2 ตุลาคม 0 2141 1111 Call Center 1355 0 2974 5646 โทรสาร 0 2974 5648 978-616-333-099-4
คำ�นำ� 3 ปัจจุบันเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามามีบทบาทสำ�คัญอย่างยิ่งต่อการดำ�เนินชีวิตของ ประชาชน ส่งผลให้รูปแบบของการติดต ่อสื่อสารและเครื่องมือที่ใช้ในการทำ�การ ประชาสัมพันธ์เสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการดำ�เนินงานของหน่วยงานภาครัฐ เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมอย่างมาก ด้วยเหตุนี้ สำ�นักงานศาลปกครอง จึงได้ริเริ่มพัฒนาการสื่อสารในรูปแบบสื่อดิจิทัล ประเภทสื่ออินโฟกราฟิก โดยการนำ�แนวคำ�วินิจฉัยของศาลปกครองสูงสุด ซึ่งมีลักษณะ เป็นการวางหลักกฎหมายปกครอง และเป็นการวางบรรทัดฐานในการปฏิบัติราชการที่ดี มาจัดทำ�เนื้อหาให้สั้น กระชับ เข้าใจง่าย และมีสีสันน่าสนใจ โดยใช้ชื่อว่า “สาระ 1000 คดีปกครอง” เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับบทบาทหน้าที่ของศาลปกครอง และคดีปกครองให้แก่เจ้าหน้าที่ของรัฐ หน่วยงานทางปกครอง และประชาชนทั่วไป หนังสือแนวคำ�วินิจฉัยคดีปกครอง ชุด สาระ 1000 คดีปกครอง นี้ ได้รวบรวม แนวคำ�วินิจฉัยคดีปกครองที่น่าสนใจ โดยแบ่งเป็นหมวดต่างๆ จำ�นวน 8 หมวด ได้แก่ คดีปกครองเกี่ยวกับท้องถิ่นและการบริหารราชการแผ่นดิน การบริหารงานบุคคลภาครัฐ สิทธิประโยชน์และสวัสดิการของข้าราชการและเจ้าหน้าที่ของรัฐ วินัยข้าราชการ การกระทำ�ละเมิดและความรับผิดอย่างอื่น ที่ดิน การควบคุมอาคารและการผังเมือง และการสาธารณูปโภค เหตุเดือดร้อนรำ�คาญ การประกอบกิจการและทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม งานทะเบียน และข้อมูลข่าวสารของราชการ รวมจำ�นวน 70 ตอน โดยหวังว่าประชาชนและเจ้าหน้าที่ของรัฐจะสามารถศึกษาเรียนรู้และนำ�แนวคำ�วินิจฉัย ของศาลปกครองดังกล ่าวไปเป็นบรรทัดฐานในการปฏิบัติราชการทางปกครองที่ดี รวมทั้งอาจน�ำไปเป็นข้อคิดอุทาหรณ์ในการด�ำเนินชีวิตได้ ในโอกาสนี้ ส�ำนักงาน ศาลปกครอง ขอขอบคุณมูลนิธิวิจัยและพัฒนากระบวนการยุติธรรมทางปกครอง (ว.พ.ปค.) เป็นอย่างยิ่ง ที่ให้การสนับสนุนการจัดพิมพ์หนังสือในครั้งนี้ เพื่อเป็นประโยชน์ในการ เผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับศาลปกครองและคดีปกครองอย่างถูกต้องต่อไป สำ�นักงานศาลปกครอง ตุลาคม 2565
สารบัญ 2 คดีปกครองเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคลภาครัฐ หมวดที่ 1 คดีปกครองเกี่ยวกับท้องถิ่นและการบริหารราชการแผ่นดิน หมวดที่ หน้า 22 หน้า 23 หน้า 24 หน้า 25 หน้า 26 ตอนที่ 1 ตอนที่ 2 ตอนที่ 3 ตอนที่ 4 ตอนที่ 5 ไม่ตรวจสอบตำ�แหน่งว่าง ทำ�ให้พลาดโอกาสทำ�งาน ชดใช้ค่าเสียหาย ให้ด้วย ! สอบคัดเลือกเข้าอบรมได้ แต่ผู้บังคับบัญชาไม่อนุมัติให้เข้าร่วม แบบนี้ก็ได้หรือ ? ลังเลใจไปนิด...ถึงกับหมดสิทธิโอนย้ายเลยหรือ ? รอยสักกลางหลังลบออกไม่หมด...หมดสิทธิรับราชการเป็นตำ�รวจ หรือไม่ ? ไม่เลื่อนเงินเดือนให้ โดยอ้างความขัดแย้งกับผู้บังคับบัญชา... อ้างแบบนี้ ชอบหรือไม่ ? ตอนที่ 1 ตอนที่ 2 ตอนที่ 3 ตอนที่ 4 ตอนที่ 5 ตอนที่ 6 ตอนที่ 7 ตอนที่ 8 ตอนที่ 9 ตอนที่ 10 ตอนที่ 11 หน้า 10 หน้า 11 หน้า 12 หน้า 13 หน้า 14 หน้า 15 หน้า 16 หน้า 17 หน้า 18 หน้า 19 หน้า 20 4 เป็น ทต. แต่มีส่วนได้เสียในสัญญาที่ทำ�กับเทศบาล ระวังจะหลุดจาก ตำ�แหน่ง! ต้องโทษถูกคุมขังเพียง 1 วัน ต้องสิ้นสุดสมาชิกภาพหรือไม่ ? แค่มีพฤติกรรมเสื่อมเสียหรือก่อความไม่สงบเรียบร้อย ก็พ้นจากตำ�แหน่ง สมาชิกสภา อบต.ได้ ! เอื้อประโยชน์ให้พวกพ้องเข้ามาเป็นคู่สัญญา ต้องพ้นจากตำ�แหน่ง ! ผู้ลงคะแนนเสียงไม่มีภูมิลำ�เนาและชื่อในทะเบียนบ้านตามกฎหมาย จะส่งผลอย่างไรกับการเลือกตั้ง ? เคยเดินโพยหวย แม้ได้รับประโยชน์จากกฎหมายล้างมลทินก็ยังมีลักษณะ ต้องห้ามเป็นผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน! ถ้าราษฎรอยากถอดถอนผู้ใหญ่บ้านพ้นจากตำ�แหน่งต้องทำ�วิธีใด ? ปฏิบัติหน้าที่โดยทุจริตและไม่เป็นไปตามกฎหมาย ต้องพ้นจากตำ�แหน่ง นายกฯ ! ไม่มีภูมิลำ�เนาหรือถิ่นที่อยู่ประจำ�ในหมู่บ้าน...สมัครเป็นผู้ใหญ่บ้าน หมู่บ้านนั้นได้ไหม ? การอนุมัติจ่ายขาดเงินสะสม...ที่ “สภาท้องถิ่น” (ไม่) ต้องอนุมัติ ? การพิจารณาให้สมาชิกสภา อบจ. พ้นจากตำ�แหน่ง ต้องให้โอกาส ผู้นนั้ ได้ชี้แจงแก้ข้อกล่าวหาก่อน !!
คดีปกครองเกี่ยวกับสิทธิประโยชน์และสวัสดิการของข้าราชการ 3 และเจ้าหน้าที่ของรัฐ หมวดที่ ตอนที่ 1 ตอนที่ 2 ตอนที่ 3 ตอนที่ 4 ตอนที่ 5 ตอนที่ 6 ตอนที่ 7 ตอนที่ 8 บ้านพักที่จัดให้ทรุดโทรมอยู่ไม่ได้ ต้องย้ายไปอยู่ที่อื่น... ยังใช้สิทธิเบิกเงินค่าเช่าบ้านได้ไหม ? ข้าราชการใช้สิทธิเบิกเงินค่ารักษาบุตรได้กี่คน ? หากจำ�เป็นต้องพักแรมหลังเสร็จงานราชการแล้วอีก 1 วัน จะเบิก ค่าที่พักได้หรือไม่ ? ตัดสิทธิการเบิกค่าเช่าซื้อบ้าน เพราะเพิ่งพบว่ามีบ้านพักราชการว่าง แบบนี้ก็ได้หรือ ? บุตรนอกสมรส ! ! หากบิดาเสียชีวิตก่อนจดทะเบียนรับรองบุตรจะมีสิทธิ ได้รับบำ�เหน็จตกทอดหรือไม่ ? ยื่นเอกสารไม่ถูกต้อง จะร้อง กบข.จ่ายเงินไม่ครบได้อย่างไร ! ตายในหน้าที่ แต่ทำ�ไมไม่ได้รับเงินเลื่อนขั้นค่าจ้างและเงินบำ�เหน็จพิเศษ ? ถูกลงโทษไล่ออก ไม่ว่าจะอ้างเหตุใด ก็ไม่มีสิทธิรับเงินบำ�นาญ หน้า 40 หน้า 41 หน้า 42 หน้า 43 หน้า 44 หน้า 45 หน้า 46 หน้า 47 หน้า 27 หน้า 28 หน้า 29 หน้า 30 หน้า 31 หน้า 32 หน้า 33 หน้า 34 หน้า 35 หน้า 36 หน้า 37 หน้า 38 ตอนที่ 6 ตอนที่ 7 ตอนที่ 8 ตอนที่ 9 ตอนที่ 10 ตอนที่ 11 ตอนที่ 12 ตอนที่ 13 ตอนที่ 14 ตอนที่ 15 ตอนที่ 16 ตอนที่ 17 ขอเข้าโครงการเกษียณอายุราชการก่อนกำ�หนด แต่อด ! เพราะนายกเทศมนตรีไม่ยินยอม ! ผู้บังคับบัญชานำ�การลงโทษทางวินัยในรอบการประเมินครั้งก่อน มาเป็นเหตุไม่เลื่อนขั้นเงินเดือนในรอบการประเมินครั้งถัดไป... เป็นธรรมหรือไม่ ? ล้างมลทินไม่ลบล้างความผิด...ทุจริตต่อหน้าที่หมดสิทธิกลับเข้า รับราชการ ! เปลี่ยนผู้บริหารท้องถิ่นใหม่...การขอใช้บัญชีผู้สอบแข่งขันได้ที่ ผู้บริหารชุดเดิมเห็นชอบไว้ยังมีผลผูกพันหรือไม่ ? ไม่เลื่อนเงินเดือนขั้นพิเศษ 1 ขั้น เพราะโควตาหมด ต้องให้โอกาส ผู้รับการประเมินฟังคำ�ชี้แจงก่อนออกคำ�สั่งหรือไม่ ? เปิดให้เฉพาะคนนอกมีสิทธิสมัครสอบ ไม่ให้สิทธิคนใน เป็นธรรมหรือไม่ ? ใคร !? มีอำ�นาจออกคำ�สั่งมอบอำ�นาจให้รองปลัดเทศบาลปฏิบัติ ราชการแทนปลัดเทศบาล ใคร ! มีอำ�นาจสั่งเลื่อนเงินเดือนให้แก่ข้าราชการที่โอนย้ายสังกัดระหว่าง รอบการประเมิน ? ไม่เลื่อนขั้นเงินเดือนด้วยเหตุผลไม่ตรงกับข้อเท็จจริง...ชอบด้วยกฎหมาย หรือไม่ ? หลุดจากตำ�แหน่ง ปลัด อบต. เพราะปรับขนาดองค์กร นายกใช้ดุลพินิจ โดยชอบหรือไม่ ? งดเลื่อนขั้นเงินเดือนเพราะถูกปลดออกจากราชการ...ชอบแล้วหรือไม่ ? ลาออกไปสมัคร ส.ส. แต่ไม่ได้รับเลือกตั้ง...คำ�สั่งบรรจุกลับเข้า รับราชการใหม่ ต้องมีผลเมื่อใด ? 5
6 หน้า 54 หน้า 55 หน้า 56 หน้า 57 หน้า 58 หน้า 59 หน้า 60 หน้า 61 หน้า 62 หน้า 63 หน้า 64 หน้า 65 ตอนที่ 1 ตอนที่ 2 ตอนที่ 3 ตอนที่ 4 ตอนที่ 5 ตอนที่ 6 ตอนที่ 7 ตอนที่ 8 ตอนที่ 9 ตอนที่ 10 ตอนที่ 11 ตอนที่ 12 ละทิ้งราชการติดต่อกันเกินกว่าสิบห้าวันโดยไม่มีเหตุอันควร เตรียมตัว...ตกงาน ! ลงโทษนักเรียนรุนแรงเกินเหตุ ถูกลงโทษตัดเงินเดือนเป็นธรรมหรือไม่ ? ทุจริตเงินราชการ แต่คืนหมดแล้ว ขอเป็นเหตุลดหย่อนโทษได้ไหม ? เบิกอาวุธปืนออกไปจำ�นำ� ถูกไล่ออกจากราชการก็สมควรแล้ว...ใช่ไหม ? สั่งจ่ายเช็คไม่ถูกต้องเป็นเหตุให้ราชการเสียหายต้องถูกปลดออกจากราชการ ! เบิกจ่ายเงินสวัสดิการเข้าบัญชีตนเองและเครือญาติ แม้นำ�เงินมาคืนแล้ว... ก็ไม่พ้นผิด !! องค์ประกอบกรรมการไม่ครบ!...คำ�สั่งลงโทษจึงไม่ชอบ ! “ลา” โดยไม่บอก...ถูกลงโทษลดขั้นเงินเดือน จึงชอบแล้ว ! ทุจริตเอื้อประโยชน์ให้เอกชนทำ�สัญญากับเทศบาล คำ�สั่งปลดออก จากราชการ...จึงชอบแล้ว !! ข้าราชการเมาสุราข่มเหงรังแกประชาชน...ผิดวินัยร้ายแรง...ถูกไล่ออก ย่อมชอบแล้ว !! ทำ�เอกสารเท็จและเบิกจ่ายงบประมาณผิดวัตถุประสงค์...มีโทษปลดออก จากราชการ !! ไปพบแพทย์ในเวลาราชการ โดยไม่ยื่นใบลา...ผิดวินัย !! 4 คดีปกครองเกี่ยวกับวินัยข้าราชการ หมวดที่ หน้า 68 หน้า 69 ตอนที่ 1 ตอนที่ 2 ผิดหรือไม่ ? ที่ไม่บำ�รุงรักษาและดูแลเส้นทางทำ�ให้เกิดอุบัติเหตุ ไม่ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยในการระงับเหตุเพลิงไหม้ เป็นการละเลย ต่อหน้าที่ ต้องชดใช้ค่าเสียหาย ! 5 คดีปกครองเกี่ยวกับการกระทำละเมิด และความรับผิดอย่างอื่น หมวดที่ หน้า 48 หน้า 49 หน้า 50 หน้า 51 ตอนที่ 9 ตอนที่ 10 ตอนที่ 11 ตอนที่ 12 อ้างงบประมาณไม่พอ ให้รอรับเงินบำ�นาญไปเรื่อยๆ แบบนี้ก็ได้หรือ ? คู่สมรสถูกปฏิเสธเบิกค่ารักษาพยาบาลตามสิทธิประกันสังคม จะสามารถเบิกค่ารักษาพยาบาลตามสิทธิข้าราชการแทนได้ไหม ? ไม่อนุมัติเบิกเงินสวัสดิการของบุตรพนักงานส่วนท้องถิ่นภายในระยะเวลา อันสมควร ถือเป็นการละเลยต้องชดใช้พร้อมดอกเบี้ย !! ได้รับคำ�สั่งไปช่วยราชการชั่วคราว เหตุไฉนจึงไม่อาจขอเบิกเงินค่าที่พัก ระหว่างไปช่วยราชการได้ ?
7 คดีปกครองเกี่ยวกับที่ดิน การควบคุมอาคารและการผังเมือง 6 และการสาธารณูปโภค หมวดที่ คดีปกครองเกี่ยวกับเหตุเดือดร้อนรำคาญ การประกอบกิจการ 7 และทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม หมวดที่ หน้า 82 หน้า 83 หน้า 84 เหตุเดือดร้อนรำ�คาญ ตอนที่ 1 การประกอบกิจการ ตอนที่ 2 ตอนที่ 3 ไม่จัดระเบียบแผงลอยริมถนนอย่างเคร่งครัด ปล่อยให้เกะกะกีดขวาง... ถือว่าละเลยต่อหน้าที่ !! ไม่ออกใบอนุญาตให้ประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ละเลยต่อหน้าที่หรือไม่ ? ที่ดินส่วนบุคคลถูกบุกรุกทำ� “ตลาด”...เจ้าพนักงานท้องถิ่นไม่สั่งให้หยุด กิจการ ถือว่าละเลยหรือไม่ ? ที่ดิน ตอนที่ 1 การควบคุมอาคารและการผังเมือง ตอนที่ 2 ตอนที่ 3 การสาธารณูปโภค ตอนที่ 4 ตอนที่ 5 เปลี่ยนสภาพการใช้ที่สาธารณสมบัติของแผ่นดิน เพื่อประโยชน์อย่างอื่นต้องได้รับอนุญาตก่อนหรือไม่ ? สร้างป้อมตำ�รวจบังป้ายโฆษณาหน้าร้าน ฟ้องรื้อถอนได้ไหม ? ออกเทศบัญญัติควบคุมอาคารขัดกฎหมาย...ทำ�ไม่ได้ ต้องถูกเพิกถอน !! ประชาชนอาจเสียหายบ้าง หากรัฐต้องทำ�เพื่อส่วนรวม สิทธิใช้สอยทรัพย์สินส่วนบุคคลอาจถูกลิดรอนไปบ้าง หากการใช้นั้นกระทบสิทธิส่วนรวม หน้า 76 หน้า 77 หน้า 78 หน้า 79 หน้า 80 หน้า 70 หน้า 71 หน้า 72 หน้า 73 ตอนที่ 3 ตอนที่ 4 ตอนที่ 5 ตอนที่ 6 อนุญาตให้ใช้โรงฆ่าสัตว์เฉพาะผู้ขอบางราย...เลือกปฏิบัติแบบนี้ก็ได้หรือ ? คืน “ของกลาง” ล่าช้า จ่ายค่าเสียหายให้ด้วย ! เทศบาลปลูกต้นไม้ตามแนวถนนแต่ขวางทางเข้าออกที่ดิน ประชาชน...เป็นการกระทำ�ละเมิดหรือไม่ ? เทศบาลจ้างเอกชนสร้างระบบระบายน �้ ำ แต่ทำ�บ้านประชาชนทรุด... ใครกันที่จะต้องชดใช้ ?
8 คดีปกครองเกี่ยวกับงานทะเบียน และข้อมูลข่าวสารของราชการ หมวดที่ หน้า 85 ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตอนที่ 4 แค่ดูดทราย !! ทำ�ไมต้องขอความเห็นชอบจากชาวบ้าน หน้า 88 หน้า 89 หน้า 90 งานทะเบียน ตอนที่ 1 ตอนที่ 2 ข้อมูลข่าวสารของราชการ ตอนที่ 3 ไม่อนุญาตให้มีและใช้อาวุธปืนตามคำ�สั่งรัฐมนตรี เป็นการกระทำ�ที่ชอบ ด้วยกฎหมายหรือไม่ ? อยากตั้งชื่อให้มีเว้นวรรค...ทำ�ได้ไหม ? ขอสำ�เนาข้อมูลส่วนบุคคลของผู้อื่น..ทำ�ไม่ได้ !! ถ้าไม่ได้รับ ความยินยอมจากเจ้าของข้อมูล 8
หมวดที่ 1 คดีปกครองเกี่ยวกับ ท้องถิ่นและการบริหาร ราชการแผ่นดิน
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
หมวดที่2 คดีปกครองเกี่ยวกับ การบริหารงาน บุคคลภาครัฐ
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
หมวดที่ 3 คดีปกครองเกี่ยวกับ สิทธิประโยชน์และสวัสดิการ ของข้าราชการและ เจ้าหน้าที่ของรัฐ
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50