SAINS

UNIT TUMBUHAN

3

30

Tumbuh-tumbuhan perlu membiak
untuk mengekalkan spesiesnya.
Terdapat beberapa cara pembiakan
tumbuhan. Apakah cara pembiakan
tumbuh-tumbuhan yang anda tahu?

31

3.1 PEMBIAKAN TUMBUHAN

Kenali Pembiakan Tumbuhan

Tumbuhan boleh dibiakkan dengan pelbagai cara, antaranya adalah
melalui biji benih dan keratan batang.

Cili

Tumbuhan
yang
Padi dibiakkan Labu

dengan
biji benih

Jagung Tembikai

32 Tomato

Tebu

Bunga kertas Tumbuhan Kesum
yang dibiakkan

dengan
keratan batang

Bunga raya Ubi kayu

CARIAN INTERNET Bunga ros

Cari maklumat CELIK ILMU
mengenai cara
pembiakan tumbuhan. Selain pembiakan melalui biji benih dan keratan batang,
tumbuhan juga dibiakkan dengan cara menggunakan
Bincangkan ciri-ciri daun, spora dan batang rayap.
tumbuhan yang
membiak melalui Setawar Paku pakis Strawberi
biji benih dan
keratan batang.

Nota Guru • Murid berkongsi maklumat tentang tumbuhan lain yang membiak 33
dengan cara yang sama dari kawasan persekitaran.
3.1.1

Cara-cara Pembiakan Tumbuhan

Biji Benih

Tumbuhan memerlukan agen untuk menyebarkan biji benih. Antara agen
penyebaran biji benih adalah seperti berikut:

Haiwan Angin

Serangga Agen penyebaran Air
biji benih

Keratan Batang

Pembiakan secara keratan batang dilakukan dengan tiga cara iaitu keratan
kayu lembut, keratan kayu sederhana keras dan keratan kayu keras.

Keratan kayu lembut Keratan kayu Keratan kayu keras
sederhana keras

Semua daun Daun di Semua daun
tidak dibuang bahagian dibuang
bawah dibuang
Contoh pokok: Contoh pokok:
Contoh pokok:

Pokok ati-ati Pokok bunga raya Pokok angsana

Nota Guru • Murid menonton video cara penyebaran biji benih dan 35
keratan batang.
3.1.2

Aktiviti 1 Menanam Biji Benih Pokok Cili

Tujuan: Mempelajari cara pembiakan
tumbuhan melalui biji benih.

Peralatan dan bahan: CELIK ILMU

• Pasu, sudip tangan, botol penyembur air, Medium semaian ialah
sarung tangan campuran tanah loam,
bahan organik dan pasir.
• Medium semaian, air, biji benih pokok cili
3
Langkah-langkah: 2
1

Masukkan medium Buat lubang pada Masukkan beberapa
biji benih ke dalam
semaian ke dalam pasu. medium semaian lubang.

menggunakan jari. 6

45

Tutup lubang tersebut Siram biji benih setiap Label tarikh semaian
dengan medium hari dan letakkan di dan nama pokok.
semaian. tempat redup.

Nota Guru • Murid melakukan aktiviti dengan bimbingan guru.
• Murid merekodkan aktiviti dan hasil pertumbuhan pokok dalam
36 buku skrap. 3.1.3

Aktiviti 2 Menanam Keratan Batang Pokok Bunga Raya

Tujuan: Mempelajari cara pembiakan tumbuhan melalui keratan batang.

Peralatan dan bahan:
• Pasu, gunting pemotong tanaman, sarung tangan, botol penyembur air
• Medium semaian, air, keratan batang bunga raya

Langkah-langkah:

123

Potong batang pokok Buangkan daun pada Masukkan medium
secara menyerong bahagian bawah semaian ke dalam pasu.
menggunakan gunting keratan batang.
pemotong tanaman.

4 56

Masukkan keratan Siram keratan batang Label tarikh semaian
batang ke dalam pasu. dan pastikan tanah dan nama pokok.
sentiasa lembap
setiap hari.

37

Cara Penjagaan Tumbuhan

Pokok yang ditanam perlu dijaga dengan cara yang betul dan teliti.

1 Mengawal pencahayaan 2 Menyiram

Anak pokok diletakkan Siram pokok yang disemai
di bawah teduhan untuk setiap hari, tetapi tidak
mengelakkan cahaya secara berlebihan.
matahari yang terik.
4 Membaja
3 Menjarakkan pokok

Pokok mestilah dijarakkan Bubuh baja untuk
untuk pengudaraan yang menggalakkan pertumbuhan
baik dan mengelakkan pokok secara sihat.
persaingan.
Racun pokok dua kali
5 Meracun sebulan untuk mengelakkan
serangan serangga.

Nota Guru • Murid diingatkan tentang cara-cara pengendalian racun 3.1.4

38 serangga dengan selamat.

1.

Perhatikan gambar di atas dan jawab soalan berikut.

(a) Namakan cara pembiakan tumbuhan di atas.

(b) Namakan tiga jenis tumbuhan yang dibiak seperti cara pembiakan

di atas?
i.
ii.
iii.

2. Cari maklumat daripada Internet tentang cara pembiakan tumbuhan
yang tersenarai di bawah. Kelaskan sama ada pembiakan tumbuhan
tersebut melalui biji benih atau keratan batang.

Betik Ubi kayu Pokok ati-ati Bendi Durian

Tebu Mangga Daun selom Timun Bunga orkid

Biji benih Keratan batang

i. i.
ii. ii.
iii. iii.
iv. iv.
v. v.

Nota Guru • Murid menggunakan carian Internet dengan bimbingan guru.

34

1. Lengkapkan carta di bawah.

Cara
Pembiakan
Tumbuhan

Biji benih Keratan
Contoh: batang

Contoh:

Menyiram

Cara Penjagaan
Tumbuhan

Membaja

39

2. Namakan bahagian keratan batang di bawah yang digunakan untuk
pembiakan tumbuhan berikut.

3. Namakan cara pembiakan tumbuhan berdasarkan gambar di bawah.


Jawapan:
4. Tandakan (3) pada penyataan yang betul dan tandakan (7) pada

penyataan yang salah.
Pokok yang disemai perlu diletakkan di tempat
panas terik.
Jarak pokok perlu disesuaikan untuk pengudaraan
yang baik.
Anak pokok yang disemai perlu disiram setiap hari.
Nota Guru • Murid berbincang dalam kumpulan untuk menjawab soalan.

40

REFLEKSI DIRI

Tandakan (3) pada tahap penguasaan anda.
Ya Tidak

Pada akhir pembelajaran ini,

Saya boleh menamakan tumbuhan
yang dibiakkan melalui biji benih.
Saya boleh menamakan tumbuhan
yang dibiakkan melalui keratan
batang.
Saya boleh menyatakan cara
membiakkan tumbuhan.
Saya boleh melakukan proses
membiak dan menjaga tanaman
yang dibiakkan dengan betul.
Saya boleh menerangkan
mengenai cara-cara tumbuhan
dibiakkan dan dijaga.
Saya boleh membezakan cara
membiakkan tumbuhan dan cara
menjaganya.

41