูสุวิทย์ นวชีพเจริญ โดย วิชา ภาษษไทย รหัสวิชา ท33101

คำ นำ ทั้งเนื้อหาและข้อมูล ได้มีการศึกษาและรวม รวมมาจากหนังสือเรียน และอินเตอร์เน็ต โดยทางผู้จัดหวัง เป็นอย่างยิ่งว่า รายงานฉบับ นี้จะให้ความรู้และเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่า นทุกๆท่าน หากมีข้อผิดพลาดประการใด ทาง ผู้จัดทำ จึงขออภัยมา ณ ที่นี่ ผู้จัดทำ รายงานฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิชาภาษาไทย และวัฒนธรรม มัธยมศึกษาปีที่ ๕ เนื้อหาเรื่อง สามก๊ก ตอน กวนอูไปรับราชการกับโจโฉ เป็นการวิเคราะห์เนื้อหาและกลวิธีในการเขียน วิเคราะห์การใช้ภาษาและคุณค่าที่ได้รับจาก เรื่อง ก

เรื่อง หน้าที่ คำ นำ ก สารบัญ ข ที่มาของวรรณคดี 1 ผู้แต่ง ผู้แปล 2 แนะนำ ตัวละคร 3-4 เรื่องย่อ 5-10 คุณค่าของวรรณคดี 11-14 ข้อคิด 15 บรรณานุกรม 16 สารบัญ บั ข

วรรณคดีสามก๊กเป็นเรื่องแต่งที่อิงจากพงศาวดารจีนในยุค สามก๊ก(ค.ศ 220- ค.ศ 280)เริ่มต้นขึ้นในช่วงปลายสมัย ราชวงศ์ฮั่นตะวันออกขณะที่พระเจ้าเลนเต้เริ่มเสื่อมอำ นาจ จึงเกิดกบฏโจรโพกผ้าเหลืองขึ้น ซึ่งโจรเหล่านี้ได้ทำ ลาย ทั้งสถานที่ราชการและผู้คนแทบทุกพื้นที่ของประเทศ จน ราชสำ นักไม่อาจต้านทานได้ไหว จึงมอบอำ นาจทางการ ปกครองและการทหารให้กับเจ้าเมืองต่างๆเกิดเป็นช่องว่าง ให้แต่ละเมืองเริ่มสะสมกองกำ ลังของตนเองและเริ่มสู้รบ กันเองเพื่อขยายอำ นาจหลังจากการสู้รบและความแตกแยก ที่เกิดขึ้นเป็นเวลานานจักรวรรดิจีนได้แบ่งแยกออกเป็น 3 แคว้น (ก๊ก) ได้แก่ วุยก๊ก (WEI) จ๊กก๊ก (SHU) เเละง่อก๊ก (WU) ซึ่งเป็นที่มาของการสิ้นสุดราชวงศ์ฮั่นและเป็นจุดเริ่ม ต้นของยุคสามก๊ก ที่ม ที่ าของยุคสามก๊ก ก๊ 1

ต้นฉบับเรื่องสามก๊กนี้มีชื่อว่าล่อกวนตง หรือหลอกว้าน จง นักประพันธ์ชาวจีนผู้มีฝีมือทั้งการแต่งนิทานและ บทละครร้อง(งิ้ว)โดยล่อกวนตงได้นำ เนื้อหาของต้นซิ่ว (ผู้เขียนจดหมายเหตุสามก๊ก)มาแต่งใหม่เรียกว่าสาม ก๊กจี่ทงซกเอี้ยนหงี ต่อมาเจ้าพระยาพระคลัง (หน)ได้ นำ สามก๊กมาแปลเป็นฉบับภาษาไทยและได้รับการ ยกย่องจากวรรณคดีสโมสรให้เป็นยอดของวรรณคดี ประเภทนิทาน ผู้แต่งสามก๊ก ก๊ เจ้าพระยาพระคลังหนผู้แปลสามก๊กนี้นับเป็นกวีคน สำ คัญในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นเพราะมีผลงาน ทั้งร้อยแก้วและร้อยกรองที่เพื่อนเพื่อนหลายคนอาจ จะเคยได้ยินมาเช่นร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์กุมาร และกัณฑ์มัทรี ราชาธิราช อิเหนาคำ ฉันท์ กากีคำ กลอน ผู้แปล 2

โจโฉ (วุยก๊ก) เป็นผู้ต่อกรกับเหล่า โจรโพกผ้าเหลือง และเคย พยายาม ตอบฆ่าตั้งโต๊ะ แต่ไม่สำ เร็จ จึงแยก ตัวออกมา เพื่อสะสมกำ ลังพล จน กลายเป็นอุปราชแห่งวุยก๊ก โจโจ โดดเด่นเรื่องความเป็นผู้นำ เฉลียว ฉลาด และเป็นที่ยำ เกรงของลูกน้อง เขาเชี่ยวชาญด้านการรบ รู้จักใช้คน และ รับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น แนะนำ ตัวตัละครสำ คัญคั เล่าปี่ (จ๊กก๊ก) มีพี่น้องร่วมสาบาน คือ กวนอู และ เตียวหุย เล่าปี่ เป็นคนแก้ปัญหาได้ รวดเร็ว รัก พี่น้อง และเป็นที่รักของผู้คน รอบข้าง ก่อนหน้านี้เล่าปี่เคยเป็น เจ้า เมืองชีจิ๋ว ก่อนจะสามารถ ครอบครอง ดินแดนที่ชื่อว่า จ๊กก๊ก ได้ในที่สุด 3

กวนอู (จ๊กก๊ก) ครองเมืองแห้ฝือ เป็นผู้ดูแลภรรยาของ เล่าปี่(พี่ สะใภ้)โดดเด่นด้านความ ซื่อสัตย์ และกตัญญู ซึ่งต่อมาผู้คนได้ยก ย่องและบูชากวนอูในฐานะ เทพเจ้าผู้เป็น สัญลักษณ์แห่ง ความภักดี ความซื่อสัตย์ และความ กตัญญู เตียวเดี่ยว (วุยก๊ก)ทหารของโจโฉ มี วาทศิลป์ รู้จักการเจรจา เป็นผู้ที่เสนอ ความคิดเห็น ได้อย่างมีเหตุผล รวม ทั้งเป็นผู้เกลี้ยกล่อม ให้กวนอูมาอยู่กับ โจโจ และยังทำ ให้กวนอู เคารพ นับถือในความสามารถและความ ซื่อสัตย์แม้จะไม่ได้อยู่ฝ่ายเดียวกัน ก็ตาม 4

ตอน กวนอูไปรับ รั ราชการ เรื่อ รื่ งย่อสามก๊ก ก๊ 5

โจโฉต้องการยกทัพไปปราบเล่าปี่ที่เมืองซีจิ๋ว เมื่อเล่าปี่รู้ จึง เขียนจดหมายขอความช่วยเหลือไปยังอ้วนเสี้ยวเพื่อนรัก แต่ อ้วนเสี้ยวปฏิเสธการออกรบ โดยอ้างว่ายังไม่พร้อม แต่ยินดี ช่วยเหลือในทางอื่นๆ เล่าปี่กังวลใจมากเพราะหากออกรบ ตอนนี้ กำ ลังพลของตนเองต้องไม่เพียงพออย่างแน่นอน เล่า ปี่จึงปรึกษาเตียวหุย ทหารผู้สาบานตนเป็นพี่น้องกับเล่าปี่ และกวนอู เตียวหุยเลยอาสาออกไปปล้นค่ายของฝั่งโจโฉ เพื่อให้ฝ่ายนั้นมีเสบียงไม่เพียงพอและยุติการออกรบ ระหว่างที่โจโฉเดินทัพมา ได้เกิดเหตุการณ์ลมพายุพัด ธงชัยบนเกวียนหัก โจโฉใจคอไม่ดี เลยไปปรึกษาโหรคู่ใจ ซึ่งทำ นายไว้ว่า “ธงหักแบบนี้ต้องระวังการถูกปล้นค่าย !” โจโฉได้ยินดังนั้นจึงไม่นิ่งนอนใจ รีบวางแผนรับมือไว้ก่อน โดยแบ่งทหารออกเป็น 11 กอง 8 กองแรกให้ไปล้อมรอบ ค่าย 8 ทิศ ส่วนอีก 1 กองให้อยู่ในค่ายตามเดิม และอีก 2 กองให้ไปดักเมืองของข้าศึกที่เมืองแห้ฝือกับเมืองชีจิ๋ว เมื่อ แบ่งทหารทั้ง 11 กองเรียบร้อยแล้ว เตียวหุยก็เดินทางมาถึง ค่ายของโจโฉ แต่แทนที่จะได้บุกปล้นค่ายตามที่มุ่งหมายไว้ ตั้งแต่แรก เขาก็ดันถูกทหารที่แอบซุ้มอยู่ล้อมไว้ทั้ง 8 ทิศ 6

เมื่อเตียวหุยเริ่มรู้ว่าตัวเองหลงกลอุบายของฝั่งโจโฉ เตียวหุยเลยสู้สุดใจตีฝ่าวงล้อมหนีขึ้นเขาไป ส่วนเล่าปี่ที่ขี่ม้า ตามมานั้น ก็ต้องตีฝ่าวงล้อมออกไปจากกองทัพของโจโฉเช่น กัน แต่เขาได้หนีไปอยู่กับอ้วนเสี้ยวเพื่อนรักแทน เมื่อโจโฉยึดเมืองเสี่ยวพ่าย กับเมืองชีจิ๋วได้แล้ว ก็คิดจะยึดเมืองแห้ ฝือต่อ แต่เสนาธิการทหารได้เตือนโจโฉว่า ที่เมืองแห้ฝือมีกวนอู ปกครองอยู่ และคอยดูแลภรรยาของเล่าปี่ทั้งสองคน (นางกำ ฮูหยิน และนางบิฮูหยิน) ซึ่งมีศักดิ์เป็นพี่สะใภ้ของกวนอู อีกทั้งกวนอูยังเป็น ที่ยำ เกรงของผู้คนมากมาย เพราะเก่งกาจทั้งเรื่องการสงคราม และมี ไหวพริบเป็นเลิศ เสนาธิการบางคนจึงเสนอว่าให้ไปเกลี้ยกล่อม กวนอูมาเป็นพวกแทนจะดีกว่า แต่บางคนกลับไม่เห็นด้วยเพราะคิด ว่ากวนอูต้องไม่ยอมอย่างแน่นอน ระหว่างการถกเถียงของเหล่า เสนาธิการ เตียวเลี้ยว ทหารคู่ใจของโจโฉได้ขออาสาไปเจรจากับ กวนอูด้วยตนเองเพราะเตียวเลี้ยวเคยรู้จักกับกวนอูมาก่อน น่าจะช่วย เจรจาได้ไม่ยากนัก แต่ปัญหาคือ จะทำ ยังไงให้กวนอูออกมาจาก เมือง เทียหยกจึงเสนอว่าให้จ้างทหารของเล่าปี่ที่จับได้ไปเป็น ไส้ศึกในเมืองของกวนอูพร้อมกับส่งทหารอีกกองหนึ่งไปยืนอยู่ที่หน้า เมือง 7

เมื่อโจโฉได้ยินดังนั้น ก็พยักหน้าเห็นด้วย รีบส่งทหารที่ จับมาส่วนหนึ่งไปเป็นไส้ศึก ส่วนทหารอีกกองหนึ่งให้ไป ยืนหน้าประตูเมืองคอยด่าทอกวนอู จนกวนอูทนไม่ไหว พาทหารออกมารบหน้าเมือง เมื่อกวนอูออกมา ปรากฏว่า โดนทหารจากฝ่ายของโจโฉล้อมไว้เรียบร้อย กวนอูตกใจ จะหนีกลับเข้าไปในเมืองก็ไม่ได้ เลยต้องหนีขึ้นเขาไป ทำ ให้โจโฉยึดเมืองแห้ฝือได้สำ เร็จ ส่วนเตียวเลี้ยวเองก็มี โอกาสได้ไปเจรจากับกวนอูที่อยู่บนเขา ซึ่งการเจรจาครั้งนี้ กวนอูเสนอเงื่อนไข 3 ข้อ ได้แก่ 1.ขอเป็นข้าขึ้นต่อพระเจ้าเหี้ยนเต้เท่านั้น 2.ขอปฏิบัติดูแลพี่สะใภ้ และขอเบี้ยหวัดของเล่าปี่มอบให้ แก่พี่สะใภ้ทั้งสอง 3.ถ้ารู้รู้ว่าเล่าปี่อยู่ที่ใด จะไปหาในทันที 8

ตอนแรกโจโฉไม่ยอมรับเงื่อนไขสามข้อ แต่ เตียวเลี้ยวได้เกลี้ยกล่อมโจโฉด้วยนิทาน โบราณที่ชื่อว่า ‘นิทานอิเยียง’ เตียวเลี้ยวเล่า นิทานเรื่องนี้โดยหวังว่าหากโจโฉชุบเลี้ยง กวนอูอย่างดีแล้วโจโฉจะได้เป็นดังคิเป๊กผู้มี พระคุณ ส่วนกวนอูจะได้ป็นดั่งอิเยียงผู้ซื่อสัตย์ กตัญญู เมื่อโจโฉได้ฟังดังนั้น ก็ยอมรับ เงื่อนไขทั้งสามข้อ ส่วนกวนอูก็ยอมมาอยู่กับโจ โฉตามข้อตกลง 9

ระหว่างนั้นโจโฉพยายามซื้อใจกวนอูด้วยวิธีต่าง ๆ แต่ กวนอูก็ยังคงหนักแน่นและภักดีต่อเล่าปี่ เพราะได้ สาบานตนกันไว้แล้ว อย่างเหตุการณ์ที่โจโฉชวน กวนอูมากินโต๊ะ (การกินเลี้ยงบนโต๊ะ ด้วยอาหารอย่าง ดี) โจโฉสังเกตเห็นว่าเสื้อผ้าของกวนอูทั้งเก่าและขาด จึงมอบเสื้อใหม่ให้กวนอู แต่กวนอูกลับใส่เสื้อตัวใหม่ ไว้ข้างในตัวเก่าไว้ข้างนอก โดยให้เหตุผลว่า อยากจะ ใส่เสื้อเก่าที่เล่าปี่ให้ไว้ข้างนอกเพื่อดูต่างหน้า และไม่ อยากให้ผู้คนครหาว่าได้หน้าแล้วลืมหลัง หรือตอนที่ โจโฉให้ม้าเซ็กเธาว์แก่กวนอู กวนอูก็ดีใจมากเพราะ เมื่อรู้ว่าเล่าปี่อยู่ที่ไหนจะได้ใช้ม้าพละกำ ลังมากตัวนี้ขี่ ไปหาเล่าปี่ให้ได้เร็วที่สุด ซึ่งเหตุการณ์เหล่านี้ทำ ให้โจโฉน้อยใจเป็นอย่างมาก แต่กวนอูก็ได้ให้เหตุผลว่า แม้โจโฉจะมีบุญคุณกับ ตนมาก แต่เล่าปี่มีบุญคุณกับตนมาก่อนและกวนอูก็ได้ สาบานตนเป็นพี่น้องกับเล่าปี่ไปแล้ว เมื่อรู้ว่าซื้อใจ กวนอูไม่ได้ ซุนฮกจึงเสนอโจโฉว่าให้เลี้ยงกวนอูไว้ และไม่ต้องให้กวนอูทำ อะไร กวนอูจะได้ไม่ต้อง แทนคุณแก่โจโฉ และอยู่กับโจโฉต่อไปได้โดยไม่ เกิดความขัดแย้งกัน 10

คุณค่าของวรรณคดี สามก๊ก ก๊ ตอน กวนอูไปรับ รั ราชการกับ กัโจโฉ 11

เป็นประโยชน์ต่อราชการในสมัยรัตนโกสินทร์ เพราะในยุคสมัยนั้นยังมีสงครามและการสู้รบกับดิน แดนต่าง ๆ สามก๊กจึงเป็นวรรณคดีที่เปรียบเสมือน ตำ ราที่ถ่ายทอดกลยุทธ์การทำ สงคราม ไม่ว่าจะเป็นการ บริหารจัดการคน การทำ งาน การวางแผนให้แยบคาย ต่าง ๆ เป็นแบบอย่างในการแปลหนังสือ เพราะสำ นวน ภาษายังอ่านเข้าใจง่ายและสละสลวย ไม่ว่าเวลาจะผ่าน ไปนานแค่ไหน ซึ่งนับว่าเป็นวรรณคดีแปลแสน คลาสสิกของคนหลายยุคสมัยเลยทีเดียว คุณค่าด้า ด้ นเนื้อ นื้ หา 12

การใช้สำ นวนเปรียบเทียบที่คมคาย เพิ่มอรรถรสใน การอ่าน และทำ ให้เข้าใจความคิดและความรู้สึกของตัว ละครได้อย่างชัดเจน บทสนทนาที่มีวาทศิลป์ มากกว่าบทสนทนาโต้ตอบกัน ทั่วไป คือการสอดแทรกแง่คิดหรือความคมคายเข้าไป ในประโยคในบทสนทนานั้นด้วย มีการแต่งแบบนิทานซ้อนนิทาน เห็นได้จากการสอด แทรกนิทานโบราณอย่าง ‘นิทานอิเยียง’ เพื่อเป็น ตัวอย่างเรื่องความซื่อสัตย์และกตัญญู ซึ่งนับเป็นกลวิธี การแต่งที่ซับซ้อนมากขึ้น และทำ ให้ผู้อ่านได้เรียนรู้ นิทานโบราณของจีนอีกเรื่องหนึ่งไปด้วย คุณค่าด้า ด้ นวรรณศิลป์ 13

สะท้อนค่านิยมเรื่องความซื่อสัตย์และกตัญญู เห็นได้จาก ตัวละครในเรื่องที่ยกย่องการกระทำ ของอิเยียงที่ภักดีจน ยอมแก้แค้นพร้อมสละชีวิตเพื่อคิเป๊ก รวมทั้งการยกย่อง กวนอูผู้ภักดีต่อเล่าปี่ สะท้อนความเชื่อเรื่องโชคลาง และโหราศาสตร์ เห็น ได้จากตอนที่โจโฉเชื่อและวางแผนตามคำ ทำ นายของ โหรที่บอกว่า ธงหักแสดงถึงการปล้นเสบียงในค่ายของ โจโฉ สะท้อนกลยุทธ์การทำ สงครามที่มากกว่าการสู้รบ แม้ สงครามจะมีภาพลักษณ์ของการเสียเลือดเนื้อและใช้ กำ ลัง แต่ในเรื่องกลับมีการใช้กลยุทธ์การวางแผน ไม่ว่า จะเป็นการแบ่งทหารเป็น 11 กองของโจโฉ การใช้ผู้ที่มี คุณสมบัตินักการทูตอย่างเตียวเลี้ยวเพื่อเจรจาให้กวนอู มาเป็นพวก มากกว่าจะใช้วิธีการสู้รบ หรือการใช้กลยุทธ์ ไส้ศึกและทหารเพื่อหลอกให้กวนอูออกมารบ สะท้อนค่านิยมเรื่องความซื่อสัตย์และกตัญญู เห็นได้ จากตัวละครในเรื่องที่ยกย่องการกระทำ ของอิเยียงที่ ภักดีจนยอมแก้แค้นพร้อมสละชีวิตเพื่อคิเป๊ก รวมทั้ง การยกย่องกวนอูผู้ภักดีต่อเล่าปี่ สะท้อนความเชื่อเรื่องโชคลาง และโหราศาสตร์ เห็น ได้จากตอนที่โจโฉเชื่อและวางแผนตามคำ ทำ นาย ของโหรที่บอกว่า ธงหักแสดงถึงการปล้นเสบียงใน ค่ายของโจโฉ สะท้อนกลยุทธ์การทำ สงครามที่มากกว่าการสู้รบ แม้ สงครามจะมีภาพลักษณ์ของการเสียเลือดเนื้อและใช้ กำ ลัง แต่ในเรื่องกลับมีการใช้กลยุทธ์การวางแผน ไม่ว่าจะเป็นการแบ่งทหารเป็น 11 กองของโจโฉ การใช้ผู้ที่มีคุณสมบัตินักการทูตอย่างเตียวเลี้ยวเพื่อ เจรจาให้กวนอูมาเป็นพวก มากกว่าจะใช้วิธีการสู้รบ หรือการใช้กลยุทธ์ไส้ศึกและทหารเพื่อหลอกให้ กวนอูออกมารบ คุณค่าด้า ด้ นสัง สั คม 14

การอ่านนิยายที่เป็นวรรณคดีมรดก จุด ประสงค์สำ คัญคือให้เห็นค่านิยมของ บรรพบุรุษว่ามีแนวคิด ในเรื่องต่างๆ อย่างไร เช่น ความประพฤติของตัวละคร เหมาะสมหรือไม่ ความกตัญญู รักษาความสัตย์ และมีความ ซื่อตรง เป็นคุณธรรมที่สมควรได้รับการ ยกย่อง และนำ มาเป็นแนวทางในการ ดำ เนินชีวิต การอ่านวรรณกรรมที่ดีจะช่วยยกระดับและ พัฒนาจิตใจให้ดีงามไปด้วย ข้อคิดที่ไที่ ด้จ ด้ ากเรื่อ รื่ ง 15

กระทรวงศึกษาธิการ ๒๕๕๕. หนังสือ เรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทยชั้น มัธยมศึกษาปีที่๖ วรรณคดีวิจักษ์. พิมพ์ ครั้งที่ ๔ กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ สกสค. ลาดพร้าว.บรรณานุกรม14 ดำ รงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรม วงศ์เธอ กรมพระยา. สามก๊กและตำ นาน สามก๊ก. กรุงเทพฯ: บรรณาคาร,2516. บรรณานุกรม 16