RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 51
Łukasz Boroń, Prezes Zarządu się wynajmem lokomotyw w Europie Środ- Najważniejszym wydarzeniem
CARGOUNIT: kowo-Wschodniej, a także jeden z wiodących pierwszego dnia targów była natomiast
tego typu podmiotów w Europie, ogłosiły premiera lokomotywy manewrowej SM-
- To co widzimy na rynku to zwięk- podpisanie umowy ramowej na dostawę 42-6Dn wyprodukowanej przez firmę PESA
szające się zainteresowanie wynajmem lo- wraz z utrzymaniem do 30 najnowocześniej- Bydgoszcz SA. Lokomotywa SM42 6Dn to
komotyw. Lokomotywa powinna być tania szych lokomotyw – Vectron MS. Kontrakt pojazd 4-osiowy z silnikami trakcyjnymi
w całym cyklu użytkowania i niezawodna. obejmuje dostawę 10 pojazdów do końca o mocy 4x180kW. Została wyposażona
Dla CARGOUNIT najlepsza jest lokomo- 2023 r. z opcją na zamówienie kolejnych w innowacyjne źródło zasilania, którym
tywa nudna, o której nie słychać. Takie lo- 20 lokomotyw do 2024 r. Dwie pierwsze jest zeroemisyjny napęd wodorowy. Za wy-
komotywy są na rynku. lokomotywy zostaną dostarczone jeszcze twarzanie energii odpowiedzialne są dwa
w tym roku. ogniwa wodorowe wyprodukowane przez
Albrecht Neumann, CEO Roling firmę Ballard. Ogniwo o mocy 85 kW jest
Stock Siemens Mobility GmbH: Spory ruch generowała układem wytwarzającym napięcie elektrycz-
ekspozycja zewnętrzna ne w reakcji chemicznej wodoru z tlenem
- Zawsze próbujemy słuchać naszych z powietrza atmosferycznego. Wodór po-
klientów i ich potrzeb. Trzeba antycypować Kilkunastu producentów taboru ko- bierany jest ze zbiorników o łącznej pojem-
co przyniesie przyszłość. Przemysł kolejowy lejowego zaprezentowało swoje produkty ności 175 kg - jedno tankowanie pozwala
ma dużą konkurencję ze strony transportu na targowych torach. Zobaczyć tu można na dobową pracę manewrową lokomotywy.
drogowego. Musimy pomagać naszym klien- było tak lokomotywy, wagony oraz EZT.
tom w konkurowaniu. A przy tym lokomo- ANDRZEJ
tywa powinna być fascynująca, nie nudna. PKP Intercity odebrała pierwsze ADAMCZYK
z nowych elektrycznych zespołów trakcyj-
Marcel Stein, CEO Bahnoperator: nych, które w najbliższych miesiącach zasilą Minister
- My również próbujemy podejść jego tabor – nowy skład Flirt3 wyproduko- Infrastruktury
bardziej elastycznie do pewnych rozwiązań. wany przez firmę Stadler i zmodernizowany
Lokomotywy muszą być szybsze i bezawa- ED74. Przewoźnik pokazał ponadto wagon W Europejskim Roku Kolei to pre-
ryjne. Samochodem możemy przejechać bez pasażerski 175A-10 (pierwszy z puli 81 miera symboliczna. Wdrożenie tech-
problemu do każdego kraju z Chin. Loko- nowych pojazdów produkowanych w Po- nologii wodorowych w transporcie
motywą niekoniecznie. Producenci muszą znaniu przez FPS H. Cegielski) oraz wagon szynowym może mieć kluczowe zna-
produkować lokomotywy bardziej uniwer- wojskowy dla Sił Zbrojnych RP. czenie dla ograniczenia emisji CO2,
salne. Kupujemy lokomotywę na 30 lat. Kolej a PESA, polski producent, konse-
stanowi szansę rozwoju i powstrzymania Stadler zaprezentował piętrowy kwentnie realizuje projekty pojazdów
dominacji transportu drogowego. elektryczny zespół trakcyjny typu KISS szynowych z napędami wodorowymi,
Jaromir Falandysz, Wiceprezes Za- wyprodukowany dla kolei słoweńskich potwierdzając kompetencje i innowa-
rządu LOTOS Kolej: Slovenske Zeleźnice w ramach kontraktu cyjność naszego przemysłu. Ta loko-
- W lokomotywach szukamy nie- zawartego w kwietniu 2018 roku. Nowocze- motywa to początek drogi do polskich
zawodności i opłacalności. Konkurencja sny, niskopodłogowy, trójczłonowy pojazd pasażerskich pojazdów szynowych
z transportem drogowym nie jest łatwa. wyjedzie na tory już w tym roku. napędzanych wodorem i kolejny krok
Każda granica jest sporym problemem. To na drodze do celu, jakim jest bezpiecz-
nie tylko lokomotywa, ale także maszyni- LOTOS Kolej wystawiła na targach na, komfortowa i ekologiczna polska
sta. To są wyzwana, z którymi transport swój nowy pojazd – najnowocześniejszą kolej – gratuluję i trzymam kciuki za
drogowy nie musi się mierzyć. w Europie wielosystemową lokomotywę powodzenie projektu.
Targi Trako to niepowtarzalna okazja Vectron MS firmy Siemens Mobility. Jed-
do uroczystego podpisania umów. Jedną nostkę zakupiono przy wsparciu z funduszy Alstom zaprezentował natomiast
z ważniejszych było podjęcie współpracy Unii Europejskiej na realizację przewozów pasażerski pociąg wodorowy Coradia iLint,
pomiędzy PKP Cargo, Grupą Azoty i PESA intermodalnych, za pośrednictwem Cen- który został już sprawdzony w ruchu komer-
na rzecz wdrożenia technologii wodoro- trum Unijnych Projektów Transportowych. cyjnym w Niemczech. Pociąg jest wyposażony
wych w transporcie szynowym. Spółki będą w ogniwa paliwowe do przetwarzania wodo-
współpracować na rzecz rozwoju zeroemi- Krzysztof Celiński, prezes Siemens ru w energię elektryczną i jest zeroemisyjny.
syjnego szynowego transportu towarowego. Mobility Sp. z o.o.:
PKP Cargo, Grupa Azoty i PESA zamierzają RK
wspólnie realizować między innymi projek- – Targi TRAKO 2021 to idealny mo-
ty badawczo-rozwojowe zmierzające do ment by zaprezentować nowy pojazd dla
opracowania optymalnych sposobów wy- LOTOS Kolej. Lokomotywa została zaku-
korzystania wodoru do napędów pojazdów piona z myślą o wsparciu transportu in-
szynowych oraz metod transportu wodoru termodalnego, który w Polsce przeżywa
i tankowania pojazdów kolejowych. prawdziwy boom i rośnie o kilkanaście pro-
Siemens Mobility oraz CARGOUNIT, cent rok do roku. To pokazuje, że LOTOS
a zatem największa polska firma zajmująca Kolej bardzo dobrze odnajduje się na rynku,
inwestując w nowoczesny tabor mogący
jeździć bez zatrzymania po całej Europie.
52 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
TARGI TRAKO 2021
Ekspozycja taborowa
Podczas tegorocznych Targów Trako ekspozycja • Newag SA (Hybrydowy Zespół Trakcyjny 36WEh, Elektryczna
taborowa została zaprezentowana na blisko lokomotywa wielosystemowa E6MST Dragon 2);
kilometrze torów. Wśród wystawców pojawili się:
• ŠKODA TRANSPORTATION (Dwupokładowy skład PUSH-
• Stadler Rail (AG Dwupokładowy EZT typu KISS); PULL 13EV);
• Siemens Mobility (lokomotywa Vectron);
• Plaasser & Theurer (UNIMAT 09-4x4/4S DYNAMIC • FPS H. Cegielski (PLUS - nowa platforma pojazdów
szynowych, zmodernizowana Lokomotywa 6D-FPS, wagon
+ sweeper trailer, UNIMAT 09-4x8/4S DYNAMIC); pasażerski typu 175A2);
• PESA Bydgoszcz SA (lokomotywa wodorowa,
• PKP Intercity SA (ED74, lokomotywa EU160 Griffin, typ
EMU REGIOJET); E4DCU + wagon pasażerski 175A-10 + wagon wojskowy
• Alstom (iLint, Alstom Lokomotywa TRAXX); 177A-30 do przewozu konwoju + wagon restauracyjny typu
406A-40 + wagon pasażerski 111A-30 „Combo”, ED160 Flirt).
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 53
54 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
MABO Sp. z o.o.
na TRAKO
Tak wyglądało stoisko firmy MABO Sp. z o.o. podczas MABO SetSoft (znak w trakcie procesu
13. Międzynarodowych Targów Kolejowych TRAKO 2019. zastrzegania) oraz stworzyliśmy innowa-
cyjny System do Monitorowania Pracy Sieci
Trakcyjnej.
TRAKO to największe i najbardziej wymianę ciekawych doświadczeń i po- PRZEZ LATA
prestiżowe w Polsce oraz drugie w Europie glądów. Jesteśmy przekonani, iż nasze DZIAŁALNOŚCI
wydarzenie branży transportu szynowego. spotkania przyczynią się do nawiązania WPROWADZILIŚMY
To przede wszystkim prezentowanie aktu- nowej i rozwijania dotychczasowej owoc- NA RYNEK EUROPEJSKI
alnego poziomu rozwoju systemów trans- nej współpracy. I ŚWIATOWY WIELE
portowych oraz infrastruktury kolejowej INNOWACYJNYCH
w Polsce, Europie i na świecie. Na tegorocznych targach mieli- PRODUKTÓW
śmy okazję zaprezentować dwie nowości,
Wszystkim z Państwa, którzy odwie- które spotkały się z szerokim zaintere- SYSTEM DO
dzili nasze stoisko serdecznie dziękujemy! sowaniem. Jak już większości z Państwa MONITOROWANIA
wiadomo, MABO to rodzinna firma, która SIECI
Miło nam było Państwa poznać nieprzerwalnie od 55 lat produkuje wy-
i gościć w naszych szeregach. Dziękuje- sokiej jakości wyroby stalowe. Przez lata System wykorzystując funkcjo-
my przede wszystkim za możliwość roz- działalności wprowadziliśmy na rynek eu- nalność automatycznych sprężynowych
mowy w przyjemnej atmosferze oraz za ropejski i światowy wiele innowacyjnych napinaczy produkcji MABO pozwala na
produktów. A w ostatnich latach głównie stałe monitorowanie pracy sieci trakcyjnej,
eksponujemy nasze innowacyjne urządze- jak i pracy samych urządzeń napinających.
nia do górnej sieci trakcyjnej.
Właśnie do jednego z nich, czyli do
Trakcyjnego Urządzenia Naprężającego
TUN, opracowaliśmy aplikację o nazwie
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 55
System rejestruje i przekazuje do stanowi-
ska operatorskiego odczytane parametry
wraz z informacją czy jest to stan normal-
ny, czy też stwierdzono odchylenie. W tym
drugi wypadku może to być zerwanie prze-
wodu jezdnego lub liny nośnej, uszkodzenie
izolatora ukośnika podwieszenia, kradzież
przewodów jezdnych, czy też nadmierne
wyciągnięcie się sieci trakcyjnej.
Montaż system i uruchomienie jest
bardzo szybkie. Automatyczne napinacze
sprężynowe doposaża się w dodatkowe
elementy a zasięg jednego zespołu urzą-
dzeń to 50 kilometrów.
Tworząc ten system założyliśmy, że
ma spełniać następujące kryteria:
• prosta budowa i montaż,
• niska cena,
• niezależna od GPS łączność bez-
przewodowa,
• własne zasilanie,
• niskie koszty eksploatacji.
Możliwości systemu są bardzo sze-
rokie. Może on być wykorzystywany również
do monitorowania pracy rogatek, zwrotnic,
semaforów i innych urządzeń.
STAWIAMY NA ROZWÓJ Dostęp do aplikacji można otrzymać po- TUN. Po zakończonym procesie system
I POSTĘP TECHNICZNY, przez kod QR lub otrzymany od nas link. generuje raport podsumowujący wszyst-
ABY ULEPSZYĆ Do zalogowania niezbędny jest otrzymany kie niezbędne informacje dotyczące urzą-
FUNKCJONALNOŚĆ od naszych specjalistów Login I Voucher. dzenia i wysyła go automatycznie na email
TRANSPORTU MABO SetSoft działa w ten sposób, że po Użytkownika.
SZYNOWEGO XXI wprowadzeniu numeru seryjnego urzą-
WIEKU dzenia, po uzupełnieniu pola dotyczącego Nasza myśl przewodnia TRADITION
rzeczywistej długości odcinka kompensa- INNOVATION PEOPLE towarzyszy nam
Prezentowany system MABO to cji (w metrach), po wybraniu z dostępnych każdego dnia. Stawiamy na rozwój i postęp
kolejny przykład na to że zawsze można coś na liście Zakładów Linii Kolejowych (ZKL), techniczny, aby ulepszyć funkcjonalność
zrobić lepiej. Zamiast kolejnego drogiego wskazuje lokalizację urządzenia na podsta- transportu szynowego XXI wieku.
i skomplikowanego rozwiązania, proponu- wie sygnału GPS. Po naciśnięciu w aplika-
jemy tani i prosty system, który znacząco cji „Pobierz wskazanie TUN”, uzyskujemy RK
wpłynie na poprawę bezpieczeństwa za- wszystkie niezbędne informacje dotyczą-
równo infrastruktury, jak i podróżujących. ce ustawienia urządzenia, zachmurzenia,
temperatury oraz aktualnej daty i godziny
APLIKACJA MOBILNA montażu.
MABO SetSoft
Wszystkie te parametry służą odpo-
Aplikacja mobilna Trakcyjnego Urzą- wiedniemu zweryfikowaniu ustawień nasze-
dzenia Naprężającego TUN, MABO SetSoft, go produktu przy jego montażu, jak również
naszego autorstwa ma za zadanie pomóc sprawdzeniu ustawienia już zamontowane-
naszym Klientom w samodzielnym mon- go Trakcyjnego urządzenia Naprężającego
tażu naszego produktu, jak i w weryfikacji
ustawień zamontowanego już urządzenia.
56 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
Targi ENERGETAB 2021
Powrót do normalności
Blisko 8 tys. gości odwiedziło zakończone 16 września br. Międzynarodowe Targi Energetyczne
ENERGETAB. Tak duża frekwencja występująca w cieniu epidemii koronawirusa pozytywnie
zaskoczyła zarówno nas - organizatorów targów jak i ponad 270 wystawców, wśród których
dominowały firmy krajowe, chociaż pojawiło się kilkanaście firm z 10 krajów europejskich.
Uczestniczący w targach często wy- jednak ograniczyło liczbę zwiedzających • strefa praktycznych pokazów tech-
rażali zadowolenie z możliwości odnowie- z zagranicy, obawiających się konieczności nologii (SPP), w której dużym zain-
nia osobistych relacji pomiędzy oferentami odbycia kwarantanny. teresowaniem cieszyły się pokazy
urządzeń a ich klientami, po długich mie- podłączania w technologii prac pod
siącach kontaktowania się jedynie poprzez Od lat bielskie targi wyróżnia bogata napięciem mobilnego urządzenia
komunikatory elektroniczne. Zagrożenie oferta ekspozycji plenerowych, z których część zasilającego MUZ, wykonywane
skupiona była w specjalnych strefach, jak: przez brygadę TAURON Dystry-
epidemią zdecydowanie bucji oraz pokazy montażu tym-
• strefa odnawialnych źródeł ener- czasowej, modułowej konstrukcji
gii (OZE), w której były prezen- bramkowej firmy ARINET, wyróż-
towane m.in. zestawy paneli PV, nionej zresztą w konkursie targo-
ich konstrukcje wsporcze w tym wym pucharem PTPiREE.
do montażu paneli dwustronnych
(bifacial), magazyny energii w tym Spore zainteresowanie wzbudziły
w zestawie z inwerterem, itp. towarzyszące targom liczne konferencje.
I tak podczas konferencji na temat spra-
• strefa elektromobilności (SEL), wiedliwej transformacji energetycznej
w której obok różnorodnych sta- reprezentanci katowickiego Urzędu Mar-
cji ładowania pojazdów prezento- szałkowskiego i Wielkopolskiej Doliny Ener-
wały się samochody elektryczne, gii z Konina przedstawili regionalne plany
a wspomnienie jazdy elektrycz- zmierzające do przekierowania gospodar-
ną teslą na pobliskim parkingu ki podlegającej transformacji na ścieżkę
u wielu zwiedzających pozosta-
nie na długo w pamięci;
J.Szajta, R. Dżugan
z nagrodą za teleskopowy
drążek izolacyjny.
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 57
oszczędzającego zasoby środowiska i energii - zielo- kooperacyjnych i podpatrywanie kon- funkcjami bezpieczeństwa, pomiarów
nego oraz cyfrowego wzrostu. Akademicy z Małopol- kurencji. Dlatego w tym dniu odbyła i automatyki. Nie sposób wymienić
skiej Uczelni Państwowej w Oświęcimiu oraz Akademii się konferencja na temat zastosowa- wszystkie nagrodzone produkty – za-
Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej wskazali nia robotów w przemyśle elektro- interesowanych odsyłamy na stronę
na działania uczelni zmierzające do tworzenia nowych maszynowym i energetyce, która energetab.pl
kierunków i specjalności odpowiadających na wyzwania była skierowana głównie właśnie do
czasów transformacji. Natomiast prowadząca konfe- wystawców targowych. Sytuacja epidemiologiczna
rencję prof.zw. Irena Jędrzejczyk z ATH w niezwykle i obowiązujące przepisy sanitarne
interesujący sposób przedstawiła niezbędność trans- Wśród produktów zgłoszonych oraz dążenie organizatorów do za-
formacji energetycznej, jako skutku globalnej polityki do konkursu targowego najwyższe pewnienia bezpieczeństwa wszyst-
Zielonego Ładu a także meandry wdrażania wspólnego uznanie komisji konkursowej zdoby- kim uczestnikom targów powodowało
rynku energii i handlu emisjami w UE czy adekwatność ło „innowacyjne urządzenie służące do pewne utrudnienia, jak konieczność
stosowania pojęcia sprawiedliwości w tych procesach. podnoszenia całego słupa energetycz- rejestracji uczestników targów, sto-
nego” firmy ENPROM, wspomniana już sowanie odstępów – czyli ogranicze-
8 TYS. GOŚCI ODWIEDZIŁO modułowa konstrukcja bramkowa firmy nia miejsc w salach konferencyjnych,
ZAKOŃCZONE 16 WRZEŚNIA ARINET, teleskopowy drążek izolacyjny itp. Zapewne też wielu potencjalnych
MIĘDZYNARODOWE TARGI krakowskiej AKTYWIZACJI, System uczestników nie zdecydowało się na
ENERGETYCZNE ENERGETAB Optymalizacji Produkcji i Magazyno- przyjazd na targi.
wania Energii ze ZPUE czy sterownik
polowy MIKRONIKI z rozbudowanymi RK
REKLAMA
Kolejna konferencja dotyczyła planów rozwo-
jowych w zakresie sieci elektroenergetycznych, na
której p. Tomasz Jakubowski - dyrektor ds. operacyj-
nych Centralnej jednostki Inwestycyjnej PSE S.A przed-
stawił założenia nowego modelu realizacji inwestycji
planowanych w najbliższych latach w zakresie sieci
przesyłowej. Wiceprezes TAURON Dystrybucja S.A.
- dr hab. inż. Waldemar Skomudek przedstawił priory-
tety i główne kierunki inwestowania Spółki w okresie
do 2028 roku.
Drugi dzień targów obfitował w kilka kon-
ferencji - należy jeszcze wspomnieć o konferencji
Fotowoltaika dziś i jutro, która podczas targów ENER-
GETAB®2021 planowała jedynie podsumowanie
swoich dwudniowych obrad, które miały miejsce
w formie hybrydowej w dniach 26 i 27 maja. Duże
zainteresowanie konferencją spowodowało, że podsu-
mowanie stało się końcowym fragmentem wielowątko-
wej konferencji, na której kilka referatów dotyczyło
zastosowania magazynów energii w systemach OZE,
a w kolejnych - przedstawiono badania porównawcze
falowników fotowoltaicznych oraz autonomiczny sys-
tem prewencji pożarowej, skonstruowany z użyciem
nanotechnologii. Omawiana na tej konferencji tema-
tyka znalazła swoje praktyczne odzwierciedlenie na
pokazach w strefie OZE i stoiskach wybranych firm.
Sporym zainteresowaniem cieszyła się też kon-
ferencja zorganizowana przez spółkę Energopomiar-
-Elektryka i zatytułowana „Energetyka rozproszona
– wyzwania dla operatorów sieci i wytwórców”. Ostat-
niego dnia targów jest zazwyczaj mniejsza frekwencja
zwiedzających i wystawcy mają nieco więcej czasu
na wzajemne odwiedziny, nawiązywanie związków
58 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
NOWA KOLEJ ZA ROK
Przetarg w kujawsko–pomorskim w 2022 roku
Marszałek województwa kujawsko-pomorskiego nakazał przystąpienie do negocjacji na temat
przedłużenia istniejących umów z Polregio i Arrivą na wykonywanie przewozów kolejowych
w województwie. Tym samym w tym roku w tym roku nie zostaną wyłonieni operatorzy w drodze
przetargu, a pomysł kolei samorządowej został odłożony.
Ogłaszając w połowie września tego Zamówienia, jak i Opisu Przedmiotu Za- 30 listopada. Zapewni to przewoźnikom
roku postępowanie o udzielenie zamówienia mówienia. Obecnie przygotowujemy odpo- niezbędny czas na przygotowanie ofert,
publicznego, które ma wyłonić operatorów wiedzi na pytania, które wpłynęły w toku a zwycięzcy lub zwycięzcom postępowania
regionalnych kolejowych przewozów pa- postępowania, toczy się też postępowa- zagwarantuje odpowiedni okres na urucho-
sażerskich obsługujących linie w naszym nie w KIO. Sprawia to, że rozstrzygnięcie mienie przewozów na nowych, wynikających
regionie, otworzyliśmy nowy rozdział w bu- przedmiotowego postępowania w wyzna- z przedmiotowego postępowania, zasadach.
dowaniu oferty w pasażerskich przewozach czonym terminie oraz zawarcie umowy na
szynowych w województwie kujawsko-po- uruchomienie przewozów pasażerskich już W związku z wprowadzonymi zmia-
morskim. Zakładamy, że wybrany model od 12 grudnia 2021 roku, byłoby trudne nami rozpoczęliśmy procedurę związaną
podziału zamówienia - z dziesięcioma szcze- lub niemożliwe. z powierzeniem pasażerskich połączeń ko-
gółowo opisanymi pakietami - sprawi, iż lejowych w Kujawsko-Pomorskiem na ko-
samorządowe władze województwa będą Dlatego, mając na uwadze wszystkie lejny rok dotychczasowym przewoźnikom.
mogły zagwarantować mieszkańcom siatkę powyższe okoliczności, samorząd wojewódz- Powierzenie to obowiązywać będzie od 12
połączeń odpowiadającą potrzebom społecz- twa zdecydował się kontynuować wszczęte grudnia 2021. Od tygodnia prowadzimy ne-
nym i jednocześnie zachęcić nowych prze- postępowanie, przesuwając jednocześnie gocjacje z dwoma przewoźnikami, obecnie
woźników do udziału w tym postepowaniu. początek realizacji usług przewozowych obsługującymi połączenia w regionie, czyli
Chcemy w tym nowym rozdaniu zwiększyć objętych przetargiem od 11 grudnia 2022 z Arrivą oraz z Polregio.
liczbę obsługiwanych linii, zlikwidować zja- roku, towarzyszy temu również przesu-
wisko wykluczenia komunikacyjnego i białe nięcie terminu składania ofert na dzień RK
plamy na regionalnej mapie publicznego
transportu pasażerskiego. Zależy nam też, by
lepiej sprofilowana siatka połączeń zachęciła
do korzystania z kolei nowych pasażerów.
Zakładaliśmy, iż nasze innowacyjne
rozwiązania uda się wdrożyć od najbliższe-
go rozkładu jazdy, tzn. od 12 grudnia 2021
roku. Jednakże okazało się, że rynek prze-
woźników kolejowych potrzebuje więcej
czasu, aby przygotować się do proponowa-
nych przez nas rozwiązań, co potwierdziło
złożonymi w toku tego postepowania od-
wołaniami i około 200 zapytaniami.
Jest to typowe postępowanie ubie-
gających się o zamówienie wykonawców
określone w procedurze przetargowej
przewidziane i zapisane w ustawie. Zapy-
tania, które do nas wpłynęły, dotyczą za-
równo Specyfikacji Istotnych Warunków
60 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
KOLEJ FILAREM
na Europejskim
Forum Przyszłości
Na Stadionie Śląskim
w Chorzowie odbyło się
Europejskie Forum Przyszłości
(EFP). W trakcie trzech dni
wydarzenia odbyło się
60 debat.
I edycja Europejskiego Forum Przy-
szłości była poświęcona najistotniejszym
wyzwaniom cywilizacyjnym, społecznym
i gospodarczym współczesnego świata.
ŁUKASZ
OPRAWSKI
Prezes Śląskiego
Funduszu Rozwoju
W trakcie trzech dni, od 6 do 8 paź-
dziernika Stadion Śląski odwiedziło
łącznie ponad 8 tys., gości, a trans-
misje online z debat i wydarzeń to-
warzyszących obejrzało ponad 50
tys. widzów. Wśród gości było 330
prelegentów, którzy wzięli udział
w 60 panelach dyskusyjnych.
Głównym Partnerem Europejskiego Patryk Świrski, prezes Kolei Śląskich: 2019 roku 20,4 mln. Kapitał zakładowy
Forum Przyszłości są Koleje Śląskie, które – O tym, jak długą drogę pokona- spółki wzrósł w tym czasie z 15 mln zł do
podczas Forum będą świętowały swoje liśmy najlepiej świadczą liczby. W pierw- 140 mln zł. Zauważamy znaczący powrót
dziesięciolecie. W 2001 roku spółka rusza- szym roku działalności przewieźliśmy 1,8 pasażerów, szczególnie po rozpoczęciu
ła z jedną linią i 17 pociągami. Codziennie, mln pasażerów, a w przedpandemicznym roku szkolnego.
w rozkładzie jazdy wyjeżdżały 64 składy.
Obecnie, każdego dnia na 15 liniach wyjeż-
dżają 63 pociągi – aż 515 składów w roz-
kładzie jazdy.
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 61
W CZASIE DEBATY WSKAZANO NIEZBĘDNE DZIAŁANIA ploatacji Pojazdów Szynowych
KONIECZNE DO ZACHOWANIA WZROSTU PRZEWOZÓW w Katedrze Pojazdów Szyno-
TOWAROWYCH I PASAŻERSKICH, ZAKŁÓCONY wych i Transportu Politechniki
WYBUCHEM PANDEMII COVID-19 Krakowskiej
• Krzysztof Zdziarski, Prezes, Dy-
Kolej, która ma być filarem Zielo- • Witold Gadoś, Dyrektor sprze- rektor Zarządzający Pesa Byd-
nego Ładu UE zdominowała trzeci dzień daży pojazdów pasażerskich, goszcz SA.
Europejskiego Forum Przyszłości. Wobec Siemens W czasie debaty wskazano niezbędne
czego odbył się cykl debat pod hasłem „Eu- działania konieczne do zachowania wzrostu
ropejski transport kolejowy 2050”. Ich go- • dr inż. Ignacy Góra, Prezes UTK przewozów towarowych i pasażerskich, za-
spodarzem były Koleje Śląskie. • Jerzy Polaczek, Poseł na Sejm RP kłócony wybuchem pandemii COVID-19.
• Piotr Pustoszkin, Business Deve- Prelegenci zgodzili się, że kluczem do sukcesu
Adam Musiał, Dyrektor Generalny będzie współpraca międzysektorowa oraz
Polskiej Izby Producentów Urządzeń i Usług lopment Manager, Alstom wspólne rozwiązania przemysłowe, technolo-
na Rzecz Kolei, moderował debatę „Odbudo- • Arkadiusz Świerkot, Członek za- giczne i badawcze. Istotna będzie także atrak-
wa polskiego rynku kolejowego po kryzysie cyjna i zrównoważona oferta w przewozach
COVID-19. Współpraca międzysektorowa, rządu, Stadler Polska pasażerskich i towarowych. Uczestnicy debaty
wspólne rozwiązania przemysłowe, tech- • Patryk Świrski, Prezes Kolei Ślą- nawiązywali także do słów otwarcia Prezesa
nologiczne i badawcze. Wyzwania i głów- UTK, wskazując, że trzeba postawić na dzia-
ne priorytety na lata 2022-2027”. Udział skich łania promocyjne, pokazujące nowoczesne
w niej wzięli: • Tomasz Warchoł, Prezes Zarzą- i ekologiczne strony transportu kolejowego.
• dr hab. inż. Janusz Ćwiek, prof. du Spółki „Koleje Małopolskie” RK
Politechniki Śląskiej sp. z o.o.
• dr hab. inż. Grzegorz Zając prof.
Politechniki Krakowskiej, Kie-
rownik Zespołu Budowy i Eks-
REKLAMA
62 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
Nowoczesny MAREK
koncept pociągów CHRANIUK
PKP Intercity
Prezes Zarządu
PKP Intercity przygotowując się do kolejnych przetargów PKP Intercity
taborowych, które zostaną ogłoszone w ramach wartego
19 mld zł planu inwestycyjnego, rozpoczęło prace nad zmianą Poprzez nowe podejście do pro-
podejścia do projektowania pociągów. jektowania przestrzeni wewnątrz
wagonów chcemy wyznaczyć nowy
standard podróżowania koleją, co
istotnie przyczyni się do wzrostu jej
popularności. Chcąc by kolej stała
się w najbliższych latach środkiem
transportu numer jeden długody-
stansowych podróży, musimy robić
wszystko, by stale wypracowywać
nowy standard jakościowych podróży.
Plany przewoźnika obejmują in- kolejnych przetargów PKP Intercity pracu- bardziej komfortowo, przyjaźnie i w pełni
westycje w wagony, nowoczesne loko- je nad nowym konceptem pociągów, które funkcjonalnie.
motywy, elektryczne zespoły trakcyjne, w najbliższych latach pojawią się na torach.
a także piętrowe składy wagonowe typu Nowe podejście do projektowania pojazdów Pierwsze koncepty dotyczą piętro-
push-pull. Równolegle z przygotowaniem ma sprawić, by podróżowało się jeszcze wych składów wagonowych typu push-pull
wraz z lokomotywami wielosystemowymi,
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 63
na zakup których PKP Intercity ogłosiło po- nowego taboru typu push-pull. To pozwoli wagony – zarówno pierwszej, jak i drugiej
stępowanie w trybie dialogu konkurencyj- w pełni poznać oczekiwania stawiane przed klasy, przedziałowe i bezprzedziałowe, do-
nego. Przewoźnik planuje wzmocnić swoją pociągami w niedalekiej przyszłości. stosowane do potrzeb osób z niepełno-
flotę 38 składami typu push-pull wraz z 45 sprawnościami, dostosowane do przewozu
lokomotywami wielosystemowymi. W pierwszym kwartale 2022 roku rowerów, restauracyjne oraz dzienno-nocne,
PKP Intercity zamierza ogłosić przetarg umożliwiające komfortowe podróże w nocy.
w kolejnym dużym projekcie: na zakup Wagony będą projektowane już w oparciu
300 wagonów z opcją na dodatkowe 150 o nowe podejście do designu.
pojazdów.
RK
Oferta PKP Intercity ma jak najle-
piej odpowiadać na potrzeby różnych grup
pasażerów i różnorodne preferencje, dlate-
go to zamówienie ma objąć zróżnicowane
REKLAMA
To jeden z największych projektów
taborowych, który Spółka zamierza zreali-
zować w ramach zaktualizowanego, war-
tego 19 mld zł programu inwestycyjnego.
Pojazdy mają być dostosowane do pręd-
kości 200 km/h i planowane są do obsługi
połączeń międzyaglomeracyjnych.
PKP INTERCITY
PLANUJE WZMOCNIĆ
SWOJĄ FLOTĘ 38
SKŁADAMI TYPU
PUSH-PULL WRAZ
Z 45 LOKOMOTYWAMI
WIELOSYSTEMOWYMI
PKP Intercity zależy na tym, by wypo-
sażenie i organizacja przestrzeni w wagonach
była jak najlepiej dostosowana do potrzeb
różnych grup klientów, dlatego przewoźnik
realizuje badania pod kątem rozwiązań dla
66 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
EUROPEJSKI ROK KOLEI
Kampania w mediach
Kampania edukacyjno-promocyjna realizowana Dr. Inż.
przez Urząd Transportu Kolejowego ruszyła. Projekt IGNACY GÓRA
„Bezpiecznie Koleją – Wybierz Kolej – Europejski Rok Kolei”
wystartował z promocją w radiu, internecie i w mediach Prezes UTK
społecznościowych. Celem działań jest propagowanie kolei
jako bezpiecznego i zrównoważonego środka transportu oraz Europejski Rok Kolei jest szansą na
zainteresowanie młodych odbiorców wyborem zawodów to, aby pokazywać jaka jest kolej:
związanych z koleją. To jeden z elementów realizowanych nowoczesna, ekologiczna, a przede
w ramach Europejskiego Roku Kolei ustanowionego przez wszystkim bezpieczna. Trzeba pa-
Unię Europejską na rok 2021. miętać, że bezpieczeństwo to także
zasługa pracowników odpowie-
Kampania radiowa dotycząca Eu- planowane jest wyemitowanie aż 620 spotów dzialnych za prowadzenie ruchu
ropejskiego Roku Kolei zostanie prze- radiowych. W internecie kampania będzie kolejowego. Bez nich kolej nie mo-
prowadzona w największych stacjach prowadzona za pomocą banerów umiesz- głaby dobrze funkcjonować, dla-
ogólnopolskich w kraju. Do końca 2021 r. czanych na portalach ogólnotematycznych. tego warto wcielać w życie hasło
„Wybierz Kolej”. Młodzi ludzie, któ-
rzy wybiorą pracę na kolei, zapew-
nią bezpieczne warunki przewozu
milionom pasażerów i milionom
ton ładunków.
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 67
Przygotowane i promowane będą spoty oraz Przekaz za pośrednictwem mediów w swoim przekazie podkreślenie roli kolei
filmy reklamowe. o zasięgu ogólnopolskim będzie skiero- jako bezpiecznego, dostępnego i ekolo-
wany do ogółu społeczeństwa ze szcze- gicznego środka transportu. Kampania
Na stronie internetowej www.rok- gólnym uwzględnieniem osób młodych, realizowana jest przez Urząd Transportu
kolei.pl znajdują się informacje o projekcie stojących przed wyborem ścieżki kariery Kolejowego i współfinansowana ze środków
„Bezpiecznie Koleją – Wybierz Kolej – Eu- zawodowej. Funduszu Spójności w ramach Programu
ropejski Rok Kolei”, opis działań realizo- Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko
wanych w jego ramach, a także pomocne Projekt „Bezpiecznie Koleją – Wy- 2014-2020.
wskazówki dla młodych odbiorców, którzy bierz Kolej – Europejski Rok Kolei” to pro-
stoją przed wyborem drogi zawodowej. gram działań promocyjno-informacyjnych RK
o zasięgu ogólnokrajowym w ramach Eu-
ropejskiego Roku Kolei uwzględniający
REKLAMA
W dziale zatytułowanym „Praca na
kolei” zostały zamieszczone informacje
o szkołach średnich i wyższych kształcą-
cych na kierunkach związanych z koleją.
Można tam obejrzeć filmy opowiadające
o zawodach istotnych dla bezpieczeństwa
ruchu kolejowego stworzone z udziałem
Artura Filipowicza, prowadzącego kanał
„Topowa Dycha” na YouTubie.
Na www.rokkolei.pl prezentowa-
ne są także linki do stron z ogłoszeniami
o pracy od największych, zatrudniających
powyżej tysiąca osób, przewoźników kole-
jowych i zarządców infrastruktury.
MŁODZI LUDZIE,
KTÓRZY WYBIORĄ
PRACĘ NA KOLEI,
ZAPEWNIĄ BEZPIECZNE
WARUNKI PRZEWOZU
MILIONOM PASAŻERÓW
I MILIONOM TON
ŁADUNKÓW
W social mediach informacje o kam-
panii edukacyjno-informacyjnej można
znaleźć na Facebooku - @utkgov oraz In-
stagramie @europejskirokkolei.
Celem projektu prowadzonego
przez Urząd Transportu Kolejowego jest
zwiększenie świadomości społecznej w za-
kresie unikania zagrożeń występujących
w ruchu kolejowym oraz na terenach ko-
lejowych, a także na temat roli wybranych
zawodów kolejowych w kontekście zapew-
nienia bezpieczeństwa w ruchu kolejowym.
68 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
Drony w służbie PLK
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. wykorzystują drony do obserwacji i nadzoru inwestycji na stacjach
i liniach kolejowych. Bezzałogowe statki powietrzne także w Opolu i na terenie województwa
opolskiego zbierają informacje o postępie prac. Przez rok piloci dronów zebrali dane na ponad 3,2
tys. km linii w całej Polsce. Nadzór placów budów z lotu ptaka dostarcza więcej danych i ułatwia
podejmowanie decyzji.
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. re-
alizują obecnie największy program inwe-
stycyjny – Krajowy Program Kolejowy za
prawie 77 mld zł z udziałem środków bu-
dżetowych i unijnych. Aby sprawnie zreali-
zować wszystkie przedsięwzięcia, spółka
wykorzystuje nowoczesne systemy, tech-
nologie i rozwiązania, m.in. drony czuwają
nad przygotowaniem, realizacją i bezpie-
czeństwem prowadzonych prac.
Bezzałogowy statek nad Opole Glowne widok na tory procedury bezpieczeństwa. Drony dają
linią E 30 w Opolu i prace modernizacyjne na stacji podgląd na szlaki, na których jeżdżą pociągi
pasażerskie i towarowe oraz pojazdy tech-
Trasy przelotu dronów wyznaczane teren i pozwala lepiej czuwać nad bez- niczne z materiałem i sprzętem. W przy-
są na podstawie bieżących potrzeb zwią- pieczeństwem prowadzonych inwestycji. padku nieprawidłowości, monitoring,
zanych z realizacją inwestycji m.in. projekt Można ocenić, czy teren jest odpowied-
Prace na linii kolejowej E 30 na odcinku nio zabezpieczony przez wykonawcę
Kędzierzyn-Koźle – Opole Zachodnie. i stosowane są przez jego pracowników
Pracownicy PLK dzięki materiałom z bez-
załogowych statków powietrznych śledzą
postęp prac. Widok na place budowy z góry
daje szerszą perspektywę spojrzenia na
DRON NAD TORAMI
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 69
pozwala na szybkie reakcje PLK zakazem lotów, PLK występują o do-
i wykonawców. PLK używają bez- datkowe zgody.
załogowych statków powietrznych
przed przystąpieniem do prac na Korzystanie z dronów roz-
budowie. Poznawane jest miejsce poczęło się od maja 2020 i przez
inwestycji, co służy przygotowaniu rok - do czerwca 2021 r. piloci dro-
harmonogramu działań. nów z PKP Polskich Linii Kolejo-
wych S.A. wykonali obloty na ponad
ABY SPRAWNIE ZREALIZOWAĆ WSZYSTKIE
PRZEDSIĘWZIĘCIA, SPÓŁKA WYKORZYSTUJE
NOWOCZESNE SYSTEMY, TECHNOLOGIE
I ROZWIĄZANIA, M.IN. DRONY CZUWAJĄ
NAD PRZYGOTOWANIEM, REALIZACJĄ
I BEZPIECZEŃSTWEM PROWADZONYCH PRAC
Tysiące 3,2 tys. km linii w całej Polsce.
kilometrów lotów Sześć zespołów z 11 dronami wypo-
dla systemowego sażonymi w kamery do zdjęć i filmów
wsparcia prac nadzorowało miejsca prac m.in. na linii
E 30 Zgorzelec – Wrocław – Opole
Wykorzystywanie dronów to – Kraków – Przemyśl, na stacji War-
jeden z elementu systemu monitoro- szawa Zachodnia; Warszawa – Biały-
wania i zbierania danych o inwesty- stok, Poznań – Szczecin, Warszawa
cjach PKP Polskich Linii Kolejowych – Radom, Trzebinia – Oświęcim. Bez-
S.A. Spółka stosuje w ważnych miej- załogowe statki powietrzne zostały
scach budów monitoring, zbierane są wykorzystane także do monitorowa-
dane uzyskiwane przez pracowników, nia prac przy budowie tunelu między
a także informacje z przelotu nad li- stacjami Łódź Fabryczna a Żabieniec
niami śmigłowcem. i Kaliska. Nadzór z lotu ptaka prowa-
dzony był również na inwestycjach
Drony pilotowane są przez w portach w Gdańsku, Gdyni, Szcze-
doświadczonych, przeszkolonych cinie i Świnoujściu.
pracowników PLK. Każdy lot nad
terenem inwestycji kolejowej jest RK
zgłoszony do odpowiednich służb
i instytucji. Jeśli inwestycja znajduje
się w strefach z ograniczeniem lub
70 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
40 mln zł inwestują IRENEUSZ
spółki zależne PLK MERCHEL
na zakup pociągów
sieciowych Prezes Zarządu
PKP PLK S.A.
Cztery spółki grupy Kapitałowej PKP Polskie Linie Kolejowe
S.A. podpisały umowy o wartości około 40 mln zł na zakup Dzięki dokapitalizowaniu w wysokości
5 nowoczesnych pociągów do prac przy sieci trakcyjnej. 850 mln zł możliwe jest doposażenie
spółek zależnych PKP Polskich Linii
Kolejowych S.A. w nowoczesny spe-
cjalistyczny sprzęt do prac w branży
energetyki. Zwiększamy już posiadany
potencjał, a to pozwoli na efektyw-
niejsze zaangażowanie w proces in-
westycyjny. Spółki rozszerzą także
zakres usług – szczególnie w branży
energetyki, w której pracują obecnie
podmioty zewnętrzne.
Nowoczesne maszyny zapewnią lep- działalności m.in. przy naprawie i zabezpie- Plany inwestycyjne spółek zależnych
sze utrzymanie linii i sprawniejsze przewozy czeniu sieci trakcyjnej. Lepsze utrzymanie PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. związa-
koleją. Zakup nowoczesnego sprzętu zwięk- infrastruktury kolejowej, to dla pasażerów ne są z rozwojem kompetencji w branżach:
sza potencjał spółek. Inwestycje są możliwe bardziej punktualne podróże, a dla prze- torowej, rozjazdowej i podtorza. Zakładany
dzięki podwyższeniu kapitałów zakładowych woźników towarowych sprawny i płynny jest również rozwój w obszarze energetyki
spółek zależnych w wysokości 850 mln zł. przewóz ładunków. kolejowej i naprawy pojazdów kolejowych.
Plany obejmują również rozbudowę baz
Spółki zależne należące do Grupy Dostawy pociągów sieciowych są i zaplecza serwisowo-technicznego. Dzięki
Kapitałowej PKP Polskich Linii Kolejowych zaplanowane na rok 2022. Następnie do dokapitalizowaniu, spółki mogą zaopatrzyć
S.A.: Dolnośląskie Przedsiębiorstwo Napraw 2023 uzyskane zostaną zezwolenia upraw- się w najnowocześniejsze maszyny do prac
Infrastruktury Komunikacyjnej DOLKOM niające do eksploatacji pojazdów na sieci przy sieci trakcyjnej oraz urządzenia do
sp. z o.o., Pomorskie Przedsiębiorstwo Me- kolejowej w Polsce. robót torowych, a także nabyć nierucho-
chaniczno-Torowe sp. z o.o., Przedsiębior- mości. Zakup sprzętu planowany jest do
stwo Napraw i Utrzymania Infrastruktury Jest to największe w historii dofi- realizacji w latach 2021-2024.
Kolejowej w Krakowie sp. z o.o., Zakład nansowanie, jakie otrzymały wszystkie
Robót Komunikacyjnych – DOM w Pozna- cztery spółki zależne Grupy Kapitałowej RK
niu sp. z o.o. zostaną doposażone w 5 no- PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. Pod-
woczesnych pociągów sieciowych. stawowe obszary działalności spółek są
związane z pracami utrzymaniowymi oraz
Maszyny wykorzystywane będą pod- inwestycyjnymi na sieci kolejowej zarządza-
czas prac inwestycyjnych oraz w codziennej nej przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
72 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
Towary jeżdżą szybciej
i sprawniej w Górnośląskim
Okręgu Przemysłowym
Pociągi jeżdżą po nowych torach od Bytomia do Maciejowa Północnego w Zabrzu. Tory wymieniono
także na odcinku Dorota (Sosnowiec) – Sosnowiec Jęzor. Postępują prace w stronę mysłowickiej
Brzezinki. Dzięki inwestycji PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. za ponad 350 mln zł, dofinasowanej
z POIiŚ, w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym szybszy i sprawniejszy staje się przewóz towarów
ekologicznym środkiem transportu – koleją.
Zakończyły się prace torowe na został zredukowany, dzięki zastosowaniu dyżurni ruchu dbają o bezpieczne kursowa-
linii łączącej Bytom z Gliwicami. Pociągi szyn bezstykowych oraz zabudowie ekra- nie pociągów. Do położenia nowych torów
towarowe jeżdżą już szybciej i sprawniej nów akustycznych. Ograniczyło to oddzia- wykorzystano ponad 112 tys. ton kruszywa,
po dwóch nowych torach na zmoderni- ływanie kolei na otoczenie. Na zwiększenie czyli tyle, ile zmieściłoby się w ok. 2200 wa-
zowanym odcinku Bytom – Bytom bezpieczeństwa w ruchu kolejowym i drogo- gonach. Położono też ponad 30 tys. sztuk
Bobrek – Zabrze Biskupice – Ma- wym wpłynął remont obiektów inżynieryj- podkładów.
ciejów Północny. Od grudnia pojadą nych, m.in. wiaduktu kolejowego na szlaku
one z prędkością do 100 km/h – to Bytom Bobrek – Zabrze Biskupice. Prace Inwestycja obejmuje także trasę od
trzykrotnie szybciej niż przed posterunku odgałęźnego Dorota w Sosnowcu
modernizacją, kiedy jeździły na odcinku Bytom – Maciejów do Mysłowic Brzezinki. Część prac już zosta-
z prędkością 30 km/h. Jedno- Płn. objęły wymianę ok. 18 km ła wykonana: wymieniono ok. 7 km torów
cześnie, mimo szybszej jazdy torów, 30 km sieci trakcyjnej i 21 i sieci trakcyjnej na linii Dorota – Sosnowiec
składów, transport towarów rozjazdów. Odnowiono też 3 na- Jęzor. Roboty przeniosły się na odcinek od
przebiega bezpieczniej i ci- stawnie – jedną w Maciejowie Sosnowca Jęzora do Mysłowic Brzezinki.
szej. Poziom hałasu i wibracji Północnym i dwie w Zabrzu Bi- W IV kwartale planowane jest rozpoczęcie
przebudowy stacji Katowice Szopienice Płn.
skupicach, skąd
NOWE TORY MIĘDZY BYTOMIEM A BYTOMIEM BOBRKIEM / fot. Szymon Grochowski
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 73
Wyremontowany odcinek
Zabrze Biskupice – Maciejów Północny
fot. Łukasz Hachuła
Zabrze Biskupice – Maciejów Północny
oraz linię nr 180 na odcinku posterunek
Dorota (Sosnowiec) – Mysłowice Brze-
zinka, a także stację Katowice Szopienice
Płn. Inwestycja ma wartość ponad 350 mln
zł, dofinansowanie pochodzi z unijnego
Programu Operacyjnego Infrastruktura
i Środowisko.
STACJA BYTOM BOBREK / fot. Szymon Grochowski WIĘCEJ TOWARÓW
NA TORACH TO
Szlak Zabrze Biskupice tzn. będzie mogło kursować więcej składów MNIEJ CIĘŻARÓWEK
– Maciejów Północny z ładunkami. Inwestycja wzmocni rolę kolei NA DROGACH I TYM
jako ekologicznego, zrównoważonego i kon- SAMYM KORZYŚCI
fot. Łukasz Hachuła kurencyjnego środka transportu względem DLA ŚRODOWISKA
transportu drogowego. Więcej towarów NATURALNEGO
Szybciej i sprawniej na torach to mniej ciężarówek na drogach
ekologiczną koleją i tym samym korzyści dla środowiska na- Zadanie łącznie obejmuje prace na
turalnego. Sprawny przewóz ładunków 47 km torów i sieci trakcyjnej oraz wymia-
Efektem inwestycji realizowanej na wpłynie na rozwój gospodarki i regionu. nę 56 rozjazdów. Zaplanowano odnowę
zlecenie PKP Polskich Linii Kolejowych S.A., 39 obiektów inżynieryjnych i 4 nastawni.
będzie szybszy i sprawniejszy przewóz to- Projekt „Prace na liniach kolejo- Zakończenie wszystkich prac planowane
warów koleją w Górnośląskim Okręgu Prze- wych nr: 132, 147, 161, 180, 188, 654, jest na IV kwartał 2023 r.
mysłowym. Zwiększy się przepustowość, 657 na odcinkach Gliwice – Bytom, Cho-
rzów Stary – Mysłowice oraz Dorota – Projekt jest współfinansowany
Mysłowice Brzezinka” realizowany przez przez Unię Europejską ze środków
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. obejmuje Funduszu Spójności w ramach Programu
linię kolejową nr 132 na odcinku Bytom – Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.
Zabrze Biskupice, linię nr 147 na odcinku
RK
74 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
Polska Logistycznym
Hubem Europy
W warszawskim hotelu Marriott Polski Instytut Transportu Poland Sp. z o.o., Mateusz Chrzanowski -
Drogowego zorganizował konferencję dotycząca zbadania Prezes Zarządu ja-pojade.pl oraz Wojciech
kierunków zmian jakie są niezbędne, aby Polska stała się Wrzesień - Dyrektor Działu ds. Strategii
logistycznym hubem Europy. i Rozwoju Biznesu NASK SA. W ramach
tego panelu poruszono kwestie zwiększe-
W ramach konferencji rozmawiano Tym samym zyskały Małaszewicze, które nia wydajności procesów oraz optymaliza-
o największych inwestycjach zaplanowa- okazały się realną bramą Europy dla trans- cji kosztów pracy. Ponadto rozmawiano
nych w Polsce. Przy czym weryfikacji uległy portu z Chin. Problemem Małaszewicz jest o monitorowaniu ładunków czy szans na
dotychczasowe działania i kierunki zmian. jednak fakt, że obecnie osiągnęły już swoją zwiększenie wydajność pracy.
Organizatorzy zaplanowali trzy panele: maksymalną przepustowość. Jeżeli zatem
nie zostaną rozbudowane, Polska może Trzeci panel poświęcony zostanie
Pierwszy, którego uczestnikami byli stracić swoją szansę. W czasie panelu roz- globalnym wyzwaniom w transporcie dro-
Andrzej Banucha - Zastępca Dyrektora mawiano także o tym czy zaplanowane in- gowym. Uczestnicy- Seweryn Szwarocki,
w Biurze Strategii, Relacji Inwestorskich westycje do 2035 roku - rozbudowa portów Dyrektor Biura Pełnomocnika Rządu ds.
i Promocji PKP CARGO SA, Zbigniew Tra- morskich w Gdańsku i Gdyni oraz budowa CPK w Ministerstwie Infrastruktury, Joanna
cichleb - Prezes Zarządu PKP LHS, Rafał Centralnego Portu Komunikacyjnego- wy- Porath, Prezes AC Porath Sp. z.o.o., Jacek
Zgorzelski - Członek Zarządu PKP SA oraz starczy, aby Polska stała się bezkonkuren- Karcz, Konsultant Sprzedaży w Gruber Lo-
Daniel Ryczek - Dyrektor Handlowy CLIP cyjnym logistycznym hubem Europy. gistics i Marcin Wolak, Ekspert branży TSL,
Intermodal Sp. z o.o., przybliżył wyzwania Polski Instytut Transportu Drogowego roz-
w transporcie intermodalnym, który podczas Drugi z paneli dotyczył zagadnienia mawiali o wzrostach w branży transportu
pandemii zyskał na znaczeniu. W rezultacie cyfryzacji w branży TSL. Uczestnikami byli drogowego, zarówno na rynku krajowym,
zwiększenia się handlu elektronicznego Tomasz Wlaź - Naczelnik Wydziału Krajowe- jak i na rynkach europejskich. Poruszono
zwiększył się wolumen przewozów. A kiedy go Systemu Cyberbezpieczeństwa w Depar- kwestie niedoboru kierowców zawodo-
pandemia zakłóciła działanie transportu tamencie Cyberbezpieczeństwa Kancelaria wych oraz tego jakie działania muszą zo-
morskiego na znaczeniu zyskał transport Prezesa Rady Ministrów, Agnieszka Szwaj stać podjęte, aby zachęcić młodych ludzi
kolejowy na Nowym Jedwabnym Szlaku. - Marketing Manager Webfleet Solutions do wykonywania tego zawodu.
RK
76 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
BEZPIECZEŃSTWO
W ROKU 2020
Stan bezpieczeństwa kolei, ważne zmiany w prawodawstwie bezpieczeństwa. Analizując wskaźniki dla
krajowym, stan certyfikacji i autoryzacji, doświadczenia poszczególnych grup osób można zauważyć,
związane z nadzorowaniem zarządców infrastruktury że poprawie uległy także wskaźniki poziomu
i przedsiębiorstw kolejowych oraz odstępstwa od obowiązku ryzyka dla pasażerów (dla CST 1.1 o 1 p.p.
certyfikacji ECM – takie zagadnienia znajdują się w „Raporcie i CST 2 o 0,7 p.p.) oraz użytkowników prze-
w sprawie bezpieczeństwa” przygotowanym przez Prezesa jazdów – o 15 p.p. Szczególnie pozytywnie
Urzędu Transportu Kolejowego. należy ocenić zmianę ostatniego wskaźni-
ka, gdyż wypadki na przejazdach kolejowo-
Rok 2020 przyniósł spadek liczby procedurę oceny, czy w danym państwie -drogowych stanowią aż 41,6% wszystkich
znaczących wypadków na polskiej sieci ko- mamy do czynienia z dopuszczalnym pozio- wypadków w systemie kolejowym w Polsce.
lejowej do 179. Spadła również ogólna licz- mem bezpieczeństwa, czy też nastąpiło jego
ba wypadków na polskiej sieci kolejowej, możliwe lub prawdopodobne pogorszenie. W raporcie uwzględnia się zdarze-
których odnotowano 406 czyli aż o 119 Punktem odniesienia dla tej oceny są wyli- nia klasyfikowane jako znaczące wypadki,
mniej niż w 2019 r. Co ważne zmniejszyła czone dla każdego kraju i każdej kategorii do których należą wypadki z udziałem co
się także liczba ofiar śmiertelnych – ze 160 osób wartości poziomu odniesienia (NRV), najmniej jednego pojazdu kolejowego bę-
do 148 (spadek o 7,5%) oraz osób ciężko które są zawarte w decyzji 2012/226/UE. dącego w ruchu:
rannych – z 48 do 44 (mniej o 8,3%).
UTK ocenia pozytywnie ogólny po- • z przynajmniej jedną ofiarą śmier-
Głównym narzędziem monitorowa- ziom bezpieczeństwa systemu kolejowego telną lub ciężko ranną lub
nia poziomu bezpieczeństwa na poziomie w Polsce w 2020 r. Najlepiej obrazujący to
europejskim są wskaźniki poziomu ryzyka wskaźnik poziomu ryzyka obliczony dla cało- • powodujące znaczne szkody w ta-
obliczane dla poszczególnych kategorii osób. ści społeczeństwa, który spadł w 2020 r. o 0,7 borze, torach kolejowych, insta-
Decyzja 2009/460 określa czteroetapową p.p. do 40,1%, co oznacza poprawę poziomu lacjach lub środowisku, tj. szkodę
o wartości co najmniej 150 tysię-
cy euro lub
• powodujące znaczne zakłócenie
ruchu, tj. wstrzymanie ruchu ko-
lejowego na głównej linii kolejo-
wej przez co najmniej 6 godzin.
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 77
Statystyka dotycząca znaczących Liczba przejazdów kolejowo-drogowych i przejść w Polsce7 7687 4417 3727 1706 779
wypadków jest wykorzystywana do oceny w latach 2016-2020 w podziale na aktywne i pasywne
poziomu bezpieczeństwa realizowanej za
pomocą tzw. wspólnych wskaźników bez- 14 000
pieczeństwa (CSI). Znaczących wypadków 12 000
jest średniorocznie o około połowę mniej 10 000
niż wypadków, co powoduje, że dane pre-
zentowane w Raporcie mogą odbiegać od 8 000
informacji w corocznym „Sprawozdaniu ze 6 000
stanu bezpieczeństwa ruchu kolejowego”.
Raport i wnioski 4 000 5 341 5 392 5 429 5 492 5 618
2 000
Niewielkiemu pogorszeniu uległ
wskaźnik dotyczący poziomu ryzyka dla 0
osób nieupoważnionych, który wzrósł o 1,7
p.p. Liczba wypadków związanych z najecha- 2016 2017 2018 2019 2020
niem pojazdu kolejowego na osoby podczas
przechodzenia przez tory poza przejazdami Liczba przejazdów Liczba przejazdów
spadła w 2020 r. tylko nieznacznie – z 142 z AKTYWNYM zabezpieczeniem z PASYWNYM zabezpieczeniem
do 133 (6,3%). Jednocześnie prawie nie
zmieniła się liczba osób zabitych – zginę- 2020 r. przypomniał o tragicznych konse- połączona z podnoszeniem ich kategorii.
ło w nich 98 osób (przy czym 96 to osoby kwencjach zdarzeń SPAD – w poważnym W efekcie stopniowemu zmniejszeniu ulega
nieupoważnione wg CSI, zaś 2 osoby to wypadku w Szymankowie zginęło dwóch liczba przejazdów kategorii D z pasywnymi
pracownicy). pracowników, którzy jadąc drezyną po- zabezpieczeniami na rzecz przejazdów ka-
minęli sygnał „Stój” i tarczę manewrową, tegorii B i C wyposażonych w urządzenia
ROK 2020 PRZYNIÓSŁ wjeżdżając w drogę przebiegu dla lokomo- ostrzegawcze i zabezpieczające. Efekty
SPADEK LICZBY tywy wyjeżdżającej ze stacji. tych działań widoczne są w zmieniającej się
ZNACZĄCYCH w ostatnich latach strukturze przejazdów
WYPADKÓW NA Programy kolejowo-drogowych i przejść.
POLSKIEJ SIECI i inicjatywy w zakresie
KOLEJOWEJ DO 179 bezpieczeństwa Jeszcze w 2016 r. funkcjonowało
13 109 przejazdów. W 2020 r. ogólna licz-
Większe wzrosty wskaźnika pozio- Poprawa bezpieczeństwa na prze- ba przejazdów spadła do 12 417. Równo-
mu ryzyka odnotowano w przypadku innych jazdach kolejowo-drogowych cześnie wzrósł jednak udział przejazdów
osób (o 36,2 p.p.) oraz pracowników (o 38,4 z aktywnymi zabezpieczeniami do 45,24 %.
p.p.). W pierwszym przypadku jest to efekt Niezmiennie od lat wypadki na prze-
niskiego poziomu odniesienia – w 2019 r. nie jazdach kolejowo-drogowych i przejściach, Historia zdarzeń kolejowych na
odnotowano ofiar w tej kategorii, w 2020 obok zdarzeń przy przechodzeniu przez przejazdach i przejściach pokazuje jednak,
r. była to jedna ofiara śmiertelna. W przy- tory w miejscach niedozwolonych, należą że sama ich modernizacja nie gwarantuje
padku pracowników po raz pierwszy stwier- do jednych z najczęściej występujących zda- skutecznego obniżenia poziomu ryzyka.
dzono przekroczenie wskaźnika NRV dla rzeń w systemie kolejowym. Zdecydowaną W 2020 r. doszło do czterech poważnych
Polski. W grupie tej odnotowano 4 ofiary większość zdarzeń powodują użytkownicy wypadków na przejazdach kolejowo-dro-
śmiertelne i 4 osoby ciężko ranne, a więc przejazdów nieprzestrzegający obowiązu- gowych, przy czym aż trzy miały miejsce
tyle samo ile w 2018 r. jących przepisów lub lekceważący stoso- na przejazdach kategorii z aktywnymi za-
wane zabezpieczenia. Najskuteczniejszym bezpieczeniami, a więc w miejscach, gdzie
W raporcie przeanalizowano także sposobem radzenia sobie z ryzykiem jest kierowcy ostrzegani są o nadjeżdżającym
wybrane zdarzenia poprzedzające wypadki. jego unikanie. pociągu.
Liczba zdarzeń SPAD nadal utrzymuje się na
dość wysokim poziomie – w 2020 r. było to W 2020 r. na sieci kolejowej PKP W opinii UTK działania w tym zakre-
91 zdarzeń. Odnotowany spadek o 13 zda- PLK, największego zarządcy infrastruktu- sie powinny być oparte na dwóch filarach.
rzeń nie powinien być jednak powodem do ry, wybudowanych lub zmodernizowanych
nadmiernego optymizmu w zestawieniu ze zostało 68 skrzyżowań dwupoziomowych. Pierwszym z nich jest wzmocnienie
spadającą pracą eksploatacyjną. Dodatkowo Realizowanych jest także kilka projektów mechanizmu egzekwowania obowiązują-
obejmujących budowę skrzyżowań dwupo- cych przepisów.
ziomowych. Oprócz budowy skrzyżowań
dwupoziomowych, konieczna jest dalsza Prezes UTK od 2019 r. prowadzi
modernizacja istniejących przejazdów działania ukierunkowane na wdrożenie na
sieci kolejowej w Polsce systemów prze-
jazdowych opartych o podobną zasadę
78 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
działania, jak fotoradary. Ideą proponowa- ostrożności na przejazdach kolejowo-dro- jest zabudowa ETCS poziomu 1 lub 2 na 8
nego rozwiązania jest zapewnienie ciągłej gowych i konsekwencje powstałych w ten 233 km linii kolejowych w Polsce. Oznacza
analizy obrazu z kamer zainstalowanych sposób zdarzeń. Aspekty bezpiecznego za- to zatem, że tylko na ok. 42% polskiej sieci
na przejazdach przez wyspecjalizowane chowania w sąsiedztwie torów kolejowych kolejowej dostępne będą nowoczesne, kom-
oprogramowanie w celu identyfikacji i reje- i na przejazdach kolejowo-drogowych oraz puterowe urządzenia sterowania ruchem
strowania przypadków łamania przepisów. przejściach są elementem „Kampanii Ko- zapewniające ciągły nadzór pracy maszyni-
Pozyskany w ten sposób materiał dowodo- lejowe ABC” realizowanej przez Prezesa sty. W ocenie Prezesa UTK pozostawienie
wy, którego elementem będzie numer reje- UTK. Prezes UTK patronuje także kampanii na pozostałej części sieci kolejowej systemu
stracyjny pojazdu naruszającego przepisy, „Bezpieczny przejazd” prowadzonej przez Samoczynnego Hamowania Pociągu (SHP)
powinien następnie trafiać do odpowied- PKP PLK od 2005 r. opracowanego w latach 60. XX wieku nie
nich organów w celu podejmowania na tej przystaje do obecnych realiów i zagrożeń
podstawie działań egzekwujących przepisy. W 2020 r. kontynuowane było także pojawiających się w systemie kolejowym.
Dodatkowo system mógłby pełnić także rolę wsparcie realizacji projektu dodatkowego
ostrzegawczą i zwracać uwagę kierowców oznakowania przejazdów unikalnym nume- Rozwiązaniem, które pozwoliłoby
o zbliżaniu się do miejsca niebezpiecznego, rem identyfikacyjnym – tzw. żółtą naklejką. na poprawienie bezpieczeństwa na liniach,
ograniczając tym samym ryzyko związane na których obecnie nie jest planowane
z rozproszeniem uwagi kierowcy. Bardzo ważnymi działaniami Pre- wdrożenie ETCS poziomu 1 lub 2, jest in-
zesa UTK jest wspieranie wdrażania inte- stalacja ETCS poziom 1 w wariancie Limi-
W 2021 r. planowane są dalsze roperacyjności. Szczególnie istotna w tym ted Supervision (ETCS L1 LS). Zaletą tej
wdrożenia innowacyjnych systemów za- kontekście jest inicjatywa zabudowy na konfiguracji jest znacząco niższy koszt
bezpieczenia przejazdów kolejowo-dro- polskiej sieci kolejowej ETCS w wersji Limi- wdrożenia w porównaniu do ETCS pozio-
gowych. Testowane będą m.in. rozwiązania ted Supervision, celem objęcia nadzorem mu 1 lub 2. Dodatkowo jest to rozwiązanie
oparte na niezależnych źródłach zasilania systemu wszystkie linie kolejowe w Polsce. zharmonizowane na poziomie europej-
w energię elektryczną, a także urządzenia Wyzwaniem dla polskiego systemu kole- skim i poprawiające interoperacyjność
montowane ma innych kategoriach prze- jowego jest bowiem ograniczenie liczby sieci kolejowej.
jazdów aniżeli D. zdarzeń polegających na minięciu sygnału
„Stój” lub niezatrzymaniu się w miejscu wy- Analizując możliwe funkcjonalności
Drugim filarem działań koniecz- znaczonym (tzw. zdarzenia SPAD – szerzej nadzoru nad wskazanymi zagrożeniami
nych dla poprawy dyscypliny kierowców rozdział 4.4). Jedynym skutecznym roz- zarekomendowane zostały dwa warianty
jest zaostrzenie kar za naruszenia przepi- wiązaniem tej kwestii jest wprowadzenie wdrożenia, których ostateczny wybór po-
sów w tym zakresie. Obowiązujące stawki systemu nadzorującego pracę maszynistów, winien zależeć od oceny ryzyka w danej
mandatów są nieadekwatne do zagrożenia, czyli ETCS. lokalizacji.
jakie niesie nieprzestrzeganie przepisów
w obrębie przejazdów kolejowo-drogo- Zgodnie z założeniami Krajowego 1. Wariant „Nadzór stacji i ostrzega-
wych, w szczególności tak rażące, jak ob- Planu Wdrażania TSI Sterowanie z 2017 nie na szlaku” zakłada, że maszyni-
jeżdżanie zamkniętych rogatek (zagrożone r. w perspektywie do 2050 r. planowana sta byłby ostrzegany o zbliżających
mandatem w wysokości 300 zł i 4 punktami
karnymi). Aby kary miały walor faktycz-
nie dyscyplinujący kierowców konieczne
jest podwyższenie obowiązujących sta-
wek i wprowadzenie nieuchronności kary.
UTK OCENIA
POZYTYWNIE
OGÓLNY POZIOM
BEZPIECZEŃSTWA
SYSTEMU KOLEJOWEGO
W POLSCE W 2020 R.
Uzupełnieniem działań związanych
z egzekwowaniem przepisów powinny być
działania edukacyjne wobec społeczeństwa.
Konieczne jest zwracanie uwagi na niebez-
pieczeństwa związane z niezachowaniem
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 79
się sygnalizatorach blokady linio- była migracja do łączności cyfrowej GSM-R w formie zdalnej. W miarę doskonalenia
wej, tarczach ostrzegawczych z obecnego systemu łączności analogowej możliwości technicznych pozwalało to na
i tarczach ostrzegawczych prze- prowadzonej w paśmie 150 MHz. Zgodnie stopniowe zwiększanie liczby uczestników
jazdowych w formie wiadomo- z suplementem do Krajowego planu Wdraża- aż do ok. 110 osób w trakcie jednego szko-
ści tekstowej pokazywanej na nia TSI Sterowanie z 2018 r. do końca 2024 r. lenia. Tak duże zainteresowanie szkoleniami
ekranie komputera pokładowe- system GSM-R w Polsce ma osiągnąć pełną potwierdza, że przygotowane tematy do-
go, której odczytanie wymagałoby funkcjonalność, a migracja z systemu VHF brze wpisały się w potrzeby rynku.
potwierdzenia przez maszyni- nastąpi w formule „dnia zero”. Do tego czasu
stę. Rozwiązanie to w praktyce zarządca infrastruktury – PKP PLK, a także Drugim projektem o charakterze
sprowadzałoby się zatem do po- dostawcy i producenci urządzeń pracują nad edukacyjnym realizowanym przez Prezesa
wielenia dotychczasowej funk- prawidłowym wdrożeniem systemu. Prace UTK jest „Kampania Kolejowe ABC”. Jej
cjonalności SHP w warunkach te są monitorowane przez Prezesa UTK. adresatem są dzieci w wieku przedszkol-
systemu ETCS. nym i szkolnym ze szkół podstawowych
2. Wariant „Nadzór stacji z uaktual- Prezes UTK - działania (klasy I-VI) oraz ich nauczyciele i wycho-
nieniem i ostrzeganiem na szlaku”. edukacyjne wawcy. Projekt propaguje zasady bezpie-
W tym wariancie zezwolenie na czeństwa oraz wartości i wzorce, związane
jazdę przekazywane byłoby przy Prezes UTK realizuje dwa projekty z odpowiedzialnym zachowaniem się pod-
mijaniu semaforów wjazdowych, ukierunkowane na edukację, adresowane czas korzystania z transportu kolejowego,
wyjazdowych i drogowskazowych do różnych odbiorców. „Akademia Bez- a także podczas poruszania się na obsza-
oraz dodatkowo w miejscach uak- pieczeństwa Kolejowego”, stanowi przed- rach stacji, przystanków i przejazdów
tualniania/zapowiadania wska- sięwzięcie szkoleniowe o ogólnokrajowym kolejowych. Podobnie jak projekt ABK
zań semaforów wjazdowych, zasięgu, którego zasadniczym celem jest „Kampania Kolejowe ABC” jest współfi-
czyli odpowiadających im tarcz kształtowanie bezpiecznego i konkuren- nansowana ze środków Funduszu Spój-
ostrzegawczych i semaforów po- cyjnego oraz sprawnie funkcjonującego ności w ramach Programu Operacyjnego
wtarzających. Przy semaforach systemu kolejowego przez wyrównywanie Infrastruktura i Środowisko 2014-2020
blokady liniowej oraz tarczach poziomu wiedzy i kompetencji uczestników w wysokości 23,5 mln PLN (całkowita war-
ostrzegawczych przejazdowych sektora transportu kolejowego, a także tość projektu to 27,6 mln PLN).
stosowane byłoby rozwiązanie upowszechnianie dobrych praktyk.
analogiczne, jak w przypadku Analiza zdarzeń
wariantu 1 - wyłącznie funkcja 2020 był pierwszym rokiem pełnej
ostrzegania. realizacji projektu ABK. Przez cały rok zor- Liczba znaczących wypadków
Kolejnym obszarem, w którym Prezes ganizowano w sumie 13 szkoleń, w których W 2020 r. liczba znaczących wypad-
UTK kontynuował swoje działania w 2020 r., uczestniczyło 1 173 przedstawicieli rynku ków na polskiej sieci kolejowej wyniosła 179,
kolejowego. Oznacza to średnio jedno szko- co oznacza spadek o 35 wypadków (16,3%)
lenie na miesiąc. Trwająca epidemia nie w porównaniu do 2019 r. Jest to najniższy
przeszkodziła przy tym w realizacji szkoleń wynik w ostatnich pięciu latach. Również
kierowanych do szerokiego grona odbior- w przeliczeniu na pracę eksploatacyjną
ców, gdyż wszystkie z nich realizowane były liczba znaczących wypadków osiągnęła
Liczba znaczących wypadków w latach 2016-2020
Rok Liczba znaczących wypadków Liczba znaczących wypadków
na mln pociągokilometrów
2016 265 - 1,13 -
2017 252 -5% 1,03 -9%
2018 275 +9% 1,07 +4%
2019 214 -22% 0,84 -22%
2020 179 -17,5% 0,75 -10,7%
Liczba ofiar smiertelnych we wszystkich kategoriach osób2020
Rok Ofiar smiertelnych Ofiar śmiertelnych na mln
pociągokilometrów
2016 167 -
2017 171 +2% 0,71 -
2018 195 +14%
0,70 -1%
0,76 +8%
80 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
Liczba ofiar śmiertelnych w latach 2016-2020 • użytkownicy przejazdów kole-
jowych: spadek z 22 do 16 osób;
250 195
• osoby nieuprawnione: bez zmian
200 167 171 160 – 23 osoby;
148 • inne: bez zmian – bez ciężko ran-
nych w tej kategorii.
150
Największymi grupami ofiar śmier-
100 telnych i osób ciężko rannych są niezmiennie
osoby nieupoważnione i użytkownicy prze-
50 jazdów kolejowych, gdyż wypadki z udziałem
osób przechodzących przez tory w miejscach
0 2017 2018 2019 2020 niedozwolonych i wypadki na przejazdach
2016 kolejowo-drogowych są od lat najczęściej
występującymi rodzajami wypadków na
najniższą wartość i wyniosła 0,75 wypad- • użytkownicy przejazdów kole- sieci kolejowej w Polsce. Te dwa rodzaje
ku na milion pociągokilometrów. Jest to jowych: spadek z 60 do 47 osób; wypadków stanowiły w 2020 r. łącznie 3/4
spadek o 10,7% w porównaniu do roku wszystkich wypadków odnotowanych na
poprzedniego. • osoby nieupoważnione: spadek liniach kolejowych w naszym kraju.
z 97 do 96 osób;
Ofiary śmiertelne i ciężko ranni NAJWIĘKSZYMI
Liczba ofiar śmiertelnych w znaczą- • inne: wzrost z 0 do 1 osoby. GRUPAMI OFIAR
cych wypadkach w 2020 r. zmniejszyła się Liczba osób ciężko rannych w zna- ŚMIERTELNYCH I OSÓB
o 12 osób (7,5%) w porównaniu do 2019 r., czących wypadkach zaistniałych w 2020 r. CIĘŻKO RANNYCH SĄ
tj. ze 160 do 148 osób. W podziale na po- obniżyła się z 48 do 44 osób (8,3%) w po- NIEZMIENNIE OSOBY
szczególne kategorie osób objęte wspól- równaniu do roku poprzedniego. W rozbiciu NIEUPOWAŻNIONE
nymi wskaźnikami bezpieczeństwa zmiany na poszczególne kategorie osób ciężko ran- I UŻYTKOWNICY
liczby ofiar śmiertelnych przedstawiają się nych objętych monitorowaniem za pomocą PRZEJAZDÓW
następująco: wspólnych wskaźników bezpieczeństwa, KOLEJOWYCH
• pasażerowie: bez zmian (bez ofiar zmiany w 2020 r. w stosunku do 2019 r.
przedstawiają się następująco: Kolejną grupą, w której w 2020 roku
śmiertelnych w tej kategorii); • pasażerowie: spadek z 3 do 1 nastąpił wzrost liczby osób zabitych i cięż-
• pracownicy: wzrost z 3 do 4 osób; ko rannych stanowią pracownicy – zginęło
osoby; ich czterech, tyle samo zostało rannych.
• pracownicy: wzrost z 0 do 4 osób;
Liczba osób ciężko rannych w latach 2016-2020
Rok Ciężko ranni Ciężko ranni na mln Koszty znaczących wypadków
pociągokilometrów Koszty znaczących wypadków wyli-
2016 92 - 0,39 - czane są na podstawie kilku kategorii kosz-
2017 87 -5% 0,36 -8% tów obejmujących:
2018 83 -5% 0,32 -11% • utratę ludzkiego życia (w przy-
2019 48 -42,2% 0,19 -40,6%
2020 44 -8,3% 0,18 -5,3% padku ofiar śmiertelnych);
• uszczerbek na zdrowiu wynikają-
Koszty znaczących wypadków w € w latach 2016-2020
cy z odniesienia ciężkich obrażeń
Rok Koszty znaczących wypadków [EUR] Zmiana (w przypadku ciężko rannych);
2016 123 185 869 - • szkody materialne;
2017 167 014 211 +36% • szkody w środowisku;
2018 174 544 335 +5% • opóźnienia pociągów w wyniku
2019 141 171 808 -19,1% wypadku.
2020 465 777 858 229%
Liczba zdarzeń
poprzedzających wypadki
Jedną z kategorii w ramach wspólnych
wskaźników bezpieczeństwa są wskaźniki
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 81
odnoszące się do zdarzeń poprzedzających i bez minięcia punktu niebez- wchodzą zdarzenia charakteryzujące się
wypadki (ang. precursors of accident), a wśród piecznego; dużą częstotliwością występowania oraz
nich: • pęknięcia kół w pojazdach kole- wysokim prawdopodobieństwem wystąpie-
jowych; nia negatywnych konsekwencji w postaci
• pęknięcia szyn; • pęknięcia osi w pojazdach kole- znaczącego wypadku. Gromadzenie tego
• odkształcenia torów; jowych. rodzaju danych pozwala na monitorowanie
• defekty sygnalizacji; W grupie zdarzeń poprzedzających trendów w obszarach, w których występują
• przypadki minięcia sygnału „Stój” wypadki rejestrowane są zarówno zdarze- potencjalne zagrożenia oraz podejmowanie
nia, w odniesieniu do których, dzięki wła- działań prewencyjnych, ukierunkowanych
lub innego sygnału ostrzegające- ściwemu zadziałaniu wszystkich procedur, na minimalizację możliwości wystąpienia
go o niebezpieczeństwie (informa- nie wystąpiły negatywne konsekwencje wypadku.
cje z automatycznych systemów i nie doszło do zdarzenia kolejowego, jak
ochrony pociągu, jak i przekazy- i te skutkujące zdarzeniem. W jej zakres RK
wane ustnie lub pisemnie), w po-
dziale na przypadki z minięciem
Zdarzenia poprzedzające wypadki w latach 2016-2020
Rok Pęknięte Odkształcenie Defekty Pominięcie Pęknięcie koła Pęknięcie osi Razem
szyny sygnału „Stój”
2016 1705 - torów sygnalizacji 2- 8-
2017 1305 -23% 1 -50% 0 -100%
2018 1520 16% 28 - 0- 75 - 2 +100% 1- 1818 -
2019 903 -41% 0 -100% 5 +400% 1424 -22%
2020 663 -27% 22 -21% 2 - 94 +25% 4- 3 -40% 1659 +17%
1048 -37%
25 +14% 0 -100% 111 +18% 787 -25%
37 +14% 0 - 104 -6%
26 -30% 0 - 91 -13%
REKLAMA
82 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
Opodatkowanie wspólników
spółek komandytowych
w 2021 r.
Kwestie związane z opodatkowaniem spółek
komandytowych i wspólników tych spółek
po zmianach, które nastąpiły w bieżącym
roku budzą wiele wątpliwości.
W wyniku bowiem wprowadzonych przychody z udziału w zyskach Podatnicy mając wątpliwości odno-
zmian od 1 stycznia br. spółki komandytowe osób prawnych, a śnie stosowania nowych przepisów składają
przestały być transparentne podatkowo, co • na spółki komandytowe zostały wnioski o interpretację stosowania nowych
w konsekwencji powoduje między innymi, że : nałożone obowiązki płatnika po- przepisów. Przykładowo w ostatnio wyda-
datku od wypłacanych na rzecz nych interpretacjach Dyrektor Krajowej
• wypłaty zysków z tego rodzaju wspólników należności stanowią- Informacji Skarbowej uznał, iż:
spółek nie są już neutralne po- cych przychody z udziału w zy-
datkowo i stanowią przychody skach osób prawnych. 1. zyski wypłacane przez spółkę ko-
ze źródła kapitały pieniężne jako mandytową w momencie posia-
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 83
dania przez nią statusu podatnika ku na etapie wypłacania zaliczek ustawy o podatku dochodowym od osób
CIT, które zostały wypracowa- w trakcie roku. fizycznych. Wypłata zysków po tym ter-
ne w okresie przed uzyskaniem Ustawodawca ponadto dał możli- minie nie daje prawa do pomniejszenia
statusu podatnika CIT, nie są już wość pomniejszenia podatku w przypadku podatku o kwotę, o której mowa w art.
opodatkowane ponownie CIT lub wypłaty dywidendy dla komplementariusza 30a ust. 6a ustawy. W przypadku więc wy-
PIT a spółka nie jest zobowiązana o podatek zapłacony przez spółkę. Zgodnie płaty komplementariuszowi zysków wy-
do pobrania zaliczki na podatek bowiem z art. 30a ust. 6a ustawy o podatku pracowanych w spółce od 1 maja 2021 r.
PIT i CIT od tych zysków wypra- dochodowym od osób fizycznych, w przy- i wypłacanych w okresie po upływie 6 lat
cowanych do 30 kwietnia 2021 r. padku przychodów uzyskiwanych przez od końca roku podatkowego, w którym
komplementariusza z tytułu udziału w zy- zysk został osiągnięty, Spółka jako płatnik
2. wypłaty na rzecz komplementa- skach spółki, o której mowa w art. 5a pkt 28 będzie miała obowiązek poboru podatku
riusza z tytułu udziału w zysku lit. c podatek ten pomniejsza się o kwotę, według stawki 19%, bez pomniejszenia.
spółki wypracowanym w okre- która odpowiada iloczynowi:
sach od 1 maja 2021 r. generują • procentowego udziału komple- REASUMUJĄC Z WYDANYCH
dla spółki obowiązki, tj.: mentariusza w zysku tej spółki i INTERPRETACJI WYNIKA, IŻ
• podatku należnego od dochodu
• na moment wypłaty tych należno- tej spółki, obliczonego zgodnie 1. wypłata zysków wypracowanych do
ści będzie miała jako płatnik obo- z art. 19 ustawy o podatku docho- 30 kwietnia 2021 r. nie jest opodat-
wiązek poboru podatku; dowym od osób prawnych, za rok kowana podatkiem dochodowym,
podatkowy, z którego przychód
• przy poborze tego podatku po- z tytułu udziału w zysku został 2. wypłata zaliczek na poczet zysku
winna uwzględnić uprawnienie uzyskany. jest opodatkowana podatkiem bez
komplementariusza do pomniej- Na mocy art. 30a ust. 6c cyt. usta- możliwości odliczenia podatku za-
szenia kwoty podatku, z tym że wy, przepis powyższy stosuje się również płaconego w trakcie roku przez
wartość przysługującego po- w przypadku, gdy przychód z tytułu udziału spółkę, gdyż taka możliwość ist-
mniejszenia ustala się, gdy znana w zysku spółki, o której mowa w art. 5a pkt nieje dopiero po zakończonym roku
jest wartość podatku dochodowe- 28 lit. c, za dany rok podatkowy zostanie podatkowym,
go od osób prawnych należnego uzyskany przez komplementariusza w innym
od dochodu spółki za rok podat- roku niż rok następujący po danym roku 3. wypłata po terminie przedawnie-
kowy, w którym uzyskany został podatkowym, jednak nie dłużej niż przez 5 nia zobowiązania nie daje możliwo-
zysk dzielony między wspólni- kolejnych lat podatkowych, licząc od końca ści odliczenia podatku zapłaconego
ków (jest to podatek, który znaj- roku podatkowego następującego po roku, przez spółkę.
dzie odzwierciedlenie w zeznaniu w którym zysk został osiągnięty.
rocznym CIT-8) – czyli nie jest W tym miejscu należy jednak zauwa-
możliwe pomniejszenie podat- Zdaniem natomiast Dyrektora żyć, że o ile pierwsze stanowisko organu nie
KIS jeśli spółka wypłaci udział w zyskach budzi wątpliwości to w przypadku drugie-
osiągniętych w danym roku po terminie go i trzeciego podatnicy składają skargi do
przedawnienia swojego zobowiązania w po- sądów administracyjnych. Są już pierwsze
datku dochodowym od osób prawnych za rozstrzygnięcia dotyczące opodatkowania
ten rok (czyli np. za 2021 r. w 2028 r.) to wypłaconych w spółkach zaliczek, z których
wypłaci udział w zyskach także po ter- wynika iż płatnik, nie ma obowiązku po-
minie, o którym mowa w art. 30a ust. 6c bierania podatku od zaliczek wypłacanych
komplementariuszowi do zakończenia roku
podatkowego tej spółki, gdyż dopiero po
zakończonym roku znana będzie wysokość
podatku należnego od spółki kapitałowej.
Są to niestety wyroki nieprawomocne i na
zakończenie sporów trzeba będzie pocze-
kać a podatnicy pozostają w niepewności
co do tego jak stosować nowe przepisy.
Violetta Wełnicka
doradca podatkowy w Spółce Doradztwa
Podatkowego KDP GOTOWICZ Sp. z o.o.
w Bydgoszczy
84 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
Czesio i Jamnik
razem na torach
Spółki PKP SKM w Trójmieście, PKP Intercity oraz WARS S.A.
przy udziale Turkol.pl zorganizowały okolicznościowe przejazdy
historycznymi pociągami wraz ze zwiedzaniem zaplecza
utrzymaniowo-naprawczego PKP Intercity w Gdyni Grabówku
oraz PKP SKM na stacji Gdynia Cisowa Postojowa.
W wydarzeniu uczestniczyły dwa opuszczały w latach 70. bramy wrocławskie-
składy: PKP SKM wystawiła elektryczny ze- go PaFaWag-u. PKP Intercity udostępniła
spół trakcyjny EN71-052 („Jaminik”), który lokomotywę EP05-23 (zwanego „Czesiem”)
podczas ostatniego przeglądu P4 otrzymał oraz EP07-174 w historycznym malowa-
malowanie i oznakowanie nawiązujące niu, w którym pojazdy tej serii można było
wiernie do tego, w jakim pojazdy tej serii oglądać do połowy lat 80. ubiegłego wieku.
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 85
Były one przypięte z obu końców składu 4 czekał przybyły wcześniej skład zabytkowych z licznymi fotostopami. Bogaty program spo-
wagonów typu 112A oraz wagonu gastro- wagonów prowadzony EP05-23 oraz EP07- tkał się z ogromnym uznaniem uczestników
nomicznego, również prezentowanych w hi- 174. Na stacji postojowej PKP SKM na gości i życzliwym przyjęciem. Spółki Grupy PKP
storycznym oliwkowo-zielonym malowaniu. czekał też poczęstunek przygotowany przez po raz kolejny udowodniły wysoki profe-
WARS S.A. Było też okolicznościowe zdjęcie sjonalizm działania i umiejętność skutecz-
IMPREZA POKAZAŁA, przy odrestaurowanym czole elektrycznego nego podejmowania wspólnych inicjatyw.
ŻE CHOĆ WSZYSTKIE zespołu trakcyjnego EW58-019. Impreza pokazała też, że choć wszystkie
SPÓŁKI PATRZĄ Spółki patrzą śmiało wprzód, nie zapomi-
ŚMIAŁO WPRZÓD, NIE Ostatnim punktem programu był nają o swojej tradycji, pielęgnując historię.
ZAPOMINAJĄ O SWOJEJ przejazd w relacji Gdynia Cisowa Posto-
TRADYCJI, PIELĘGNUJĄC jowa - Tczew - Gdynia Główna pociągiem Bartłomiej Buczek
HISTORIĘ prowadzonym przez „Czesia”. Oczywiście
REKLAMA
Okazją do zorganizowania imprezy
był jubileusz 20 - lecia Spółek PKP SKM oraz
PKP Intercity, 70-lecie kolei elektrycznej
na Wybrzeżu Gdańskim, 60-lecie służby
na polskich kolejach elektrowozu EP05-23,
95-lecie powołania do życia przedsiębior-
stwa PKP, a także Europejski Rok Kolei.
Oba pociągi najpierw pokonały trasę
z Gdyni Głównej do Gdańska Stadionu Expo.
Po drodze była okazja do wykonania szere-
gu interesujących zdjęć, a podróżujący po-
ciągami licznie zgromadzeni pasjonaci kolei
mieli okazję przenieść się na chwilę w kli-
mat podróży koleją sprzed czterech dekad.
Po powrocie do Gdyni Głównej, EN71-052
uczestników wydarzenia zawiózł do bazy
utrzymaniowo-naprawczej PKP Intercity,
gdzie zorganizowane było zwiedzanie i pokaz
najciekawszych miejsc zaplecza przewoźni-
ka. W dalszą podróż uczestnicy wyruszyli do
Gdyni Cisowej, stacji postojowej i zaplecza
technicznego PKP SKM. Tam na zwiedzających
86 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
Zielone światło
dla zielonej kolei!
Ponad 40% firm deklaruje, że przeniesie swoje ładunki na kolej, jeśli osiągnie ona neutralność
klimatyczną. Nie jest to zaskakujące, w sytuacji w której połowa przedsiębiorców już teraz musi
spełniać rygorystyczne wymagania dotyczące ekologii w swoich łańcuchach logistycznych. A presja
w tym zakresie z roku na rok rośnie. Dlatego kolej, która już dziś jest elektromobilna, a wkrótce będzie
napędzana energią głównie ze źródeł odnawialnych, to przyszłość niskoemisyjnego transportu.
Instytut Badań Rynkowych i Spo- Aż 80% ankietowanych potwierdza, i konkurencyjność względem innych środ-
łecznych (IBRIS) przeprowadził na zlecenie że osiągnięcie celu neutralności klimatycz- ków transportu. Już dziś 47% firm musi ra-
Fundacji ProKolej, ogólnopolskie badania nej przez kolej zwiększy jej atrakcyjność portować informacje związane z działaniami
postrzegania transportu kolejowego przez
przedstawicieli biznesu. W opinii managerów Czy zwiększenie udziału kolei w dostawach i dystrybucji
odpowiadających za kontraktowanie prze- podnosi wartość ekologiczną produktów finalnych?
wozów towarowych w dużych przedsiębior-
stwach niski ślad węglowy transportu jest w proc.
jednym z sześciu najważniejszych kryteriów,
na które zwraca się uwagę przy wyborze Tak Raczej Trudno Raczej Nie
dostawcy usług przewozowych. Dla biznesu powiedzień
tradycyjnie ważny jest koszt, terminowość, tak nie
punktualność, dostępność i bezpieczeństwo.
Ekologia jest w tym zestawie elementem 23 10 28 11 28
nowym – za to najszybciej rosnącym.
Źródło: badania IBRIS/Fundacja ProKolej
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 87
Czy osiągnięcie neutralności klimatycznej przez kolej
poprawi jej atrakcyjność i konkurencyjność?
w proc. Trudno Raczej Zdecydowanie
powiedzieć nie nie
Zdecydowanie kolej Raczej tak
2372 46 7 10 5
Źródło: badania IBRIS/Fundacja ProKolej
na rzecz ochrony środowiska. Częściowo Który rodzaj transportu lądowego należy w Polsce rozwijać
jest to wymóg prawa unijnego i krajowego, i promować w pierwszej kolejności?
ale coraz częściej obowiązek ten narzuca-
ją strategiczni klienci. Dlatego 42% firm w proc.
deklaruje zainteresowanie zwiększeniem
skali przewozów kolejowych, jeśli transport Zdecydowanie
kolejowy osiągnie neutralność klimatycz- drogowy
ną. A zdaniem co trzeciego ankietowanego
przesunięcie ładunków na transport kole- Zdecydowanie kolej Raczej Raczej Trudno
jowy podnosi wartość ekologiczną produk- kolej drogowy powiedzień
tów finalnych.
27 39 15 9 10
Źródło: badania IBRIS/Fundacja ProKolej
dr JAKUB Który ze srodków transportu należy Lotniczy
MAJEWSKI uznać za najbardziej ekologiczny? Samochodowy
Prezes Fundacji (generujacy najmniej zanieczyszczeń, przy transporcie 3
ProKolej tego samego wolumenu ładunku)
Ekologia to impuls do zdecydowa- w proc.
nego zwiększenia zainteresowania
przewozami kolejowymi. A fakt, Kolejowy Wodny Intermodalny* Trudno
że pociągi to najbardziej przyjazny powiedzień
dla środowiska sposób transpor- 49
tu osób i towarów będzie w coraz 17 13 7 11
większym stopniu wpływał na de-
cyzje biznesowe, kształtujące przy- Źródło: badania IBRIS/Fundacja ProKolej *Kontenerowy
szłe łańcuchy logistyczne.
Sytuacja, w której na polskim rynku Zarówno kolej jak i transport drogowy dążą do ograniczenia
transportowym dominują przewozy drogo-
we nie jest korzystna ani dla środowiska, emisyjnoości. Który ze srodków transportu towarów
ani dla mieszkańców kraju.
szybciej osiągnie ten cel? Zdecydowanie
Samochody są wprawdzie najła- drogowy
twiej dostępne, ale odpowiadają za emisję w proc.
dwóch trzecich pyłów, niemal 72% CO2
i 84% tlenków azotu. Alternatywę w postaci 1
znacznie bardziej ekologicznych pociągów
blokuje jednak ograniczona dostępność Zdecydowanie kolej Raczej Raczej Trudno
oraz problemy towarzyszące przeładun- kolej drogowy powiedzień
kom. Dlatego dwie trzecie menedżerów
odpowiedzialnych za logistykę uważa, że 29 49 8 13Źródło: badania IBRIS/Fundacja ProKolej
kolej i jej infrastrukturę należy rozwijać
Źródło: badania IBRIS/Fundacja ProKolej
88 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
w pierwszej kolejności. Bo jako pierwsza Odpowiedzią na te oczekiwania jest pro- Raport „Zielona Kolej - potencjał
ma ona szansę osiągnąć zeroemisyjność. gram Zielona Kolej, realizowany przez firmy ekologicznego transportu” przygo-
zrzeszone w Centrum Efektywności Ener- towany w 2021 r. przez IBRIS pod-
dr JAKUB getycznej Kolei. sumowuje ogólnopolskie badanie
MAJEWSKI przeprowadzone na grupie ponad
42% FIRM DEKLARUJE 100 przedsiębiorstw, zatrudnia-
Uważa że: ZAINTERESOWANIE jących ponad 250 pracowników,
ZWIĘKSZENIEM których roczny obrót przekracza
Generalna zmiana priorytetów SKALI PRZEWOZÓW 200 mln zł.
i coraz bardziej odpowiedzialne KOLEJOWYCH,
podejście do rozwoju gospodarki to JEŚLI TRANSPORT Fundacja ProKolej wielokrotnie
unikalna szansa dla sektora kolejo- KOLEJOWY OSIĄGNIE podnosiła kwestie związane z eko-
wego. Jeśli w końcu zostaną wyrów- NEUTRALNOŚĆ logicznymi aspektami związanymi
nane warunki konkurencyjności na KLIMATYCZNĄ z przewozami pociągami. Jej eks-
rynku transportowym to branża po- perci są m.in. autorami branżowego
prawi konkurencyjność i stanie się Ambitny plan zakłada że odnawial- raportu „Kolej dla klimatu” przed-
liderem zielonej transformacji. ne źródła energii będą napędzać połowę stawiającego najnowsze informacje
pociągów już 2025 r. W 2030 r. już tylko związane z wpływem transportu na
Sektor kolejowy ma przed sobą 15% energii trakcyjnej będzie pochodzić środowisko. Jego premiera odbyła
kluczowy moment, aby dokonać zielonej z węgla, a docelowo udział źródeł odna- się we wrześniu br. podczas kolejo-
transformacji i odpowiedzieć na wymagania wialnych przekroczy 95%. wych targów TRAKO.
rynku, które będą w coraz większym stop-
niu uwzględniały kryteria środowiskowe. Jakub Majewski
30 - lat TAURUS OCHRONA
Konferencja “Innowacje w Bezpie- zrzeszona w naszym samorządzie - TAU- Konferencja moderowana była przez
czeństwie”, która odbyła się 3 września 2021 RUS OCHRONA. Krzysztofa Łęckiego - Prezesa Zarządu
r. z okazji 30-lecia firmy Taurus Ochrona oraz Prof. dr hab. Bernarda Wiśniewskie-
była okazją do dzielenia się wiedzą i wy- Podobne wnioski można wyciągnąć go, Dyrektora Centrum Metodologii Badań
miany doświadczeń zawodowych. z wypowiedzi Prelegentów, którzy dzielili w Naukach o Bezpieczeństwie Akademii
się na konferencji swoimi doświadczeniami WSB w Dąbrowie Górniczej.
Innowacyjne zastosowanie tech- i wiedzą ekspercką.
nologii w branży zabezpieczeń technicz- GALA JUBILEUSZOWA zgromadzi-
nych i ochrony osób i mienia jest szansą Pracownik Izby Kolei, Zbigniew Wi- ła blisko 300 osób reprezentujących m.in.
na profesjonalizację i podnoszenie jakości śniewski mówił o wyzwaniach w zabezpie- Sejm RP, władze samorządowe i miejskie
usług i taką drogę rozwoju wybrała firma czeniu i ochronie infrastruktury krytycznej oraz pracowników i firmy współpracujące.
na kolei.
90 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
Lekki autobus szynowy
do ruchu regionalnego
Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Pojazdów Szynowych Pojazd będzie przeznaczony do eks-
„TABOR” jest jedyną placówką badawczą w kraju, która ploatacji w ruchu regionalnym na trasach
prowadzi kompleksowe prace badawcze, rozwojowe o umiarkowanym natężeniu ruchu, a także
i innowacyjne w zakresie nowego, jak i modernizowanego o obniżonym standardzie infrastruktury,
taboru szynowego. na co pozwolą odpowiedniej konstrukcji
wózki jezdne ze zminimalizowanym stop-
Różnej skali projekty B+R+I reali- Szynowych Sp. z o.o. Kierownikiem B+R pro- niem oddziaływania na tor.
zowane są wspólnie z przedsiębiorstwami, jektu jest mgr inż. Mariusz Far. Pojazd zo-
począwszy od MŚP, aż po duże przedsiębior- stał zaprezentowany 21 września 2021 r. na W pojeździe zastosowano kilka inno-
stwa. Taka działalność cechuje się wysokim największych i najbardziej prestiżowych wacyjnych rozwiązań, m.in. napęd spalinowy
poziomem innowacyjności i oryginalnymi targach transportu kolejowego w Polsce zapewniony poprzez ekologiczne agregaty
funkcjonalnościami prezentowanych rozwią- – Międzynarodowych Targach TRAKO prądotwórcze z turbodoładowanymi silni-
zań, co przekłada się na możliwość uzyskania w Gdańsku. kami wysokoprężnymi napędzające prąd-
dofinansowania innowacyjnych projektów nice. Kolejna innowacyjność to zabudowa
ze środków publicznych, np. za pośrednic- Celem projektu było wykonanie de- przekładni elektrycznej umożliwiająca opty-
twem Narodowego Centrum Badań i Roz- monstratora autobusu szynowego, przy- malne wykorzystanie parametrów silników
woju. Jest to agencja wykonawcza, która stosowanego do eksploatacji na liniach spalinowych, co wpływa na większe pręd-
w licznie ogłaszanych konkursach aktyw- zelektryfikowanych,jaki niezelektryfikowanych. kości eksploatacyjne pojazdu i obniżenie
nie wspiera przedsiębiorców w rozwoju Podwójny zespół napędowy pozwala poziomu emisji spalin (Stage V).
współpracy z sektorem naukowym, do- na wykorzystanie możliwości oferowa-
finansowując prace badawczo-rozwojo- nych przez trakcję elektryczną poprzez Autobus szynowy wyposażony bę-
we. Jednym z takich projektów jest „Lekki obniżenie emisji zanieczyszczeń oraz dzie w liczne udogodnienia dla pasażerów,
autobus szynowy do ruchu regionalnego”, obniżenie kosztów eksploatacji taboru. takie jak:
współfinansowany przez Narodowe Centrum Jest to najbardziej znacząca cecha odróż-
Badań i Rozwoju w ramach Programu Badań niająca ten pojazd od innych pojazdów ko- • specjalnie wyposażone miejsca
Stosowanych 3. Projekt jest realizowany lejowych przeznaczonych do przewozu dla podróżowania dla osób niepeł-
w ramach konsorcjum Sieć Badawcza Łu- pasażerów. nosprawnych, drzwi wyposażone
kasiewicz – Instytut Pojazdów Szyno- w podesty wjazdowe umożliwia-
wych „TABOR” (Lider projektu) oraz jące osobom niepełnosprawnym
H. Cegielski – Fabryka Pojazdów wejście i wyjście oraz WC dla nie-
pełnosprawnych spełniające prze-
pisy TSI-PRM,
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 91
• klimatyzację przestrzeni pasa- DANE TECHNICZNE POJAZDU:
żerskiej oraz klimatyzację kabin
maszynisty, Lp. PARAMETR WARTOŚĆ
• przejścia międzywagonowe o pod- 1. Szerokość toru 1 435 mm
wyższonym komforcie,
3. Długość całkowita autobusu 53 100 mm
• układ automatycznej, elek- ze sprzęgiem
tronicznej informacji pasa-
żerskiej, systemy GPS, Wi-Fi 4. Szerokość pudla 2 800 mm
i wzmacniające sygnały telefonii
komórkowej, system monitorin- 5. Wysokość sprzęgu nad główkę szyny 1 040 mm
gu, ostrzegania o pożarze oraz
diagnostykę pokładową z bez- 6. Wysokość podłogi nad główkę szyny W wejściach: 800 mm
przewodową wymianą informa- Nad wózkami: 1 140 mm
cji z centrum dyspozytorskim,
7. Drzwi dwuskrzydłowe, odskokowo
• wysuwane stopnie zlokalizowa- – przesuwne z napędem elektrycznym
ne pod drzwiami odskokowo-
-przesuwnymi oraz na poziomie 8. Miejsce na rowery 7
podłogi,
9. Przedział służbowy 1
• liczne tablice informacyjne w tech-
nologii LED. 10. Miejsce na biletomat 2
Dodatkowo bezpieczeństwo pojazdu 11. Liczba miejsc siedzących stałych 80
zostało zwiększone poprzez zastosowanie
materiałów niepalnych i trudnopalnych oraz 12. Liczba miejsc siedzących odchylnych 3
implementację rozwiązań konstrukcyjnych
zapobiegających powstawaniu pożaru. 13. Liczba miejsc stojących (4os./m2) 145
Podsumowując, autobus szynowy 14. Liczba miejsc na wózkach inwalidzkich 2
PLUS, opracowany przez Łukasiewicz – IPS
„TABOR” i wykonany przez H. Cegielski – Fa- 15. Kabina WC dla inwalidy TAK zgodna z TSI PRM
brykę Pojazdów Szynowych Sp. z o.o. składa
się z dwóch członów połączonych sprzęgami 16. Kabina WC standard TAK
międzyczłonowymi oraz przejściem z podwój-
ną harmonią. Człony wyposażone są w sprzę- 17. Prędkość maksymalna pojazdu 160km/h
gi automatyczne oraz zderzaki typu crash. w trakcji elektrycznej
Pojazd jest zgodny z wymaganiami 18. Prędkość maksymalna pojazdu 120km/h
stawianymi przez obecne przepisy (w tym w trakcji spalinowej
przepisy TSI), które zapewniają utrzymanie
odpowiednio wysokiego poziomu bezpie- 21. Maksymalne naciski na tor ≤ 185kN
czeństwa (np. konstrukcja pudeł czy monito-
ring przedziałów pasażerskich), optymalny 22. Napięcie znamionowe sieci trakcyjnej 3000 V DC
komfort dla podróżnych (między innymi w za-
kresie: zredukowanego poziomu hałasu oraz 23. Napięcie znamionowe sieci pokładowej 24 DC
drgań, a także odpowiednio wyposażonej,
klimatyzowanej przestrzeni dla pasażerów 24. Zasilanie sieci pokładowej przetwornica statyczna
z miejscami dla osób niepełnosprawnych oraz
osób uprzywilejowanych, a także systemu 25. Bateria akumulatorów akumulatory zasadowe
informacji pasażerskiej). Obniżone zużycie
materiałów eksploatacyjnych, w tym paliwa, 26. Typ silnika trakcyjnego asynchroniczny prądu przemiennego,
pozwoli na zredukowanie niekorzystnego samowentylujący
wpływu na środowisko naturalne.
27. Moc max. silników trakcyjnych 4x382kW
Współfinansowany przez Narodowe
Centrum Badań i Rozwoju w ramach 28. Sterowanie silnikami Każdy wózek napędowy indywidualnie
z własnego falownika
Programu Badań Stosowanych 3.
elektrodynamiczny
29. Hamulec elektropneumatyczny typu
bezpośredniego
zespolony hamulec pneumatyczny UIC
30. Mechaniczne elementy wykonawcze hamulec tarczowy
31. Stopnie wysuwane Przy każdych drzwiach. Umożliwiające
wejście do pojazdu z peronów 300mm
i zakrywające przestrzeń pomiędzy
pojazdem a peronem
RK
92 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
TRANSFORMACJA
PKP CARGO SA
20 lat - od przewoźnika do operatora
Przyszłość PKP CARGO to rozwijanie działalności wyraził przekonanie, że polscy kolejarze
logistycznej. Spółka zorganizowała w siedzibie Giełdy dumni z polskiej kolei chcą ją rozwijać w per-
Papierów Wartościowych konferencję z okazji jubileuszu spektywie dekad i zapewnił, że ministerstwo
20 rocznicy powstania. dołoży wszystkich starań, aby wesprzeć
kolej w tych działaniach.
Spółka wozi głównie towary ma- - Mogę parafrazować powiedze-
sowe (przede wszystkim węgiel i kruszy- nie, że prawdziwych przyjaciół poznaje się Andrzej Bittel, wiceminister infra-
wa), ale w strukturze przewozów rośnie w kryzysie. I tym razem nie zawiedliście struktury sprecyzował, że to wsparcie jest
udział systematycznie transport inter- państwo oczekiwań Polaków, wszystkich konieczne, szczególnie dlatego, że rynek
modalny, który przynosi dziś już około tych, dla których ważne było, aby łańcuchy kolejowy działa w warunkach silnie roz-
20% przychodów PKP CARGO. I zapewne dostaw nie zostały zerwane – powiedział winiętej konkurencji.
w kolejnych latach ten wskaźnik będzie minister Andrzej Adamczyk. - Kolej to
piął się w górę. To efekt konsekwentne- ludzie. To wszyscy ci, którzy każdego - Jestem pewien, że przygotowanie
go realizowania strategii spółki, której dnia służąc Polsce realizują swoje spółki do nowych wyzwań pozwoli na to,
celem jest przekształcenie PKP CARGO zadania przez całą dobę, 7 dni aby uczynić kolejny krok na trudnej ścież-
z przewoźnika kolejowego w operatora w tygodniu.
logistycznego. ce transformacji ze zwykłego prze-
Andrzej Adamczyk po- woźnika towarowego w operatora
Andrzej Adamczyk, minister infra- wiedział też, że rząd chce, aby logistycznego. Takiego podmiotu,
struktury, podkreślił znaczenie spółki dla PKP CARGO działało nie tylko który będzie funkcjonował na
gospodarki, wyraził też wdzięczność rodzi- jako polski przewoźnik towarowy, ale rynku polskim, europejskim, ale
także jako operator logistyczny o zasięgu też światowym. Wiceminister
nie kolejarskiej PKP CARGO, że globalnym. - Chcemy widzieć państwa jako dodał, że dla PKP CARGO i pań-
stanęła na wysokości zadania liderów rozwoju w Europie – stwierdził mi- stwa polskiego niezwykle istotny
w trudnych czasach pande- nister Adamczyk. Szef resortu infrastruktury jest kierunek azjatycki.
mii Covid-19. Zdaniem wiceministra Bittela w pro-
cesie przejmowania roli operatora logi-
stycznego ważna jest nie tylko determinacja
zarządu, rady nadzorczej, pracowników PKP
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 93
PREZESI SPÓŁKI OD 2001 r. Adam Czesław
PURWIN WARSEWICZ
Od 6 lutego 2014 Od 27 marca 2018
do14 grudnia 2015 do 18 października 2021
Józef Marek Wojciech Łukasz Maciej
KOWALCZYK BALCZUN BOROŃ LIBISZEWSKI
2001 - 2005 Od styczeń 2008 Od 25 lutego 2013 Od 19 stycznia 2016
do 28 stycznia 2013 do listopad 2013 do 26 października 2017
2001 2005 2010 2015 2020
Marek ZALEŚNY (p.o.) Krzysztof
MAMIŃSKI (p.o.)
Od 28 stycznia 2013 do 25 lutego 2013
Od 26 października 2017
Władysław SZCZEPKOWSKI Adam PURWIN (p.o.) do 26 marca 2018
Od grudzień 2005 do 27 grudnia 2007 Od listopad 2013 do 6 lutego 2014
Maciej LIBISZEWSKI (p.o.) Władysław SZCZEPKOWSKI (p.o.)
Od 18 grudnia 2015 do 19 stycznia 2016 Od 18 października 2021
CARGO, ale także dobry pomysł biznesowy, I dodał, że dynamiczny wzrost przewozów Zarządu ds. Finansowych, Witolda Bawo-
infrastruktura, tabor, centra logistyczne. – 20 proc. licząc rok do roku - widać także ra – Członka Zarządu ds. Operacyjnych
na rynkach zagranicznych. i Piotra Wasatego – Członka Zarządu ds.
- Trzeba ułożyć te puzzle w odpo- Handlowych.
wiednie miejsce, a obrazek, który się nazy- Mimo problemów wynikających
wa „znakomita przyszłość PKP CARGO”, z pandemii, spółka nie zboczyła z drogi Rada Nadzorcza podjęła też uchwa-
stanie się jasny – powiedział Andrzej Bittel. poszerzania kompetencji logistycznych. - łę, zgodnie z którą delegowała Władysława
Prowadzona integracja terminalowa w ra- Szczepkowskiego, Członka Rady Nadzor-
Czesław Warsewicz, prezes PKP mach całej Grupy PKP CARGO, inwestycje czej PKP CARGO, do wykonywania czyn-
CARGO, przyznał, że plany rozwojowe spół- w tabor intermodalny oraz uruchomienie ności Prezesa Zarządu Spółki na okres nie
ki pokrzyżowała pandemia COVID-19. Spo- siatki połączeń operatorskich są częścia- dłuższy niż 3 miesiące oraz powierzyła mu
wodowała ona znaczący spadek przewozów mi strategii przechodzenia PKP CARGO pełnienie obowiązków Prezesa Zarządu
i pogorszenie sytuacji finansowej spółki. - z przewoźnika kolejowego dla przemysłu PKP CARGO.
Obecnie odbudowujemy pozycję rynkową ciężkiego w operatora logistycznego – ar-
po pandemii i już w ostatnich dwóch miesią- gumentował Czesław Warsewicz. W wyniku tych zmian, skład Zarządu
cach tego roku wielkość przewozów sięgnęła przedstawia się następująco:
wskaźników z 2019 roku, czyli okresu sprzed Zmiany w PKP CARGO
pandemii – stwierdził Czesław Warsewicz. • Władysław Szczepkowski – Pre-
Rada Nadzorcza PKP CARGO odwo- zes Zarządu,
łała 18 października z pełnionych funkcji:
• Zenon Kozendra – Członek Zarzą-
Czesława Warsewicza – Preze- du Przedstawiciel Pracowników.
sa Zarządu, Leszka Borowca - Członka
RK
REKLAMA
94 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
INTERWENCJA RPO
Wykluczenie transportowe
- jakie kryterium?
Na łamach „Raportu Kolejowego” bardzo rzadko piszemy W kontekście transportu natomiast
o działaniach Rzecznika Praw Obywatelskich. Tym razem dokument zakłada utrzymanie lub popra-
jednak podjął on interwencję w istotnej sprawie z punktu wę przystępnych cenowo usług transportu
widzenia kolei czyli wykluczenia transportowego. publicznego oraz infrastruktury, takiej jak
kolej, śródlądowe drogi wodne, drogi, stacje
Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin nych gwarantujących godny po- ładowania i tankowania mające wspierać
Wiącek uważa, że wykluczenie transportowe ziom życia (art. 30 Konstytucji). rozwiązania w zakresie elektromobilności,
jest przeszkodą w realizacji konstytucyjnych Biuro Rzecznika zaznacza, że wyklu- ścieżki rowerowe, połączenia multimodalne,
praw i wolności obywatelskich. Napisał więc czenie transportowe mieszkańców mniej- w tym z aktywnymi środkami transportu,
w tej sprawie do ministra rolnictwa i rozwoju szych miejscowości to jeden z najczęściej a także żeglugę morską bliskiego zasięgu
wsi Grzegorza Pudy. Wierzy w to, że uda się podnoszonych problemów podczas spotkań i połączenia lotnicze.
określić minimum transportu publiczne- regionalnych Rzecznika Praw Obywatelskich
go dla każdego obywatela obszarów wiej- w całej Polsce od 2015 r. Podkreśla się, że im Rzecznik Praw Obywatelskich pod-
skich w postaci połączenia do siedziby władz dalej od metropolii, tym częściej mieszkańcy kreślą, że obowiązki organów władzy pu-
danej gminy. wsi wskazywali na liczne niedogodności z tym blicznej określa ustawa z 16 grudnia 2010 r.
związane - utrudniony dostęp pacjentów do o publicznym transporcie zbiorowym. Zgod-
Wykluczenie transportowe, w opinii opieki zdrowotnej lub rehabilitacji, trudno- nie z nią planowanie rozwoju transportu oraz
RPO, jest faktyczną przeszkodą w realizacji ści w dojeździe do pracy osób niedysponu- organizowanie i zarządzanie publicznym
konstytucyjnych praw i wolności obywatel- jących prywatnym samochodem. Sam brak transportem zbiorowym należy do zadań
skich, takich jak: połączeń powoduje, że uwięzieni w domach organizatora. W zależności od długości linii
pozostają seniorzy, osoby z niepełnospraw- komunikacyjnej jest to wójt, burmistrz albo
• wolność poruszania się (art. 52 nościami i ich opiekunowie, a dzieci mają prezydent miasta, starosta, marszałek wo-
ust. 1 Konstytucji), ograniczony dostęp do edukacji. jewództwa, minister ds. transportu.
W związku z tym Rzecznik z odno-
• prawo do ochrony zdrowia (art. tował z satysfakcją, że 30 czerwca 2021 r. Organizowanie publicznego trans-
68 ust. 1 Konstytucji), Komisja Europejska przedstawiła długo- portu zbiorowego polega w szczególności na
terminową wizję dla obszarów wiejskich badaniu i analizie potrzeb przewozowych,
• prawo osób z niepełnosprawno- UE, w której zaproponowano pakt na rzecz z uwzględnieniem potrzeb osób z niepeł-
ściami do pomocy ze strony władz obszarów wiejskich i plan działania na rzecz nosprawnościami i osób o ograniczonej
publicznych w komunikacji spo- obszarów wiejskich. Mają one stać się sil- zdolności ruchowej; podejmowaniu działań
łecznej (art. 69 Konstytucji), niejsze, lepiej skomunikowane, odporne dla realizacji istniejącego planu transpor-
i zamożne. towego albo jego aktualizacji; zapewnieniu
• prawo do nauki (art. 70 ust. 1 Kon- odpowiednich warunków funkcjonowania
stytucji), publicznego transportu zbiorowego.
• a bez dostępnego transportu nie RPO uznaje zatem, że ustawowym
można korzystać z usług publicz- zadaniem organizatora jest zapewnienie
RAPORT KOLEJOWY / 05_2021 95
takiej sieci połączeń komunikacji publicznej, władze publiczne obowiązków nałożonych MARCIN WIĄCEK
która w jak największym stopniu zaspokaja przez Konstytucję.
potrzeby mieszkańców. Niemniej jednak Rzecznik Praw
ustawa nie przyznaje obywatelom prawa do Można zatem postawić zarzut naru- Obywatelskich
publicznego transportu zbiorowego. Osta- szenia tych norm w przypadku zupełnego
tecznie zatem przepisy dają podstawę do braku działania władz publicznych bądź też Pragnę zwrócić uwagę na możli-
formułowania celów władzy publicznej, nie stworzenia przez nie rozwiązań pozornych. wość innego podejścia do pro-
określają natomiast praw przysługujących blemu, nie ograniczającego się
bezpośrednio obywatelowi. Jako przepisy RPO podkreśla, że nastąpiła znacząca wyłączenie do kwestii zapewnienia
w postaci zasad polityki państwa, a nie praw zmiana po wejściu w życie ustawy z dnia 18 finansowania przewozów, ale uj-
jednostki, nie mogą więc stanowić podsta- lipca 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów mującego problem z perspektywy
wy indywidualnego dochodzenia roszczeń. autobusowych o charakterze użyteczności praw obywatela.
publicznej. Jej celem było zapewnienie do-
Analiza skarg wpływających do RPO stępności autobusowego publicznego trans- Chodzi o możliwość legislacyjnego
pozwala stwierdzić, że taki stan prowadzi portu zbiorowego dla obywateli poprzez określenia minimum realizacji norm progra-
do ograniczenia możliwości realizacji kon- rozwiązanie problemu niewystarczającego mowych określającej obowiązki władzy pu-
stytucyjnych praw podmiotowych z art. 52 poziomu środków finansowych na realizację blicznej w zakresie transportu publicznego.
ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 69 oraz art. 70 ust. zadań własnych jednostek samorządu teryto- Wydaje się, że rozsądnym minimum w tym
1 Konstytucji. Możliwość realizacji tych rialnego. Biorąc pod uwagę ilość skarg po wej- zakresie jest wprowadzenie prawa obywatela
praw i wolności czyni zaś pozorną. ściu ustawy w życie można jednak stwierdzić, do transportu publicznego zapewniającego
że problem wykluczenia komunikacyjnego połączenie do siedziby władz danej gminy.
A te normy konstytucyjne pozwalają nadal jest znaczący. Wydaje się, że w okresie
wyznaczyć minimalny zakres gwarancji kon- pandemii problemy w tym zakresie nasiliły RK
stytucyjnych. Należy je odczytywać jako zo- się (bankructwa części przewoźników oraz
bowiązanie ustawodawcy do wykreowania redukcja liczby tras, przystanków na trasach
efektywnego mechanizmu realizacji przez i częstotliwości kursowania).
REKLAMA
96 RAPORT KOLEJOWY / 05_2021
PESA i NEWAG razem
w konsorcjum
30 września 2021 r. PESA Bydgoszcz SA i Newag S.A. złożyły oświadczenie o wspólnym udziale
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na dostawę pociągów dla PKP Intercity.
Kontrakt, o który mają zamiar razem ubiegać się spółki, dotyczy 38 siedmiowagonowych składów
piętrowych typu push-pull wraz z 45 lokomotywami wielosystemowymi oraz świadczeniem usług
utrzymania lokomotyw wielosystemowych.
KRZYSZTOF ZDZIARSKI
Prezes Zarządu PESA
Jesteśmy przekonani, że dzięki do-
świadczeniom zebranym do tej pory
przez nasze zespoły możemy razem
zaproponować PKP Intercity no-
woczesny pojazd piętrowy, który
może być konkurencyjny nie tylko
w Polsce, ale również na rynkach
europejskich.
ZBIGNIEW na rynku polskim i europejskim. Obie spółki wyprodukował ponad 600 zespołów trak-
KONIECZEK produkują nowoczesny, innowacyjny tabor cyjnych i konsekwentnie rozwija rodzinę
w oparciu o własne rozwiązania i projekty, lokomotyw Gama.
Prezes Zarządu NEWAG S.A. które powstają w ich biurach konstrukcyjnych.
NEWAG posiada silną pozycję na
Podjęcie decyzji w sprawie utwo- Powołanie Konsorcjum i złożenie polu produkcji lokomotyw. Griffin to pierw-
rzenia konsorcjum wynika z faktu, wspólnego wniosku o dopuszczenie do sza polska lokomotywa wielosystemowa
że złożenie indywidualnych ofert udziału w postępowaniu oznacza, że zespo- dostosowana zarówno do krajowego sys-
obarczone byłoby istotnym ryzy- ły obu firm w ramach dialogu technicznego temu zasilania prądem stałym 3kV, jak i do
kiem niewykonania zamówienia ze rozpoczęły wspólne prace nad piętrowym systemów zasilania prądem zmiennym 15kV
względu na złożoność przedmiotu pojazdem dedykowanym dla PKP IC. lub 25kV obowiązujących w krajach euro-
zamówienia, możliwości produkcyjne pejskich. Do eksploatacji na rynkach eu-
w kontekście terminu jego realizacji PESA posiada doświadczenie w pro- ropejskich przystosowana jest również
oraz inne zobowiązania kontrakto- dukcji tego typu pociągów. Zaprojektowała 6-osiowa lokomotywa Dragon, przezna-
we. Sądzimy, iż zawarte konsorcjum i wyprodukowała pierwszy polski piętrowy czona do prowadzenia ciężkich składów
wpłynie pozytywnie na dalszy dyna- jednoprzestrzenny pojazd typu push pull. towarowych. Spółka dostarczyła do tej pory
miczny rozwój kolei w Polsce. Piętrowe Pesa Sundeck są od 2016 roku ponad 80 lokomotyw elektrycznych i ponad
eksploatowane przez Koleje Mazowieckie. 200 pasażerskich zespołów trakcyjnych.
PESA i NEWAG to najwięksi polscy Pociąg składa się z wagonu sterownicze-
producenci taboru, którzy od lat z sukcesa- go, wagonów środkowych i lokomotywy RK
mi dostarczają pojazdy szynowe klientom elektrycznej. Dotychczas. bydgoski zakład