KCAIDRAINTGA RKAEMNACYANANA A
SMP/MTS/Sederajat
Basa Jawa
Kurikulum Merdeka
DENING : WAHYU HARYANSYAH
A. Capaian Pembelajaran
Peserta didik mampu membaca teks sastra (tembang
macapat/parikan/dongeng/geguritan/cerita pendek/cerita
rakyat/cerita wayang epos Ramayana/ lainnya) dari teks
visual dan audio visual.
B. Tujuan Pembelajaran
1. Peserta didik dapat menjelaskan unsur intrinsik cerita
Ramayana “Kidang Kencana”.
2. Peserta didik dapat mengaitkan amanat yang ada dalam cerita
Ramayana “Kidang Kencana” dengan kehidupan setiap hari.
3. Peserta didik dapat menulis cerita Ramayana “Kidang
Kencana” dengan menggunakan bahasa sendiri.
INDIKATOR KETERCAPAIAN
PEMBELAJARAN
1. Setelah membaca dan mencermati video cerita wayang Ramayana (Kidang
Kencana)(C), peserta didik(A) menjelaskan unsur intrinsik cerita Ramayana
“Kidang Kencana” melalui diskusi(B) dalam teks cerita wayang Ramayana
(Kidang Kencana) dengan benar (D) secara Gotong royong.
2. Setelah menyimak video cerita wayang Ramayana (Kidang Kencana)(C),
peserta didik(A) dapat mengaitkan amanat yang ada dalam cerita Ramayana
“Kidang Kencana” dengan kehidupan setiap hari dengan tepat(D) secara
Bernalar kritis(B).
3. Setelah mengetahui isi teks cerita wayang Ramayana (Kidang Kencana)(C),
peserta didik(A) dapat menulis cerita Ramayana “Kidang Kencana” dengan
menggunakan bahasa sendiri dengan kreatif(B) dan berkebhinekaan global.
D. Pandom Pasinaon
Sadurunge mlebu ing materi pasinaon, luwih becik para siswa mangerti
pandom pasinaon iki. Ing ngisor iki bab-bab kang kudu digatekake :
1. Para siswa maca pandom pasinaon ing materi iki. Upamane arupa
capaian pasinaon, ancas pasinaon, indikator ketercapaian pembelajaran.
2. Menawa anggone sinau ana kang ora dimangerti bisa nyuwun pirsa
marang guru.
3. Siswa isa gladhen soal ing bagean gladhen. KKM yaiku 75.
4. Menawa bijine isih kurang saka KKM, bisa melu remidial pasinaon.
Materi Ajar
Ramayana India
(Resi Walmiki)
Rama Ayana
Prabu Rama Lakon
Ing sajroning menelaah Carita Ramayana Kidang Kencana
kedah nggathekake unsur intrinsik. Unsur intrinsik iku
kalebu :
1. Tema, inggih menika gagasan baken ingkang dados
dhasaring cariyos.
2. Paraga, inggih menika purusa ingkang nglakokake
cariyos.
3. Penokohan, nggih menika gambaran watak paraga.
4. Alur/ plot, nggih menika rerangkening cariyos ingkang
kadhapuk kanthi logis.
5. Latar/ setting, inggih menika panggenan,wekdal,utawi
swasana kadadosanipun prastawa ing salebeting cariyos.
6. Amanat/ pesan, inggih menika pitutur utawi pesen
pangripta ingkang badhe dipunaturaken dhumateng
pamaos.
Carita Ramayana Kidang Kencana
Nalika Rama, Sinta, lan lesmana ngumbara deweke
nganti ana ing tengahing wana. Ana ing kono dewi Sinta
ngerti Kidang Emas. Kidang kencana mlaku-mlaku ana ing
daerah kuwi ngerti kidang kang wernane emas Dewi Sinta
jaluk supaya Kidang mau di cekel. Amerga Rama iku tresna
banget marang Dewi Sinta, Rama banjur nyekel Kidang
kencana mau. Kidang kencana ngerti yen erep di cekel
deneng Rama mula kidang kencana mlayu mlebu ana ing
tengahing Alas.
Rama banjur melu mlebu ana inng jero alas ana jero
alas katon peteng dedet ananging kala-kala kidang kencana
ketoh kumlebat. Rama banjur menthang gendhewa kidang
kencana banjur di panah. Eloking kahanan bareng karo
gumlundunge kidang mau ana suwara kang niru-suwarane
Rama bengok-begok jaluk tulung banjur Rama sadar yan
deweke lagi kapusan.
Swara sambating Rama nganti krungu nganti papane
Dewi sinta lan lesmana. Dewi Sinta ngira yen suwara kuwi
mau suwarane Rama, banjur Lesmana ngelingake yen
kuwi dudu suwarane Prabu Rama. Dewi sinta tetep teguh
karo apa sing di antepi dadine Dewi sinta ngutus Lesmana
supaya goleki Prabu Rama. Raden Lesman banjur lunga
goleki Prabu Rama.
Ana tengahing dalan Prabu Rama ketemu de dening
Raden Lesmana banjur kekalihe balik ana papane Dewi
Sinta. Kaget atine Rama lan Lesmana ngerteni Dewi Sinta
wis ora ing panggonan kuwi. Banjur Rama lan Lesmana
goleki Dewi sinta. Ana ing tengah dalan Rama lan Lesmana
ketemu karo Peksi Jathayu. Peksi Jathayu banjurnyeritaake
yen kang nyulik Dewi sinta yaiku Rahwanabanjur digawa
ana Nagari Ngalengka. Jathayu uga cerita yen kang natoni
Jatayu yaiku Rahwana sakwise Cerita kang kaya mangkono
Peksi Jathayu mati. Rama lan Lesman nerusake angone
goleki sinta ana ing dalan kepanggih dening Anoman kang
sedya ngabdi deneng Prabu Rama.
Gatekna video kang ana ing link YouTube :
https://www.youtube.com/watch?v=GBgCnf2Qy
2k&t=174s
Gladhen
1. Golekana unsur pambangun crita (intrinsik) crita
Ramayana “Anoman Duta”!
a. Tema
b. Alur
c. Paraga
d. Sifat/watak
e. Piweling/amanat
2. Sawis goleki unsur pambangun crita mligine amanat,
banjur gayutana amanat kang kajupuk saka crita kaliyan
pagesangan saben dinane!
Penilaian
Sakwise mangsuli pitakenan kanthi kelompok. Tulisen
Crita Ramayana Kidang Kencana kanthi ringkes lan
migunakke basamu dhewe-dhewe ngginakake media comica.
Refleksi
Sawise maca materi ing dhuwur, apa kang durung
dimangerteni ? Ayo materi kang durung dimangerteni bisa
ditakonake marang guru. Saiki coba sapa wae paraga ing
crita Ramayana Kidang Kencana ?
Rangkuman
Carita Ramayana iku kedadean saja rong tembung yaitu
Rama lan Ayana. Anggitane Resi Walmiki. Nalika menelaah
Carita Ramayana Kidang kencana iku kudu nggatekake
unsur intrinsik sajroning carita. Unsur intrinsik iku ana 6
cacahe yaiki tema, paraga, panokohan, latar, alur, lan
amanat.
Kapustakaan
https://www.youtube.com/watch?v=GBgCnf2Qy2k&t=174s