รายงานพฤษภาทมิฬ

รายงาน เรื่อง พฤษภาทมิฬ จัดท าโดย นางสาววาศิรินทร์ ราชจินดา 6512421001360 นางสาวพัฒน์นรี ทองแท้ 6516209001033 นางสาวรัญชิตา แกว ้ นุย ้ 6516209001038 นางสาวรุจิกร ด าเกาะ 6516209001039 นายศรชัย อุ๋ยทอง 6516209001042 นางสาวอรอนงค์ สุขอนันต์ 6516209001055 นางสาวอรุณรัตน์ เมฆไลย 6516209001056 กลุ่มเรียน 65023.072 เสนอ อาจารย์ อยับ ซาดัคคาน รายงานเล่มน้ีเป็ นส่วนหน่ึ งของรายวิชาการเม ื องการปกครองและหลกัรัฐธรรมนูญ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี2566

ก ค าน า รายงานเล่มน้ีเป็ นส่วนหนึ่งของวิชาการเมืองการปกครองและหลักรัฐธรรมนูญ เพ ื่อใหศ้ึ กษาเกี่ยวกบั เหตุการณ์พฤษภาทมิฬ โดยไดศ้ึ กษาผา่นแหลง่ความรู้ ต่างๆ โดย รายงานเล่มน้ีมีเน้ื อหาเกี่ยวกบัสาเหตุของเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ การต่อตา ้ นของ ประชาชนในเหตุการณ์ล าดับเหตุการณ์รวมถึงเหตุการณ์สืบเนื่องและผลกระทบต่อการ คิดเปลี่ยนแปลงสังคม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อใหผ ้ ทู้ี่สนใจไดน ้ า ไปประยกุตใ์ ชใ้ หเ ้ กิด ประโยชน ์ อยางมากที่สุ ่ด ขอบคุณอาจารย์อยับ ซาดัคคาน อาจารย์ผู้สอนในรายวิชาการเมืองการปกครองและ หลักรัฐธรรมนูญที่ให้โอกาสผู้จัดท าได้รับความรู้และแนวทางการศ ึ กษา ท้งัยงัช่วยแนะน า เร ื่องเน้ื อหาจ ึ งสามารถท ารายงานฉบับน้ีสา เร ็ จลุล่วงได้โดยสมบูรณ์ คณะผู้จัดท าคาดหวังเป็ นอยา่งยงิ่วา่การจดัทา รายงานฉบบัน้ีจะมีข้อมูลที่เป็ น ประโยชน ์ ต่อนกัศ ึกษาหรือผู้ที่สนใจจะศึกษาคน ้ ควา ้ เกี่ยวกบั เหตุการณ์พฤษภาทมิฬได้ อยางถึงที่สุด ่ คณะผู้จัดท า มกราคม 2566

ข สารบัญ เรื่อง หน้า ค าน า ก สารบัญ ข บทน า 1 สาเหตุ 2 การต่อตา ้ นประชาชน 3 ล าดบัเหตุการณ ์ ต้งัแต่ปีพ.ศ2534 -2535 7 เหตุการณ์สืบเนื่อง 10 ผลกระทบต่อการคิดเปลี่ยนแปลงสังคม 11 บรรณานุกรม 12

1 บทน า เหตุการณ ์ พฤษภาทมิฬ เป็ นเหตุการณ์ที่ประชาชนเคลื่อนไหวประท้วงรัฐบาลคร้ังสา คญัคร้ังหน่ึง ในประวัติศาสตร์การเมืองที่มีพล.อ.สุจินดา คราประยูรเป็ น นายกรัฐมนตรีและต่อตา ้ นการสืบทอด อ านาจของคณะรักษาความสงบเรียบร ้ อยแห่งชาติ(รสช.) ระหวา่งวนัที่17-24 พฤษภาคม พ.ศ. 2535 ซึ่ง เป็ นการรัฐประหารรัฐบาลพล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534 นา ไปสู่เหตุการณ ์ ปราบปรามและปะทะกนัระหวา่งเจา ้ หนา ้ ที่ตา รวจและทหารกบั ประชาชนผชูุ้มนุม มีผเู้สียชีวิตและ บาดเจ ็ บจา นวนมาก(พลเอกสุจินดาแถลงวา่มีผเู้สียชีวิต 44 คน บาดเจ็บ 1,728 คน) และนา ไปสู่การ เปลี่ยนแปลงทางการเมือง เหตุการณ ์ไดเ ้ ริ่มตน ้ ข้ึนเมื่อรสช.ไดท ้ า การรัฐประหารรัฐบาล พล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ โดยมี หัวหน้าคณะคือ พล.อ.สุนทร คงสมพงษ์ผู้บัญชาการทหารสูงสุด ในขณะน้นัภายหลงัการรัฐประหารได ้ เลือกนายอานันท์ ปันยารชุน เป็ นนายกรัฐมนตรีและไดร ้่างรัฐธรรมนูญจนมีการเลือกต้งัผลปรากฏวา่ นายณรงค์ วงศ์วรรณ หัวหน้าพรรคสามัคคีธรรมที่ต้งัข้ึนและไดร ้ับการสนบัสนุนจากบุคคลในคณะรสช. ไดค ้ ะแนนมากที่สุด แต่สุดทา ้ ยไม่สามารถดา รงตา แหน่งนายกรัฐมนตรีไดเ ้ นื่องจากถูกรัฐบาล สหรัฐอเมริกาข้ึนบญัชีดา จากความใกลช ้ิดกบันกัคา ้ ยาเสพติดท าให้ พล.อ.สุจินดาข้ึนเป็ นนายกรัฐมนตรี แทน ซ่ึงเป็ นการตระบดัสัตยท ์ ี่เคยกล่าวไวว ้ า่จะไม่ดา รงตา แหน่งนายกรัฐมนตรีจนไดร ้ับฉายา "เสียสัตย์ เพื่อชาติ" จากสื่อมวลชนในเวลาต่อมา จากผลดงักล่าว ทา ให ้ประชาชนหลายส่วนไม่พอใจการข้ึนดา รงตา แหน่งเป็ นนายกรัฐมนตรีของ พล.อ.สุจินดา ซ่ึงขดักบัหลกัประชาธิปไตยจนนา ไปสู่การประทว ้ งท้งัการอดอาหารการเดินขบวน และ การชุมนุมในสถานที่ต่างๆ ในกรุงเทพฯ ทา ใหร ้ัฐบาลพล.อ.สุจินดาใชค ้ า สั่งสลายการชุมนุม เกิดการ ปะทะข้ึน มีประชาชนเสียชีวิตและบาดเจ ็ บเป็ นจา นวนมากในเวลาต่อมาพระบาทสมเด็จพระปรมินทร มหาภูมิพลอดุลยเดชไดท ้ รงรับสั่งใหพ ้ ลเอกสุจินดาคราประยรูและพล.ต.จ าลอง ศรีเมืองเข้าเฝ้า โดยทรง พระราชทานพระราชดา รัสแก่คณะผเู้ ขา ้ เฝ้ าทูลละอองธุลีพระบาท ซ่ึงไดม ้ีการเผยแพร่ผา่นโทรทัศน์รวม การเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย หลงัจากน้นัอีก4 วัน พล.อ.สุจินดา จึงได้ประกาศลาออกจากการเป็ น นายกรัฐมนตรีและนายอานนัท ์ปันยารชุน ไดด ้ า รงตา แหน่งนายกรัฐมนตรีอีกคร้ังก่อนการเลือกต้งั

2 สาเหตุ เหตุการณ์คร้ังน้ีเริ่มตน ้ มาจากเหตุการณ ์รัฐประหาร 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534 หรือ 1 ปีก่อนหนา ้ การประท้วง ซึ่ง รสช. ได้ยึดอ านาจจากรัฐบาล ซึ่งมีพล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ เป็ น นายกรัฐมนตรี โดยให้ เหตุผลหลกัวา่มีการฉอ ้ ราษฎร ์ บงัหลวงอยา่งหนกัในรัฐบาลและรัฐบาลพยายามทา ลายสถาบนัทหาร โดย หลังจากยึดอ านาจ คณะ รสช. ได้เลือก นายอานันท์ ปันยารชุน เป็ นนายกรัฐมนตรีมีการแต่งต้งัสภานิติ บญัญตัิแห่งชาติข้ึน รวมท้งัการแต่งต้งัคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ 20 คน โดย มีชัย ฤชุพันธุ์เป็ น ประธานคณะกรรมการเพื่อร่างรัฐธรรมนูญฉบบัใหม่ข้ึนแทนธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร พุทธศักราช 2534 ประกาศใช้เมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2534 หลงัจากร่างรัฐธรรมนูญสา เร ็ จก ็ไดม ้ีการจดัการเลือกต้งัทวั่ ไปเมื่อวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2535 โดย พรรคที่ได้จ านวนผู้แทนมากที่สุดคือ พรรคสามัคคีธรรม (79 คน)ไดเ ้ป็ นแกนนา จดัต้งัรัฐบาลโดยมีการ รวมตวักบัพรรคร่วมรัฐบาลอื่น ๆ คือ พรรคชาติไทย พรรคกิจสังคม และพรรคราษฎรและมีการเตรียม เสนอนายณรงค์ วงศ์วรรณ หวัหนา ้ พรรคสามคัคีธรรมในฐานะหวัหนา ้ พรรคที่มีผแู้ ทนมากที่สุด ข้ึนเป็ น นายกรัฐมนตรีแต่ปรากฏวา่ทางโฆษกกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐอเมริกา มาร์กาเร็ต แท็ตไวเลอร์ ไดอ ้ อกมาประกาศวา่นายณรงค ์ น้นัเป็ นผหู้ น่ึงที่ไม่สามารถขอวีซ่าเดินทางเข้าสหรัฐอเมริกา ได้ เนื่องจาก มีความใกลช ้ิดกบันกัคา ้ ยาเสพติด ในที่สุด จึงมีการเสนอชื่อ พล.อ.สุจินดา คราประยูรข้ึนเป็ นนายกรัฐมนตรีแทน ซ่ึงเมื่อไดร ้ับ พระราชทานแต่งต้งัอยา่งเป็ นทางการแลว ้ ก ็ เกิดความไม่พอใจของประชาชนในวงกวา ้ ง เนื่องจากก่อน หนา ้ น้ีมีการทกัทว ้ งโตแ ้ ยง ้ เกี่ยวกบัรัฐธรรมนูญที่ร่างข้ึนมาใหม่วา่ ไม่มีความเป็ นประชาธิปไตย ซ่ึง รัฐธรรมนูญฉบบัน้ีก ็ไดถ ู้กประกาศใช ้ พรรคที่ประกาศตัวเป็ นฝ่ ายค้าน ไม่สนับสนุนการด ารงต าแหน่งนายกรัฐมนตรีของ พล.อ.สุจินดา คราประยูรผู้น าคณะรัฐประหาร รสช. ที่ไม่ได้มาจากการ เลือกต้งัและไดป้ระกาศต่อสาธารณะมาตลอดว่าจะไม่รับตา แหน่งนายกรัฐมนตรีโดยที่กระแส "นายกฯ ตอ้งมาจากการเลือกต้งั" เป็นกระแสหลกัของสังคมไทยใน ขณะน้นัพรรคเทพ ประกอบด้วย 4 พรรคการเมืองในขณะที่พรรคมารคือพรรคที่สนับสนุนพลเอกสุจินดา คราประยูร ประกอบด้วยพรรคการเมืองร่วมรัฐบาล5 พรรคง ก่อนเกิดเหตุการณ์พฤษภาทมิฬมีกระแสเรียกร้องให้แกไ้ขรัฐธรรมนูญ ให้นายกรัฐมนตรีตอ้งมาจากการเลือกต้งัและท้งั 5 พรรคน้ีต่างเคยตอบรับมาก่อน แต่ในที่สุดกลบั หันมาสนับสนุน พล.อ.สุจินดา คราประยูร และเห็นว่าเป็ นการพยายามสืบทอดอ านาจของคณะรัฐประหาร (รสช.)

3 การต่อต้านของประชาชน พลเอกสุจินดาคราประยรูไดใ้ หส้ ัมภาษณ ์ หลายคร้ังวา่ตนและสมาชิกในคณะรักษาความสงบ เรียบร ้ อยแห่งชาติจะไม่รับตา แหน่งทางการเมืองใด ๆ แต่ภายหลงัไดม ้ ารับตา แหน่งรัฐมนตรีซ่ึงไม่ตรง กบัที่เคยพูดไว ้ เหตุการณ ์ น้ีจึงไดเ ้ป็ นที่มาของประโยคที่วา่ "เสียสัตย์เพื่อชาติ"และเป็นหนึ่งในชนวนให้ ฝ่ายที่คดัคา ้ นรัฐธรรมนูญฉบบัน้ีทา การเคลื่อนไหวอีกดว ้ ย การรับตา แหน่งนายกรัฐมนตรีของพลเอกสุจินดา ดงักล่าว นา ไปสู่การเคลื่อนไหวคดัคา ้ นต่าง ๆ ของประชาชน รวมถึงการอดอาหารของ ร.ต.ฉลาด วรฉัตรและ พล.ต.จ าลอง ศรีเมือง (หัวหน้าพรรค พลังธรรมในขณะน้นั ) สหพนัธ ์ นิสิตนกัศึกษาแห่งประเทศไทย ที่มีนายปริญญา เทวานฤมิตรกุลเป็ น เลขาธิการ ตามมาด้วยการสนับสนุนของพรรคฝ่ ายค้านประกอบด้วยพรรคประชาธิปัตย์, พรรคเอกภาพ , พรรคความหวงัใหม่และพรรคพลังธรรมโดยมีขอ ้ เรียกร ้ องใหน ้ ายกรัฐมนตรีลาออกจากตา แหน่งและ เสนอวา่ผดู้ า รงตา แหน่งนายกรัฐมนตรีตอ ้ งมาจากการเลือกต้งั หลงัการชุมนุมยดืเย้อืต้งัแต่เดือนเมษายน เมื่อเขา ้ เดือนพฤษภาคม รัฐบาลเริ่มระดมทหารเขา ้ มา รักษาการในกรุงเทพมหานครและเริ่มมีการเผชิญหนา ้ กนัระหวา่งผชูุ้มนุมกบัเจา ้ หนา ้ ที่ตา รวจและทหาร ในบริเวณราชดา เนินกลาง ทา ใหส้ ถานการณ ์ ตึงเครียดมากข้ึนเรื่อย ๆ กระทงั่ในคืนวนัที่17 พฤษภาคม ขณะที่มีการเคลื่อนขบวนประชาชนจากสนามหลวงไปยังถนน ราชด าเนินกลางเพื่อไปยังหน้าท าเนียบรัฐบาล ตา รวจและทหารไดส้ กดัการเคลื่อนขบวนของประชาชน ณ สะพานผา่นฟ้ าลีลาศเริ่มเกิดการปะทะกนัระหวา่งประชาชนกบัเจา ้ หนา ้ ที่ตา รวจในบางจุด และมีการ บุกเผาสถานีตา รวจนครบาลนางเลิ้งจากน้นัวนัที่18 พฤษภาคม เวลา 00.30 น.รัฐบาลได้ประกาศ สถานการณ์ฉุกเฉินในกรุงเทพมหานครจังหวัดปทุมธานีจังหวัดสมุทรปราการจังหวัดสมุทรสาครและ จังหวัดนนทบุรี,ประกาศ ห้ามมิให้ชุมนุมหรือมวั่สุมกนัและประกาศให้วันที่ 18 -20 พฤษภาคม เป็ น วันหยุดราชการพร ้ อมกบั ปิดโรงเรียนและมหาวิทยาลยัในจงัหวดัที่ประกาศสถานการณ ์ ฉุกเฉินเป็ นเวลา 3 วัน และงดการตรวจร่างกายและเอกซเรย ์ เนื่องจากวนัหยดุราชการโดยใหต ้ รวจระหวา่งวนัที่21 - 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2535 แทนโดยใหท ้ หารกบั ต ารวจตระเวนชายแดนทา หนา ้ ที่รักษาความสงบ แต่ได ้ นา ไปสู่การปะทะกนักบั ประชาชน มีการใชก ้ ระสุนจริงยิงใส่ผชูุ้มนุมในบริเวณถนนราชดา เนินจากน้นัจึง เขา ้สลายการชุมนุมในเชา ้ มืดวนัเดียวกนัน้นัตามหลกัฐานที่ปรากฏมีผเู้สียชีวิตหลายสิบคน

4 เวลา 15.30 นาฬิกา ของวันที่ 18 พฤษภาคม ทหารไดเ ้ คลื่อนกา ลงัคร้ังสา คญัคร้ังหน่ึงและควบคุม ตัวพลตรีจ าลอง ศรีเมือง จากบริเวณที่ชุมนุมกลางถนนราชด าเนินกลาง และรัฐบาลได้ออกแถลงการณ์ หลายฉบบัและรายงานข่าวทางโทรทศัน ์ ของรัฐบาลทุกช่องยนืยนัวา่ ไม่มีการเสียชีวิตของประชาชน แต่ การชุมนุมต่อตา ้ นของประชาชนยงัไม่สิ้นสุด เริ่มมีประชาชนออกมาชุมนุมอยา่งต่อเนื่องในหลายพ้ืนที่ ทวั่กรุงเทพมหานครโดยเฉพาะที่มหาวิทยาลยัรามคา แหง พร ้ อมมีการต้งัแนวป้ องกนัการปราบปรามตาม ถนนสายต่าง ๆ ขณะที่รัฐบาลไดอ ้ อกประกาศจบัแกนนา อีก7 คน คือ 1. นายปริญญา เทวานฤมิตรกุล 2. นพ.เหวง โตจิราการ 3. นพ.สันต์ หัตถีรัตน์ 4. นายสมศกัด์ิโกศยัสุข 5. นางประทีป อ้ึงทรงธรรม ฮาตะ 6. นางสาวจิตราวดี วรฉัตร 7. นายวีระ มุสิกพงศ์ โดยต้งัขอ ้ หาฝ่าฝืนพระราชกา หนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2495 และระบุ วา่บุคคลเหล่าน้ียงัคงชุมนุมไม่เลิกและยงัปรากฏข่าวรายงานการปะทะกนัระหวา่งเจา ้ หนา ้ ที่กบั ประชาชนในหลายจุดและเริ่มเกิดการปะทะกนัรุนแรงมากข้ึนในคืนวนัน้นั ในบริเวณถนนราชด าเนิน กลาง 19 พฤษภาคม เจา ้ หนา ้ ที่เริ่มเขา ้ ควบคุมพ้ืนที่บริเวณถนนราชด าเนินกลางได้ และควบคุมตัว ประชาชนจา นวนมากข้ึนรถบรรทุกทหารไปควบคุมไวพ ้ ลเอกสุจินดาคราประยรูนายกรัฐมนตรี แถลงการณ ์ ย้า วา่สถานการณ ์ เริ่มกลบัสู่ความสงบและไม่ใหป้ ระชาชนเขา ้ ร่วมชุมนุมอีกแต่ยงัปรากฏการ รวมตวัของประชาชนใหม่ที่มหาวิทยาลยัรามคา แหงในคืนวนัเดียวกนัและมีการเริ่มก่อความไม่สงบเพื่อ ต่อตา ้ นรัฐบาลโดยกลุ่มจกัรยานยนตห ์ ลายพ้ืนที่ในกรุงเทพมหานครเช่น การทุบทา ลายป้ อมจราจรและ สัญญาณไฟจราจร เป็ นต้น การต่อต้านของประชาชน (ต่อ)

5 การต่อต้านของประชาชน (ต่อ) วนัเดียวกนัน้นัเริ่มมีการออกแถลงการณ ์ เรียกร ้ องใหน ้ ายกรัฐมนตรีลาออกจากตา แหน่งเพื่อรับผิดชอบ ต่อการเสียชีวิตของประชาชน ขณะที่สื่อของรัฐบาลยงัคงรายงานวา่ ไม่มีการสูญเสียชีวิตของประชาชน แต่ สา นกัข่าวต่างประเทศอยา่งซีเอ็นเอ็นและบีบีซีได้รายงานภาพของการสลายการชุมนุมและการท าร้ายผู้ชุมนุม หนงัสือพิมพใ์ นประเทศไทยบางฉบบัเริ่มตีพิมพภ ์ าพการสลายการชุมนุม ขณะที่รัฐบาลไดป้ ระกาศใหม ้ีการ ตรวจและควบคุมการเผยแพร่ข่าวสารทางสื่อมวลชนเอกชนในประเทศ ซ่ึงการชุมนุมในคร้ังน้ีดว ้ ยผชูุ้มนุมส่วนใหญ่เป็ นชนช้นักลางในเขตตวัเมือง เป็ นนกัธุรกิจหรือบุคคลวยั ทา งาน ซ่ึงแตกต่างจากเหตุการณ์ 14 ตุลา ในอดีต ซ่ึงผชูุ้มนุมส่วนใหญ่เป็ นนิสิต นกัศึกษา ประกอบกบั เทคโนโลยีโทรศัพท์มือถือที่เพิ่งเขา ้ มาในประเทศไทยและใชเ ้ป็ นเครื่องมือสา คญั ในการติดต่อสื่อสารในคร้ังน้ี เหตุการณ ์ พฤษภาทมิฬน้ีจึงไดช ้ื่อเรียกอีกชื่อนึงวา่ "ม็อบมือถือ" ไอ้แหลม เป็ นชื่อที่เรียกบุคคลลึกลบัซ่ึงไม่ทราบวา่เป็ นผใู้ ดจนถึงทุกวนัน้ีเป็ นชายที่ส่งเสียงรบกวนวิทยสุื่อสารของ ทหารและตา รวจตลอดระยะเวลาการชุมนุม โดยมกักวนเป็ นเสียงแหลมสูงและมีประโยคด่าทอรัฐบาล ทหารและ ต ารวจด้วยวาทะที่เจ็บแสบ แผนไพรีพินาศ เป็ นแผนยทุธการจดัวางกองกา ลงัและสลายการชุมนุม ในลกัษณะของแผนเผชิญเหตุจดัทา ข้ึนโดยกอง กา ลงัรักษาพระนครต้งัแต่ปีพ.ศ. 2524 เพื่อใหห ้ น่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวขอ ้ งกบัการรักษาความสงบ ไดแ ้ ก่ทหาร ตา รวจและขา ้ ราชการพลเรือน นา ไปปฏิบตัิต่อมาในปีพ.ศ. 2527 และ พ.ศ. 2529 ได้มีการพัฒนาปรับปรุงแผน ใหส้ อดคลอ ้ งกบัสถานการณ ์ มากข้ึน

6 พระราชทานพระราชด ารัส เมื่อเวลาประมาณ 21:30 นาฬิกา ของวันพุธที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2535 พระบาทสมเด็จพระปรมินทร มหาภูมิพลอดุลยเดช พระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้ ศ.สัญญาธรรมศกัด์ิประธานองคมนตรี พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์องคมนตรีและรัฐบุรุษ ในขณะน้นันา โดย พล.อ.สุจินดา คราประยูร นายกรัฐมนตรี พล.ต.จ าลอง ศรีเมือง เขา ้ เฝ้ าทูลละอองธุลีพระบาท โอกาสน้ีทรงพระกรุณาโปรดเกลา ้โปรดกระหม่อม พระราชทานพระ ราชดา รัสแก่คณะผเู้ ขา ้ เฝ้ าทูลละอองธุลีพระบาทดว ้ ย ซึ่งโทรทศัน ์ รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย น าเทป บนัทึกภาพเหตุการณ ์ ดงักล่าวออกอากาศทางสถานีโทรทศัน ์ ท้งั 5 ช่อง เมื่อเวลา 24:00 นาฬิกาของคืน เดียวกนั วันที่ 24 พฤษภาคม พล.อ.สุจินดาจึงกราบบงัคมทูลลาออกจากตา แหน่งนายกรัฐมนตรีและ มอบหมายให้มีชัย ฤชุพันธุ์รองนายกรัฐมนตรีเป็ นผรู้ักษาราชการแทนเป็ นการชวั่คราว การต่อต้านของประชาชน (ต่อ)

7 ล าดับเหตุการณ ์ ต้ังแต ่ปี พ.ศ 2534 -2535 พ.ศ. 2534 • 23 กุมภาพันธ์- เวลา 11.30 น.คณะรักษาความสงบเรียบร ้ อยแห่งชาติยดึอา นาจจากรัฐบาล พลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ พ.ศ. 2535 • 22 มีนาคม - มีการเลือกต้งัใหญ่ทวั่ประเทศ พรรคสามคัคีธรรม ของนายณรงค์ วงศ์ วรรณ ไดร ้ับเลือกต้งัมาเป็ นลา ดบัหน่ึงแต่ถูกข้ึนบญัชีดา ผคู้ า ้ ยาเสพติดจากสหรัฐอเมริกา • 27 มีนาคม - พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการ โปรดเกล้าฯ พระราชกฤษฎีกาเรียกประชุมรัฐสภา พ.ศ. 2535 • 2 เมษายน - เวลา 15.40 น. พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เสด็จพระ ราชด าเนินทรงเปิ ดประชุมรัฐสภา ณ พระที่นงั่อนนัตสมาคม พระราชวังดุสิต และทรง พระราชทานพระราชด ารัส • 5 เมษายน - นายมนตรีพงษพ ์ านิช หวัหนา ้ พรรคกิจสังคม ไดแ ้ ถลงข่าววา่พรรคสามคัคี ธรรม พรรคชาติไทย พรรคกิจสังคม พรรคประชากรไทยและพรรคราษฎรไดม ้ีมติใหพ ้ ล เอกสุจินดา คราประยูร ผู้บัญชาการทหารสูงสุด และผู้บัญชาการทหารบก เป็ น นายกรัฐมนตรีท้งัน้ีเพื่อความมนั่คงของประเทศและเศรษฐกิจ • 7 เมษายน - พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการ โปรดเกลา ้ ฯ แต่งต้งัพลเอกสุจินดาคราประยรูข้ึนดา รงตา แหน่งนายกรัฐมนตรีคนที่19 ของประเทศไทย • 8 เมษายน -ร ้ อยตรีฉลาด วรฉตัรเริ่มอดอาหารประทว ้ งวนัแรก • 17 เมษายน - มีพระบรมราชโองการแต่งต้งัคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ • 20 เมษายน - พรรคฝ่ายคา ้ นเริ่มการปราศรัยที่ลานพระบรมรูปทรงม้ามีผรู้่วมชุมนุมเกือบ 100,000 คน

8 • 4 พฤษภาคม -พลตรีจา ลองศรีเมือง เริ่มอดอาหารประทว ้ งวนัแรก • 7 พฤษภาคม -พลเอกสุจินดา แถลงนโยบายต่อรัฐสภาแต่พรรคฝ่ายคา ้ นไม่เขา ้ ร่วม ขณะเดียวกนับริเวณหนา ้ รัฐสภามีผชูุ้มนุมร่วมประทว ้ งจนตอ ้ งมีการปิดประชุมโดย กะทนัหนั ใหม ้ าประชุมใหม่ในวนัรุ่งข้ึน • 8 พฤษภาคม -พลเอกสุจินดาแถลงถึงเหตุผลที่ตอ ้ งมารับตา แหน่งนายกรัฐมนตรี • 9 พฤษภาคม - นายอุกฤษ มงคลนาวิน ประธานรัฐสภาประสานใหพ ้ รรคร่วมรัฐบาลและ พรรคฝ่ ายคา ้ นร่วมกนัตกลงวา่จะแกไ้ ขรัฐธรรมนูญบางประการและพลตรีจา ลอง ประกาศ เลิกอดอาหาร • 11 พฤษภาคม -พลตรีจ าลอง ประกาศสลายการชุมนุมและประกาศชุมนุมใหม่อีกคร้ังใน วันที่17 พฤษภาคม หากในวันที่15 พฤษภาคม ซ่ึงเป็ นวนัที่พรรคร่วมรัฐบาลใหส้ ัญญาวา่ จะแถลงถึงเรื่องแกไ้ ขรัฐธรรมนูญไม่มีความคืบหนา ้ • 15 พฤษภาคม - พรรคร่วมรัฐบาลเปลี่ยนท่าทีเรื่องแกไ้ ขรัฐธรรมนูญ โดยอา ้ งวา่เป็ นการให ้ สัมภาษณ์โดยพลการของ นายอาทิตย์ อุไรรัตน์ประธานสภาผแู้ ทนราษฎรโดยอา ้ งวา่จะแก ้ ใหม ้ีบทเฉพาะกาลวา่นายกรัฐมนตรีตอ ้ งมาจากการเลือกต้งัซ่ึงพลเอกสุจินดา ตอ ้ งดา รง ตา แหน่งจนครบวาระ4 ปีเสียก่อน • 17 พฤษภาคม -รัฐบาลจัดคอนเสิร์ตตา ้ นภยัแลง ้สกดัมอ ็ บที่สนามกีฬากองทพับกและวง เวียนใหญ่โดยขนรถสุขาของกรุงเทพฯมาไวท ้ี่นี่หมด ช่วงเที่ยงคืนเริ่มเกิดการตา รวจปะทะ กนัระหวา่งผชูุ้มนุมกบัตา รวจต่อเนื่องถึงเชา ้ วนัที่18 พฤษภาคม • 18 พฤษภาคม -ก่อนรุ่งสางรัฐบาลเริ่มนา กา ลงัทหารและตา รวจตระเวนชายแดนจดัการกบั ผชูุ้มนุมอยา่งรุนแรงและประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินพร ้ อมกบัแถลงการณ ์ ของรัฐบาล, กองทัพบกและกองกา ลงัรักษาพระนครให้เลิกการชุมนุม และออกประกาศอีกหลายฉบับ เช่น ประกาศ หา ้ มเสนอขอ ้ ความหรือเผยแพร่รวมไปถึงพิมพเ ์ อกสารที่กระทบกระเทือนต่อ ความมนั่คงเวลาบ่ายพลตรีจา ลองศรีเมืองและผชูุ้มนุมบางส่วนถูกจบักุม ล าดับเหตุการณ ์ ต้ังแต ่ปี พ.ศ 2534 -2535(ต่อ)

9 ล าดับเหตุการณ ์ ต้ังแต ่ปี พ.ศ 2534 -2535(ต่อ) • 18 พฤษภาคม -ก่อนรุ่งสางรัฐบาลเริ่มนา กา ลงัทหารและตา รวจตระเวนชายแดนจดัการกบั ผชูุ้มนุมอยา่งรุนแรงและประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินพร ้ อมกบัแถลงการณ ์ ของรัฐบาล, กองทัพบกและกองกา ลงัรักษาพระนครให้เลิกการชุมนุม และออกประกาศอีกหลายฉบับ เช่น ประกาศ หา ้ มเสนอขอ ้ ความหรือเผยแพร่รวมไปถึงพิมพเ ์ อกสารที่กระทบกระเทือนต่อ ความมนั่คงเวลาบ่ายพลตรีจา ลองศรีเมืองและผชูุ้มนุมบางส่วนถูกจับกุม • 19 พฤษภาคม -กลุ่มผชูุ้มนุมที่ไม่ไดถ ู้กจบักุมยา ้ ยสถานที่ชุมนุมไปที่มหาวิทยาลัย รามค าแหง • 20 พฤษภาคม - พลเอก สุจินดา คราประยูร ได้ประกาศห้ามมิให้บุคคลใดใน กรุงเทพมหานครออกนอกเคหสถาน เวลา 21.00 น. ถึง 04.00 น. ของวันที่21 พฤษภาคม • - พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชมีรับสั่งใหผ ้ นู้ า ท้งัสองฝ่ายคือพลเอกสุ จินดา และพลตรีจ าลอง เข้าเฝ้า โดยผู้ที่น าเข้าเฝ้าคือพลเอกเปรม ติณสูลานนท์และสัญญา ธรรมศกัด์ิประธานองคมนตรีในขณะน้นั • -กระทรวงศึกษาธิการ ประกาศใหส้ ถานศึกษาปิดเรียนเพิ่มเติมในจงัหวดัที่ประกาศ สถานการณ ์ ฉุกเฉินต่อไปจนถึงวนัที่22 พฤษภาคม • 21 พฤษภาคม - เวลา 12.00 น. พลเอก สุจินดา คราประยูร ได้ประกาศยกเลิกการห้ามมิให้ บุคคลใดในกรุงเทพมหานครออกนอกเคหสถาน เนื่องจากสถานการณ์ได้คลี่คลายลงแล้ว • 23 พฤษภาคม - พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการ โปรดเกลา ้ ฯ พระราชกา หนดนิรโทษกรรมแก่ผกู้ ระทา ความผิดเนื่องในการชุมนุมกนั ระหวา่งวนัที่17 พฤษภาคม พ.ศ. 2535ถึงวันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2535 พ.ศ. 2535 • 24 พฤษภาคม - พลเอกสุจินดา และพลตรีจ าลองแถลงการณ ์ ร่วมกนัผา่นโทรทัศน์รวมการ เฉพาะกิจแห่งประเทศไทยและพลเอกสุจินดาลาออกจากตา แหน่งนายกรัฐมนตรี • 26 พฤษภาคม -ได้มีประกาศยกเลิกประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินในกรุงเทพมหานคร จังหวัดสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรสาคร จังหวัดนนทบุรี และจังหวัดปทุมธานี โดยยกเลิก ต้งัแต่เวลา 12.00 น.ของวันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2535

10 ล าดับเหตุการณ ์ ต้ังแต ่ปี พ.ศ 2534 -2535(ต่อ) • 10 มิถุนายน -แกนนา จดัต้งัรัฐบาลเสนอชื่อพลอากาศเอกสมบุญ ระหงษ์หัวหน้า พรรคชาติไทยเป็ นนายกรัฐมนตรีแต่นายอาทิตย์ อุไรรัตน์รองหัวหน้าพรรคสามัคคีธรรม ใน ฐานะประธานสภาผู้แทนราษฎร และรักษาการประธานรัฐสภา ตัดสินใจน าชื่อนายอานันท์ ปัน ยารชุน ข้ึนทูลเกลา ้ ฯ เพื่อโปรดเกลา ้ ฯ ให ้ กลบัมาดา รงตา แหน่งนายกรัฐมนตรีอีกคร้ังหน่ึง เพื่อ บริหารประเทศชวั่คราวยบุสภาผแู้ ทนราษฎรและจดัการเลือกต้งัใหม่ • 30 มิถุนายน - พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการ โปรด เกล้าฯ ประกาศใช้ พระราชกฤษฎีกายุบสภาผู้แทนราษฎร โดยกา หนดใหว ้ นัอาทิตยท ์ ี่13 กนัยายน พ.ศ. 2535 เป็ นวนัเลือกต้งัสมาชิกสภาผแู้ ทนราษฎร • 13 กนัยายน - มีการเลือกต้งัใหญ่ทวั่ท้งัประเทศ พรรคประชาธิปัตย์ได้รับคะแนนเสียงมาเป็ น ล าดับหนึ่ง พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการ โปรด เกลา ้ ฯแต่งต้งันายชวน หลีกภัยเป็ นนายกรัฐมนตรี เหตุการณ์ต่อเนื่อง • ภายหลังการประกาศลาออกของพลเอกสุจินดา คราประยูร ท าให้นายมีชัย ฤชุพันธ์รอง นายกรัฐมนตรี ได้รักษาการแทนนายกรัฐมนตรี จนกระทงั่มีการแต่งต้งันายกรัฐมนตรีคนใหม่ใน วันที่ 10 มิถุนายน 2535 คณะรัฐมนตรีคณะที่ 48 ของรัฐบาลพลเอก สุจินดา คราประยูร จึงพ้น จากตา แหน่งไปตามวาระ • ภายหลังเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ พ.ศ. 2535 และ พล.อ.สุจินดา คราประยูร ประกาศลาออกจาก ตา แหน่ง นายกรัฐมนตรีในเวลาน้นัพล.อ.อ.สมบุญ อดีตผวู้ า่การการท่าอากาศยานแห่งประเทศ ไทย ดา รงตา แหน่งเป็ น หัวหนา ้ พรรคชาติไทย สืบต่อจาก พล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ ที่ลาออกหลัง รัฐประหารเป็ นที่เชื่อกนั ในขณะน้นัวา่พล.อ.อ.สมบุญ จะตอ ้ งไดข ้้ึนดา รงตา แหน่ง นายกรัฐมนตรีต่อจาก พล.อ.สุจินดาอยา่งแน่นอน แต่แลว ้ เมื่อ ดร.อาทิตย์ อุไรรัตน์

11 น าชื่อข้ึนทูลเกลา ้ ฯ กลบักลายเป็ นการแต่งต้งัให ้นายอานันท์ ปันยารชุน อดีตนายกรัฐมนตรีระหวาง่ การรัฐประหารกลบัมารับตา แหน่งนายกรัฐมนตรีและทา ใหเ ้ป็ นที่พูดต่อๆ กนัมาถึงเหตุการณ ์ คร้ังน้นั วา่พล.อ.อ.สมบุญ "แต่งชุดขาวรอเก้อ" • 5 พรรคที่สนบัสนุนสุจินดาเป็ นนายกรัฐมนตรีไดแ ้ ก่พรรคสามัคคีธรรม พรรคชาติไทย พรรค ประชากรไทย พรรคราษฎรยกเว้น พรรคกิจสังคม เป็ นฝ่ ายค้านในสภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 18 • มีการแกร ้ัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจกัรไทย พุทธศกัราช 2534 จ านวน 6 คร้ัง มีประเด ็ นสา คญั ในการ แกไ้ ขเพิ่มเติม คือแกไ้ ขใหป้ ระธานสภาผแู้ ทนราษฎรเป็ นประธานรัฐสภาและประธานวฒุิสภาเป็ น รองประธานรัฐสภารวมท้งัแกไ้ ของคป์ ระกอบของคณะตุลาการรัฐธรรมนูญใหเ ้ หมาะสมยงิ่ข้ึน , การ กา หนดคุณสมบตัิของผจู้ ะดา รงตา แหน่งนายกรัฐมนตรีตอ ้ งเป็ นสมาชิกสภาผแู้ ทนราษฎร • รัฐบาลไดเ ้ปิดใหเ ้ อกชนประมูลจดัต้งัสถานีโทรทศัน ์ แห่งใหม่ในระบบยูเอชเอฟ เพื่อเป็ นทางเลือกใน การรับขอ ้ มูลข่าวสารของประชาชน ภายใตช ้ื่อสถานีโทรทัศน์ไอทีวีซ่ึงต่อมาได ้ กลายเป็ น สถานีโทรทัศน์ทีไอทีวีและกลายเป็ น สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส ในปัจจุบัน ผลกระทบต่อความคิดเปลี่ยนแปลงสังคม จากเหตุการณ ์ สูญเสียชีวิตประชาชนดงักล่าวไดก ้่อใหเ ้ กิดทศันะวา่ผนู้ า การประทว ้ งหรือชุมนุมพึงรู้ จกัใช ้ วิธีการเพื่อรักษาชีวิตของประชาชนไว้ อาจยอมลดเป้าหมายของข้อเรียกร้องเพื่อลดโอกาสนองเลือด หรือยอมแพ้ ทางการเมืองเสียดีกวา่ซ่ึงสุรพลธรรมร่มดีมองวา่เป็ นการยอมรับอนุรักษนิยมทางสังคม และบอกใหป้ ระชาชน ทนกบัความเลวร ้ ายที่นอ ้ ยกวา่ (lesser evil) เหตุการณ์ต่อเนื่อง (ต่อ)

12 บรรณาน ุ กรม ทีมช่าวเพชรภูมิ เพชรนิวส์./(2565)./30 ปีที่นี่เมืองเพชร./สืบค้นจาก https://petchpoom.com/%E0%B8%9E%E0%B8%A4%E0%B8%A9%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8% 97%E0%B8%A1%E0%B8%B4%E0%B8%AC-2535/ นายฉลิม กสิกร./(2561)./พฤษภาทมิฬ ปชช.ลุกฮือต่อต้าน การสืบทอดอ านาจของ รสช../สืบค้นจาก https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9E%E0%B8%A4%E0%B8%A9%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0% B8%97%E0%B8%A1%E0%B8%B4%E0%B8%AC นุติกานต์ ไชยสุวรรณ./(2565)./ร าลึกเหตุการณ์การเมือง 30 ปี./สืบค้นจากhttps://themodernist.in.th/30-yearsblack-may/ THE STANDARD TEAM./(2566)./ พฤษภาทมิฬ./สืบค้นจาก https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9E%E0%B8%A4%E0%B8%A9%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0% B8%97%E0%B8%A1%E0%B8%B4%E0%B8%AC#%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8% 95%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%95%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%82%E0 %B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8 %8A%E0%B8%99