บทที่2.2

การเขียนโปรแกรม Python

การเขยี นโปรแกรมด้วยภาษาไพทอน

ข้อมูลและตัวดำเนินการ

เรอื่ งขอ้ มูลและตวั ดำเนนิ การ

• การดําเนนิ การของสตรง
• การดาํ เนินการของจาํ นวน
• การแปลงชนิดข้อมลู

การดําเนินการของจํานวน

• ขอ้ มูลประเภทจํานวน (ทังจาํ นวนเต็มและจํานวนจรง) สามารถนาํ มา
กระทาํ ทางคณิตศาสตร์ไดด้ ว้ ยตวั ดําเนินการตา่ ง ๆ ดงั นี

การดําเนนิ การ สัญลกั ษณใ์ นโปรแกรม ตวั อย่าง คา่ ทเี กบ็ ในตวั แปร x
x=7+4 11
บวก + x=7–4 3
x=7*4 28
ลบ – x=7/4 1.75
x = 7 // 4 1
คูณ * x=7%4 3
x = 7 ** 4
หาร / 2401

หารปดเศษทงิ //

หาเศษทไี ด้จากการหาร %

ยกกาํ ลัง **

การดาํ เนนิ การของจํานวน

• หากการคาํ นวณมตี ัวดาํ เนนิ การหลายตวั โปรแกรมจะกระทําเรยงตามลาํ ดับ
จากก่อนไปหลังดงั นี

• ทําในวงเล็บใหเ้ สร็จสินกอ่ น
• กระทาํ ยกกาํ ลงั (**) โดยถา้ มยี กกําลงั ซอ้ นกนั ใหท้ าํ จากขวาไปซา้ ย เช่น 2**3**2 คือ

2**(3**2) = 2**9 = 512
• กระทํา * / // % โดยพจิ ารณาคําสงั คํานวณจากซ้ายไปขวา เชน่ 2 + 100 % 15 * 3

คือ 2 + ( (100 % 15) * 3 ) = 2 + (10 * 3) = 2 + 30
• กระทาํ + – โดยพิจารณาคาํ สังคํานวณจากซ้ายไปขวา เชน่ 4 – 9 + 2 – 1 คอื

( ( (4 – 9) + 2 ) – 1 ) = ( (–5 + 2) – 1 ) = (–3 – 1) = –4

การดาํ เนนิ การของจาํ นวน

• ชนดิ ข้อมลู ของผลลพั ธจ์ ากการคาํ นวณ ขึนกบั ชนดิ ขอ้ มูลของจํานวนทีมา
กระทาํ ทางคณิตศาสตร์กนั ดังนี

• จาํ นวนเตม็ กระทาํ กับ จาํ นวนเตม็ ได้ผลลพั ธเ์ ปน จาํ นวนเตม็
ยกเวน้ การดาํ เนินการ / จะได้ผลลัพธ์เปนจํานวนจรง เชน่ 10 / 5 ได้ผลลัพธเ์ ปน 2.0

• จํานวนเต็ม กระทาํ กับ จาํ นวนจรง ได้ผลลัพธเ์ ปน จํานวนจรง เสมอ
• จํานวนจรง กระทํากบั จาํ นวนจรง ไดผ้ ลลพั ธเ์ ปน จํานวนจรง เสมอ
• สามารถตรวจสอบชนดิ ขอ้ มูลของผลลพั ธ์ได้โดยใชค้ าํ สัง type

• ข้อควรระวัง การหารด้วย 0
จะทําให้เกิดขอ้ ผิดพลาด

การดําเนนิ การของจาํ นวน

• ตัวอย่างการหาผลลพั ธข์ องคําสงั คํานวณทซี ับซ้อน

3.0 + 4 // 2 + 2 ** 2 ** 3 * (30 / 6) – 1

3.0 + 4 // 2 + 2 ** 2 ** 3 * (305.0/ 6) – 1
3.0 + 4 // 2 + 2 **2256** 3 * (305.0/ 6) – 1
3.0 + 4 /2/ 2 + 2 **2256** 3 * (305.0/ 6) – 1
3.0 + 4 /2/ 2 + 2 ** 2 **1238*0.(030 / 6) – 1

1284.0

การดําเนนิ การของจํานวน

• ตวั อย่างการคํานวณเพือแกป้ ญหาทางคณติ ศาสตร์

>>> cm = 7.4
>>> inch = cm / 2.54
>>> print(cm, "เซนติเมตร เท่ากับ", inch, "นิว")
7.4 เซนตเิ มตร เท่ากบั 2.9133858267716537 นิว

>>> x = 39
>>> print("หลกั สบิ ของ", x, "คอื ", x // 10)
หลกั สบิ ของ 39 คอื 3
>>> print("หลักหน่วยของ", x, "คือ", x % 10)
หลกั หนว่ ยของ 39 คอื 9

การดาํ เนินการของจํานวน

• ตวั อยา่ งการคาํ นวณเพอื แกป้ ญหาทางคณติ ศาสตร์

>>> width = 2
>>> length = 3
>>> height = 4
>>> volume = width * length * height
>>> print("ปรมาตรของกล่อง เทา่ กับ", volume, "ลูกบาศก์หนว่ ย")
ปรมาตรของกล่อง เท่ากบั 24 ลกู บาศก์หน่วย

>>> number = 144
>>> print("รากทีสองของ", number, "คอื ", number ** 0.5)
รากทสี องของ 144 คอื 12.0

การดําเนินการของจาํ นวน

• การปดตวั เลขทศนิยมให้เหลอื จาํ นวนตําแหนง่ ตามทตี ้องการ

• ใช้คาํ สัง round โดยใส่คา่ ทีตอ้ งการปดและจํานวนตาํ แหนง่ ทีต้องการ
เช่น round_inch = round(inch, 4) จะทาํ ใหต้ ัวแปร round_inch
เก็บคา่ ผลลัพธ์จากการปดคา่ ของตัวแปร inch ให้เหลอื ทศนิยม 4 ตําแหน่ง

• ค่าของตวั แปร inch ไมเ่ ปลยี นแปลง

>>> cm = 7.4
>>> inch = cm / 2.54
>>> round_inch = round(inch, 4)
>>> print(cm, "เซนตเิ มตร เทา่ กบั ", round_inch, "นิว")
7.4 เซนติเมตร เทา่ กับ 2.9134 นวิ

จบบทที 3