รำ วงมาตรฐาน จัดทำ โดย ด.ญ. พัชรญาภา รอดมณี เลขที่32 ม.203 เสนอ คุณครูนฤนาท สุวรรณจุณี โรงเรียนเบญจมราชูทิศ
ประวัติ ความเป็นมา รำ วงมาตรฐาน วิวัฒนาการมาจากการรำ โทน เป็นการละเล่นพื้นเมืองของไทย ต่อมา ท่านผู้หญิงละเอียด พิบูลสงคราม ได้แต่งเนื้อ ร้องและมอบให้กรมศิลปากรบรรจุท่ารำ ไว้เป็น มาตรฐาน เป็นเพลงที่มีเนื้อร้องสุภาพ ใช้คำ ง่าย ทำ นองเพลงง่าย มุ่งให้เห็นวัฒนธรรมของชาติ เป็นส่วนใหญ่ การแสดงจะใช้ผู้แสดงหญิงชาย ไม่น้อยกว่า ๕ คู่
รำ วงมาตรฐานมีทั้งหมด10เพลง กรมศิลปากรแต่งเนื้อร้องจำ นวน 5 เพลง คือ เพลงงามแสง เดือน เพลงชาวไทย เพลงรำ ซิมารำ เพลงคืนเดือนหงาย ท่านผู้หญิงละเอียด พิบูลสงคราม แต่งเนื้อร้องเพิ่มอีก 6 เพลง คือเพลงดวงจันทร์วันเพ็ญ เพลงดอกไม้ของชาติ เพลงดวง จันทร์ขวัญฟ้า ฟ้ เพลงหญิงไทยใจงามเพลงบูชานักรบ เพลงยอด ชายใจหาญ ส่วนทำ นองเพลงทั้ง 10 เพลง กรมศิลปากร และ กรมประชาสัมพันธ์เป็น ป็ ผู้แต่ง
เครื่องดนตรีที่ใช้ประกอบ เพลงที่ใช้ประกอบการแสดงได้แก่ เพลงงามแสงเดือน เพลงชาวไทย เพลงรำ ซิมารำ เพลงคืน เดือนหงาย เพลงดวงจันทร์วัน วั เพ็ญ เพลงดอกไม้ของชาติ เพลงหญิงไทยใจงาม เพลงดวงจันทร์ ขวัญ วั ฟ้า เพลงยอดชายใจหาญ และเพลงบูชานักรบ การแต่งกาย 1)แบบชาวบ้าน ชาย นุ่งผ้า โจงกระเบน สวมเสื้อคอพวงมาลัย เอวคาดผ้าห้อยชายด้านหน้าหญิง นุ่งโจงกระเบน ห่มผ้าสไบ อัดจีบ ปล่อยผม ประดับดอกไม้ที่ผมด้านซ้าย คาดเข็มขัด ใส่เครื่อ รื่ งประดับ 2)แบบรัชกาลที่5 ชาย นุ่งโจงกระเบน สวมเสื้อราชประแตน ใส่ถุงเท้า ร้องเท้าหญิง นุ่งโจงกระเบน สวมเสื้อลูกไม้ สไบพาดบ่าผูกเป็นโบว์ ทิ้งชายไว้ข้ ว้ ข้ างลำ ตัวด้านซ้าย ใส่เครื่อ รื่ งประดับมุก 3)แบบสากลนิยม ชาย นุ่งกางเกง สวมสูท ผูกไท้หญิง นุ่งกระโปรงป้ายข้าง ยาวกรอมเท้า ใส่เสื้อคอกลม แขนกระบอก 4)แบบราตรีสรีโมสร ชายนุ่งกางเกง สวมเสื้อพระราชทาน ผ้าคาดเอวห้อยชายด้านหน้าหญิงนุ่ง กระโปรงยาวจีบหน้านาง ใส่เสื้อจับเดรป ชายผ้าห้อยจากบ่าลงไปทางด้านหลัง เปิดไหล่ขวา ศีรษะทำ ผมเกล้าเป็นมวยสูง ใส่เกี้ยวและเครื่อ รื่ งประดับ
วงปี่พาทย์ไม้น ม้ วม
การแต่งกาย
เพลงและท่า ท่ รำ 1)เพลงงามแสงเดือน งามแสงเดือนมาเยือนส่องหล้า งามใบหน้าเมื่ออยู่วงรำ (ซ้ำ ) เราเล่นเพื่อสนุก เปลื้องทุกข์วายระกำ ขอให้เล่นฟ้อฟ้นรำ เพื่อสามัคคีเอย เพลงและท่ารำ ความหมายเพลง: ยามที่แสงจันทร์ส่องมายังโลกทำ ให้โลกนี้ ดูสวยงาม ผู้คนที่มาเล่นรำ วงยามที่แสงจันทร์ส่อง ก็มีความงดงาม ด้วย การรำ วงนี้เพื่อให้มีความสนุกสนาน มีความสามัคคีกัน และละทิ้งความทุกข์ให้หมดสิ้นไป
ท่าที่ใช้: เพลงและท่ารำ ท่าสอดสร้อยมาลา
เพลงและท่า ท่ รำ 2)เพลงชาวไทย ชาวไทยเจ้าเอ๋ย ขออย่าละเลยในการทำ หน้าที่ การที่เราได้เล่นสนุก เปลื้องทุกข์สบายอย่างนี้ เพราะชาติเราได้เสรี มีเอกราชสมบูรณ์ เราจึงควรช่วยชูชาติ ให้เก่งกาจเจิดจำ รูญ เพื่อความสุขเพิ่มพูน ของชาวไทยเราเอย ความหมายเพลง: เพลงและท่ารำ หน้าที่ที่ชาวไทยพึงมีต่อประเทศชาตินั้น เป็นสิ่งที่ทุกคนควรกระทำ อย่าได้ละเลยไปเสีย ในการที่เราได้มาเล่นรำ วงกันอย่าง สนุกสนาน ปราศจากทุกข์โศกทั้งปวงนี้ก็เพราะว่าประเทศไทยเรามีเอกราช ประชาชนมีเสรีในการคิดจะทำ สิ่งใดๆ ดังนั้นเราจึง ควรช่วยกันเชิดชูชาติไทยให้เจริญรุ่งเรืองต่อไป เพื่อความสุขยิ่งๆ ขึ้นของไทยเราตลอดไป
ท่าที่ใช้: เพลงและท่ารำ ท่าชักแป้งผัดหน้า
เพลงและท่า ท่ รำ รำ มาซิมารำ เริงระบำ กันให้สนุก ยามงานเราทำ งานจริงจริง ไม่ละไม่ทิ้งจะเกิดเข็ญขุก ถึงยามว่างเราจึงรำ เล่น ตามเชิงเช่นเพื่อให้สร่างทุกข์ ตามเยี่ยงอย่างตามยุค เล่นสนุกอย่างวัฒนธรรม เล่นอะไรให้มีระเบียบ ให้งามให้เรียบจึงจะคมขำ มาซิมาเจ้าเอ๋ยมาฟ้อฟ้นรำ มาเล่นระบำ ของไทยเราเอย ความหมายเพลง: เพลงและท่ารำ ขอพวกเรามาเล่นรำ วงกันให้สนุกสนานเถิดในยามว่างเช่นนี้จะได้คลายทุกข์ ถึงเวลางานเราก็จะทำ งานกันจริงๆ เพื่อจะได้ไม่ลำ บาก และการรำ ก็จะรำ อย่างมีระเบียบแบบแผน ตามวัฒนธรรมไทยของเราแล้วจะดูงดงามยิ่ง
ท่าที่ใช้: เพลงและท่ารำ ท่ารำ ส่าย
เพลงและท่า ท่ รำ 4)เพลงคืนเดือนหงาย ยามกลางคืนเดือนหงาย เย็นพระพายโบกพลิ้วปลิวมา เย็นอะไรก็ไม่เย็นจิต เท่าเย็นผูกมิตรไม่เบื่อระอา เย็นร่มธงไทยปกไทยทั่วหล้า เย็นยิ่งน้ำ ฟ้าฟ้มาประพรมเอย ความหมายเพลง: เพลงและท่ารำ เวลากลางคืน เป็นคืนเดือนหงาย มีลมพัดมาเย็นสบายใจ แต่ก็ยังไม่สบายใจเท่ากับการ ที่ได้ผูกมิตรกับผู้อื่น และที่ร่มเย็นไปทั่ว ทุกแห่งยิ่งกว่าน้ำ ฝนที่ โปรยลงมา ก็คือการที่ประเทศไทยเป็นประเทศที่เป็นเอกราช มีธงชาติไทยเป็นเอกลักษณ์ ทำ ให้ร่มเย็นทั่วไป
ท่าที่ใช้: เพลงและท่ารำ ท่าสอดสร้อยมาลาแปลง
เพลงและท่า ท่ รำ 5)เพลงดวงจันทร์วันเพ็ญ ดวงจันทร์วันเพ็ญ ลอยเด่นอยู่ในนภา ทรงกลดสดสี รัศมีทอแสงงามตา แสงจันทร์อร่าม ฉายงามส่องฟ้าฟ้ ไม่งามเท่าหน้า นวลน้องยองใย งามเอยแสนงาม งามจริงยอดหญิงชาติไทย งามวงพักตร์ยิ่งดวงจันทรา จริตกิริยานิ่มนวลละไม วาจากังวาน อ่อนหวานจับใจ รูปทรงสมส่วน ยั่วยวนหทัย สมเป็นดอกไม้ ขวัญใจชาติเอย ความหมายเพลง: เพลงและท่ารำ พระจันทร์เต็มดวงที่ลอยอยู่บนท้องฟ้าฟ้นั้นช่างดูสวยงาม เพราะเป็นพระจันทร์ทรงกลด คือมีแสงเลื่อมกระจายออกรอบดวงจันทร์ทั้งดวง แต่ถึงจะงาม อย่างไรก็ยังไม่เท่าความงามของดวงหน้าหญิงสาว ที่ดูผุดผ่องมีน้ำ มีนวล อีกทั้งรูปร่างก็ดูสมส่วน กิริยาวาจาก็อ่อนหวานไพเราะ สมแล้วกับที่เปรียบว่า หญิงไทยนี้คือดอกไม้
ท่าที่ใช้: เพลงและท่ารำ ท่าแขกเต้าเข้ารัง และ ท่าผาลาเพียงไหล่
เพลงและท่า ท่ รำ 6)เพลงดอกไม้ของชาติ ขวัญใจดอกไม้ของชาติ งามวิลาสนวยนาดร่ายรำ (ซ้ำ ) เอวองค์อ่อนงาม ตามแบบนาฏศิลป์ ชี้ชาติไทยเนาว์ถิ่น เจริญวัฒนธรรม งานทุกสิ่งสามารถ สร้างชาติช่วยชาย ดำ เนินตามนโยบาย สู้ทนเหนื่อยยากตรากตรำ ความหมายเพลง: เพลงและท่ารำ ผู้หญิงไทยเปรียบได้กับดอกไม้ของชาติ ยามที่กรีดกรายร่ายรำ ก็ดูอ่อนช้อยงดงาม มีเสน่ห์ตามแบบแผนของ นาฏศิลป์ไทย ซึ่งเป็นการชี้ให้เห็นว่า ชาติไทยเราเป็นชาติไทยที่เจริญรุ่งเรืองด้วยวัฒนธรรม หญิงไทยเรานี้ นอกจากจะมีความสวยงามแล้ว ด้านการงานก็สามารถทำ ได้ทุกอย่าง ยอมเหนื่อยยากลำ บากเพื่อช่วยชาย
ท่าที่ใช้: เพลงและท่ารำ ท่ารำ ยั่ว
เพลงและท่า ท่ รำ เดือนพราวดาวแวววาวระยับ แสงดาวประดับส่องให้เดือนงามเด่น ดวงหน้าโสภาเพียงเดือนเพ็ญ คุณความดีที่เห็นเสริมให้เด่นเลิศงาม ขวัญใจหญิงไทยส่งศรีชาติ รูปงามวิลาสใจกล้ากาจเรืองนาม เกียรติยศก้องปรากฏทั่วคาม หญิงไทยใจงามยิ่งเดือนดาวพราวแพรว ความหมายเพลง: ดวงจันทร์ที่ส่องแสงอยู่บนท้องฟ้าฟ้มีความงดงามมาก และยิ่งได้แสงอันระยิบระยับของดวงดาวด้วยแล้ว ยิ่ง ทำ ให้ดวงจันทร์นั้นงามเด่นยิ่งขึ้น เปรียบเหมือนกับดวงหน้าของหญิงสาวที่มีความงดงามอยู่แล้ว ถ้ามีคุณ ความดีด้วย ก็จะทำ ให้หญิงนั้นงามเป็นเลิศ ผู้หญิงไทยนี้เป็นขวัญใจของชาติ เป็นที่เชิดหน้าชูตาของชาติ รูป ร่างก็งดงาม จิตใจก็กล้าหาญ ดังที่มีชื่อเสียงปรากฏอยู่ทั่วไป
เพลงและท่ารำ
เพลงและท่า ท่ รำ 8)เพลงดวงจันทร์ขวัญฟ้าฟ้ ดวงจันทร์ขวัญฟ้าฟ้ชื่นชีวาขวัญพี่ จันทร์ประจำ ราตรี แต่ขวัญพี่ประจำ ใจ ที่เทิดทูนคือชาติ เอกราชอธิปไตย ถนอมแนบสนิทใน คือขวัญใจพี่เอย ความหมายเพลง: เพลงและท่ารำ ในเวลาค่ำ คืนท้องฟ้าฟ้มีดวงจันทร์ประจำ อยู่ ในใจของชายก็มีหญิงอันเป็นสุดที่รักประจำ อยู่เช่นกัน สิ่งที่เทิดทูน ยกย่องไว้ก็คือชาติไทยที่เป็นเอกราช มีอิสระแก่ตนไม่ขึ้นกับใคร และสิ่งที่แนบสนิทอยู่ในใจของชายก็คือหญิง อันเป็น สุดที่รัก
หญิง ท่าช้างประสานงา ชายท่าจันทร์ทรงกลด
เพลงและท่า ท่ รำ 9)เพลงยอดชายใจหาญ โอ้ยอดชายใจหาญ ขอสมานไมตรี น้องขอร่วมชีวี กอบกรณีย์กิจชาติ แม้สุดยากลำ เค็ญ ไม่ขอเว้นเดินตาม น้องจักสู้พยายาม ทำ เต็มความสามารถ ความหมายเพลง: เพลงและท่ารำ ขอผูกมิตรไมตรีกับชายผู้กล้าหาญ และจะขอมีส่วนในการทำ ประโยชน์ทำ หน้าที่ของ ชาวไทย แม้จะลำ บากยาก แค้น ก็จะขอช่วยเหลือจนเต็มความสามารถ
หญิง ชะนีร่ายไม้ ชาย ท่าจ่อเพลิงกาล
เป้าหมายและทิศทิ ทางในอนาคต 10)เพลงบูชานักรบ น้องรักรักบูชาพี่ ที่มั่นคงที่มั่นคงกล้าหาญ เป็นนักสู้เชี่ยวชาญ สมศักดิ์ชาตินักรบ น้องรักรักบูชาพี่ ที่มานะที่มานะอดทน หนักแสนหนักพี่ผจญ เกียรติพี่ขจรจบ น้องรักรักบูชาพี่ ที่ขยันที่ขยันกิจการ บากบั่นสร้างหลักฐาน ทำ ทุกด้านทำ ทุกด้านครันครบ น้องรักรักบูชาพี่ ที่รักชาติที่รักชาติยิ่งชีวิต เลือดเนื้อพี่พลีอุทิศ ชาติยงอยู่ยงอยู่คู่พิภพ ความหมายเพลง: เพลงและท่ารำ น้องรักและบูชาพี่ เพราะมีความกล้าหาญ เป็นนักสู้ที่เก่งกล้าสามารถสมกับเป็นชายชาตินักรบที่มีความมานะ อดทน แม้ว่าจะยากเย็นแสนเข็ญ พี่ก็ต่อสู้จนชื่อเสียงเลื่องลือไปทั่ว นอกจากนี้ยังขยันขันแข็งในงานทุกอย่าง อุตส่าห์สร้างหลักฐานให้มั่นคง และพี่ยังมีความรักในชาติบ้านเมืองยิ่งกว่าชีวิต ยอมสละได้แม้ชีวิตและเลือด เนื้อเพื่อให้ชาติไทยคงอยู่คู่โลกต่อไป
หญิง ขัดจางนางและล่อแก้ว ชายจันทร์ทรงกลดและขอแก้ว