RK_2020_01_druk_rozkladowki

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 51

Agenda konferencji została podzie-
lona na bloki tematyczne, podczas nich
eksperci i specjaliści w danej dziedzinie,
prezentowali najbardziej aktualne zagad-
nienia dotyczące branży kolejowej. Pierw-
szego dnia poruszone tematy skupiły się
wokół trzech zagadnień:

1. Bezpieczeństwo infrastruktury
kolejowej

2. Bezpieczeństwo pojazdów
szynowych

3. Cyberbezpieczeństwo. Bezpie-
czeństwo danych

2019 r. dotycząca Komisji odniosła się do jej 2019 r. w Brukseli, wzięło udział 85 dele- Zorganizowany w ramach konferencji
pracodawcy. W miejsce Ministerstwa Infra- gatów reprezentujących kolejowe władze panel dyskusyjny nosił nazwę „Bezpiecz-
struktury stało się nim Ministerstwo ny transport kolejowy”, a jego mode-
Spraw Wewnętrznych i Administracji. europejskie i krajowe oraz przemysł ratorem był Adam Musiał, Redaktor
kolejowy. Celem spotkania było pod- Naczelny Raportu Kolejowego. W jego
„Cyberbezpieczeństwo sumowanie wdrażania unijnych dyrek- temacie wypowiedzieli się zaproszeni
na kolei. Budowanie współpra- goście:
cy w kontekście sektorowego tyw, bieżących inicjatyw i dyskusja
ISAC.”, ten aktualny temat omó- o kolejnych działaniach w sferze JULIUSZ BRZOSTEK
wił Juliusz Brzostek, Dyrektor bezpieczeństwa cybernetycznego.
Pionu Centrum Cyberbezpie- Jak podkreślono podczas prezen- Dyrektor, Pion Centrum
czeństwa w NASK Państwowy In- tacji, Polska na tle innych państw Cyberbezoieczeństwa, NASK PIB
stytut Badawczy. Formuła ISAC, członkowskich wypada bardzo dobrze. Odnosząc się do cyberbezpieczeństwa,
czyli Centrum Wymiany i Analizy wskazał, że w tej sferze liczba zagrożeń
Informacji umożliwia nawiązanie W trakcie konferencji dokona- i osób podejmujących działania przestęp-
współpracy sektorowej wspie- no wręczenia certyfikatu przystąpie- cze wzrasta, jednak z drugiej strony poja-
rającej cyberbezpieczeństwo, wiają się regulacje, dobre praktyki, rośnie
gromadzenie wiedzy na temat nia w poczet firm członkowskich kooperacja i współpraca. Ponadto zachęcał
aktualnych zagrożeń i ryzyka. spółce The Binder Consulting. Jej pomioty, które nie zostały wskazane jako
NASK aktywnie wspiera powsta- przedmiotem działalności jest do- operatorzy kluczowi, do brania
wanie i rozwój takich struktur. radztwo w zakre- udziału w inicjatywach ISAC,
sie prowadzenia traktując tego rodzaju działal-
W kontekście tego samego tematu działalności gospo- ność jako tzw. dobre praktyki.
Ewa Wilińska reprezentująca Wydział Bez- darczej i zarządzania.
pieczeństwa Teleinformatycznego w Biurze
Zarządzania Kryzysowego Ministerstwa
Infrastruktury omówiła stan cyberbezpie-
czeństwa kolei w Unii Europejskiej, pre-
zentując wnioski ze spotkania w Komisji
Europejskiej.

W pierwszych warsztatach dotyczą-
cych cyberbezpieczeństwa w sektorze ko-
lejowym, które odbyły się 14 października

PARTNER ZŁOTY PARTNER SREBRNY PARTNER BRĄZOWY

52 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

odniósł się do systemu ERTMS/ETCS,
który jest dosyć nowy, ale jak zaznaczył
bardzo ważny dla kolei w Polsce. Z jed-
nej strony wspomaga pracę maszynisty,
a z drugiej umożliwia nadzór and jego
pracą, czyli w przypadkach koniecznych
powoduje ograniczenie prędkości lub za-
trzymania pojazdu. System z innymi ele-
mentami infrastruktury kolejowej, może
powodować zwiększenie pewnych pa-
rametrów linii, jak przepustowość czy
zwiększenie prędkości.

MICHAŁ ZAGALSKI

Dyrektor, Projektu Centrum
Bezpieczeństwa Dworców Kolejowych,
PKP SA
Pochwalił się, że statystyki policyjne
skazują spadek przestępstw na terenach
kolejowych o ponad 83%. Jest to wynik
współpracy między wszystkimi spółkami
kolejowymi, a służbami mundurowymi.
Wszystkie nowe dworce i te modernizo-
wane są wyposażane w nowoczesne sys-
temy zabezpieczenia technicznego, które
informują o zagrożeniu, nie dopuszczają
do jego powstania lub ewentualnie mini-
malizują szkodliwe skutki.

ROBERT MILEWSKI wymagania i kolej, jednak w tej sferze dzieje SŁAWOMIR PIPKE
się dużo pozytywnego, a z punktu widze-
Dyrektor, Biuro Centrum nia spółki PKP Intercity poziom bezpie- Dyrektor ds. eksploatacji,
Kompetencyjne Bezpieczeństwa IT, czeństwa wzrasta. Jeśli trzeba wymienić PKP SKM w Trójmieście Sp. z o.o.
PKP Informatyka Sp. z o.o. elementy, które powodują ryzyko w sferze Zaznaczył, iż problemem ciągle są de-
Za największe wyzwanie dla wszystkich bezpieczeństwa cyfrowego wymienił czyn- wastacje, ponieważ trudniej złapać ich
spółek kolejowych w sferze cyberbezpie- nik ludzki i zagrożenia wynikające z rosnącej sprawców. W przypadku ujęcia przestęp-
czeństwa uznał zatrzymanie wysokiej klasy liczby urządzeń elektronicznych, w które ców kary są zbyt niskie, polskie prawo nie
specjalistów na kolei. doposażany jest tabor. karze odpowiednio wykroczeń i często
kończy się na niskiej szkodliwości spo-
MARIUSZ ŁUSZCZ KAROL GRUSZKA łecznej czynów. Najbardziej uciążliwe
i kosztowne to dewastacje typu graffiti.
Dyrektor, Biuro Informatyki, Ekspert ERTMS/ETCS, Patrząc rokrocznie to ich ilość de facto
PKP Intercity SA Biuro Automatyki i Telekomunikacji, spadła, ale koszt ich usuwania wzrósł dwu-
Powiedział, że bezpieczeństwo jest pro- PKP Polskie Linie Kolejowe SA krotnie i dalej rośnie.
cesem ciągłym, zmienia się technologia,
ŁUKASZ LUBERA

Naczelnik/Pełnomocnik SMS,
PKP CARGO SA
Odnośnie procedur i instrukcji jakie w ra-
mach Systemu Zarządzania Bezpieczeń-
stwem wdrożyła spółka, powiedział, że PKP
CARGO to nie tylko przewozy towarowe, to
też przewozy pasażerskie i usługi trakcyj-
ne, przez co ilość zdefiniowanych zagrożeń
jest bardzo duża. Wdrażając SMS w 2009 r.
byliśmy pionierami na rynku polskim, cały

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 53

czas staramy się doskonalić system, podej- Drugiego dnia konferencji miały SA Włodzimierz Kiełczyński, Naczelnik/
mować inicjatywy, szerzyć kulturę bezpie- miejsce dwa kolejne bloki tematyczne. Pełnomocnik SMS w PKP CARGO SA Łu-
czeństwa, podnosić świadomość naszych W części poświęconej zagrożeniom kry- kasz Lubera oraz Naczelnik Wydziału Dia-
pracowników. minalnym w transporcie kolejowym i mo- gnostyki Systemów w Biurze Automatyki
nitoringowi na dworcach, reprezentujący i Telekomunikacji PKP PLK SA.
STATYSTYKI Komendę Główną Policji nadkomisarz Ar-
POLICYJNE SKAZUJĄ kadiusz Walendowski, przedstawił działa- W trakcie konferencji odbyła się II
SPADEK PRZESTĘPSTW nia podejmowane na rzecz bezpieczeństwa Wystawa Rozwiązań i Urządzeń „Bezpiecz-
NA TERENACH na obszarach kolejowych. Z kolei Michał na Kolej”. Swoje ekspozycje mieli członkowi
KOLEJOWYCH Zagalski, Dyrektor Centrum Bezpieczeń- i partnerzy Izby Kolei:
O PONAD 83% stwa Dworców Kolejowych PKP SA, skupił
się na kompetencjach CBDK i koordynacji • Sat-System
Michał Zagalski działań służb oraz spółek kolejowych na • Grupa Topex
obszarach kolejowych i w pociągach. Grze- • BKT Elektronik
Dyrektor, Projektu Centrum gorz Przysiężny, Komendant SOK SKM • Energo-Security Serwis
Bezpieczeństwa Dworców Kolejowych, w Trójmieście, zaprezentował działania • Hikvision
swojej służby na podległym obszarze oraz • FCA
PKP SA zajął się kwestią stosowanych środków • KRYSTIAN
i systemów bezpieczeństwa w taborze • United Solutions
Dzień wypełniony prelekcjami, pre- i infrastrukturze. Drugi blok dotyczył
zentacjami i dyskusjami, zakończył pokaz bezpieczeństwa ruchu TM
działań połączonych grup interwencyjnych kolejowego, systemów
SOK – Policja. sterowania, łączności
i detekcji. W tym tema-
cie swoje wystąpienia od-
byli m.in. Dyrektor Biura
Bezpieczeństwa PKP PLK

54 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

Dobra passa

Z raportu za 2019 r. opublikowanego przez Urząd Transportu Kolejowego wynika,
że liczba przewiezionych pasażerów przekroczyła 335 mln. W porównaniu
z poprzednim rokiem odnotowano wzrost o 25 mln.

Pasażerowie w minionym roku LICZBA PASAŻERÓW W KOLEJOWYCH PRZEWOZACH PASAŻERSKICH
zdecydowanie częściej wybierali kolej. W LATACH 2010 – 2019 (PRZEWOZY NORMALNOTOROWE)
335,4 podróżnych i wzrost o ponad 8%
to najlepszy rezultat od rozpoczęcia zbie- mln pasażerów 335,4
rania danych przez UTK, czyli od 2010 340
r. Na tak dobry wynik złożyło się wiele
czynników. Wśród argumentów, które 330 310,3
skłaniają podróżnych do wyboru kolei jako 320 303,6
środka lokomocji, często wymieniany jest
polepszający się stan taboru. Przewoź- 310 292,5
nicy nie poprzestają na modernizacjach 300 280,3
i kupują coraz to nowocześniejsze elek- 290 261,8 264,1 273,9 270,4 269,1
tryczne zestawy trakcyjne, lokomotywy 280
i wagony. Wychodząc naprzeciw oczeki-
waniom pasażerów operatorzy kolejowi 270
przygotowują atrakcyjne oferty i poprzez
zwiększenie kanałów dystrybucji ułatwia- 260
ją korzystanie z nich. Takie propozycje,
jak bilety zintegrowane z komunikacją 250
miejską, pozwalają rozwiązać częsty pro- 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
blem pokonywania pierwszej i ostatniej
mili przez podróżnych. Wprowadzane są UDZIAŁ PRZEWOŹNIKÓW 6,08%
liczne ułatwienia od możliwość zapłaty PASAŻERSKICH WEDŁUG
za bilet kartami płatniczymi do większej LICZBY PASAŻERÓW Koleje Śląskie
dostępności kolei dla osób z ograniczoną
mobilnością. Przewoźnicy uruchamiając W 2019 R. 6,43%
większą liczbę pociągów w okresie naj-
większego zapotrzebowania, aktywnie SKM Warszawa
odpowiadali na bieżące tendencje, dzię-
ki temu większa liczba pasażerów mogła 12,85% 26,49%
skorzystać z ich usług. Wielkie znaczenie
maił także przyjęty w 2019 r. przez Radę PKP SKM Przewozy
Ministrów Program Uzupełniania Lokal- Regionalne
nej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej
Kolej Plus do 2028 roku, którego zada- 4,20% Koleje Dolnośląskie 14,57% 18,52%
niem jest zwiększenie dostępności kolei 3,63% Koleje Wielkopolskie
w regionach. 2,62% WKD PKP Koleje
1,93% Koleje Małopolskie Intercity Mazowieckie
1,79% ŁKA
0,69% Arriva
0,15% UBB
0,04% Pozostali

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 55

Prezes Urzędu Transportu Kolejo- Pierwsze miejsce wśród przewoź- świadczonych usług. Przykładowo z bi-
wego, dr inż. Ignacy Góra powiedział, że: ników zajęły Przewozy Regionalne, które letów okresowych skorzystało w 2019
23 stycznia 2020 r. zmieniły nazwę na roku o 4,98% więcej pasażerów niż w roku
– Długość zrealizowanych przez POLREGIO, czyli tożsamą ze swoją marką 2018.
pasażerów kolei przejazdów to łącznie konsumencką. Z usług tego przewoźnika
ponad 22 miliardy kilometrów. Znaczna w 2019 r. skorzystało niemal 88,9 mln pa- Anna Lenarczyk, Członek Zarządu
część tych podróży mogłaby się zapewne sażerów – 7,7 mln (9,4%) osób więcej niż – Dyrektor Handlowy POLREGIO, tak od-
odbyć prywatnymi samochodami. Jednak w 2018 r. Najwyższy wzrost zaintereso- niosła się do wyniku za ubiegły rok:
samochody te nie pojawiły się na drogach, wania pociągami POLREGIO odnotowano
nie przejechały miliardów kilometrów – w województwie dolnośląskim, pomorskim – Liczba przewiezionych pasażerów
dzięki kolei podróżowanie było bezpiecz- i wielkopolskim. w 2019 roku pokazała, że obraliśmy słuszny
niejsze i bardziej ekologicznie. Kolej pełni kierunek rozwoju w pierwszym roku po za-
obecnie funkcję wykorzystywanej codzien- POLREGIO za efekty swojego suk- kończonym sukcesem procesie restruktury-
nie doskonałej komunikacji aglomeracyj- cesu uznaje przygotowanie lepszej oferty zacji, a także dobrą współpracę z władzami
nej i miejskiej oraz jest chętnie wybierana przewozowej zamawianej i finansowanej samorządowymi. Z żelazną konsekwencją
podczas dalekich podróży turystycznych przez samorządy poszczególnych woje- zmieniamy się dla pasażerów, którzy doce-
czy biznesowych. wództw oraz wciąż podnoszoną jakości niają nasz wysiłek i zmiany wprowadzane
z myślą o nich. Mogę zapewnić, że także
PRACA PRZEWOZOWA W KOLEJOWYCH PRZEWOZACH PASAŻERSKICH 2020 rok upłynie pod znakiem kolejnych
W LATACH 2010 – 2019 (PRZEWOZY NORMALNOTOROWE) udogodnień dla pasażerów.

mln pasażerokilometrów 22058 Drugie pod względem liczby prze-
23000 21047 wiezionych pasażerów, miejsce zajęły Koleje
20321 Mazowieckie z wynikiem 62,1 mln pasa-
22000 żerów, jest to wynik lepszy o ponad 2 mln,
w porównaniu z rokiem 2018.
21000 19181
20000 Prezes Kolei Mazowieckich, Robert
19000 17907 18164 17860 17443 Stępień powiedział, że
18000 16797
17000 – Koleje Mazowieckie pod względem
16071 liczby przewożonych podróżnych są w lep-
szej formie niż rok temu, co zawdzięczamy
16000 podróżnym, którzy docenili naszą ofertę.
Cieszy nas, że mimo wciąż trwających mo-
15000 dernizacji, które skutecznie utrudniają nam
2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 skonstruowanie takiego rozkładu jazdy, jaki
byśmy chcieli, pozostają lojalni i wybierają
nas jako środek transportu w swoich co-
dziennych podróżach do pracy, na uczelnie,
podczas załatwiania wszelkiego rodzaju
spraw, gdzie liczy się sprawne przemiesz-
czanie po Mazowszu.

56 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

4,49%

PKP SKM

Trzecie miejsce w 2019 r. przypadło 9,70%
PKP Intercity – 48,9 mln pasażerów, które
zanotowały wzrost o ponad 2,7 mln (6%). Koleje Mazowieckie
Przewoźnik dalekobieżny systematycznie
rozszerza swoją ofertę. W rozkładzie jazdy 3,27% Koleje Śląskie 20,21% 52,80%
2014/2015 pociągi PKP Intercity zatrzymy- 3,08% Koleje Dolnośląskie Przewozy
wały się w 296 miastach i miejscowościach. 1,99% Koleje Wielkopolskie Regionalne PKP Intercity
W kolejnych rozkładach ta liczba rosła do- 1,47% SKM Warszawa
chodząc w 2019 r. do 382 obsługiwanych 1,12% Koleje Małopolskie
miast i miejscowości. Widać tutaj efekty 0,83% ŁKA
rządowego programu Kolej Plus, którego 0,38% Arriva
celem jest walka z wykluczeniem komu- 0,003% UBB
nikacyjnym. Ponadto przewoźnik pragnie 0,04% Pozostali
przyciągnąć pasażerów podnosząc komfort
podróży. Pod koniec 2019 r. zostały ode- UDZIAŁ
brane ostatnie z 90 zmodernizowanych PRZEWOŹNIKÓW
wagonów (pierwsze pojawiły się w grudniu WEDŁUG PRACY
2018 r.). Realizująca to zadanie H. Cegielski PRZEWOZOWEJ
Fabryka Pojazdów Szynowych, wyposażyła W 2019 R.
je w liczne udogodnienia.

KOLEJ PEŁNI OBECNIE PRACA EKSPLOATACYJNA W KOLEJOWYCH PRZEWOZACH PASAŻERSKICH
FUNKCJĘ CODZIENNIE W LATACH 2010 – 2019 (PRZEWOZY NORMALNOTOROWE)
WYKORZYSTYWANEJ
DOSKONAŁEJ KOMUNIKACJI mln pociągokilometrów 170,1
AGLOMERACYJNEJ I MIEJSKIEJ 180 160,0 162,3 165,5
ORAZ JEST CHĘTNIE
WYBIERANA PODCZAS 170
DALEKICH PODRÓŻY
TURYSTYCZNYCH CZY 160 145,7 143,3 144,1
BIZNESOWYCH 
150 137,1 135,4 143,4
dr inż. IGNACY GÓRA
140
Prezes Urzędu Transportu Kolejowego
130

120
2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019

Prezes Zarządu PKP Intercity, MASA ŁADUNKÓW W KOLEJOWYCH PRZEWOZACH TOWAROWYCH
Marek Chraniuk powiedział, że: W LATACH 2010 – 2019

– Dążymy do najwyższej jakości mln ton 249,2 250,3
świadczonych usług. Nowoczesna flota, 260
w którą konsekwentnie inwestujemy, istot-
nie wpływa na to, że z naszych usług korzy- 250 239,9 236,4
sta coraz więcej osób. 235,3
231,3 233,2 228,9
W 2019 r. roku duże wzrosty liczby 240
pasażerów odnotowali także przewoź- 224,8 222,2
nicy samorządowi, którzy łącznie prze- 230
wieźli ponad milion podróżnych więcej
niż w 2018 r. Tak wyglądała klasyfikacja: 220
Koleje Śląskie (3,5 mln osób więcej), SKM
210

200
2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 57

Warszawa (2,6 mln), Koleje Mazowieckie UDZIAŁ 4,13% 3,32% 3,55%
(2,4 mln), Koleje Dolnośląskie (2,4 mln), PRZEWOŹNIKÓW
ŁKA (1,3 mln) i Koleje Wielkopolskie (1,2 TOWAROWYCH PKP LHS PUK Kolprem CTL Logistics
mln). W ujęciu procentowym liderem było W RYNKU WG MASY
ŁKA (27% wzrostu) oraz Koleje Śląskie W 2019 R. 5,42%
i Koleje Dolnośląskie (po 20%). Liczba pa-
sażerów w SKM Warszawa wzrosła o 14%, Lotos Kolej
a w Kolejach Wielkopolskich o 11%.
7,30%
Praca przewozowa w 2019 r.
zwiększyła się o 4,8 % i osiągnęła po- Pozostali
ziom blisko 22,1 mld pasażerokilome-
trów. Ponad połowę pracy przewozowej 2,55% Orlen Kol-Trans 40,35%
wykonało PKP Intercity. Średnia odle- 2,46% Freightliner PL
głość podróży pasażera korzystającego 1,87% Pol-Miedź Trans PKP Cargo
z usług tego przewoźnika wynosiła 238 1,61% Rail Polska
km. W okresie wakacji (lipiec-sierpień) 1,37% Captrain Polska 16,91%
odległość przejazdu była jeszcze większa 1,33% CD Cargo Poland DB Cargo
i wynosiła około 270 km. 1,29% PKP Cargo Service Polska
1,19% Ciech Cargo
Praca eksploatacyjna w 2019 r. 1,00% KP Kotlarnia
wyniosła 170 mln pociągokilometrów 0,98% Inter Cargo
i w porównaniu z rokiem 2018 odnoto- 0,88% PCC Intermodal
wano wzrost o 4,6 mln pociągokilome- 0,72% LTE Polska 
trów (2,8%). 0,65% JSW Logistics
0,58% Ecco Rail
Przewozy towarowe w 2019 r. za- 0,56% HSL Polska
notowały spadek o 13,9 mln ton (5,5%)
przy ogólnej liczbie 236 mln przetranspor- PRACA PRZEWOZOWA W KOLEJOWYCH
towanych ładunków. Liderem rynku było PRZEWOZACH TOWAROWYCH W LATACH 2010 – 2019
PKP Cargo z udziałem ponad 40,3% wg
masy oraz prawie 43,9% wg pracy prze- mln ton-km 59,6
wozowej. Jak zauważył UTK rośnie udział 61
mniejszych przewoźników – przedsię-
biorcy, których udział w rynku nie prze- 59 54,8 55,9
kraczał 1%, przetransportowali łącznie 57 54,0
13% masy ładunków (ich praca przewo-
zowa wyniosła 10%) oraz widoczne jest 55 50,9 50,1 50,6 50,6
zainteresowanie wejściem na rynek przez 53 49,1
nowych przewoźników. 51 48,8

W 2019 r. pojawiło się ośmiu no- 49
wych przewoźników towarowych. Mamy tu
do czynienia z przewoźnikami należącymi 47
do międzynarodowych przedsiębiorstw ko-
lejowych, które mają swoje oddziały w Pol- 45
sce, jaki i operatorami logistycznymi, którzy 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
sami realizują przewozy do terminali. Osob-
na grupa to przedsiębiorstwa, dla których PRACA EKSPLOATACYJNA W KOLEJOWYCH
przewozy kolejowe stanowią działalność PRZEWOZACH TOWAROWYCH W LATACH 2010 – 2019
pomocniczą w stosunku do głównego ro-
dzaju działalności. mln pociągokilometrów 74,4 74,3 74,9 74,8 74,0 80,1 88,0 82,3
90 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
Z roku na rok rośnie masa przewo- 88
zów intermodalnych. Ten rodzaj transportu 86
ma przed sobą przyszłość i należy go rozwi- 84
jać. Dzięki transportowi intermodalnemu 82 79,3
optymalnie można wykorzystać transport 80
samochodowy, kolejowy i morski, podsu- 78
mował dr inż. Ignacy Góra. 76
74 71,5
72
70

2010 2011

58 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

Odpowiedź na tę tendencję od dłuż- UDZIAŁ PRZEWOŹNIKÓW TOWAROWYCH W RYNKU
szego czasu widać w przedsięwzięciach re- WG PRACY PRZEWOZOWEJ W 2019 R.
alizowanych przez PKP CARGO. W styczniu
2020 r. odebrano pierwsze z 1156 platform 3,94% 3,71%
do przewozów intermodalnych, co razem
z zakupem pięciu lokomotyw wielosyste- CTL Logistics Orlen Kol-Trans
mowych, stanowi największą inwestycję
taborową w historii Spółki. 5,66% 5,44% 3,18%

Prezes PKP CARGO S.A., Czesław DB Cargo Polska PKP LHS Freightliner
Warsewicz powiedział, że
4,57%
– Najważniejszy dla nas jest klient
i oferta, którą do tego klienta kierujemy. Pozostali
Sytuacja rynkowa europejska i światowa
pokazuje, że rozwój w obszarze przewozów 2,34% Inter Cargo 43,92%
intermodalnych i rozwój usług logistycznych 1,97% Captrain Polska
jest kluczową aktywnością zmieniającej się 1,89% PUK Kolprem PKP Cargo
rzeczywistości gospodarczej. PKP CARGO 1,80% Pol-Miedź Trans
ma wpisaną w tę rzeczywistość strategię. 1,75% Rail Polska 9,79%
1,75% CD Cargo Poland
Praca przewozowa przewoźników 1,19% PCC Intermodal Lotos Kolej
towarowych w 2019 r. wyniosła 55,9 mld 1,01% LTE Polska
tonokilometrów i była niższa niż w 2018 r. 0,98% Ciech Cargo
o 3,7 mld tonokilometrów (6,3%), a średnia 0,94% STK
odległość przewozów wyniosła 236 km. 0,87% Logistics & Transport 
0,82% Olavion
Praca eksploatacyjna w 2019 r. prze- 0,82% Ecco Rail
woźników towarowych była na poziomie 0,60% Railpolonia
82 mln pociągokilometrów, czyli o niecałe 0,58% HSL
6 mln pociągokilometrów (6,4%) mniejsza 0,47% EP Cargo
niż rok wcześniej.

TM

Źródła: na podstawie danych UTK, styczeń 2020 r.

REKLAMA

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 59

60 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

Rynek wskazuje kierunki
rozwoju PKP CARGO

Sektor kolejowych przewozów towarowych nie może
uznać 2019 roku za dobry: spadły przewozy zarówno
w ujęciu masy jak i wskaźników eksploatacyjnych.
Rynek pokazuje też w jakim kierunku będzie się zmieniać
kolej i w jakim kierunku chce podążać PKP CARGO
– to funkcja operatora logistycznego.

W ub. roku koleją przetransporto- do spadku wolumenu przewozów koleją. typowo intermodalnych (to tacy przewoźnicy
wano – jak podaje Urząd Transportu Ko- To niepokoi nie tylko samych przewoźni- jak Captrain, PCC Intermodal, Ecco Rail). Co
lejowego – 236,4 mln ton ładunków, co ków, ale również rządy, gdyż władze zakła- prawda ładunki intermodalne stanowią tylko
stanowi spadek o 13,9 mln ton, czyli o 5,5% dały w swoich politykach transportowych około 10% tego, co wozi się koleją w Polsce,
w porównaniu do 2018 roku. Pozycję lidera zwiększanie masy ładunków wożonych przez ale widać, że jest to segment najbardziej od-
rynku utrzymuje PKP CARGO, do którego pociągi kosztem przewozów drogowych. porny na kryzysy, gdyż w Polsce dynamika
należy ponad 40% przewozów. Lider też To dlatego, że kolej jest bezpieczniejszym przewozów kontenerowych jest od kilku lat
odczuł spadek koniunktury w kolejowych i mniej emisyjnym środkiem transportu niż dwucyfrowa, a ponadto nasza gospodarka
przewozach towarowych. samochody ciężarowe. coraz mocniej ulega procesom globalizacji,
których przejawem jest dalsza kontenery-
Czesław Warsewicz, prezes PKP GRUPA PKP zacja. W ten sposób wozi się już bowiem nie
CARGO S.A., wyjaśnia, że w 2019 roku zbie- CARGO BĘDZIE SIĘ tylko maszyny, części, podzespoły, narzędzia,
gły się przynajmniej trzy strukturalne pro- KONCENTROWAĆ sprzęt RTV i AGD, komputery i inne artykuły
cesy, które negatywnie wpłynęły na wyniki NA ZWIĘKSZANIU elektroniczne, ale również ładunki masowe,
przewozowe. - Po pierwsze wygaszanie TRANSPORTÓW jak np. koks. Te tendencje pokazują też, że
od kwietnia 2019 roku pieca ArcelorMit- INTERMODALNYCH właściwa jest droga rozwoju obrana przez
tal w Krakowie, po drugie zawirowania na I POSZERZANIU FUNKCJI PKP CARGO, czyli nastawienie się na roz-
rynku inwestycji infrastrukturalnych od LOGISTYCZNYCH wijanie działalności w zakresie przewozów
połowy ubiegłego roku i po trzecie znacz- intermodalnych, a nawet szerzej – przejmo-
nie mniejsze zapotrzebowanie na przewóz W mniejszym stopniu dekoniunktura wanie roli operatora logistycznego.
węgla dla polskiej energetyki w całym 2019 odbiła się na przewoźnikach specjalistycznych
roku – mówi Warsewicz. (takich jak Orlen Kol-Trans, Lotos Kolej czy Co zamiast ładunków
Pol-Miedź Trans) zanotowali lepsze rezultaty masowych?
Przewozy pracy przewozowej. To m.in. efekt tego, że te
masowe w dół podmioty wykonują usługi na rzecz dużych Strategia, którą Grupa PKP CARGO
grup kapitałowych do których należą, a aku- przyjęła i ogłosiła w grudniu 2018 roku,
Szef PKP CARGO wskazuje, że gene- rat przewozy w ich sektorach nie dotknęły
ralnie w trudniejszej sytuacji są ci przewoź- spadki tak jak uniwersalnych przewoźników.
nicy, którzy wożą sporo towarów masowych,
ich bowiem bardziej dotknął spadek przewo- Rok 2019 nie był tez zły dla firm,
zów – z racji wspomnianych wyżej czynników które są skoncentrowane na przewozach
– niż inne firmy. PKP CARGO odnotowało
mniejsze o 11% przewozy, PKP LHS o 9%,
a CTL aż o 19%. Polska zresztą nie jest wy-
jątkiem na tle Europy, gdyż w wielu krajach
w ostatnich dwóch latach również doszło

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 61

zakłada poszerzanie działalności o przewo- jest zdominowana przez ładunki inter- roli krajowego operatora logistycznego.
zy intermodalne i wiąże się z tym również modalne stanowiące przeciętnie około Taki operator powstałby na bazie PKP
wykonywanie zadań przynależnych ope- połowy tego, co wożą pociągi. Są pań- CARGO i to rozwiązanie jest racjonalne
ratorom logistycznym, czyli przedsiębior- stwa gdzie jest to nawet 70%, a tymcza- z kilku powodów.
stwom organizującym przewóz ładunków sem u nas intermodal stanowi niespełna
„od drzwi do drzwi” z zastosowaniem róż- 10% rynku kolejowego. Jednak od kilku Czesław Warsewicz wskazuje, iż
nych rodzajów transportu. Co nie znaczy, lat systematycznie rośnie i ta tendencja PKP CARGO ma naturalne przewagi, żeby
że PKP CARGO nie szuka nowych możli- będzie się utrzymywać nawet przez ko- pretendować do roli krajowego operato-
wości przewozowych poza intermodalem. lejne dekady, tym samym jest to sektor ra do których trzeba zaliczyć m.in. zasoby
perspektywiczny. Nawet jeśli będą wy- jakimi dysponuje Grupa, które stać się po-
Przykładem takich działań jest pilo- stępowały okresowe perturbacje grożące winny kręgosłupem systemu logistyczne-
taż przewozów gazu ziemnego skroplonego rozwojowi światowej gospodarki, takie go naszego kraju. Ponadto PKP CARGO
– LNG na zlecenie PGNiG Obrót Detaliczny. jak epidemia koronawirusa w Chinach. ma know-how i doświadczenie rynkowe,
List intencyjny w sprawie pilotażu został To może spowodować spadek przewozów a także coraz silniejszą pozycję rynkową
podpisany podczas ubiegłorocznego Kon- ładunków na trasie Chiny – UE – Chiny, w obszarze środkowej i południowej Euro-
gresu 590 w Rzeszowie. – Przewozy LNG ale będzie to stan przejściowy. Ogólny py, co znacznie ułatwia firmie wykonywanie
to potencjalnie duży rynek, ale musimy naj- trend zostanie jednak mimo wszystko funkcji logistycznych. - Dziś nie konkurują
pierw sprawdzić, jakie są wymogi, warunki zachowany, gdyż wiele przedsiębiorstw, między sobą przedsiębiorstwa, czy kraje,
prowadzenia transportów gazu i skala takiej całe gałęzie gospodarki widzą korzyści ale międzynarodowe łańcuchy logistyczne.
usługi – argumentuje Czesław Warsewicz. z konteneryzacji dostaw i ro pokazuje I walkę konkurencyjną wygrywa ten, kto
jakie są tendencje rynkowe w obszarze potrafi najefektywniej zarządzać łańcucha-
Ale w kolejnych dekadach roz- przewozów kolejowych. mi dostaw w skali makro. Z tego względu
wój Grupy PKP CARGO będzie się kon- Polska potrzebuje krajowego operatora lo-
centrować na zwiększaniu transportów Operator logistyczny gistycznego, który będzie zarządzał spraw-
intermodalnych i poszerzaniu funkcji lo- – przyszłość PKP CARGO nie procesami logistycznymi – wyjaśnia
gistycznych. Trendów rynkowych nie da Czesław Warsewicz.
się bowiem powstrzymać, a te mówią, że Wraz z rozwojem procesu konte-
nasza gospodarka stopniowo będzie się neryzacji gospodarki rośnie także na zna- Dlatego PKP CARGO inwestuje
upodabniać do zachodniej, gdzie kolej czeniu rola firm logistycznych. Pełnia one w podniesienie swoich kompetencji logi-
funkcję operatorów organizujących prze- stycznych, m.in. kupując nowy tabor (wago-
wóz towarów na całej trasie od nadawcy do ny i lokomotywy), modernizując terminale
odbiorcy. W zależności od potrzeb opera- przeładunkowe. Ważnym elementem te
tor logistyczny zamawia transport lądowy, programu jest także budowa nowych ter-
downy lub powietrzny. Przewoźnicy kole- minali – taki obiekt powstanie w Zduńskiej
jowi są więc jednym z elementów całego Woli-Karsznicach, gdzie obecny nieduży
systemu logistycznego, ale ambicją PKP punkt przeładunkowy w ciągu kilku lat ma
CARGO nie jest ograniczanie się tylko do się stać multimodalnym terminalem ob-
tej roli, gdyż spółka ma potencjał i możliwo- sługującym ładunki przewożone w kory-
ści, aby zająć się pełną obsługą ładunków tarzach transportowych północ-południe
w Polsce, na terenie Europy czy w połącze- i wschód – zachód.
niach transkontynentalnych.
Prezes PKP CARGO zauważa, iż
Zresztą już teraz może to robić, za- plany rozwojowe spółki są w dużym stop-
pewniając załadunek, przewóz, przeładunek niu uzależnione od polityki transportowej
towarów, załatwianie formalności celnych, państwa. Chodzi m.in. o podtrzymanie za-
podatkowych. Ale jako operator logistycz- chęt dla kolejowych przewozów intermo-
ny będzie wykonywać te zadania w o wiele dalnych (np. preferencyjne stawki opłat
większej skali. Co więcej, PKP CARGO jako za dostęp do sieci kolejowej, łatwiejsze
podmiot kontrolowany przez Skarb Pań- umieszczanie pociągów intermodalnych
stwa, może pretendować do odgrywania w rozkładach jazdy), aby kolej stała się bar-
dziej konkurencyjna wobec przewoźników
samochodowych. Państwo miałoby z tego
także dodatkowe korzyści choćby w posta-
ci zmniejszenia emisji CO2 w transporcie
i podniesienia poziomu bezpieczeństwa
w tym sektorze.

RK

62 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

W 2019 r. wzrost
poziomu bezpieczeństwa
polskiej kolei

Szkolenia pracowników, kontrola procedur, nowoczesne urządzenia sterowania ruchem,
budowa bezkolizyjnych przejazdów oraz profilaktyka w ramach kampanii Bezpieczny
przejazd - takie m.in. działania PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. utrzymują pozytywny trend,
potwierdzający, że kolej jest coraz bezpieczniejszym środkiem transportu. W 2019 r. o 11%
spadła liczba wypadków na przejazdach kolejowo – drogowych. Mniej było kolizji.

Działania pracownicze, organiza- działania inwestycyjne powodują zwiększe- Kolejny rok spada liczba zdarzeń
cyjne, techniczne oraz promocja bezpie- nie komfortu podróży, ale także zwiększenie na przejazdach kolejowo drogowych oraz
czeństwa wpływają na pozytywny trend ich bezpieczeństwa. To proces, który musi liczba kolizji na torach. Przyczyną 75%
w kształtowaniu bezpieczeństwa na pol- trwać nieustannie. Będziemy nadal dokła- wszystkich zdarzeń są sytuacje niezależ-
skiej kolei. dali wszelkich starań, aby poziom bezpie- ne od zarządcy infrastruktury - niewłaści-
czeństwa ruchu drogowego i kolejowego we zachowania kierowców na przejazdach
- Bezpieczeństwo użytkowni- zwiększał się z każdym rokiem – powiedział i nieodpowiedzialne wkraczanie na tory
ków polskich dróg i polskich kolei jest dla Andrzej Adamczyk, Minister Infrastruktury. w miejscach niedozwolonych. W 2019 r.
nas priorytetem. Prowadzone przez nas

NOWOCZESNY
POJAZD
DIAGNOSTYCZNY
UMOŻLIWIA
KOMPLEKSOWĄ
OCENĘ LINII
KOLEJOWEJ

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 63

TYLKO W 2019 R.
PLK ZMODERNIZOWAŁY
PRAWIE 700 PRZEJAZDÓW
KOLEJOWO-DROGOWYCH

wykorzystując nowoczesny symulator dla
dyżurnych ruchu, doskonalone są procedury,
prowadzimy kampanię Bezpieczny przejazd,
a inwestycje z Krajowego Programu Kolejo-
wego zapewniają coraz więcej bezkolizyjnych
przejazdów oraz nowe urządzenia sterowa-
nia ruchem– mówi Marek Olkiewicz, wice-
prezes PKP Polskich Linii Kolejowych S.A.

Każdy pracownik PLK ma wymagane
przygotowanie do pełnienia obowiązków na
posterunkach ruchu, a w pracy przechodzi
dodatkowe szkolenia np. z wykorzystaniem
symulatora dla dyżurnych ruchu. Wszyscy
zatrudnieni, szczególnie w obszarze bez-
pieczeństwa, mogą korzystać ze szkoleń
i coraz lepszych warunków pracy – to dzia-
łania w zakresie kształtowania kultury
bezpieczeństwa.

w porównaniu z 2018 r. o 11% zmniejszyła - Bezpieczeństwo pozostaje prio- Kampania społeczna,
się liczba wypadków z pojazdami na prze- rytetem w działalności PKP Polskich Linii dodatkowe informacje
jazdach kolejowo-drogowych. Również Kolejowych S.A. Możemy ocenić, że minio- na przejazdach
o 11% zmniejszyła się liczba kolizji. Kolejny ny 2019 r. był kolejnym bezpieczniejszym
rok nikt nie zginął i nie był poszkodowany rokiem na zarządzanej przez nas sieci linii. Bezpieczny przejazd – „Szlaban na
w wyniku kolizji na torach. Konsekwentnie szkolimy pracowników m.in. ryzyko!” to jedna z największych w Europie
kampanii społecznych, prowadzona przez
PLK od kilkunastu lat. Promowanie bezpie-
czeństwa i ograniczanie skutków brawury,
szczególnie na przejazdach kolejowo-dro-
gowych, wciąż jest ważne, szczególnie w ob-
szarze ograniczania przechodzenia przez
tory w miejscach niedozwolonych.

W 2018 r. PKP Polskie Linie Kolejo-
we S.A. oznakowały 14 tysięcy przejazdów
kolejowo-drogowych żółtymi naklejkami.
Informacje umieszczone na naklejkach po-
zwalają w sytuacji niebezpiecznej szybko
wstrzymać ruch na linii kolejowej. W 2019
r. było ponad 4300 reakcji, dzięki numerom
telefonów umieszczonych na żółtej naklejce

64 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

PLK DLA POPRAWY
POZIOMU
BEZPIECZEŃTWA
BUDUJĄ
BEZKOLIZYJNE
SKRZYŻOWANIA

PLK. W 167 przypadkach wstrzymany był Programie Kolejowych za 250 mln zł PLK BEZPIECZNIEJSZA
ruch pociągów, co prawdopodobnie po- zakupiły 47 specjalistycznych maszyn, do KOLEJ DZIĘKI
zwoliło uniknąć niebezpiecznych zdarzeń. sprawnego usuwania usterek na liniach SZKOLENIOM
kolejowych oraz kontroli mostów i wiaduk- NA NOWOCZESNYM
Modernizacja tów. Zamówiony sprzęt wzmocni zespoły SYMULATORZE
infrastruktury techniczne na terenie całego kraju. Nowe
= wyższy poziom maszyny zapewnią regularność, punktual- pociągów. Kamery umieszczone w pojeź-
bezpieczeństwa ność i bezpieczeństwo ruchu kolejowego, dzie rejestrują szlak kolejowy i pozwalają
pozwalając w krótkim czasie usunąć awarię na szybkie wykrycie usterek.
Stałym elementem poprawy bez- i jej skutki. Większe bezpieczeństwo pasa-
pieczeństwa są działania techniczne żerów i przewozu towarów zapewni także Nowe kadry
i inwestycyjne. PLK inwestują w sprzęt jeden z najnowocześniejszych w Europie po-
i modernizuje infrastrukturę – to działania jazdów do badania infrastruktury kolejowej. PLK współpracują z ok. 40 szkołami
w ramach wartego blisko 76 mln zł Krajo- Nowoczesny pojazd diagnostyczny umoż- średnimi prowadzącymi kierunki kolejowe.
wego Programu Kolejowego. Bezkolizyjne liwia kompleksową ocenę linii kolejowej. To działanie niezbędne dla płynnej wymia-
przejazdy, wymienione rozjazdy, nowe Za pomocą laserów mierzy się geometrię ny kadr na odpowiedzialnych stanowiskach
tory i nowoczesne systemy sterowania ru- toru i szyn, sprawdzany jest stan podkła- związanych m.in. z bezpieczeństwem. Dzięki
chem bezpośrednio wpływają na poprawę dów. Systemy badają działanie urządzeń absolwentom szkół kolejowych, możliwe
bezpieczeństwa na sieci kolejowej. Tylko odpowiedzialnych za bezpieczeństwo jazdy jest uzupełnienie kadry o pracowników
w 2019 roku PLK wybudowały i zmoder- znających specyfikę kolei, w tym zasady
nizowały 290 bezkolizyjnych skrzyżowań, bezpieczeństwa. Takie rozwiązanie zmierza
wymieniły 1200 rozjazdów oraz zmoder- do tego, by utrzymywać trend potwierdza-
nizowały prawie 700 przejazdów kolejowo jący, że kolej jest coraz bezpieczniejszym
– drogowych. środkiem transportu.

Inwestycja w sprzęt RK
dla poprawy bezpieczeństwa

Zakup nowoczesnych pojazdów to
kolejna inicjatywa PKP Polskich Linii Kole-
jowych S.A. dla poprawy bezpieczeństwa
ruchu kolejowego. Tylko w ramach projektu
„Poprawa bezpieczeństwa ruchu kolejowe-
go poprzez zakup specjalistycznego sprzę-
tu technicznego”, zawartego w Krajowym

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 65

66 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

Miliardowe inwestycje
w sprawny dojazd do portów

Polskie porty staną się bardziej konkurencyjne dzięki inwestycjom PKP Polskich Linii Kolejowych S.A.
za ponad 4 mld zł. Porty morskie w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie, Świnoujściu i Policach zyskają m.in.
zmodernizowane tory, a obsługiwane pociągi będą mogły być dłuższe i zabierać więcej ładunków.
Zwiększą się możliwości przeładunkowe portów i poprawi się ich dostępność.
Lepsze parametry linii prowadzących do portów zwiększą konkurencyjność transportu
kolejowego i morskiego, a w efekcie przyczynią się do wzrostu gospodarczego kraju.

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. przewozów towarowych, zawarte w Kra- dostępu do portu Gdańsk” przebudowanych
poprzez modernizację infrastruktury ko- jowym Programie Kolejowym. Dzięki inwe- zostanie ponad 70 km torów, 13 przejaz-
lejowej poprawiają dostęp do portów mor- stycji czas załadunku i rozładunku towarów dów kolejowo – drogowych i przejść dla
skich. Lepszy stan infrastruktury kolejowej skróci się do kilkudziesięciu minut, a porty pieszych, a wymienionych będzie 221 roz-
nie tylko zwiększy potencjał gospodarczy zyskają możliwość przyjęcia znacznie więk- jazdów. Prace obejmują stacje Gdańsk Port
w północnych rejonach kraju, ale wpłynie szej ilości towarów. Dzięki wykonanym pra- Północny, Gdańsk Kanał Kaszubski, Gdańsk
też na wzmocnienie efektywności całego com wzrośnie też punktualność i szybkość Zaspa Towarowa oraz rejon stacji Gdańsk
transportu kolejowego. To bardzo istotne, przejazdu składów, które będą mogły mieć Wiślany, gdzie zwiększy się liczba zelek-
bo transport kolejowy jest znacznie bar- więcej wagonów, a w efekcie będą bardziej tryfikowanych torów. Sprawniejszy ruch
dziej ekologiczny od drogowego, a więcej pojemne. pociągów zapewni rozbudowa lokalnego
pociągów na torach oznacza mniejsze za- centrum sterowania.
nieczyszczenia powietrza i więcej korzyści Lepsze parametry linii
dla środowiska. do portu w Gdańsku Przebudowane zostaną też obiek-
ty inżynieryjne: 3 mosty, 2 wiadukty oraz
Prace na liniach dojazdo- Trwają prace na trasach dojazdo- 18 przepustów. Nad torami stacji Gdańsk
wych do polskich portów to naj- wych do portu w Gdańsku. W ramach pro- Kanał Kaszubski wybudowany zostanie
ważniejsze projekty pod kątem jektu „Poprawa infrastruktury kolejowego nowy wiadukt z drogami dojazdowymi.

GDAŃSK PORT
PÓŁNOCNY

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 67

Obecnie na stacji Gdańsk Port Północ- GDYNIA PORT
ny trwają prace związane ze wzmacnianiem
terenu, natomiast na stacji Gdańsk Zaspa To-
warowa budowana jest nowa nastawnia oraz
wykonywany jest nowy system odwodnienia.
Wykonawcą inwestycji jest konsorcjum firm
Torpol S.A. oraz Intercor Sp. z o.o.

115 km przebudowanych Obecnie na terenie stacji Gdynia Europe Facility (CEF) - „Łącząc Europę”.
torów w Gdyni Port trwa demontaż starych torów, roz- Zakończenie prac zaplanowane jest do
jazdów i sieci trakcyjnej oraz wykonywa- końca 2021 r.
Na terenie Trójmiasta swoją prze- ne są prace ziemne. Na potrzeby tylko tej
pustowość poprawi też infrastruktura kole- inwestycji zgromadzono ponad 120 tys. Szczecin: kilkaset
jowa prowadząca do portu w Gdyni. Większe podkładów oraz ponad 210 tys. ton tłucz- rozjazdów z elektrycznym
bezpieczeństwo przewożonych towarów nia. Prace wykonuje firma Budimex S.A. ogrzewaniem
zapewni nowe lokalne centrum sterowania,
a komunikację ułatwi budowa dwóch wiaduk- Łączna wartość projektów reali- Towary będą mogły zostać sprawniej
tów kolejowych. W ramach inwestycji zamon- zowanych w trójmiejskich portach wyno- obsłużone również na terenie województwa
towanych zostanie 356 nowych rozjazdów, si ponad 2,6 mld zł netto. Prawie 40 proc. zachodniopomorskiego. Na stacji Szczecin
a przebudowanych będzie aż 115 km torów. stanowi dofinansowanie unijne - ze środ- Port ułożonych zostanie 61 km nowych
ków instrumentu finansowego Connecting torów, a bezpieczeństwo wzrośnie dzięki
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. ze-
lektryfikują także dojazdy do bram portu
oraz zmodernizują 13 km dróg, most kole-
jowy oraz 2 przejazdy kolejowo – drogowe.
Dzięki temu, pociągi transportujące towa-
ry na teren portu, będą mogły być dłuższe
i mieć nawet 740 metrów przy obciążeniu
wynoszącym 221 kN na oś.

68 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

PORT MORSKI km torów zdawczo-odbiorczych na obszarze stacji kolejowej Police do portu. W ramach
W SZCZECINIE Portu Morskiego Świnoujście. Prace obejmą inwestycji zamontowana zostanie sieć trak-
też wymianę 108 rozjazdów oraz moderni- cyjna oraz urządzenia sterowania ruchem
przebudowie 12 przejazdów kolejowo-dro- zację 10 przejazdów kolejowo-drogowych. kolejowym. Powstanie też nowy wiadukt
gowych. Ponadto 177 rozjazdów będzie Bezpieczeństwo przewozów zwiększą też kolejowy nad ulicą Jasienicką, który zapewni
wyposażonych w elektryczne ogrzewanie, nowoczesne urządzenia sterowania ruchem sprawny i bezkolizyjny przejazd pociągów,
co zapewni sprawne i bezawaryjne działa- kolejowym. bez ograniczeń ruchu samochodowego na
nie urządzeń nawet w trudnych warunkach drodze wojewódzkiej nr 114.
zimowych. Wykonawca inwestycji rozebrał już
część starych szyn i podkładów, a niebawem Obecnie pociągi towarowe jadące
Prace obejmują infrastrukturę ko- w ich miejscu zacznie układać nowe tory. linią Szczecin – Trzebież Szczeciński, do
lejową w zarządzie PKP Polskich Linii Ko- portu w Policach muszą przejeżdżać przez
lejowych S.A. oraz terminal kontenerowy Wartość prac wykonywanych oddaloną od portu stację, należącą do za-
Ostrów Grabowski - teren Portu Szczecin. w Szczecinie i Świnoujściu to prawie 1,5 kładów chemicznych. Po wybudowaniu
Dzięki przeprowadzonej inwestycji po- mld zł netto, a ich zakończenie planowane nowego odcinka toru, dostawa ładunków
ciągi będą mogły dojechać bezpośrednio jest w II kwartale 2022 roku. Wykonawcą będzie krótsza i sprawniejsza, a port po raz
do wybranych rejonów portu. Obecnie obu projektów jest firma Torpol S.A. In- pierwszy będzie miał bezpośrednie połą-
wykonywane są już pierwsze roboty – de- westycje współfinasowane są z unijnego czenie kolejowe.
montowana jest stara sieć trakcyjna oraz instrumentu finansowego CEF – „Łącząc
przeprowadzana jest rozbiórka starych Europę”. Nowy tor nie tylko zwiększy moż-
szyn i podkładów. liwości przeładunkowe portu w Policach
Nowe połączenie i umożliwi przejazd większej liczby towarów,
Więcej towarów z Portem Police ale też stworzy dodatkowe szanse rozwo-
w Świnoujściu ju dla Grupy Azoty. To właściciel portu, ale
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. in- także położonych obok zakładów chemicz-
Kursowanie dłuższych i cięższych westują również w poprawę infrastruktury nych. Co roku spółka wykorzystuje trans-
składów będzie możliwe także na terenie w Policach. Powstanie tam zupełnie nowy port kolejowy do przewozu kilku milionów
Świnoujścia. Rozwój portu morskiego w tym odcinek toru, który będzie prowadził ze ton produktów i surowców.
mieście zapewni przebudowa 32 km torów
na obszarze zarządzanym przez PLK oraz 2 Wstępna wartość inwestycji szaco-
wana jest na 122 mln zł, a koszty pokryją
wspólnie PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
oraz Zarząd Morskiego Portu Police Sp. z o.o.
Każda ze stron finansuje budowę swojej
części infrastruktury kolejowej. 27 stycz-
nia 2020 roku podpisano umowę z firmą
Multiconsult Polska na prace projektowe
związane z budową nowego toru. Termin
rozpoczęcia prac budowlanych uzależniony
jest od pozyskania źródeł finansowania.

RK

PORT MORSKI
W POLICACH

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 PERSONALIA 69

Wild na czele CPK

Decyzją rady nadzorczej Mikołaj Wild Konstytucyjnego. Od 2006 r. pracownik i PR oraz Biurem Strategii i Współpracy
został prezesem spółki Centralny Port Prokuratorii Generalnej, a w latach 2008- Międzynarodowej CPK. Zasiada w radzie
Komunikacyjny. Sylwia Matusiak została 2017 Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, nadzorczej CPK od momentu rozpoczęcia
wybrana na członka zarządu ds. komu- gdzie w latach 2013-2017 pełnił funkcję działalności tej spółki.
nikacji i PR. przewodniczącego Sekcji Prawa Ustrojo-
wego, Sekcji Prawa Cywilnego i członka Ukończyła studia na Wydziale
Do konkursu na prezesa spółki Central- Rady Naukowej. W latach 2015-2017 był Dziennikarstwa i Nauk Politycznych
ny Port Komunikacyjny wpłynęło siedem wiceministrem skarbu państwa, kierując Uniwersytetu Warszawskiego i studia
zgłoszeń. Wyłoniony w konkursie prezes m.in. Departamentem Prawno-Proceso- podyplomowe Executive MBA w Wyższej
CPK Mikołaj Wild, od 9 maja 2017 r. był wym Mienia Skarbu Państwa oraz Biu- Szkole Menedżerskiej. Od lipca 2018 r.
pełnomocnikiem rządu ds. CPK. W maju rem Audytu i Kontroli, sprawując osobisty do lipca 2019 r. zarządzała Działem Ko-
br. został powołany, zgodnie z art. 15 ust. nadzór nad spółkami sektora lotniczego, munikacji i Marketingu Giełdy Papierów
2 Ustawy o CPK, na funkcję przewodni- w tym nad LOT-em. Od 1 kwietnia 2017 Wartościowych w Warszawie. Do jej obo-
czącego rady nadzorczej spółki. 28 listo- r. do 8 maja 2017 r. był głównym doradcą wiązków należała budowa wizerunku
pada rada oddelegowała go do czasowego Prezesa Rady Ministrów. Od 9 maja 2017 firmy oraz współtworzenie i wdrażanie
wykonywania czynności prezesa CPK. r. do 1 lutego 2018 r. pracował jako sekre- strategii, kampanii reklamowych i planów
tarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Mi- marketingowych. Wcześniej pracowała
Mikołaj Wild jest absolwentem Wy- nistrów. Od 1 lutego 2018 r. pełnił również jako dyrektor Centrum Informacyjnego
działu Prawa i AdministracjiUniwersytetu funkcję sekretarza stanu w Ministerstwie Rządu, a w Narodowym Banku Polskim
Warszawskiego, Szkoły Prawa Niemieckie- Infrastruktury. pełniła funkcję dyrektora Departamentu
go i Szkoły Prawa Amerykańskiego przy Edukacji i Wydawnictw. W latach 2008-
Uniwersytecie Warszawskim, University Sylwia Matusiak została wybrana 2010 pracowała jako wicedyrektor Biura
of Florida oraz stypendystą programu Ma- w konkursie na członka zarządu ds. komu- Prasowego Kancelarii Prezydenta RP, od
gister iuris comparitivi na Rheinische Frie- nikacji i PR. Od lipca 2019 r. jako członek 2003 do 2008 r. pełniła funkcję m.in.: dy-
drich-Wilhelms-Universität Bonn. W latach zarządu delegowany przez radę nadzorczą rektora i rzecznika prasowego w Klubie
2003-2006 był zatrudniony w Zespole pełniła nadzór nad Biurem Komunikacji Parlamentarnym Prawo i Sprawiedliwość.
Orzecznictwa i Studiów Biura Trybunału

Zmiany w Leo Expressu Zmiany personalne w Prezydium Polskiej Izby Kolei

Nowym dyrektorem generalnym 8 stycznia 2020 r. podczas Walnego Zgromadzenia Izby Gospodarczej Polskiej Kolei
Leo Express został Pavel Spilka został delegaci dokonali wyboru władz na kolejną kadencję. Nowo wybrana Rada wyłoniła
nowym dyrektorem generalnym Leo ze swojego grona Prezydium. Zgodnie z przegłosowanymi zmianami w statucie, które
Express. Natomiast dotychczasowy w miejsce prezesa wprowadziły stanowisko przewodniczącego, został nim Sławomir
prezes Peter Köhler pozostanie w za- Jankowski (PIXEL Sp. z o.o.). Funkcje Wiceprzewodniczących Rady Izby objęli Mag-
rządzie przewoźnika i będzie odpo- dalena Sakowska (SESTO Sp. z o.o.) i Adam Nowak (PPPiH Eltronik Sp. z o.o.). Dotych-
wiedzialny za dalszy rozwój firmy. czasowy prezes Adama Przybyło pozostał w radzie na stanowisku Członka Rady Izby.

70 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

Zarządzanie kryzysem
i bezpieczeństwem
Obszary ryzyka

W jaki sposób kultura bezpieczeństwa wpływa na funkcjonowanie systemu kolejowego?
Jak kolej jest przygotowana do sytuacji nadzwyczajnych?

Te i wiele innych tematów zostało szereg inicjatyw i działań ukierunkowa- W trakcie wystąpienia, Prezes
poruszonych w trakcie XIII edycji konferencji nych na budowę kultury bezpieczeństwa UTK zaprezentował krótki film promujący
i warsztatów specjalistycznych Rail 22 pt. w transporcie kolejowym. IV Galę Kultury Bezpieczeństwa, która
„Zarządzanie bezpieczeństwem i kryzysem odbyła się w grudniu 2019 r. w Warsza-
– obszary ryzyka dla systemu kolejowego”, dr inż. IGNACY GÓRA wie. Prezes Góra omówił również naj-
które odbyły się 20 stycznia w Eurocentrum nowsze dane z zakresu bezpieczeństwa
Konferencyjnym w Warszawie. Organizato- Prezes UTK systemu kolejowego, podsumowujące
rami konferencji były Fundacja „Pro Kolej” ubiegły rok.
oraz firma Marsh. Cieszę się, że jako Urząd
Transportu Kolejowego możemy - Analizę tę pokazujemy po raz
Do udziału w wydarzeniu zaproszeni uczestniczyć w tej konferencji. pierwszy – podkreślał Ignacy Góra. –
zostali przedstawiciele branży kolejowej, Śmiało możemy mówić, że na Należy jednak zaznaczyć, że dane wciąż
sektora ubezpieczeniowego, a także specja- kolei dzieje się dobrze. Pokazują się mogą delikatnie zmienić, trwają bo-
liści zajmujący się zarządzaniem ryzykiem to zarówno statystyki, jak wiem postępowania prokuratorskie,
oraz bezpieczeństwem. Oficjalnego otwarcia i rosnące liczby pasażerów czy a ich wynik może mieć wpływ na zawar-
spotkania dokonali dr inż. Ignacy Góra, Pre- efekty inwestycji. ty w analizie miernik wypadkowości. Cie-
zes Urzędu Transportu Kolejowego oraz dr szy mnie jednak fakt, że z roku na rok
Jakub Majewski, Prezes Fundacji Pro Kolej. zmniejsza się liczba wypadków na torach.
W 2018 r. osiągnęła najniższy poziom –
- Środowisko kolejowe kładzie bar- 2,39 zdarzeń na 1 mln pociągokilometrów.
dzo duży nacisk na bezpieczeństwo i sta-
tystyki potwierdzają, że kolej jest obecnie
najbezpieczniejszym środkiem transportu
lądowego – powiedział na wstępie dr Jakub
Majewski. – W rozmowach z pasażerami
i osobami spoza branży pojawiają się jed-
nak głosy, że z bezpieczeństwem na kolei
bywa różnie. Bo opinia publiczna zwraca
uwagę nie tylko na bezpieczeństwo tech-
niczne, ale również zagrożenie kradzieżą
albo problemami wynikającymi opóźnień
czy odwołania pociągu. Celem zainicjo-
wanej przez nas debaty jest kompleksowe
spojrzenie na podróż – taką, która nawet
w sytuacjach nietypowych daje pasażerowi
poczucie bezpieczeństwa.

Cykl wykładów w bloku pierwszym
zainaugurował Prezes UTK., który omówił

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 71

Rok 2019 przyniósł kolejny spadek – 2,30. To sukces, z Państwowej Komisji Badań Wypad- kolejowego” towarzyszyła wystawa
na który składa się praca nas wszystkich. ków Kolejowych. Moderatorem dys- „Stacja: Niepodległa. Na torach II RP”.
kusji był Maciej Gładyga, Dyrektor
W pierwszym bloku panelowym głos zabrał Biura Izby Gospodarczej Trans- Ekspozycja składała się z 8
również dr Janusz Kopacz, Dyrektor Biura Zarządzania portu Lądowego. plansz. Na granatowym tle, na-
Kryzysowego w Ministerstwie Infrastruktury. W swojej
prezentacji podjął temat „Zarządzania kryzysowego Zwieńczeniem konfe- wiązującym do koloru mundu-
w transporcie”. rencji było wystąpienie Mar- ru polskich kolejarzy z okresu
cina Kruszyńskiego z Biura międzywojennego, przed-
Gościem specjalnym spotkania był Ian Thomp- Komunikacji i Promocji stawiono archiwalne zdję-
son, przedstawiciel firmy Marsh – globalnego lidera PKP Polskich Linii Kolejo- cia i mapy, a także teksty
w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego i zarzą- wych S.A. Wygłosił on pre- dotyczące odradzania się
dzania ryzykiem. Przedstawił on skutki jakie na kwe- zentację pn. „CSR i edukacja polskiego kolejnictwa, licz-
stie ubezpieczeniowe i branże kolejową miały dwie dla bezpieczeństwa”, nawiązując nych wyzwań odbudowy sieci
katastrofy w Wielkiej Brytanii, które miały miejsce m.in. do akcji „Bezpieczny przejazd –
w Ladbroke Grove i Hatfield. szlaban na ryzyko!”. komunikacyjnej II RP i rezultatów
tego procesu. Wystawę przygotowa-
W drugim bloku poruszone zostały aspekty XIII edycji konferencji i warsz- ło Biuro Programu „Niepodległa” we
prawne zarządzania bezpieczeństwem i kryzysem. tatów specjalistycznych Rail 22 współpracy z Urzędem Transportu
O ryzykach prawnych i procesowych opowiedział „Zarządzanie bezpieczeństwem i kry- Kolejowego.
radca prawny kancelarii ECH&W Michał Zięba, a ad- zysem – obszary ryzyka dla systemu
wokat Maciej Zych z kancelarii Wardyński i Wspólnicy RK
sp.k. omówił kwestię zabezpieczenia pasażera przed REKLAMA
odpowiedzialnością prawną.

Zarządzanie bezpieczeństwem i ryzykiem to
temat istotny nie tylko dla branży kolejowej. Gościem
konferencji był również prof. Dariusz Tłoczyński z Uni-
wersytetu Gdańskiego, który w swojej prelekcji nawią-
zał do sytuacji kryzysowych w transporcie lotniczym.

Nie bez znaczenia dla bezpieczeństwa w trans-
porcie ma klimat. Do tematu związanego z ryzykiem
klimatycznym odniosła się dr hab. Katarzyna Mali-
nowska z Akademii Leona Koźmińskiego. W swoim
wystąpieniu podjęła się kwestii ryzyka klimatycznego
w kontekście działalności gospodarczej.

Trzeci blok konferencyjny zdominowany zo-
stał przez panel dyskusyjny „Sytuacje nadzwyczajne
przewidywanie, zapobieganie, rozliczanie”, z udzia-
łem ekspertów. Do debaty zasiedli Szczepan Bujwid,
Inżynier ds. Oceny Ryzyka, STU ERGO Hestia S.A.,
Konrad Drzewiecki, Client Management Team Lead,
Liability, Marsh sp. z o.o., Rafał Mańkowski, Analityk/
Ekspert Polskiej Izba Ubezpieczeń oraz Karol Trzoński

72 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

Kolej na szlaku...
internetowych trendów

Mat. PKP Energetyka

Użytkownicy mediów społecznościowych już chyba do uczestnictwa w tworzeniu swoich warian-
przyzwyczaili się, że co jakiś czas opanowuje je moda tów określonych treści kryło się pod hasłem
na dzielenie się popularnymi materiałami. Spółki wyzwanie, czyli z ang. challenge. Obecnie ta
kolejowe potrafią wykorzystać takie akcje, żeby wzbudzić integralna część wirtualnej rzeczywistości,
zainteresowanie internautów i pokazać otwartość coraz częściej wykorzystywana jest przez
na niekonwencjonalne sposoby promocji. firmy i instytucje, dzięki temu zarówno do-
cierają do szerszego grona odbiorców, jak
Zjawisko szybko rozprzestrzeniają- grafika lub slogan rozchodzą się pomiędzy i odświeżają swój wizerunek. To również
cych się treści na portalach społecznościowych internautami, poprzez udostępnianie w sieci doskonałe narzędzie, które używane jest
ma swoją nazwę, w takim przypadku mówimy ich wspólnych znajomych. podczas prowadzenia kampanii społecznych.
o powstawaniu tzw. virali. Nazwa ta pochodzi
od ang. viral marketing – marketingu wirusowy Dotychczas tego typu akcje inspiro- Ostatnia akcja viralowa, która roz-
i opisuje zjawisko, kiedy to popularny filmik, wały i mobilizowały do aktywności pojedyn- toczyła szerokie kręgi w Internecie, nosiła
czych użytkowników Internetu, a wezwanie nazwę Dolly Parton Challenge. Nazwa po-
chodzi od amerykańskiej piosenkarki coun-
try, która na swoim koncie w serwisie Twitter
opublikowała kolaż zdjęć. Zaprezentowa-
ła na nim swój wizerunek odpowiadający

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 73

profilowi poszczególnych portali: LinkedIn, Mat. Koleje Małopolskie
Facebook, Instagram i Tinder (LinkedIn to Mat. Łódzka Kolej Aglomeracyjna
portal do kontaktów zawodowych, Facebook
jest portalem społecznościowym, Instagram
służy prezentacji zdjęć, a Tinder umożliwia
randkowanie), z dopiskiem – Znajdź sobie
kobietę, która potrafi to wszystko. Ta inte-
resująca forma szybko zyskała popularność
i spersonalizowane wersje zaczęły być pu-
blikowane nie tylko przez prywatne osoby,
można je było znaleźć choćby na oficjalnych
profilach osób publicznych czy choćby mu-
zeów. W ten sposób internauci mogli zoba-
czyć ich wizerunek przedstawiony w wersji
formalnej, koleżeńskiej, artystycznej i pod-
kreślającej atrakcyjność. Trend ten został
wykorzystany także przez spółki kolejowe,
które w mediach społecznościowych zaczęły
publikować swoje wariacje, włączając się
do akcji. Koleje Małopolskie grafikę z cyklu
Dolly Parton Challenge, udostępnioną na
swoim facebookowym profilu, wzbogaciły
o dopisek – Znajdziecie przewoźnika kolejo-
wego, który też tak potrafi? Na odpowiedź
kolejnych firm z branży nie trzeba było długo
czekać. Udział w takim wyzwaniu pozwa-
la nie tylko ocieplić wizerunek, to również
okazja, żeby odczepić łatkę zamkniętego
molocha i zaprezentować się z przymru-
żeniem oka.

Zdarzają się wyzwania, które po-
przez kontrowersyjną formę niosły ze sobą
ważne przesłanie np. Ice Bucket Challenge.
Podejmujący to wyzwanie musieli wylać
na siebie wiadro lodowatej wody, a jeśli
nie byli w stanie tego zrobić, mogli wpłacić
pieniądze dla fundacji zajmującej się lecze-
niem stwardnienia zanikowego bocznego.
Poprzez lodowaty prysznic każdy uczestnik
mógł przez kilka sekund poczuć się odrę-
twiały jak osoba cierpiąca na tę chorobę.
Oczywiście często zdarza się, że poprzez
masowość uczestnicy poszczególnych akcji
gubią ich sens, skupiając się na zabawie
i pogoni za chwilową popularnością. Naj-
ważniejsze jednak jest to, że pod rozryw-
kowym płaszczykiem, udaje się przemycić
ważne treści. Ponadto inicjatorzy akcji mają
ogromną okazję, żeby bezkosztowo dojść
do szerszego grona odbiorców.

Z wielkim powodzeniem wśród
internautów spotkała się akcja 10 Year
Challenge. Celem było pokazanie upływu
czasu, poprzez zestawienie ich zdjęć, obec-
nych i sprzed 10 lat. Lekka forma i czysto

74 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

zabawowy charakter akcji sprawił, że szybko Mat. Koleje Mazowieckie
zaczęła zataczać szerokie kręgi, a do akcji Mat. PKP SKM w Trójmieście
zaczęli włączać się znani ludzie i celebry-
ci. Jak często przy takich sytuacjach bywa,
pojawiły się jej modyfikacje i np. można
było zobaczyć jak przez 10 lat zmieniły się
otaczające nas miejsca. Przykład takiego
10 Year Challenge ukazujący przemianę
dworca kolejowego Bydgoszcz Główna,
został zamieszczony na oficjalnym profilu
miasta w portalu Facebook.

Tetris challenge było popularnym
wyzwaniem, które rozpoczęły różnego ro-
dzaju służby. Polegało na zaprezentowaniu
wyposażenia radiowozu czy wozu strażac-
kiego razem z załogą. Taka demonstracja
uwieczniona na zdjęciu zrobionym z góry,
razem z ludźmi i ich ekwipunkiem, przedsta-
wiała doskonale do siebie pasujące części.

Tetris to chyba najpopularniejsza
na świecie komputerowa gra logiczna. Od
lat 80-tych doczekała się wielu wariantów,
jednak niezmiennie absorbuje graczy. Można
powiedzieć, że jest genialna w swej prosto-
cie – polega na układaniu różnokształtnych
bloków w taki sposób, aby szczelnie wypeł-
nić pole planszy. Dzięki temu dochodzi do
redukcji warstw i zwolnienia miejsca dla
kolejnych elementów.

Za pierwszą tego rodzaju fotografię
uchodzi rozpakowany radiowóz drogów-
ki z Nowej Zelandii, jednak akcja zyskała
popularność dopiero po publikacji zdjęcia
szwajcarskich policjantów. Do wyzwania
szybko zaczęli przyłączać się przedstawi-
ciele innych służb, najróżniejszych profesji
i zwykli ludzie, prezentujący np. wyposaże-
nie kuchni czy garażu. Wszystko w formie
przypominającej plansze tej gry.

Akcja spotkała się z pozytywnym
przyjęciem także w Polsce, a swoim wy-
posażeniem zapragnęli pochwalić się m.in.
pracownicy PKP Energetyka. W formie
klocków przedstawiono zawartość pociągu
sieciowego, który wykorzystywany jest do
napraw sieci trakcyjnej i utrzymywania in-
frastruktury energetycznej na kolei. Udział
w akcji, poza niespotykanym zdjęciem, na
pewno przysporzył technikom wiele rado-
ści. Dla osób postronnych była to świetna
okazja, żeby poznać bliżej prace osób odpo-
wiedzialnych za to, żeby w sieci trakcyjnej
płynął prąd.

TM

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 75

76 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

Jak zaoszczędzić
pieniądze i czas
dzięki systemowi
ERP?

Rok 2020 przyniesie wiele zmian na polskim rynku. Firmy,
które chcą przetrwać zbliżający się kryzys oraz rosnącą
konkurencyjność zostaną zmuszone do poszukiwania
nowoczesnych narzędzi wspierających zarządzanie
przedsiębiorstwem. I tak się nasuwa pierwsze pytanie: jaki
system spełni wymagania?

ERP Nowoczesny system Powinien oferować budowę modułową.
Takie rozwiązanie pozwala na optymaliza-
Odpowiedzią na powyższe pyta- Rynek oferuje nam wiele systemów cję kosztów licencji. Klient ma możliwość
nie są systemy klasy ERP (ang. Enterprise informatycznych, które posiadają różne wyboru, które moduły są niezbędne dla
Resource Planning), czyli takie, które ca- funkcjonalności, ale tylko niewielka część wsparcia poszczególnych obszarów firmy.
łościowo wspierają funkcjonowanie przed- z nich pozwala w pełni zaspokoić rosnące Rozwiązanie pozwala na łatwość rozbudo-
siębiorstwa. Jakie są korzyści z wdrożenia potrzeby firm. Dlatego tak ważny jest wybór wy o kolejne funkcjonalności bez potrzeby
systemu ERP w firmie? odpowiedniego systemu. wymiany całego systemu. Korzystamy tylko
z funkcjonalności, których potrzebujemy
• Optymalizacja i oszczędność Dobry system powinien być przede w danym obszarze. Oprogramowaniem
czasu, wszystkim intuicyjny, wygodny i przyja- posiadającym wszystkie wymienione cechy
zny użytkownikowi, aby obsługa nie zaj- jest enova365.
• Zauważalna redukcja kosztów, mowała dużo czasu i nie była uciążliwa.
• Szybki dostęp do analiz bizne-

sowych,
• Lepsza organizacja czasu,
• Automatyzacja powtarzających

się czynności,
• Podniesienie poziomu obsługi

klienta oraz wzrost sprzedaży.

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 77

DOBRY SYSTEM • Ponad 50 modułów funkcjonal- Jak wdrożyć system
POWINIEN BYĆ nych enova365 w swojej
PRZEDE WSZYSTKIM firmie?
INTUICYJNY, WYGODNY • System zawsze zgodny z aktual-
I PRZYJAZNY nymi przepisami prawa polskiego Producent systemu enova365 dzia-
UŻYTKOWNIKOWI, ła w oparciu o sieć 250 Autoryzowanych
ABY OBSŁUGA NIE • Wysoki poziom bezpieczeństwa Partnerów na terenie całej Polski, którzy
ZAJMOWAŁA DUŻO danych zajmując się dystrybucją oprogramowa-
CZASU I NIE BYŁA nia jednocześnie prowadzą wdrożenia
UCIĄŻLIWA. POWINIEN • Zauważalna redukcja kosztów oraz wsparcie serwisowe. Jednym z nich
OFEROWAĆ BUDOWĘ • Eliminacja ryzyka popełnienia jest firma Agemit Sp. z o.o. z Bydgoszczy,
MODUŁOWĄ która ma 11-letnie doświadczenie w reali-
błędu zacji projektów wdrożeniowych u klientów
Dlaczego enova365? • Elastyczny model pracy za po- z różnych branż, o zróżnicowanej wielkości,
na terenie całego kraju. Ponadto, prowa-
enova365 jest nowoczesnym i wie- średnictwem wielu interfejsów dzi obsługę serwisową i szkolenia, a także
lokrotnie nagradzanym systemem w Polsce, - dostęp z każdego urządzenia specjalizuje się w wykonywaniu analiz biz-
oferuje szeroki zakres możliwości funkcjo- (laptop, urządzenia przenośne, ta- nesowych, tworzeniu indywidualnych do-
nalnych i dlatego wspiera wszystkie obszary blet, telefon z systemem Android) datków, wydruków oraz projektowaniu
działalności firmy. Każdego dnia korzysta analiz Business Intelligence. Partner wy-
z niego ponad 13 000 użytkowników. Nowoczesny i innowacyjny system różnia się szeroką wiedzą merytoryczną
jest gwarancją sukcesu firmy, warto zainwe- i bogatym doświadczeniem. Sprawdź na
stować w ERP i być gotowym na nadchodzące www.agemit.pl
zmiany. Sprawdź na www.enova.pl
RK

REKLAMA

78 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

Umowy na blisko 4,3 mld zł
zakontraktowane

- PKP Intercity nie zwalnia tempa inwestycji

Nowe i zmodernizowane elektryczne zespoły trakcyjne Do tej pory tabor PKP Intercity zo-
i lokomotywy, czy setki zmodernizowanych wagonów, które stał wzmocniony łącznie o 204 nowoczesne
już teraz wożą pasażerów – PKP Intercity zaczął 2020 rok wagony spośród ponad 400, których doty-
z podpisanymi umowami na blisko 4,3 mld zł brutto. czą już podpisane umowy modernizacyjne.
Oprócz 90 jednostek, których moderni-
Długofalowy program „PKP Interci- Kolej stawia zacja zakończyła się w grudniu 2019 r., H.
ty - Kolej Dużych Inwestycji” zakłada zakup na komfort Cegielski FPS jeszcze w grudniu 2017 r.
nowego i modernizację istniejącego tabo- dostarczył 22 wagony 144A.
ru oraz zaplecza technicznego. Do 2023 r. Wygodne fotele, klimatyzacja,
spółka przeznaczy na jego realizację ponad gniazdka elektryczne, Wi-Fi czy wyciszo- Kolejnych 16 wagonów (serii 111A;
7 mld zł. ne wnętrza dzięki zabudowie nowoczesnych po przebudowie oznaczone 168A) dostar-
wózków. Z tych udogodnień już teraz korzy- czyła spółka NEWAG. Nowosądecki zakład
Coraz mocniej wkraczamy w naj- stają podróżujący z PKP Intercity wagonami, zmodernizował wagony na bezprzedziało-
ważniejszą fazę projektu, czyli odbiory od które zmodernizował H. Cegielski Fabryka we, z klimatyzacją, monitoringiem i system
producentów taboru kolejnych wagonów, lo- Pojazdów Szynowych w Poznaniu. Zawarty informacji pasażerskiej. Te udogodnienia do-
komotyw czy elektrycznych zespołów trak- w listopadzie 2017 r. kontrakt dotyczył 60 ceniają m.in. pasażerowie z Krakowa i Gdyni.
cyjnych. Na tym etapie pasażerowie będą wagonów typu 111A. Umowa przewidywała
mogli przekonać się jak wielkiej przemiany prawo opcji na modernizację 30 kolejnych Z kolei 10 wagonów zmodernizowa-
PKP Intercity jesteśmy obecnie świadkami wagonów, z którego skorzystało PKP In- ło konsorcjum spółek Zakłady Naprawcze
- mówi Marek Chraniuk, Prezes Zarządu tercity, co zwiększyło wartość umowy do Taboru Kolejowego „Mińsk Mazowiecki”
PKP Intercity. blisko 410 mln zł brutto. oraz Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz.
Wartość kontraktu dotyczącego wago-
nów typu 140A/112A wyniosła ponad 41
mln zł brutto. Ponadto bydgoska spółka
dostarczyła 13 wagonów typu Z1, 145A

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 79

i 144A przekształconych w restauracyjne, 2018 r. z firmą NEWAG umowę na zakup nowych EZT. Wartość zamówienia wynosi
20 zmodernizowanych przedziałowych 20 nowych lokomotyw elektrycznych roz- 1,015 mld zł brutto.
oraz 33 zmodernizowane bezprzedziało- szerzył o kolejnych 10 pojazdów. Wartość
we wagony 2. klasy. kontraktu wzrosła do 551,4 mln zł brutto. Przewoźnik zmodernizuje też 14
elektrycznych zespołów trakcyjnych serii
Kolejne wagony Pojedziemy ED74. Wartość umowy podpisanej w czerwcu
wkrótce na torach nowymi pociągami 2019 r. z PESA Bydgoszcz to blisko 275 mln zł
brutto. Pojazdy przejdą istotne zmiany, które
Zawarte umowy zakładają odebra- Jednym z filarów programu „PKP podniosą standard składów, aby odpowia-
nie w najbliższych latach kolejnych nowo- Intercity - Kolej Dużych Inwestycji” jest dały na potrzeby i oczekiwania pasażerów.
czesnych pojazdów. Za jedną z kluczowych podpisana 21 sierpnia 2019 r. umowa ze
realizacji odpowiada PESA Bydgoszcz. Po Stadler Polska na dostawę 12 fabrycznie RK
rozszerzeniu w 2018 r. trzech umów na
modernizację 163 wagonów o kolejne 82 REKLAMA
pojazdy, do PKP Intercity ma trafić z byd-
goskiej spółki łącznie 245 komfortowych
wagonów. Wartość umowy to blisko 1,03
mld zł brutto. Z tej puli PKP Intercity ode-
brało już wspomniane 33 zmodernizowane
wagony 2. klasy. Spośród ok. 200 wagonów,
które trafią z Bydgoszczy do PKP Interci-
ty, 60 będą stanowić jednostki COMBO,
tj. wielofunkcyjne, przedziałowe wagony
o podwyższonym standardzie.

Z kolei 81 nowych wagonów dostar-
czy PKP Intercity H. Cegielski FPS. Łącznie
wartość kontraktu wzrosła do niemal 700
mln zł brutto. Wagony będą przystosowane
do prędkości 200km/h i zyskają kategorię
Express InterCity (EIC).

Poznańska spółka zrealizuje dla PKP
Intercity również modernizację 10 wagonów
145Ab na wagony restauracyjne. Wartość
umowy to 61,4 mln zł brutto.

Innowacyjne lokomotywy

Plany inwestycyjne obejmują mo-
dernizację i zakup nowych lokomotyw. Do
tej pory PKP Intercity zakontraktowało
modernizację 167 spośród ok. 200 plano-
wanych do unowocześnienia jednostek. Już
teraz wzbogaciło swój park taborowy o 13
lokomotyw serii EU/EP07 i EP08 zmoder-
nizowanych przez ZNTK Oleśnica S.A. oraz
Olkol Sp z o.o. za ponad 24 mln zł brutto.
Prace objęły m.in. montaż klimatyzacji, mo-
dernizację kabin maszynistów w celu zapew-
nienia większego komfortu czy też zmianę
sposobu zawieszania silników trakcyjnych
na zestawach kołowych tak, by ograniczyć
negatywny wpływ pojazdów na środowisko.

H. Cegielski FPS zmodernizuje 13
spalinowych lokomotyw manewrowych
SM42. Całkowita wartość kontraktu to 90,3
mln zł brutto. Przewoźnik stawia też na
zakup nowych jednostek. Podpisaną w maju

80 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

W jakim modelu powinien
funkcjonować zarządca
infrastruktury kolejowej?

W połowie stycznia 2020 r. do Sejmu trafił projekt zmian w ustawie o transporcie kolejowym.
Zmiany dotyczą przewoźników kolejowych i zarządców, a zwłaszcza PKP PLK S.A.
Wprowadzenie tych zmian ma na celu dostosowanie, a jest to przecież proces ciągły,
przepisów krajowych do wymagań unijnych

Przypomnę tylko, że koncepcja całkowicie zarządcy od przewoźników jest 4. Oznacza ono również przedsię-
utworzenia jednolitego europejskiego ob- praktykowanie chociażby w Hiszpanii. biorstwo składające się z odręb-
szaru kolejowego jest cały czas rozwijana. nych działów, które nie mają
W tym właśnie celu uchwalono i wdrożono Obecnie polskie rozwiązanie jest oddzielnej osobowości praw-
dyrektywę 2012/34/UE w sprawie utwo- do niego zbliżone, aczkolwiek jednym z ak- nej, w tym zarządcy infrastruk-
rzenia jednolitego europejskiego obszaru cjonariuszy PLK jest spółka PKP S.A., choć tury i jednego lub większej liczby
kolejowego, a także uchwalono dyrekty- większościowym akcjonariuszem jest Skarb działów świadczących usługi
wy odnoszące się do interoperacyjności Państwa, to jednak PKP S.A. jest jednocześnie przewozowe.
i bezpieczeństwa kolei. Kolejną dyrektywą, jedynym akcjonariuszem w PKP Intercity.
której znaczenie chciałem zasygnalizować, Dotychczasowe regulacje
jest dyrektywa 2016/2370/UE zmieniająca Zmiany do ustawy o transporcie prawne w państwach Unii
dyrektywę 2012/34/UE w odniesieniu do kolejowym wprowadzają pojęcie przed-
otwarcia rynku krajowych kolejowych siębiorstwa zintegrowanego pionowo, Rozwiązanie polegające na skupie-
przewozów pasażerskich oraz zarządza- które należy rozumieć, jako jedno z nastę- niu w ramach jednej grupy, zarówno prze-
nia infrastrukturą kolejową.  pujących rozwiązań: woźnika jak i zarządcy jest znane w Unii
Europejskiej i najlepszym przykładem
Przedsiębiorstwo 1. zarządca infrastruktury jest będzie grupa Deutsche Bahn. Podobny
zintegrowane pionowo kontrolowany przez przedsię- model można spotkać w przypadku kolei
biorstwo, które jednocześnie litewskich, które niedawno dokonały ko-
Kilka lat temu ogólna tendencja Unii kontroluje jedno lub większą mercjalizacji. W ich strukturze znajdują
Europejskiej dotycząca zasad funkcjonowa- liczbę przedsiębiorstw kolejo- się zarówno dyrekcja infrastruktury jak
nia zarządców infrastruktury polegała na od- wych wykonujących przewo- i dyrekcja przewozów pasażerskich oraz
separowaniu zarządców od przewoźników zy kolejowe na sieci zarządcy dyrekcja przewozów kolejowych.
kolejowych i innych podmiotów działających infrastruktury;
na rynku kolejowym. W skrócie polegało to Skupienie w ramach jednego przed-
na zapewnieniu niezależności zarządcy in- 2. zarządca infrastruktury jest siębiorstwa (grupy, holdingu), zarówno
frastruktury kolejowej. W mojej ocenie jest kontrolowany przez jedno lub przewoźników kolejowych jak i zarządcy
to rozwiązanie optymalne i zapewniające większą liczbę przedsiębiorstw infrastruktury, choć dopuszczone przez prze-
najlepszy sposób funkcjonowania tego pod- kolejowych wykonujących prze- pisy, nie jest w mojej ocenie rozwiązaniem
miotu. Pozwala to uniknąć ryzyka polegają- wozy kolejowe na sieci zarządcy najkorzystniejszym. Uważam, że podmio-
cego na tym, że jeden przewoźnik kolejowy infrastruktury; lub ty funkcjonujące w ramach przedsiębior-
wywierając wpływ na zarządcę, ograniczy stwa zintegrowanego pionowo będą cały
dostęp innym przewoźnikom do torów. 3. jedno lub większa liczba przed- czas na siebie oddziaływały. Za konieczne
Rozwiązanie polegające na rozdzieleniu siębiorstw kolejowych wyko- uważam wprowadzenie do rozwiązań kra-
nujących przewozy kolejowe jowych takich przepisów, które pozwolą
na sieci zarządcy infrastruktu-
ry jest kontrolowana przez za-
rządcę infrastruktury.

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 81

zabezpieczyć niezależność infrastruktury. oraz alokacji poszczególnych tras pociągów, budzić jakichkolwiek zastrzeżeń. Nie zmie-
Jednym z zabezpieczeń powinno być umożli- oraz podejmowanie decyzji dotyczących po- nia to jednak faktu, że przepisy dyrektywy
wienie regulatorowi rynku ingerencję w razie bierania opłat za dostęp do infrastruktury. 2016/2370 przewidują, iż państwa Unii
zajścia ryzyka zaburzenia konkurencji na mają swobodę wyboru funkcjonowania
rynku lub dostępu do infrastruktury kole- Realizacja ochrony funkcji podsta- zarządcy infrastruktury kolejowej.
jowej przewoźnikom, którzy nie wchodzą wowych zarządcy, zdaniem autorów pro-
w skład przedsiębiorstwa zintegrowanego jektu ustawy ma się sprowadzać do zakazu Prawo przewiduje róże modele orga-
pionowo. Jednym z kluczowych zagrożeń, zlecania wykonania niektórych funkcji za- nizacyjne. Możliwe jest pełne strukturalne
które można już teraz zidentyfikować będzie rządcy przewoźnikowi kolejowemu, funkcjo- rozdzielenia do integracji pionowej, z za-
wpływanie na politykę kadrową zarządcy nującemu w tym samym przedsiębiorstwie. strzeżeniem odpowiednich zabezpieczeń
infrastruktury lub przewoźnika kolejowego Obecnie, przepisy ustawy o transporcie mających na celu zapewnienie bezstronności
przez tzw. spółkę matkę. kolejowym przewidują możliwość prze- zarządcy infrastruktury w odniesieniu do
kazania większości zadań zarządcy innym funkcji podstawowych, zarządzania ruchem
Propozycje rozwiązań podmiotom. To rozwiązanie wprowadzono i planowania utrzymania.
ustawowych do ustawy w grudniu 2016 r. Dalej, auto-
rzy projektu ustawy proponują zakaz łą- Bez względu na obecny wybór spo-
W celu zapewnienia niezależno- czenia stanowisk kierowniczych, tak aby sobu funkcjonowania zarządcy infrastruk-
ści infrastruktury kolejowej, zarówno dy- uniknąć powstania ewentualnego konfliktu tury, prawo powinno już teraz przewidywać
rektywa 2016/2370 jak i projektowane interesów, a także aby przewoźnik, choćby zabezpieczenia w celu zapewnienia, nieza-
zmiany w ustawie o transporcie kolejowym pośrednio nie mógł wywierać wpływu na leżności zarządcy w zakresie wykonywania
wprowadzają pojęcie „funkcji podstawo- politykę zarządcy infrastruktury. funkcji podstawowych. W tym celu powinny
wych” zarządcy infrastruktury kolejowej, być wprowadzone odpowiednie procedury
które oznaczają podejmowanie decyzji do- Którą drogę wybrać? oceny konfliktu interesów lub wnoszenia
tyczących alokacji tras pociągów, w tym za- skarg do Prezesa UTK.
równo określania, jak i oceny dostępności Wdrożenie dyrektywy jest obowiąz-
kiem państwa członkowskiego i nie może to Jakub Tomczak

REKLAMA

82 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

Rodzaje umów o pracę

Umowa o pracę jest podstawowym dokumentem w procesie W związku ze szczególną ochroną
zatrudnienia na linii pracodawca pracownik. pracujących kobiet w ciąży umowę o pracę
na okres próbny zawartą na co najmniej
Prawidłowo sporządzona umowa Zawiera się ją na okres nieprzekraczający 1 miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po
daje stronom stosunku pracy poczucie bez- 3 miesięcy. Ponowne zawarcie umowy na upływie 3 miesiąca ciąży, pracodawca ma
pieczeństwa, a w sytuacjach spornych stano- okres próbny z tym samym pracownikiem obowiązek przedłużyć do dnia porodu.
wi zabezpieczenie interesów pracodawcy, jak podlega ograniczeniom i jest możliwe, gdy
i pracownika. W niniejszym artykule wskażę pracownik ma być zatrudniony w celu wy- Umowa na czas
na rodzaje umów o pracę oraz na co warto konywania innego rodzaju pracy. określony
zwrócić uwagę zawierając taką umowę.
Ponowne zatrudnienie tego samego Okres, na który umowa jest zawarta
Umowa o pracę – czym jest? pracownika na okres próbny przy tego same- zostaje wskazany w umowie, jednakże mak-
go rodzaju pracy może nastąpić po upływie symalna jego długoś oraz liczba zawartych
Umowa o pracę to czynność prawna, 3 lat od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umów terminowych między tymi samymi
polegająca na złożeniu przez pracownika poprzedniej umowy o pracę. stronami podlegają określonym w Kodek-
i pracodawcę zgodnych oświadczeń woli, sie pracy ograniczeniom. Do umów zawar-
potwierdzających zobowiązanie pracownika Umowa na okres próbny może tych na czas określony zastosowanie ma 33
do wykonywania określonego rodzaju pracy zostać wypowiedziana zarówno przez miesięczny limit zatrudnienia i limit trzech
na rzecz pracodawcy, pod jego kierownic- pracodawcę jak i pracownika. Okres wy- umów. Po przekroczenie powyższych ograni-
twem oraz w miejscu i w czasie przez niego powiedzenia zależny jest od czasu, na jaki czeń umowy na czas określony przekształca
wyznaczonym. Pracodawca przez umowę została zawarta i wynosi: 3 dni robocze, jeśli się w umowę na czas nieokreślony. Należy
o pracę zobowiązuje się do zapłaty okre- umowa nie przekracza 2 tygodni, 1 tydzień, zaznaczyć, że umowa na okres próbny nie
ślonego wynagrodzenia. jeśli umowa jest dłuższa niż 2 tygodnie, 2 wlicza się ani do limitu 3 umów terminowych,
tygodnie, jeśli umowa została zawarta na 3 ani do limitu 33 miesięcy. Powyższych limi-
Umowę o pracę zawiera się w for- miesiące. Rozwiązując tego rodzaju umowę tów nie stosuje się do umów o pracę zawar-
mie pisemnej. W przypadku, niezachowania nie ma obowiązku podawania przyczyny tych na czas określony: w celu zastępstwa
takiej formy pracodawca powinien przed wypowiedzenia. pracownika w czasie jego usprawiedliwionej
rozpoczęciem pracy przez pracownika, po- nieobecności, w celu wykonywania pracy se-
twierdzić na piśmie ustalenia odnośnie stron, Umowy o pracę na okres próbny nie zonowej lub dorywczej, w celu wykonywania
rodzaju oraz warunków umowy. można zawrzeć z pracownikami młodociany- pracy przez okres kadencji, w przypadku, gdy
mi w celu przygotowania zawodowego. Nie pracodawca wskaże obiektywne przyczyny
Jakie są rodzaje nawiązuje się jej również w spółdzielczym leżące po jego stronie.
umów o pracę? stosunku pracy, czy przed nawiązaniem
stosunku pracy na podstawie powołania, Przy umowie na czas określony
Kodeks Pracy wskazuje rodzaje mianowania i wyboru. brak jest obowiązku uzasadnienia decy-
umów o pracę, jakie mogą być zawiera- zji o zwolnieniu pracownika. Pracodawca
ne z pracownikami. Wyróżnia się trzy ro- może wypowiedzieć umowę nie tłumacząc
dzaje umowy o pracę: na okres próbny, przyczyny. Długość okresu wypowiedzenia
na czas nieokreślony oraz na czas okre- takiej umowy uzależniony jest od okresu
ślony (w tym na zastępstwo pracownika). zatrudnienia i wynosi: 2 tygodnie, jeże-
li pracownik był zatrudniony krócej niż 6
Umowa o pracę miesięcy, 1 miesiąc, jeżeli pracownik był
na okres próbny zatrudniony co najmniej 6 miesięcy, 3 mie-
siące, jeżeli pracownik był zatrudniony co
To umowa zawierana w celu spraw- najmniej 3 lata. Do okresu zatrudnienia,
dzenia kwalifikacji pracownika i możliwości od którego zależy okres wypowiedzenia
jego zatrudnienia w celu wykonania określo- umowy o pracę wliczany jest łączny okres
nego rodzaju pracy. Umowa na okres prób- zatrudnienia u pracodawcy, bez względu
ny może poprzedzić każdą umowę o pracę, na przerwy między kolejnymi zatrudnienia-
zarówno terminową jak i bezterminową. mi pracownika i na rodzaj umowy o pracę.

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 83

Umowa na czas podstawowych obowiązków Jak widać każda z zawartych umów
nieokreślony wobec pracownika. posiada swoje charakterystyczne cechy róż-
Długość okresu wypowiedzenia niące ją od pozostałych. Mając na uwadze po-
Umowa na czas nieokreślony ko- umowy na czas nieokreślony uzależnio- wyższe, warto znać konsekwencje zawarcia
rzysta z najdalej idącej ochrony trwałości ny jest od okresu zatrudnienia i jest ana- poszczególnych rodzajów umów o pracę, aby
zatrudnienia. Nie oznacza to jednak, że nie logiczny jak w przypadku umowy na czas w pełni móc realizować swoje prawa zarów-
można takiej umowy rozwiązać. Pracodaw- określony. no po stronie pracodawcy jak i pracownika.
ca może to zrobić w każdym momencie, Nie ma możliwości zmiany rodzaju
jeśli tylko będzie miał ku temu podstawy umowy o pracę zawartej na czas nieokreślo- Marta Weterle
prawne. W oświadczeniu o rozwiązaniu ny na umowę na czas określony w drodze
umowy musi jednak wskazać przyczynę wy- wypowiedzenia zmieniającego. specjalista ds. Kadr i Płac
powiedzenia. Ponadto zamiar rozwiązania w KDP GOTOWICZ Sp. z o.o. z Bydgoszczy
umowy bezterminowej wymaga konsultacji REKLAMA
z zakładową organizacją związkową, jeżeli
działa w danym zakładzie pracy.

Umowa na czas nieokreślony może
zostać rozwiązana również:

• na mocy porozumienia stron,
czyli zgodnego oświadczenia
obu stron;

• przez pracodawcę z winy pracow-
nika w racie ciężkiego narusze-
nia obowiązków pracowniczych,
popełnienia przez pracownika
przestępstwa uniemożliwiające-
go dalsze zatrudnienie lub utraty
koniecznych uprawnień do zaj-
mowania danego stanowiska;

• przez pracodawcę bez wypowie-
dzenia z przyczyn niezawinionych
przez pracownika, jeżeli niezdol-
ność pracownika z powodu cho-
roby trwa dłużej niż 3 miesiące
(jeżeli pracownik był zatrudniony
u danego pracodawcy krócej niż
6 miesięcy lub dłużej niż łączny
okres pobierania z tego tytułu
wynagrodzenia i zasiłku oraz po-
bierania pierwszych 3 miesięcy
świadczenia rehabilitacyjnego),
jeżeli pracownik był zatrudniony
u danego pracodawcy co najmniej
6 miesięcy lub jeżeli niezdolność
do pracy została spowodowana
wypadkiem przy pracy albo cho-
robą zawodową; lub w razie dłuż-
szej niż miesiąc usprawiedliwionej
nieobecności pracownika w pracy
z innych przyczyn niż choroba
(żaden z powyższych przypadków
nie dotyczy niezdolności do pracy,
przypadającej w okresie ciąży);

• przez pracownika bez wypo-
wiedzenia z przyczyn zawi-
nionych przez pracodawcę
w razie ciężkiego naruszenia

84 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

XXVI Konferencja
„Modelowanie procesów
i systemów logistycznych”

Integracja polskiej logistyki

W dniach 5 – 6 grudnia 2019 na Wydziale Ekonomicznym Uniwersytetu Gdańskiego
odbyła się XX Konferencja naukowa Modelowanie procesów i systemów logistycznych
organizowana przez Katedrę Logistyki UG oraz PKP Cargo SA.

Spotkanie przedstawicieli świa- • określenie szans i barier PKP jednak kolejnym etapem rozwoju spółki
ta nauki, polityki i praktyki gospodarczej Cargo w rozwoju infrastruktu- powinno być wykonywanie zadań krajo-
zostało objęte patronatem honorowym ry logistycznej Kraju, wego operatora logistycznego. Chodzi nie
Jego Magnificencji Rektora Uniwersyte- tylko o przewóz ładunków i rzeczy, ale także
tu Gdańskiego, Ministra Infrastruktury, • zdefiniowanie ekonomicznych zadbanie o ich pełną obsługę „od drzwi do
a także Polskiej Izby Producentów Urzą- i społecznych potencjalnych drzwi”. Teraz często nasze firmy są tylko
dzeń i Usług na Rzecz Kolei oraz Klastra korzyści i zagrożenia realizacji podwykonawcami takich usług dla zagra-
Luxtorpeda 2.0. Patronat medialny nad projektu narodowego operatora nicznych podmiotów.
wydarzeniem sprawowały natomiast „In- logistycznego.
termodal News”, „Kapitał Polski” oraz „Ra- Mirosław Chaberek wyjaśnił, że
port Kolejowy”. Taki operator byłby integratorem krajowy operator przejąłby rolę tzw. wieży
i koordynatorem sektora logistycznego. Prof. kontrolnej w logistyce, która dysponuje
Podczas konferencji odbyła się de- Mirosław Chaberek, szef katedry logistyki bazą danych od firm przewozowych, termi-
bata Praktyka i nauka w rozwoju krajowego UG, powiedział, że choć teraz PKP CARGO nali intermodalnych lądowych i morskich,
operatora logistycznego PKP Cargo S.A. koncentruje się na przewozie towarów, to
w Strategii na rzecz odpowiedzialnego roz-
woju, której celem było:

• zidentyfikowanie barier logi-
stycznych w krajowej gospodarce
i w rozwoju współpracy między-
narodowej, jako zasadniczych
czynników ograniczających roz-
wój kraju zgodnie ze Strategią na
rzecz odpowiedzialnego rozwoju,

• zdefiniowanie zadań operatora
logistycznego w modelach 3PL
i 4PL,

• nakreślenie wizji i koncepcji (cele,
zadania, funkcje) narodowego
operatora logistycznego, które-
go twórcą i liderem pozostanie
PKP Cargo,

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 85

magazynów itd. I kieruje do nich najbardziej zamożnych państwa
strumienie ładunków. Nie ma więc świata. W tej chwili pod względem
tu mowy o tym, że krajowy operator wielkości PKB na głowę mieszkań-
logistyczny przejmuje rynek od in- ca zajmujemy dopiero 62. miejsce
nych podmiotów, a wręcz przeciwnie, w świecie. Prezes Warsewicz podkre-
zapewnia im kontrahentów. – Krajo- ślił, że gwarancję stabilnego, silnego
wy operator nie będzie dysponował wzrostu gospodarczego daje rozwój
wszystkimi zasobami logistyczny- przemysłu, usług, a tego z kolei nie
mi, ale będzie integratorem rynku. da się osiągnąć bez stworzenia efek-
PKP CARGO ma pewne zasoby, chce tywnego krajowego systemu wspar-
się skupiać na ofercie, zapewnieniu cia logistycznego. – Chcemy uniknąć
najbardziej konkurencyjnej usługi. pułapki średniego rozwoju, aby nie
Musimy tak zarządzać zasobami, stać się ofiarą stagnacji – mówił Cze-
aby były jak najbardziej racjonal- sław Warsewicz.
nie wykorzystywane – stwierdził
Czesław Warsewicz, prezes PKP CZESŁAW
CARGO S.A. WARSEWICZ

Prezes PKP CARGO

Uczestnicy konferencji prze- Obecny model rozwoju
konywali, że Polska powinna jak gospodarki pokazuje, iż
najszybciej przystąpić do prac nad konkurują ze sobą nie
stworzeniem krajowego systemu przedsiębiorstwa ani
wsparcia logistycznego, który zawie- kraje, ale łańcuchy dostaw,
rałby szereg komponentów, takich które często są złożone
jak infrastruktura liniowa i punkto- z setek i tysięcy elementów
wa, otoczenie prawne i wspomniana składowych. Te łańcuchy
wcześniej wieża kontrolna. – Rząd wymagają zaś perfekcyjnie
powinien być zainteresowany bu- działającej logistyki
dową takiej wieży, bo inaczej zro- na każdym szczeblu
bią to za nas inni – podkreślił prof. wytwarzania wszelkiego
Mirosław Chaberek. I wyjaśnił, że rodzaju dóbr. Rozwój
wieżę łatwiej będzie zorganizować logistyki umożliwi również
w oparciu o duży podmiot, stąd też budowanie coraz silniejszej
wskazanie na PKP CARGO. pozycji na polskim
i światowym rynku naszych
Wyjść z pułapki narodowych czempionów
średniego rozwoju i kreowanie ich globalnych
marek.
Podczas debaty podniesio-
ny został także temat związku logi- Dbanie o rozwijanie logistyki
styki z realizacją Strategii na rzecz jest ważne nie tylko z gospodarczego
Odpowiedzialnego Rozwoju. SOR puntu widzenia. – Logistyka obsłu-
zakłada bowiem reindustrializację guje każdą działalność człowieka,
Polski, podniesienie poziomu inno- jej poziom będzie rzutował także na
wacyjności i konkurencyjności gospo- szereg usług społecznych ważnych
darki, zwiększanie eksportu. Chodzi dla mieszkańców, takich jak ochro-
generalnie o utrzymanie wysokiego na zdrowia, kultura czy opieka spo-
tempa wzrostu gospodarczego i pod- łeczna – dodał Czesław Warsewicz.
noszenie poziomu zamożności Pola-
ków i wejście naszego kraju do grona RK

86 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

Z DRUGIEJ
STRONY
TORÓW

PLAN DLA KOLEI

Jakiś czas temu, na podstawie doświadczeń własnych i kilku lata. Gospodarskie myślenie – to jest to
zaprzyjaźnionych osób opracowałem kilku punktowy PLAN czego brakuje na kolei.
DLA KOLEI. Opublikowałem go na niszowej stronie, czas
więc na nagłośnienie tego planu wynikającego z kilkunastu W chwili obecnej ŻADNA wielka
lat zajmowania się transportem. wieloletnia modernizacja na sieci PKP
PLK nie zakończyła się ani w terminie ani
Dziś, z dystansem i na spokojnie (rok 2000 - 360 mln pas.) nie wspominając już w budżecie ani nie przyniosła zapowiada-
przedstawiam poprawioną, uaktualnioną o wynikach z lat 1989/1990 gdzie przewozy nych efektów. Trzeba skupić się na efek-
wersję PLANU na łamach Raportu Kolejo- były 3 krotnie wyższe i sięgały prawie 1 mld tywności wydawania środków - wycisnąć
wego – może jacyś decydenci to przeczyta- pasażerów. Jasne, od tego czasu dużo się przy modernizacji z linii tyle ile się da, ale
ją i wykorzystają? Daję to jako mój własny zmieniło, jednak w innych krajach w których bez wydawania miliardów. Bo potrzeby
wkład w rozwój kolei - bez praw autorskich, zreformowano kolej przewozy przewyższają są ogromne i te środki można użyć gdzie
do korzystania. Zresztą nie odkrywam tu te z początku reformy i nadal rosną, tymcza- indziej. Jak to zrobić? Dla przykładu jeśli
żadnej Ameryki – kilka wniosków napisanych sem w Polsce wydano miliardy, a efekty nie nie można zrobić z powodu przepisów
z punktu widzenia praktyka i użytkownika, są zadowalające. Co zatem zrobić? bez wchodzenia w wysokie koszty linii
a nie polityka czy urzędnika. na 160km/h to może zróbmy 155km/h,
Przede wszystkim postawić na efek- bez nowych wiaduktów, w starym śladzie,
...W POLSCE WYDANO tywność. Skupić się na tych inwestycjach różnica czasu przejazdu będzie minimalna
MILIARDY, A EFEKTY NIE które szybko poprawią dostęp czy jakość lub... nie będzie jej wcale, jeśli zoptymalizu-
SĄ ZADOWALAJĄCE. kolei dla największej grupy podróżnych jemy rozkłady jazdy i niepotrzebne długie
CO ZATEM ZROBIĆ? (i potencjalnych podróżnych). Poprawić postoje i inne rezerwy. A z oszczędności
efektywność wydawania niemałych w końcu na odstąpieniu od drogich i nieefektyw-
Tytułem wstępu warto zaznaczyć, iż pieniędzy na kolej – na początek przez od- nych modernizacji należy środki te (po
wydaje się, iż mamy obecnie największe w hi- stąpienie od drogich i nie przynoszących negocjacjach z UE w razie potrzeby) prze-
storii środki na kolej. Efekty są, ale dalekie od efektów wielkich modernizacji na rzecz znaczyć na… o tym niżej w 6 punktowym
oczekiwanych: w roku 2019 polska kolej prze- optymalizacji i rewitalizacji, z ograniczeniem PLANIE DLA KOLEI.
wiozła 335 mln pasażerów, to dobry wynik do MINIMUM naruszania istniejących od
jeśli weźmiemy pod uwagę ostatnie lata, ale 100 lat nasypów, niszczenia działających NAJLEPSZY
to nadal mniej niż na początku reformy kolei systemów sterowania ruchem pociągów REGIONALNY
(SRK), rozbiórek poniemieckich wiaduk- I AGLOMERACYJNY
tów, mostów i innych obiektów które od TABOR W EUROPIE
lat dobrze funkcjonują i przy drobnym
utrzymaniu będą funkcjonować jeszcze Czy to jest realne? Tak, do końca
obecnej perspektywy finansowej możliwe
jest pożegnanie EN57 a przy okazji urato-
wanie PESY i postawienie na nogi innych
polskich producentów taboru.

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 87

W Polsce potrzeba bowiem około podłoga, toalety próżniowe, monitoring, spokój z taborem. Nie wspomnę już o tym, że
400 sztuk elektrycznych zespołów trak- wygodne fotele, duże przyśpieszenia i eko- dopiero takie zamówienie byłoby w stanie
cyjnych (EZT) by w pełni wymienić stary, nomika użytkowania). Oprócz parametrów uratować PESĘ i HCP-FPS, czy wprowadzić
niezmodernizowany tabor pasażerski re- liczy się także wygląd – w końcu usługi też NEWAG do europejskiej ligi. To niejako
gionalny i podmiejski na nowy, pozwalający kupujemy oczami. Jedna sztuka takiego EZT efekt uboczny.
w pełni wykorzystać parametry moderni- przy dużym zamówieniu to obecnie koszt
zowanych linii i zapewniający komfort oraz około 18 000 000 zł/szt, czyli koszt całego TRZEBA SKUPIĆ SIĘ
wygodę na miarę XXI wieku i współczesne- projektu to 7 mld 200 mln zł. Przy poziomie NA EFEKTYWNOŚCI
go pasażera. dofinansowania 85% kwota dofinansowania WYDAWANIA
wynosi 6 mld 120 mln zł. Pokaźna kwota, ŚRODKÓW - WYCISNĄĆ
Według moich obliczeń potrzeby nieprawdaż? A z drugiej strony 5 mld 440 PRZY MODERNIZACJI
wynoszą około 400 sztuk 4 członowych EZT zł to tylko ok. 9% z ponad 67 mld przezna- Z LINII TYLE ILE SIĘ DA,
o pojemności zbliżonej do klasycznych EN57, czonych na Krajowy Program Kolejowy. Nie ALE BEZ WYDAWANIA
tylko odpowiadającymi na współczesne po- tak dużo by diametralnie poprawić trans- MILIARDÓW
trzeby czyli z lepszymi parametrami i podnie- port kolejowy w całym kraju. Nadmieniam,
sieniem wygody (WIFi, klimatyzacja, niska iż mimo skokowego wzrostu cen nadal ist- Jak to praktycznie wykonać? Jak
nieje zagrożenie, że środków z Krajowego wspomniałem albo powołać państwowy
Programu Kolejowego PKP PLK może nie pool taborowy albo w przetargach ogła-
wykorzysta. Skierowanie tego strumienia szanych przez województwa uwzględniać
na tabor przyniosłoby duże lepsze efekty na wspólne minimum – platformę wymuszającą
bezprecedensową skalę. Kwota ta powinna konieczność łączenia się i współpracy skła-
być przekazana np. samorządom wojewódz- dów różnych producentów w przyszłości.
kim według potrzeb, z dofinansowaniem Premiowane powinny być też projekty tran-
wkładu własnego z preferencyjnego kredytu swojewódzkie. Rozłożone w czasie zamówie-
z państwowego banku lub EBI. Inna opcja to nia pozwoliłyby wyprodukować takie ilości
stworzenie państwowego poolu taborowego, taboru krajowym producentom w ciągu 4 lat
który udostępniałby tabor samorządom lub (po 100 sztuk rocznie od 2020 do 2024 roku)
firmom które wygrały przetargi. rozwijając potencjał krajowych wytwórców.
To byłaby prawdziwa rewolucja, bez prece-
Taki ruch spowodowałby całkowitą, densu. Bo czymże przy 400 jednostkach jest
skokową zmianę jakości na polskiej kolei.
Do końca obecnej perspektywy mielibyśmy
najnowocześniejszy tabor w Europie. Za
cenę odpowiadającą ledwo nieco ponad
200 km autostrady na 20 lat mielibyśmy

88 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

Wspomniane maszyny najlepiej
sprawdzą się na magistralach, ale co z ma-
łymi liniami?

raptem 20 składów Pendolino? (celowo nie Zakładając pracę realną takiej dro- Plan dla małych linii
poruszam kwestii taboru dalekobieżnego – giej maszyny przez 300 dni w roku (bez nie- – przekazywanie wraz
to osobny temat z wagi na fakt, iż docelowo dziel i świąt, za droga by stała) przy czterech z finansowaniem
ma to być segment komercyjny). pociągach i wydajności 2km/dobę (zakładam
tu połowę mniejszą wydajność niż wydaj- Karpacz, Kowary, Stronie Śląskie,
Cóż jednak po nowoczesnych skła- ność takich składów na Zachodzie) pociągi Lądek Zdrój, Świeradów Zdrój, Międzychód,
dach kiedy nie mają po czym jechać… zatem te rocznie dokonywałyby kompleksowej Lwówek, Sierakowice, Bytów czy dziesiąt-
czas na kolejny punkt: naprawy (wymiany nawierzchni – szyn, pod- ki innych miejscowości (często także miast
kładów wraz z oczyszczeniem lub wymianą powiatowych!) położonych jest przy zde-
ZAKUP tłucznia) na 2400 km pojedynczej linii, co kapitalizowanych lub nieczynnych liniach
NAJNOWOCZEŚNIEJSZYCH oznacza że do końca perspektywy (4 lata) lokalnych, zwykle nieprzejezdnych lub na
MASZYN TOROWYCH pozwoliłyby wyremontować około 5000 km granicy śmierci technicznej. Linie takie są czę-
linii magistralnych dwutorowych, a w ciągu sto bezcenne - warte setki milionów, wręcz
Z punktu widzenia przewoźnika naj- 10 lat wszystkie niezmodernizowane linie miliardów złotych zarastają trawą i krzakami,
ważniejsza jest tzw. „drabina” czyli tor. Nic kolejowe w Polsce (sic!). tymczasem drogi i parkingi pochłaniają kolej-
nie da nowoczesny system SRK jak tory są ne miliony ze społecznej kieszeni generując
stare, krzywe, wyeksploatowane. Warto dodać, że obecnie ogranicze- bardzo duże koszty nie tylko przy budowie,
nia prędkości szlakowe wynikają w większości ale i przy ich utrzymaniu (naprawy, odśnie-
Patrząc na postępujące jak 40-50 ze złego stanu „drabiny” – czyli torów z pod- żanie, oświetlenie). W przeciwieństwie do
lat temu prace na liniach PLK uważam, iż kładami. Takie proste prace jak wymiana na- kolei drogi generują także korki, smog i wy-
najbardziej potrzebny byłby zakup z pu- wierzchni są najpotrzebniejsze i dużo bardziej padki. Od ponad 20 lat nikt nie ma pomysłu
blicznych/unijnych pieniędzy co najmniej efektywne niż montaż np. drogich systemów na lokalne linie kolejowe. Bo trudno realnym
czterech najnowocześniejszych na świecie SRK czy EMRTS. Koszt zakupu takich maszyn pomysłem nazwać ogłoszony niedawno pro-
składów- pociągów do potokowej wymia- (pociągów) to około 2 mld zł. Zakup najle- gram KOLEJ +, który choć na papierze wart
ny nawierzchni, które winny być zaku- piej przez PKP PLK, po jednej maszynie na miliardy to realizowany ma być dopiero po
pione u czołowych producentów wraz ¼ Polski (mniej więcej wg długości linii) lub roku 2024 (czyli…w następnej kadencji). Nie
z przeszkoleniem kadry do ich obsługi. wg potrzeb. Przydzielane wraz z obsługą ma tyle czasu – trzeba działać już.
Pociągi takie (wraz z podstawową kadrą) dla wygrywającego przetarg wykonawcy.
mogłyby być potem udostępniane za stała 4 maszyny i za kilka lat mamy wymienione Konieczne jest uproszczenie i libera-
opłatą firmom, które wygrały przetargi. wszystkie tory w Polsce, a maszyny mogłyby lizacja przepisów, wprowadzenie kategorii
Firmy płaciłyby uzgodnione stawki na wówczas świadczyć usługi za granicą lub po linii lokalnych przystosowanych do ruchu
ich utrzymanie i serwis, obecnie to się przerobieniu pomagać w utrzymaniu szla- szynobusów czy innych lekkich składów typu
dzieje, ale na mała skalę np. tak wypo- ków (podbijanie, szlifowanie). Dla wielu to czeskie lekkie motoraki (ruch towarowy
życza się podbijarki. Taki zakup wyeli- może brzmieć jak science-fiction, ale gdy dopuszczalny np. tylko nocą, z niższą pręd-
minowałby wielomiesięczne czy często popatrzymy na zakres prac w ramach KPK kością), często rezygnacja z kosztownych,
wieloletnie zamykanie linii na potrzeby to widać że tym tempem nie zdążymy wy- a zawodnych i niepotrzebnych przy małym
ich modernizacji, które obecnie często remontować szlaków zanim te pierwsze nie ruchu urządzeń SRK (np. przy regulaminie
dość powszechnie prowadzone są archa- zaczną znów wymagać remontów.
icznymi metodami (prace ręczne lub za
pomocą koparek dwudrożnych).

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 89

dopuszczającym tylko jeden pojazd kolejowy (także finansowej) za przejazd administra- lub GSM. Jesteśmy w XXI wieku, nie musimy
na linii lub jej odcinku itp.). Dopuszczenie tora drogi, która tory przecina. ciągnąć kabli, a jakiekolwiek urządzenia na
na wydzielone linie lekkich pojazdów typu przejazdach będą lepsze niż ich brak.
tramwajowego. Przede wszystkim jednak Należy bezzwłocznie zlecić opra-
przekazanie linii nieodpłatnie zaintere- cowanie przez Instytut Badawczy Dróg Taki program skokowo poprawi bez-
sowanym samorządom wraz z dofinanso- i Mostów czy też Polską Akademię Nauk pieczeństwo, diametralnie ograniczy liczbę
waniem z budżetu/KPK i tanim kredytem powtarzalnego, wzorcowego, prefabrykowa- ofiar wypadków oraz podniesie znacznie
preferencyjnym na wkład własny. To tańsze nego, modułowego projektu budowlanego średnie prędkości pociągów.
i bardziej efektywne od budowy nowych typowego wiaduktu w wariantach (prosto-
dróg czy nowych torów. padły, ukośny lewy, prawy) oraz w dwóch ZWIĘKSZENIE
wersjach ( 1 i 2 torowy). Taki projekt winien KONKURENCYJNOŚCI
Jednak wszystkie działania na nic, być udostępnianie w domenie publicznej KOLEI PRZEZ ZMIANĘ
skoro pociągi dalej rozbijać się będą na prze- wraz z prawami do produkcji wszystkim PRZEPISÓW
jazdach, stąd część 4 PLANU DLA KOLEI firmom mostowym i produkującym prefa-
brykaty w kraju. Następnym etapem winno Kolej to nie tylko twarda infra-
BEZPIECZEŃSTWO być uruchomienie na tej podstawie projektu struktura – można jej pomóc także poprzez
- modułowe wiadukty „wiaduktowego” obejmującego w pierwszej zmianę przepisów krępujących kolej i nie
i tania automatyka jako kolejności zamianę 100-200 najbardziej nie- sprzyjających jej rozwojowi.
podniesienie prędkości bezpiecznych przejazdów /wybranych po
na liniach kolejowych analizie ilości zdarzeń i iloczynu ruchu/ na Należy zmienić lub zlikwidować
i remedium na wypadki drogach krajowych i wojewódzkich. Projekty wszelkie zapisy w przepisach (ustawach,
powtarzalne, produkcja i montaż z prefa- rozporządzeniach) nie przystające do obec-
99% ofiar wypadków na kolei to ofia- brykatów powinny usprawnić prace. nej rzeczywistości, nie uwzględniające roz-
ry zdarzeń na przejazdach kolejowych. Ko- woju technologicznego i trzymające kolej
nieczne jest zatem podjęcie zdecydowanych WARTO DODAĆ, w latach 50tych XX wieku, jak np. :
działań w celu zmiany tej sytuacji, by nie ŻE OBECNIE
oglądać kolejnych pociągów rozbitych na OGRANICZENIA • Dwu osobowa obsada przy prowa-
kolizji z TIR-em czy uszkodzonych po wy- PRĘDKOŚCI dzeniu ruchu pociągami powyżej
padku z osobówką. Daleko nam do Anglii, SZLAKOWE WYNIKAJĄ 130 km/h – ten przepis jako szko-
gdzie przejazdy w poziomie szyn praktycznie W WIĘKSZOŚCI dliwy i niebezpieczny powinien być
nie istnieją, ale to kierunek w którym trze- ZE ZŁEGO STANU zniesiony jako pierwszy. Dlaczego?
ba jak najprędzej skierować swe działania. „DRABINY” – Przede wszystkim ze względów bez-
CZYLI TORÓW pieczeństwa - wszystkie tragiczne
Dotychczasowe metody nie poma- Z PODKŁADAMI i duże wypadki, a także większość
gają – fantazja kierowców powoduje, że mniejszych wykolejeń w ostatnich
wypadki zdarzają się także na przejazdach Dla pozostałych przejazdów należy latach wydarzyły się przy dwu oso-
z sygnalizacją, ba, także tych z zaporami. Jed- uruchomić nowy program „przejazdowy” (po bowej obsadzie. 
nym z rozwiązań do szybkiego wprowadze- zmianie przepisów dotyczących tzw. powta- Ze względu na opór środowiska
nia jest opracowanie rządowego programu rzaczy, rezygnacji z równoczesnej wymiany podnoszenie prędkości powinno
budowy wiaduktów. A także zmiana prawa często dobrej nawierzchni co doprowadzi być wprowadzone jednym rozpo-
polegająca na współodpowiedzialności do obniżenia kosztów zabudowy z 1 mln na rządzeniem, ale można tez dopuścić
ok. 0,3 mln na przejazd), polegający na mon- by odbywało się to stopniowo: ze
tażu automatyki przejazdowej (półrogatki) 130 na 140km/h, w następnym roku
na kolejnych 100-200 przejazdach wybra- 150km/h, a w końcu w trzecim kolej-
nych znów według iloczynu ruchu i zdarzeń. nym 160 km/h. Ograniczenie do 130
Z uwzględnieniem zwłaszcza przejazdów na km/h to przepis z czasów parowo-
których z powodu braku trójkątów widocz- zów i braku widoczności w tego typu
ności wprowadzono ograniczenia prędko- pojazdach. Obecnie ograniczenie to
ści na linii kolejowej. Zamiast prowadzenia nie pozwala wykorzystać w pełni
kilometrów kabli powtarzacza do nastawni ogromnych, miliardowych inwestycji
zastosować należy monitoring wizyjny przez w podnoszenie parametrów linii i za-
Internet wraz z sygnalizacją przez GSM-R kupów taboru na prędkość 160km/h
i wyższą, pozostawiając kolej jako
skansen wobec rozwijającej się sieci
dróg ekspresowych i autostrad.

• Archaiczne próby hamulca w obec-
nej formie powinny zostać znie-
sione – na rzecz próby z pulpitu
i ewentualnej próby dynamicznej

90 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

w czasie jazdy. Jedna próba trady- unijnych. Pozwoliłoby to na uniknię- najmniej używane. Tylko w taki sposób zasób
cyjna w dobie w nowym taborze cie marnowania pieniędzy na moder- zaangażowanych środków będzie jak najle-
wystarczy. Nowoczesne pociągi to nizacje linii po których potem nic nie piej wykorzystany, a nowy dworzec będzie
nie stare składy wagonowe. Próby jeździ. Przynajmniej na 5 lat, bo tyle służył maksymalnie dużej liczbie osób.
w podobnej jak w Polsce formule wynosi okres trwałości projektów.
zniosły już wszystkie koleje europej- • Zmiana wszystkich innych prze- Na zmodernizowanych dworcach po-
skie. Ewentualnie można zostawić pisów krepujące ruch kolejowy mieszczenia dla kas czy BOKów przewoźni-
konieczność prób jedynie przy sta- bardziej niż drogowy. Wszystkie au- kom winny być udostępniane za symboliczną
rych składach wagonowych z hamul- toryzacje, znajomości trasy powinny złotówkę. Kasy bowiem są „dworcotwór-
cami klockowymi. Reszta to fikcja być ograniczone do minimum. Bo czy cze” (przyciągają ludzi i innych najemców)
i niszczenie butów przy chodzeniu kierowca TIRa mający przejechać - choć mało opłacalne dla przewoźników to
po tłuczniu i udawaniu, że cokol- trasę do Hiszpanii wcześniej jedzie pełniąc funkcję kasy i informacji dla części
wiek widać na hamulcu tarczowym. tam 4 razy testowo z instruktorem? podróżnych są bezcenne. Na każdym dwor-
Wszystko co mamy zobaczyć widać Nie, kierowca jedzie sam, a trzeba
też na pulpicie maszynisty. wiedzieć, że ma trudniej bo ma- cu winny być automaty - bile-
tomaty z funkcją informacji
pasażerskiej. Dla poprawy

KONIECZNE SĄ ZMIANY ILOCZYNÓW
RUCHU NA PRZEJAZDACH I LIKWIDACJA
OGRANICZEŃ PRĘDKOŚCI Z UWAGI
NA PRZEJAZDY KOLEJOWE. POCIĄGI
NIE POWINNY ZWALNIAĆ NA PRZEJAZDACH,
TO KIEROWCY MAJĄ ZACHOWAĆ
OSTROŻNOŚĆ

• Konieczne są zmiany iloczynów ruchu szyniście drogę przejazdu ustawia ekonomiki zamiast tradycyjnych kas winny
na przejazdach i likwidacja ograni- dyżurny ruchu. być otwierane sklepiki-kioski czy poczty po-
czeń prędkości z uwagi na przejaz- Te i dziesiątki innych przepisów krę- łączone ze sprzedażą biletów i informacją.
dy kolejowe. Pociągi nie powinny pują polską kolej od lat.
zwalniać na przejazdach, to kierowcy Tam gdzie to możliwe do przejmowa-
mają zachować ostrożność. Zmiany PROGRAM DWORCOWY nia dworców powinny być zapraszane samo-
przepisów dotyczących przejazdów WEDŁUG POTRZEB, rządy (z zachowaną gwarancją minimalnej
kolejowych powinny zlikwidować A NIE TAM GDZIE AKURAT funkcji dworcowej – poczekalnia, biletomat
obowiązek tzw. powtarzaczy - wy- PASUJE czy miejsce na sprzedaż biletów). Na nowych
muszających konieczność prowadze- dworcach winny być lokalizowane instytu-
nia kabla od przejazdu do najbliższej Dworce kolejowe to z jednej strony cje typu filie czy siedziby urzędów, siedziby
nastawni (czasem kilkanaście km) na w dobie Internetu i aplikacji w telefonie tro- straży miejskiej czy posterunki policji lub
rzecz innych rozwiązań z wykorzy- chę przeżytek, ale to także brama i wizytówka biblioteki. By dworzec żył i miał gospodarza.
staniem technologii radiowej i In- kolei. Zaniedbania wieloletnie w tej dziedzi-
ternetu. Z powodu tych przepisów nie są ogromne, kolejne zarządy nie miały Tak w skrócie wygląda mój plan dla
koszt budowy przejazdu z automa- i nie maja pomysłów na dworce. Te nieliczne kolei. Może bez fajerwerków, za to skupia-
tyką jest horrendalnie drogi. Lepsze remontowane za miliony świecą pustkami. jący się na podstawowych bolączkach pol-
uproszczone powszechne przejazdy Remontowane są często same budynki - bez skiej kolei, z perspektywy 5 lat zarządzania
z sygnalizacją niż te super zabezpie- peronów i tuneli, bez ładu i składu. w Kolejach Dolnośląskich, 15 lat doradz-
czone, ale nieliczne i drogie. twa w Instytucie Rozwoju i Promocji Kolei
Tymczasem kompleksowej moderni- oraz ponad 30 lat świadomego korzystania
• Wprowadzenie obowiązku urucha- zacji (zawsze łącznie z tunelami i peronami, z usług kolei. To oczywiście moja perspek-
miania co najmniej 8 par pociągów wiatami, systemem dynamicznej informacji tywa. Zapraszam do dyskusji na łamach
pasażerskich w ramach tzw. trwałości pasażerskiej itd. a nie tylko sam budynek) Raportu Kolejowego na temat działań po-
projektu finansowanego z kasy UE powinny być poddawane dworce dobierane prawiających konkurencyjność kolei.
na każdej linii remontowanej lub fi- według potrzeb. Czyli od tych najbardziej
nansowanej ze wsparciem środków używanych (z największą ilością odprawia- Piotr Rachwalski
nych/przyjmowanych podróżnych) po te
Manager, ekspert rynku kolejowego

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 91

92 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

Reforma
KOLEI UKRAIŃSKICH

Ukraina pozostaje jednym z niewielu krajów o rozwiniętej być priorytetem w procesie reformowania
infrastrukturze transportowej, a która w ciągu ostatniego UZ – te słowa były wielokrotnie powtarza-
ćwierćwiecza nie była w stanie zreorganizować kolei ne przez ukraińskie władze. 
w strukturę odpowiadającą potrzebom i realiom
gospodarki rynkowej. Dziś słowo „reforma” budzi sarkazm
nie tylko u przeciętnego obywatela, ale także
UZ w całości należy do państwa, społeczeństwa na Ukrainie. Jej prezydent u ekspertów. W 2018 r. minęło dwadzieścia
mając monopol na przewozy kolejowe. Wołodymyr Załenski polecił utworzenie lat od rozpoczęcia realizacji pierwszego
Z braku jakiejkolwiek konkurencji, koszty do końca 2019 r. planu restrukturyzacji UZ.  programu reformującego transport kole-
przejazdów stają się coraz droższe, co przy jowy na Ukrainie.
obecnym kryzysie gospodarczym szczegól- Stworzenie konkurencji w seg-
nie uderza w ludzi i budzi niezadowolenie mencie transportu kolejowego i likwida- W 1994 r., rok po utworzeniu Pań-
cja braku balansu finansowego powinno stwowej Administracji Transportu Kole-
jowego, opublikowano projekt „Koncepcji
korporatyzacji dla ukraińskich przedsię-
biorstw transportu kolejowego”. Przewi-
dywał on przekształcenie administracji

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 93

państwowej w krajową spółkę akcyjną, która Dlatego należy zmienić skład Antymonopo- Jednym z głównych problemów
obejmowałaby spółki zależne utworzone na lowego Komitetu Ukrainy i dołączyć do niego kolei ukraińskich było zbyt małe wspar-
bazie kolei i stowarzyszeń przemysłowych. niezależnych ekspertów, żeby zabezpieczyć cie na poziomie rządowym oraz zbyt mała
W projekcie wskazano strukturę organiza- przejrzystość całej procedury – pisał w 2015 liczba inwestycji, koniecznych do moder-
cyjną, listę wydarzeń, a także procedurę roku na łamach portalu Wirtualnej Polski nizacji kolei. Negatywny pływ na rozwój
emisji i dystrybucji akcji. ukraiński dziennikarz Jarosław Denysenko.  UZ miał również związek kierownictwa
z oligarchami.
Reformy rozpoczęto w 1998 r. W tym samym roku Wojciech Bal-
Zmiany strukturalne miały być jednym czun, były prezes PKP Cargo, wygrał kon- UZ od dawna boryka się z korupcją.
z zadań priorytetowych: na podstawie kurs na prezesa Kolei Ukraińskich. Na Aby odbudować kolej, potrzeba wieloletniej
istniejących pododdziałów kolejowych stanowisko powołany został 12 kwietnia pracy. Balczun naruszył interesy wielu ludzi
zaplanowano stworzenie konkurencyj- zasiadających w spółce, w której powiąza-
nych przedsiębiorstw handlowych o sta- 2016 r., formalnie urząd objął dwa miesiące nia są wręcz kryminalne. Za jego prezesury
tusie osoby prawnej. Zamysł ten udało później – 6 czerwca. wszczęto ponad 400 postępowań korupcyj-
się wdrożyć.
Balczun był jednym z 31 kandy- nych, m.in. zatrzymano dyrektora oraz
W 2006 r. Gabinet Mi- datów na to stanowisko. Po pierwszym, szefa departamentu spółki organi-
nistrów zatwierdził kolejną z dwóch etapów konkursu, komisja wyło- zującej zakupy dla kolei, a także
reformę, obejmującą lata niła 5. Najlepszym z nich okazał się były ujawniono, że kolej kupowa-
2007-2015. Państwowy prezes PKP Cargo. ła energię przez pośred-
program reformy trans- ników i po zawyżonych
portu kolejowego za- - Konkurs stał się przykrywką dla cenach. Ukraińskie ko-
twierdzono dopiero kuluarowych negocjacji między oligarchami leje padały łupem każ-
w roku 2009 r., co a premierem Ukrainy Arsenijem Jaceniu- dej z kolejnych ekip
skutkowało przesu- kiem – pisze Jarosław Denysenko. - Świad- rządzących, dlatego
nięciem zaplanowa- czy o tym fakt, że wszyscy trzej finaliści to nominacja Balczu-
nych terminów na rok menedżerowie przedsiębiorstw należą- na nie spodobała się
2019.  cych do ukraińskich miliarderów - Rinata wielu osobom.
Achmetowa, Wiktora Pinczuka oraz Wa- - Wyzwanie,
Proces pro- dyma Nowińskiego jakie stanęło przed
wadzący do reformy Balczunem, da się po-
rozpoczął się w roku równać do czyszczenia
2015, jednak zgodnie stajni Augiasza. Przez lata
z pierwotnym planem wokół ukraińskiej kolei na-
główne jego etapy powin- rastały związki zawodowe,
ny być już ukończone.  mafijne i korupcyjne, wysysa-
jące z niej gotówkę – komentował
Koleje Ukraińskie, pu-
bliczna spółka akcyjna, powsta- w 2017 r. na łamach innpoland.pl Kon-
ły 1 grudnia 2015 r., dając początek rad Bagiński.
obecnej reformie.
W 2018 R. MINĘŁO
Zmiany w niej zawarte przewidują DWADZIEŚCIA LAT
m.in. przejście do pionowo zintegrowanej OD ROZPOCZĘCIA
firmy ze specyficznymi zasadami zarzą- REALIZACJI
dzania. Swoje oddziały regionalne zre- PIERWSZEGO
organizowało już sześć przedsiębiorstw. PROGRAMU
W ramach reformy powstają też nowe REFORMUJĄCEGO
przedsiębiorstwa. TRANSPORT KOLEJOWY
NA UKRAINIE
Strategia „Ukrzaliznycy” zatwier-
dzona została przez zarząd spółki akcyjnej Walką z korupcją narobił sobie
do 2021 r. Umowa to wewnętrzny doku- sporo wrogów. Największym z nich był mi-
ment firmy. nister infrastruktury Wołodymyr Omelan.

- Wszystko wskazuje na to, że czas
w końcu zacząć rozmawiać o prywatyzacji
Ukrzaliznycji. To trudna decyzja, ponieważ
będzie się wiązać z kolejnymi podwyżka-
mi biletów, ale nie ma innego wyjścia. Przy
tym nie można dopuścić do sytuacji, kiedy
jeden z oligarchów kupi całą kolej za grosze.

94 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

Niedługo po nominacji Balczuna, między zmniejszenia liczby lokomotyw i natężenia infrastrukturą kolejową. Jednocześnie firma
prezesem PKP Cargo a przedstawicielem ruchu liczba kierowników w branży wzrosła planuje zastrzec kontrolę korporacyjną nad
ukraińskiego rządu zaczął narastać potęż- szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. tymi aktywami (flotą kolejową i wagono-
ny konflikt. Nie obyło się bez publicznych wą) jako pionowo zintegrowany holding.
oskarżeń i awantur na konferencjach. Pre- UZ opracowało nową strategię, Strategia przewiduje deregulację taryf:
mier Ukrainy Wołodymyr Hrojsman podjął która obejmuje lata 2019-2023. Dokument podział taryfy na lokomotywę, elementy
więc decyzję, by nadzór nad UZ przenieść to wynik wspólnej pracy rady nadzorczej, infrastruktury i rewizję taryfy zgodnie ze
do ministerstwa finansów. Mimo to Omelan utworzonej w połowie ubiegłego roku oraz zmianą indeksu Benchmark (proponuje się
nie mógł się powstrzymać przed publicz- zarządzania spółką. Strategia odpowiada wziąć za wskaźnik Benchmark indeks cen
nym grożeniem Balczunowi i zapowie- na pytanie, w jaki sposób UZ przygotuje producenta).
dział jego dymisję. Ze stanowiska prezesa się do liberalizacji rynku kolejowego i czy
Kolei Ukraińskich Balczun zrezygnował 9 jest zbliżona do modeli wykorzystywanych UZ planuje opracować długoter-
sierpnia 2017 r. do tworzenia Deutsche Bahn AG lub pol- minowy program inwestycyjny dotyczący
skiego PKP S.A. inwestycji w infrastrukturę i tabor. Jedną
UZ OD DAWNA BORYKA z opcji zwiększenia wolumenu inwestycji jest
SIĘ Z KORUPCJĄ. Zgodnie z nową wizją, przedsiębior-
ABY ODBUDOWAĆ stwo zostanie zreorganizowane. Celem UZ OPRACOWAŁO
KOLEJ, POTRZEBA tego działania będzie przygotowanie UZ NOWĄ STRATEGIĘ,
WIELOLETNIEJ PRACY do otwarcia rynku transportu kolejowego KTÓRA OBEJMUJE
dla prywatnych przewoźników, optymali- LATA 2019-2023
Na poziomie państwowym pro- zacji procesów i kosztów, a także przejście
gram z 2009 roku pozostaje w mocy. Nie do ustalania taryf rynkowych na transport przyciąganie kapitału prywatnego w formie
jest wdrażany ani pod względem czasu, ani przewozów towarowych. Centrum Strate- partnerstwa publiczno-prywatnego oraz
finansowania. W szczególności nie powo- gii Gospodarczej wydało zalecenia (w opar- finansowanie z budżetów państwowych
duje rocznych potrąceń z budżetów pań- ciu o niemieckie i polskie doświadczenie), i lokalnych infrastruktury o znaczeniu spo-
stwowych i lokalnych. które pomogą zoptymalizować koszty łecznym i gospodarczym oraz nierentow-
poprzez uniknięcie nieuzasadnionego za- nego transportu przewozów pasażerskich.
Najnowszy program reform wdra- mknięcia ważnych połączeń kolejowych
żany jest od trzech lat. Niestety dotychcza- dla społeczeństwa oraz uruchomienie A zatem, co jeszcze powstrzymuje
sowe jego wyniki nie są zbyt udane. Mimo rynku przewozów bez politycznej kon- UZ przed szybkim przejściem przez pro-
troli manualnej. ces reform?

UZ planuje utworzyć filie przewoźni-
ków pasażerskich i towarowych oraz oddzie-
lić je operacyjnie i finansowo od zarządzania

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 95

Jedną z przyczyn jest ciągła zmia- Mam nadzieję, że obecna reforma oznajmili przed co najmniej dziesięcioma
na kierownictwa. W ciągu 25 lat istnienia UZ będzie miała wpływ na organizację pro- laty, ale mimo chęci, do żadnego finanso-
kolei ukraińskich zmieniło się tu 18-tu ich dukcji lokomotyw na Ukrainie. Na danym wania nie doszło.
dyrektorów. Niektórzy mianowani dyrek- etapie reforma dotyczy jedynie optyma-
torzy generalni UZ nie byli zapoznani z te- lizacji systemu zarządzania na kolei, jed- Dopóki nie będzie wyraźnego źró-
matyką transportu kolejowego. W skutek nocześnie nie przyczynia się do odnowy dła finansowania zakupu lokomotyw, pro-
tego do rozmów o reformie nie dochodziło. zestawu ruchomego. ducenci nie zaangażują się w organizację
produkcji na Ukrainie.
Drugą przyczyną jest nierozwią- Bombardier, Alstom, Siemens i chiń-
zany problem nierentownych przewozów ska CRRC wcześniej spoglądała z zainte- Walenty Dola
pasażerskich. Ministerstwem Transportu resowaniem na ukraiński rynek. Swoją
przez lata kierowali socjaliści, co w tym gotowość do inwestowania w produkcję Artykuł został opracowany na podstawie
przypadku miało duże znaczenie. Nie byli informacji ze źródeł masowego przekazu WNP
oni ideologicznie zainteresowani przepro- REKLAMA
wadzeniem zmian biznesowych.

Trzecią przyczyną jest amortyzacja
niektórych środków trwałych. Sięgnęła
ona już prawie 100 proc., a kolej szybko
traci konkurencyjną pozycję wśród sąsia-
dów WNP.

Główny problem w stworzeniu no-
wych zakładów do produkcji lokomotyw
na terenie Ukrainy nie tkwi w reformie, ale
w stabilnym finansowaniu dostaw. Główna
przyczyna braku działania ze strony inwesto-
ra zagranicznego tkwi w brakujących środ-
kach na odnowę lokomotyw UZ. Związane
jest to z faktem, że UZ nie może podpisywać
długoterminowych umów stanowiących
kluczowy warunek w organizacji produkcji
na terenie Ukrainy. Każdy projekt, którego
celem jest zakup lokomotyw i który pozwo-
liłby na zlokalizowanie produkcji, zależy od
zawarcia w przyszłości długoterminowych
umów, mowa tu bowiem o 130-200 pojaz-
dach. Tylko taka ilość jest w stanie pokryć
koszty inwestycyjne stworzenia produkcji
na terenie Ukrainy. Obecny system tak dłu-
giego okresu finansowania nie gwarantuje.

Przykładem dla realizacji podobnej
inwestycji może być Kazachstan. Podpi-
sując umowę na zakup określonej liczby
lokomotyw elektrycznych, uwzględniono,
że znaczna część pojazdów ma być produ-
kowana w macierzystym kraju.

Aby uzyskać finansowanie na moder-
nizację taboru, należałoby zdobyć fundusze
m.in. w formie pożyczek. Europejski Bank
Odbudowy i Rozwoju (EBOR) i Europejski
Bank Inwestycyjny (EBI) przejawiali swoje
zainteresowanie sfinansowaniem zakupu
zestawu ruchomego na Ukrainę. Wówczas
mowa była o zakupie 120-150 towarowych
dwu systemowych lokomotyw elektrycznych
na kwotę 600 mln dolarów. Projekt ten prze-
widziany został na okres dłuższy niż 5 lat.

96 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

WnaOpęDdzÓi koRlej?

Pociąg wodorowy Coradia iLint wozi już pasażerów testy jeżdżącego już na niemieckich torach
w Niemczech, a testy na trasie ma przejść w Holandii. pociągu wodorowego. Kwestie proekolo-
Brytyjskie pociągi po modernizacji mają spalać tylko giczne są oczywiste, dodatkowo jego wy-
wodór. W Polsce trwają prace badawczo-rozwojowe korzystanie w Holandii jest alternatywą
nad wodorowymi lokomotywami, które pociągną składy dla elektryfikacji 1000 km linii kolejowych.
towarowe. Czy to alternatywne paliwo pozwoli zmienić
transport kolejowy na zeroemisyjny? Całkowicie bezemisyjna technologia
wzbudziła zainteresowanie także w Wiel-
Wyprodukowany przez Alstom ze- a jego prędkość maksymalna to 140 km/h. kiej Brytanii, gdzie w 2022 r. mają pojawić
spół trakcyjny to pierwszy całkowicie beze- Dwa przedseryjne wodorowe ze- się wodorowe pociągi Breeze. Nie będą
misyjny pociąg pasażerski. W jego ogniwach powstawały od zera, ale na bazie dotych-
paliwowych wodór przekształcany jest społy trakcyjne Alstoma od września 2018 czas używanych elektrycznych zespołów
w energię elektryczną, a produkt uboczny to r. regularnie wożą pasażerów w Dolnej Sak- trakcyjnych klasy 321, które staną się ze-
woda, skroplona i pod postacią pary. Energia sonii, docelowo do 2021 r. ma tam trafić 14 roemisyjne. Lokomotywy mają zostać wy-
powstała podczas procesu hamowania ma- pociągów Coradia iLint. O wyborze wodoru posażone w wodorowe generatory energii.
gazynowana jest w akumulatorach. W ogni- jako paliowa napędzającego kolej, pomyślano Takie zastosowanie pozwala spalać wodór
wach paliwowych wodór charakteryzuje także w innych niemieckich krajach związ- o niższej czystości niż ten potrzebny do
się wysoką sprawnością spalania, brakiem kowych – w Zagłębiu Ruhry 27, a w Bawarii zasilania ogniw paliwowych. Różnica jest
wibracji i co szczególnie ważne niskim po- 41, takich pociągów ma rozpocząć pracę od taka, że podczas spalania wytwarzane jest
ziomem emisji hałasu. Za ten projekt spół- 2022 r. We Francji 15 pociągów regionalnych ciepło, które w silniku spalinowym zmienia-
ka otrzymała w 2018 r. międzynarodową Coradia iLint będzie woziło pasażerów od ne jest w energię mechaniczną, natomiast
nagrodę GreenTec w kategorii Mobilność. 2022 roku, a narodowy przewoźnik SNCF w przypadku ogniw paliwowych, produko-
Wyróżnienie to premiuje produkty, działania nie wyklucza, że już za 15 lat na rzecz wodoru wana jest energia elektrochemiczna. Jest
i osoby, wyróżniające się w kwestii ochrony zrezygnuje całkowicie z pociągów o napędzie to wspólne przedsięwzięcie Alstom i wła-
środowiska. Innowacyjny pociąg posiada po- diesla. Stosowne umowy podpisane przez ściciela taboru w Wielkiej Brytanii, spółki
dobne parametry, jak jego spalinowy odpo- kontrahentów poza pociągami obejmują Eversholt Rail. Brytyjczycy podobnie jak
wiednik Coradia Lint, mianowicie na jednym także kwestie konserwacji i dostaw wodoru. Niemcy, w celu redukcji emisji CO2 posta-
tankowaniu może przejechać do 1000 km, nowili całkowicie wyeliminować tabor z na-
Natomiast w Holandii w pierwszej pędem diesla, wyznaczając sobie termin
połowie 2020 r. odbędą się dwutygodniowe przejścia na rok 2040.

W Polsce wodór jako alternatywne
paliwo i sposób na dywersyfikację źródeł
zasilania na kolei, dotychczas rozważano

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 97

jedynie w sferze transportu towarowe- kompletne przetestowanie napędu w prakty- napędu elektrycznego. Projekt zakłada, że
go. We wrześniu 2018 r. przedstawiciele ce i powinien przyczynić się do popularyzacji technologia ta ma być wykorzystana zarówno
Grupy Lotos, spółki Lotos Lab i Politechni- nowoczesnych i ekologicznych rozwiązań. w lokomotywach towarowych, jak i do budo-
ki Warszawskiej, podpisali porozumienie wy całkowicie bezemisyjnych zespołów trak-
i umowę ramową dotyczącą współpracy Lokomotywy wodorowe są też cyjnych przeznaczonych do przewozu osób.
badawczo-rozwojowej. W wyniku wspól- w planach PKP Cargo. W listopadzie 2018 Polski Koncern Naftowy podjął już decyzję
nych prac nad ogniwami jonowymi i wodo- r. podczas Kongresu 590 w Jesionce koło o budowie instalacji do doczyszczania wodo-
rowymi mają powstać dwie prototypowe Rzeszowa, spółka podpisała list intencyjny ru, która powstanie w zakładzie w Trzebini,
lokomotywy manewrowe o napędzie hy- z Fabryką Pojazdów Szynowych H. Cegielski należącym do spółki ORLEN Południe. Roz-
brydowym. Obok napędu elektrycznego i Jastrzębską Spółką Węglową, który doty- poczęcie produkcji czystego paliwa wodoro-
z baterii litowo-jonowej będą wyposażone czył komercyjnego wykorzystania wodoru wego planowane jest w 2021 roku.
w napęd alternatywny, pierwsza spalinowy, w transporcie kolejowym. Poza kwestiami
a druga wodorowy. Uczelnia udostępnia proekologicznymi, włączenie do taboru naj- Zainteresowanie wodorem cały czas
swoje laboratoria i zaplecze naukowe pięciu większego przewoźnika towarowego w kraju rośnie. Z uwagi na plany osiągnięcia przez Unię
wydziałów, natomiast spółki Lotos wnoszą lokomotyw z takim alternatywnym napę- Europejską statusu gospodarki neutralnej
wsparcie w postaci niezbędnego do prac dem, może przysporzyć sporych oszczęd- dla klimatu, już za 30 lat, ten surowiec może
sprzętu, technologii oraz licencji. Realiza- ności. Choć nie podano konkretnych ram okazać się kluczowy w najbliższej przyszłości.
cja przedsięwzięcia przewidziana jest do czasowych, oddanie prototypu innowacyj- Napęd wodorowy jest także konkurencyj-
roku 2022, czyli zgodne z przyjętą strategią nej lokomotywy wodorowej szacuje się na ny w stosunku do pojazdów wyposażonych
Grupy Lotos. W jej ramach pod koniec 2018 co najmniej trzy lata. Dostawcą paliwa ma w akumulatory litowo-jonowe, ponieważ
r. ruszył projekt „Pure H2” współfinansowa- być JSW, która zamierza pozyskiwać wodór kwestia ich utylizacji po zakończeniu użytko-
ny z unijnego instrumentu „Łącząc Europę” z gazu koksowniczego, który jest produktem wania, jest cały czas problematyczna. Temat
(CEF). Projekt zakłada budowę instalacji do ubocznym w procesie koksowania węgla. tego przyszłościowego paliwa integruje wiele
oczyszczania i dystrybucji wodoru. Gotowy Spółka podczas produkcji wytwarza ogromne środowisk. Warto tu wspomnieć o działalności
produkt ma być wysokiej czystości (99,999%), ilości wodoru, jednak niezbędna jest odpo- Klastra Technologii Wodorowych i Czystych
która jest niezbędna do zasilania ogniw wo- wiednia instalacja do jego oddzielania, która Technologii Energetycznych. Pod jego patro-
dorowych napędzających silniki elektryczne. musi zostać zbudowana. Ponadto JSW za- natem od 2017 r. prowadzone są projekty
Choć obecnie Lotos produkuje wodór, który mierza budować ogniwa wodorowe i w tym badawczo-rozwojowe i inwestycyjne.
jest potrzebny do przerobu ciężkich pozo- celu stworzyć specjalny zakład na terenie
stałości ropy i odsiarczania paliw, nie ma on byłej kopalni Krupiński w Suszcu. Choć technologia wykorzystania
jednak takich parametrów. Ponadto projekt wodoru w polskich pojazdach szynowych
zakłada budowę dwóch punktów tankowa- W POLSCE WODÓR cały czas jest opracowywana, to techno-
nia wodoru w Gdańsku i Warszawie. Jego JAKO ALTERNATYWNE logia jego wytwarzania na przemysłową
wartość wynosi 10 mln euro, a realizacja PALIWO I SPOSÓB skalę lada chwila może zostać wdrożona.
przewidziana jest do 2021 r. NA DYWERSYFIKACJĘ Dotychczas problem w procesie produkcji
ŹRÓDEŁ ZASILANIA wodoru, stanowiła jej wielka energochłon-
W sierpniu 2019 r. w Urzędzie Trans- NA KOLEI, DOTYCHCZAS ność. Tymczasem, coraz częściej mówi się
portu Kolejowego odbyło się spotkanie, które ROZWAŻANO JEDYNIE o wykorzystaniu energii elektrycznej wy-
dotyczyło możliwości wykorzystania wodoru W SFERZE TRANSPORTU tworzonej przez farmy wiatrowe. Wówczas
jako paliwa w polskim transporcie kolejo- TOWAROWEGO niezbędna w procesie elektrolizy, czyli roz-
wym. Wzięli w nim udział m.in. producenci kładu wody na tlen i wodór, energia eterycz-
pojazdów kolejowych: H.Cegielski – Fabry- Przełom w podejściu do napędu wo- na pochodziłaby z odnawialnego źródła, a to
ka Pojazdów Szynowych i Alstom Konstal; dorowego na kolei, o którym zaczęto mówić stanowiłoby dodatkowy atut tego surowca.
producent wodoru JSW Innowacje S.A. oraz również w kontekście przewozów pasażer- Taki rozwój wypadków może doprowadzić
PKP Cargo S.A. Do konieczności nawiązania skich, nastąpił 12 grudnia 2019 r. Tego dnia do znaczącego spadku ceny oczyszczonego
współpracy wielosektorowej, przy pracach PKN ORLEN i Pesa Bydgoszcz podpisały wodoru, co cały czas jest kluczowym czyn-
badawczo-rozwojowym nad wykorzysta- list intencyjny, który dotyczy współpracy nikiem przemawiającym o praktycznym
niem technologii wodorowej odniósł się na rzecz rozwoju zeroemisyjnego transpor- wykorzystaniu zielonej energii w ujęciu
Prezes Urzędu Transportu Kolejowego, dr tu towarowego. Ogniwa wodorowe jako al- komercyjnym.
inż. Ignacy Góra, który powiedział, że ternatywne źródło energii sprawdzają się
na długich trasach, gdzie kursują składy to- Tomasz Mokos
– powinniśmy w Polsce uruchomić warowe, ponieważ są lżejsze od baterii do
pilotażowy projekt, który obejmie przynaj-
mniej trzy podmioty: producenta wodoru,
producenta taboru i przewoźnika kolejowe-
go, który będzie wykorzystywał napędzany
wodorem pojazd. Taki projekt pozwoli na

98 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

Podróżni korzystają
z efektów elektryfikacji

linii Węgliniec – Zgorzelec

Od grudnia ubiegłego roku szybciej jeździmy pociągiem z Wrocławia przez Węgliniec
do Zgorzelca. To efekt elektryfikacji odcinka Węgliniec-Zgorzelec na magistrali kolejowej E30.
Inwestycję o wartości 70 mln zł netto, współfinansowaną z instrumentu CEF
– „Łącząc Europę” realizowały PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Już od 15 grudnia ub.r., wraz z wej-
ściem w życie nowego rozkładu jazdy, podróż
pociągiem z Wrocławia do Zgorzelca skró-
ciła się nawet do 1h 38 min. Codziennie
na trasie kursuje osiem składów ze stolicy
Dolnego Śląska do Zgorzelca i z powrotem.
Dotychczas brak sieci trakcyjnej między
Węglińcem a Zgorzelcem wymagał zmia-
ny lokomotyw elektrycznych na spalinowe
i o kilkanaście minut wydłużał czas
przejazdu.

PODSTACJE TRAKCYJNE

Stanowią kluczowy element kolejo-
wej infrastruktury energetycznej. To
w nich, doprowadzony z głównych
punktów zasilania prąd o średnim
napięciu 20 kV przetwarzany jest
w prąd stały o napięciu 3 kV, któ-
rym zasilana jest sieć trakcyjna,
a następnie pojazdy.

- Elektryfikacja odcinka Węgliniec –
Zgorzelec na magistrali E30, łączącej miej-
scowości na terenie Dolnego Śląska, kilka
regionów Polski, Niemcy i Ukrainę, sprawia,
że podróże są krótsze i wygodniejsze oraz

RAPORT KOLEJOWY / 01_2020 99

bardziej przyjazne dla środowiska. Inwesty- szybsze i bardziej konkurencyjne względem • Elektroniczne urządzenie zie-
cja jest przykładem efektów, uzyskiwanych przewozów drogowych. Tym samym więcej mnonozwarciowe;
przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. dzięki ładunków przewożonych koleją odciąży
realizacji Krajowego Programu Kolejowe- drogi i zwiększy bezpieczeństwo. • Rozdzielnice;
go – powiedział Arnold Bresch, członek • Bateria akumulatorów;
Zarządu PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. Nowoczesna podstacja • Urządzenia sterowania lokalne-
trakcyjna w Zgorzelcu:
Na 27-kilometrowym zelektryfiko- go i zdalnego.
wanym odcinku zamontowano 920 słupów Obiekt, zlokalizowany w 25,700 kilo-
oraz 54 bramki trakcyjne. Aby zapewnić metrze linii i Węgliniec - Zgorzelec (nr 278), RK
wymagane zasilanie dla pociągów elektrycz- jest w pełni bezobsługowy. Zastosowano
nych oraz urządzeń wykorzystywanych na sprawdzone rozwiązania elektroenerge- PODSTACJE TRAKCYJNE
linii, zmodernizowano podstację trakcyjną tyczne, w tym zdalne i lokalne sterowanie,
w Węglińcu oraz zbudowano dwie nowe urządzenia transformatorowe, prostowniki Zasilają również tzw. linie potrzeb
w Pieńsku i Zgorzelcu. i rozdzielnie. nietrakcyjnych wzdłuż szlaku kole-
jowego. Dostarczają prąd m.in. do
Elektryfikacja i skrócony czas prze- Wybrane elementy wyposażenia urządzeń sterowania ruchem kole-
jazdu to również zwiększona przepustowość podstacji: jowym, systemów ogrzewania roz-
linii – możliwość przejazdu większej liczby jazdów, oświetlenia znajdującego się
pociągów. Lepszym warunkom dla przewo- • 2 transformatory prostownikowe na stacjach i przystankach.
zów pasażerskich, zarówno w ruchu regional- (na zewnątrz budynku);
nym, jak i dalekobieżnym, będą towarzyszyć
także udogodnienia dla ruchu towarowego. • 2 prostowniki diodowe 12-pulsowe;
• Rozdzielnica 20kV AC;
Dzięki ukończonej elektryfikacji linii, • 2 transformatory na potrzeby
przewozy ładunków staną się sprawniejsze,
podstacji (na zewnątrz budynku);
• Rozdzielnica 3kV DC;

AUTOPROMOCJA

100 RAPORT KOLEJOWY / 01_2020

Zastosowania tworzyw
polimerowych i kompozytowych
w transporcie kolejowym

Rozwój inżynierii materiałowej a także technik wytwarzania i ich recykling mechaniczny są procesami
przyczynił się w skali globalnej do zmian w stylu życia energooszczędnymi w stosunku do prze-
współczesnych ludzi. Jednym z jego przejawów jest róbki innych materiałów konstrukcyjnych.
możliwość szybkiego przemieszczania ludzi i ładunków Bardzo ważna z punktu widzenia użyt-
w obrębie kontynentu i przestrzeni transkontynentalnej. kownika jest także ich dobra izolacyjność
cieplna i elektryczna i dla i dla większo-
Wzrost wymiany osobowej i towaro- pomiędzy makrocząsteczkami w wyniku ści z nich hydrofobowość. Niestety two-
wej środkami masowego transportu generuje sieciowania makrocząsteczek – duropla- rzywa polimerowe posiadają wady, do
potrzebę energooszczędnego wytwarzania sty) lub siłami wiązań fizycznych, głównie których z punktu widzenia zastosowań
pojazdów, spełniających współczesne ocze- poprzez oddziaływanie międzycząstecz- w środkach transportu należy zaliczyć: niskie
kiwania, zwłaszcza w zakresie zużycia paliwa kowe van der Waalsa (tworzywa termopla- w porównaniu ze stalą i aluminium wartości
i emisji gazów cieplarnianych do atmosfery. styczne). Termoplasty można wielokrotnie modułu Younga oraz wytrzymałości statycz-
Jednym ze sposobów realizacji tych celów przetwarzać, ponieważ większość z nich nej i zmęczeniowej, zmienność właściwości
jest wzrost udziału lekkich materiałów po- ulega topnieniu w zakresie 200-300oC. Je- mechanicznych w zależności od czasu ob-
limerowych i kompozytowych w budowie dynie materiały o strukturze usieciowanej ciążania i temperatury otoczenia, relaksa-
pojazdów. Tworzywa polimerowe, mimo (np. żywice epoksydowe i poliestrowe, po- cja naprężeń czy też kilkukrotnie większa
ostatnio pojawiającym się doniesieniom (czę- liuretany, guma) nie topią się, co utrudnia w stosunku do stali rozszerzalność termiczna
sto jako fałszywe wiadomości ang. fake news) ich wtórne wykorzystanie. oraz palność. W związku z tym tworzywa
o ich negatywnym oddziaływaniu na środo- polimerowe modyfikuje się napełniaczami
wisko naturalne i człowieka, są materiałami WZROST WYMIANY wzmacniającymi, przede wszystkim włók-
dzięki którym można kreować przełomowe OSOBOWEJ nami ciętymi i długimi oraz uniepalniaczami.
dla jakości naszego życia wynalazki. Przykła- I TOWAROWEJ
dem jest opatentowany w 1870 roku celuloid, ŚRODKAMI MASOWEGO Obie formy modyfikacji materia-
który umożliwił zapis ruchomych obrazów TRANSPORTU łów można dostrzec w konstrukcyjnych
na taśmie filmowej i spowodował rozwój GENERUJE POTRZEBĘ elementach budowy pojazdów. Dąży się
fotografii. Skuteczne ocieplanie budynków ENERGOOSZCZĘDNEGO w ten sposób do redukcji masy własnej
materiałami izolacyjnymi, wytwarzanie ol- WYTWARZANIA środka transportu, przy zachowaniu ak-
brzymich łopat wirników siłowni wiatrowych POJAZDÓW ceptowalnych właściwości mechanicznych
(w 2019 roku ich długość przekroczyła już i użytkowych. Zastosowanie większej liczby
100 m) czy też skonstruowanie tzw. sztucz- Niewątpliwą zaletą tworzyw poli- lekkich elementów z polimerowych tworzyw
nego serca (w tym również polskiego, au- merowych jest ich mała gęstość od 900 do konstrukcyjnych spowodowało zauważal-
torstwa pracowników Fundacji Rozwoju 2200 kg/m3, co w porównaniu do stali jest ne zmniejszenie zużycia paliwa i energii
Kardiochirurgii z Zabrza) do wspomagania wartością wielokrotnie mniejszą (zakres elektrycznej. W dobie wdrażania polityki
pracy naturalnego układu krążenia pacjen- gęstości stali 7400-7900 kg/m3). Ponad- zrównoważonego rozwoju i pakietu dla
ta, nie byłoby możliwe bez udziału tworzyw to, produkcja wytworów polimerowych Gospodarki o Obiegu Zamkniętym (GOZ,
polimerowych. Zasadniczym składnikiem ang. Circular Economy), tego typu działa-
w budowie tych materiałów są makroczą- nia są szczególnie uzasadnione. Lżejsza
steczki, które oddziaływują na siebie siłami konstrukcja środka transportu to w skali
wiązań chemicznych (najmocniejsze, wiązanie globalnej również istotne obniżenie emisji
gazów cieplarnianych do atmosfery. Spo-
glądając na współczesny samochód czę-
sto nie domyślamy się, że do jego budowy
używa się przeciętnie około 300 kg tworzyw