"แหนแดง" อาหารสัตว์โปรตีนสูง ต้นทุนต่ำ

"แหนแดง"
อาหารสัตว์โปรตีนสูง ต้นทุนต่ำ

โ ค ร ง ก า ร ฝึ ก อ า ชี พ ป ร ะ ช า ช น

พัฒนาคน
ทุกช่วงวัย

ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนอุบลราชธานี

สารบัญ

Table of contents

01 บทนำ
02 วิธีการเพาะเลี้ยงแหนแดง
03 วัตถุดิบสำหรับทำอาหารสัตว์
04 วิธีการทำอาหารสัตว์
05 สูตรคำนวณหาโปรตีนอาหารสัตว์

ปัจจุบัน เกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์ ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนอุบลราชธานี จึงมีแนวทางใน
ยังคงประสบปัญหาด้านราคา การส่งเสริมให้บุคลากรผลิตอาหารสัตว์จากธรรมชาติ โดยการ
วัตถุดิบอาหารที่มีความผันผวน จัดหาวัตถุดิบอาหารสัตว์ทดแทนวัตถุดิบหลักที่มีราคาแพง
ตามภาวะเศรษฐกิจ วัตถุดิบ รวมทั้งสามารถผลิตขึ้นใช้เองได้ ดังนั้นการหาวัตถุดิบอาหาร
อาหารสัตว์หลายชนิด มีราคา ชนิดใหม่ที่มีคุณภาพดี โปรตีนค่อนข้างสูง และสามารถผลิตได้
แพงขึ้นมาก ซึ่งส่งผลกระทบ เอง ซึ่งจะเป็นการลดต้นทุนค่าอาหารสัตว์ได้อีกทางหนึ่ง
อย่างรุนแรงต่ออุตสาหกรรม
การเลี้ยงสัตว์โดยเฉพาะ
เกษตรกรรายย่อยที่มีกำลังซื้อ
ไม่มาก

กิตตชัย นิพขันธ์ แหนแดง (Azolla) เป็นเฟิร์นน้ำเล็กๆ

วิ ท ย า ก ร ค รู พ า ทำ ช นิ ด ห นึ่ ง เ จ ริญ เ ติ บ โ ต ล อ ย อ ยู่ ใ ต้ ผิ ว น้ำ ใ น เ ข ต
ร้อนและอบอุ่น เจริญเติบโตได้เร็ว มีไนโตรเจน
เป็นองค์ประกอบสูงประมาณ 3 - 5 %
มีคุณสมบัติเป็นทั้งปุ๋ยพืชสดและปุ๋ยชีวภาพ
เนื่ องจากใบของแหนแดงมีสาหร่ายสีเขียวแกม
น้ำเงิน (blue green algae) ดำรงชีวิติอยู่
แบบพึ่งพาอาศัยกัน สามารถตรึงไนโตรเจน
จากอากาศ เพิ่มอินทรียวัตถุให้แก่ดิน ใช้เป็นปุ๋ย
อินทรีย์สำหรับพืชผัก และไม้ผล ช่วยลดการ
เจริญเติบโตของวัชพืช และใช้เป็นอาหารสัตว์
เลี้ยง เช่น วัว สุกร เป็ด ห่าน และไก่ เนื่ องจาก
แหนแดงมีไขมัน กรดอะมิโนจำเป็น และแร่ธาตุ
ต่างๆ เป็นองค์ประกอบอยู่มาก และมีโปรตีนสูง
ประมาณ 30 % เหมาะสำหรับเลี้ยงสัตว์ และมี
ต้นทุนต่ำ

วิธีการเพาะเลี้ยงแหนแดง

ขุดบ่อลึกประมาณ 40 ซม. ใช้พลาสติก
ปูบ่อน้ำรองก้นบ่อ เติมน้ำลงในบ่อจน
ระดับน้ำสูง 15 – 20 ซม.

ใส่ดินประมาณ 5 ซม. ใส่ปุ๋ยคอก ปุ๋ย
หมัก หรือน้ำหมักชีวภาพลงในน้ำใน
ปริมาณ ครึ่งกิโลกรัมต่อน้ำ 30 ลิตร
หรือหากเป็นน้ำหมักชีวภาพในปริมาณ
1 ลิตรต่อน้ำ 30 ลิตร การใส่ปุ๋ยคอก
หรือปุ๋ยหมักมากเกินไปจะทำให้น้ำเน่า
และอาจจะส่งผลให้แหนแดงโตช้าหรือ
ตายได้

วิธีการเพาะเลี้ยงแหนแดง

ทิ้งไว้ให้น้ำตกตะกอน นำแหนแดงมาปล่อยลง
ในบ่อ หากบ่อมีขนาดใหญ่มากก็ควรจะหาไม้
หรือวัสดุใกล้เคียงมากั้นคอกให้อยู่ในบริเวณ
ใดบริเวณหนึ่งของพื้นที่บ่อ แล้วจึงขยาย
บริเวณไม้กั้นหรือคอกออกให้กว้างขึ้นตาม
ลำดับการเจริญเติบโตของแหนแดง

พื้นที่ที่มีแดดรำไรหรือความเข้มข้นของแสง
60 – 65% จะเจริญเติบโตได้ดีกว่าอยู่ในที่ร่ม
หรือแดดจัดกลางแจ้ง

แหนแดง วัตถุดิบ

6 KG.

รำ ล ะ เ อี ย ด ก า ก ถั่ว เ ห ลื อ ง

3 KG. 0.5 KG.

ป ล า ป่ น วิ ต า มิ น สำ ห รับ สั ต ว์

0.5 KG. 40 กรัม

ผสมน้ำเปล่า 8 ลิตร

*สำหรับปริมาณอาหารสัตว์ 10 KG

วิธีการทำอาหารสัตว์

นำแหนแดง รำละเอียด ปลาป่น และกากถั่ว วิตามินเกลือแร่ ผสมกับน้ำเปล่า ใช้ฝักบัว
เหลือง คลุกเคล้า ผสมให้เข้ากัน ค่อยๆ รดทีละน้อยและคลุกเคล้าให้เข้ากัน
สามารถนำไปให้สัตว์กินได้

สูตรคำนวณหาโปรตีน
อาหารสัตว์

(โปรตีนx อัตราส่วน)+(โปรตีนxอัตราส่วน)+.....

อัตราส่วนทั้งหมด





ราคา/กก. ตัวอย่างคำนวณหาโปรตีนอาหารไก่ 10 กก.
10 บาท
วัตถุดิบ ปริมาณโปรตีน 8 บาท (30x6)+(8x3)+(50x0.5)+(24x0.5) 241
แหนแดง 30 % 40 บาท
รำละเอียด 8% 20 บาท = 10
ปลาป่น 50 % 110 บาท/500 กรัม 10

กากถั่วเหลือง 24 % 24.1 %

วิตามินเกลือแร่ -
=





โปรตีนอาหารไก่ 10 กก. มีโปรตีน 24 เปอร์เซ็นต์

การนำ"แหนแดง" มาเป็นส่วนผสม
หลักในการทำอาหารสัตว์เลี้ยง

ต้นทุนราคา 5 บาท/กก. เป็นการลด
ต้นทุน นอกจากนี้สามารถนำมายอด
ด้วยการเพาะเลี้ยงแหนแดง เป็นอา
ชีพเสริม นำมาขายเพิ่มรายได้ให้กับ

ครัวเรือนอีกด้วย