การแสดงทรรศนะโต้แย้งและการโน้มน้าวใจ

การแสดงทรรศนะ
โตแยงและโนมนาวใจ

!!
การโต้แยง้

หมายถึง การแสดงทรรศนะทีแตกต่างกันระหวา่ งบุคคล ๒ ฝาย
ซงึ แต่ละฝายจะต้องพยายามหาหลักฐาน เหตผุ ล ขอ้ มูลมาสนบั
สนนุ ทรรศนะของตนเองใหน้ า่ เชอื ถือ โครงสรา้ งของการโต้แยง้

ประกอบดว้ ย

๑. ขอ้ สรุป ๒. เหตผุ ล

หวั ขอ้ และเนอื หาของการโต้แยง้ ไมจ่ าํ กัดขอบเขต
แต่ควรกําหนดใหช้ ดั เจนวา่ จะโต้แยง้ ในหวั ขอ้ ใด

!

!การโต้แยง้ แบง่ ได้เปน ๔ ขนั ตอน ดังนี

๑. การตังประเด็นในการโต้แยง้ มี ๓ ประเภท
คือเกียวกับนโยบาย หรอื ขอ้ เสนอ เพอื ใหเ้ ปลียนแปลงสภาพเดมิ
เกียวกับขอ้ เท็จจรงิ เกียวกับคณุ ค่า ทัง ๓ ประเภทนี มกั จะมคี วาม
รสู้ กึ สว่ นตัวแทรกอยูด่ ว้ ย

๒.การนยิ ามคําและกล่มุ คําสาํ คัญทีอยูใ่ นประเด็นการโต้แยง้
การนยิ ามคําและกล่มุ คําสาํ คัญ หมายถึง การกําหนดความ
หมายของคําและกล่มุ คําใหร้ ดั กมุ และแจม่ ชดั ลงไปวา่ ผนู้ ยิ าม
ต้องการทีจะใหข้ อบเขตของความหมายของคําและกล่มุ คํานนั ๆ
ครอบคลมุ หรอื บง่ ชถี ึงอะไรบา้ ง

๓.การค้นหาและเรยี บเรยี งขอ้ สนบั สนนุ ทรรศนะของตน
อาจค้นหาไดจ้ ากการอ่าน การฟง การสมั ภาษณ์ และการสงั เกต
ดว้ ยตนเอง

๔. การชใี ห้เห็นจุดอ่อนและความผดิ พลาดของทรรศนะฝายตรง
ขา้ ม
ไดแ้ ก่ การชจี ุดอ่อนของการนยิ าม , ชจี ุดอ่อนในดา้ นปรมิ าณความ
ถกู ต้องของขอ้ มูลและชจี ุดอ่อนของสมมุติฐานและวธิ กี ารอนมุ าน

!! การวนิ จิ ฉยั เพอื ตัดสนิ ขอ้ โต้แยง้

๑.พจิ ารณาเฉพาะเนอื หาสาระทีแต่ละฝายนาํ มาโต้แยง้ กัน
เชน่ การตัดสนิ โต้วาที การ ตัดสนิ คดขี องผพู้ พิ ากษา
๒.วนิ จิ ฉยั โดยใชด้ ลุ พนิ จิ ของผตู้ ัดสนิ มาประกอบการพจิ ารณา
เชน่ การตัดสนิ ใจเลือกพรรคการเมอื ง การตัดสนิ เพอื ลงมติในที
ประชุม

ขอ้ ควรระวงั ในการโต้แยง้

๑. ควรหลีกเลียงการใชอ้ ารมณ์
๒. ควรมมี ารยาทในการใชภ้ าษา
๓.ควรเลือกประเด็นทีมแี นวทางสรา้ งสรรค์และเกิดประโยชน์

สรุปขอ้ สงั เกตในการโต้แยง้

๑. เปดโอกาสให้มกี ารโต้แยง้
๒. จาํ นวนผโู้ ต้แยง้ ระยะเวลา
๓. ต้องใชค้ วามคิด วจิ ารณญาณทีอาศัยเหตผุ ล
ไมใ่ ชอ่ ารมณ์

การใชภ้ าษาแสดงทรรศนะ
และโครงสรา้ งของการแสดงทรรศนะ
!!
๑.ทีมา คือ สว่ นทีเปนเรอื งราวต่างๆทีทําใหเ้ กิดการแสดงทรรศนะ
๒.ขอ้ สนบั สนนุ คือ ขอ้ เท็จจรงิ หลักการ รวมทังทรรศนะหรอื มติ

ของผอู้ ืนทีผแู้ สดงทรรศนะนาํ มาใสเ่ พอื สนบั สนนุ ทรรศนะของตน
๓.ขอ้ สรุป คือ สาระสาํ คัญทีสดุ ของทรรศนะอาจเปนขอ้ เสนอแนะ

ขอ้ วนิ จิ ฉัยหรอื ประเมนิ ค่า

ความแตกต่างระหวา่ งทรรศนะของบุคคล

๑.คณุ สมบตั ิตามธรรมชาติของมนษุ ย์
ไดแ้ ก่ เชาว์ ปฏิภาณ ไหวพรบิ ความถนดั เปนต้น จะพฒั นาได้
เต็มทีต้องอาศัยการสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ จากสงิ แวดล้อม
๒. อิทธพิ ลของสงิ แวดล้อม
อาจเปนธรรมชาติหรอื สงิ ทีมนษุ ยท์ ําขนึ ทีอยูแ่ วดล้อมตัวมนษุ ย์

! ประเภทของทรรศนะ !

๑.ทรรศนะเกียวกับขอ้ เท็จจรงิ คือ ทรรศนะทีเกียวกับเรอื งที
เกิดขนึ แล้ว แต่ยงั ไมท่ ราบขอ้ เท็จจรงิ จงึ มกี ารถกถียงกัน การ
แสดงทรรศนะประเภทนจี งึ เปนเพยี งการสนั นษิ ฐาน จะนา่ เชอื ถือ
เพยี งใดขนึ กับขอ้ สนบั สนนุ

๒.ทรรศนะเกียวกับคณุ ค่า ค่านยิ ม เปนทรรศนะทีประเมนิ วา่
สงิ ใดดหี รอื ดอ้ ยเปนประโยชนห์ รอื โทษ

๓.ทรรศนะเกียวกับนโยบาย เปนทรรศนะทีบง่ ชวี า่ ควรทําอยา่ งไร
ต่อไปในอนาคต หรอื ควรแก้ไขปรบั ปรงุ สงิ ใด ไปในทางใด อยา่ งไร
การแสดงทรรศนะเกียวกับนโยบาย มกั จะต้องเสนอขอ้ เท็จจรงิ เพอื
สนบั สนนุ นโยบายและประเมนิ ค่านโยบายทีเสนอนนั ดว้ ย

!!

ลักษณะทีควรสงั เกตในการใชค้ ําหรอื กล่มุ คําใน
การแสดงทรรศนะ

๑.ใชส้ รรพนามบุรุษที ๑ หรอื คํานามทีประกอบกับกรยิ าวลีทีชชี ดั
วา่ เปนการแสดงทรรศนะ เชน่
- พวกเรามคี วามเหน็ วา่ ………
- ขา้ พเจา้ เขา้ ใจวา่ …………..…
- ผมขอสรปุ วา่ ………………...
๒.ใชค้ ําหรอื วลีทีบง่ ชวี า่ เปนการแสดงทรรศนะ เชน่ คําวา่ นา่ คง
คงจะ ควร พงึ ตัวอยา่ ง
- รฐั บาลนา่ จะทบทวน………………
- คณะนกั เรยี นคงเขา้ ใจผดิ วา่ ……….
- โรงเรยี นควรจะต้องคํานงึ ถึง………

! ลักษณะทรรศนะทีดี !

ประเมนิ ค่าดังนี

๑. มีประโยชน์และลักษณะสร้างสรรค์ ทรรศนะทีดีควรก่อให้
เกิดประโยชน์ และก่อใหเ้ กิดสิงแปลกใหม่ทีนาํ ไปใช้ประโยชน์ได้
และในขณะเดียวกันก็ยังคงสิงดีงามของสังคมไว้

๒. มีความสมเหตุสมผล น่าเชอื ถือ ทรรศนะทีดีจะต้องมีข้อ
สนับสนุนทีมีนาํ หนักพอทีจะทําใหข้ ้อสรุปน่าเชือถือ

๓. ความเหมาะสมกับผู้รับสารและกาลเทศะ ในการพิจารณา
จะต้องพิจารณาด้วยว่าทรรศนะนันแสดงแก่ผู้ใดและในโอกาส
ใด เพือจะประเมินได้ว่าเหมาะสมหรอื ไม่

๔. ใชภ้ าษาชดั เจน ภาษาทีใช้ต้องชัดเจนแม่นตรงตามที
ต้องการ และต้องรูว้ ่าภาษาทีใช้เหมาะสมแก่ระดับการสือสาร
หรอื ไม่ เพียงใด

!

การใชภ้ าษาเพอื โนม้ นา้ วใจ !

การโนม้ นา้ วใจ หมายถงึ การใชค้ วามพยายามทจี ะเปลยี นความเชอื
ทศั นคตคิ า่ นยิ มและพฤตกิ รรมของบคุ คลอนื ดว้ ยกลวธิ ที เี หมาะสม
จนเกดิ การยอมรบั และยอมเปลยี นตามทผี โู้ นม้ นา้ วใจตอ้ งการ
ลกั ษณะนาํ เสยี งของภาษาทโี นม้ นา้ วใจ ควรเปนลกั ษณะเชงิ
เสนอแนะ ขอรอ้ ง วงิ วอนหรอื เรา้ ใจ การใชถ้ อ้ ยคําใหเ้ กดิ นาํ เสยี งดงั
กลา่ ว จะตอ้ งเลอื กใชค้ ําใหส้ อื ความหมายตามทตี อ้ งการ

! กลวธิ กี ารโนม้ นา้ ว !

มี ๖ วธิ ี ดงั นี

๑.แสดงให้เห็นถึงความน่าเชอื ถือของบุคคลผู้โน้มน้าวใจ

บุคคลผู้โน้มน้าวใจจะต้องมีคุณลักษณะ ๓ ประการ คือ มีความ

รูจ้ รงิ มีคุณธรรมและปรารถนาดีต่อผู้อืน
๒.แสดงให้เห็นถึงความหนักแน่นของเหตุผล

คือ มีเหตุผลและข้อสรุปทีหนักแน่น ควรค่าแก่การยอมรบั
๓.แสดงให้เห็นถึงความรู้สึกหรืออารมณ์ร่วมกัน

คนทีมีความรูส้ ึกและมีอารมณ์รว่ มกันนันย่อมคล้อยตามกันได้

ง่ายกว่าคนทีเปนปฏิปกษ์
๔.แสดงให้เห็นทางเลือกทังด้านดีและด้านเสีย

เพือใหม้ ีโอกาส ใช้วิจารณญาณเปรยี บเทียบว่าทางทีแนะดีกว่า
๕.สร้างความหรรษาแก่ผู้รับสาร ทังนีต้องใหเ้ หมาะสมกับ

กาลเทศะด้วย
๖.เร้าให้เกิดอารมณ์อย่างแรงกล้า

เพราะเมือเกิดอารมณ์ มักขาดเหตุผลขาดการพิจารณาอย่าง

ถีถ้วนก็จะตัดสินใจคล้อยตามผู้โน้มน้าวใจได้ง่าย

! การพจิ ารณาสารโนม้ นา้ วใจ !

ลักษณะต่างๆ

๑.คําเชญิ ชวน เปนการแนะใหช้ ว่ ยกนั กระทําอยา่ งใดอยา่ งหนงึ
สว่ นใหญจ่ ะเปนเรอื งเกยี วกบั การทําประโยชนเ์ พอื สว่ นรวม ดว้ ย
วธิ กี ารตา่ งๆ เชน่ แผน่ ปลวิ ประกาศ โปสเตอร์
หากเปนประกาศเชญิ ชวน มกั จะบอกจุดประสงคไ์ วช้ ดั เจน ชใี ห้
เหน็ ประโยชนแ์ กส่ ว่ นรวม บอกวธิ ปี ฏบิ ตั ิ หากทําไดจ้ ะไดร้ บั การ
ยอมรบั อยา่ งมเี กยี รตใิ นสงั คม ตวั อยา่ งคําเชญิ ชวน เชน่ ชวนให้
บรจิ าคโลหติ เชญิ ชวนใหบ้ รจิ าคดวงตา

๒.โฆษณาสนิ คา้ หรอื โฆษณาบรกิ าร เปนการสง่ สารโนม้ นา้ วใจ

ตอ่ สาธารณชน เพอื ประโยชนใ์ นการขายสนิ คา้ และบรกิ ารเหลา่ นนั

ซงึ มลี กั ษณะทสี าํ คญั ดงั นี
- บทโฆษณาจะมสี ว่ นนาํ ทสี ะดดุ หู สะดดุ ตา โดยใช้ ถอ้ ยคําแปลกๆ

ใหมๆ่
- ใชค้ ํากะทดั รดั รปู ประโยคสนั ๆ ไดค้ วามหมายชดั เจน
- เนอื หาจะชใี หเ้ หน็ คณุ ภาพของสนิ คา้ สว่ นมากจะเกนิ ความเปน

จรงิ